Author: Redactie

Doedens, Beno

Van peuter noar kleuter

d’Eerste joaren


Eerste joaren noa mien geboorte heb ik vanzulven nait zo veul herinnerns aan. Ollu mozzen nogal wat muite doun om voeding oet flezze te organiseren. Nutricia fabriekde nog nait van dij mooie buzzen mit oetgebalanceerd melkpoeder veur flezze. t Was n haile toer om goie melk in flezze te kriegen. Onze swaartbonte melkfebriekjes stonnen in t gruinlaand, van dij melk mos ik t eerste moanden noa bevrijden hebben. Tot OZMI in Winschoot weer draaien en melkboer mit melkprodukten bie weg kon. Ook winkels mozzen eerst weer beveurroad worden mit potjeprodukten. Ook produkten mit meel derin wazzen der mor mondjesmoat. t Mos aal invoerd worden en hoavens hadden Duutsers verinneweerd achterloaten. t Was aal op de bon. En din dij spenen, dij wazzen ja van rubber en dat was in oorlogstied en vlak noa bevrijden gain artikel woar veul veurroad van was. Kinderwoagen mos der ook kommen. Mor goud dat k nait meer wait in wel zien ofdankertje ik legen heb.

k Haar in tied van gemainte n keurege distributiestamkoarte kregen. Ik mog dus mitdoun in t verdailen van de aarmoude noa bevrijden. t Het nog n zet duurd mit distributie. Pas in 1953 werden leste artikeln “op de bon” verkocht.

Ik mout der toch nait te veul onder leden hebben. Noa wat problemen in t begun, gruide ik verder as kool. Vanzulf lag dat ook aan t olle en bekende “Molenaars Kindermeel”. As kinder van dizze tied zo’n papke zain konden, din zollen ze neuze der veur optrekken, moar bie kinder van de bébieboom ging t erin as ….. pap! En noadat eerste tandjes der deurkommen wazzen, begon moeke ook mit gewoon eten. Nait dij nijmoodse potjes van Olvarit, mor gewoon t eten wat ollu zulf ook noar binnen lepelden. Moeke haar t din eerst wel prakt en zeefd. Reseltoat: n smereg oetzaind papke van eerappels en gruinte. As kind ging je der ook nog wel ais wat speuls mit om, din zat der meer eerappels mit spinoazie op moeke as dat je zulf noar binnen waarkt hadden. En as t mooi ging, zat haalve keuken der ook onder. (t Was din ook, wat Fransozen zeggen, een “déja vu” gevuil dou ik zulf mit mien aigen jong op schoot verhoopt pebaaierde der n potje Olvarit in te wurmen !) Stoareg aan ging je din gewoon mit ollu miteten. Ook bakkersprodukten wollen der wel in. t Laifst mit n beker lekkere sukkeloademelk, dij steevast over toavel ging as moeke der n schoon toavelklaid op haar (en ik n weke laank gain sukkeloa weer kreeg). Loater ging je aal netter eten en bleven moeke en t toavelklaid ook maisttied schoon. Indelk was j’ook van t potje- en peutereten of en at je gewoon mit de pot mit. Pot woarvan de produkten maisttied nog van aigen toene kwamen.


In tobbe

Hemmeln was bie ons n hail apaart gebeuren. In dij joaren haren wie in Midwolle nog gain wotterlaiden. Drink- en waswoater kwam van t dak en wer bewoard in regenbakke, n grode betonnen bakke dij bie ons haalf onder t hoes en haalf onder drifte lag. As je hailendaal hemmeld worden mozzen, din ging je in tobbe. Bie ons was dat in t achterhoes, woar regenbakke was mit n olderwetse wasbakke der noast. Der wer n grode kedel wotter kookt en dij wer in tobbe leeggooid. Din dee moeke der kold wotter bie, totdat t veur n lutje beudel goie temperatuur haar. En din wer je in tobbe zet en dat was grote lol. Je deden t pas goud, as der meer wotter op vlouer lag as nog in tobbe. In tied was moeke joe aan t hemmeln. Grootste hekel haar ik, net as aner kinder, aan t hoar wassen. Din laip t zaipschoem joe in d’ogen en dat prikde gemain. Moeke broekte eerst altied kindersjampoo dat nait prikken zol, moar dat wel dee. Loater wer mien hoar wossen mit gewone Castella Shampoo. Dat was poeder en mos oplöst worden in wotter. t prikde joe gemain in d’ogen. Mor dou was je al n grode kerel ja, en din hailen ie joe stoer en deden net of der hailendal niks aan de hand was. t Leven op dörp hernam zok, langzoam aan wer situoatsie weer normoal. Moeke ging mit mie noar “consultatiebureau” in t Gruine Kruusgebaauw. Doar wèr je din wogen en meten en deur dokter onderzöcht op ofwiekens. En din kregen moekes advies hou ze goud veur de kinder zörgen konnen. Ook kreeg ik streepkes om mie weerboar te moaken tegen pokken. Ze hadden allain gain sukses, ze kwammen nait op, zoas ze zeden. k Heb der loater nooit gain last van had. Der wazzen altied veul moekes mit kinder op t buro. k Mout Jan Blaauw, dij nou dizze oetgoaven redigeert, op dat bureau al tegen kommen wezen, al haar k der dou gain wait van. Mor dat zol ook aans worden.

Nellie

Nellie was mien hondje, aiglieks ons hond, moar dou ik de baintjes onder de kont kreeg, was Nellie nait bie mie vot te sloagen. Nellie was n lutje, nait al te zuvere fox, laif veur elk en ain, zolaank ze mor nait aan mie kwamen. Nellie was de woakhond dij op mie pazen mos, mor dou ik bie ons in drifte boeten speulen mog en ollu drifte ofsloten haren mit n ledder, kroop Nellie mooi tussen treden van ledder deur noar de vrijheid. En woar Nellie deur kon, doar kon ik ook deur…. Wereld boeten onze drifte trok, dus ging ik Nellie achternoa. ’t Bleek dat ollu doar aans over dochten, noa dizze ontsnappenspogen wer ik aanliend, en hond nait en dat von k nait eerliek.

Daip


Ik bin mit, aan, op en zowat ook in t wotter groot worden. Ons hoes ston hoast vlak aan daip, Nij Kenoal van Scheemdermeer noar t Hammerk woar e oetkwam in t Zieldaip. Dou ik van liene of en bie stroat speulen mog haar ik aan aander kaante van Draaibrogge al gaauw n lutje vrundinnetje. t Dochtertje van de melkboer en doar mog ik din wel ais hin om te speulen. Dat het ook sikkom mien enne west. Dou t wotter in daip ais n keer hail hoog ston – t was pegel zeden mien ollu din – was mien vrundinnetje heur buske in daip valen. Ik zol dij der ja wel even weer veur heur oetvissen. Net dou ik buske pakken wol, verloor ik mien evenwicht en vuil in daip. Vanzulf kon ik nog nait zwemmen, ik dreef as lutje pakketje in t wotter. Brogwachter Draai zag mie van d’aner kaant wale drieven, moar hai kon zulf nait zwemmen. Hai zag mien vrundinnetje heur pa op misbult stoan en raip noar Melkboer dat der wat in daip lag. Melkboer bedochde zok nait en sprong in t wotter en het mie der oethoald. Kin mie nog hail voag herinnern dat ik, wotterspijend, weer bie kwam. Melkboer brocht mie noar hoes woar ollu steveg schrokken van mien oaventuren. Eerste tied kwam ik nait weer aan aander kaant daip om mit mien vriendinnetje te speulen. Wel beloofden pa en moe zok, dat dizze kwoajong loater wel zwemmen leren mos. Ik heb der gain angst veur wotter aan overholden. Zwemmen he’k mie zulf leerd en in mooie zummers zat ik meer onder as boven wotter in t Scheemter zwembad. Mor da’s n hail aander verhoal……

Kleutertied


Stoadeg aan grui je deur en komt tied dat ollu joe nait laanger in hoes hebben willen. Din mout je noar schoule. Kleuterschoule kwam eerst. Doar kon je mooi speulen, je kregen der nije vrundjes en vrundinnetjes en der was n laive juf dij op joe pazzen dee. Jan Blaauw, dij hailendail links nog nait ains veur de helfte op de foto paasde, kwam ook bie mie in t kleuterklaske, soamen mit ale aandere kinder van de eerste lichtens van de noa-oorlogse bébie-boom. Mit maiste kinder zit je din acht joar laank op schoul, de maisten in dezulfde klazze of in t zulfde lokoal. Zulf zit ik onderaan op de foto, hailendal rechts. Nait om t ain of aander, moar op eerste dag van kleuterschoule, dou moekes votgingen en kinder bie juf achter bleven, reerden ze aalmoal dat t n laive lust was. Blèren en nog eens blèren, ain nog haarder as aander. Moar in loop van weke wer dat aal minder en al gaauw wollen wie de kleuterschoule nait meer missen. Mit juf gingen wie in t veujoar en zummer op pad noar t Midwolmer bos en zien Hoog Baargje en plokten wie botterbloumkes en speenkruud in t bos.

Kleuterschoule zat in n leegstoand lokoal van openboare schoule. Bie t lokoal was n zandbakke woar wie zummers in t zaand speulen konnen. En mos wie binnen zitten, din was der speulgoud, konnen we kleuren,en knippen en plakken mit mooi gekleurd papier. Kleuterschoul deden wie twij joar over. n Diploma kreeg je nait. Dou ik zes joar wer mos ik noa de vekaansie noar grote schoule. Van n laive juffrouw noar n strenge meester. t Leven zol nooit meer worren, zoas t was. Zo mor even n middag votblieven, omdat Pa en Moe even mit joe deroet wollen, dat was der nait meer bie.
Nou mos der leerd worren.

Ol Pekel, augustus 2008

Jong de, Jan

Brulòf

Midden maank feest
zit vervremd
mìen verdrait.
Vergedelk
slaab veur
ien stoul vaast
ogen verblaaid.
Toesterg en stiekelg
doe kins mie nait.


Sesteg joar traauwd
schienboarliek
mit zien baaid
n aiweghaid.
Verdraitelk verhopen
ien mie schraift.


Dommee noa t feest
vernijs allain
vertwieveld deurgoan
ien ainzoamhaid.

Blaauw, Jan

Podstoule

sierlek ston e doar onwenneg nog
onwoarschienlek mooi te wezen
podstoul net oet zien hoed knapt
bekeukeld bleef k even stoan
noatuur haar mie dik verrast
mörgen din mor digitoal
vastleggen zat aans niks op
k laip deur mit ploatje in kop


dag loater bozzelde ik op fietse
noar stee woar ogen groder wurden
k sikkom noppen op aarms kreeg
noatuur haar t dudelk oflegd
tegen kultuur mit heur bevlaigen
van boudel schier moaken
mit veul rebulie was gras maaid
woar ogenkost mie stilstoan lait

Blaauw, Jan

FIETSEN, vannijs, en nait zo haard…

Mien fietse is even noar Kloas, mien twijwielerboas, west. Onderhold: nije veurbaanden, nije trappers, nije stander woar k fesounlek twij fietstazzen vol bosschoppen aan touvertraauwen kìn…. Beetje smeerderij, euliedruppen. As k nou fiets (en ogen dicht dou…) is t net of k op n nije rie. Mien vraauw haar t al over n moal fietse schoonmoaken en zukswat, mor op dij momenten verstoa k heur voak zo slecht… Mien eerste fietse was n wegmovvelde Fongers, dikke blokken aan trappers. k Heb lest nog n ploatje weer vonden, in woningbaauw van Midwolle. Kin je mooi zain hou ik grootsk op mien stoalen ros zit. Hege staait der ook op, doar was in begun mien landingsboane as k remmen aal te stoer von, of as trappers verkeerd stonnen, zat ja zo’n terugtraprem op. (t Mooie van t ploatje is ook dat dij hoezen van woningbaauw der zo dudelk opstoan. Overkaant van weg, rechts woonden dou Engel en Geertje Tuun, bruier en zuster; links Mans Loer en Geessie dij zo haard gieren kon). k Wol dat k dij fietse nog mor haar, zitten n bult verhoalen aan vast. En n vlaggetje, van Grunnen ducht mie, loater aine van jeugdherbergen, mor dou ging fietsen al n stok beter. Dat fietsen leren, dat mos ja, mor wieder wer der gain speulgoud van moakt, van dij fietse. In schuur dermit en zörg dat veurste trapper omhoog staait, kin der n aander fietse tegenaan zet worden. Veur de lol n rondje fietsen of n wedstriedje holden, doar zag pa nut nait van in, kösde allain mor geld en zere knijen. Asmits ook nog n bult op kop….. Noar schoule fietsen deden we , dou tied van MULO aanbroken was. Vaaier, vief kilometer noar Eexte, n makkie. (Mos je nait te veul stainen op weg of brannekkels in sloot tegenkommen…) Der was ook n joar bie dat fietse of en tou nait wieder wol as brogge over Winschoterdaip. Ding haar wat oplopen, was nog besmeddelk ook. Wazzen meer fietsen dij nait wieder wollen, wel weerom noar Scheemde. Noar rieksweg, hebben we fietsen in baarm legd om bie te kommen, gingen we zulf liften noar Stad. Wat we doar doun mozzen, wozzen we nait, gingen we mor weerom… Fietsen lagen der nog, wollen wel noar hoes. Loater op kweekschoule heb k n tiedlaank n fietse had dij mor aal noar t Midwolmer bos wol, as t mooi weer was. Doar was k mooi kloar mit, k heb mor n bouk mit nomen, haar k wat te doun. Zo heb k ale acht dailen van Merijntje Gijzen oetlezen en dat deur n fietse dij in toeze was en nait meer wos woar Sodom lag….


In vekaansies heb k ook hail wat kilometers oflegd. Op fietse noar Azzen, noar mien zuster, dij waarkte doar as zuster, bie aandern. Voak ook noar Hoogeveen, noar mien olste bruier en zien vraauw en kinder, lozaaiern. Hailemoal deur binnenlaanden van Drenthe hìn, nou dat was mie wat in dij tied. Zat k n moal zo mor in kamp Schattenberg, mit dij donkere lu van de Molukken en n slagboom bie ingang. Loater haar k deur dat t vrouger kamp Westerbörk west was, en zo laip en fietste ik al van mien kindertied of achter de faiten aan, dij konden aaltied net wat haarder as ik. Joa, zo bin k ook n poar moal deur Nederland hìn reden, ainmoal solo, aner moal mit mien wichtje, heur zuske en heur bruiertje. Maisttied n feest mit stoetjes smeren in slootswale maank brommels en mieghummels, mor asmits was t oorlog, dìn vlogen je d’ekkels om kop tou. En dat geplierke mit ‘Ik lus gain tomaten’ en ‘Ik drink nait oet n flezze woar hai mit zien mond aanzeten het…’ Doar hai je, as je allain op raaize binnen, gain hinder van. Bist mit diezulf in gesprek. ‘Wilst nog n stoetje?’ ‘Joa, liekt mie wel wat, doar mor even bie t wotter’. Zat k allain mit miezulf aan kaant bie d’IJssel of bie de Maas…. Overnachten in jeugdherbergen, voak op n noodstee, k haar mie nait van te veuren aanmeld, kwam j’op teneel op n strozak (in Haarlem). Maank boetenlanders, nou, ik huil mien kop in ale toalen… Fietse het mie aaltied weerom brocht, noar hoes, en veul malleur heb k nait had. (Was k ook kloar mit west, mit mien twij linkerhannen….) Nou fiets ik voak wel n rondje veur mien plezaaier, mien pa leeft ja nait meer. Trapper zet k wel aaltied goud, in schuur, verleer k nooit meer.

Zonneveld van, Klaas

Twij rechter- en………twij linkerhanden

Mit mien buurman kin ik snaren,
alles lözzen wie soamen op.
Hai de moeren en de schroeven…
Ik der mit neuze boven op!


‘Dat hevve weer kloard’, roup ik dìn,
‘goud mooi worren!’
‘Nuver lokt!’ mompelt hai.
k Heur hom denken:
‘As t nog ais wat waist’.


Toch dut hai t aal mor weer,
dat is zien oard.
De moaze dut hom van t zitten zeer,
doarom het e bie t vannijs weer vroagen…
klus al bienoa kloard!


Ik kìn dus snaren
en soamen waarken blieven…
k Zel hom geern belonen
mit n lekkere tros droeven.


Bedankt Boeman!

Hartman, Giny

Deurgoan

as n spons
nog laang nait verzoadegd
aal opnemen der vaalt zoveul te zain


nije laanden, nije dingen
deurgoan veuraal nait stilstoan
bewegen blieven, altied op raais


zoadjes zitten der wel
binnen aal aan t kiemen
moar willen nog nait worteln


as t zover is en doe stil staaist
omkikst gruien lest en oogsten wilst
dat aal nog dailen kinst

Sanders, Roel

Oet olle deuze

Is t joe wel ains opvalen, dat der bie ons n bult femilienoamen binnen, oet t Duuts ofkomsteg? Denk mor aan noamen as: Scheuneman, van Lingen, Völlink, Baumgart, Dussel, Dröge, Vroom en Dreesman, Brenninckmeijer, Teuben, Peek en Cloppenburg, om zomor n poar op te nuimen. Lu dij mit heur stamboom gaangs goan, komen der achter, dat heur veurolden van oorprong meschain wel Duutsers wazzen. Aiven laang binnen ze as gastaarbaiders over grubbe noar t ‘stainreiche Holland’ tou trokken. t Was doar bliekboar doudestieds n dikke schietboudel. t Volk was stroataarm en pebaaierde hierzoot aan t waark en n beder inkomen te geroaken. Kiepkeerls en Hannemaaiers werden ze voak nuimd. Kiepkeerls verkochten hakkenak en vegezak en deden, mit heur negotie in raiten -, of wene körven op rogge, goie zoaken op t pladdelaand. Hanneke, komt ducht mie, van Johannes of Hannes, lu dij deur t maaien van gras, geld veur thoes in knippe hoopten te kriegen. In hoofdstad van Westfalen, Münster, stait nog aaltied een levensgroot beeld van zo’n koopman, Kiepkeerl of Münsterman, zoas hij ok wel nuimd wer.
Dat Duutse volk har t hier nait aaltied even makkelk. Der mos haard pokkeld worren om n oardege stuver te verdainen. Mainste lu haren dij ‘poepen’ nait veul in reken. Allerhaande verhoalen over dij domme Hans Hannekemaaijer, werden dou groag rondverteld. Zoas t verhoal van onneuzele Hans en Heinrich dij over Winschoot noar Stad wollen. Snikke was heur veuls te duur, doarom besloten ze te goan lopen. Noa n zetje vruigen ze aan aine dij veur t hoes zien laanderijen bewonderde, hou wied t nog noar Stad was. “Nou”, zee t man, “nog wel zeuven uur steveg deurstappen”. Kerels glopen nkander ains aan. t Vuil heur op t eerste zicht nait tou. “Och”, zee Hans, “dat vaalt nog mit, wie binnen mit zien baaident en dat is de man ja mor drij en haalf uur!” Ook in taimkes kwamen je dij waarklu voak tegen: Bevubbeld: Dat was aine zunder stain, zee velenk, dou har e n slakke deursloken. Of: Ik kin dat kiddeln om haals nait velen, zee n knuppel dou e ophongen wer. En wat te zeggen van: Woar rook is, is vuur, zee e, dou wol e piebe aansteken aan n vrizze peerdekeudel. n Bult gegier mor gain wol, zee t man en dou schoor e t zwien. Zo kin k nog wel evenpies deurgoan. t Volk mog geern droak steken mit dij hampelmannen. Beste maaier gong aaltied veurop en veur d’aandern dij doar achteraan kwamen, was t n haile toer dij bie te fokseln. Gain meroakel dat e Haantje Veurmaaier nuimd wer. Ons Hoantje de Veurste komt hier woarschienlek vot. Der wer wel wat vroagd van dij lu.

Honderdtwinneg tree en twinneg swad, was hier te laand n maaiers mad!

Zie wazzen hier wizze nait op verziede.

9 augustus 2008

Zonneveld van, Klaas

d’Ain is d’aander nait…..

d’ain is d’aander nait
en dat geft partie lu verdrait.


d’Ain is mooier as d’aander,
d’ain is staarker as d’aander.
d’Ain het meer te makken as d’aander,
d’ain is gezonder as d’aander.
d’Ain is goochemer as d’aander,
d’ain is gelokkeger as d’aander.


Mor zugt d’ain nait
dat t d’aander minder gaait?


En kìnnen wie mit mekaander
ons haand nait oetstrekken noar
dij aander?


Ie zol n hoast wìnsen
dat alle mìnsen
ainder wazzen…….
mor wat is dìn nog t verschil?

Boer, Dr. Jan J.

As men de loezen dood het bieten joe de neten

Koene Blaauw zat op t spreekuur.

Dou k hom uut de wachtkoamer ophoald haar kwam e achter mie aanschontjen mit n grode bosschoppenmadde in de haand.
En doar zat e den op stoule veur t buro, groot en swoar en braid.
De bosschoppenmadde har e op de grond zet, tussen zien baaide bainen in.
“Wat scheelt ter aan Koene?”
“Tja,” zee Koene, “dat is t nou net. Dat wait k zulf nait.Dat mout ie mie dommeet vertellen, doarveur kom ik ja bie joe.
Kiek, ik kin de leste tied aalweg wel deur eten, ik kin glad nait zat. De vraauw maint verdold dat ik gain boom in de moage heb. Wie hebben t eten nog mor zuneg op of ik bin al weer verhongerd. Men zol zeggen dat k den wel goud aankomen zol, op t gewicht main ik, mor dat is nait zo. Der komt gain spier vet bie op. k Vaal eerder wat òf en ik eet as n dieker. Mie ducht dat k wel de sukerzaikte hebben kon. k Heb mien woater mor vast mitnomen. As ie dat nou ais even onderzöchten op suker.”
En Koene dook zien madde in en huil der n twijkansweckvlèzze uut, vol mit zien woater. Hai haar der veur de wizzegheid mor n klemme opzet, veur t graimen.
Hai zette mie de vlèzze veur de neuze.
“Heb ie der gain kraande om had?” vruig ik. “Joa,” zee e, “dij heb ik in de madde.”
“Schoef dij den mor even onder de vlèzze,” zee ik, “aans krieg “k aalmoal kringen op t buro.”
Koene dee t.
Ik onderzöcht t woater, mor der zat gain suker in.
“Der zit gain suker in Koene. Mor wat hestoe ja n woater mitnomen, is dat van n dag of wat?”
“Nee, dat is van vannacht en van vanmörgen. Joa, ik zee joe t al, ik bin n goie innemer, van eten én van drinken. En wat ter ingaait mout ter ook weer uut, nait woar? Zo, dus gain sukerzaikte?
Nou, den zel k wel n lintwurm hebben.”
En weer greep Koene in de madde en weer huil e der n twijkansweckvlèzze uut.
Dizze zat haalf vol ontlasten.
“Den mòje mien ontlasten mor even bekieken.
Nou, dat was nait zo stoer, dat kon ik wel deur t glas hìn zain. Der zaten n haile bult lutje stokkies van n lintwurm op zien ontlasten. “Hurre kerel Koene, doe hest verdold n lintwurm.”
“Nou, den wait ie dus wat mie scheelt. Mor wat dou we der aan? k Heb wel ais heurd dat t n hail gedou en gehaaister is om doar weer òf te komen. Mien schoonvoader het vrouger ook n lintwurm had en dij mos der n haile dag mit noar Stad tou. Doar hebben ze hom van boven tot ondern hailemoal deurspuild.
t Het gain gekhaid west, heb k wel begrepen.”
“Och nee, kerel,” zee ik, “tegenswoordeg heb wie doar n stok of wat tabletjes veur en den bist dien lintwurm mor zo kwiet. Dat is nait zo’n meroakel meer.”
Ik gaf Koene de tabletten mit en vertelde hom hou e ze innemen mos.
“En den most dien ontlasten goud bekieken, want t gaait om de kop van t daaier. As dij der nait bie is gruit zo’n lintwurm vot weer aan.”
“Het zo’n daaier n dikke kop?” vruig Koene. “Nee, zo’n kop is mor n klaain beetje groter as de knobbe van n spèlle.”
“Ha, ha,” laagde Koene, “dus nait zo’n dikke kop as dij van Lude Haaikens.”
“Zo’n dikke kop kreegstoe der ook ja nait uut, mien jong,” plaasde ik nog even veurdat Koene Blaauw mie goidag zee.
n Week of wat loater was Koene der weer.
“Nou bin k mien lintwurm kwiet,” zee e, “ k heb mie zowat dood zöcht noar dij kop, da’s verdold ook mor n lutje ding, mor nou heb k wat aans.
Nou zit ik onder de stainpoesten, n stok of vieve op baaide aarms. En dat komt wizze van joen pillen.”
“Bist maal man, dat komt doar nait van, dat is gewoon touval dat dat nóu net gebeurt.”
“k Leuf der niks van,” zee Koene, “dou mie mor wat swaarde trekzaalve mit, den zel k mie der wel mit redden.
t Komt vast van joen pillen, verdubbeltje-mie, as men de loezen dood het bieten joe de neten.”

1982

Boer, Dr. Jan J.

t Kunstgebit

k Haar hom in gain joaren zain, mor verleden weke kwam k hom weer tegen, op n verjoardagsveziede. Aalbert main ik.

Hai was der nait dunner op worden, haar hier en doar ook al n poar grieze spieren in t hoar. Mor hai laagde nog net as vrouger mit de mond wied open en t heufd wat achterover. En dou luit hom t bovengebit lös en kwamen zien widde kunsttanden midden in t grode gat van zien mond te hangen. Net as vrouger. Aalbert drokte ze gaauw weer op t goie stee.

Mor dou inains wos ik t weer: t was zo’n twinteg joar leden! “Waist nog wel Aalbert van t kunstgebit?” Hai wos t ook nog wel. “Hol mie der over op,” zee e. “ k Wil t niet lijden dast t verhaal nog weer eens vertellen gaaist,” zee Methilde, Aalbert zien vraauw, dij aaltied wat poeha haar, tegen mie. Mor ik kon t nait loaten.

Aalbert luip op vrijersvouten. t Was nog wel mainst lözze vrijerij, mor Aalbert wol der stomme geern vaste verkeren van moaken. t Wicht, Dientje, haar t ter nog nait aan tou, zai was nog nait al te touschaitelk of happeg.

“k Mout ter eerst n poar nachten over sloapen, Aalbert mien jong, k bin nou nog nait wizze van miezulf. En boetendat, ik vin dastoe slim uut de haals rokst. k Begun sikkom te kokhaalzen ast mie n smok gefst. Poetst doe dien tanden aiglieks wel?”

Aalbert haar wat sneu keken. “Waistoe nait dat ik n kunstgebit heb, Dientje?”

“Mor dij moust ook op tied n moal schoon moaken! k Mag die aans echt wel lieden, dat duurf ik rusteg zeggen, astoe mor nait zo uut de mond rookst!”

In huus haar Aalbert der ais goud stief over noadocht. Hou kreeg e zien gebit goud schoon! Mit n bounder? Nee, dat leek hom nait wat. Mor wacht es … as t ain of aander spul goud zuver wezen mos, den ging men t uutkoken, dat deden dokters ook mit heur raive …

Uutkoken in kokend woater, dat was t! Aalbert zette n panne mit woater op t gas en legde zien gebit ter in. t Duurde mor even of t woater kookte as n zee. “Even geworden loaten,” docht Aalbert, den zel t spultje wel zuver schoon worden.”

Hai luit de boudel zo’n tien menuten deurkoken. “Nou zel t zowat goar wezen, komaan, loat ik nou mor ais kieken.” Hai huil de panne onder de kroane en spuilde zien schone gebit òf. En dou frommelde hai hom in de mond.

Mor mien laive tied wat n ellìnne! t Paasde nait meer, in de verste verte nait. t Gebit was hailemoal vervörmd. “Och gunst, nou kin k mit n lege mond noar t wicht tou goan. Dientje zel zok wel dood laggen. Mien laive tied, hou krieg ik dat ooit weer in odder.”

Aalbert docht weer ais daip noa. As t gebit waarm was, den kon e der weer de goie vorm aan geven. Hai bedocht zok nait en zette de panne vol mit woater vannijs op t vuur. Dou t woater kookte plompte hai t kunstgebit ter weer in. Hai wachtte n tel of wat. “Dij mooi wezen wil mout piene lieden,” dochde hai, stopte t haite gebit in de mond en drokte hom in t goie model. Hai jammerde t uut …

Soavends wazzen t aaltemoal bloaren, de beune van de mond was raauw en kepot en de tonge dee hom gloepende zeer.

Dientje bekeek t spul ais. “Wat hest ommans had,”Aalbert?” Dij vertelde wat e doan har en luit heur zien kunstgebit in zien buusdoek zain. “k Heb mie der zowat bie vermoord,” zee e. Dientje keek hom ais aan en dou streek ze hom mit d’haand over zien hoar.” Wat ons vaste verkeren aangaait,” zee ze,” k bin nou wel wizze van miezulf, k duurf der wel op aan.”

Mor dou Aalbert heur n smok geven wol, zunder gebit, dou dee t hom toch zo aibalse zeer dat ter niks van terechte kwam. n Week of wat loater het hai de schoade dubbeld en dwaars weer inhoald.

“t Was toch n meroakel laif wicht, dij Dientje,” zee Aalbert, n klaain beetje spiedelk.

1982

Boer, Dr. Jan J.

Om goud in t geleuf te komen mout je mooi laigen kinnen

Van de weke bin k ais even fiks aan t toentjen west. k Heb n mooi lappie omgroaven, twij steek daip om de koumizze der goud onder te kriegen.

k Heb vot mien Waalze bonen poot, dij mag ik ter aaltied geern n beetje op tied in hebben. k Wor aaltied wat brandereg in d’hoed as de buren mie veur binnen.

Waalze bonen vin ik n makkelk gewas. Mor doar zel wie t loater nog wel ais over hebben; woar k joe vandoage wat van vertellen wil, dat is over eerdmanspiepies.

Want dou k zo in de grond aan t vruiten was kwamen der hail wat boven, van dij körde kaalken stompies.

En dou docht ik vot weer aan Betje, zo’n vieventwinteg joar leden …

Betje haar net heur eerste poppie kregen. En goud stoer ook.

Mor t was aalmoal in odder en k wol heur wel weer van t bèrre òf hebben.

Mor Betje wol nait.

“Nee hur, dokter, ie maggen zeggen wat ie willen, ik blief hier negen doage liggen en t licht gaait hier zo laank nait uut!”

“Woarom den nait, Betje?”

“Dat is om de eerdmaantjes. Dij stelen joe snachts van alles òf, pikken de botter uut t bottervat, klimmem joe in de gerdienen en haauwgen stief tegen de roeten.

Mor t slimste is dat ze t op pasgeboren kinder veurzain hebben. Zo’n kind stelen ze joe uut de waige en den leggen ze der n aander kind veur in t stee, wat den mainsttied gebrekkelk is of scheel aan t benul het. Dat is den heur aigen kind.

En t ainegste wat doar aan te doun is is dat de kroamvraauw negen doage op bèrre liggen blift en t licht in de koamer nait uut dut.

Den kinnen dij eerdmaantjes niks begunnen. Mien moeke en mien grootmoe hebben mie al van jongs òf aan veur dij eerdmaantjes woarschaauwd.

Der liggen hier in ons toene ja de wereld eerdmanspiepies, dus holden ze hier wel tou!

Laag ie der om?”

“Da’s toch aalmoal biegeleuf Betje!” Mor ik kon maal proaten over trombose, ik mog mooi proaten over t sog, t holp aalmoal niks.

“Wie woagen ons kind nait aan joen nijmoodse fratsen!”

In huus haar k nog n bouk woarin wat ston over geleuf en biegeleuf van vrouger tied.

t Ging over widde en swaarde juvvers, locht- en woaterspouken en geesten en over eerdmaantjes.

En doarin von ik wat k waiten wol. Dij eerdmaantjes kon men zok hail makkelk van d’hoed of holden deur n open schere as n kruus op de waige te leggen tot t kind deupt was.

Of ook deur aaierdoppen vol mit woater in n kringe op de grond rond de waige te zetten.

Den dus gain eerdmaantje der bie komen. Ik vot mit t bouk noar Betje tou. k Heb heur ’t haile verhoal woord veur woord veurlezen.

Wel twij moal.

Dou kreeg Betje t in de goaten.

“Dink ie dat t helpt?”

“k Wait t wel wizze!”

En zo hebben Betje en ik t doan.

En t het holpen!

Betje is gain negen doage op bèrre bleven, zai het ook gain trombose kregen en t sog was meroakel en … de eerdmaantjes duzzen ook nait komen.

“Ie binnen n loze”, laagde Betje, “dat ie dat aalmoal op t Akkedemie leerd hebben!”

“Joa Betje”, zee ik, “de waitenschop staait tegenwoordeg veur niks.”

Om goud in t geleuf te komen mout je mooi laigen kinnen!

1982

Boer, Dr. Jan J.

Waalze bonen

“k Wor stoapelgek hier in huus, verdubbeltje-mie, most ais kieken hou mooi t boeten deure is, net weer om te toentjen. En ik zit hier mor op mien gat te tuutjefloiten, mit n smak gips om t bain.”

Hìnderk Stutvout wuir bie de dag nareger, hai kon zok in huus nait dulden.

“Zelst die toch wel bedappern mouten,” zee Miene, “der is nou ainmoal niks aan te doun, t is ja nait aans.”

“Aander joaren muik ik om distied mien Waalze bonen der in, wat zeg ik, den haar k ze der al laank in, vast al n week of wat. Mit dat rötbain kom ik n hail ìn de achter de mede.”

Hìnderk keek wat toesterg deur t vinster noar boeten. Hai haar zien piebe en de tebakspot van toavel pakt om uut vervelendhaid mor wat te smoken. Inains ruip e: “Verdikkemie, doar is buurman Remmelt Grounwold in zien toene, dij gaait wizze zien Waalze bonen poten.” Hai gromde as n dikke bere.

“Miene, kom ais hier!” Mit n dons smeet e de tebakspot op t kloostertoaveltje. Rechtop zat e, de baaide aarms op de stoulleunens. En mor noar boeten kieken …

k Wor stoapelgek. Miene, kom hier!” Hai bölkte t uut. Miene kwam bedoard de trabbe òf, zai haar net t bèrre opmoakt.

“Wat hest wel, man,” zee ze, “wat scheelt die toch wel. k Vin t ja zo gezelleg dast es n week of wat in huus bist, kin wie mit zien baaiden smörgens kovvie drinken, zowat gebeurt ja nooit. En den begunst doe aalweg te schelden en te bandiezen.”

“Ik wor gek,” zee Hìnderk, “breng mie mor noar Zuudloaren. Zugst nait dat Remmelt Grounwold zien Waalze bonen der in moakt? En ik bin aaltied nog vattien doage veur hom aan west. k Heb ducht mie nog n ol versleten stuutsiekoorn boksem in schure liggen. Hoal dij mor ais op en knip ter n piebe òf, den zel k mie der wel mit redden.”

“Bist nait wies,” zee Miene, “dokter het die ja verboden om der op te lopen.”

“Wel prat den over lopen,” ruip Hìnderk. “Hai het mie t kroepen toch nait verboden!”

Hìnderk laagde wat grammieterg. “Gain proatjes, Miene, hoal mie dij boksem op.”

“Most t zulf mor waiten, bist old en wies genogt,” mommelde Miene en brocht hom zien olle, versleten stuutsiekoorn boksem. “Bist ja nait wies,” zee ze.

“Knip de piebe der òf!” Miene dee t. Hinderk vrözzelde zok in zien boksem. Dou ging e, kroependers, d’achterdeure uut, n puutje mit Waalze bonen in de haand.

Remmelt Grounwoid keek nijsgiereg over d’hege hìn. Doar kroop Hìnderk over t tegelpad noar zien toentje tou. “Moi Hìnderk, konst die nait meer bedappern?”

“Zo is t Remmelt. Zo selupel bin k nou ook weer nait dat k mien Waalze bonen nait poten kin.”

Hìnderk Stutvoet was inains n hail aandere kerel dou e zien bonen der in muik, weer net zo monter as aaltied. Mor dou ze n week of wat loater in t zaikenhoes t gips der ofmuiken, kwam det zoveul zaand teveurschien dat de zuster hom verwonderd aankeek. Hìnderk muik zok ter niks uut. “ Wat binnen dit wel veur dingen ” vruig de zuster en dou haar ze n haandvol Waalze bonen te pakken. “Potverdubbeltje, nou kin k ze nog noapoten ook,” ruip Hìnderk, inains zo nareg as n swien.

1982

Boer, Dr. Jan J.

t Veenpluusvogeltje

Zo’n drijhonderd joar leden was t hier aalmoal nog veen. In Wildervank stonden ook nog mor n stok of wat huzen. Mor d’ol kerke dij was der al wel, al haar e dou nog nait zo’n mooi rond toorntje. Midden in t veld woonden sikkom nog gain mìnsen.

Allend hier en doar ston der n hail klaain en plat huussie, nee, nait van stainen, mor van haaideplaggen.

Zo’n plaggehudde ston maisttieds op n lappie zaanderege, dreuge grond. Mit t veen zulf, dóar mos je mit uutkieken. t Was aiglieks gain grond en t was ook gain woater. En as men der overhìn luip, den kon t mor zo gebeuren, dat men der in wegsakte: den lag der n dunne loage veen as n vlije op t moeras. Overal gruiden veenmozzen en wollegras, en haaide in allerhande kleuren en goagel en nog veul meer soorten van stroeken. t Veen zat vol gehaaimen. Hier n gruppel mit woater, dat aal kabbelnd en snitternd inains onder t veen verswinden kon, doar n gelege bulde zaand woar knienen in woonden, ribbels en koelen mit swaart woater, woar de blaauwboard boven ston, dreumend en trillend.

Zo wied men mor kieken kon, overal was der t veen. En soavends, as de zunne net onder was, kon men t hoelen heuren van de wolven, zó raauw en haaisterg, dat n mìns der hoast kold van wer.

Doar lag n groot meer mit swaart woater, metersdaip. t Hoetmansmeer, woar aaibers en raaigers aan t vizzen wazzen.

Doar woonde n wichie mit heur ollu. Fennechie haitte ze. En doar was ook dat wonderlieke veenpluusvogeltje. Men zee dat ter mor aine van was.

Op n nommerdag, midden in de zummer, was Fennechie t veen inlopen om wilde ittjebaaien te zuiken. Dat mog zai aiglieks nait van heur ollen, zo wied allenneg t veen inlopen. Dat was ja veul te gevaarlek. Mor Fennechie was al n joar of zestien, zai von zokzulf al groot genogt: zai docht dat n klaain ìndje gain kwoad kon. En boetendes, t zat ter ja vol mit ittjebaaien.

Fennechie plokte en plokte aal mor deur. Heur mandje van gevlochten raait was hoast al hailemoal vol. Doar zollen voader en moeke straks van opkieken. Dou, plotsklaps sakte zai deur de dunne loage veen hìn en veurdat zai der op verdocht was, zat zai al tot aan de knijen tou in t moeras. Aal daiper sakte ze vot. Hou zai ook sparrelde en om zok tou sluig, zai ging der aal daiper en daiper in. Aan t veen was gain holvast te kriegen, dat brokkelde votdoadelk òf. Doodsbenaauwd was Fennechie. Zai schraifde t uut. Mor t bleef doodstil, doar in t veen. Allain n poar iemen bromden wat en snuiden aan de dophaaide, vlakbie. Mor dou gebeurde het! Inains was der dat veenpluusvogeltje. t Was nait groter as n muske, mor mit spierwidde veren; t har n kuufke op t koppie, ook net zo wit as t veenpluus. t Bleef vlak boven Fennechie fladdern.

En doar begon t te zingen, zo mooi, zo wonderliek mooi en zo haard, dat men t nog wel in Pekel heuren kon. In de verte wazzen wat veenaarbaiders drok aan t waark. Dou zai t veenpluusvogeltje zingen en floiten heurden, keken ze verwonderd op. Zowat hadden ze ja nog nooit heurd. Zai stokken de schobbe in de grond en keken woar t zingen vandoan kwam. Mor dou t veenpluusvogeltje in de goaten kreeg dat t volk noar hom ston te lustern vloog e der op òf. Zo’n mooi vogeltje hadden d’aarbaiders verdold ja nog nooit zain. Zo aine mos men aiglieks in n kaauwe hebben: mooi veur de kinder. De manlu der achteraan.

Mor t vogeltje vloog ieder bod weer n klaain ìndje vot en begon den weer te zingen. t Duurde mor even of de mainste veenaarbaiders gaven t over: zai hadden wel wat aans te doun. Mor ain jongkerel luit zok mit tokken, net zo wied tot t veenpluusvogeltje weer boven Fennechie fladderde.

Dou zag de jongkerel Fennechie. Hai schrok. Mien laive tied, hai was nog mor net op tied. Fennechie was al tot aan de haals tou in de modder votsakt. Allent heur heufd en heur scholders wazzen nog te zain. De jongkerel muik t hoorntaauw, dat e om zien middel druig om zien boksem op te holden, lös en trok t onder Fennechies baaide aarms deur. Dou begon hai, centimeter veur centimeter, t wicht der uut te trekken.

t Was n hail kerwaai. Mor dou t veurmekoar was en Fennechie en Knelus, zo haitte de jongkerel, in t waarme veen laggen uut te poesten, dou het t veenpluusvogeltje nog wel n ketaaier veur dij baaident zongen. n Laid van bliedschop en van dankboarhaid.

En dou is t votvlogen. En der is gain mìns dij t veenpluusvogeltje ooit weer zain het.

Fennechie en Knelus, zai konden t loater goud vinden, mit zien baaident. En dou zai n joar of wat loater traauwen konden en heur aigen nije plaggenhudde hadden en dou zai snachts, stief tegen mekoar aandoekt, sluipen, dou is t veenpluusvogeltje der nog ainmoal west. En t het zongen. Wel n uur laank.

Zo mooi, zo wonderboar mooi …. Mor Knelus en Fennechie, dij hebben der niks van heurd. Dij sluipen. En toch was t laidje van t veenpluusvogeltje t brulofslaidje veur Fennechie en Knelus.

Hou t verssie was?

t Is mooi weer en t blift mooi weer, zunlicht kleurt de haaide.

Kom, wie goan n bruloft holden veur bruud en bruudman baaide.

Fennechie staait in de deur

mit n roodbont schoetje veur,

Knelus dij slagt op de trom:

Fennechie, mien laiverd, kom!

1982

Boer, Dr. Jan J.

t Vlaigmesien

Derk en Oarendienoa wazzen al joaren traauwd en de kinder wazzen aalmoal al laank tou deure uut.

Zai haren t mooi mit zien baaident. n Autochie haren ze ook. Zai moggen der groag n ìndje mit uut rieden goan, ais even bie de kinder langs of noar ol vrunden tou.

Derk was n wat wilde rieder. Dat von Oarendiena ieder bod weer en dat zee ze den ook. Mor Derk von dat flaauwe kul. “Ie mouten joe n beetje biet verkeer aanpazen en net zo haard as d’aandern rieden.” Mor as Oarendienoa den begon te jammern van: “Nait zo haard Derk, Derk kiek toch uut, Derk wees toch wat veurzichteger,” den duurde t mor even of Derk haar heur veur de gek. “Zel k dien haandje even stief vastholden, Oarendientje?” En zo kon e den n haile zet deur plazen.

Mor nou zollen ze noar femilie tou, in Canada. Ze zaten al in t vlaigmesien.

“Dat ter zoveul volk in gaait. Kiek ais, ook nog de wereld vracht! Dat dat aalmoal mit de locht in mout. Ie zollen zeggen dat t nait meugelk was.” Dou ging der n licht aan achter t glas mit de woorden ‘Fasten your bells’ der op.

“Wat zollen ze doar mit mainen?” vruig Oarendinoa.

“Dat zol k ook nait waiten, zowat as joen bèlle goud vastholden of zo. Mor wie hebben ja gain bèlle bie ons, wie zellen ons der mor nait teveul kopkraberij over moaken.”

Mor dou kwam der n wicht in t uniförm aan en dij zee dat ze de raimen vastdoun mozzen. Net as in t autochie.

Dou kwam t vlaigmesien aan de rol, eerst langzoam, loater aal haarder.

“Hai mag ook wel n goie roam nemen, aans krigt e t spul nait van de grond,” zee Derk en keek deur t roampje noar boeten.

“Verdubbeltje-mie, hai is al lös, kerel man, dat is ducht mie wat aan de vrouge kaande,” ruip Derk. “Man, man en nou ook al n bochte, hai kin ja wel mit n tibbe van de vleugel aan de grond komen. t Wordt mie gek genog!

Zol dij sjefeur dat vlaigen wel goud onder de knije hebben?” En Derk trapte aal mor mit zien rechter voude op de grond.

“Woarom dust dat?” vruig Oarendienoa.

“Om gas te geven, noatuurlek,” ruip Derk nareg. “Bist schietendbenaauwd,” zee Oarendienoa, “zel k dien haandje even vastholden, Derk? En zo’n sjefeur, dat nuimen ze in n vlaigmesien n piloot.”

Mor Derk stopte zien bangeghaid vot onder groot vertoon van vranterghaid. Hai wuir eerst wat kaalmer dou ze hoog boven de wolken vlogen.

“t Is glad n oareghaid, dat vlaigen,” zee e, “en wat gaait t aalmoal mooi rusteg tou. Men het glad nait in de goaten dat ter zokse zwoare motoren aan t waark binnen. n Uur of wat loater mozzen ze omdele. En dou begon t gemier weer vannijs.

“Mien laive tied, mit zo’n voart noar beneden stoeven! Ho, kerel, sjefeur, trap toch ais op de rem! Dat gaait ja mit gloepend geweld! Verdorie, nou ook nog weer schaif en bist ja al stoef bie de grond!

Man, man, as dat goud gaait den gaait ter meer goud!”

En Derk weer stief aan t remmen mit t rechter bain. Oarendienoa kon t nait loaten, zai haar t zulf tevoak heuren mouten: “Geef mie dien haandje mor even, Derkie, mien laiverd.” Derk wuir stok verbrand.

Mor dou zai in t langen leste aan de grond stonden en der uut moggen zee e tegen t wicht in t uniform: “k Wait nait juvver of dij sjefeur, dij piloot, zoas de vraauw hom nuimt, zien vak wel goud verstaait.”

“Doar bin ie mis in,” zee t wicht en laagde hom vrundelk tou.

“Och gunst,” ruipen Derk en Oarendienoa tougelieks, “komst ook uut Grunnen?”

Derk en Oarendienoa wazzen vot mit heur in ain joar en zai pruiten deur linnen en wollen hìn in heur aigen Grunneger toaltje veur t eerst in Canada.

“Zo’n vlog wicht bin k in gain joaren tegenkomen,” zee Derk loater.

1982

Sleumer, Jan

Börgmeester van Stad ien Groot-Mokum

Hendrik Werkman (1882-1945) mouk tussen 1941 en 1945 schiere druksels veur De Blauwe Schuit. Werkman leerde ien oorlog de nijmoudsege domie August Henkels kennen en vörmde mit hom, en loater mit nog twij andern, de artistieke vrundenploug De Blauwe Schuit, verwiezend noar t schilderij t Narrenschip van Jeroen Bosch. Henkels haar Werkman ien ketakt brocht mit jeudse verhoalen dij optaikend waren deur Martin Buber: Chassidische legenden. En non (t/m 30 november) worden proefdrukken van dizze òfbeeldens ien t prentenkabnet van t Jeuds Historisch Museum ien Amsterdam oetsteld.

Chassidische legenden, ‘Vaders en zonen’


Ien tied is der nog veul meer over Werkman te doun.
Bie SUN bennen twij dikke dailen oetkommen van: Hendrik Nicolaas Werkman. Brieven rond De Blauwe Schuit 1940-1945.
t Van Gogh Museum brengt n overzichtsoetstallen dij deur t Stedelek Museum ienricht is.
NAi Uitgevers is oetkommen mit: H.N. Werkman. Het complete oeuvre (illustreerd ien kleur, gebonden, 536 bladzieden).

Jacques Wallage, börgmeester van Stad en Veurzitter van de Stichting H.N. Werkman, bood Job Cohen, börgmeester van Amsterdam, eerste exemploaren aan van dij twij publicoaties over H.N. Werkman. t Muitte mie even dat ik gain börgmeester van Amsterdam waas.
Veureg joar waas der ien t Ploegpaviljoen van t Groninger Museum aal n oetstellen Werkman – On line! te zain. Dij waas organiseerd ien t roam van d’òfronden van de publieksversie van de database dij deur mitwaarkers van t Werkmanproject realiseerd is en dij dudde t ind aan van t laangdureg bruuklain van de Werkmancollectie van t Stedelek Museum aan t Groninger Museum.
Wallage gaf ien zien proatje veul aandacht aan t Werkman-on-line project.

Veur Grunneger nuigden veur d’opening waas der nog wat extroa’s. Directeur van t JHM, Joël Cahen, las n hail toupazzelke balloade veur van Saul van Messel:

Groningen-Gassiedisch (1985)

vannacht kwam ik h.n.werkman tegen in gezelschap van martin buber
ze filosofeerden over gods zegen
op diens ondoorgrondelijke wegen

langs het gedempte zuiderdiep
waarin het water was wéérgekomen zuchtte werkman het is of ik sliep
en wij beiden lopen te dromen

wat zou dat zei buber belerend
wij hebben nooit anders gedaan
als tegen tegenspraak zich verwerend
slechts daardoor worden wij nog verstaan

En zo gaait t daartien coupletten wieder.

Tegen t ind van oorlog wer Werkman aanholden deur de Sicherheitsdienst, op verdenken van t moaken van bolsjewistische kunst. Op 10 april 1945 wer e, mit negen verzetsstrieders, ien t Vraise Bakkeveen doodschoten.

Graf H.N. Werkman

www.jhm.nl

http://images.google.com/images?q=H.N.% 20Werkman%20Chassidische%
20legenden&rls=com.microsoft:nl:IE-
SearchBox&ie=UTF-8&oe=UTF8&sourceid=ie7&rlz=1I7GGLG&um=1&sa=N
&tab=wi

Hartman, Giny

Instappers

Op 4 juni is mien moeke joareg. Ik bin der hail wat vergeten, mor ain joardag, dij van 1954, staait mie nog helder veur geest. Joe kìnnen dat wel, dij olderwetse verjoardoagen. Doagen van te veuren aal aan t bakken en broaden. Femilie blift mainsttied eten. Mien moe het geluk, in maai is der vekaansiegeld beurd. Kin je toch even meer aan diggeln sloagen.
Poar doagen doarveur waren wie mit zien baaident noar stad west. Moeke haar zok wat oetboudeld en ik haar nije schounen kregen, instappers. Nuvere lichtbroene mit n donkerbroene spekzool. Ik was tien joar, mor vuilde mie aal gruien. Ze waren nog n krummeltje aan de grode kaant, mor mit n poar widde sokjes der bie aan wol t hail goud.
‘Op mien verjoardag magst ze aan’, zee ze, ‘din kinst ze aan dien nichtjes zain loaten.’ Doar spinsde ik mie op. Dag brak aan en t hoes was vol. Ik kreeg mien mooi lichtblaauw klaidje aan en ze drokte mie op t haart nait voel te worden en veuraal gain kaddekwoad oet te hoalen. Mor op n duur begun je joe te vervelen bie aal dij oldern en kniep je der tussen oet, teminnent zo ging dat mit mie. Nichtjes haren mien instappers aal zain, moar mien kameroadjes boeten nog nait. Wie woonden aan t westènne van t dörp en even veurbie café en bakkerij Kamps waren ze, in ploats van d’olle iezern draaibrug, over t Zieldaip nije hoge brug aan t baauwen. Grode bulten grind en zaand lagen der nuigend bie. Jongs oet buurt, wichter waren in minderhaid, mor twij en dij woonden wat wieder vot, rolden van zaandbult of. Ik ston der bie en keek der noar. Mainsttied speulde ik mit, mor mien schier klaidje mog nait voel worden .
Kloas en Koos kregen genog van t zaand en luipen op grindbult tou. Kloas greep n haandvol staintjes, smeet der aine locht in, peunde mit punt van schoun der tegen aan en plets! zo in t daip. Hai keek mie oetdoagend aan. Altied mos ik heuren dat wichter laang zoveul nait konnen as jongs. Och makkelk , kin ik ook. Bedocht mie nait , pakte n poar staintjes (heb altied al wat mit staintjes had) en dee hom noa. Nait allain t staintje vloog, mor grode schrik ! mien schoun schoot der achter aan. Jongs waren slap van t lagen. Troanen stonnen onner mien oogleden en keel kneep mie dicht. ’Help mie din, help mie din , mien nije instapper’.
‘Wie mouten stok hebben of nog beter n haark’, zee Koos. Zo sloop ik op ain schoun mit jongs achter mie aan noar raiveschuur , von haark en dou stiekem weerom.
Mor joa , t Zieldaip is gain Caribische Zee. Der kwam allain voel wotter boven mit haalve fietsbaanden, iezerdroad en veul meer troep, gain schoun.


Moud zakte mie in dij aine schoun en dat was genog, moud kon nog nait in n vingerhoudje. Ik sjokte noar hoes en dee bie d’achterdeur d’aander ook oet. Zo kwam ik op hozevörrels keuken in. Moeke ston mit kovviepot in haand , keek noar mien vouten en zee: ‘wel potverdikke hest z’al weer voel mokt, wat bist ook n kwoajong , k haar t nog zo zégd. Hoal ze mor op, kinst zain loaten hou zo’n swienhond dast bist!’
Doar ston ik mit ain schoun in koamer. Maisten keken verboasd of mit meelie, mor der waren der ook bie, dij haand even veur mond deden.
Rest van zummer mos k op mien gimmestiekschounen lopen, mor k zee tegen jongs: ‘das gain straf hur, kin der veul en veul haarder op lopen….’

12-7-08

Bé

Gijt ‘Mien Westerkwartier’ bóven mien Grunnen??

Geert Moatjes het nog mor krekt de rol beschuut noast de jonge kees ien zien karretje leid, of hij wordt op zien scholder tikt. Bietje veraltereerd kikt Geert wie hum doar steurt bij zien bezegheden. Bosschoppen doen, doar moet je de kop bijholden. Hij zigt de kniezende kop van Lammert Loos uut Olhoof, ‘Lammert Stiefkop’, die uut OostGrunnen noar aner kaant van Stad emigreerd is.
“Moi, Lammert, ok even n kar vullen?”
Lammert kiekt noar de nije AH-woagen van Geert. “Kár vullen? Dìn magst wel opschaiten, aans bist veur sloetenstied nait kloar.” Dan trekt e Geert aan zien jas met noar de kovviehoek, drukt m deel op e stoel en gijt zulf even twee bekertjes ientappen. “k Mout aal even mit dij proaten, Moatjes, over t Grunnegers en t Westerketiers, veurdat de Vraizen of de Drenthen heur invloud nog wieder vergroten, doar helpt ja gain Reinder Hiemstroa of Jelte Diekstroa tegen…”
Geert kikt de Olhoofster sprekert met open mond aan. Woar het t over?
“Woar het..”
“Is t Westerketaaier nou Grunnegs of nait? As wie t hebben over ‘der gaait niks boven Grunnen’, proaten we dìn inklusief of eksklusief t Tonko-Ufkeslaand?” “Joa, kiek es, Lammert, ik hol mij nooit zo met poletiek bezeg, hè. Ik denk mor bij ….” “Das gain poletiek, Moatjes, dat is kultuur! Dat het te moaken mit de menaaier woarop mìnsen léven, soámen leven. En doar heurt de toal ook bie, je moudertoal, je carrièretoal, je gehaaimtoal, goa nog mor even deur. En nou krieg ik hier in dit dail van Grunnen t idee dat ze wel verduveld slim bezeg binnen zok of te schaaiden van de rest van Grunnen. En dat is gain goie zoak, Moatjes, dat gaait verkeerde kaande op!” “Zol t, jong? Dat zal doch wel wat metvalen, de soep wordt ja…”
“Nee, Moatjes, dat vaalt om de dooiedood nait mit, t is krekt as mit n veenbraand, gaait onnergronds aal wieder en wieder en dìn inains ist malleur, kìn brandweer nog zo klooien, mor fik kriegen ze nait oet, zoakje reddeloos verloren. En dìn smieten Westerkwartierders kind mit badwotter vot, wat ik die brom!”
Lammert nemt n slok, bölkt zo slim dat ze hum bij de konkurrenten van Super de B. wis en vast heuren kunnen… Geert wordt schoonverlegen met e toaltoestand en de bölkerij van Lammert Stiefkop. As t woord ‘kultuur’ bruukt wordt, dan het e voak al eten en dronken….
“Moatjes, dou der denken om, dit kìn leiden tot slim male dingen. Nog even dìn ropt dien noamgenoot oet Paiterziel…” ” Nee, Lammert, dat is gien Paiterziel, mor Pieterziel, dat heb ik n moal heurd veur t kulturele programma van Radio Noord op zotterdagmörgen, met dij weerboer Bosscher, ‘Piéterziel’…”
“Moatjes, nou most mie nait veur t zootje holden, kin k min over, veur mie ist Paiterziel en blift t Paiterziel. En dij Geert Zielstroa veur Radio Westerketaaier duurt best de zulfstandege regio ‘Lemagrozu’ oet te roupen en dìn hei je de poppen pas goud aan t daansen. Hai krigt aaltied wel aargenswoar support vandoan. Wordt t net zo’n klerezooi as doar in Kosteveul of in Sakasvilistan. Dat mit dij schriefwedstried ook, schaive boudel. t Was n Grúnneger schriefwedstried en dìn mot je nait aal tamboeren op schrieven in t Westerketaaiers. Ik woon al sikkom 20 joar in Olhoof, mién Grunnegers is ook Grunnegers en…”
Op datzulfde moment wordt Lammert rompslomps onnerbroken deur n stem die luud en dudelk zegt: “Hier Radio Westerketier. Vandoag is om 13.00 uur sekuur n verkloaring veurlezen deur t veurlopege bestuur van de regio…”
“Kiek, heb je t gedonder al in de gloazen. Ik goa der vandeur, ik mout mien OostGrunneger boukjes votbaargen, veurdat ze op zuik goan noar opruiende lektuur. Dit komt nait goud, Moatjes, laang nait goud!” En vot is Lammert…
Geert kikt omhoog, persies ien t gezicht van Harm Proatjeboksem, woarop n dikke, vette laag vastbakt zit.
“Aal dat kultuurgezever van dij Loos, weg dermet. Schenk nog mor even ien, Geert.
Op zien Westerketiers!

Croeze-van Til, Fennie

Moudertoal

t Grunnegs is mien moudertoal
Doar bin ik mit opgruid
t Ligt mie zo noa en t is veur mie
n Toal dij nooit vermuid


t Grunnegs proaten dat hait “plat”
Woardeur wie mekoar begriepen
Woar wie ons in oeten kinnen
As wie lagen of liepen


t Grunnegs vin k de schierste toal
Van ale aander toalen
Doaroet mag ik ook t allerlaifst
Mien insperoatie hoalen


t Grunnegs hoog in t voandel holden
Is hailendaal nait verkeerd
Zodat deur ons, t noageslacht
t Grunnegs nooit verleert


Mien moudertoal is mie zo aigen
t Geft mie zo’n waarm gevoul
Wèl in zien haart n Grunneger is
Begriept wat ik bedoul !

Huttinga, Jan

Zolde heerns

Wie haren weer Canadezen op verziede.
Ik haar hinter en twinter wat kontrakten veur Rik Barron en Perry Williams regeld en wie bounderden Nederland deur om meziek te moaken.
Zai, Rik, zong en baaident speulden op de gitaar en banjo en ik, ik speulde op mien lutje concertina.
Zo zaten we op n dag middenmaank t volk in Hoorn en Enkhoezen en speulden shanties en seasongs en aander laidjes oet Canada en ‘s oavends zollen we in Emmen weer wat aans doun.
t Belangriekste was dat we mit mekoar n bult pelzaaier hadden.
Rik, groot, braaid n board as n bunzelhond en n grode swaarde bos hoar, kon zuk nog gain twij menuten bedappern en gain vief menuten stil holden en rabbelde aan ain boksem aan deur.
Perry, n iepenkrietje en dunne slinger om de mast, was de rust zulve en haar ook nog slim wìnst noar hoes. Hai was veur eerste moal in Europa, zoas ze dat doar nuimen. Nederland, loat stoan Grunnen wordt aal nait nuimd. Ain ding ging aalgedureg goud en dat was eten. Elk anderhaalf uur mos der eten in dizze jongens. Alderbenaauwst. Hamburgers, patat, pizza der kwam gain ìnd aan. Eten en nog ais eten. Ik haar der toes aal mit verstand noar keken. Ze vraten ons de oren van de kop. Ik en mien Gezientje, wie kwamen sikkom keuken nait meer oet. Mor t zol wezen! En nou stonden we bie n heernkroam. t Was weer tied veur n snack zeden de Canadese boetenlanders. Wie haren wel zin in n heerntje en dìn kon Perry dat ook ais perbaaiern. Rik haar aal eerder kennis moakt mit heerns eten op stroat. Hai kwam oet n old vissersgeslacht , dus hai vrat heerns as n zeekoap. Perry zien ofkomst was beslist nait aine van vissers en dat zol blieken.
Visboer greep in n grode plestiken emmer mit graauwgrieze braggel en viste der n heern oet.
Perry zien aandacht was trokken. Hai stook handen in buuts en keek. Heern kwam op n soeterg holten bredje en de kop ging der of. Der luip wat blouderg wotter omdeel.
Heernkop bleef verbilderd in t ronde kieken mit zien broene dooie oogies. Visboer pakte de rest bie t steertje en huil om op.
Van zien doem en wiesvinger muik e n ringeltje en hai knirsde de heern der deur. De jirre luip hom van de handen of. “Ze binnen weer zo goud van t joar meneer”, zee e tegen Perry. Dij gnees wat en trok n maal gezicht.
Heern kwam weer op t bredje en de groat wuir der oethoald.
De heernkop keek nog aal noar zien aigenste steert.
Nog n keer wuir de heern deur n ringeltje van doem en vinger hoald. “Oh bliksem wacht even, der zit n knizzel in”, sprak visboer opgewekt. Perry nikkopte en ik begon te lachen. Weer kwam t zilvergrieze liekje op t plaankje en wuir der nog wat microchirurgie op toupaast. Perry dee zien pet of en kraabde zuk op zien koale kop.
Visboer trok ook nog wat donkerbroene frutseltjes oet de heern. Der wuir, woardat kop zeten haar nog wat roafels wegsneden.
“Siepeltje derbie heren”, vruig visboer en hai veegde zien handen of aan n nait aal te fris doukje.
Wie kenners, wie nikkopten. Tuurlijk der mos n siepeltje bie.
Perry draaide zuk om en ging deur de knijen en ging zien veters strikken. Of ston e te kokhaalzen?
Eefkes loater lagen der vaier heerns middenmaank n bult siepels.


Wie ruipen Perry.
“Hee doe, kiek zo most dat doun”, zee ik. Mor den in Canadees Engels vanzulfs. Wie huilen de heerns aan steert in lucht en luiten ze zo noar binnen zakken.
“Yes”, ruip Rik.
En hai hoalde zien overbleven heern deur de siepels ofdat t doagelks waark was.
Wie huilden Perry t pampieren schoaltje veur.
Visboer stak zien mes in de heernkop en speerde mit de kop noar ons. “Nou binnen ze goud of binnen ze goud?” vruig e.
Perry keek noar t schoaltje en noar de heernkop op t puntje van t mes.
Hai schudde, hai kronkelde. Wie luiten ondertussen t leste ìndje heern wegglieden.
Hai kokhaalsde, de aarme jong.
“You dirty bastards”, zee e.
“Joa, ook smoakelk eten”, zeden wie.

Hartman, Giny

Gekwetter

In t nije gruine gras van waaide en baarm
springen vlakken gele botterbloadjes
noast widde zachkes waaiende
schaarmkes van kezebloumen mit rode
kloavertjes der maank in t oog


Hail ien verte rondkiekend op n taluud
aargens achter Loppersom acht toren
spitsen tussen volle almoar klaainer
wordende boomkruunen van dörpkes
mit doartussen nog noakende laand.


Recht der boven waarpen grode dikke
stoapelwolken heur schaar vèr veuroet
de locht is vol van gepiep en gekwetter
dij overleeft komt wél weerom en vindt zien
stee opnij ien waaide baarm of bomen


veujoar 2008

Vries de-Blaauw, Gepke

Aanvullen op verhoal Bevrijden van Beno Doedens

De Polen, dij n groot dail van Oost-Grunnen bevrijd hemmen, werden hail laank opholden in Finnerwolle, Beerte en Drijbörg. Dat was mit de schuld van boer Ebels op Polderweg, dij haar n grode gehaaime zender in zien boerderij en hai gaf deur aan de Duutsers woar de Polen zaten, tot t leste tou.
Dij Polen binnen doar zo kwoad om worden (zai hebben doar veul soldoaten verloren), dat ze, dou ze doar bie boerderij van Ebels wazzen, boer en zien vraauw veur d’ogen van heur kinder en Ebels zien olle moeke, doodschoten hebben.
Vot doarnoa hemmen ze boerderij in braand stoken. Kinder (Wieneke, Fekko en Derk Doeko) en ol mevraauw Ebels binnen doarbie omkommen.
Dit verhoal vergeet ik nooit, ik speulde voak mit Wieneke en Fekko.

Vries de-Blaauw, Gepke

Van schoule of

Dij kinder dij nait noar aandre schoule gingen, mozzen de achtste klazze ook nog doun, bevel van de Duutsers nog. Dou ik van schoule of was, mos ik in hoes helpen, der was aaltied genog te doun mit twij klaaine bruiers, mor ik mos ook wat verdainen, dat wer kraante rondbrengen. Noa d’oorlog kón dat weer en t was “Het Vrije Volk”, paasde ook sekuur bie ons hoesholden. k Mos der hailmoal mit achter noar t veen, weer of gain weer, licht of duuster… Dat mos dìn ook nog lopens, fietse was der ja nog nait.

k Von der niks aan en k was voak baange. Der kwam mie aingoal n kerel achterop fietsen en dij wol mie aaltied wel mitnemen, toun ook al…. k Heb t nooit doan, mor as k t in hoes vertelde, zee moeke aaltied dat ik mie nait aanstellen mos.
Poar moanden loater kreeg moeke bonnen veur n nije fietse, n “Veeno”. “n Haile goie”, zee pa, hai haar om leuf ik kocht bie Thomas Looyenga, dij was ook fietsenmoaker in Midwolle. d’Eerste tied mog ik hom nog nait broeken, dat was ja zunde, ik was doar veuls te roeg mit…. Fietse het joaren mitgoan. Toun ik al laank aner waark dee, broekte ik hom nog. k Wait t nait zeker meer, mor volgens mie heb k hom ook mitkregen dou ik in verplegen goan bìn. Der wazzen dou best goie fietsen, ook in Midwolle, zesteg joar leden, doch best n mooi dörp!

Jong de, Jan

Ien de bonen

Haalf stroekelnd kwam Hoas t achterhoes in. Gaauw stevels hìnzetten, din kon e dammee zo speulen. Moeke zol wel thee kloar hemmen stoan op t lichtje. En mainsttied lagen der op t aanrecht wel n poar meelkoekjes. Kon e zo weer vot. Ien keuken botste tegen n zuster dij net kieken wol wat of doar ien t achterhoes gebeurde. n Grode kloetenstamper mit n wit schoet veur. Hai mos even rusteg doun, din aaiber was laangs wèst vandoag. Hou of hai haitte.
“Hoas”, zee e.


Ze haar hom verbiesterd aankeken.
“Hoas”? vroug ze.
“Joa, aigliek Hemmo, mor elk zegt Hoas, omreden mien lipke, en mien grode oren”. Zuster wis t even nait meer. Hoas glunderde. Hai mos van zuster mor eefkes veurzichteg bie Moeke boven kieken. Moeke zag hom ien verwondern op hozevörrels stil veur t waigje stoan.
“Ze hait Trientje”, zee Moeke zaacht. “Twientje n mwooi wichtje”, zee Hoas “en ze hwet gewlokkeg gwain maal lipke zowas ikke. En ze hwet gwewoon lwutje oortjes”. Hoas doekte Moeke even stief aan en zag dat ze slovve ogen kreeg. Moeke streek hom deur t hoar. Hai mos mor gaauw boeten speulen goan. En as e bruier Tjeerd zag, mos e hom votdoadelk noar boven sturen. Dij mos noamelk op bosschop veur Opa. Tjeerd dij net thoeskwam, zee male woorden toun hai t heurde. Zuster greep hom vot bie t oor.
“Dat wol ze nait heuren, en zeker nait van zo’n grode jong. Hai mos vot noar Moeke, en aans kon e ook nog wel n schop onner zien kont kriegen”.
Hoas haar twij oldere bruiers. Tjeerd dij was net dattien worden en Onno was bienoa twaalf.
‘Beren van jongen’ zee Hoas zien Pa, ‘en veuraal nait makkelk, doar kinnen wie wel tien Hemmo’s veur hemmen. Dikke deugnaiten, dij bruiers van Hemmo’. Mor Opa was n verhoal op zokzulf. Dat was veur jonges n dik perbleem. Opa was n vrezelk nusterge en stoenze olle man. Hai woonde aal joaren ien zien klaain aarbaidershoeske net even over t spoor. Groapeg, haar gain begrip veur n aander en haile boudel laip hom deur. Opa was dik ien de zeuventeg en kon mìn lopen. Omreden hai n moal mit twij dikke tazzen bosschoppen aan t stuur nog even veur traain laangs wol. Hai haar traain wel aankommen heurd en ook wel zain. Bomen wazzen net noar beneden. Opa docht ‘kulkouk, doar kin k nait op wachten’ en ging om bomen hìn. Traain was radder en greep hom net bie pakjedroager. Opa het weken laang mit n broken heup ien t zaikenhoes legen. t Eerste wat e vroug dou e doar was:
“Woar binnen mien bosschoppen??!!”.
Hoas zien Moeke haar doar zörgen om. Din Opa was aal joaren allinneg. Toun jonges geboren werden, was Opoe aal laank oet tied. Jonges waren nait wies mit Opa. Ze mozzen om beurt aal week op bosschop. Opa haar din n boukje woar boudel ien ston, of hai haar n braifke. En dat wer voak n perbleem. As boschoppen din op keukentoavel oetpakt wazzen, pakte Opa t boukje of braifke derbie dij e zulf nog haar. “Joa mien jong”, zee e din, “dat huif k nait hemmen, staait nait op mien braifke”. Hai haar ain van jonges din mit t boukje op pad stuurd en zulf nog n braifke moakt, of net aansom. En din mozzen jonges weerom mit ‘verkeerde bosschoppen’. Din was t nog nait kloar… Opa mos haile boudel mit n stompke potlood noareken. Jonges wazzen din mainsttied vot nog nait weer thoes. Mozzen voak nog n moal weerom, omreden Opa zee dat sìnteboudel nait goud was. Opa haitied vergreld en moppern. t Was noeit goud.
t Gebeurde nogaal ains as jonges boeten bie achterdeur wazzen, dat Opa vergrèld van kwoadens ien t achterhoes ston wel of deur op slöt doan haar. Jonges mozzen hom dìn dudelk moaken of sleudel op spieker noast achterdeur hong of onner mat lag. Bie geluk zat deur din nait op n grundel…. Jonges kregen der vot van laangs as deur open was. “Wel of dat wel nait ommaans had haar!”. Der was gain proaten aan. Toun Tjeerd n moal bie t hoeske kwam, heurde hai Opa aal van vèr bèlken. Dij zat boven op dak, en jong mos votdoadelk plietsie en brandweer derbie hoalen, din ze haren Opa zien ledder stolen. Hai kon nait meer van dak òf. Tjeerd op n draf noar plietsieburo. Toun plietsie en brandweer der wazzen, ston haile buurt aal bie stroat. En Opa op dak mit n dik stuk keboal. Plietsie en brandweer zagen annerkaant hoes ledder bie dak omhoog stoan. Opa wol noamelk dakpannen op stee leggen en was achter t hoes bie ledder omhoog goan. Tou e aan veurkaant kloar was, docht e dat ledder vot was. Grode konsternoatsie. Opa wol nait om liek en plietsie kon proaten as n grode, ‘ze haren ledder stolen en doar was t mit doan’. Mainsttied sprak e din mit jonges of, wanneer e bie Moeke kwam kovviedrinken. Dij mos din bie stroat kloar stoan, as e kwam. Haile femilie was bliede noa t traainongeluk, dat Opa zien fiets stukkend was en nait moakt worden kon. En n nije fiets begrode Opa. Allìnt elk was vergeten dat Opoes òlle fiets onner n klaid ien t achterhoes ston. Moeke heurde van Opa’s buurvraauw dat e aal n zetje aan t oefen was mit opstappen. Dat wol nait, omreden Opa haitied mit verkeerde bain op trapper ston te autopetten, en din kon e nait mit anner bain tuzzendeur. Buurvraauw haar aal n moal zain dat Opa kletsnat mit fiets onner t kreus tou sloot oet kwam. En nou mos Moeke kloarstoan en hom opvangen as e kwam kovviedrinken, din hai kon nait van fiets kommen. As e aan t begun van stroat is, begunt e te bellen. Fietst nezzo laang hinneweer tot der ain aan komt. As t hom te laang duurt, loat e zok bie noabers laangoet ien heeg valen. Grode goaten ien heeg, Opa krazzen aan kop en n winkelhoak ien zien jaske. Kwoad op elk en op Moeke dij der niks aan doun kin. Nee, van jonges mag Opa aan annerkaant spoor blieven. ‘Opa lopt mit meulentjes’, mor dat moggen ze van Moeke nait zeggen.
Hoas dronk gaauw ien keuken zien thee op. Hai wol vot bie elk laangs om te zeggen dat e der n laif klaain zuske bie het. n Aibels mooi pòtje mit n goud lipke doar e orreg wies mit is.
‘Twientje, zìen zuske”.

Sierts, Folkert

Doe bist van miender joaren

k Wait nait
wat k doun mout.
n Spoor teruggoan
is n onnudde doad.
Woar bin k doch bleven
ien aal dai joaren?

n Graauwe dook
het mie omgeven
n Miggelregen komt nog
doartou.
Ien dizze veur mie
o zo vremde stad
– mit sweefboan en
n snellopend wotter –
bin k onnerwegens.
En onbekìnd is t
woar raaize hìnnegoat.
Onmachteg vuil k mie hier
op dizze ploats.

Ien t schemerduuster
van d oavend
breek k sikkom mien nek
over n stoapel deuzen.
De glidderge stroatstainen
doetjen mie.
Mien troanen
liek net zo veul as niks
ien dizze nattens.

Din vuil k
dien haand,
dai
immer en aaltied nog ligt
ien mienent.

Sierts, Folkert

Ien kerk

Ien kerk n olle piëtoabeeld.
t Liggoam swiegend klokkern.
Ofhaandjende baarmhaarteghaid.
Gedoanteverwizzeln en t bloud
brekt.

Holtwurms vreten stoadeg deur.
Merije hoelt mit kepòtte lippen.
Ontroostboare bedruifdhaid ver-
goadert nait.
En k fleer dankboar heur gezicht.

Zundag ien middelaivse kerk.

Klokken luden oardeg swoar.
Trovven deur haartstochtelke
smaart.
Bewogen bedend ien geroakt
weden.

Veur t altoar hangen duustere
gerdienen.
As hemel doar achter zitten zol.
En Gòd op zien troon.

Sierts, Folkert

Op kille klinkerstainen

Mien hazzens binnen nait
meer zo kloar.
Dizzent hollen heur op
te veul ien t verleden.
Nou zit k hier
mit ogen open.
En kiek mie de loate
oavend nusterg aan.

Hier,
aan de roege wotterkaant
verswient hail langzoam
t daipe rood achter de kim.

t Is duuster worren.
n Zaachte regen vaalt op
mie deel.
Ainzulvig wacht k uren laank
op t licht,
dat oetgoan is ien mie.

Din heur k mien voutstappen
votbewegen over t swaarde
wottter van de naacht.
Vertwieveld goa k op pad.
De juuste richten kin k nait.

Moar stroekelnd …
vien k mien haart terug,
dat oetspraaid
op kille klinkerstainen
ligt.

Sierts, Folkert

k Zel die vannijs zain

Nijsgiereg bevuil k mit beswaite
haanden de noakende naacht
Dizzent teunt mie zien goaf geloat.
Den de naacht is de naacht,
is de naacht.

Ien de naauwborsteghaid van t
bestoan zuik k noar wat veurbie
is en nooit gain begun het.
En as t licht is, bloast mien gaist
de triesterge treur vot.

k Zel die vannijs zain
en droag die aiweg ien mie mit.
Den de naacht is de naacht,
is de naacht.

Sierts, Folkert

Sloapkoamerroam staait open

Smörns vro staait sloapkoamerroam open.
k Heur vogels gedichten ien vaaierkaanten, recht-
houken en cirkels veur ons zingen.
Zaacht blaauw, glìnrrood en knalgeel sweven
deur mien kòp.

As vogels zo zingen, speur k woar mien lief
gevuileg is.
Doe sloapst en omslutst mie ien de binnenroemte
van dien laifde.

De stappen dai wie mitnkander doun, goan
wieder as de ainmoalige aiweghaid.
Boeten zingen vogels gedichten veur ons.
En doe bist nog nait wakker, moar k onthol
en bewoar dizzent.

Liggend ien mien staarfbèrre,
Sweven zaachtblaauw, glìnrood en knalgeel
boven ons.
Van mie heurst doe bloots geluden ien vaaier-
kaanten, rechthouken en cirkels.
En sloapkoamerroam staait open.

Hartman, Giny

Vekansie

t Is vekansie, mien nichtje Magriet en ik lopen over loopplaank, dij oom Albert net oetlegd het, noar waal. Wie liggen zo’n beetje bie Akkrum tussen n poar Vraise meren ien. Oom en taante vinden t goud dat wie nog even aan laand goan tot donker wordt. t Is hier hail stil, vér van bewoonde wereld , liekt t. Wie lopen op n fietspad, woar pas nij grind streud is, de klaine gele vaaierkaante staintjes liggen der lös op. Énd verderop is n brug ien aanbaauw. Wie kinnen nou aal zain dat t hoog wordt, bulten inklonken zaand liggen der aal.
Ik heb inains zin om noar boven te goan, hailendaal noar boven.
“Hou vér zel je doar kieken kinnen? Kom Magriet, wie goan dij hoogste bult op!” Ik wacht nait op heur antwoord en begun mit de klim. t Is meroakels mooi doar, streepkes blinkend meer tussen aal mor klaainer wordende kimkes. Zun ain grode rode bol, nog net nait onder. Ik zai Magriet nog mor haalfweegs en hail gunder taante Immy op t dek bie de waslien.
Nou deel! Zaand is droes onder mien vouten en ik goa aal moar radder, vuil mien hoaren wappern , ófrakkerd aan t lutje toontje tou.
Din zai ik inains t pad weer, vuil even gain vaaste grond, kin nait rechtop blieven en vaal veurover, as n snouk, pebaaier mit mien haanden ien t grind vaal te breken. Krimp ien mekoar van pien. Staintjes zitten ien mien haanden. Magriet komt der verbilderd bie stoan.
Ik loop noar wotterkaant, spuil mien haanden ien t kenoal.
“Vaalt mit”, dou ik kerelachteg, “gain bloud….” s Oavens bie noar bèr goan, zugt taante Immy mien roodsangen haanden. Zai schrikt en ropt oom Albert der bie: ‘Was ze nog mor even goud’.
Sloapen kin k nait bèst, oom Albert komt nog even kieken en schient mit zaklanteern op mien polzen, doar zain wie twij donkerrode streepkes. Hai schoert zien wenkbraauwen: ‘Mörn vroug voaren, wie mouten op tied in Lemmer wezen’.
Ik schoam mie, woarom mos ik ook zo neudeg as n kwoajong dij bult ofrunnen. Bin aal twaalf, ik dink aan woorden van mien moeke: “Gedroag die nou ains as n jongedoame en wees n veurbeeld veur dien nichtje!” Mor ik wil nog even gain vraauw wezen, Bloudvergiften kin rap goan en verveelnde gevolgen hebben.
Aander dag om middag ien Lemmer binnen de streepkes aal opschoven tot ien mien ellebogen.
Oom Albert zwaait zien fiets van dek, helpt mie mit achterop klimmen en trapt mit n noodgaang noar t centrum. Noa drij keer vroagen stoan wie endelk bie n dokter op stoup, gelokkeg is e toes. Hai ontsmet en streut n wit antiseptisch poeder ien mien haandpalmen.
Noa n poar menuten trekken strepen, as n wonder, vot. Bliedeg kieken wie mekoar aan. Dokter kikt noar mie over zien bril: ‘Altijd goed uitspoelen met schoon water , jongedame’.
Ik knik mor, bie t woord ‘jongedame’ zit mien keel dicht.

Blaauw, Jan

Haard fietsen, dou en nou (naitmeer….)

Fietsen, t liekt zo gewoon, mor k heb der as beudel eerst hail wat muite mit had. Veuroplaaiden haar ik nait, autoped was te duur. Lutje fietse? Nee, je kreeg n grode, op de grui, mit holten blokken aan trappers. Mooi kleureg vlagje as kompensoatsie….. Rem zat der wel degelk op, mor dij luusterde eerst nait best noar mie, mainsttied lait k mie in hege valen. Vanzulf haar k de fietskunst gaauw onner knije, mit valen en stoan goan. As n prins ree ik stoateg over Schortinghoesloane in Midwolle. Dou mìnsen nait op of om keken, dee k schounpoetsdeuskedeksel mit n haalve wasknieper bie t veurrad, vastzet mit n weckringe. Zo heb je niks en zo heb je n dikke motor….. Mit dij swaart movvelde fietse, fietsenmoaker Oadam Timmer was doar hail bedreven in, heb k t laank oetzongen. Dou tied kwam om noar d’ULO in Scheemde te goan, kon k al haard rieden, von k zulf. Dat mos ook wel, voak gingen we mit n haile groep en dat was mainsttied nait op zien elvendattegsten…..Ainmoal ree k over n staine, was stuur kwiet en vol dou op kop in brannekkels in sloot bie Oosterd. Even grienen en aarms en bainen vol bulten. Oet “solidariteit” bleven aandern bie mie, gingen we lopens noar schoule, kwammen veul te loat. Kregen mien moats nog op de kop, zai haren ja wel deurfietsen kind…. Veur mien ULO-diploma kreeg k n nije fietse, k mos wel wat aans hebben, k schoot ja de locht in. Mien pa pebaaierde t nog even mit n twaide movvelde, mor oetendelk kreeg k doch n nije, n spiksplinternije Union, mit handremmen. Velgremmen, mit van dij blokjes dij dìn tegen velgen aandrokt wurden. Dou was je al schier bedreven in t fietsen, nait allenneg háárd, mor ook mit kunststukjes: achtersteveuren, schaif onner staange deur, mit twij man op ain fietse. Mien kammeroad Jakob Stiekel kreeg dou n reesfietse, wol mie mit hebben, mor laauw loene, knipke thoes was leeg, ging nait deur. Schane, t het mie slim begroot, mor t was nait aans. Van Midwolle noar Winschoot, noar Sodom, was nog n poar kilometer wieder vot, dat wazzen laange kilometers, benoam as t regende. t Zel wel te moaken hebben had mit nait zo geern noar schoule goan, dat fietsen was ja gain probleem. Bleef je gezond bie, teminnent…. k Heb ook n moal malleur had, zat k te sloapen op fietse, zag k nait dat der n auto aan kaant van Hoofdweg ston, ik der bovenop. Schoot k zo van zoadel of, mit mien spultje tegen staange, heb k n poar moal ekstroa slikt en oam hoald. Wielrennen was dou al n favoriete sport, belangriek, noa t voetballen. Mit Tour de France as topper. Zölfs in t zwembad in Scheemde stonnen we veur bie d’ingang mit oren noar de luudspreker om te heurn of der n Nederlander wonnen haar in Bordeaux, ontkwam ons der niks van Bahamontes en Charly Gaul, van Henk Faanhof, Gerrit Voorting en Woutje Wagtmans. Ainmoal was der n amateurronde in Midwolle, grode rechthoukege ronde mit n stok over Hoofdweg en Groenbergsloane en bie t bos laangs weerom.

Nou zol dat nait meer kìnnen mit dat BlaauweStadgedou en aal dij wotterpertijen veur vrumde vogels. Kinnen ze messchain wel wat nijs van moaken: helft op reesfietse, helft mit wotterfietsen…. Loater heb k wel voaker n wielerwedstried zain, dou was aine as Popke Oosterhoff in opkomst. Nou, dik vatteg joar loater, bin k nait allain zulf wat older, mor mien Batavus ook, t is hom aan te zain (mie nait vanzulf….) Haard fietsen, doar begun k nait meer aan, nog weer aal in t swait joagen zeker, dij tied is west. k Zörg der nou veur dat k veuroet kom en mien omgeven bekieken kìn, k rie zo haard dat k juust nait omvaal….. Haard fietsrieden doun ze mor in de Giro, of de Vuelta, of in de Tour de France. Doarhìn? Nee, begun k ook nait aan. Of en tou zai k wat moois op t schaarm mit Bettini, of Schleck of Cancellara… In Noordhörn kìnnen we hail wat zain van de Omloop van Middag-Humsterlaand, n schiere vraauwenwedstried. En lest haren we de Ronde van Noordhörn, vin k ook geweldeg. Mit dij kwieke zusters oet Den Ham, Daniëlle en Eyelien. Joa, Bekkering haiten ze, doun t ook goud op scheuvels. n Kiekfeest veur laifhebbers en doar heur k ja nog aaltied bie. En n bult ploatjes heb ik schoten mit mien Canon. k Heb wel n poar doagen last had van spierpiene in bovenbainen, deur de knijen goan wordt aal wat stoerder, mor k zet deur. Joa, ik bìn wat dat aanbelangt n eerliekse bikkel, mien kiekkondietsie kin der nog mit deur…

Bé

Sport, kiékpien…..

Geert stapt wat swoar van zien fiets of, hij het t ien e rug en ien e benen en….Dat krieg je met aal die tilleviziesporten tegenswoordeg, veuls te laank stilzitten veur de buis en of en toe onverwachts ien t ènne kommen as der n bal ienvliegt…. Hij zet zien karretje ien e rieg noast n “ladybike” en n herenfiets met kienderkar derachter, der hangt nog n verlept oranje voantje aan e ziekaant. Krekt as e bij de iengang van de grootgrutter komt, krigt e n fikse klap op e scholder: “Au!” “Moi, jonje!” Geert draait zuk met wat kripsie om en zigt Klaas Koens, Klaas “Kontje” liek in t gezicht. Klaas het wat kleine oogjes, mor die het e al joaren, bietje kringen doaronder, witbekt, nee, slim vereg liekt e niet. Geert vrift zuk nog even over zien scholder: “Moi, Klaas! Nog aal ien e benen, het jim die zeperd tegen de Ruzzen overleefd?” “Hol derover op, Moatjes! Hol derover op, k sloap nog aaltied niet goed, aalweg nachtmerries en spandoeken met teksten as “DE RUSSEN KOMEN!” en Robben die aan e loop is met zien eigen brankaar, en die Ooyer met n blinddoek veur, Heitinga met e benen ien e knup en die Van Barsten die mor aal denkt dat e ien e stripverhoal van Appie Happie aanland is…. Man man man, zo’n EK sloopt je, doar goa je aan kapot en dan hebben we t nog niet ies over de TT en de Toer de France en de Olumpische Speulen, ik ben doar niet op bouwd. t Het ons ok al n nije TV köst, mien vrouw het der met n nadde spons overhèn gleerd doe die Sylvie van der Vaart veur Maal Jan op e grond lag, met kramp. Nou, t was mor even, n plof en beeld vot, heb k t leste restje op mien mobieltje bekeken, doar worden je ogen ok niet beter van…”
Geert schuuft de winkel ien, Klaas ien e achtervolgen.
“Eerst mor even n bekertje kovvie, even biekommen.” Ze loaten zuk deelvalen op e stoelen ien e kovviehoek. De omgeving het zien oranje glans verloren, der is gien welpie meer te zien, ok niet op Klaas zien kar, die aans doch wel ien is veur n geintje. “Moatjes, geef me mor even wat suker. Ik begriep t niet, dat is t slimste, ik begriep der gien donder van. Zo speul je de wereldkampioen van t veld en loat je niks over van de vieze wereldkampioen, en dan kun je n week loater niks meer, brandholt! Joa, die Sar ien e goal, t was mor goed dat die bij de les was, die zag zien nije villa al ien gevoar kommen…. Mor die andern… Man, man, man… Het jonje die Kuyt verdwoasd over t veld sjouwen zien, en loater die Arsenal- kwast van n Van Persie, die denkt dat e voetzolen achter de ellebogen het? Lopt die Van Nistelrooy bij toeval met e kop tegen n veurzet aan, hoalen ze der verdultjeme ok nog n verlenging uut. En dat volk mor bibbern op die Bazeltribunes. Ik haar t wel docht, ien e kraant ston al wat over n nije grasmat, nou, dat verhoal kwam me bekend veur. Jim het ok wel zien wat dat geklungel ien e Arena opleverd het, priezen van Ajax dik onner t stof en nije kommen der niet meer bij… Nee, doar ien Bern, doar was t voetballeven goed. Schane, ik haar der zo op hoopt… Wat? Of we al weer n nije tillevizie hebben? Joa, vanzulf, votdoadelk noa de gleerramp. Zo’n plat ding, n “flatscreen”, zo numen ze dat, köst n poar uro’s mor dan heb je ok wat. k Heb wel tegen mien vrouw zegd dat ze heur EHBO-diploma niet verlengen loaten huufd en dat t gemier met die spons oflopen is, die Van der Vaart is ja doch niet op te frizzen. Joa, die Bronkhorst, dat is n Feijenoorder, dat was nog wel n goeie, die was niet allergisch veur die Hiddinkjonken, mor de rest kun je zo ien Old Oranje opstellen tegen dat HFC op ién jannewoarie…Kom, ik moet de kar nog volloaden, as strakkies dat fietsrieden ien Frankriek begunt, kan k niet op n dreugje zitten. t Mooie doarvan is dat Ruzzen en Nederlanders ien dezulfde Rabogroep zitten, Mentsjov en Pieter Wening en Posthumus, ben benijd… Enne, Moatjes, doe wat meer gymnastische toeren, dién kondietsie liekt ja naargenswoar noar. Ién klap op e scholder en ze kunnen jim al bijmekoar wisken met motblik en veger. Zo hoalt jim de eerste baargen nog niet ies… Moi!” Geert het n dreuge keel kregen van t luustern, hij tapt zuk nog n nije kovvie ien. Veurzichteg strekt e zien linkerbeen, doarna de rechter. Die Tour de France, die zál e uutkieken, met of zunder spierpien…

Doedens, Beno

Bevrijden

Midwolle wer op zundag vieftien april viefenvatteg bevrijd. Op dij mörgen zaggen lu op Kikkerpolder (Zuiderweg) onze vlage al op Scheemder toren wappern. Duutsers zaten dou nog op Laange Zuudwenden in slootswale en dou ze nijsgierege mìnsen zagen op Kikkerpolder, mien Pa ston der ook bie, schoten ze ook nog op t volk dat vol verwachten noar Scheemder toren keek. Even loater trokken ook allerleste Duutse soldoaten over draaibrogge over t Nij Kenoal veur t hoes van mien ollu laangs noar t oosten. Dat deden ze al wel vattien doage, zowat elke nacht op alles wat rieden kon (fietsen) of te berieden was (peerden). Dit zollen de leste Duutsers wezen. Pa en Moe wazzen doodsbenaauwd. Zollen ze brogge toch nog springen loaten? Grode winkelroeten stonden in elks geval in kisten vuld mit stro in schure, noast Edo de Jong, de kolenboer. Zien bestelwoagentje en roamen wazzen mit planken dichttimmerd. Poar doagen doarveur haren Duutsers wel om brogge toulopen, mor springstof haren ze dou nait
aanbrocht. Ook haren ze woagens vol munitie in daip flikkerd, munitie dij loater bie t oetbaggern van daip hail veurzichteg oet bakjes van baggermeulen hoald wer en deur de “mijnopruimingsdienst” ophoald wer. Om hoaverklap ston dou t haile spultje weer stil. Ol draaibrogge, dij ook in mai vatteg nait opbloazen was deur Nederlandse soldoaten, ging ook nou de locht nait in. Spaigelroeten bleven huil. t Wer ven stil in Midwolle, veurdat de Polen mit heur zwoare Engelse tanks binnentrokken.

Dat Duutsers benoam snachts bie pad wazzen, kwam omreden ze overdag grote kans laipen beschoten te worren deur Geallieerde jachtvlaigtugen. Ook in Midwolle was locht in dij leste oorlogsdoagen nait vaaileg veur het op weg noar de Heimat deurtrekkende Duutse leger of wat doar nog veur deurgoan mos. n Haile bult soldoaten haren al nait ais meer n geweer. Ol heer was in dij tied bie zien pleegollen aan Hoofdweg op houk van Kikkerpolder in n boom klommen om wat takken veur brandholt oaf te zoagen, dou der n Duuts autootje mit wat officieren derin over Hoofdweg richten draaibrogge ree. Autootje was nog mor net veurbie of der kwam zo’n joager mit dunderend geweld aanbroe zen en begon op t autootje van officieren mit ale mitrailleurs te schaiten. Koegels floten ol heer zowat om oren, vertelde loater.

t Autootje was net in S-bocht bie boerderij van Stikker aankommen en was n makkelke prooi veur piloot van t vlaigtuug. Duutsers wizzen nait hou haard ze der oet kommen mozzen. Ze zöchden gaauw dekken achter boerderij en mozzen lopend wieder, t autootje was n rokend wrak worren. En Pa? Dij vertelde dat e nog nooit zo haard tou n boom oetkommen was.

t Verhoal gaait ook dat mevrouw Zielker, dij op boerderij aan Hoofdweg even veurbie Kikkerpolder woonde, van dat leeg overvlaigende en oet ale mitrailleurs schaitende vlaigtuug zo schrokken is, dat ze op dijzulfde dag nog (9 april 1945) t leven schonk aan heur dochter Lideke. Dij loater ain van mien klasgenootjes worden zol en woar ik en aander buurkinder veul mit op boerderij speuld hebben.
Dij zundagmiddag trokken geallieerden mit zwoare tanks en Jeeps vanof Scheemde t dörp in. Tot mien moe heur stomme verboazen spraken heur bevrijders ook Duuts. Het wazzen Polen dij perbaaierden zok in t Duuts verstoanboar te moaken. Heur hoofdkwartier kwam op Ennemoabörgh. Deur t haile dorp rolden ze telefoonkoabels oet veur heur verbindens. Zulf wollen dizze Polen niks laiver as direct deurrieden noar Duutsland, doar konden ze de boudel wel “ausradieren”, in Holland mozzen ze veul te veurzichteg opereren noar heur zin. Dou Midwolle en Oostwold bevrijd wazzen, werren ze beschoten vanoet de Duutse * FLAK batterijen aan de Eems (Fiemel) en de Dollard (Dollard Süd) (loater bekend worden as het Ambonnezenkamp in Carel Coenraadpolder). Dij batterijen hadden zwoar luchtofweergeschut, woar ze ook gewoon mit over t veld schaiten konden. t Hammerk kwam al gaauw in vuurlinie te liggen en bevolken mos moaken dat ze weg kwammen. Mien Opa en Opoe en wat oomkes en taantes van mien moe mit kinder kwammen bie ons terechte. t Haile hoes vol evacué’s en mien moe in de achtste moand. Wat n boudel. En dat zol nog even duren ook. De batterijen aan de Eems en Dollard zwegen pas dou Duutsers in de “Pocket Delfzijl” zok op twij mai viefenvatteg overgaven.
Veurzichtjes aan moggen Hammerkers weer noar hoes. Mien moe heur jongste zuster, dij dou nog nait traauwd was, bleef nog n zetje in Midwolle hangen. In Scheemte was ze in oorlog n schiere jong tegenkommen woar ze noa bevrijden zo gauw as ze n hoes vinden konden mit traauwen wol. t Was mor goud dat ze bleven was, want dou ik mien komst aankondigde, lag mien Pa mit longontsteken op bèrre. Taante hailp mit bie bevalen en omdat Pa zaik was, mos ze mie ook nog aangeven bie Börgerlieke Stand. ’t Het der wel om bantjed of ik op de dattiende of de vattiende geboren zol worden. Moar ik was dou al goud in tied rekken; verjoardag op de dattiende? Dat nooit, da’s vroagen om problemen. Vattien Juni om vieftien minuten noa middernacht kwam ik op wereld. Dokter kreeg hoast gain tied om mie en mien moe fesounlek te verzörgen, want n aandere Midwolmer ston om d’hoaverklap in deure mit de dringende boodschap, dat dokter gauw kommen mos, want ook zien vraauw ston op punt van bevalen. Main dat jong van Smit moar n haalf uurtje loater op wereld kwam as ik. Amtenoar van börgerlieke stand zolt nog drok kriegen, wie wazzen ja nog mor t begun van de bébie-boem.
Zo kwammen der in Midwolle in dat leste oorlogsjoar en het joar van bevrijden op bai de legere schoulen twij klazzen vol jonge kinder. Aiglieks eerste noa-oorlogse gene- roatie, al binnen der n poar van mien loatere klasgenoten nog net veur t enne van oorlog geboren.
Vair joar loater, noa veul flezzen mit bébievoeding, pap, eerste eerappels mit gruinte en vlees en n bult slikkerij as sokkeloa (repen van van Houten oet Pa zien winkel) en puten vol baaltjes of swaarde drop kwam der n enne aan ons vrije kinderleventje, al moggen sommegen van heur ollu nog twij joar bie hoes lopen. Leerplicht begon pas as ie zes joar wazzen. Ik mos noar schoule. Eerst noar kleuterschoule, dou noar grode schoule. Doar goan wie t n aander keer over hebben.

*FLAK – Flugzeug Abwehr Kanone

    Ol Pekel, juni 2008

    Jong de, Jan

    Troanen

    n gevuil
    gain plezaaier
    aal verdrait
    troanen
    was t mor nait woar
    n dreum
    t vuilt slim roar
    troanen
    daip ien mie
    woarom
    was t mor veurbie
    troanen
    allinneg
    mit verdrait
    woar hìn
    troanen
    sums wait je t even nait

    Petzinger, George

    Kiek tou en verboas joe

    As t veurjoar is, wordt vraauw aaltied wat onrusteg. Het weer het n hail grode invloud op heur. Vrouger begonnen vraauwlu din aan de veurjoarsschoonmoak, mor dat is gelokkeg nait meer neudeg mit dij nijmoodse centroale verwarming. Kachelpiepen binnen der ja nait meer en spinnewebben zoeg we weg mit stofzoeger.

    Nou mouten der bloumen in de bakken op ons terras. Zo gaauw as de veurjoarsplantjes te koop binnen, mout ik aan t waark. En doar blift t nait bie.
    Wie hebben ook n poar grode bakken, dij dainen as vievertje, mit fontein vanzulf. Vogels kommen bie ons om in dij bakken te baddern en wie genieten mit heur mit.

    Zo was ik n tiedje leden bezeg om ons terras weer “zummerkloar” te moaken. Ik haar bloumen in bakken poot en de wotterbakken veur t vievertje kloar zet, dou vraauw ruip, dat de kovvie kloar ston. Ik nam dus eem schoft en ging zitten om mien kovvie op te drinken. Kraante lag der ook, dus ging ik eem koppen lezen.

    Onnerwiel dat ik zat te lezen, heurde ik opains wat gefladder achter mie. Ain liester was neerstreken op raand van wotterbak. Hai keek triomfantelk om zok tou. Hai haar ons wel zain, moar dee net of wie der nait waren.
    Hai zette zok in postuur, spraaide zien vleugels oet en zol zok ais eem goud boaden…

    Nou haar ik fontein nog nait aansloten op wotterlaiden en pompe mos der ook nog in, zodounde……

    Ie maggen t geleuven of nait…. Liester keek in wotterbak en was dou stomverboasd… der zat nog gain woater in…Dat haar hai bliekboar veurege zummer hail aans mitmoakt….

    Ik was al eem verboasd as hai was, omreden, dat je van n vogel nait verwachten, dat hai zok dat herinnern kin. Hou din ook, hai keek nog ais in bakke of e het nog nait geleuven kon, schudde zien kop en veren, drentelde nog wat hinneweer en vloog, ik zag t aan zien gedou, daip teleurgesteld vot.
    Ik zeg tegen vraauw, ik wait zeker dat e vandoag of mörgen weer komt. Hai het bliekboar n goud geheugen.

    Doarom zeg ik, kiek tou en verboas joe nait as daaier zok soms net gedroagen as mensen.
    Soms kin je van daaier nog hail wat leren.

    Vonk, Giny

    Hommesdoagen, wat n riekdom!

    In dizze tied wait je in winkel nait wat je mitnemen mouten. Zölfs om mit n verjoardag dikkedakken te loaten, is t stoer te kaizen. Der ligt ja zoveul in de bakken! Joa, bedink ik mie, den haar mien moeke t vrouger toch makkelk. Drekt noa d’oorlogsjoaren was der niks te koop en wat der aal was, kon zie nait kopen, den zie haar nait veul centen.
    Moar vindingriek was zie aal. Bie t bezörgen van de wekelkse bosschop- en ( aalmoal in n boukje opschreven) kreeg zie aaltied n sukkeloaden reepke. Joa, dij mit koubaisten der op.Hailendaal veur niks. Zie dee dizzent in grode weckfles en as der wat te feestjen was, muik zie sukkeloade- brokken. Wie kregen t zwilk op toavel. Doar weer n kraant op en den mozzen wie mit mekander n haile puut pinda ‘s doppen. Dij mozzen den nog weer in lutje stokjes sneden worden en den de haile bult in n kom en kloar was Kees. In tussentied haar mien moeke de sukkeloa in n pan op de kookkaggel waarm moakt. Zie ruierde de pinda’s der deur en lait dat oetlopen op n grode broodplaank bedekt mit opbewoarde botterpampierkes. In kelder mos dat n dag opstieven en den haren wie t lekkerste slik van de haile wereld. Moeke het dou zeker en gewis van n ne- gotie as nou dreumd, den zie wol ons dat geern tou. Mor t liekt mie tou dat wie vrouger blieder der mit waren as de jon- gens en wichtertjes nou.

    Schoenmaker-Frielink, A.C.

    t Knoal van 1920

    As ik ’t over ’t Knoal van vrouger heb,
    is dat in de twinteger joaren.
    Woar ik as kind noar school tou ging,
    en veul herinneringen heb bewoaren.
    De peerdetram dei reed dou nog,
    en de “snikke kwam van stad”.
    Woar scheepsjoagers nog joagden,
    bie ’t woater laangs op t scheepsjoagerspad
    Stroattiepen dat was, gewoon in dei tied.
    En har ze mor nait veur de gek,
    dan kreeg je vast en zeker spiet,
    want, Maal Metje met heur kôrfke,
    en heur wollen mutsje op,
    luip aaltied mor te brommen,
    en gaf joe vast wat op de kop.
    Pieter Piebes mit zien stok,
    stond zo nou en din te sloapen.
    En as je hem doar zo zag stoan,
    begon je zulf ook hoast te goapen.
    “Rieks en Stiene”waren ain poar apaart,
    hai luip mit’t örgeltje veur ’t lief.
    Soamen zongen ze der mor op lös,
    mor wat was dei Stiene ain vies wief.
    “Maal Marie” dei zweerde bie ’t legertje,
    en elke zundag stond ze doar,
    of ze sluig de moat mit heur vingers,
    of ze har heur aarms over mekoar.
    “Maal Appie was net Jan de Roos”
    mit aal zien mooie “versiering”.
    En zien zangen waren zo mooi.
    ’t was aal mor “Appie ting, ting, ting”.
    En zo was ik nog ais weer,
    in negentientwinteg op ’t Knoal.
    En minsen dei deze krabbel lezen,
    wins ik ’t beste, en groet ze aalemoal.
    A.C. Schoenmaker-Frielink- Appingedam

    Maank pampieren van mien schoonvoader zoaleger vond k dit verske van Mevr. A.C.
    Schoenmaker- Frielink oet Daam, dij k joe nait ontholden wol, Roel Sanders

    Boekou, N.

    Manoeuvres

    Veurdat Meester Gremmer mit de belle begon te klingeln, stonden wie al in n riege veur d`heufdingang van schoule. Eerste les vandoage was Reken, wis ik. Having Grimmius,dij noast mie ston, zee: “Most om haalfvare bie toren wezen, dìn goan wie mit zes man op stropakken speulen bie Buseman in Oosterd.” “Stilte daarachter”,wuifde Gremmer,en begon wat te preveln.

    Boer Buseman aar n haile grote “geroamte” mit n dak derop,noast boerderij.
    t Leek net n monster luchtmachtkepie op poten, tjokkeblokvol mit stropakken.
    Wie der boven op.
    “Attentie”, raip Having, net as n Luitenant. “Wie gonnen n ruumte baauwen midden derin, mit gaangen der noar tou dij gainaine zain kin.”
    “Wat is dat nou veur n gelul”,zee Maarten, dij hail staark was. “Ik snap der niks van.” “Dat huift ook nait”, zee commandant. “Dust mor eem wat ik die zeg.” “Wat gebeurt der as Buseman der aankomt?” vraig Jan, dij zien brille oppoetste. “Dij zit veur twij weke in Paries”, kaalmde Having hom, “en mien voader is eerste knecht hier en dij zit in de kroeg op Daipswale”.
    “Veur n hail joar”, fluusterde Frans “Stilte doarachter”, was t bevel. “Aan twaark!”
    Ik dee mien best. Dij Having kon der wat van. Wie waren aan t slepen, trekken, ophoalen, zakken loaten, nuim t mor op. “Mörgen weer, zulfde tied”, zee Having, toun wie noar hoes tou mozzen te eten. Volgende dag weer aan t ploetern. Dizze keer veurdat wie noar hoes tou gingen, wer de haile insteloatsie inspecteerd deur “Zijne Hoogheid”.
    Wie kropen achtermekoar aan in t stikkedonker, totdat wie in de “koamer” belandden.
    Having dee zien zaklanteern aan, scheen ons n zetje in d`ogen en dìn stak hom onder kinne.
    “Net Stalin, zunder n snorre”, docht ik. “Dit”, zee de Opperbevelhebber, “is ons heufdkwattier, en wie goan hier de vijand ondervroagen.”
    Ik wis aalmoal nait dat wie n vijand haren.

    Smörgens op t schoulplain zag ik Having mit Aaltje en Rika proaten. Toun ik om haalfvare as leste de interrogoatsiekoamer inglee, zaten de “vijanden” tegenover Having in d`houke. “De onderzuikens begunt”, verkloarde hai. Ik fluusterde tegen Frans: “Hai beduilt zeker
    ondervroaging?”
    “Stilte doarachter”, dwong de veulsterrege Hofmaarschalk.
    “Vijanden van ons rijk”, zee e defteg: “Broek oet en rok omhoog!”
    De wichter gaven zok zunder verzet over.
    Toun zee de Redder van ons Voaderlaand: “Wat verbergen jullie tussen die heuveltjes?” Ik docht: “Ik zai nog gain ommelet”.
    De wichter deden bloeze oet.
    Wat ik toun zag, haar ik al veul eerder zain deur n gat in de wand van de sloapkoamer van ain van mien zusters. “Doar heb ik mie twij doage veur oetnavveld”, zee ik per ongeluks haardop.
    t Was net asof dij zaklanteern n kruus sluig, mor dat kon hoast nait, Having was n Koksjoane.
    “Nou ist dien beurt Having, hest beloofd”, kraaide Aaltje
    “Most nait op reken”, zee onze Kruusvoader en dee t licht oet. “Zunde”, zuchtte Rika.

    Jong de, Jan

    Blaauwe Engel

    Mit mien ogen stìefdicht, weerom.
    Hou k dou oamloos, steels keek
    noar heur zaacht, aibels laif gezicht.
    En zai maank schaar van boemel
    stil, deur n wirrelnd gruinlaand glidt.
    k Verdronk ien glinsternd grode ogen
    aal mörns, ien t spaigelnd glaas.
    Zweven ien n zuide wolk, seringen zaip.
    En vèur peron mien dreum òfnam
    zai zachies fluusternd, ‘tot mörn’ raip.
    t Peron, vernijs dien ogen, zó blaauw.
    Lang die mien aarm, din zelst nait valen.
    Ik hol van die en hoal daip oam, klonje
    en n mantel, dij rokt noar mottebalen.

    Grit, Carry L.

    Mien kienderjoaren ien t Herdershoes

    k Ben opgruid ien t Herdershoes bie t Oldiekje. Aan èn van dörp zo t rekent. Pa en moeke haren doar n melkerij en wat toentjederij. t Was n vrij mor n drok leven, ze huvven gainain noar ogen te kieken en waren heur aigen boas. Mien speultoen was groot, appelhof was mien mooiste plekje, mor ook t diekje bie ons achter t hoes was as n baarg veur mie dou bainen mie nog kort wazzen. Wat kon k den ver kieken over t laand hèn.
    Opoe woonde ook bie ons ien hoes en mit heur was k vanzulf dik bevrund. Tot aan mien schoultied tou was k mien aigen speulkameroad. Dou k ainmoal noar schoul ging, was t altied: “doalek thoeskommen te schoul oet”.
    t Hoes haar n veurdeur op t zuden mit n gaang. Aan ain kaant was koamer en aan ander kaant woonkeuken mit stookploats woar n kachel ston mit n grote stookploat van boven en n blaanke stang rondom. Aan westkaant zat achterdeur. Den kwam je ien t achterhoes mit n granieten aanrecht en n bounploats veur emmers. Ien houk tegen woonkeuken aan ston òl duveltje woar moeke wasgoud op oetkoken kon en woar ook lutje eerappels kookt werden veur swienen.
    Achter ien t achterhoes was t hoeske, loek van eerappelkelder, deur noar kelder en trap noar zolder. t Was n hoge zolder mit beschoten kap. Pa haar doar n sloapkoamer òftimmerd veur opoe en mie. Pa en moeke slaipen zulf ien sloapkamer op noordoosterhouk noast koamer.
    Vijschuur ston noast t hoes, wiendschut der tussen en aan noordkaant doarvan was roemte veur hounder en hounderhok. Ons hond wis krekt dat hounder aan achterkaant schut blieven mozzen. Zo gaauw as ze veur t hoes waren, kreeg e heur hail veurzichtig ien bek en brocht heur sekuur weer noar achterkaant. Dat dee e sums ook mit hounder van buurman viefhonderd meter wiederop.
    Eerste tied was ter licht van petroleumlampen en veur t achterdeel was der n schienvat.
    Dou gelegenhaid der was om elektrisch licht te kriegen was pa der vot bie. Hai was vuurbaang veur braand en bie t elekrisch licht kon je beter zain en t was n bult vaaileger. Lucifers waren veur mie verboden dingen – k was al wel n joar of tien dou ik veur t eerst n lucifer òfstreek.
    Wodderlaaiden was n aner verhoal, wie haren ja n grode regenbak dij nog nooit dreug west was. Op stal was n goie put veur t vij. Dit betaikende dus wel dat wie ons bie n tobke wodder wassen mozzen. As t ais slim dreug was bie zummerdag den was t wassen van wasgoud wel ais slim stoer. Wekker laip al vro òf, s mörgens om vief uur mozzen pa en moeke al opstoan. Heur eerste waark was: daaier verzörgen en koien melken. Melkbuzzen mozzen veur zeuven uur bie weg stoan woar melkrieder buzzen ophil en noar melkfebriek ien Beem tou ree.
    Den kwammen ze aan heur zulf tou: brood en stoet eten mit kovvie en melk der bie. Der was altied veul waark – was t nait mit toen den wel mit graslaand en hooi. Bie veujoardag vanzulf eerappels poten en baiten zaaien. Den kwam t waiden en baitenaintjen. Zo gaauw as zummereerappels reud waren, was t tied veur t poten en zaaien van twijde vrucht: blomkool, mous, en boontjes. Alle waark was handwaark.
    Plougen dee pa mit peerd en ploug. Tussen t waark op toen deur mos moeke eten koken. Zai kloarde dat bie zummerdag altied op n poar petreuliesteltjes en n elektrisch kookploatje.
    Toch at wie altied eerappels, gruinte, vlais, ook wel stamppot, mor altied zulfgemoakte zoepenbrij veur noa. Op wonsdag mainsttied soep terbie.
    Sums kookte opoe. Opoe het mie nog leerd hou je goare mosterd moaken – lekker bie nije eerappels. Bie winterdag wer kookkachel ien woonkeuken bruukt – geliek waarmte en eten.
    Ainmoal zol ik veur t eten zörgen, moeke haar mie sekuur oetstukt wat k doun mos. t Zol stamppot boeskool worden. Dat was nait echt mien lekkerste eten. Dou t zover was dat k boulen stampen kon, zaag k dat t meer op soep leek wat dikte betreft as op stamppot. Goie road was nait te kriegen – opoe was der dou net nait – mor ais ien kast kieken of doar nait wat ston wat k ter bie deur doun kon en joa heur BRINTA. Stamppot wol daormit wonderwel aandikken en mooi

    Dou wie mitnkanner om toavel zaten te eten heb ik eerst ais van ain noar aner loerd wat veur gezicht ze trokken toun ze vörk mit bouskool ien mond stoken. Mit haile laange tanden ben k dou ook begonnen te eten. k Haar ja best ook wel zin aan wat. Mor brinta, doar mos ik haildaal nait veul van hemmen en dat ook nog ien boeskool!
    t Zel om en bie 1950 west wezen dat moeke ain moal ien week n Hoovertje huren kon mit ’n wringer derop. Ze mos den nog wel t wasgoud op t duveltje oetkoken, wasgoud mit waarm wodder ien Hoover doun en den mesien t waark doun loaten wat wassen aanbelangt. Meroakel zo as dat ging. t Wasgoud huf allenneg nog spould worden, den t goud weer onder wringer deur en ien boeten op lien te dreugen.
    Ien 1958 bennen wie verhoesd. Ien ons nije woonstee vernammen wie veur t eerst t genot van wodderlaaiden en n aigen does ien hoes en nait te vergeten gain emmer meer ien t hoeske mor n wc.!

    Wat was t òfwassen dou n bult makkelker en mit zo n geiser der bie was ter vot zo veul waarm wodder as je mor hemmen wollen.
    Zo gaauw wie gas kriegen konnen, het pa dat vot regeld – kolenkaggels der oet en gaskaggels der ien. Vot waarmte as je kaggel aandeden!
    Wènst van t Herdershoes heb k nooit had.
    Denkelk heb ik doar wel mien laifde veur t Hoogelaand, veur poller en t wad opdoan.

    Grit, Carry L.

    Aanloop

    Haile mörgen kovviedrinkers
    Haile mörgen proaters
    Proaten over zaikte en dood
    Proaten over olle tieden
    Proaten over t veujoar
    Proaten over t schroale weer
    Bie t votgoan zeggen ze
    Moi heur tot aankommen week.

    Boekou, N.

    Kapitalisten

    Veurop n geveltje van n winkel ston: “Goede waar en klein gewin, daar ligt verborgen zegen in.”
    Ik docht: “As dat verborgen is, hou wait dij man dat dìn?”
    Sloager Telkamp aar niks op zien geveltje stoan. Mit twij centen op buutse stapte ik noar binnen en legde aal mien geld op teunbaanke.
    “k Wil wel eem n plakje worst hebben”, zee ik.
    Hai snidt n plakje of en wil t geld oppakken mit zien vette vingers en zegt: “Woar is dij aandre cent?”
    Ik zee, en ik wees eem: “Noast dije…” “Nee, hè, hè, n plakje worst is drij centen!” zee e.
    “Snie der mor n stokje of!” zee ik. Hai keek wat vaals en zee: “Wat mot ik doar dìn mit doun, vertel mie dat mor eem…” Ik zee: “Ast nait waist, geef mie t mor!” Hai wol mie net n poke mit mes geven dou d belle ging. Der komt n vent in. n Echte stappertje, docht ik. Hai gait recht op teunbaanke aan, rammelt wat deur zien knipke, glidt der n stuver op. “n Plakje worst, Telkamp!” zee e.
    Dij geft hom “mien” plakje en schoft “mien” centen noar hom tou.


    “Baron Groenix van Zoelen” greep t wizzelgeld en klapte de deure achter zok dicht. Ik zee: “Ik was hier t eerste en dat was mien plakje, en doe hest hom mien drij centen geven……”
    Telkamp was nou hailmoal vaals, hai knooit drij centen oet d kassa en gooit ze noar deure tou. Ik mit centen der oet. Dat was d’eerste en leste keer dat ik mit meer centen oet n winkel kommen bin, as dat ik der mit inging.

    Veul loater vertelde mie n vent in n swaart klaid en n wit slabbetje op borst, dat der gounent binnen dij der zunder centen ingoan en mit de haile kassa der oet kommen. In Engeland nuimen ze zo`n vent n looier. Ik docht; knooier zal wel, Telkamp kin dat ding jawel aan teunbaanke vast spiekern……

    Vonk, Giny

    Optaikens van n grootmoe (dail dattien)

    Wat is vekaanzie ?

    Ons lutje wichtje komt op n vrijdag in t end van de moand april met heur schoulklaske lachend, springend en roupend oet schoul:
    “Vekaanzie, vekaanzie!!!!” As mien dochter heur vragt wat dat den is, trekt zie scholdertjes op en zegt: “Dat wait k nait heur, mor dat krieg je mor zo en den mout je slim bliede wezen !” Joa, as t d’eerste vekaanzie in joen leven is, mout je dat ook eerst ervoaren.

    Sleumer, Jan

    Heerepoort en vervolgcursus Grunnegers ien Amsterdam

    Sums kin véúrdieverdoatsie groter wezen as joen echte planoetvouern. Zo is t op t heden ook mit mie. Ducht mie, want ik mot t plan nog oetvouern.
    Eerst even wat oetleggen. Ien Amsterdam begelaaid ik as köster n leesclubke dij al n zetje drok in de weer is mit Grunneger schrievers. Dit leesclubke is maind as brug van begunners- noar vervolgcursus. Leste schriever/dichter dij wie bie de kop had hemmen is Jeuds-Grunneger schriever/dichter Jaap Meijer, alias Saul van Messel. En non bin ik veur dit AmsterdamsGrunneger clubke aan loop mit t oetzetten van n kaaier deur t verzwonden ghetto van Amsterdam, op boases van t boukje van Jaap Meijer: ‘Het verdwenen ghetto. Wandelingen door de Amsterdamse Jodenbuurt’ (1958).

    Doar heb ik zulf biebedocht dat wie din eerst ook wel even langs t Rieksmuseum kinnen omreden doar olle Grunneger Heerepoort ien t toentje staait.
    As ie noar achterkaant van t Rieks kieken din staat dij schiere Heerepoort aan linkerkaant ien t toentje, woar ie tegenworreg deurhin monnen noar ‘veurlopege’ iengang. Ik legde bie bewoakte iengang oet dat ik allain mor noar infoboalie wol en mog doar onder begelaaiden vergees hin. Bie boalie legde ik opnijs oet wat ik op t oog haar. Boaliedoame begon votdoalk te laggen: ‘Ach, mijnheer, zo’n beetje om de vijf jaar komt er hier een Groninger vertellen dat Groningen zijn Heerepoort weer terug moet!’ Lu, hol doar asjeblief mit op! Schaai der mit oet! Ie zetten joe, en mie ook wat, veur maaljan!

    Boaliedoame het n om en bie datteg joar old schriftje ien loag liggen woar wat mit pen schreven informoatie ien staait over ol Grunneger Heerepoort

    Dit vond ik derover op n poar websteden: ‘De Heerepoort terug naar Groningen! Op basis van de vestingwet 1874 mochten de wallen, als bezit van de rijksoverheid, worden geslecht. De nog aanwezige stadspoorten (in Groningen) werden rond 1878 geamoveerd’ (Van Dale: verwijderen/
    slopen).’

    Veurdat stadjeder sleupers Heerepoort aan groes haauwen konnen, ‘kocht architect Cuypers in 1880, voor het project Rijksmuseum in Amsterdam, van de sloopaannemer zowel de Deventerpoort (1619) als de Groninger Heerepoort (1621). De poorten staan nu in de tuin van het Rijksmuseum te Amsterdam.’

    Van een aander web-log: ‘Herepoort: mooi laten staan!’
    In de stad sluimert de discussie al een tijdje, en gisteren besteedde zelfs 2Vandaag er aandacht aan: er is een groepje Stadjers dat de Herepoort terug wil halen naar de stad. Dat ding is van de sloop gered door architect Cuypers, die ‘m naast zijn
    Rijksmuseum in Amsterdam neerzette.
    Omdat de Herepoort bij het Rijksmuseum een betere functie heeft dan in Groningen, richt Gronical bij deze het comité ‘Houd de Herepoort in 020’ op. Zo’n museum is er immers voor de conservering en tentoonstelling van cultuurgoederen. En we hebben ‘m vroeger zelf voor negen meier verpatst…’

    Op zundag 8 juni was der n lezen ien t Rieksmuseum deur Gijs van der Ham, conservoater geschiedenis Rieksmuseum, over ‘de geschiedenis van Cuypers’ tuinontwerp en de plannen voor de toekomst.’

    Hartman, Giny

    Roodborske

    roodborske is der weer
    of is n aander, k wait t nait
    hai staait stiefstil
    op zien dunne raanke pootjes
    vertraauwt nog nait
    onder t oranjerode van zien keel
    waait n poeste wind
    zien zaachte grieze veerkes roeg
    ik stoa stokstief
    din pikde mit zien punteg bekje
    oogkes op schaarp
    wat tussen stainen oet
    altied allain, ist n hai of ist n zai
    ik beweeg…. din is e vot
    even loater is aal weerom,
    is dit nou din dij aander
    soam en toch allain
    zel wel n latreloatsie wezen

    Schaank, Gerrie

    Grunneger woorden

    TV Noord stekt aan ‘t ìnne van heur doagliekse oetsenden elke dag de Grunneger vlaag oet mit t programmoa ‘Grunnegers’ van Fré Schreiber en Olaf Vos (“De Grunneger toal proaten wie apmoal. Doe ook. Joa, mien jong doe ook!”).
    Doarin hadden ze op moandag aaltied de rubriek ‘Grunneger woorden’. Je mozzen din van lainwoorden oet t Engels goie Grunneger woorden moaken. Doar heb k aaltied mit veul plezaaier aan mitdoan. Veul van mien inzendens hebben t programmoa ook hoald.
    Hieronner loat ik joe ze zain:


    Bottleneck = vlezzehaals
    Sticker = kleefploatje
    non-fiction = gain verzinsels
    Efficiency = doulmoateghaid / aal
    op stee
    Budget = centerij / begrotelk geld
    Drumstick = hounderkloef
    @penstaartje = knupsteertje
    in the picture = in de kiekert
    second opinion = heur-heur
    Hooligan = vernaildert
    all-risk = aal – dekt
    Hacker = kroaker


    Moar maiste van mien inzendens hebben oetzenden nait hoald:


    Relaxen = omlummeln
    Finish = èndmeet
    Piercing = deurprikker
    Bulldoze = schoeftrekker
    Catwalk = kat(te)gaang
    Pallet = loadbred
    Jumpstyle = huppelderij
    Tattoo = pokkeltaikens
    Beamer = stroalvat
    Quote = biesleper
    Bodywarmer = pokkelwaarmholder
    Outsider = boetenstoander
    dug – out = schoelkoele
    Update = bie tied moaken /
    nijmoodsen
    Dreamteam = dreumploug
    Placemat = vreetmatje
    Cheerleaders = opmonterwichter

    Hartman, Giny

    Om mie tou is aal

    Om mie tou is aal
    wat ik zai zo vertraauwd
    k zit der mit hail fien
    sponnen droadjes aan vast
    aal dij dingeraiskes
    klaine verzoamelinkjes
    deur de joaren hìn opbaauwd


    En toch
    vuil ik mie op raais zo lös
    van aal wat achter blift
    gainain wait wél ik bin
    woar ik goa, vrij van aal
    wat aan mie trekken wil
    midden ien wereld stoa,


    Mitdraaien, eerde as spil
    dat kìn omdat allain
    ik wait woarhìn, en
    zo aldernoaste bliede bin
    dat aan t end open aarms
    mie wachten en ik weer
    nije droadjes spinnen kìn

    Jong de, Jan

    Beder

    Piet mos eerstkommende doagen voak aan zien joardag dìnken. En nait allìnneg omreden aal kedoos dij e kregen haar. Hai zugt nog dij verbilderde snoeten van jonges en Liesje veur zok. n Dikke bats van achterdeur tegen tob, en doar lag e. Laangoet ien zien blode gat maank wodder ien t achterhoes. Mor goud dat Moeke der op tied bie was. Der was nait àin dij hom oetlaagd het en hai is der noatied zulfs nait mit nittjed. Allinneg zien Pa wol nog wel ains maaljoagen, mor Moeke wol dat nait hemmen.
    Joa, en din Liesje. ‘Arendsoog en Witte Veder’ was gaauw oet. Hai het Liesje nog n moal zegd dat n aibels mooi bouk was en zai hom ook mor ains lezen mos. As hai Bert kwam hoalen, zol e t bouk mitnemen. Mor z’haar hom verbilderd aankeken, toun e vroagd haar mit jonges boeten te speulen . “Nee, dat deed ze niet want ze had al een paar nieuwe vriendinnen”. Piet bleef dreumerg. Liesje dichtbie en zò wied vot. Moeke haar mit hom te doun. Piet, dij aans elk t wel vertellen zol. Drok, en veur elk kloar ston.
    En nou hail boudel ien toeze. Liesjes bruiertje Bert kon zodderdag nait mit jonges achteroet t laand ien. Der kwam vrijdag n jonkje sloapen van woar hai eerst woonde. Dat was ook n kammeroadje van Liesje.
    “Wov dwat wheur vwiendje was”, wol Hoas waiten. Bert zee dat dij aal joaren heur vriendje was. Piet, even riddersloagen, docht: “As dij nou n poar stevels mitnemt, kìn hai ook wel mit.”
    Bert zee aanderdoags dat ‘Liesje het niet goed vond en Wim niet mee mocht’. Toun Piet zodderdag bie daam kwam woar jonges ofsproken haren, ston Bert der aal.
    “Bist der wel ja”, zee Piet.
    “Ja, Wim heeft heimwee en wil naar huis. Liesje heeft over jou en de andere jongens verteld, en dat ze het hier leuk vindt. En Wim vond dat niet leuk”, zee Bert. “Wim gaat straks weer met de bus naar huis”. Hoas dij der net aankwam, zee dat Snöt nait móg. Zien Moeke wol hom nait laanger bie stroat hemmen mit zoon smerege overaal. Hai zol zok schoamen mit zukke versmeerde maauwen vol snöt. Zien overaal mos vót bie waske. Snöt haar onnerwegens zain dat Bert zien Moeke bie bushokje ston. “ Wis dij Wim n leuwtje schietwjonkje mit wrood whoar en n gwuine tas”? “Ja dat is hem, en Liesje was er zeker niet bij”?
    “Nee”.
    Dat haar Bert aal wel docht, Wim zol wel nait weerkommen.
    n Dag of wat loater zag Moeke dat Piet zachies weer d’olle wer. Ze zaten mitnander ien keuken. Piet, zien twij zuskes en Moeke. Zuskes mit tong oet mond aan taiken en kleuren op ol behangpepier en Moeke mit naaiwaark. t Haar haile dag aingoal regend en toun ze tou schoul oet wazzen, mozzen ze van Moeke ien hoes blieven. Piet kon din mooi zien psaalm veur mörgen leren. Zuskes mozzen stil weden en Piet gaalmde zien psaalm.
    Moeke docht noa n haalf uurtje dat ’t Hijgend hert der jacht ontkomen’, nou wel ien t bos weden zol en dat Piet mörgen vast n tien kreeg. Hai mos nou mor ains opholden mit zien gegaalm.
    “Wat of e din doun mos”, wol Piet waiten. Zuskes haren hom aal n moal zegd dat e van kleurpotloden en aander boudel ofblieven mos. Moeke zag bui ien hoes ook aal hangen. Ze langde hom n grode knoop en n éndje stopgoaren aan. Hai zol zok mor zo’n ‘zoemer’ moaken. Moeke dee hom t veur. Goaren deur n gat ien knoop en doarnoa deur gat der tegenover weerom, en nait dij dernoast. En din goaren weer aannander knuppen. Doemen aan baaide oetenden deur goaren, knoop ien t midden en din verschaaiden moal rondslingeren. Knoop even hangen loaten en din aan baaide kanten aantrekken, lösloaten, aantrekken, lösloaten en goa zomor deur. t Ging hom meroakel, en zoemen dat e dee. Piet was rusteg en haar wat ommaans.
    Soavends toun hai op bèr zol noa ‘klokje van zeven uur’, mos e eerst van Moeke Pa en domie dij ien veurkoamer zaten, weltrusten zeggen en n haand geven. ’t Hijgend hert’ wer nog even van staal hoald en domie von hom n keurege jongen en wat of hij in zijn hand had?
    n Zoemer, en Piet zol hom wel even zoemen loaten bie domies oor. Pa kwam te loat. Moeke, gobbelde ien keuken kovvie derover bie t heuren van n jausternde domie. Pa bèlkte en zai heurde Piet trap op klözzen. Ien koamer ston Pa veur domie dij mit slovve ogen en handen aan kop ston. Moeke mos even n scheer hoalen. Mit trillende handen zol ze knoop en n dikke toesternust hoar mit stopgoaren lösknippen. Piet heurde boven op bèr domie nog n moal gilpen en male woorden roupen. Aanderdoag smörns heurde hai dat Moeke domie van zenen n hak ien t oor knipt haar. Pa haar boudel mit watten en leukoplast plakt. Piet zien ‘Hijgend hert’ kreeg n dikke tien. Aal kiender zaten mit open mond te luustern en meester gnivvelde bie t heuren van t zoemerverhoal.
    Sundoags was t nait rusteg ien kerk. Toun olderling Piet zien Pa mit ogen omdeel veur domie aan kerk binnen stroekelde, wer t iezelk stil. Der wer zachies gnivveld.
    n Opschoren domie mit pispotkapsel en der was dudelk n zere glìnne oor te zain. Moeke kon wel onner baank kroepen. t Wer n körte dainst. Domie was nait op dreef en gemainte orreg ruier. Piet haar t drok noatied. Elk wol van hom t verhoal ains heuren. Wat of der nou persies gebeurd was. Jonges haren aal ains vroagd om zo`n zoemer mit te nemen.
    Piet kreeg gain knoop en stopgoaren meer van Moeke. Hai zol zok mor aans vernuvern.

    Wilzing, Hanne

    Melkenstied

    Toun vlaigtugen overvlogen
    hail vroug in mörn
    Wadden joe in t gruinlaand
    koien melken
    Oorlog was begund
    En joen pa was in draf
    noar hoes tou lopen
    Mor ie binnen bleven
    gain haalf waark
    zoks kinnen baisten
    ja nich lieden
    Lutje verzet
    Hef joe t zwait
    nich in handen stoan?
    Mien moudige mamme.

    4 maai 2007

    Wilzing, Hanne

    Aankeken

    In maai ston ve
    veur n ol vijwagon
    te griepen noar wat gebeurd is
    verbalderd hou dat toch kon


    ‘Kin dit weer gebeuren pabbe?’
    Vruig mie t kind
    mit baange en benijde ogen
    ruik ze t weden blind


    Ik zweeg, doch en dochde
    Doezend gezichten keken mie aan


    n Blaik wichje mit n hoofddoukje
    maank schoefdeuren
    zuiken mie op t perron.
    n Ol vraauw oet Gaza
    vaalt over kruus van voesten
    -Israel, Hamas, Fatah-
    ropt wat ik doar van von.
    n Vraauw oet Congo
    vernaild deur soldoaten
    lege ogen vertellen mie t verhoal.
    n Jongkje mit vuur in ogen
    mitrailleur op fiene scholders
    kind klaidt mit stoal.
    n Schoupoetser in Istanbul
    ogen schaarp noar boven
    handen zwaart van t smeer.
    n Mens zunder papieren
    op Schiphol in bewoaren
    wat komt dat dut zeer.


    Ik zweeg, doch en dochde
    Doezend en ain gezichten keken mie aan.


    En dou klonk
    -laankzuikig op t vergrelde òf-
    stoef achter mie:
    ‘Tou man, zeg heur t non.
    Vertel heur nich hou t is
    mor hou t kín.
    Zeg dat t nooit meer gebeuren zel’


    Dou ik omkeek zag ik gainent
    k vuilde allennig mor wat waaien
    t tirrelde oet doezend houken.

    20 april 2007

    Blaauw, Jan

    t Verhoal van n ploatje

    Mien moeke kwam in 2002 oet tied, 96 joar, t was genog west (en van t male asmits te veul…) Ze haar n bult opbewoard, al is deur verhoesderij wel ains wat verswonden, schane. Maank olle foto’s von k veureg joar n ploatje van n pupillenelftal van VVS oet Oostwold. k Was zulf in 1964 de fotogroaf west mit mien eerste toustel, n Agfa Click, sikkom net zo beroemd as de Agfa Clack. As je zo’n ploatje in hannen kriegen, mout j’eerst even stief noadenken: “Hou zat dat ook mor weer?”
    Dìn begunt der voak wel n lampke te brannen. Kwam benoam deur de man op
    d’achtergrond dij votlopt, jeugdlaaider Bertje Stoadens van Scheemde. Dou wos k t weer: k haar t plougje van Scheemde op petret zet mit Stoadens derbie, keureg. Woarschienlek het aine van VVS mie vroagd om dij jonges mit heur blaauwe shirts der ook even op te zetten. Roelie Schipper meschain wel, dij woonde in Midwolle, dij kinde ik. Of jong van Strieker, bruiertje van Lourens dij t aaltied drok haar mit swienen en koien. (Of wazzen t peerden?)
    Meer as vatteg joar loater krieg je ploatje weer veur joen neuze, of tied stil ston…. “Hou zat dat en wel binnen dat?” Dou doch’k aan kraande, aan “Ik zoek…” in t Dagblad van het Noorden. k Heb ploatje der hìn stuurd, kreeg n braifke weerom: “Ploatje ontvangen, kin wel even duren veur e aan beurt
    is.”
    Haile foto was k al weer vergeten, dou zotterdag al veur haalf negen tillefoon begon te rinkeln:
    “Joa, mit Joke, vraauw van dij voetballer.”
    “Voetballer????”

    Dou schoot mie t ploatje in t zin. Verd… dat plougje van VVS oet Oostwold. Vraauw was
    Joke van Roelie Schipper. Noa wat stroef geproat in t ABN gingen we smui over op t
    Grunnegers en was t ies broken. Roelie heb k ook mit proat. Over t voetballen, VVS en
    MOVV, over Groenbergsloane, over woningbaauw woar niks van over is in Midwolle.
    Hai rappelde zo noamen op van pupillen, stoan ja in t bouk van VVS. Bouk?
    Joa, jubileumbouk, is in 2007 oetkommen, staait foto ook in.
    Dat dee mie deugd, al begriep ik nou nog nait hou zo’n Clickfotootje in t jubileumbouk
    verzaaild roakt is. Wie hebben nog even proat over vrachtwoagens en over jonges
    van Burgler in Noordhörn, doar kwam Roelie wel es.
    k Haar tillefoon nog mor net weer hìnlegd, ging e alweer. Peter oet Oostwold. Peter
    Akkerman, wait alles van zien stee en ook n bult van Midwolle, het n kast vol bie mekoar
    scharreld aan ploatjes en ansichtkoarten. Kìnde mie nog as scheidsrechter. Haar k
    ook ja n poar joar doan, op pad mit pa zien Solex, loater op dij dikke Rap. Haile mörgen
    heb k aan tillefoon hongen, ain van de mooiste mörgens in leste tied. Koetje belde,
    ain van de soamenstellers van t bouk, en Post. (Leefde Hermantje nog mor, dij wos ja
    alles van VVS; haar ook n Solex….) Geert Oudekerk kreeg k derveur en zien vraauw
    Truusje Landman, vrouger buurwichtje in woningbaauw. Geert zien bienoam? “De
    Spinne”, bienoamen haren ze dou apmoal. Hilbert van Lang, de keeper op t kiekje,
    meldde zok, en Anno Heethuis, en Adri Dijkhuizen, en…. Swait veur de kop en onner
    aarms, mor k wos al wel twaalf moal wat k waiten wol.
    Volgende dag ging t nog even wieder, meer as twinteg telefoontjes en drij berichten op
    kompjoeter. En wel binnen joe dìn??? Nee, gain zeun van gruinteboer Ties, zien jonges
    wazzen wel bie VVS, aalbaaident kiepers. Hest op lab waarkt van St Lucaszaikenhoes
    in Winschoot? Nee, das n aander….
    “Kin mie die nog aaltied nait herinnern”, zee Roelie Schipper.
    “Dust dien best nog mor even”, zee k tegen hom.
    En dat deur zo’n voetbalploatje van meer as vatteg joar leden.

    Vonk, Giny

    Schrikkeljoar 2008

    Dizze zummer vlugt veurbie.

    Zal k joe ains n veurspellen geven?
    Strakkies zeggen wie:
    “Woar is dizze zummer bleven…..” As k het zo bekieken kan, hebben maiste mìnsen t zölfde plan. Der is zoveul aan sport te zain, wie willen t aal nait missen, gainain. De toenmìnsen richten zölfs toenkoamers in. Der is veur elk zien aigen zin. Is t hier te kold om boeten te wezen, de boetenkachels bringen oetkomst in dezen. De boetenkeukens is de volgende stap, dij zörgen veur de draank en de hap. Nou nog n boeten tv apperoat, k wait nait of dij aal bestaait.
    Aans zel dr wel gaauw ain kommen goan, der zunder kìn t leven nait meer bestoan. Aan welke sport joe ook de veurkeur geven, k hoop dat joe der veul plezaaier aan beleven!

    Vonk, Giny

    Optaikens van n grootmoe (dail twaalf)

    Omdat der in t dörp woar mien wicht en schoonzeun wonen, gain openboare schoul is, gait ons oldste ootjezegger sinds kört op e Leek noar schoul .
    Dat is dus aal doage bringen en hoalen mit auto over de landelke weegjes in t Westerketaaier.
    In feberwoariemoand binnen ze onderwegens noar hoes en in auto kin je vernemen dat de boeren in dizze kontrainen aal begund binnen mit heur veujoarswaark. t Lutje wicht vragt : “Moeke hou kin t , mien zuske zit hail nait in auto en toch roek k heur strontwindel.”

    Velsen van, Harry

    Schim van miezulf

    aug.2005


    woar ik hèn goa
    breng ik miezulf
    zwaalkend laangs daip


    ik fiets, ik trap, ik jaank
    vertrap, verdring, verbaarg mien pien
    ien onzekerhaid


    ofschaid stekt, dut zeer,
    vergaait ien steekwoorden,
    n ondudelke schim
    wel is, woarom, wel
    woarom bin ik
    ik


    schim löst zich op
    verbeeldt zich weer
    hail wat
    ik denk en bestoa
    oarzel ien zekerhaid


    kom noader
    tot mie
    en mien ik


    mien horizon is laif

    Velsen van, Harry

    Pebeziedjen

    t is een haarstoavend ien dörp
    jongens binnen aan t pebeziedjen
    ze moaken twij groepen
    aine groep mot zuk verstoppen
    aner groep mot zuiken


    jongens goan deur t laand hèn
    noar n boerderij n beetje boeten dörp
    ze goan stiltjes noar binnen
    laangs deel en koien
    kroepen ien t heu op heuzolder


    noa n tiedje komt boer schuur ien
    [jongens holden zuk doodstil]
    lopt deur noar deel gait melken, kou veur kou
    dochter komt ook noar deel
    komt pabbe helpen sjaauwt mit melkemmers


    doar kommen anere jongens aan
    ze hemmen bult lewoai
    vroagen aan boer
    -hemmen joe jongens ook zain?-
    -opdondern- zegt boer
    -hemmen hier niks te zuiken-


    dochter heurt gefluuster
    lopt noar heuzolder
    en gaait bie jongens liggen
    om beurten maggen ze heur n doetje geven
    -vedder naargens aankommen!-


    ropt boer -woar bistoe wicht?-
    ze ropt -ik kom deraan
    k mos even pissen-
    volgende week kommen jongens weer
    pebeziedjen
    din gaait ze pabbe weer helpen

    Sleumer, Jan

    Roege toal

    Dat Grunnegers vrouger roeger in de bek waren as tegenworreg zel gain nijs wezen. Dat waren ‘Hollanders’ ook, mor ‘Hollandse’ bovenloag is doar eerder mit oetschaaid as de Grunneger, zo liekt t wel.

    Ik goa ien dit stukje mainsttied t woord ‘Hollands’ en ‘Hollanders’ bruken en nait ‘Nederlands’ en Nederlanders’, omdat ik geern n onderschaaid moaken wil tussen Grunnen en West-Nederland. Veur OostNederlandse streektoalegen bevubbeld geldt t zulfde as wat veur Grunnegers opgaait.

    Waas of is de roege proat en schrieftoal van Grunnegers op n aander menaaier roeg as dij van de ‘Hollanders’? n Moal of wat hemmen wie doar diskuzzie over had. En din ging t om schrieftoal. Doarbie nam ik sums de pezietsie ien van fienflòtter as t mien schrieverij en dij van mien gesprekspartners aanbelangde, mor sums leek n dail van mien Grunneger gesprekspartners wel veul ‘fiener’ als ik, bevubbeld bie heur òfgries van verhoalen van Grunneger schriever Henry Hes. t Ging ons benoam om criterioa ien heden en toukomst bie de Grunneger schrieftoal.

    Bie ons gesprekken over roeg of nait kwamen hail wat woorden oet stroat- en schrieftoal aan de order: miegen, pizzen, schieten, fietern en k wait nait wat aal. Apmoal woordgebruken dij aansluten bie n vrougere ‘primaire’ landeleke levenswies.

    Ter Laan geft mit zien commentaar bie t woord ‘bek’ n hail schier veurbeeld van veraanderde opvattens bie Grunneger ‘bovenloag’ van zien tied. Ter Laan: Bek. 2. Mond. Vroeger heel gewoon; nu ruw en onfatsoenlijk.

    Ain van de geefste – nog haalf Vraize, haalf Middelnederduutse – zinnen ien Feenstra’s bouk Duizend jaar Gronings taallandschap komt oet 16e aiwse protocollen van Hoofdmannenkoamer. t Waas ien Soaksum- hoezen dat n parochioan veurtiedeg oet kerk vótlopen wol en dat pestoor hom terugraip. Man draaide hom om en vroug aan pestoor: ‘ick will wthgaen und schiten eens.
    Wiltu mit?
    Kinnen ie joe n tegenworrege Grunneger kerkganger veurstellen dij zukse toal tegen n pestoor of n domie bruken zol?

    Ien t aalgemain prouten/schreven lu vrouger ook ien t Nederlands veul roeger as non. Kiek mor bie ol Bredero (1585-1618). Dichter Bredero waas gek op Maria van Tesselschade, mor zai nait op hom. Teleursteld schreef e ien n gedicht aan heur:

    ‘Indien uw lichaam goddelijk is,
    Straal rozewater in plaats van pis!’

    Feenstra het t ook over n rechtzoak ien Bavvelt, 1707, woarbie preekheer van Tinaalng veurkommen mos. Redger kreeg roezie mit hom. Dou domneeske heur der mit bemuien wol, beet redger heur ien t Nederlands tou: brui weg ghij vots, wat hebt ghij hijr te doen, of ik geef u een voet in den aers.

    Van Dale: bruien (verouderd), ervandoor gaan, maken dat men wegkomt. Zo’n oetvaal kinnen wie ons van n tegenworrege rechter nait recht meer veurstellen!

    Veur ter Laan was t woord ‘vots’ zó roeg dat e hom achter t Latien verschool: fotse (plat) = cunnus. Ik heb t veur ale wizzeghaid even ien van Dale opzöcht.
    Cunnus = kut.

    Ie kennen apmoal de oetdrukken: ze dronken een glas, deden een plas en alles bleef zoals het was. Dizze oetdrukken is n variant oet n verske van n anonieme dichter oet 1724: ‘De vergadering van de Staten van Hollandt’:
    Sij comen bij paren/Om te vergaren/In den Haegh.
    Sij sijn ‘er so graegh./Sij drinken een glas/Sij pissen een plas En laten de saak soo als hij was. Sondaghs absent/Maandaghs in ’t Logement/Dinghsdags present Woensdaghs compleet/Donderdaghs niet gereet, Vrijdaghs niets gedaan/Saterdagh na huijs gegaan.
    ‘Pissen een plas’ is ien t tegenworrege Nederlands ‘deden een plas’ worden. Zulfs ien t BNN tilleviziepergram ‘Spuiten en Slikken’, woarien geslachtsdailen joe om oren vlaigen, zel t woord ‘pissen’ of ‘schijten’ nait zo direct bruukt worden as oldere Grunnegers dat deden/doun: ordinair.

    Aan t ind van zien bouk schrift Feenstra: De 18e eeuw was in zekere zin de afsluiting van een tijdperk waarin ruwe gedragscodes en openlijke gewelddadigheden eerder regel dan uitzondering waren. Daarbij hoort een direct taalgebruik, inclusief schelden. (…) Pas in de loop van de 19e eeuw zou de ‘beschaving’ als gevolg van het verlichte denken grotere groepen van de bevolking gaan omvatten.

    Perfesser en dichter Hans Elema (19041977), sloot hom bie ter Laan en Feenstra aan, dou e t over twij fronten haar, woartussen n (Grunneger) dichter hom beviendt: ‘het andere front is dat van de op traditie gerichte dialectsprekers voor wie Groningse literatuur samenvalt met ouderwetse platvoersheid, niet geschikt voor de beschrijving van eigentijdse problemen.’

    Mooi wat Grunneger schievers bennen deurgoan ien dij olderwetse trant. Summegen schreven ien t eerns ien t Nederlands en oet gekkens ient Grunnegers. Dodelek veur de Grunneger toal. IJnte Botke schrift doarover ien ‘Wie aan Groningen denkt’: ‘In Friesland speelde de vorming van een eigen identiteit zich in belangrijke mate rond de strijd om het behoud van de streektaal af. In Groningen was daarvan geen sprake. (…). Tj. P. Tresling (1809-1844) dichtte weliswaar in het Gronings en het Fries, maar voor hem waren streektalen niet de uitingsvorm voor diepe gedachten of grote emoties. Hij gebruikte ze als een middel om humoristische effecten te bereiken. Tot ver in de 19e eeuw was dat bij andere schrijvers in het Gronings eveneens het geval.’
    Botke haar net zo goud schrieven kind: tot in de 20e eeuw. Ain van zukse schrievers waas bevubbeld Jan Bos (W. E. Keuning/ Willem de Mérode (1887-1939).
    Ien t tegenworrege Nederlands kin t goan over (jongern)-stroattoal en over ‘volkstoal’. Ien Marc De Costers Groot scheldwoordenboek (2007) bennen der om en bie 2500 scheldwoorden bie nkander zet. t Bennen benoam woorden oet recentere tieden en oet ale loagen van soamenlevens ien Nederland en Vloandern.
    Doar stoan nuver haarde bie, zo as kutlul, graflijer, holdouwer en geitenneuker.

    Veurtied (1998) haren D. van der Heide en J. Woldering aal n boukje mit Grunneger schimpnoamen publiceerd: ‘Dreum van n Hogelandster brijhapper’. Mor dat boukje mit apmoal locofaulismes (scheldwoorden veur bewoners van n bepoalde ploats of streek) is haildaal op t verleden richt.

    Toch is der n onderschaaid tussen roege volkstoal van vrouger ien Grunnen en tegenworrege stroat- en volkstoal ien ‘Hollandstoalege’ steden, Stad Grunnen ienbegrepen. Roege toal ien pervinzie Grunnen wer zo’n beetje deur ale laandjers bruukt, nait om te schokkeren en nait om ain van aandern te onderschaaiden, mor omreden heur doagelekse toal non ainmoal zo waas.

    Stroattoal ien tegenworrege ‘Hollandstoalege’ steden is volkstoal of jongern stroattoal. Stedeleke volkstoal is de toal van t ‘legere volk’ en net as t Grunnegers van vrouger, nait bruukt om te schokkeren en nait per se om ain van aandern te onderschaaiden.

    Jongern stroattoal is wel maind om te schokkeren en/of ain van aandern te onderschaaiden. Om bie n groep te heuren, leggen mìnsen noadruk op gemainschoppelekheden. Jongern nemen bevubbeld n bepoald territorium ien bezit, n stroat of n clubhoes. Ze benoadrukken gemainschoppeleke lichoameleke kenmaarken of klaaieroazie. Ze ontwikkeln n aigen muziekstijl en/of n toalvariant. t Gebruuk van stroattoal onder jongern kin solidariteit en groepsgevuil oetdrukken: wie tegen elkenain aans.

    Oet onderzuik van René Appel
    (Hoogkarspel, 1945, toalwaitenschopper en Nederlands schriever van misdoadromans) is bleken dat t gebruuk van stroattoal positief relateerd is aan keduksie over t Nederlands: jongern dij t Nederlands nait goud beheersen bruken minder stroattoal as jongern dij dat wél doun. Jongern vervörmen of vervangen woorden dus nait oet gebrek, mor oet behuifte aan wat nijs, oet creativiteit. Ook aal viendt ain t mor niks, elk kin blied wezen dat ze t teminnent ien t Nederlands doun en nait ien t Engels. t Nederlands leeft!

    Omdat tegenworrege Grunneger toal slim vernederlandst, stelden lu bie n diskuzzie ien Grunnen veur om òlle woorden weer opnijs ien t Grunnegers te bruken. Hai kerel! Dat nuimde ik dou n ‘Grunneger seniorencomplex’, n behuifte aan retroGrunnegers. Nait dat t kwoad kin, want n toal kin nooit riek genog wezen, mor wel t Grunnegers vernijen wil, mot t nait hemmen van olle, mor van nije woorden!

    t Liekt wel as of n dail van wat oldere Grunnegstoalegen dij ien Grunnen wonen nait veul muite hemmen mit roege Grunneger woorden, dij ‘Hollanders’ ordinair vienden zollen. Doar tegenover stoan Grunnegstoalegen dij laang boeten Grunnen woond hemmen en dij wel muite hemmen mit zukse woorden. Mor dizze ‘verhollandste’ lu hemmen minder muite mit n ‘roege’ verhoalienhold, omdat ze dat al laang kennen van ‘Hollandse’ schrievers, om te begunnen ‘Ik Jan Cremer’. Wat heur aangaait kin Henry Hes n dikke pries kriegen.

    Goie schrievers huf wie nait te vertellen hou of dat ze schrieven monnen, mor mie ducht, dij aandern, dij t ainks ook wel geern worden willen, zollen din doch beter mit tied mitgoan kinnen? Meschain dat ze heur ‘olderwets’ roeg woordgebruuk wel aanpazen monnen aan Feenstra’s grotere groepen van de bevolking, mor wat mot dat mot. Schrievers ien dop willen doch dat ze ien t eerns nomen worden deur nog lezende mensen en nait veur ‘boertjes van buten’ aankeken?

    t Is net as Oagje Nijneers altied zee: ‘Òl boer en nij boer kinnen nooit akkedaaiern!’ Of waas t Boukwaaiten Jaanje?

    Vries de– Maarhuis, Anna Geertruida

    Oel

    Oel in boom, n vremd fertuut
    mit zeuven slikjes in puut.
    Swieniegel ruip, onner heeg vandoan
    “loat puut hier mor eefkes laangs goan.”
    Tiekje zat op n grode stain,
    zee: ”laive oel, geef mie der ook ain.”
    Knien vanoet zien hoeske, ruip:
    “Geef mie ook geern ain in mien voestke.”
    Hoagedis zat onner blom,
    ruip: ”k Wil slik, k wil slik, kom, kom.”
    Mor wat dee oel?
    Hai ging hinneweer mit zien oelekop
    deugennait vrat aal slikjes zulf op.


    omtoald oet t Engels

    Vries de– Maarhuis, Anna Geertruida

    Körte gedichtjes

    Mien verhoal
    zunnekloar
    dien verhoal
    is doar.

    Wied vot
    is hemel
    wied vot
    bist doe
    wied vot
    mien laifste
    nait vot
    oet mien haart.


    Bliedschop
    vrundschop
    woorden dierboar
    dankboar.
    Mien verhoal
    mien toal
    op pampier
    t staait hier.


    Vlinder
    omswinder
    deur dik en dun
    waarme zun
    n blom
    veujoar, kom, kom.

    Luchtenberg, Kunny

    Eemsmonds Gemainte-laid

    Zel ik nou t Eemsmonds Gemaintelaid (Wijs: Grönnens Laid) even veur joe zingen?’ vroug Mijster zeeman aan Oskerder vogeloars.
    ‘Nou, vot mor weer!’ gaf de proater tou. ‘Zo as ik al zee, t is toch mien vrije dag!’
    Zeeman zette borst oet en balderde over t wad hìn:


    Van Zandeweer tot Hefswaal tou
    van Kantens tot aan diek,
    doar gruit, doar bluit t Eemshouksterlaand
    rondom ain wond’re diek.


    AIN PRONKEJEWAIL OP T HOOGELAAND
    OETHOEZEN, MIJ, OSKERD, NIJLAAND.
    AIN PRONKJEWAIL AAN KWELDERRAAND
    ROODSCHOUL EN SPIEKSTERSTRAAND.


    Van Rött’meroog tot Valom tou
    van Waarvum tot aan Spiek,
    doar bruit, doar gluit t Eemshouksterlaand
    ontstoan oet wond’re sliek.


    AIN PRONKEJEWAIL OP T HOOGELAAND
    EPPENHOEZEN, BRIJ, t OLDÖRP, NIJLAAND.
    AIN PRONKJEWAIL AAN KWELDERRAAND
    OSKERD EN SPIEKSTERSTRAAND.


    Van Oldenziel tot Stivverd tou
    van Röppen tot aan d’Eems,
    doar waarkt, doar wuilt Eemsmonder volk
    volk op laand en wad.


    AIN PRONKEJEWAIL OP T HOOGELAAND
    EEMSHOAVEN, BRIJ, STIVVERD, NIJLAAND.
    AIN PRONKJEWAIL AAN KWELDERRAAND
    DOODSTIL EN SPIEKSTERSTRAAND.


    Doar broest de zee, doar hoelt de wiend
    doar soest aan t Olschip en d’Eems,
    doar leeft t volk hoast zunder zörg,
    rondom ain olle Börg.


    AIN PRONKEJEWAIL OP T HOOGELAAND
    HEUVELDERIJ, T OOSTÈND, WADWERD,
    NIJLAAND.
    AIN PRONKJEWAIL AAN KWELDERRAAND
    TJOARIET EN SPIEKSTERSTRAAND.


    Doar strunen wie bie d’Eemshoaven om
    mit schepen altemoal
    doar sprekt de tong, wat t haart al vuilt
    ien ons Hoogelaandster Toal
    © Kunny Luchtenberg

    Dijksterhuis, Tonnis

    Mijster diek

    Noa joaren kwam k weer terug bie Mijster diek
    t Tij laip òf en zun scheen over t sliek.


    k Zaag wodder tot aan Borkumkaant
    Doar tegen over mie ien Duutslaand.


    Voargeul wer drok bevoaren
    Mit boten van en noar d’Eemshoaven.


    Ik denk aan vrouger dou ik bie meulen
    Goliath was n Akelieuw ston op plukje gras.


    Op t wad veul schelpen groot en klain
    Ik zöcht ze op – t was n festain.

    Bossen kinkhoorns kleefd aan n stain
    mit vollen handen pakt ain veur ain.


    Thoes ien paan dij slakken op t vuur zet
    Kachel stoken waas dou nog je van het.


    Zo bennen der nog hail veul dingen
    dij loater veraanderden ien herinneringen.


    t Tij komt op en t woater spoult tegen diek
    Bie eb is t weer zun over t sliek.


    Nooit zel ik vergeten
    dij Akkelaai in 1943 dij ston op diek
    bie meulen van Ida Wierengoa-Spiek

    Hartman, Giny

    Ien ainen

    ien ainen is t er
    hail onverwacht
    t is haile wereld
    zun , moan
    daag en naacht
    je kint nait zuiken,
    vroagen, of kopen op zicht
    nait bescharreln of ordern
    t is schaar en licht
    wie zaint in verwondern en
    stoameln zaacht:
    t is laifde, ogen lichten ,
    mond dij laacht.
    ien ainen was t er
    hail onverwacht
    haile wereld
    zun , moan
    daag en naacht.

    Hoogebrug, Anne

    Mien geleuf

    Mien geleuf zit aargens aans
    is boeten bie d’ baaisten
    haarfstbomen mit widde gaaisten
    gain domie’s, kerken of rozenkraans.
    Mien baaide honden as apostels
    in t bos kom ik tot rust
    hier is ons vaaileg nust
    hier gruit t geleuf mit daipe wortels.
    De nevelzun schient deur de loanen
    mien dokeg dinken wordt weer glad
    bie eenden in heur deupersbad
    van dizze weelde krieg ik troanen.
    Mien voutstap hier op haaileg grond
    k leg mie te rust in adderroet
    hier is mien moal van wien en stoet
    moakt ommegoa mien cirkel rond.

    Petzinger, George

    Nijschier

    Aan t begun van elke weke ligt onze postbuzze vol met rekloamefolders van allerhande winkels. Ik vroag mie wel ais òf wat aal dij rekloame wel kost en of doar wel de neudege verkoop tegenover staait. Hou din ook, de folders waarken wel op de nijsgiereghaid van mensen, want as je smiddags din in dij winkels komen, is ter veul drokker as aans. Vraauwlu binnen doar bliekboar veul gevuileger veur as manlu, want ik kin mie nait veurstellen, dat mannen stoan te graaien in bakken mit ondergoud, handdouken en washandjes.. Wel worden manlu deur de vraauw mitsleept om op zukse doagen even “n stroatje om” te goan.

    Zo luipen wie nog nait zo laank leden op aandrang van mien vraauw winkel van Wibra in. Vraauw har in folder lezen, dat ze doar hail goudkope krulders veur t hoar in aanbaiden harren.
    Zai was din ook votdoalek in bakken aan t rommelen, onderwiel dat ik in de winkel wat rondluip om de tied deur te kommen Achterin winkel zag ik n man en vraauw aalgedureg in mien richten kieken. Eerst was mie dat nait zo opvalen, mor stoadegaan kreeg ik in de goaten, dat ze wel degeliek noar mie keken.
    Nou bin ik gain man dij zunder aanlaiden zo mor mit vrumde mensen aan de proat roakt, moar in dit geval lag ter zo dik boven op, dat ik der aiglieks nait veur weg kon. Net wol ik wat zeggen, begon t vraauwmìns tegen mie te proaten….
    “Zai je t nait ?….”. Ik keek heur aan, nog nait zeker of ze t wel tegen mie har… “Joa ik main joe… zai je t nait ? Nogmoals zee ze dat en knikte mie vrundelk tou. Nou mos ik wel wat zeggen ja, al was t allain mor uut fatsoun…
    “Bedoel je mie?…. Om eerliek te wezen… nee ik zai t nait”.
    Zo, dat was der uut.
    t Mìns draaide zok om noar heur man… “Hai zucht t nait Jan”.
    Nou wui ik ook wat driester…” Mien laive mìns, al sloag je mie dood, ik zai t nait… Mout ik joe argens van kinnen din ? Joa mensen veranderen in loop van joaren….” “Oh nee”, zee t mìns,’ Ie binnen in elk geval nait veraanderd en bie mien waiten wie ook nait….”
    “Vertel mie t din mor”, zee ik….”Nou”…,zee t mìns… “Van der Veen ja…”
    Zai keek doarbie also ze net n stoer kriptogram uut kraant oplöst har….
    “Van der Veen, van der Veen?”, mien harsens waarkten op hoogtoeren, mor ik kon mit de beste wil van de wereld gain Van der Veen veur d’ogen kriegen… Ik schudde d’kop en dee of ik daip noadocht….
    Nou heb je in zo’n sietewoatsie nait veul meugelkheden om joe der op n aanvoardboare menaaier uut te proaten…Doarbie komt, dat t mìns mie nog altied vol verwachten aankeek in de hoop dat zai zok in elk geval nait verabbezaaierd har… Ik nam n besloet, temeer mien vraauw in verte in aantocht was mit heur krulders….”Van der Veen…..och joa vanzulf,… kerel man, ….nou zai k t. Hou gait t er heer ?”
    Ik vuilde mie n grote toneelspeulder, moar ja je mouten wel ais wat… “Oh goud hur. En mit joe din ?”…”Oh meroakel… doar is mien vraauw, wie mouten mor ais weer op hoes aan”. En zunder t mìns verder de kans te geven streken wie de winkel oet..
    “Goddank”…zee ik,” Wat was t doar hait in winkel nait…..”
    “Luipst bekenden tegen t lief?”, vruig mien vrouw, ik zag die mit mìnsen proaten. Konst doe dij?”. “Ikke?….Ik har dij luu nog nooit van mien leven zain…..Mor goud dat toneelspeulen mie in t bloud zit, wel wait wat er van komen was”….”Joa, zee mien vraauw, toneelspeulder bist altied al west. As t mor waist dat ik die deur heb”. Zai pakte mie in d’aarm en mit rekloamepuut in d’ haand stevenden wie op hoes òf.



    Blaauw, Jan

    Bok, bok, houveul horens?

    t Is al even leden, mor koaken binnen mie nog gevuileg van aal dat lagen. Dat was mie wat, doar in Ainrom op dunderdag 13 meert in t Dörpshoes. Vrunden oet Zuudhörn (joa, dij bestoan…) haren ons mitnuigd noar teneelverainen “De Komedianten” omreden heur olste zeun doar op de Bühne as kroegholder veur n dag kwam. Dat leek ons wel wat, amateurmeneuvels woar je nog bie knivveln kìnnen zunder piene in t knipke aalweg te vuilen. En wie gingen ja mit n dailtaxi, das mie ook wat moois. (Vrouger binnen we ainmoal in winter weerom kommen oet Ainrom mit onze Eend, duuster as de nacht, snij om ons tou en bibbers in de knijen… En nou? De keuning te riek zaailden we deur de bochten…)
    In t Dörpshoes kregen we votdoadelk mooie stee. Beetje links veuraan, mor wel wat aan kaande, paasde ons krekt. Nait midden maank aal dij drokte. Allenneg bie verlötten was t nait zo’n geweldege stee, apmoal niéten, konnen we ook niks valen loaten ja… Caféholder Schenk kwam nog even van t toneel of om ons n beetje op ons gemak te stellen, zenen gierden ons deur de keel, hóm nait.

    t Was n bliedspul in drij bedrieven (net as drij gangen bie eterij) van n Drìnt: Harm Dijkstra. De klup komedianten hebben der zulf goud Grunnegers van moakt, joa, dij kìnnen wat! Hou t verhoal in mekoar stak, dat wait k nait zo sekuur meer, t is ja aal n moand leden en der zat gain knoppe “Herhoalen” bie. Ze haren n mooie kroug inricht, twij bruiers en ain zuster Schenk haren t doar veur t zeggen, benoam Henderika ducht mie, dij ging over de gasten, handdouken en onderboksems. Der zat ook n börgemeester bie, Van Bokhoven, en dij haar n schiere sikketoaresse, Greetje. Mooiste maaldouners wazzen boer Hoabing en zien zeun Tunnis, mor vraauw Marie mit heur deegrolle zag der ook onverveerd oet. De Minister dij opdroaven kwam, von k mor n ibbel, beetje n eelskemedde, dij haar schienboarliek in Den Hoag deurleerd: gain eerliekse tekst en doch meneuvels zat. Woar t stok over ging? Over n kroug dij bedraaigd wer deur n over t peerd tilde börgemeester, zo’n eerste börger dij zien traktement omhoog brengen wil deur zien gemainte op te stöten in “de vaart der volkeren” en doar paasde de Schenk-kniepe nait in. Mor dij dekselse Elsje mos nait veul hebben van heur nait ains zo edelachtboare boas en zai draaide hom n loer, mit hoed en hoar. Ik heb mie de buutse oetlaagd en der was lekkere kovvie! En ain van de mooiste dingen was dat de spullaider (Jans Huizenga) opende en ofsloot: kört en dreug. Prachteg! Dailtaxi het ons weer haile thoesbrocht, vanof t hoes van Sander (de kroegholder) en Sieneke, mooiste stee in Ainrom. (Doar haren we even n tussenstop). Wat mie aanbelangt, Komedianten, bedankt en tot volgend joar!!

    Weerd de, Henk

    Fut

    Verbaldereerd zit k rechtop in mien bèrre.
    Heur ik t goud, was dat de wekker ?
    t Is toch nait woar ?
    k Lag net zo lekker.
    Of is de hoane weer van slag ?
    Hoal die de kop toch kreng,
    t is nog lang gain dag.
    Wat bist doe veur n hoane,
    denkst dast de zun ol zugst ?
    Kiek toch wat beter, t is de moane.
    Toch moar even zain
    hou loat of t is.
    Verdorie man, wat is t nog fris,
    t ies zit nog op de roeten.
    en deur t roam
    komt kòld de wind van boeten.
    Haalf acht al weer ?
    Dat haar k ook nait verwacht,
    t liekt nog wel midden in de nacht !
    Kin k weer in t duuster
    noar de stad tou sjezen.
    t Mos aiglieks toch verboden wezen !
    Och nee toch hèn, dat is toch staark,
    bin k t weer vergeten,
    k huif nait meer aan t waark.

    (veurjoar 2006)

    Jong de, Jan

    t Òl stee

    k Wait nait ains wat of k ter dee,
    bie t ol lutje hoeske.
    Graauw en kil, daip verzonken
    maank rommelge roegte, vrezelk stil.


    Omzain noar wat ains was.
    Wizzeghaid, n aibels waarm gevuil.
    Opgruien ien laifde, beschaarmd,
    mit aal woar k van huil.


    Miemern, ien gedachten weerom.
    Memènten oet vrougerdoagen.
    As t nait haitied zo blieven kon,
    der binnen nog zo’n baarg vroagen.


    O laif lutje hoeske,
    ze hemmen die nait spoard.
    t Verdrut mie, hou ofst mie aankikst:
    ‘Onbewoonboar verkloard’.

    Jong de, Jan

    Nij

    Der ston n grode verhoeswoagen, haren jonges tussen middeg zain. Aan t ènd van stroat op houk bie t grode hoes. Direkteurswonen van febriek. ‘Griffemeerde’ Piet zien Pa wis onner t eten datter n nije direkteur kwam.
    “Ain van ons kerk”.
    Noa schoultied zollen ze mor ains kieken, haar Piet tegen aandern zegd. “Hou meer zielen hou meer vreugd. Gounent van onze kudde”.
    “Doe moutst doar mit òphollen” haar Kloas ‘Snöt’ vergrèld roupen. Hemmo ‘Hoas’ von t niks. “Wel vwewoestter nwou, wan din mwout j’ook noaw nwaandere schoul”.
    Bie dikke boom was t wachten op ‘Hoas’ . Maisttied was ‘Snöt’ t lèste omreden hai eerst overaal en stevels aan mos en doarnoa steevast te heuren kreeg wat e aal nait mog. Hai haar aal ains n moal tegen Moeke zegd ”dat Piet zee dat e der niks aan doun kon. t Waren bezoekingen van ons Laimeneer, dat was nou ainmoal zo”. Snöt zien Moeke haar doar gain bosschop aan: “Dij kulkouk mout e thoes mor verkopen”. ‘Hoas’ kwam der op n draf aan. n Glìnne boel veur kop en tanden deur onnerlip. “Wat hestoe ien hemelsnoam wel ommaans had?” wol Piet waiten. “Zugst ter ja nait oet”.
    “t Dwut gwoepenste zieew”, begrepen we.
    Toun e vot wol, vroug e Moeke om n koekje. Dij was ien gaang zaail aan t bounen. “Magst àin pakken, nait meer” haar ze roupen. ‘Hoas’ wol elk n meelkoekje mitnemen en docht: “Gaauw noar boeten.” Ien t achterhoes vuil e over t hondje dij koekjetrom heurd haar. “Winains wast dwuuster jonges. En twoun licht aan gwing, stwond Moeke achtew thoes en vrat ons Mollie koekwjes op”. Veur straf kreeg Mollie vandoag dreug stoet en ‘Hoas’ aankommende week gain koekjes.
    Onner aanvoeren van Piet ging t op pad.

    Verhoeswoagen was vòt en der was n jonkje ien toen achter t hoes. Hai kwam der votdoadelk aan.
    “Woonstoe hier?” wol Piet waiten.
    “Ja”, zee t jonkje, ”vandaag gekomen”.
    “Hou haitstoe?” zee Piet.
    Hai begreep t nait.
    “Dien noam” zee Snöt mor ains.
    “Oh, ik heet Bert”.
    “Mooi”, zee Piet, ”wolst ook mit ons speulen ?”.
    Bert vond t goed, maar vandaag nog niet.
    “Proatstoe nait plat?” vroug Piet. “Nee, maar hij begreep het wel”. Inains kwam der n wichtje aanhinkeln om houk van hoes. Piet schoot kleur oet. Ze bleef van schrik stoan.
    “Hallo”, zee t wichtje. Jonges wizzen t even nait. n Aibels mooi wichtje, mit n summers klaidje ien blode bainen en n grode strik ien t hoar.
    “Dat is mijn zusje” zee Bert. “Jouw zús”, zee ze. Keek intied aal jonges bielaangs. Piet was riddersloagen en ‘Snöt’ zee wel elk was. Ze was “Liesje en al elf jaar”. “Kwam Bert ophalen, want hij moest meehelpen”.
    “Doei”, zee ze en hinkelde weer vòt. Bert was tien joar. Mörgen mos e eerst noar schoul.
    “Welke schoul?” vroug ‘Snöt’.
    “Ons schoul noatuurlek, of nait Bert?” zee Piet. “De Gereformeerde school met den bijbel” wist Bert.
    “Smörgens tien over aacht wachten w’haitied bie dikke boom” zee Piet. ‘Bert zou der zijn en het ook tegen zijn zus zeggen’.
    “Bist orreg vroug”, zee Piet zien Moeke toun e even veur aacht deur oet wol. Elk was op tied, ook Bert en Liesje dij weer n aibels mooie strik ien haar. Was sikkom even groot as Piet, zag e. Ze laip noast hom en rook noar vrizze zuite zaip. t Was of heur blode knijen hom aalgedureg tiedens lopen aankeken. ‘Hoas’ vroug of ze aaldoag ien sundoags goud noar schoul gingen. Bert zee dat ze dat haitied aanhadden. Hai zat ien zulfde klas. Liesje zat n klas hoger. t Was n gewone schouldag zoas der nog meer kwamen. Piet kreeg aan t ènde van week n braifke mit veur ollu. Hai was nait bie les. Veur psaamlverske opzeggen haar e gain siever.
    Doar kon Meester niks van moaken. Reken en toal zat vol fouten en bie veurlezen dee e niks aans as stöttern. t Was Moeke aal opvalen. Piet was orreg stil veur zien doun. Gain spreuken, biebelteksten of aander drokte. Veurlezen van scheurkalender wol nait en t bladje zulf huifd`e nait bewoaren. Hai zat veul veur zok oet te dreumen. En nou was e zoaterdag ook nog joareg. Dat zol t wel weden. Zoaterdag overdag femilie en Moeke haar aal zegd om jonges soavends mor te vroagen. t Nije jonkje mos ook mor kommen. Toun Moeke van buurvraauw heurde datter ook n wichtje was, mos dij ook mor mitkommen. Piet haar ja ook nog twij zuskes.

    Mitnander kwammen ze tougelieks aan. Toun ‘Hoas’ achterdeur binnenbounderde, stoekte dizze haalverwege. Der klonk n grode plons en iezelk jaustern. Toun z’om houk van deur keken, lag Piet ien zien blode gat noast tobbe. Hai stond net n soeterge zaipraand om t lief vòt te bounen. Zuskes haren noamelk aal ien tob zeten en Piet was t lèste. Piet haar laanger waark as aans. Moeke was der vot bie. Elkenain mor gaauw ien hoes en Piet zol zo kommen. n Zetje loater pakte Piet orreg rood om kop kedoos oet. Lego, dinky toy autoos, ‘Negerhut van Oom Tom’ en van Liesje ‘Arendsoog en Witte Veder’, n cowboybouk. t Was orreg noflek en ze haren plezaaier. Sjoelen, n roadspul en ezeltje prik. Piets Moeke haar t stoer om boudel aan proat te holden. Zag dat Piet verbilderd was. Pa nikde aal n moal noar heur, hai haar t wel zain. Haalf tien werd elk mit n puutje slik deur Piet zien ollu noar hoes brocht. Toun ze weerom kwamen, lag Piet aal ien bèr. Nog even lezen. Moeke streek hom deur t hoar. “Spannend “ vroug ze ? “Arendsoog” ? Beneden haar Pa vast n klókje ienschonken en zat veur zok oet te stoaren.
    “Veur die ook nij, nee toch?” vroug Moeke.
    Hai stìnde: “Hou bedoulst” ?

    Vries de-Blaauw, Gepke

    Scholtje lopen

    Scheuveln is doan, t is deu. Opdracht van moeke: “Kom nait bie graachte! As t nat in hoes komst, ist nait best!” Toch even ies pebaaiern. Nadde vouten in klompen…. In schoule sokken oet en bie grode kachel dreugen. t Stonk as de pest, aal dij fieze sokken, nat van aal dat wotter oet graachte.
    Weeromraaize wazzen sokken dreuge en klompen ook. Mit mekoar scholtje lopen, prachteg was dat! Mit vaaier, vief man op ain scholle. Dij brekt vanzulf…. Tot t lief tou in t wotter…. Nat, kold….. Hou mout dat nou, as k in hoes kom?
    Grode bruier (woar k aaltied roezie mit haar) slagt aarm om mie tou en zegt: “Kom mor mit, k zel wel zeggen dat k die derin stöt heb…”

    Oorburg, Ina

    Laifdesklaid

    Achterin middag, tied veur n bak thee. Moeke gaait bie heur zeun op verziede. Zai klopt op veurdeur, mor dut gainaine open. Moeke lopt even achterom en dut veurzichteg achterdeur open. “Volluk!”, ropt ze.
    t Is haalfduuster in koamer. Tot heur schrik zit schoondochter noakend op baank. Ook schrokken vanzulf.
    “Mien laive tied, wat is hier aan haand?” zegt moeke beschoamd.
    “Ik zal het u uitleggen”, zegt schoondochter mit rooie konen.
    “Ik draag mijn liefdesjurk. Ik wou hem verrassen. We hebben namelijk al een tijd niet meer gevreeën, vandaar. Werkt altijd.” Onderwegens noar hoes gaait moeke wat aan t prakkezaaiern. Gain gek plan. Thoes kookt ze wat lekkers, zet n schier ploatje op, brandt n poar keerzen en dut de rest van t licht oet. Doar heurt ze d’auto aankommen. Ze klaidt zok vlug oet en gaait – net as heur schoondochter – op baank liggen. Deur gait open.
    “Mien god, wat is hier loos!?” ropt heur man. “Ik droag mien laifdesjurk”, zegt moeke oetdoagend.
    “Oh, in dat geval”, mompelt heur man, “magst m wel es strieken”

    Bé

    Terra cotta en swaarde belonnen

    “Woar wastoe zotterdagmörgen, k heb die hailendal nait zain en zo drok was t ook ja
    nait…” “Woar ik was…?”
    Geert kikt met verstaand noar Lammert Loos uut Olhoof. Lammert Stiefkop, zo wordt e nuumd, komt uut Oost-Grunnen, kin je heuren. “Joa, of wast ook verkled as terracottasoldoat?”
    Geert verslikt zuk hoast ien e kovvie. Hij zit bij de grootgrutter aan n luddek toaveltje maank koeken en stoetjes, t wotter lopt hum ien e mond. Lammert het m n bekertje Perla Super ientapt, mor wil nou wel es wieten, woar….“Nou, ik zat zotterdagmörgen thuus bij de tillefoon, dat ding rinkelde aalweg en….” “Doe aan tillefoon? Was dien vraauw dernait dìn? Zo’n protestbieainkomst mit swaarde belonnen kinst doch nait lopen loaten omreden tillefoon lewaait? Nee, Moatjes, lapzakkerij, of wol dien vraauw nait dast…” Geert boerket even en wisket t swiet van zien kop, hij het t hiet, komt wis en vast van die superkovvie.
    “Och, niet maggen, niet maggen, vrouw haar der niet zo veul met op, dat is zo. Ze mottjede al n poar doagen over mosterd noa t eten en peerden die achter de woagen spand worden, hest niks belangriekers te doen…. Ik hol niet zo van aal die drukte, krieg k kopzeerte van en sloapeloosheid, mien bloed reageert doar niet goed op en…” “Hol mor op, k heur t al wel weer, kestanjes oet t vuur hoalen, doarveur huiven ze nait op dié reken, schiet-in-boksem. Nou ja, dij mouten der ook weden. Wat vinst aigelks van aal dij drokte over rondwegen en tunnels?” “Wel, veur mie….” Geert krigt n knovvel ien e rug, kikt gramnieterg achter zuk. Doar stijt Haarm Proatjeboksem met n grode kertonnen deus om zuk hèn, n poar swaarde belonnen ien e haand. Zien gezicht gijt verstopt onder n aanplakte grieze board en snor. Op e buuk het e n grode plakkoat: “Rondweg? Geef mor n rondje weg…” en noadat e zuk swiereg omdraaid het, ziet Geert n aandere uutsproak: “Gién Spiekman ien e uutverkoop!” Lammert leit al dubbel van t lagen en n bult gruttersklanten verdringen zuk om iets te zien van de onverwachtse Terra-Cottageneroal. Geert is riddersloagen en begunt sikkom te stuttern.
    “M..m…mor, Harm, dát, dát k…k..kan….” “Joa, dat kán”, zegt Generoal Harm Proatjeboksem met n swoare stem. Lammert gnottert nog wat noa, t volk knivvelt, wacht schienboarliek op e toesproak en die komt vanzulf ok.
    “Superbeste kovviedrinkers en anere Appiefans: aksie! Vot met de tirannie van GS, PS, VS en wat veur essen der nog mor meer fieze fingers ien e brood-en-brinta-pap hebben. Aksie! Der gijt gien Spiekman onnersteboven veur wat veur asfalt dan ok, der worden gien tunnels groaven om nog meer fienstof ien te joagen, der… “Met eerlieks grootske meneuvels en eernse teut holdt Harm zien pebliek ien e ban. “…En dan wil ik besluten met de hoop uut te…” n Geweldege knal altereert elkenien, de mensen vliegen ale kaanten op. Geert duukt onder t toaveltje, Lammert leit votdoadelk laankuut op e grond van de grutter. Generoal Harm zien board hangt scheef, n kepotte belon bungelt over zien linkerscholder. Dan stapt AH-boas Aksma noar veuren, hij het de kleren aan van Bromsnor en holdt n rokende Colt ien zien rechterhaand. Langzoam gijt de loop van e Colt ien e richten van Harm Proatjeboksems leste belon. Die bedenkt zuk niet en gijt der as n speer vandeur, nou ja, dat wil e eigelks, mor krekt op dat moment komt Lammert ien e benen en krigt zo de hiele Terra-Cotta-generoal over zuk hèn. “Heren, heren, kan het wat….” Aksma’s stem gijt verloren ien t gebeer van Harm die hankemank langs t moandverband en pleepepier t pand uutpoest en stènt. Lammert laagt al weer, Geert kruupt onner t toaveltje vot. Hij vuult even op zien kop, nee, gien bult, t vaalt met. Aksma wappert met e Colt noar de uutgang. “Heren, acties? Best, maar niet hier. Mag ik… “ Lammert en Geert stappen wat verbaldereerd op, de supermarktoorlog kon wel echt uutbroken wezen. Buten bij de fietsenstanders perbeert Generoal Harm zien uniform wat op te klandern. “Jongs, kan ik jim veur aal t ongemak n rondje aanbieden ien e kovviehoek van…..”

    Hartman, Giny

    Ol laand

    oetgroaven wotterwegen
    vrouger veur törf
    bomen stoan recht dertegen
    allain takken binnen krom.


    opstaauwde eerdhopen
    vaaileghaid tegen t wotter
    hoeskes tegen kerk aankropen
    golden koren rondom


    omplougde akkerlaanden
    ontstoan oet blets en sliek
    boerenploats ien koolzoadraanden
    ien t gras de pinksterblom


    oetslepen gôrs en geulen
    wemelnde wotterplas
    blift mit laand en ailaand heulen
    t wad gelaifd alom

    Schaank, Gerrie

    Hoogbegoafd

    “Ons Gerardje is hoogbegoafd”, zee Gerardjes Moeke vol overtugens. Het mos wel zo wezen, want zai kon vrouger zulms ook al zo goud leren. Zai dee nou alweer n computercursus, dij slim stoer was, mor zai haar der gain muite mit. Heur zuster was alderdeegs schouljuffrouw en dij haar n poar testjes mit Gerardje doan. t Was overdudelk : Gerardje was hoogbegoafd! t Zat aan heur kaant van de femilie. Heur man was nait zo‘n ster west op schoule. Aarme man………
    Och Gerardje was n goie leerling, mor hoogbegoafd?? Ien t laand der blinden kon Gerardje mit ain oge en twai vingers ien de neuze keunink wezen. Moeke wol n aangepaast program veur heur Gerardje. Dat Gerardje genog waark haar aan t normoale program en doar nog laank nait ien alles de beste was, drong nait tot de sikkom geheurgesteurde moeke deur. Nee, Moeke trok n verongeliekte kop van aine dij van riekswege op ain bult goeid is mit t gewone volk. Heur klacht was dat het wonderkiend dat zai op de wereld zet haar, op schoule ien ain klazze zitten mos mit kiender dij der wat laanger over doun om de toavel van zeuven oet de kop te leren. Dat holdt heur Gerardje mor op en t zol hom gain goud doun op zien tocht noar de top, woar hom n grootse toukomst waacht. En din kinst nait hebben dat Gerardje noa zien toallesje waachten mout op n stumper dij doar wat laanger over dut. Het komt ien de kop van Gerardjes Moeke nait op dat n schoule noast het leren, ook n plek is woar kiender leren soamen te leben mit n ander. Of ze nou minder of zulms meer ien de kop hebben as Gerardje. Kin hoast nait, volgens Moeke, en t komt hailndal nait in heur kop op dat t nait zo slim is as Gerardje of en tou eben rustig aan doun kin om te waachten op aine dij wat troager van begrip is. Want as Gerardje aal zo’n knappe kop is, as Moeke denkt , din zel t wat legere tempo van dij aander kiender hom vaast nait schoaden .
    Oetendelk binnen Gerardje en zien Moeke verhoesd noar t Drintse Hooghoalen. Want as ie hoogbegoafd binnen, din mout je t hoog hoalen. Of nait din…………

    Hartman, Giny

    Op beune

    Boven veurkoamer, sloapkoamer en gaang was de grode beune, dij luip over de haile brette van t hoes. Boven keuken en biekeuken was klaaine beune. Rest van t hoes was n grode open schure mit n hoeske der ien. Ie konnen zo tot aan nok van t dak kieken en der waren gain riggels aan raand van beun. Dat was hail gevoarlek, omreden ik doar nait kommen mog. Vanof klaaine beune laipen vaaier voutbraide balken, mit tussenroemtes van twij meter docht ik, noar overkaant tot woar schune kaant van dak begon. Holten ledder lag mainsttied op betonnen deel tegen muur aan, behaalven as mien pa of moe hom neudeg haren vanzulf. Aan veurste baalk haar mien pa van dik taauw n zuzoi moakt. Ik kin t mie nog goud erinnern. Eerste keer dat ik der op zat, vuilde ik mie de koning te riek. Op zummeroa- vens mit open deuren zat ik op mien schommel te kieken noar mien pa dij ien toen aan t waark was. Sums mog ik hom helpen, boontjes ien de goaten gooien, of eerappels of aander jonge plantjes. Ik zel zo’n joar of tien west wezen. Mien moe was denk ik boodschappen aan t doun , ze was der nait dat wait k wel. ‘t Was nat weer, störmachteg, wie konnen nait boeten speulen. Mien vrundje Renske en ik waren ien schuur om beurten aan t zuzoien. Wie haren soamen ain rolletje Faamdrop, wat n riekdom. As d’aine wachten mos, kreeg e n dropke. Allain zoegen, denk derom! Wie keken op mekoars tong, todde op was en din d’aander. Renske was ien bienoa alles kloarder as ik behaalven ien zoegen, omreden ik der laanger op zat. Wie perbaaierden voak mekoar oet te doagen deur wat nije kunskes te bedenken. Mien pa haar tussen twij telefoonpoalen op t gras n rekstok moakt, woar we din aanhingen. As we weer wat oetvonnen haren, raip ik mien moe om te loaten zain, moar negen van tien keer ging t mis. Ik was te veul spitst op heur priezende woorden , dij der nooit oetkwamen. t Ainege wat ze steevaast zee: ‘Pas mor op, dìnk aan dien kleren’ … Tiedens t zoegen van t leste dropke keek ik om mie tou en zag ledder rechtop tegen muur stoan.
    “Zel we op beun kieken?” zee ik sikkom fluusternd ( dat was hail nait neudig der was gainain, mor toch) Wie klommen as twij oapen ledder op en stonden op klaaine beun. Der lagen veul olle bouken , kraanten en ploatjebouken mit prins Valiant op achterkaant. Ik wol der noar tou, hai was mien held, aal begreep k er nog nait zoveul van, mor Renske trok mie aan aarm. Ze keek stief noar de baalken.. “Duurst doe over de baalken hinneweer?” zee ze en keek mie haalfstoand aan. “Kiek, ze binnen klaain bietje braider as n evenwichtsbaalk” zee ze en zette heur vout der op. Wie keken mekoar aan, ik vuilde noppen op aarms en kreeg n draaierg gevuil ien mien moag.
    “Duurst doe? Ik wel!” Ze bedocht zuk nait en laip tot aan schune kaant en weerom. t Ging goud. “Nou doe!”


    Ik wait nait meer hou k t doan heb, t was as ien dreum. Baang was k nait, k zai nog t roege baalkenholt, rubbern neuskes van mien gimmestiekschounen , taauw van zuzoi. Zag nait betonnen deel, doar hail beneden, swaarde kolenhok, fietsen , autoped, koar mit raif. Allain staank van kolenhok is mie laang bie bleven en t gevuil van winnen: “Ik duurde t , ik duurde t !” Nog aaltied, meer as toun , gaait der n schok deur mie hìn as ik der aan dìnk wat der gebeurd was, as mien moe schuur ienlopen was.
    Joaren loater heb k t heur verteld, ze wol t nait leuven.

    Visser, Ningo

    Op t ies

    Aan de kant van de boan,
    doar zag hij heur stoan.
    Och man, wat een nuver laif wicht
    en hij lachte heur tou
    en doar stopte hij gauw
    en zij kreeg n kleur op t gezicht
    Hij zegt: “Beste maid,
    dat heurt toch zoo nait,
    doe most hier allenneg nait stoan!
    Jim woag t er ais op
    en leg met mie op,
    dan swieren wij soam langs de boan!”
    En dou ging t er van deur,
    zai achter hij veur,
    t Was glad n lust om te zain.
    t Was zo n mooi poar,
    t kwam kwiek bie mekoar,
    ze zagen der hoast nooit zo ain.
    De dag dij verdween
    en t moantje dat scheen
    en zai swierden mor aal langs de boan,
    want bie moaneschien
    gong t ains nog zo fier.
    Mor toch bleven ze evenpies stoan
    en zai lachte hom tou
    en k wait zulf nait echt hou,
    Mor op ainmoal doar pakte hij t wicht.
    En zai bleef stille stoan
    en zai luit hom begoan
    en de moan kneep n oogje dicht.
    De locht dij betrok
    en dou gaf hij heur n smok
    en t wicht gaf hom vot ain weerom.
    Hij dee t nog ais weer,
    dat smuik ja noar meer
    en t moantje dat lachte der om.
    Zij smokten mor deur,
    zij hom en hij heur
    en t wichtje dat keek toch zo wies.
    En noa n half joar,
    dou was t n poar,
    dat komt van dat scheuveln op t ies.



    Dit gedicht of riemsel kreeg k van mien moe.
    As ik t zo bekiek, is der verschillend Grunne-
    gers bruukt. Zo te zain is t n hail old gedicht.
    t Kìn zo mor wezen dat dit opschreven is
    deur mien opoe of aans deur n taante.

    Zonneveld van, Klaas

    Nainnolet

    n Roar woord!

    Wat mout je doar nou weer mit…..

    Aalgedureg zit je wat tou t roam oet te loeren…. en opains komt der aine veurbie, woaras je mit op schoule zeten hebben!

    Oaflopen vraidag zag k opains Jan lopen. Verrek, dat is Jan!

    Drei joar mit op ULO-schoule goan. Joaren nait zain en zo opains zai je mekoar noa zo n zeumteg joar trogge!

    Noast rekenen en toal kregen wie doar ook Engels, Duuts en zulfs Frans!

    Goud veur loater dochten ze..

    En inderdoad heb k doar veuraal profiet van had, al was mien Engels en Frans nait echt meroakel.

    Dou d kinder van ons wat groter wazzen, dochten wie om eerst mor ais Europa in te goan mit vekansie s.

    Reden? As wie older wazzen, kon t wel ais te wied veur ons worren?

    Bivve op n moal noar Frankriek en Itolie en mout ve vanwege n laange tocht eem op d hak.

    n Pitstop zogezegd. Beetje eten, daarms legen en zuks meer.

    Bie de ober wat lekkers besteld en veur moeke en mie n kopke kovvie.

    Vragt dei ober in t Frans of der ook zuker en melk in de kovvie mos?

    Ik mit mien toalenkennis van d ULO zeg doarop: Nainnolet!

    Kinder smalend: dat is ja in drei toalen pap… Kinst dien Frans nog wel goud?

    Ik, onneuzel: Hou zo? Doe pratst Duuts, Engels en Frans deur n kander! Hahaha!

    Verrek, zai hebben geliek!

    Nain (nein), no , let (lait)!

    Hou kwam k doar nou zo gauw op?

    t Was koetjewaals. En al hadden wie dat nait leert op schoule, wie hadden n hail mooie

    zunnege vekansie en d kinder haarn der de rest van de raize nog aaldoage lol om!

    Schaank, Gerrie

    Drok

    Ik moak mie drok,
    das oerdom.
    Ik vroag mie din ook of, woarom?
    Aal wat gebeurt, gebeurt
    en gainain, dij mie kloagen heurt

    Blaauw, Jan

    Esbörg – mooie joaren

    n Mìns is nait zo mor old en wies. Doar heurt wat tou, löskommen van thoes bevöbbeld. Wat dat aanbelangt, is jeugdherberg “Esbörg” veur mie hail belangriek west.
    Tegenswoordeg hait zo wat “Stayokay”, Engelse zaikte…. Dou, aan veuroavend van roezege joaren zesteg, was “Esbörg” n begrip in Scheemde en wiede omgeven. Jeugdherberg wer benoam bezöcht deur n bult groepen, asmits hail grode, oet Duutsland, Denemarken, Zweden… n Enkeld moal kwammen der Fransen en mos je vanzulf Frans proaten, nou ja, proaten….. Wollen ze wat waiten over n brommer. Wos ik in t Nederlands al niks van. “Combien de vitesses?” Noa dik vatteg joar leuf ik dat ze zo wat vruigen. Versnellens. Ston k mit de mond vol tanden (dou nog wel…) Mooie joaren! Hou k der veur eerste moal kwam, wait k nait meer, zel wel mit ULO te moaken had hemmen. “Vader en moeder” Van Gerven haren der lol in om van Esbörg n stee te moaken veur jeugdaktiviteiten, n ontmoetingsstee veur boetenlandse en Grunneger jongern. Zai was n gezellege kwebbel, hai n hail rustege man in trui, gain gedou mit strikken of kolbertjes. Mor ja, ze pruiten wel hollands en gingen dou weerom noar de Randstad, noar jeugdherberg “Rhijnauwen” bie Bunnik, nait zo wied van Utrecht. Binnen we nog n moal west mit bus vol, gezellege boudel. In Scheemde werden ze opvolgd deur Gerrit Kupers en zien vraauw Binie de Groot, dij konden wel Grunnegers en dat scheelde. Al wazzen der dou in Scheemde vanzulf ook wel femilies woar ABN proat wer mit kinder, je moest ja aan je toekomst denken ja… Hou laank ik der rondhongen heb, wait k ook nait meer, mor belangriek was t wis en vast. Wat hemmen we doar n staark begun moakt mit t verbetern van de wereld! En nait allain mor wat lummeln, nee, ook hannen oet de buutsen hoalen en mithelpen. Was ja n bult waark as der weer n bus vol volk veur de deur ston en k mog doar geern wat doun, laiver as thoes. Roemte kreeg je om nije dingen oet te pebaaiern. Aktiviteiten in de ombatterijde kelders, al het dat nait laank duurd. Pingpongen in de grote zoal, ook mit vrumden, huf je nait per se bie te proaten. Disco’s, sport- en speloavendjes, woar we eerst de haile boudel versieren deden mit visnetten, pepiersnippers en zukswat. En as je n moal in zak en aaske zaten, was Esbörg joen oetkomst, n luusternd oor van Gerrit of Binie Kupers. Zai huilpen mie om vekansiewaark te vinden in n aandere jeugdherberg. Bin eerst n moal “op sollisitoatsie” west in Ubbergen bie Nijmegen. Dij jeugdherbergvoader haar gaauw deur dat ik gain techneut was en nait veul wos van stopkontakten, piepende deuren, luudsprekers en aner handwaark. Hai wol mie nait, lait e dudelk blieken. Kon k weer noar hoes. Mor in Grouw, in Vraisland, haren ze groder nood, bin k in ’64, ’65 en ’66 zummers west. Goie leerschoule om t ABN beter onder knije te kriegen. Vrais heb k nait echt leerd, al kon k t wel beter verstoan. In dij zesteger joaren gruide je ook weer oet joen bungeljoaren, deur verkeren, deur oplaaiden, deur t older worden.

    Esbörg roakte langzoamaan aal meer oet zicht, zo gaait dat. Doch t holdt aaltied n golden stee in joen haart en in joen herinnerns. Dat maarkte ik in d’oflopen weken, dou k inains t overliedensbericht van Jan Kupers, 56 joar, tegenkwam. Dìn veraltereer je, wil je eerst nait leuven dat t om n bekende gaait. Jan heb ik as jonkje kind, in Esbörg en bie t voetballen, bie Scheemde. Je heuren loater nog wel ais wat, dat e bie plietsie ging, dat e verkeren kreeg, loater traauwde. Mor dìn zit je zulf al in hail aandere wereld mit kop vol aigen zörgen en vroagen. En dìn inains, meer as vatteg joar loater, komt dat jonkje oet tied, kanker, 56 joar. En goan gedachten onweerstoanboar weerom noar dij Esbörgjoaren, in Scheemde, mitvuilend mit Gerrit en Binie Kupers. Mooie zesteger joaren, op pad noar old en wies worden. Licht en schare, lagen en grienen, lol en verdrait…. Mor wat is old en wies?

    23-02-2008

    Niewold, Rikus

    Scheemtermeer

    Mien haile jeugd heb k deurbrocht in Scheemtermeer. n Klaain streekje dichtbie strokartonfebriek “De Toekomst”. Wie wonen toun in n hoeske van febriek, aan Oosthoffloane. Aalmoal hoezen dij bie febriek heurden. t Was n zunege boudel in dij tied. Der wer zulfs op toukeken dat wie soavends nait te laank licht aanhadden. Zotterdoags ging om tien uur licht eem oet. Din wuir stroom overzet op 110v van Veendam. Doar haren wie waaineg last van, allain lampen gingen eem oet, mor radio nait. Dat was zo’n distributieding. Mien pa luusterde geern noar t nijs en woar e ook gek op was, was noar meziek luustern. k Wuir older. k Wait nog goud dat mien zus Niessien mie noar bewoarschoule brocht.

    t Ging nait vanzulfs. k Wol nait van hoes. Mor k mos der toch aan geleuven. Bie heur achterop fietse noar Scheemde. Juf Spelde ston mie al op te wachten, net of k ofleverd wuir, dat vuilde krek zo. Om der te kommen mozzen wie aan t Achterloantje wezen. Doar konnen wie drin. Troanen biggelden mie over waange. Doar zat k din midden in klas mit aalmoal vrumde kinder om mie hin. t Het wel n weke duurd veur dat k alles op stee haar. Boeten speulen vond k prachteg. In n grode zaandbak mit n wupwap en zooiboois. Konst die teminnent goud bewegen. Tied verstreek. Bie lutjen aan laip bewoarschoule noar n ènne. Gelukkeg was legere schoule in t zulfde gebaauw. Juf Hassing (Jaintje) het mie lezen en schrieven bie brocht. Zai kon ook goud veurlezen. En in twaaide klas kwam k bie meester Pruisman. t Was ook zien twaide joar bie ons op schoule. k Zai hom nog aankommen op zien plof, n Kaptein Mobylette. Hai haar altied n leren jaze aan en as plof t nait dee, haar e swait veur de kop. Mor verder was hai n hail schiere kerel. Veul van leerd. k Heb tot de viefde klas bie hom zeten. Elke vraidagmiddag las e veur. Meroakels spannende verhoalen. En nait vergeten, in laange riege mit hom noar Eexte. Doar gaf e gimmestiekles in n ol lokoal.
    Vanof bewoarschoule was k kammeroad mit Harry Franken. k Erinner mie nog goud dat Harry n bain brak bie hom veur t hoes. Dat was nog veur dat e noar bewoarschoule ging. t Leste joar op legere schoule was k bie meester Boelkens. Zien bienoam was “Bolle”, overnomen van zien pa heb k heurd. Hai was n beetje kört veur de kop, mor wel n goje meester. Wie hebben veul van hom leerd. Hai was nait te beroerd ons meer te leren as in boukjes ston. Noast mie in baanke zat Jan Groenbroek. Soamen, hai meer as ik, hemmen wie n “schoulkraante” oetgeven. Hai muik de tekst en ik taikende der wat bie. Meschain het wel wat mit Toal en Taiken te doun, wel zelt zeggen. Boeten schoule waren wie veul aan t pingeln mit n bale. In t ziestroatje tussen Kolkema en Vedder was n geragedeure dij as doel dainst dee. Veul lewaai, moar Jan en ik hebben der goud schaiten leerd op doel. Toun legere schoule der op zat, kreeg k weer zo’n leeg gevuil in t lief as bie begun van bewoarschoule. n Stokje onwizze meschain.

    Blaauw, Jan

    As t kwoad komt zo as regen vaalt

    Zo as aine dij mit n belangrieke braif bie t loket komt noa sloetenstied: loket is al dichte.
    As aine dij stad veur n overstromen woarschaauwen wil mor hai prat n aandere toal. Zai verstoan hom nait.
    As n schooierlapzak dij veur viefde moal op deure bonkt woar e al vaaier moal wat kregen het:
    hai het veur viefde moal honger. Zo as aine wel zien bloud oet n wond golpt en dij op dokter wacht: zien bloud blift mor stromen.

    Zo kommen wie deraan en zeggen dat z’ons kwoad doun.

    Dou der veur eerste moal melden moakt wer dat onze vrunden bie lutjen oetmoord werden, was der n gilp van alteroatsie.
    Dou wazzen der honderd oetmoord. Mor dou der doezend oetmoord wazzen en aan moorden gain ènne kwam, vol der n aal grodere stilte.

    As kwoad komt zo as regen vaalt, dìn ròpt der gainaine meer: ho!

    As misdoaden zok opstoapeln, worden ze onzichtboar. As t alderiezelkste ondroaglek wordt, heur je t bölken nait meer. Ook t gebölk vaalt deel as regen in zummer.

    BERTOLD BRECHT Omtoald oet t Nederlands (Hester van de Putte) deur Jan Blaauw

    Nederlands oet: “Vrijheid hoe maak je het?” De Geus/Breda, 1997

    Vonk, Giny

    Optaikens van n grootmoe (dail elf)

    Op n dag is t slim maal weer. t Regent bakstainen. Dat von ons ootjezegger aal gloepensmaal, mor toun t ook nog dundern ging en t weerlicht deur de locht vloog, kreeg zie t slim benaauwd. Heur moeke zee tegen heur leutje wichtje dat de wolken roezie muiken en dat zie doarom “paang, paang!” deden. Dat brocht t wichtje van de waal in de sloot en zie ruip: “k Wil dat nait, k bin paang baang!!”

    Vonk, Giny

    Hou bestaait t !

    Daam, winter 1965-1966

    Wat n winter was dat in dizze kontrainen. Eerst n haile bult snij, hoezenhoog !!!!! Echt woar! De dörpkes Uutwierde, Oosterwiewerd, Oterdem en Heveskes waren hailendal ondersnijd. Allain de schosstainen staken nog boven snij oet. En toun op n mörgen haar t zo slim iezeld, dat gain mìns zok op weg woagen dee. Der ree gain auto of bus. t Was snötglad. k Bin kroepend mit lainde holtjes onder vouten hoge stoup van mien hoes (Koningstroat 7 in Daam) ofgoan, over stroat op t Daamsterdaip stoefbie café t Bolwaark. Op scheuvels bin k op pad goan noar mien waark op schoul dij ook aan t Daamsterdaip baauwd is. Op schoul binnen allain de boas en onze man veur alles aankommen. Zie wonen stoefbie en hadden loopiezers onderbonden.
    Van waarken komt dij dag niks, mor wel kommen der verhoalen boven wotter van de winter in 1963. Wat hebben wie toun scheuveld dat joar, wekenlaang achter elkander. k Ging dou in stad noar schoul om veur schouljuf te leren. Wie waren n lutje koppeltje scheuvellaifhebbers en gingen voak soam op pad. Iesboan Stadspaark was stoefbie schoul en wie kregen zölfs wedstrieden op iesboan van Potjewol. Ook thoes in Hoaren waren wie aalmoal scheuvellaifhebbers. Op verschillende stekken bonden wie scheuvels onder.

    Op ies- boan of op de zo knofleke boan van de visplas van Sassenhein. Toertochten op t Potjewoldermeer en t Zuudloardermeer. Mor t mooiste as k noar dij tied weeromkiek, was n tocht van Stad noar Daam op n zoaterdag noa schoultied. (Wie gingen dou nog tot ain uur noar schoul.)
    Bie schier scheuvelweer gingen wie aan t Daamsterdaipop t ies. In Ten Boer dronken wie wat waarms en rusten wie eefkes oet. Mor t ging nog zo goud, wie wollen nog wieder en deksels, wie huilen t vol tot Daam bie café t Bolwaark. Noa n bord snert wollen wie mit bus weer noar Stad terogge. De Daambus stopte aan overkaant bie n groot hoes mit n hoge stoup dr veur woar wie aalmoal op zitten gingen, din wie waren bekof.
    In oktober 1965 wer dij stoup mien aigen. Oetrekend in dat grode hoes (Koningstroat 7) kwam k op koamers te wonen.
    Hou bestaait t!!!!!!

    Schaank, Gerrie

    Annekedotes

    TRIMMEN

    Mien bruier mog aaltied geern haardlopen. Tuzzendeur dee hai din welains wat oefeningen.
    Zo was hai zuk ook ains keer aan t opdrokken aan kaant van weg. Dou hai al n zetje bezig was mit de neuze op en dele van de grond te drokken, stopte der n kerel in n auto, draaide zien roampke open en zee: “Zai is der al onder vot heur!”

    NEUZEN

    k Haar n moal pech mit auto en dou mos k de geraazje bellen.
    Der kwam n monteur bie dij ik nait kende, mor hai haar mie doar toch n gokkerd van n neuze!
    Kerel, wat n joekel van n neuze haar dij man!
    Hai trok moterkap open en zee:”k Zal es even neuzen.”
    Ik keek hom aan en zee: “Joe vinnen t wel!”

    INPARKEREN

    Wie luipen n moal in Stad noa n oavendje stappen op weg noar auto.
    Dou zagen wie n man dij bezig was mit inparkeren en doarbie even mit aachterkaant n veurkaant ruik.
    Bruier luip der mit autosleuteltjes in haand op òf.
    “Dat gong even nait goud hè, meneer?” “Ja, sorry hoor, maar ik denk niet dat er veel aan de hand is. Ik heb hem maar licht geraakt”.
    “Nou dat wait ik nog moar zo net nait”, zee bruier, “loaten wie moar es even kieken”. Zai kieken, en dou zee bruier: “Nou meneer, ie hebben gelok had dat t mien auto nait is”.

    Bootsman, Siet

    Lof

    Noa t wegvalen van leste van generoatsie boven onzent wordt n aantal femiliebouken herverdaild. Mooi winterkerwaai om dat aan t èn van mirreg oet te zuiken. Swoare tas sleep k mit noar baank. n Steveg boukwaark komt mie ien handen: ”De Bijbelse Geschiedenissen, in vertelling door W.G.v.d.Hulst en in tekening door Isings.” Op roakeldais sloag k hom open en lees over Jonas dij op n rotsachtege heuvel te wachten zit tot t vrezelke gebeuren zel, over Amos de simpele schoapherder en viegekweker oet Thekoa aan raand van woestijn, over jonge koning Hizkia en schaar van zunnewiezer dij achterwaarts ging, over stille lutje vent Jeremia oet dörpke Anakot tussen baargen ien, over Daniël en zien kameroaden Sadrach, Mesach en Abed-Nego, over Nebucadnezar dij ien ainen krankzinneg wordt en mit daaier oet t veld et, over Belsazar en haand dij Mené, mené, tekèl, Ufarsin op muur schrift, over Esther en….. Ik wis nait meer dat Ahasveros dij snaachts altied meziek heuren wol, nou vragt om veurlezen te worden en veurlezer pakt boukrol woar Mordechaï op staait, over de 47000 dij noa 70 joar ballingschap van Babel noar Kanaän trekken, aal mor noar t westen woar zun soavends onder gaait. Dij vertraauwde verhoalen. Vibroatsie van herkennen. Twijde bouk is zo meugelk nog dikker. Ollers heur biebel mit traauwtekst Exodus 33: 14,15. Hij dan zeide: Zoude Mijn aangezicht moeten medegaan om u gerust te stellen? Toen zeide hij tot Hem: Indien Uw aangezicht niet medegaan zal, doe ons van hier niet optrekken.
    Even wieder vien k n onbekende foto van opoe Sietje woar k noar nuimd bin. k Heb t hoar aal n poar doagen opstoken net as zai.
    Ik liek op heur.

    Etenstied is aal laang verstreken. k Moak n makkelk hapske kloar. Witlofsloa. Aai koken, abbel en augurk snieden, rezienen waiken ien kop thee, mandarijnen zuiken. Ik huzzel alles deur n kanner en neem t mit ien koamer. t Smoakt goud, mor toch aans as aans. Hou dat komt, zai k as k bord noar keuken breng. Witlofstroekje ligt nog op aanrecht. t Is dudelk. Poar uur heb k ien totoal aandere belevenswereld west.

    Groningen, 21 januari 2008.

    Weerd de, Henk

    Twij wolven

    Op n oavend haar n olle Cherokee t mit zien klainzeun over de stried dij binnen in elk mìns aan de gaang is

    Hai zee : ”Mien zeun, dij stried wordt oetvochten deur twij wolven dij wie aalmoal binnen in ons hebben”. D’aine is slecht, kwoadhaid, òfgunst, verdrait, spiet, grienderghaid, wiezeghaid, medelieden mit joezulf, schuld, vrevel, minderwoardeghaidsgevuil, oneerlekhaid, hoge dunk van joezulf, aigenikkeghaid.
    D’aander is goud, bliedschop, vrede, laifde, hoop, kaalmte, beschaaidenhaid, vrundelkhaid, vrijgeveghaid, begrip, eerlekhaid, medelieden en vertraauwen”.

    De klainzeun docht der evenpies over noa en vruig toun aan zien opa: “Wèlke wolf gaait winnen?”
    “Dijstoe vouerst”, zee d’ol man.

    Dit verhoaltje kreeg ik toustuurd as stroombraifke in t Engels. Nou wor ik zowat doodgooid mit van alles en nog wat. t Aine nog mooier as t aander. Soms om lolleg te wezen, soms om de wereld te verbetern. Mainsttied donder ik t votdoalek in de “prullebak”. t Kon es n besmettelke zaikte hebben
    Mor dit verhoaltje dee mie toch wat. k Zag ze even veur mie, d’ol man mit zien klainzeun. Twij Indioanen, veren nog op de kop, as op de ploatjes oet de bouken van Karl May, dij k mie nog zo veur de geest holden kin.
    Ze zitten doar veur de wigwam mit oetzicht op de prairie, stoef bie t kampvuur. Ploatje dat allent nog bestaait in dij bouken en in mien verbeeldens. Ploats moakt veur autowegen, spoorwegen, wolkenkrabbers, boortorens en wat nait aal. Op de prairie gain Indioane of bizon meer te bekennen, van dij gevolgen dat ze nou beschaarmd worden in reservoaten. Doar doun ze gain kwoad , lopen nait meer in de weg en kinnen stoareg aan wìnnen aan onze “kultuur”.
    t Wazzen ook ja haalve wilden. Wie hebben ze red van n goddeloos leven. En dat wonen in dij kolle tìnten was toch ook mor niks. Kin nooit gezond wezen, zie gingen al dood aan n simpel griepje! En wèl wil nou elke dag bizon eten ? Doar wor je toch ook flaauw van. Nee, zie hebben wel even tegensputterd, mor soms mout je mìnsen tegen zukzulf beschaarmen. Zie hebben der nou n bult perfiet van.
    Tegenwoordeg maggen ze ook wel weer oet t reservoat. Der binnen zulfs al gounent dij in Irak heur brood verdainen. Kiek mor noar t verhoaltje van dij olle man hierboven. Wees nou eerlek, zukswat kin je toch nait oetbedenken in n wigwam !

    Zo kin zo’n stroombraifke joe toch nog n fijn gevuil geven; de wolf dij wie vouerd hebben was goddank goud.

    Vries de– Maarhuis, Anna Geertruida

    Snötoap

    Hai is ja krekt zestien
    kammeroaden in keur
    veul geld aaid in buus
    kobbel wichters in ale kleur.


    Hai is DE kerel op schoul
    aal oetpebaaiern
    wat kin mit hom heergoan
    gappen zulf oetfigelaaiern.


    Hai, zeun van zien ollu
    gaait bie nacht knip loaden
    hai wait, t is nait goud
    heurt hai zien moeke kloagen?


    Hai, roege bink van klas
    stroat, stoefbie dij vrumde man
    tien gram, zien leven, snoeven
    zestien? wat is zien plan?


    Hai, stoere van klas, is maal der bie
    plietsie haar hom in goaten
    tien gram, leven is vot
    zestien joar, nait oet proaten.


    Hai is krekt zestien
    kammeroaden binnen nait meer
    stoef bie hom, koamer is klaain
    hai gaait bie hom zulf in leer.


    Hai is krekt zestien.

    Zandinga, Fre

    Bitterbalen

    t Was feest op schoul. Der was ain joareg. Franske was zes joar worren. Hai haar der al nachten nait van sloapen. En vandoag was t din zowied. Dou hai vanmörgen tou bère oet stapte,was t nog duuster. Pa en moeke sluipen nog. Hai mos nog wel n uur op zien ok wel. k Heb in elke baal n stokje stoken mit n vlaggetje der aan. Din kriegen je gain vette vingers as je aine aanpakken.”
    Op schoul wer der oetgebraaid aandacht aan Franske schonken. Hai kreeg n mutske op kop mit n grote ZES der op. Hai mos op juffraauw heur stoul stoan. Ale kinder zongen van: ”Lang zal hij leven in de gloria.” Dou mog hai mit Johan en Kees klazzen rond. Bie groep vaaier ging t veur de eerste keer goud mis. Hai huil schoal mit bitterbalen schaif, haile brut lag op grond. Mit heur drijent lagen ze op knijen om boudel weer bie mekoar te kriegen. Of zai ze apmoal weer vonden hadden, wozzen ze nait pesies. Zai wazzen tel al laank kwiet. In gaang brak hai bainen sikkom over n jaas dij op grond lag. Hatsekidee, doar ging t haile spultje veur twijde keer. Dou noar groep zeuven. Meester haar zok der al n lekkere baal oetzöcht.

    Net dou hai om in mond stoppen wol zee Kees: “Dij motten joe nait opeten meester, want der zit n hoar aan.”
    “Hou kin dat din wel?” zee meester. “Nou meester,” zee Kees, ”Franske is n moal of wat mit haile boudel over de kop vlogen. Ale balen lagen op grond.” Inainent haar meester gain zin meer in bitterbalen. Hai was op dieet, zee hai. Hai mog gain vet eten hebben. Drij jongens keken mekoar veulbedudend aan. Ginnegappend gingen ze klas weer oet. Omdat meester gainent pakt haar, haren zai nou nog net zes balen over. In gaang hebben ze boudel eerlieks verdaild en hebben ze der lekker van smikkeld.

    Bé

    Bruggen, riet en aner smurverij

    Geert het e fiets uut e schuur pakt. Hij wil even wat frizze lucht en wat bewegen veur zien bienen, die hebben trubbels met e deurstroming. Achterdeur mor op slöt, vrouw is der niet, loat ien e Stad heuren hoeveul hinder ze het van d’allergie, ze proest nog ies de klokken uut e Martinitoren. As n jongkerel slagt Geert zien rechterbien over t zoadel en ridt zo vot. Temennent, dat denkt e. Mor t zoadel zit wat hoger as aans, hij komt der wat scheef op te zitten en t veurrad stijt ok wat verkeerd. De fiets is n onwilleg peerd worden, Geert moet zuk nuver verweren om niet met e fiets en al deel te kommen maank e hortensia’s van zien vrouw. Net as e denkt, k heb t red, gijt e doch nog onderuut en vaalt met e kont op e raand van e tegels en de tuun. Nije knoppen van de hortensia’s vliegen hum om de oren, zien linkerbien kifket met e trapper, dut gloepens zeer. Met nogal wat kripsie lukt t hum ien e bienen te kommen, goed dat zien vrouw der niet is, aans dee ze t ien e boksem van t lagen. Gelukkeg, noabers hebben ok niet veul zien kund, zol n mooi filmke west wezen veur Yoetoeb of hoe dat gedoe op e kompjoeter ok hieten mag. Nou, de schoa valt nog met, zien jas is wat smereg worden, moet mor even dreugen. Pien ien zien linkerbien trekt al wat bij, hij gijt mor niet kieken wat deronder zien spiekerboksem aan e hand is, t zal wel weer overbetern.
    As Geert n haalf uurke loater over de brug komt, denkt e weerom aan t veureg joar, toen moakte hij n beste smak op e fietstrook, zat der n gat ien t rooster. Mooi dat der toen wel n fikse stee met bloed op zien rechterknij zat, mor aan zien spiekerboksem was niks te zien, staark spul. Hoe zol dat eigelks wezen met e plannen veur de brug? Votdoadelk is t theoaterstuk van SWET kloar, mor kunnen ze nog gien ofscheid nemen van d’olle brug, om reden der nog gien nije veurmekoar is. Wat hebben ze doan met die mooie tekeningen van Jan Oostenbrug, met de “belvédère van Noordhorn”, zo as e dat nuumd het? Ien gemiente en pervinzie gooien ze wel voaker de verkeerde plannen ien e aaskebak en dan goan ze juust wat moaken, woarvan mensen loater zeggen, was dát mor ien e prullenmand aanland…. Geert fietst even noar de nieuwe huzen ien e oostraand. t Liekt woarachteg wel of de huzen letterlek uut e grond stampt worden, t is mor n smerege toestand. t Eerste wat nije bewoners zuk kopen moeten is n poar nije stevels. En dan stoekt t ok nog ien dizze durehuzenbizzeness, geven ze d’Amerikoanen de schuld. Nou, die Bush mag dan messchien niet de meest loze prezident uut e historie wezen, je kunnen hum niet alles ien e schoenen schuven, of ien e stevels. Zollen der hier nou ok bedriefswonings kommen, doar bennen ze ja ien spesializeerd, ien e gemiente Zuudhörn. Of komt Boerema niet stoefbij zien bezinepomp te wonen? k Zol t mor wel doen, bezine wordt ja nog duurder as gold en diamant, nog even en de bezinestandoard komt ien e stee van dat glitterspul. Rietdal, Rietlanden, aaltied wat en elkenien het geliek en je bennen duzenden euro’s verder as dudelk wordt dat de ien net n ietsiepietsie meer geliek het as de aner. Woarom was hij eigelks gien avvekoat worden? Die lu verdienen geld as wotter, doarom is t ien e nijbouw ok zo nat….
    Ien tied is Geert t hoofddörp ienreden en stopt veur de grootgrutter, woar de auto’s rondjes rieden en direkteur Aksma ien kolbert en met n tevreden laag zien klandizie begroet. Das nog ies n ondernemer, denkt Geert, die het zien spultje goed veurmekoar, nou weer met die smurvenaksie, Klaas Kontje zal ok wel aan t verzoameln wezen. Op dat ogenblik krigt e de menshoge smurf ien e goaten die bij de iengang rondsjokt met n dubbelbord: “Smurf uw ….” De rest kan e even niet goed zien, de gewichtege smurf moakt n dansje en sloakt onverstoanboare smurfkreten.

    As Geert t blauw witte pronkstuk passeert, heurt e klip en kloar: “Aha, jonje Moatjes, denkst even om e smurven hè? Ik zeg t mor even, eertieds bij t voetballen was t ok al zo vergeetachteg en doe nou dien mond mor weer dicht, aans vliegt der zo nog n smurf ien….” En t beweegboare rekloame-objekt gijt deur met aandachttrekkerij. Geert stommelt de winkel ien. Vieftien euro veur ién smurf… Nou ja, as e dizze reis n wat dikker stuk kees nemt dan zit e al hoast op dat bedrag. En zo’n pakje wachten. Mor dat was t wachten wel weerd. Hai kreeg n haile mooie plietsieauto. Dij luip op batterijen. Lampen konden aan. Deuren konden open. Swaailichten op t dak flikkerden ook. As je op n knopke drokten, kwam der ook nog n bult lewaai oet. Hören en zain vergong joe. Franske stoof mit zien aanwinst deur haile keuken hin. Hai haar sikkom gain tied om zien stoetje op te eten.
    “Nou most wel opschaiten,”zee moeke. “Aans komst te loat op schoul.” O,ja, noar schoul…..
    “Ik mot ook traktaiern,”zee Franske. “Joa,” zee moeke, ”Doar haar ik al op rekend. Ik heb gusteroavend viefteg bitterbalen in eulie had. Dij kist mitnemen, want dij smoaken kold o
    smurf, doar vin je ja aaltied wel n liefhebber veur?

    Grit, Carry L.

    Spiet

    Dunderdagmörgen, zun schient en net as k kraant pakken wil, gaait bel. Post bie deur, mit t nije apperoat dat k mie besteld haar. Mooi! Eerder as dat k verwacht haar. Rustig t pak open moaken en dìn ais kieken of ik boudel ien waarken kriegen kìn. Mout nait zo stoer wezen, is ja n gebruuksaanwiezen bie. Mor dat is apmoal Chinees of Japans….. Hè, gelukkeg ook nog ien t Engels. Dat mout lukken willen. Lezen is gain probleem, mor doar heb ie t ook net mit had. Krieg dingerais nait aan proat. Moudveren zakken mie of en gedachten goan mit mie op loop, weerom noar Engelse les op schoul. k Zat ien daarde klas van HBS en ons leroar Engels was n hail schiere kerel mit ain gebrek, hai kon gain orde holden. t Was n veujoarsnommirreg en zun scheen waarm ien klas. Wie waren apmoal n beetje meleg. Ain van jongens haar n poar klapperkes ien buus – as je dij op grond smeten, knalde dat mooi.
    Nou haar hai n poar van dij klapperkes tussen zien lesbouk doan en vanzulf, bouk wer deurgeven – klas ien t ronde. Leroar ston veur klas oet te leggen en sums wat op te schrieven op t bord. Bie ieder bod dat hai rug noar ons tou haar, wer t bouk wieder geven. Gainain van ons was driest genog om n klap op dat bouk te geven. Totdat bouk veur daarde keer weer bie mie op baank te laande kwam. Ik was al vergreld worden op dij jongens dij t bedocht hadden, mor moud nait hadden om t plan oet te voeren. k Bedochde mie nait en gaf n beste hengst op omslag van t bouk. Klas was ien ain keer bie de les en leroar veur klas trok wit weg. Te klas oet stuurd vanzulf mit bosschop mie te melden bie directeur. Doar kon k nait mit zitten, k was nog vergreld ien hoed. Directeur het mie aanheurd mit n eerns gezicht en mit glimlichjes ien zien ogen. Staait mie nait bie of k straf kregen heb – t begrode mie dou en nou nog van dij leroar, dij toch zo n schiere kerel was. Weer ain bie deur – mien neefke komt ien hoes – zigt t nije apperoat stoan en heurt mie aan dat t mie kult om hom aan gaang te kriegen. Hai kikt es, friemelt wat en trekt n klepke open, en ja doar zit n koabeltje achter dat k nait vienden kon. Binnen twij menuten was alles kloar.

    Grit, Carry L.

    Dreumerij

    Katten


    Och, dij baaide katten,
    twij grode schatten.
    Och, dij laive poeskes,
    mien grootste snoeskes.
    mor as je aan t waark mouten,
    zitten zai zo laank te vrouten,
    totdat je loi op baank zitten
    en zai op schoot ligt te pitten.


    Snij ien toen


    Op snij ien toen ligt brood
    veur vogeltjes ien nood.
    Ze bìnnen der overhìn vlogen
    en ik vuil mie sip bedrogen.
    Zulfs zeekobben hemmen niks pikt.
    Bennen zai of ik non getikt?


    Hoogebrug, Anne

    Mien Fryske God

    Op pad van haaileg grond
    kruust hai mien weg
    mien fryske blonde God
    n glimlach om zien mond.


    Hai laaidt pad in t hòltgerief
    zien gruine overall
    stoatsbosbeheer
    spant om zien jonge lief.


    Mien òlder heufd verdeufd
    in t aanschien van zien schoonhaid
    brandt vuur om hom volop
    te laank nait meer in leufd.


    Mien jonge joaren het hai nou
    in kruuslings wegen kiek ik om
    ik vuil bie hom geliekenis
    zal t nog….. mor hou?


    Mien zinnen blust en toch
    vlamt vuur in rust weer op
    en vroag mie òf, wanneer
    longert de honger noar genog?

    Hartman, Giny

    Dou

    Waist doe nog
    van d’oppers op t laand
    woar wie wegkroepertje speulden?
    t Waren hoeskes
    en wie aten dij graauwaartjes
    dij wie maank dreugende
    strospieren vonnen.


    Waist doe nog
    van t kaf op deel,
    as ze aan t dörsen wazzen?
    Woar wie vanof baalken
    ien sprongen, klaaier vol mit haile
    klaine vlaiskes zaten, dij overaal ien kropen
    en zo jeuken konnen.


    Waist doe nog
    van dij ruterstokken op t laand
    dij wie stiekem mitnammen,
    der mit over sloden sprongen?
    Hou mien stok steken bleef en ik
    langzoam deel zakte, jirre ien stevels,
    dij loater te dreugen stonnen.


    Waist doe nog
    mien vrundje van vrouger?
    Ach, vrundje van vrouger
    wait nait meer, is nait meer.

    Schaank, Gerrie

    Principes

    k Hòl der oet principe gain principes op noa,
    dìn der is gain mìnsk dij t wat schelen kin,
    dat k ze heb.
    Ik heb der allìnt moar hinder van.

    Hartman, Giny

    Service…..

    Joe kìnnen dat vast wel, dat gevuil asof haile wereld tegen joe soamenspant.
    t Is vlak veur de feestdoagen en ik vuil n flinke kòl opkommen. Dat kin je nait gebruken. Dìn vaalt telefoon oet en je kìnnen nait meer bellen. Kìn ik nog op t net? Nee, ook nait meer. Ik kiek op mien modem achter t koamergedien. Brandt nog ain lampke. Bellen mit @Home. Ik heb n pakket bie @Home, ik bel en internet, das goudkoper. Ze binnen staark in pakketten tegenswoordeg. Ik wor wat vranterg en kop wordt mie nog swoarder as e aal is.Woar is t nummer, wat ik bellen kin…. Aargens vin k toch nog n servicenummer, mit mien mobiel din mor. Wat n gelok dij mobieltjes, k bin der blied mit. Bin hom aal n poar keer kwiet west, moar hai komt aal weer terug. Gainain wil hom hebben, hai s aal olderwets. Noa tien minuten ien de wacht (ze woarschouwen wel eerst mit lokoal tarief en mobiel bellen, moar zeggen nait houveul; k wis t ook nait. Doar kwam k loater pas achter) kreeg k jong stemke der veur.
    “Wat is het probleem mevrouw, kan ik u ergens mee helpen?”
    Ik vertelde t zo kört meuglek.
    “O, mevrouw uw modem is stuk “ “Das knap”, docht ik nog, “vaalt nait tegen, ze zugt niks, mor wait t zo.” “U krijgt van ons een nieuwe, maar eerst moet u de oude opsturen. U ontvangt van ons een envelop met een verpakking waar u de oude in kan doen.” Ik haar aigenlieks docht, der komt n autootje veurrieden. Dij hoalt d’olle op en bringt nije weer en moakt t even kloar. Het hait toch nait veur niks atHome, mien Engels is goud ur.. “Okay, ik wacht”, zee ik. Dit vaalt weer tegen. Kin de feestdoagen nait mailen en nait mit mien dochter bellen dij ien t boetenlaand zit. Dat haar k nou zo groag even doan.
    Even opkikkertje .
    Op zoaterdagmörn kwam d’envelop. Joa, der zat n opgevollen deus ien. Gaauw modem van de muur, goud kieken noar dij stekkertjes, want dij mouten dammee weer in nije. Hai mos wel hailemoal noar Roosendoal. Weg der mit, noar postkantoor, snötbellen onder neus, proesten en housten, vot mor. Woensdags niks, dunderdag mor ains weer bellen. Weer mit @Home, kind aan hoes bie @Home. 9 minuten wachttied, schut aal op.
    “Ja hoor, mevrouw, het wordt verstuurd, komt zo snel mogelijk. Komt helemaal goed“ Asof ze n pries weggaf.


    Wel haar ik aal veur twijde keer mien mobiel opwoarderen mouten mit 20 euro, want der kwamen mor piepkes van Vodafone: “Uw beltegoed is laag , waardeert u tijdig op.” Je doun toch wat, mìns wil contact, mor docht wel bie miezulf, zoveul heb k toch nait beld, aans dou k n haile moand mit 20 euro. Mor weer n poar doagen geduld, das stoer as je doar nait aal te veul van hebben. Deensdag de aachtste jannewoarie kwam mien nije modem, mit pakketpost. k Was net boven, runnend noar beneden. Griste hom bienoa oet haanden van postbode, ik zeg bienoa! k Heb wat ofzucht de leste doagen, moar dit was opluchtens. Ding oet pampier, stekkertjes der ien, twij uur wachten, nou dat kom k nog wel deur. Noa twij uur grote stekker ien t contact. Vaaier lampkes gingen branden, drij van internet en telefoon bleven oet. Alles weer vannijs, stekkers der oet en der weer ien, je kìnnen dat wel. Niks. ’t Gevuil weer te mouten bellen kon ik nait kwiet worden. Kwaam mie nait goud oet, mor ains kieken, houveul beltegoud ik nog haar. Mm 6, 80 euro, nait genog docht ik, eerst mor weer bietanken. Din moar weer t bekinde nummer. 7 minuten wachttied, zooo? t Gaait aal radder. Man aan telefoon:
    “Ach mevrouw, hebt u het modem bij de hand?”
    ”Nee, maar ik loop er heen”. Toun wol e ale nummers waiten dij der op stonden en dat waren der nog aal wat. ”Even geduld mevrouw, ik voer even de nummers in.” Gesprek duurde zeker n ketaaier. Zulfde waarkwieze dus twij uur wachten. Op hoop van zegen, joa vief gingen der branden en aine was knipperlampke, dij wis nait goud wat e doun mos. Mor ik kon weer internetten en mailen, bellen nog nait. Dìn mor mailen mit @Home toch? Hebben joe dat welains pebaaierd? Bin aalmoal standoard vroagen, drij heb k verstuurd, gain respons. t Mout aalmoal kört en doar bin ik nait staark ien.
    Weer twij piepkes van Vodafone, uw beltegoed enz. Dat kin toch nait? Heb van veumirreg nog 20 der bie doan. Ze hebben t vergeten der bie te tellen, even tjekken. He , 6,50 nog moar dat kin toch nait. Service nummer Vodafone, mor bellen. “Wanneer hebt u opgewaardeerd mevrouw, vanmorgen half tien? Eens even kijken, ja hoor, is opgewaardeerd en afgeschreven van uw rekening”. Ik : “Weet u het zeker?”
    ”Ja hoor, met wie hebt u gebeld als ik vragen mag ? O met @Home? Ja dat is een 0900 nummer, die kosten meer dan 1 euro per minuut”’ Ik verschoot hailemoal van kleur, wer der gewoon koorzeg van. Meer as 60 euro verbeld in ain week! Ik keek noar mien modem, hai was vergees, dat wel, mor k haar t geld laiver aan n monteur geven. Ik keek nog ains en zag t telefoonlampke nog flikkern. Ik pak telefoon op, zo dood as n pier. Wat denken ze wel, dat k nou weer bellen goa, van zien levensdoagen nait. Ik schrief n braif op poten mit aal mien onkosten, allain de woarhaid. Kop derbie holden.
    Lucht mie op en kost mie allain n poszegel en wat pampier. Haar braif aal kloar liggen, mor k docht: “k Wacht nog even, stel die veur dat t vanmiddag toch kloar komt op een meroakelse menaaier”. Dat heb ik doan tot vaaier uur vanmiddag, tien jannewoarie. Dou ik weerom was van postbuzze, ging telefoon. ik schrok gainains, zo bilder was k. Hai duddet weer. Heb nog nooit zo radjes antwoord op n braif had.

    Jong de, Jan

    De tien geboden

    Doar zaten we dìn. Mit ons vaaiern bie Hemmo ‘Hoas’ achter t hoes op raand van misbak. Woensdagmiddeg en vrìj. Hemmo ‘Hoas’, Kloas ‘Snöt’, en aan t ènne noast mie ‘griffemeerde’ Piet. Lèste was elf joar, ons aanvoerder omreden dat hai n kop groder en zitten bleven was en doarom veul meer wis.
    Mor nou wis Piet t ook even nait. Om vranterg van te worden, joe moggen ook ja niks. ‘Nait bie daip en sloot kommen, nait ien stroat voetbalen, nait smereg moaken, nait vuurtje branden, nait achteroet t laand ien en goa zo mor deur. En din mout je ook nog n moal op tied thoes weden’. Kloas ‘Snöt’ wis hom gain road ien zien nije, veul te grode overaal. Maauwen omvòllen en t kruus haalverwege knijen. “Op grui”, zee ‘Snöt’, “din kin bruiertje hom ook nog aan”. Snoof daip en hoalde maauw onner neus laangs. Dij was haitied lek of brobbelde dikke bèllen. Aalgedureg mit aarm der onner deur tot dij glidderg was en dìn kreeg hai aander maauw.
    Hemmo ‘Hoas’ zat mit òfgriezen te kieken.
    “Gavver, heftoe gain buuftouk?”.
    Wie haren t netuurlek nait goud heurd. ‘Hoas’ haar n bovenlipke mit zoon glìnne gleuf. Zien bienoam haar hai nait omreden dat e haard runnen kon. Doarnoast was e ook nog gezegend mit n poar grode oren aan kop. “Hemven ze mie aan hoald”, zee e.
    Ze moggen hom der groag mit nitjen. As klaain jonkje haar zien Moeke t nog perbaaierd mit leukoplast. Moandenlaang laip e mit blouderge oren en koale plekken aan kop woar t hoar deroet trokken was. t Was of oren noatied nog wieder van kop òfstonnen.
    n Moal bie t eendeaaier zuiken waaide t orreg haard. Toun w’ien onnerwaal bie n daam zaten, docht ain dat ‘Hoas’ wel ains vòtvlaigen kon. Maaljoagerij. Mit n èndje hoorntaauw om t lief wer e aan n daampoal vastzet. Zien Pa dij om vief uur febriek oet kwam, mos vot achteroet t laand ien. Wie kregen dikke knuppen nait oet t slovve taauw. Zien Pa ook nait. Dij mos eerst weer noar hoes veur n schaarbe mès. En veurege week was t weer malleur. Bie t voetbalen vloog baal ien sloot. ‘Hoas’ op gat ien onnerwaal om mit hak baal noar kaant hoalen. Hai schepde zien stevel vol mit wodder. Piet wis road. Stevel oet en kniekous op stroat dreug haauwen. Thoes haar Moeke hom verbilderd aankeken toun e op blode vouten ien hoes kwam. Draaigend, “of e bie sloot zeten haar”. “Nee, jonges haren bie n plas t wodder derover gobbeld”. Toun Moeke mit n laange slovve kous ien haand weerom ien keuken kwam, was e te loat. Ze greep hom vot bie t oor en raip “ n plas zeestoe, mit kreus derop zeker”. En hai kon vot mit n gloepenst glìnne oor noar boven. “Eert toch uw Vader en Moeder”, haar ‘griffemeerde’ Piet roupen toun ‘Hoas’ t aanderdoags vertelde. ‘Hoas’ docht doar aans over.
    Piet zat vol mit biebelteksten en spreuken. Zien Pa was olderling. Piet mog aal doag noa t eten veur t stil weden n bladje van scheurkalender òfhoalen dij ien keuken hong. Dij mog e din veurlezen. Zien Pa pakte noatied biebel om t nog ains persies te vertellen. t Slimste von elk dat Piet mit buzen vol van dij bladjes laip en aalgedureg elk der wat over zeggen zol. Ook von e t neudeg om mit teksten te streuen. t Gevolg was gain tien veur psaalmverske opzeggen. Hai was d’ainege ien klas dij gain tien haar, tot verdrait van zien Pa. Piet gong zo ien zien teksten en verzen op dat e aiglieks nije psaalms mouk. Hai bakde van aal verskes en spreuken wat aannander. Veurege week raip e tegen òl Baarkemoa, “ als U niet wilt wat Gij geschiedt doet zo ook ons niet”. Dij haar aal n zetje achter t gerdien bie t glaas stoan toun wie aan t voetbalen wazzen. Baal maank zien goldjebloumen en tudeltoanen. Hai was t eerste bie baal. Stak hom lek en raip,” as k joe ien poten krieg din krieg je n pak op pìns”. “Hai krigwt wons toch naiwt miwt sien howwelpoot” zee ‘Hoas’. Baarkemoa strampelde noamelk deur t leven mit n stok omreden dat e n horrelvout haar. Ook haar Piet lèst vraauw Diek touroupen “heb uw naaste jongens lief”’ toun ze van plietsiebero weerom kwam. Wie konnen nog nait mit n baal op stroat kommen of vraauw Diek broesde achter t hoes vot, op n draf noar plietsie.
    Piet vluikte der voak n moal stief achteraan. Allìnt nait woar aandern of groten bie wazzen. Din was t wat dudelker volgens hom. Piet docht dat we mor ains bie drekstoup kieken mozzen. Dat was veur aal van ons t zulfde, din gainain mog doar kommen. Onnerwegens raip e inains “stoan blieven, das zunde”.
    ”Nezzo as ien t Paradies allinneg toun laipen z’ien blode kont”. “Povvedooiie, wat dikke pììwwen” zee ‘Hoas’. Drij bomen swoar van ‘klaps peren’ achter n hek bie n leutje hoeske. “Deurlopen jonges”, zee ‘Snöt’, “Derk ‘Bult’ staait achter t glaas”. Piet wis t. Ien t Paradies haren ze abbels plukt en dit wazzen peren. En Derk was aal straft deur ons Laimeneer mit n bult en hai kon der toch nait bie. ‘Hoas’ mos mit mie bie Derk achterom, vroagen of e òl pepier haar. Piet was t grootste en zol z’aan veurkaant t hoes deur hek aanlangen.
    “Vowwuk, vowwuk”, brulde ‘Hoas’ bie achter-deur. ‘Hoas’ docht dat t even duren kon, want mit zoon bult was e net “n schiwpad”, en dij wazzen ook haitied laang onnerwegens. Derk keek verbilderd en wat of wie kwoajonges mozzen.
    “Of e ook òl twanten haar”. Hai begreep ‘Hoas’ ien ainmoal. Dij bruukde veur kaggel. “Of t veur kerk was”, wol e waiten. Derk zat noamelk aal zundoag op aigen stee veuraan tegenover domie. n Hörntje woar e mit bult ien weeg net over t schot preekstoul zain kon. Hai haar nog wel twij stoapeltjes liggen. Kerkbladjes en Elisabethbodes, dij kon je nait ien kaggel smieten. Wie kregen ze en mozzen zeggen dat ze van Derk wazzen. “Even wachten joe”, zee e inains. Rommelde wat ien t achterhoes en kwam mit vaaier dikke peren aan. “Joe binnen zukke eerliekse jonges, asjeblieft. Ook veur dij aander baaident”.
    n Èndje wieder stonnen Piet en ‘Snöt’ achter n heeg.
    “Dij Derk komt mit zien bult ien Hemel” wis Piet, toun ‘Hoas’ verteld haar hou t goan was.
    “Doar binve mitnander n week van aan schiedewij”, docht ‘Hoas’. “Gij zult niet begeren Derk zien sabbege peren”.
    “Wie kriegen last mit de toorns van ons Laimeneer”, zee Piet. En dat was wel t lèste wat of we bruken konnen. Wie hufden even gain peren. Piet wis road. Vraauw Vriesemoa, woar we krekt laangskommen wazzen, lag aal joaren zaik op bèr veur t glaas. Ze wuifde haitied vrundelk noar ons mit zoon blaike haand. En Piet zien moeke vòlde aal puten van winkels op en dee ze ien keukenkaast. Hai zol vot puten van gruinteboer hoalen. Vraauw Vriesemoa kreeg troanen ien ogen van zoveul goudeghaid van zukke kerdoate laive jonges. Wie kregen elk wat bodderbonen en konnen gerust n moal voaker laangskommen. Ook zunder peren.
    Piet docht noatied “dat onze Laimeneer vast zain haar dat t goud was”. En dat was genog, we mozzen der mor nait mit n aander over proaten. “Looft den Heer”, en t was, docht e, beder as elk mor eerst ains noar hoes gong.

    Zijlstra, Geert

    Loat mor hangen

    Toen e eerste rimpels kwammen, was k drekst ien paniek
    En k heb mien kop liften loaten ien zon priezege kliniek
    en mien kirrel die von dat bot slim mooi
    hij wol ineenend weer met mij ien t hooi
    mor n vriendin zee; “t Is wel gek,
    dien kop past nou niet meer bij dien nek”


    Het duurde moar hiel eemen of alles was weer strak
    een glupke hier en hier anners krigst doar n zak
    Mien kirrel was drekst weer slim wies
    en zee: “k Heb met dij de eerste pries’
    Moar toen e chirurg noar mien borsten keek
    Zee der: ” Die hangen veul te leeg, ik help die ankommende week”.


    Hij trok ze omhoog moar ze wadden niks niet groot
    Zodat hij doar ien een reis nog wat spul ien spoot
    Ieneenend had ik n poar joekels van titten
    en dat zag mien Knelis vanzelf ok hielendal zitten.
    Moar op een oamend noa n potje stevige seks
    Keek r mie aan en had r vanzelf al weer wat geks.


    Dien billen kennen wat fiener, doe doar es wat met
    Dus ik heb mien gaang weer noar t ziekenhuus zet
    Mien buukje trimd en alle vet votzogen
    mien man die groeide zienderogen
    As ze tegen hom zeden “Dien vrouw is best aan te zien”
    Dan glom er as n ekkel ien e moaneschien


    En hij begon te trimmen, at allent moar goud gezond
    kreeg n toanig lief en n strakke kont
    Zien kiloos vlogen er ien n poar week of
    Hij was host nooit meer tuus met al zien gedroaf
    Hij werd al dunner, zagst hem host niet meer stoan
    en toen op n duustere oamend is r de piep uut goan


    Wichter luuster, k Geef jim n wieze road
    Steur jim niet aan al die wieze proat
    Loat mor hangen dat spul, nem n wies besluut
    want woare liefde komt van binnenuut
    Loat dien vent mor over dien lichoam proaten
    as er dood is het r te loat ien e goaten.

    Hartman, Giny

    Kerstkeerske

    Aan t glène licht is mis
    dat ain nait meer zugt
    watter in schare is
    Loat n keersvlamke schienen
    dat schaaidens
    zaachter worden
    stoareg aan verdwienen

    Hartman, Giny

    Pien

    Woarom mis ik nou aal
    wat ik altied al haar
    en toch nait wis
    dattur was
    maist in schaar
    pien van dou
    is niks nevven
    pien van nou

    Blaauw, Jan

    Noabers

    “Vrouger, vrouger, wat gaait de tied doch vlug…”
    Heur je Edes stem derbie? Vrouger…… Tegen mien zuster zee ik al: “k mout oppazen, k leuf da’k meer achteroet as veuroet leef.” Vrouger is veur mie veur n groot dail Midwolle, doar bin k opgruid, doar bin k “groot” worden. In vievenvatteg bin k geboren, in woningbaauw op Blaauw zien loane. (Blaauw, dat was Ford, wereldberoemd in Midwolle en omgeven, nee, gain femilie.) Dij hemmen ze dou n meer offisjele noam geven: Schortinghuislaan, of was t Schortinghuisstraat? Nou ja, dat “Schortinghuis’ is wis en vast goud. n Domie, doar haren ze derin Midwolle zat van. Ze kwammen der bie ons nait in, mor aan dij Schortinghuis zaten we vanzulf wel vast, acht joar laank. (O, begriep mie nait verkeerd, niks mis mit dij domie, e, n goie! Oet zeuventienhonnerd en nog wat, hai haar wel voak wat kifkederij mit anern) Van dij woningbaauw in Midwolle is niks meer over, zulfs t stroatenplan hemmen ze omgooid, krekt of ze joen verleden mit worrel en takke oetruud hemmen. Noabers kon je nait op vingers van ain haand tellen, dast mooie van dat stoefbie mekoar wonen. Mit paardij buren konnen we t goud vinden, mit aandern nait, n stok of wat kon je wel schaiten. Domies konnen doar nait veul aan veraandern, al laipen ze bie paardie noabers deure sikkom plat. Och, wat wil je ook, as domies zulf al kikkakken…. Aan aner kaant van weg woonden dou Engel en Gittje Tuun, bruier en zuster, oldere ainspaanjers. Engel haar n bult op zien rogge en pedde op kop, aaltied, in mien onthold. Hai zat in aarmstoule in koamer veur t roam of achtertoes op baanke. Wieze man! En hai was n sloatjekaauwer, kon sekuur mikken. Sigaretten rookte ook wel ains, dij muiken wie dìn voak, mit zo’n toverdeuske…. Deksel open, vloeitje derin, tebak derbie, deksel tou en hupsakee, doar was e, prachteg. Wel even n beetje spije op t raandje, aans bleef t vloeitje nait zitten. Gittje was n dun wiefke, ain en aal zorg. Zörg veur heur bruier, zorg veur t hoeshollen, zorg veur ons, veur femilie, veur törreldoefke, dij in hok zat dat sekuur Tiddens veurenne van boerenstee was, mooi man! (Imca Marina woont doar nou). Je kregen bie heur aaltied wat. Zai kon ook toerloos stokjes appel inriegen, dij werden dreugd op beune, op n rikje. Kon je loater stamppot van moaken, haite bliksem. Der stonnen hail wat appelbomen achter t hoes, doar konnen we appels zuiken, van grond of. Asmits plokden we aine van n takke of, mor dat was nait de beduilen, wazzen nog nait riep ja, kreeg je liefzeerte van. Beste mìnsen, al gongen ze wel noar kerke, of kwam kerke bie heur in hoes. Aigelks wollen ze geern dat ik domie wer, mor doar keken ollu doch aans tegen aan.
    Bie Engel en Gittje onnerdak, aan zuudkaande, woonden Mans en Geessie Loer, dij mozzen ook nait veul van koksjoanen hemmen, konnen pa en moeke goud mit. Geessie haar n spesioale laag, ze gierde t oet, haile woningbaauw groalde. Loater binnen ze verhoesd, eerst noar t Gruine Kruusgebaauw aan Mennistenloane, mor ze hemmen ook nog op Ennemoabörgh woond, mozzen ze boudel n beetje schier holden. Doar woont nou Maya Wildevuur, mit heur gierende kleuren….

    Onnerdak bie onszulf, aan zuudkaande, woonden Neus en zien vraauw en dochter. Nait groot mor wel dikke bainen. Veul kontakt haren we nait, griffemeerden. Schoonzeun kwam nog wel ains achterom, kregen we ploatjes van, oet pakjes kaauwgom of sigrettedeuskes. Filmsterren, dat was mie wat: Roy Rogers, Doris Day, Deanne Durbin, June Allison. En in deuskes van Players zaten boten en vlaigmesienen. Pa rookde Chief Whip en pieptebak van Niemeijer, dij deden nait in ploatjes.
    Achter toene mit appelboom, van dij zoere Bremleys, woonde femilie Tolk, “Koanje”. Doar was wat mit, mor t rechte wos je as kind nait, stiekeme boudel. Joapie kwam wel ains bie ons speulen, staark as n bere, kon je beter mor as vrund holden. . Aan aner kaande van zieweg ston t hoes van Roulf en Grietje de Boer, dikke hege derveur. Heuren ook bie kerke, mor mit Derkie kon k goud opschaiten, ook al laip e kreupel, haar kinderverlammen had. Wie wazzen voak aan t overschuppen op sintelweg, goud veur de traptechniek. Onze moekes haren sikkom aaltied kifkederij, dat gong der asmits heer, mor dat kon ons nait veul verschelen. Pa’s schudkopden, meer nait. Vraauwlu…. As kind is wereld om joe tou vertraauwd, mor schienboarliek is kiek op dij wereld zo ainziedeg as wat, dat krieg je loater deur. Heurt bie t groot worden. As kind vin je aal dij grode mìnsen asmits mor vrumde schepsels, woar je laiver nait bieheuren willen. Nou, as grode, denk ik der of en tou nog krekt zo over, al kinnen we goud mit onze noabers, vlaigen der gain graszodden over hege en is kifkederij nait drij stroaten wieder nog te heuren.

    december 2007

    Bootsman, Siet

    Van dou en nou

    Laang leden dat k over Òfsluutdiek ree. t Miggelt aalgedureg. Roetewizzers hemmen nog nait stilstoan. Grode plazzen op loopbrug bie t Monument. Baaide kanten van diek verdwienen ien tip van mistege regen. Bie Den Oever goa k van grode weg òf. Vat mit gedachten gulpt over. Verschaaiden keer bin k hier as tiener west. Bie Oom R en Tante A. Dat schreven ze op koartjes overal vandoan. Kiener hemmen ze nait kregen, raaizen moaken deden ze veul en geern. En Oom gaf as hoofd van schoul bieles aan neven en nichtjes of je dat aal of nait wollen. Wicht dij bie heur dainde wer voak onnerhollen over toalgebruuk. Op n keer raip ze oetstuur, dat as ze kloar was mit strieken, wat ze din zeggen mos: k heb striekt of k heb stroken. Òfstand van boerderij op t Hoogeland tot heur hoes ien Den Helder was 160 km. Dat dee k op fiets ien ain dag. Eerste keer dat k as elfjoarege doar logeren zol hemmen ollers mie mitdoan aan boderieder. Kaar ging van Stad noar Den Oever. Onnerwegens haren wie veul tied verspeuld. Oom, ongeduldeg, was al weer noar hoes tou mit auto. Boderieder zette mie ien t café. Loader op oavend kwam ober der aan te proaten. Oom haar opbeld, zee hai. Of ik ter was en of k doar dij naacht blieven kon. Dat kon wel regeld worden mor mainste koamers waren bezet. As ik gewoon bie ober slaip kon t aal. Hai zol wel n deken oprollen om tussen ons ien te leggen. Dou k op koamer kwam wis k nait of deur lösblieven mos. Hai kwam nait. Dat verhoal mos ik nait vertellen, dat begreep ik wel. Nait aan oom en taande en thoes ook nait. Gevuil van allain wezen is vro begund. Over Stroe rie k noar Hippolytushoef hoast onner diek laangs. t Spiddert. Allernoarst mooi wegke al is natuur meer gries as gruin. Stroekerij en bomerij aan kaant doun Engels aan.
    t Leste stuk pak ik grode weg bie marinehoaven laangs. Huisduinen is n luk dörpke mit ain hotel. Koamer kikt oet op vuurtoren ien n stuk gruinlaand mit peerden, op zee en op n reep van t aailand t Weer knapt op. Wonnermooie wolkenluchten boven t wodder. Op hotelfiets goa k binnendeur noar t centrum van Den Helder en achter diek en borstwering laangs weerom. Zun en zeelucht zörgen veur zin aan eten. k Stap òf bie eetcafé Nogal Wiedes. Twij overnachtings is gaauw om. Op daarde dag mout ik om elf uur votwezen. Schane om din aal ien auto te zitten. k Loop noar Fort Kijkduin. Doar kin je zain hou Napoleon vesting baauwd het. Mit modeltjes is Engelse aanval mit schepen en t verweer van ons kaant op t strand en ien dunen mit soldoaten, dragonders, kanonnen en zukswat noamoakt. Herik, herik, wat ging t er om weg. En din op hoes aan, dis keer bie zunschienend weer. Weer mout ik aan Oom R en Taande A denken en heur grode Opel. Dij haar mit beddetiek beklaide stoulen en gedientjes. Ien mien herinnnern liekt t model op n ol doktersauto. As ze bie ons logeren deden mos ik mie wieken. Òf ien bedstee sloapen, òf ien heur auto dij ien schuur reden was. Verhillerde koppen van arbaaiders as k gedientjes s mörns openschoof. Oom R het ook n motor had. Geregeld kwam hai mit taande achterop bie Opoe en femilie hierzo. Op n winterse dag heurde buurvraauw ien Den Helder motor vol gas te stroat oet broezen. Tot heur stomme verwonnering laip taande weerom noar veurdeur tou.
    “Hai het mie vergeten”, zee ze. Oom vernam dat op Òfsluutdiek. Nadde snij belemmerde hom t oetzicht. Hai raip achterom: “Anna, wils mien bril schoonmoaken?”

    Braam, Geert

    Grunneger Sprookjeswereld

    Wat was t zoaterdag puur, die beriepte natuur.
    Wat de Russen nou hemmen an sprookjes ien t Grunneger Museum, kregen we zoaterdag de hule dag op n dienblad presenteerd.
    Ik heb der van genoten, en t driedemensionoale was nog mooier as aans.
    Was dat een veurteken veur toch een olderwetse winter? Ik goa veur een winter zoast ien 1963 was.
    Ik denk terug an die barre elfstedentocht, Reinier Paping was nummer een en Jan Uutham “de eeuwige” tweede, onze Henk Ottema uut Tolbert was veur ons de man, die as viefde over de streep kwam. As een te fitte boas over de streep, zunder numenswoardege winterpien.
    We binnen hem noa bijnoa 45 joar nog niet vergeten.

    Tenslotte wens ik jim as lezers van Kreuze ollemoal een fijne kerst, een goed old en nij en veul gezondheid ien t nijejoar.
    En ien 2008 Jan en Henk overloaden met tekst veur een volgende Kreuze, want wees eerlek we loaten heur tot leste ien spanning zitten en toch kriegen ze t ieder keer weer kloar, een kompliment veur dizze beide mannen die de Grunneger toal een huul warm hart toe droagen.

    Vonk, Giny

    n Koartenhuuske

    Somtieds vaalt joen wereld as zo ain huuske boeten joen schuld om in n elkaander. Zowat gebeurde ons joaren leden in dizze tied van t joar; donkere doagen veur Midwinter.
    Aal joaren gingen wie noar Bremen om wat mit te moaken van de Duutse kaarstgewoontes. De maart mit zien gebrukelke vreterij en n glaske waarme wien vinden wie ook nait te versmoaden. Dat joar gingen mien schoonolders mit in onze spaalternije auto.
    Hen ging t aal goud, ook in de mooie binnenstad haren wie soam n gloepensgoie dag.
    Mor toun begon t gedonder in de gloazen. Op t grode stadsparkeerterraain zagen wie dat de roeten van de auto aansloagen waren. Wie dochten dat t zeker n beetje vroren har den t was wel wat kold.Toun aal t nije spul achter in de auto lag, dee mien man klep dicht. Booing!!!!!!!! n Klap van jewelste! Achterroet en zieroet aan rechterkaant waren der in honderddoezend stokjes oetsprongen. Omstaanders mainden: “Ze binnen insloagen!”
    Zo zaten wie op loate oavond bie de Bremer plietsies. Doar wer aal regeld en doan, dìn t gaf grode trubbels. De mit telefoon beriekte verzekernsagent gaf de road de auto as t eefkes kon wel mit te nemen noar hoes en hom nait achter te loaten. Mien schoonolders (aal op leeftied) konnen dus nait mit weerom.
    Laang leve de betoalcheques van dij tied. Wie kochten traainkoartjes veur d’aandere dag en wezen heur woar de traain noar Grunnen vertrok op t hoofdstation van Bremen. Ook wer n hotelkoamer regeld mit eten veur d’aankommende dag. Wie dochten dat t nou wel goud kommen zol.
    Mit n baaident gingen wie in open auto op weg noar hoes.Ondertussen was t weer minder worden, haarde wind en regen. De rit was stoer en gain poelegrap. Hail loat in nacht hebben wie bie grenscontrole van Schanze( dij was der toun nog) ons kinder aan liene kregen en tougelieks konnen wie eefkes biekommen. Waarmte en n kopke kovvie holpen doar aal bie. Aanderdoags ging t weer mis Aal wel thoeskwamen, mien schoonolders nait. De mìnsen van t hotel gaven ons deur dat t goud goan was en dat ze gezond en veer op tied deur oetgoan waren.
    Wat nou ! Mien snoarske haar t gewoon nait meer. Ze zag heur olders aal in de Wezer drieven.
    Joa, der gebeuren zoveul roare dingen in dizze tied.
    Loat in de oavend kwam endelk bericht. Pa en moe waren boven wotter.
    Wat was der gebeurd?
    Ze waren op t station in de verkeerde train stapt. t Haar nog minder oflopen kìnd, dìn zai kwamen in Emden terecht, woar traain nait wiederging. Ze haren ook veul wieder vot aanland wezen kìnd. Hier hail gelukkeg d’ellèn op en haren wie nofleke Kaarstdoagen mit veul oet te stokseln.

    Vonk, Giny

    Optaikens van een grootmoe (dail tien)

    Zo kìn t ook!

    Ons oldste klaaindochter zit te boaien.
    Tou ainmoal begunt ze te reren en te gilpen. Joe zellen dìn denken dat er hail wat aan de haand is. Moar dat huft nait bie heur. Veur grode baisten: honden, peerden, kalfkes, bokken en goa zo moar wieder is ze gain spiertje baange.
    Mor veur klaain kroepend en vlaigend goud is ze gloepens benaauwd.Veural veur spinnen gaait ze deur de rooie. Dus mien dochter haar al wel deur dat er een achtpoter in de badkoamer te zain was. Ze nam op veurhaand n mepper mit en zo was t gereer aal gaauw oaflopen. Ze was krekt stil.
    Heur commentaar: “Zo, dij dut t nait meer! Dij het nije batterijen neudeg!”
    Zo zai je mor weer, t is n kind van heur tied.

    Steenhuis, Roelof

    Dezembermoand


    (oet het vrais vertoald, ik wait nait wel hom
    schreven het.)


    Klokwiezers kroepen,
    As troage roepen.
    Doagen binnen nachten,
    Swoar ien mien gedachten.


    Nachten binnen laank en duuster,
    Doagen goan ien vocht en regen.
    Vandoag is geliek aan mörn en guster,
    n Joar lopt stoadeg noar t end, wie hollen t nait tegen.


    Wat kin een joar toch gaauw veurbie goan,
    t Glid joe oet de handen weg.
    t Is de gaang van t joarlieks bestoan,
    En ook de tied van t joar….gaait mit, zunder oetleg.


    t Moakt toch wat weemoudeg,
    As men dit aal overdenkt.
    Mor stemt ook tougelieks weer moudeg,
    Omdat men t nije dat hier achter komt, bedenkt.


    (Oet Grunneger sproak ofdailen Drachten.)
    Veenwouden, 18 – 12 – 2007.

    Hartman, Giny

    Op raais

    k Mos veur n visom van Daam noar Den Hoag. Openingstieden van de Chinese ambassoade binnen van negen tot twaalf uur. Omreden ik van de NS n vrije raaiskoart haar en doar optimoal gebruuk van moaken wol, kon ik pas noa negen uur vertrekken. As ik de eerste traain noa negen nam, dìn was ik nog nait op tied ien Den Hoag, dus dìn mor sloapen bie nicht Hillie ien Soest. Eerguster vertrokken mit oetprinte raaisschema’s (nooit doun!) Tot aan Amersfoort ging t goud. Doar aankommen, noar perron twij veur de traain richten Hilversum, nicht Hillie zol mie ien Baarn van t stoatsion hoalen. Perron twij sloten wegens waarksoamheden, noar perron vaaier en vief….. Wachten! Twij grode traainen gingen noar Amsterdam en Enschede. Woar bleef traain noar Hilversum? Vroagen! “Welnee, mevrouw, u moet op perron zeven zijn! U hebt nog twee minuten. …” Potverdorie! Ik runnen, trappen of en trappen op. Gelukkeg, traain ston der nog . Poestend luit ik mie ien n stoul valen. Mor woarom zo’n hoast? Traain ston der noa twinneg minuten nog. Der bleek wat mit vergrendeln van deuren nait goud te wezen, der wer aan waarkt. Noa nog s tien minuten onderzuik waren ze der achter, t was n kepot lampke. Veul te loat ien Baarn. Mor geluk bie n ongeluk, nicht Hillie ston der nog. t Was hail gezelleg bie heur en ze wol de volgende dag wel mit noar Den Hoag. Ik blied. Smörgens weer noa negen op pad en volgens Hillie via Utrecht. Je roaden t aal, traain noar Den Hoag, drij ketaaier vertroagen. Weer noar n aander perron. Wachten, joa doar kwam der ain, mor hai was wel op de tied dat er op dij plek aans n traain noar Amsterdam vertrok. Je begriepen t aal, maiste passagiers (aaltied luustern noar de spannende berichten van de NS) dochten dat ze noar Amsterdam gingen, en mozzen der dus bie t volgende stoatsion weer oet.
    Op Centroal ien Den Hoag mozzen wie (volgens mien gegevens, moar ja wel bin ik?) tremlien ain hebben. “Nee mevrouw, die vertrekt hier niet, u moet lijn zeventien hebben, die is helaas net weg.” k Haar zeker de zeuven vergeten. Wachten, joa endelk. Jammerliek ging e nait vér genog. Noa nog n keer overstappen, lukte t . Wie waren om elven ien ambassoade. Deuren gingen persies om twaalf uur dicht, mor toun ston mie der ook n rieg! (maist Chinezen hur, dus doar huif je nait veur noar China, en t is dat mien dochter der woont, mor aans.) Om n ketaaier over ain haar ik hom! (visom). Weerom noar Centroal. Wat n mazzel, kon mooi traain van dattien uur vievenvatteg nemen, gaauw ofschaaid van Hillie (nou Hillie, tot volgende visum, want mien dochter raaist wat of).
    t Was n intercity. . Op hoop van zegen din mor. Joa, je roaden t al. Ien Zwolle weer zo’n spannend bericht. Overhoal bie Meppel. (Kinnen allain mor gizzen, wat zolt wezen, mor je hebben weer wat te proaten, vervelen is der nait bie). Mit buzzen (gelukkig stonnen ze kloar en waren ze waarm) noar t stoatsion Hoogeveen. Op stoatsion: kòld, kòld…! Mor hai kwam, je binnen aal laang weer blied as e komt. Tien veur zés ien Stad, nuver , kin nog traain van vief over zés noar Daam hoalen. Mor joa echt, je waiten t nou wél. Hai ston der nait (haalf uur vertroagen) Dat wer noa n ketaaier pas omroupen, gain tied meer om nog wat waarms te goan drinken. Din dink je bie joezulf, nou kin der niks meer mis goan, Toch? ’t Is ongeleuflek mor woar: ien Steem kwam t aal deur de intercom: “Willen de passagiers in de achterste twee treinstellen zich naar de voorste begeven, de achterste twee gaan terug naar Groningen, ik herhaal : — .” En woar zat ik? Joa, ien achterste…..
    Om 8 uur thoes. Ik wait tis gain nijs, moar je blieven der op hopen. Heb dizze braif ook noar de NS stuurd, ze wollen mie de onkosten wel vergouden as ik de bonnetjes nog haar. Mor joa, dij haar ik ja nait, mien vrije raaisdag, wait je wel. Ain troost: Ien China rieden de traainen altied op tied, zee mien dochter. As ik derien kom teminnent, mout eerst nog noar t vlaigveld……

    Wilzing, Hanne

    n Hoes tou

    Mit nkander kuren
    vanoet t nadde löcht
    noar t gat in twijduustern
    Drij vrundelke ogen
    duken op oet dook
    Traain komt
    Gele lint van hoop
    wodt aal groter
    Nuigende hoeskoamertjes
    glieden remmend veurbie
    en kommen stìnnend tot stilstand
    Wachten is doan
    Wat west het
    loak lös
    blift n bultje op perron
    k Mög hier geern weden
    mor k goa nòg laiver noar hoes
    (18 november 2007;
    vanaf Amsterdam-Amstel)

    Hartman, Giny

    Mien moe

    Mien moe , dat is n flinke vraauw,
    de was spierwit en nooit es graauw,
    de bèren schoon en aaltied fris,
    joa, dij wait wel wat waarken is!


    Mien moe dat is n flinke vraauw,
    voak op de vlocht, dat stekt nait naauw,
    en doch, op tied , is t eten kloar
    en lékker! t Is smullen eerlieks woar.


    Mien moe dat is n flinke vraauw,
    is z’aargens neudeg, dìn komt ze gaauw
    ze het zulf nooit wat, t is hoast n wonder.
    Beetje muid? Dìn vroug deronder!


    Mien moe dat is n flinke vraauw,
    ze holdt van veraandern, doch is ze traauw.
    Nij klaidje, of pakje of wat nijs in hoes,
    ze wait wat ze wil, dus gain gesoes.


    Mien moe dat is n flinke vraauw,
    ze wordt aal tachteg, dat geef je heur nait gaauw!
    t Is te hopen dat ze nog laank zo blieven mag,
    want heur gemis wordt n haard gelag!

    november 2007

    Doedens, Beno

    Mien verhoal

    Dou ik geboren wer, was ik nog hail jong. Mien ollu wazzen nait in hoes, ze wazzen op t eerappellaand. Het laand was nait van ons, moar wie hoalden der altied eerappels. Mien Pa zat in t hok deur zien geleuf. Hai leufde benoam dat e gain hure veur t hoes betoalen mos. Wie wazzen mit 20 kinder, 10 jonken, 9 wichter en n twieveloar.
    Wie sluipen op ain koamer mit gasmaskers op. Handdouk ston achter deure. Omreden wie mor ain sloapkoamer haren, mit ain bère, was t sloapen slim stoer. t Eerste kind wer eerst in bère legd en as dij sluip wer t er oethoald en tegen mure zet. Din kwam volgende aan bod en zo wieder. Wakker worden wer nait zo nauw nomen. Ze hebben mie ais n moal vaaier doage tegen mure loaten stoan, veur ze t in de goaten haren. Wekker was n emmer, as e vol was, was t zes uur. En as mien Pa soavends dronken haar, laip wekker veur.
    Joa, wie wazzen aalmoal hail slim. Bruier van mie zit in Stad op universiteit. Hai staait op staark wotter omreden e 2 koppen het. Mien aandere bruier is kunstenoar. Hai gaait mit n olle jaze de kroeg in en komt der mit n nije oet. Ain van mien zusters haar verkeren mit n jong dij moar ain oge haar. As ze onner vaar ogen proaten wilden, mos ik der bie wezen.

    Jonken haiten aalmoal Jan, moar Bertus nait, dij hait Oadrioan. Ain van mien zusters is zo biedehaand. Ze was noar maart west en haar datteg kopkes kocht veur n rieksdoalder. t Was allain jammer dat oortjes aan binnenkaande zaten.
    Dou ik op schoule kwam, was ik zes. Ik kon altied goud mit meester opschaiten. Verschaiden klazzen mog ik twij keer doun. Aandern mozzen altied direkt noar n aander klazze.
    Meester vroug mie n keer: “Als je 12 gulden schuld bij de bakker hebt, 20 gulden bij de slager en ook 20 gulden bij de groenteboer, hoeveel schuld heb je dan totaal?”
    Ik zee: “Dat wait k nait meester, as wie zoveul schuld hebben goan wie altied vervoaren.”
    Dou ik noa joaren van schoul kwam, kwam ik bie smid aan t waark. Hai gaf mie n hoamer en zee: “As ik knik, most sloagen.” Hai het moar ain moal knikt.

    Dit was mien levensverhoal.

    Vonnen op internet in t ABN, omtoald.

    Vries de– Maarhuis, Anna Geertruida

    Gedichtjes

    Steerns, doezend is moar ain
    snij op grond, schiere kleur stroalen
    ies in sloten, ook mit steerns
    schiereghaid is te zain.


    Ontelboar valen zaachte
    snijpluzen deel op eerd
    meschains vroren troanen
    van oans Laimeneer.


    Eelk twiegje, eelk tiekje, eelk takje
    n wonder van Zien haand.


    Aal kleur op waike grond
    laang laange loan.

    Schoapen stoan mit kleur
    op heur kont, maank gruine gras
    wis zo wied, lief vol.


    Doar ligt dat maal ding
    tukse pool, op boetenbaank
    aal groetjederij

    Blaauw, Jan

    Ploatje

    Ze kikt mie aan, ogen dichtknepen,
    dunne streepkes, kop wat schaif.
    Jonges aan weerskaanten, hannen
    van heur beschaarmend op scholders.
    Ze wil wat zeggen, kroep dichter
    noar heur tou, verstoa t nait zo goud.
    Widde klimroze op achtergrond,
    dak van t hoes, locht slim graauw.
    Zo stoan ze doar, moeke mit kinder,
    veur aaltied vastlegd, mit kartelraand.
    Ik kiek dernoar. Bin ìk dat, bloumke
    in linkerhaand, klaainer as mien bruier?
    Schane, wizzeghaaid van dou
    is votvlogen, en woar is zai nou?


    dezember 2007

    Weerd de, Henk

    Veur de grens

    Wiezers kroepen langzoam rond.
    Hebben schienboar wel de tied.
    Lutje is al sikkom boven.
    Grote is nog nait zo wied.
    Wachten op de grens van joaren.
    Wachten op wat der nait is.
    Elk joar willen we dat weer pakken.
    Elk joar griepen we ook weer mis.
    Tied dij is nait vast te holden,
    neem dat nou mor aan van mie
    Wiezers stoan nooit op de twaalven,
    goan der bloots aan veurbie


    Sanders, Roel

    Veenlust

    Dat ston op t hoes tussen Alteveer en t Knoal.
    n Goie noam veur n hoes in t veen, vonden zie altmoal.
    ‘t Waren sikkom net twij hoezen, noast en aan nkander,
    van t aine binhoes, kwam je zomor in n aander.


    Lude Ferengoa het t hoes doar vrouger kocht, of zet.
    Was n lutje veenboas en oet Duutsland kwam e net.
    In n male tied, krek vlak veur de grode stried,
    wol hai zien aigen leven doar nog laank nait kwiet.


    In d’ aine helfte woonde hai mit vraauw en kinder,
    van d’anere mìnsken haren zie totoal gain hinder.
    d’ Aandre kaande was n negotie en n stille kroug.
    Draank had t volk neudeg vanof smörgens vroug.


    Bosschoppen kon t volk hier ok hoalen goan,
    as zie mor geld haren, om dij doalek te betoalen.
    t Stee het e loater aan Roelof Trip en Geertje overdoan.
    Mit zien voader, is dij votdoadelk aan t ontginnen goan.


    Ploatse hebben zie mit heur drijent mandaileg aannomen,
    Vraauw Oldenziel, Roelf Trip en Landweer is t goud bekomen.
    Opoe Trip hölp in winkel, as t kön, n nuver haandje mit ,
    Aal bedies hölpen en doardeur göng t net.


    Dou t veen verdween en t laand aanmoakt,
    het dat t veenvolk ofgemieterd in t harte roakt.
    Roelf Trip zölf vond bie Derk Bruuntjes n nije stee.
    t Muik hom ja hailemoal nait oet, wat e dee.


    Zien jaachtgeweer huil e aaltied dicht bie d’ haand,
    veur n meuglek te schaiten hoaze, petries, of fezaant.
    Vief monden open holden, veul toudestieds nait tou,
    t waren zwoare tieden, hail wat slimmer dou as nou.


    t Hoes is ofbroken, mor herinnerns blieven bestoan,
    t leven is vanzölfs ok hier nait stille veurbie goan.
    Loater hebben n poar jongs, hier n nij hoeske bouwd,
    doch blift veur paardie lu dit steke aigen en vertrouwd.

    Veldhuis, Tiny

    Haikoes (2)

    n Vrowe winter
    let smörns ieskolle pegels
    aan dakgeut hangen.

    Weerom van diek of
    blift waarme wiend te zee oet
    mie ien t oor flustern.


    n Swaarde liester
    mit takjes tussen snoavel
    ien dezemmermoand.


    Ien t graauwe wodder
    liggen votsmeten rozen
    tegen onnerwaal.

    Schaank, Gerrie

    Rooie Roggus

    Wie wazzen jongs van n potje bier. Wie hebben noeit mitdoan mit dij hippiefiebeldekwinten. Dou elk aan de hasj gong, bleven wie gewoon ons pilsje drinken. Moar wie wazzen wel begoan mit dij tied. Wie volgden de kulturele, soosjoale en poletieke utingen van dij roerege tied op de vout.

    Zo gongen wie ook ains noar Stad, omreden dat doar n nij kultureel centrum was. “Chapaqua” haitte dat en ain van ons von dat wie ons doarvan ook op de heugte stellen mozzen. Nô, wie der hìn. t Was n grode, koale zoal mit widde muren. Woar woazege sullies op Perzische klaidjes hasj zaten te bloazen en doarbie kwoazie interessant oetkeken.
    Ien t middente ston n projektietoren woar vandoan zai Woody Woodpecker fulmpies en ien dij tied slim nijmoodse vloeistofprojekties op de widde wand zain luiten. Bovenop toren zat n ‘operator-hippie’ te knooien mit ecoline tussen mikroskoop gloasies. Dat wui din veur n haite laampe van n teuverlanteern hòllen. Dat gaf psychedelische beelden van deur mekoar hin lopende kleuren. En dat apmoal ter verhogen van de geestverroemen, de meditoatie of de kick. Wozzen wie veul, wie vonnen t mor niks. Wie deden doar nait aan. Mor bier konst der nait kriegen, dus wie wazzen der aal gaauw zat van. Wie wollen vot, moar mien bruier kon t nait loaten om zien ofkeer van dat gedou eben goud te loaten blieken. Hai ruip noar de ‘projectie-vogel’: “Hé jong..!”.
    Mor dat jong wol nait reageren op zo’n boer. Hai zat dudelk ien heugere sferen en keurde bruier gain blik woardeg. Mor dat luit bruier der nait bie zitten vanzulms. En hai ruip nog n moal, moar nou zo haard dat aal doezelnde hasj-panters der van opschrokken: “Hé jong, luuster ains!” ( t Jong kon der nou nait meer onderuut en keek verveeld noar beneden) ´Hé jong, hest ook Rooie Roggus fulms!!”

    Bé

    Overdrieven….

    Geert Moatjes zit op e stoel, bekertje kovvie ien e haand, om zuk hèn te kieken ien e grootgrutterij van Appie H. Wat n weur! Mor ja, wat wil je, Kerstdoagen kommen deraan en dan votdoadelk ok nog Old en Nij. Asmits denkt e dat Piet Paulusma barre tieden veurzegd het, der kommen karren veurbij, zo vol dat de bestuurder der hoast niet meer over hèn kieken kan. Zol dat nou hamstern wezen of doodgewoon verlet om wat hebben? En joa, hij haar t wel docht, doar komt Harm Wommels, Harm Proatjeboksem ien eigen persoon, muts van Santa Claus op e kop. Wat dut e nou? Hij het n bordje en hij lopt bij ale steeën laangs woar wat te hoalen is: poar stukjes vlees, worst, stukjes kees, koek, banket, kerststol, wat niet al. O, nou krigt e Geert ien e smiezen. “Moi Geertjong”, zeit Harm, “man, man, man, dit is me wat, mor zo komt Harm Splinter deur de winter….” Harm loat zuk deel valen op e stoel stoefbij Geert. Hij zet zien bordje op e luddek toaveltje, woar ok al aner eterij te vienden is. Geert is al ien t enne om n bekertje kovvie ien te schenken, mor Harm blieft t niet. “Nee, Geert”, zeit e, “even geen kovvie meer, k vuul me krekt zulf n kovvieautomaat. As jim op mien navvel drukt, komt der zo n bakje joegelebom teveurschien, echt niet meer!” Hij pakt n homp kerststol en propt dat ien zien mond. Even is t stil, mor dat duurt niet laang. “Wat n pandeponum is dat hier, wat n pandeponum! Mensen bennen kompleet gek, aldernoast! Goa mor ies buten kieken, hier bij de parkeerploatsen. Nog even en ze sloagen mekoar de hazzens ien, huven ze ien elks geval gien bosschoppen meer te doen. Man, man, man, wat n pandeponum! En kiek hier ies ien e zoak. Ziet jim nog wat der ien e winkel stijt? Swaart van t volk, en mor graaien. De blikjes vliegen je om de oren, de koekkrummels zitten je ien t hoar en veur de winkelkarren kunnen ze mor beter de verkeersplietsie ienschoakeln. En Aksma, die jentege bedriefsleider, kompleet ondersnijd, onder de voet lopen, as dat mor goed gijt. Ale kassa’s bezet en nog stoan der riegen van vier of meer. Wat bezielt t volk doch…” Harm nemt n stukje olle kees en loat dat ien zien mond verdwienen. Hij pruuft met n gelukzalege blik op zien geloat.
    “En kiek ies noar die gezichten! De zörgen liggen der met dubbeldikke vollen op, de ogen stoan glad verkeerd, nog even en der groeien klauwen uut de jasmouwen. En dat apmoal deur twij deurdeweekse Kerstdoagen. Kiek, wat ik doe is t betrachten van de soberheid, zo numen ze dat. Wel t kleine niet eert, is t grote woarachteg niet weerd!” Harm nemt n plakje boterhamworst tussen duum en wiesvinger en brengt t theatroal noar zien langzoam opende mond: Hap en hmmmm! Hij groalt vannijs. Geert zit m met open mond aan te kieken, vergeet hielemoal zien bekertje leeg te drinken. Of en toe krigt e n drukker van n kar die uut de koers roakt is. Sums buugt der iene over hum hèn om n stukje stol te pakken, mor das gauw oflopen. Harm zet t bred pontifikoal veur zuk hèn en dan duurt der niemand meer n poot noar uut te steken. “Jim moet ook veul attersiever worden, Moatjes, aans griep je overal noast. Niet overdrieven, mor der wel bie wezen!” En doar gijt weer n haalf plakje kerstcake…. Geert schudkopt. Hij ziet n goatje ien e file bij de zuvel en perbeert ien t enne te kommen. Op t zulfde moment krigt e n klap op e scholder van Klaas Kontje die ok al met zo’n SantaClausding op e kop lopt. As Harm hum niet opvongen haar, was Geert zo met stoel en aal op e vloer beland, t zoveulste winkelkarverkeersslachtovver. t Roast mor deur. “Ah, jonje, letst die voeren deur Harm Wommels? Bordje is nog niet leeg, zitten blieven!” En vot is Klaas, op pad noar de Kerstkransjes en de flezzen “Glühwein”. Veurzichteg dut Geert n twijde poging, nou lukt t. “Hier, neem n stukje stol Kan jim wel bruken, tis kold buten!” Harm holdt hum t bred met lekkers veur. Geert tast toe en nemt per ongeluk twij stukjes, die aan mekoar vastzitten. “Ho, ho!” zeit Harm, “niet votdoadelk overdrieven, Kerstfeest is t feest van de soberheid, hol die doaraan! En vergeet dien körfke met beschuten niet…”
    Met n rooie kop leit Geert ien stukje stol terug op t bred, stekt t anere ien e mond en dut even haand omhoog, veur Harm Proatjesboksem. Die het geliek, niét overdrieven. Hij kiekt om zuk hèn. Nou ja, die hamsterzucht drift ok wel weer over…..

    Vonk, Giny

    Dail Tien

    Wel allemachteg!
    Dat is ja prachteg!
    Roup t oet over t Grunneger laand!
    Wie hebben dail tien in haand!!!
    Joa minsen, dij Grunneger toal
    proaten wie aalmoal.
    Elk op aigen menaaier
    mit hail veul plezaaier.
    Mor der ook in schrieven goan
    Dat haar k nait eerder doan.
    Meester, hoesvraauw, snieder of boer,
    wie vinden t aalmoal stoer.
    n Poar joar leden haar k nait docht
    dat wie t zo wied hadden brocht.
    Hier is dìn dail tiene,
    k bin hail slim bliede!

    Doedens, Beno

    Veur n kwartje mit n segoare

    Mien ol heer haar n gewone dörpskapperszoak. “Heren” en as t mos knipte ook doames. Doamesvak haar e wel leerd, mor salon was der nait op inricht. Aiglieks was e n gewone scheerboas, ook al ston der “Dames- en Herenkapper” op winkelroete. As kind haar hai n ongelukje mit heupen had, woardeur e wat mank laip. Zien pleegollen dochten, dat e doar nait mit bie boer aan t waark kon. Dou e vattien was deden ze hom in leer bie kapper Van Groenenbergh in Scheemter Kerkstroate.

    Kerkstroate in Scheemte in datteger joaren, achter boom zoak van van Groenenbergh.

    As hai din nait haile dag bie boer waarken kon, kon e meschain ja wel haile dag stoan mit zien male heupe en n affeer mos e toch leren. Scheemter Scheerboas betoalde goud, kwartje mit n segoare. Wat n kwoajong van vattien mit n segoare doun mout? t Kin wezen dat kwoajonken van dij leeftied dou mit segoaren roken begonnen.


    Aigen zoak


    Dou e achttien was, begon mien Pa veur zokzulf. Omreden hai dou nog nait meerderjoarig was mos e mit zien ol lu noar kantongerecht in Winschoot veur “beperkte handlichting”. Kantonrechter verkloarde hom doar veur zoaken doun meerderjoarig en zo kon e zien aigen scheersalon begunnen. Dat dee e eerst in n koamertje bie zien pleegollen.

    Rond 1936 krigt e de kans om n leeg kommende kruudenierswinkel te huren. t Olske dij kruudenierswinkel dreef, was oet tied kommen en heur zeun haar der gain belang bie. Dij handelde in brandstoffen, in dij tied benoam törf. Wonen dee e, mit zien haile gezin, maistieds op schip; van winkelpand wer n klain stokje òfschaaiden, woar törfschipper woonde as e mit schip veur wale lag. Mien Pa haar mit huren van n winkelpand mit wonen nog n aander bedoulen. Al joaren leden was e in t Hammerk n oardeg wichtje tegenkommen. t Wichtje was bie eerste kennismoaken nog mor zestien. Noa tien joar verkeren haar ze leeftied om te traauwen wel kregen. Veurzichteg as ze wazzen – t was ja n male tied, crisisjoaren, oorlogsdraaigen – hebben ze nog even òfwacht of zoak op nije stee ook aan loop kwam. Dat ging aiglieks meroakel! Ze binnen in achtendaarteg traauwd op t Hammerker gemaintehoes. Mit nije aiken meubels van ploatselke meubelmoaker gingen ze mit heur baaident in hoesholden. Ik herinner mie van n olle reken, dat ze 125 gulden betoalen mozzen veur n aiken toavel, vaar stoulen en twij hoge aarmstoulen, poar bloumketoaveltjes en n dressoir veur veurkoamer.

    Oorlog


    Dou ze net n beetje heur hoesholden op stee haren en aan kinder dochten, brak oorlog oet. In dij onzekere tied dochten ze nait meer over heur kinderwìns, fesounlek deur oorlog kommen kwam eerst. Gelukkeg woonden ze in n Oldambtster dörp woar inwoners deur ruilhandel nog n beetje aan eterij kommen konnen. Eerst eten van aigen toen, dat deden maisten. Swientje mesten en slachten mog van bezetter nait meer, dat mos aal illegoal. Net as soavends in duustern noa spertied mit raive bie poar jongs langs dij onderdoken wazzen omreden ze nait noar de “Arbeitseinsatz” in Duutslaand wollen. Onderdukers mozzen t hoar der ook ja oafhebben en wollen ook wel ais schoren worden. Scheermeskes om zok te scheren wazzen hoast nait te kriegen. Stoal was neudeg veur tanks en kenonnen. Pa is zulfs nog n keer deur daip swommen om bie hoes te kommen, omreden NSB börgmeester mit n poar landwachters, Jan Hoagel, bie draaibrogge aan t schaiten wazzen op alles wat bewoog. Landwachters dochden dat ze onderdukers op t spoor wazzen.

    Consi Bocht


    Veur kapperszoak haar Pa ook n Tebaksvergunnen, hai mog ook “Tabak, Sigaren en Sigaretten” verkopen. Al gaauw was der aan rokerij swoar gebrek. Tebak wer nait meer invoerd en tebaksfebrieken leverden n “surrogaat” sigaret, “Consi”. “Consi-bocht” zeden Nederlanders dertegen. In dij tied rookten ale manlu zokswat ja nog. Jongelu sigaretten, ol lu haren piepe nait kold. Dij t betoalen konnen, rookten dikke segoaren. Aandern kaauwden op kaauwtabak. “Sloatje kaauwen” zeden mìnsen der tegen en knivvelden as n sloatjekaauwer n dikke stroal broen sap oetspijde. Noar echte tabak was dus wel vroag. Hail bult minsen gingen op heur toene ook zulf tabak verbaauwen, mor tebak kweken in dizze kontrainen is nait zo makkelijk. Tebak het n noabewaarken neudeg, as je der echt van genieten willen. Pa huurde laand van boer winkel tegenover. Hai haar mit hom n poar kaampkes tebak in mane. As tebak kloar was, wer t sneden, ging t noar tebaksfebriek van Roelfsemoa in Winschoot. Doar wer t dreugd, fermenteerd en sneden. Kon t in kant en kloare puutjes van 50 gram verkocht worden. Riek is mien Pa der nooit van worden, veurdat tebak in puutjes zat, haar t al haail wat köst. Groot dail van tebaksopbrengst haar e neudeg om te ruilen mit boer veur waaite en rogge. Veur wat tebak wol mulder zien waaite- en roggekorrels ook wel moalen. Bakker kon dìn mit meel aan t waark, ook weer veur n poar puutjes tebak…… Zo kwammen minsen in t dörp oorlog deur en leden ze aiglieks gain honger. Ook in leste winter nait, dij in t westen van t laand as “Hongerwinter” bekend staait. Elk kon wel aine mit n illegoal swientje, n kaampke sukerbaiten, waaite, rogge, hoaver, lienzoad veur eulie. Eerappels en aander gruinten haar elk en ain wel in toene. Geld was niks weerd, t ging om de spullen om in leven te blieven en der ook nog n beetje van te genieten. Mit n puutje tabak! “Even tied veur n pafke” zollen lu loater zeggen.

    Dolle Dinsdag


    In zummer van 1944 wazzen Geallieerden in Normandië land. Noa n poar moand haard vechten braken ze deur Duutse linies en swaarmden oet over Frankriek en noar t Noorden. Vaaier september wuir Antwerpen innomen en dou kwam geruchtenmesien op gang. Volgende dag, Dinsdag vief september 1944 gingen deur t haile laand geruchten dat geallieerden in aantocht wazzen. Ze wazzen grìns overstoken, konnen dij dag Rötterdam, Den Hoag en Amsterdam wel bevrijden. Steden in t Zuuden as Breda wazzen al bevrijd en minsen haren bevrijders al zain in ploatsen woar Geallieerden nog kilometers van vot wazzen. Aiglieks wazzen ze op dij dag nog nait ains onze zuudgrens overstoken. Duutsers en heur handlangers kregen t benaauwd en slougen massoal op vlucht noar heur Heimat. Hier en doar wer ons drijkleur al oethongen. Mìnsen in t haile laand kregen hoop dat t al gaauw weer normoal worden zol in een bevrijd voaderlaand. Ze begonnen noa te denken over toukomst. Of ze moakten der veur zokzulf n feestje van, kwam der meschain n laank bewoarde flezze wien of draank op toavel, wer t feest ofsloten mit n vrijpartij in t nust. Zo zel t bie mien ol lu ook wel goan wezen. Negen moand en negen doage noa dizze “Dolle Dinsdag” kwam ik op de wereld. Zo begon ook in mien dörp wat wie loater nuimen zollen: “de bebieboem!”
    (aander keer gait t wieder)

    Vonk, Giny

    Optaikens van n grootmoe (dail negen)

    Ons stamholder is joareg. De haile familie en de vrunden kommen op verziede. Zien grootste kedo was dij van zien olders. Veur t eerst een grode berre.
    De haile mikmak ging noar boven.
    Ook zien nichtjes gingen mit.
    d’Oldste allain en de jongste op d’aarm van heur moeke. Gain muite! In optocht mossen wie ook weer noar beneden. Den geft t wel n probleem. Zo’n vrumde trappe dij net d’aandere kaant opdraait as bie joe thoes, mout je as drijjoarege wel eerst ains bekieken. Ain van de vrunden vragt t leutje wicht as ze boven bie de trappen stoan blieft: “ Kenst du dit aal allaine?” Ze dut de doad bie t woord as ze zegt:”Jawel heur k zet hom in zien achteruut en k goa zo noar veuren!” Zie draait zuk omme en gaait roggels de trappen dele.

    Nait te betoalen.

    Elke moand kommen onze klaaindochters in elk geval ain moal bie ons sloapen. Dat is n feest veur ons en veur heur, dìn d’oldste het t nog laank nait aan tied as ze weer noar hoes mouten.
    Wie hebben t drok as mieren in n nust, dij klaintjes binnen wie nait meer wend.
    Mor n plezaaier dat wie der an beleven! Dat is nait in woorden oet te drokken. Wie bezuiken de speultoentjes in t dörp, puzzeln,vaarven, zingen en daanzen dat t een lust het.
    As zai weer bie heur thoes binnen, hebben wie hailendaal de puut oet, moar wie kieken krekt weer oet noar d’aander- moal.

    Grootolders wezen is n feest.

    Drij klainkinder in körte tied.
    Doar werden wie mit verblied.
    Dizze schat is nait mit geld te betoalen. Wie heurden t aal van veule verhoalen.

    Moar wat t in wezen is. Dat mögen wie beleven. n Gloepens mooie belevenis. t Verriekt ons haile leven.

    Bootsman, Siet

    Dien handen

    Wie binnen aal hail laang bie mekoar.
    Dat ging nait altied even goud
    Toch bleefs bie mie van joar tot joar,
    Begonnen wie weer mit vrizze moud.


    Refr:
    Dien handen over mien gezicht,
    dien stem as zegs: mien wicht,
    ik hol van die.
    Bis kold, ik moak die waarm.
    Leg haand mor op mien aarm.
    Ik bin bie die.


    t Haart sloug mie over eerste keer
    dat ik die zag dij veujoarsdag.
    t Is haarst mor sums gebeurt dat weer.
    Vertraauwd gevuil geft nije kracht.


    Dien handen over mien gezicht,
    dien stem as zegs: mien wicht.
    Ik hol van die.
    Bis kold, ik moak die waarm.
    Leg haand mor op mien aarm.
    Ik bin bie die.
    Blifs doe bie mie?
    Ik blief bie die.


    Blaauw, Jan

    Winterweer

    Mien oren
    binnen bevroren,
    hansen zitten
    vaaste aan t stuur.
    Lippen krieg k
    nait van mekoar,
    neuze verstopt,
    t is glad onnuur.
    Vouten killen
    mie in klompen,
    boksem staait
    stiefoet. Snij poest
    onder kroage,
    stain ligt mie op
    moage, likdoorns
    jeuzeln honderdoet.
    Dit is gain weer,
    kiek omhoog noar
    zoepenbrijlocht.
    Krekt wa’k docht,
    zegen komt nait meer
    van boven. Krieg t
    benaauwd van wat
    Piet P. braauwt

    2007

    Schaank, Gerrie

    Onner wotter

    TV Noord het nou n soap serie ‘Boven wotter’ over mìnsen ien Blaauwe Stad.
    Zulms waz k getuuge van n soap onner wotter over ainden ien t Beerster Daip.

    k Zat dizze zummer onder ‘t òfdak van mien toenhoeske aan t daip lekker ien t sunnetje. Mien oog vuil op drij ainden dij wat aan t juchtern wazzen. Dou ik wat beter toukeek, zag ik dat der toch wat meer stried was dìn allìnt mor juchtern. t Wazzen twai kerelachtege aindvogels
    dij vochten om n wiefke. Ain haar t wiefke aal duchtig ien nek vaast en dook mit
    heur onner wotter. Dou zai boven kwamen, wazzen zai hailndal achter poest, mor votdoadelk goeide d aander woerd zug mit zien haile gewicht op t striedende stel en drokte heur weer onner wotter. Mor hou heveg t juchtern ook wui, d’eerste woerd bleef t wiefke aingoal weg onner zug vaasthòlden.
    Dìn gait t mis… Noa n laange stried komt t wiefke nait meer boven wotter. Dij domme kerelachtege aindvogels vochten nog wat onneude deur, keken hom zug hìn en swommen stoadeg luud kwoakend soamen wieder.
    Aan mien stoul noageld bleef ik zitten wachten, mor vergees. t Gemoud luip mie ien n kloetje veur haals. Mit n treureg gevuil luit k mie onderoet sakken. t Sunnetje verswon achter donkere wolken.

    Hartman, Giny

    Stilleghaid

    De stilleghaid is mien vrund
    elk denken is mienent
    deur gainain te veraandern
    kin t votgooien of bewoaren
    kin der om lagen zunder bezwoaren
    gain mìnsk kìn der bie
    stilleghaid is van mie

    Hartman, Giny

    Ken ik die?

    Ken ik die?
    ik docht dat ik die kende
    mor echt?
    doe wilst die nait kennen
    niks zain loaten
    kop in t zaand
    struusvogel
    kin t nait breken dien pantser
    aalmoal barsten
    gain gloep
    doar binnen ist te zaacht

    Blaauw, Jan

    Van oost noar west en sums weerom (8)

    Groot worden mit meziek? As t zingen van moeke doarbie heurt, joa, dìn binnen we groot worden mit meziek! Rooie “strijdliederen” as “Morgenrood” en “Op socialisten, sluit de rijen” (zongen ze dat nou nog mor….) vlogen deur keuken en over toene en Max van Praags “Zilverdraden tussen t gou-oud” was ook n topper. Mooi kontrast mit buurvraauw Diekhoes heur psaalms en gezangen. (Vraauwlu konnen goud mit mekoar!) Op radio wazzen de “Arbeidsvitaminen” favoriet mit Freddy Quinns “Heimatlos”, de Selvera’s, Schriebl en Hupperts, Gerhard Wendland….. Zulf noar meziekles? Dat zat der nait in. Nait in mien olders, nait in heur knipke. Geklungel mit mondörgel, dat wast wel. Mien bruier en ik kregen radio Luxemburg in de goaten, en AFN Bremerhafen…. Johnny Ray en Franky Laine: “Just walkin’ in the rain…” (Zol doar dat wandelvirus heer kommen?) Meziek op schoule? Nou ja, zíngen, dat wel. Bie meester Smit in klas 1-2 vertilden w’ons al aan “Een scheepje in de haven landt…” Wat hebben we doar wat ofhojood…In 3-4 bie meester De Vries (“Proeme”) kwamen we mainsttied nait aan zingen tou, was der wel weer wat gebeurd wat “orde” aanbelangt. Ston meester mit striekstok te hannesen, mor nait op fioule. Erinnerns aan zingerij bie meester Zonderman binnen blier. “Op de grote stille heide”? “Hela, gij bloempje?” Wacht even, “Makkers op, de rugzak op de schouders…” (Virusonderhold…) Loater op kweekschoule in Sodom mozzen we der aan geleuven: toonladders, handzingen, kinderverskes bie Ben Verlaan, sieferboukje in haand. En geklooi mit blokfloide bie Van der Glas. As ik der wat aan dee, thoes, gong t nog ains nait zo bemieterd, mor ja, der wazzen ja zoveul anere dingen…. Slappe laag doar in dat benaauwde hokje aan Engelseloane was meer mien “specialiteit”. Dou k noar Zuudhörn verhoesd was en aan t waark gong op schoul aan Frankriekerloane, heb k n bult perfiet had van meziekgedou in Winschoot. Zulfs mit haandzingen bin k nog wel ais bezeg west. En kánons: “Komt en laat…” en “Een alleen is maar verdrietig…” Of “Siebentausend Rinder”, “Rosen fra frün”, “Zing ’n vrolijk liedeke…” Mooiste was mit kinder aigen teksten moaken op bekende wieskes. Of luusterlezzen, ook mit Klassieke Meziek. “Peter en de Wolf” vanzulf, mor bie “Die Moldau” kon j’ook prachtege kunstwaarken moaken.

    Dou we nog nait zo laank in Zuudhörn wazzen, gooide hoofdmeester Wibbens wel ains n baaltje op over t Mannenkoor, mor zo wied het e Dries Pepping en mie nait kregen. (Of Albert Zwiers der hìn west is, wait k nait meer). Luustern noar meziek, dat wel vanzulf. Nait meer zo de “Arbeidsvitaminen” of de Kilima Hawaians, t gong meer om konserten in Stad, in d’Oosterpoort. Of en tou n opera in de Schouwburg. Thoes de grammefoon mit LP’s, van alles wat, ook jazz. Van Bach tot Bacharach….. Veurkeur gong wel aal meer oet noar kabaret. Teksten wuiren aal belangrieker, doar zat veur mie ook n baarg meziek in. Wim Sonneveld, Tekstpierement, Frans Halsema, DonQuishocking….. Asmits begroot t mie nog dat k zulf nait speulen leerd heb. Mit vakleekracht Haarm Elgersmoa hemmen we t nog ains perbaaierd, op zo’n nijmoods ding. Toetsen zaten nait goud of mien vingers stonnen verkeerd…. Gé speult nog wel wat op heur harmonikoa, “La Paloma”, wor k aaltied wat waik van. Nou mor eerst weer n spaigelploatje: “De Onvergetelijke Jaren ‘50”……

    Wilzing, Hanne

    Oal kammeroad

    Zo mor
    midden maank tied
    hestoe mie roakt
    t Is n aiveghaid
    mor t leek guster
    Ik leefde noar veuren
    mor doe kwamst achterom
    Wie bint deukt
    mor bestoan.
    Huiven baaident niks ophollen.
    t Snakken veurbie.
    Vergeten vlouer
    kin ons goud droagen.


    (4 september 2007)

    Wilzing, Hanne

    Buurvraauw in bejoardenflat

    Koamer is wol mooi Joa
    Kinnen hier ook mooi oetkieken Joa
    Hebben ie nog wat aansproak mit lu hier? Joa
    Ist eten hier goud? Joa
    En kinnen joe n beetje eerden hier? Nee
    Ist stoer ? t Mout ja
    Mien lewaai glid langzoam vot
    Traog gaait open wak daipweg mied
    k Drief mit heur noar aander tiedat nich telt krig weerde
    Tirrelt levent weerom eerde
    Klaainen helpen groten
    Zwiegen wodt proten


    (23 september 2007)

    Blaauw, Jan

    Gimmestiek

    Wat het e doar de pest aan! Zien laange lief wil nooit doun wat e opdroagen krigt. Zo stief as n bukken, zo smui as n plaanke. Koppeltjeboien? Krigt e van zien leven nait onner knije, aaltied schaif, van madde of. Stoan aner kinder oet klazze derbie te lewaaien, meester het n min laagje om zien mond. Achter aansloeten in riege, troanen verbit e. Taauw klimmen of in ringen? Wat n krupsie! Wandrek? As e op twaide stok staait, schit e zok al sikkom in boksem, “hoogtevrees”. t Woord kìnt e nait ains, t gevuil mor aal te goud. Der is aiglieks mor ain ding dat e mooi vindt bie gimmestiek: blokjevoetbal! Doar kin e zok in oetleven, hai waarkt as n peerd, swait veur kop. Poar moal in t joar, mos je wel slim zuneg op weden… Mout e ook nog noar dij gimklub, noar TONIDO (Tot Ons Genoegen Is Dit Opgericht. As e dij noam deur krigt, is e der aal laank weer of). Veur zo’n krukke as hij is gimmestiek juust goud, zeggen pa en moeke, t gaait bie lutjenaan wel beter. Joa, mooi nait…. Ligt nait aan dij leroar, ervoaren Koeno Koers, dij vangt t n stok beter op as meesters op schoule. Dij kìnnen ja allain mor in heur pak mit strikke veur stoan te kommedaaiern. Koers schudkopt, mor wordt nait gramniedeg, begunt nait te mòtjen. In n bonestoak zit nou ainmoal nait veul rek. “Hou is t goan?” vroagen ze thoes fiemelachteg as e mit vergrelde kop koamer in komt. Hai zegt niks, nait mit zien mond teminnent. Bemieterd dat zien bruier, twij joar older, wel smui is, wel alles duurt, rekstok zulfs en taauw swoaien. Dij het dudelk n streepke veur, benoam bie moeke. Dij is grootsk op heúr jong! (Op dij aíne….) (Joaren doarveur was t ook al zo west. Zien olste bruier was laang zo smui nait as t twij joar jongere zuske, zag je zo aan de lieven en aan de koppen. Aine kwoad, aner mit n dikke laag.)
    Oetvoerens? n Ramp! Ainmoal in t joar mout TONIDO zain loaten wat der leerd is, jong en old woar kontribuutsie veur betoald is, dut mit, t moút! Olders in de zoal van Van Eerde’s hotel “Gemaintehoes”, hörntje vrij veur de harmonikoaspeuler. Mainsttied Bé Kupers oet Scheemde mit zien prachtinstrument, doar kin e wel haile oavend noar kieken. Mor nee, hai mout zok omtrekken en dìn in hemd en körde boksem op gaange stoan te blaauwbekken. Tot zien groep aan de beurt is…. Eerst wordt de boudel feestelk opend mit t voandel en t gimnastenlaid: “Geen zang klinkt zo schoon en geen toon wordt gehoord….” Drokte om niks. Zweefsprongen van en open doukjes veur de oetblinkers, hai hakkenkrukt tussentied ook wat, mor goud dat e nait de zoal inrolt. Klappen ze ook nog veur hom, wat n omdenken. Kinnen ze zok weer aantrekken. Noa de pauze kieken noar oldere kunstenoars in heur mooie widde pakken, Berend Tiggeloar op brogge, en Bolhoes oet Oostwold, en asmits Koeno Koers zulf ook nog even. t Blift nait bie ain oavend, nee, teminnent twije en ook nog n generoale. t Ainege woar hai goud in is? Haard lopen tussen stoulen deur, soavends loat, om prieske op te hoalen van verlötten. En doar betoalen ze kontribuutsie veur….Pa komt ook nog n moal in t nijs, hai het drokte schupt bie ingang van hotel “Gemaintehoes”. Komt e zien jonges ophoalen, as t sikkom oflopen is, wil portier hom der nait inloaten. Most net bie pa weden, trapt zo deure in. Ze mouten hom nait aan zien kinder kommen! Jong krigt der nait veul van mit, wat smoesderij, loater komt plietsie op batterij. Der is nog wel ains aine over begund, op schoulplaain: “Dien pa….” Hai trekt zok der niks van aan, is grootsk op zien pa. Veur hom komt noa vaaier joar ellène de verlözzen, hai huft nait meer noar TONIDO. Scheelt in t knipke, kepodde deure mout ook ja betoald worden. Hai loat t nait zo dudelk zaain, mor wat is e bliede! Allain mor meer op schoule dij tamtoatsie, dat is slim genog. Hai leeft zok oet op voetbalveld, of onnerwegens noar schoule en weerom noar hoes. Mooie schounen is e nait nut, hai schupt ja overal tegenaan. Lutje bale, stainen, eerappels…
    Tegenswoordeg kikt e op t schaarm wel ains noar Yoeri van Gelder, of noar dij jonge wichter oet Amerikoa, Roemenie of Volendam, t iest hom asmits tou. Dìn denkt e aan TONIDO in Midwolle. “Geen zang klinkt zo schoon…..”, kolle gaange, zoal vol mìnsen, laange madde op t podium. Hai komt op, nemt n beste aanloop en moakt n geweldege koppeltjeboi…….

    Vries de– Maarhuis, Anna Geertruida

    Laive god,

    Wil Ie ais op boom
    kieken van mien haart
    wat holt doar toch wel tou?
    kin Ie dat wel zain?
    Doar liggen zoveul stainen
    om vot te smieten
    noar wèl? k wait t
    nait, laive God.
    Aal stain en puun
    k zai doar noamen
    stoan, mit noam van mie,
    moar ook dij van Joe.
    Kinnen Ie t goud zain?
    wied vot van mie
    k stoa mit mien haanden vollen
    wat dink Ie nou?
    k Wait ja nait meer
    wat haanden vollen
    is, proaten mit Joe?
    dat dut pien, sikkoms nait te doun.
    Laive God, dou moar
    krekt of der gain puun
    ligt, wie strukeln ja over dij stainen
    griepen Ie in?
    Op boom van mien
    haart ligt ook nog laifde
    maank aal dat ongemak
    wat wie votsmieten willen

    Vries de– Maarhuis, Anna Geertruida

    Ailoof

    Aailoof kropt bie muur laangs
    krekt zoas wie dat doun
    blad veur blad, stap veur stap
    t zogt zok vaast
    poazen van oans zuiken
    ook heur pad in leven
    aailoof kleurt aan muur
    leven nimt ook verkleuren aan
    miskleureg, graauw
    moar din veujoarroek
    aal goud , aal schier
    minsk mout zok vaastzoegen
    aan zien leven
    aal goud, aal schier.

    Petzinger, George

    Nije wereldburger

    Van t veurjoar kreeg vraauw van onze jongste klaaindochter n vogelhuuske op heur verjoardag. Wie vonden dat hail laif, ze haar t hokje zulf moakt op school. Zie haar der hail wat tied aan besteed en meester haar heur der n 8 op geven. Gain wonder dat opa opdracht kreeg t hokje doadelk op te hangen. Nou is dat bie ons nait zo makkelk. Wie wonen op d’eerste verdaipen van n gebaauw. Wie hebben wel n terras, mor ale grotere spullen dij n mens òf en tou bruken mout, stonden beneden in ons schuurtje. Afijn, ik klonter dus noar beneden om keukentrappe op te hoalen. Boormesien heb ik in kaaste liggen in keuken. t Wicht zee dat t hokje vaaileg hangen mos, dus mout er n stevege schroeve in mure. Noa n tiedje hong t hokje zoas hai hangen mos. Nou mor òfwachten of der laifhebberij veur was. Op n waarme veurjoarsmörgen zaten vraauw en ik op ons terras kovvie te drinken. Opains zegt vraauw: “Most ais kieken, wie hebben bezuik.” En woarachteg, dou kreeg ik t in de goaten. n Koolmeeske, of waren t er twije, dat wait ik nou nog nait zeker, vlogen òf en aan noar ons nij hokje. Elke keer kwamen ze aanvlaigen mit n bek vol bouwmaterioal. Zai vlogen bie ons langs, zo te zain zunder angst. Al gaauw was t de gewoonste zoak dat de meeskes aanwezeg waren. Wie waren brandnijsgiereg wat der verder gebeuren zol.


    Tied verstreek en wie gingen n dag of wat aan raaize, omdat al zo laank mooi weer was. Dag noadat we weer in hoes waren, zaten wie as gewoonlek op terras. t Weer was de haile tied meroakels goud bleven en wie mozzen onze bloumen op terras elke dag wotter geven. t Wol mor nait regen. Vraauw zegt: “Wie mouten neudeg wotter hebben, want overal liggen al dreuge bloarn”.
    “Hest geliek”, zee ik en mits kiek ik noar tegels. Ik docht dat ik n blad liggen zag, mor was nait zeker. Dou ik beter keek, was t gain blad. Het was n klaain vogeltje. Kerel, wat was ik verboasd. t Daaiertje was nait groter as drij centimeter. Veurzichteg pakte ik hom op en bekeek hom ais goud. Hai zat al goud in de veren en trol as n ruske, van angst neem ik aan. Mit dit weer kon t volgens mie nait van kolle wezen.. Bliekboar was hai bie de eerste vlaigoefeningen verongelukt en op tegels terechte kommen. Gelokkeg waren der hier gain katten. Hai haar mazzel had. Vol bewondern veur zo wat klaains hebben wie baaide n tiedje noar hom keken. Mor goud dat wie op tied trogge waren van ons oetstapke, aans was t minder mit hom òflopen. Wat dou je in zo n geval? t Ainegste wat ik doun kon, was t daaiertje weer in t nust leggen.
    Ik dus weer noar beneden om trappe op te hoalen. Veurzichteg heb ik hom op raand van t gatje zet en alsof hai direkt deur haar dat hai doar thuusheurde, wupte hai zulf noar beneden, t nust in. Nou was t n kwestie van òfwachten of de olders ook weer kwamen om hom te vouern. Laank huifden wie nait te wachten, al gaauw begon t gevlaig hinneweer vannijs. Drij doage loater kwam der n klain kopke oet t hokje kieken en ging onze nije wereldburger op raand van t gatje zitten. Zulfverzekerd keek hai om zok tou. t Was net of hai ons even touknikte, zo vuilden wie dat.
    Hai fladderde mit zien vleugeltjes, drentelde op zien dunne pootjes, nam n aanloop en vloog vot.
    Wie hebben ons n glaske wien inschonken.
    Op de goie oafloop.

    Veldhuis, Tiny

    Haikoes

    Gliek mit dunnerschoer
    geft hoog wodder achter diek
    regenbui weerom.


    Dat lèste wodder
    op n leegwaaid Waddenstrand
    krigt wiend nait mit hom.


    No dook hom deelvlijt
    komt diezege wodderlien
    dichter noar mie tou.


    No schrouw van zeekòb
    op wiend weerom noar t Wad gaait
    heurt heur vernijs heur.

    Hartman, Giny

    Goan

    goan
    noar overkaant
    niks aan haand
    gewoon goan
    van old noar nij
    pebaaiern n brug te sloagen
    noar vrede mit wat west is
    erinnern plakken aan nij bestoan
    sums
    woorden doun zeer
    daipe kroaters
    zunder zunden is gainaine meer
    waiten willen
    mor op bodem
    ien spleten
    vaalt t zolt nog deel
    niks is aiweg
    pien verzachten dut tied wel weer
    astoe waist
    hail goud waist
    is t nait meer neudeg
    te vuilen kieken luustern
    ervoaren veurbie
    ik docht dak t wis
    mor toch
    ik vuil ik heur ik zai
    n begun van mie

    Bé

    Mit Arriva noar stad

    Geert zit op e baank op t twijde perron ien Zuudhörn. Hij wil met e trein, mor Arriva het doar schienboarliek problemen met. “Ketier te loat” vertelde de onzichtboare omroeper krekt. Man het aans voak niks noar veuren te brengen as hobbels tussen Stad en Delfziel. Of Roodschoul.
    “Kwestie van bloaren op e iezers, haarst is n minne tied veur treinen, ok al hieten ze “Spurters”. Of hebben ze weer n old boemeltje uut t Spoormuseum hoald?” Hinnerk Zuudhof vaalt deel noast Geert op e baank. Geert kan nog net zien puutje met stoet oppakken en ien e buuts proppen. “Joa, toen ik nog zo old was as jim veur viefteg joar…. k Ging wel ies met mien bruur noar Hazzen, met t spoor, nog gien Arriva of Noordned te bekennen, ien gien wegen of velden. Haar je nog eerliekse masjinisten en kondukteurs die wat van hun bezegheid ofwuzzen, van hun affeer bij de NS. Masjinist haar ien t noajoar n bezzem bie zuk, kon e destieds bloaren votvegen, niks gien oponthold, das apmoal van dizze tied. Aal duurder, aal stoerder, aal voaker waark veur die mikerfoonreerders. Koartjeknippers konnen toen nog leesboar schrieven ok, en n proatje moaken ien joen eigen toal. Nou verstoa k ze al niet meer, ok al proaten ze…” “Dames en heren, tot onze spijt zal de trein die normaal gesproken…”De rest heurt Geert even niet deur de hoestbui van Hinnerk Zult, die nachtvorst mor slecht verdroagen kan.
    “Harregat, krop zit schier vol, apmoal sliem, zit nog veul meer…” Hinnerk begunt vannijs te kuggeln.
    “Wat zei die man krekt deur de mikerfoon? Gien trein? Welv… t Moet doch niet gekker worden. Ik moet op tied bij t Paleis van Justietsie wezen, akkefietje met mien achterbuurman en wij willen der gien TV-vertonen van moaken. Kinst dat ding niet aanzetten of der is wel weer n soepzooitje veur, of n Riedeltiesjoo, hoe hiet dat, van Jan Smit & Co. Of ze hebben weer n wedstried bedacht veur aankomende modellen, iesdaansers of gebelschoppenontwaarpers. Ik hol niet van dat gedoe, geef mij mor n rugbiewedstried of n Geheime Zender op e radio, doar ontspan ik me grandioso bij. Gijt jim ok noar Stad?”
    Geert haar al ieder bod wat zeggen wilt, mor hij komt op zo’n moment niet veul verder as luchthappen, n mishottjede goldvisimitoatsie.
    “Joa, ik moet even noar….”
    “Dames en heren…”, de omroeper van dienst loat zuk weer heuren, “…de trein van…” “Wat zegt e nou??!” Hinnerk Zult het zien geheurapperoat ien e hannen en kikt Geert aan mit n vergrelde kop. “Nou”, zegt Geert, “de volgende komt ok niet, der lopt n koe op e rails aan dizze kaant van Griepskerk, die mut eerst….” Hinnerk pakt n deuske uut e buuts, dut zien apperoat derin. Deuske verhuust weer noar e jaas. Hinnerk gijt stoan, wiest met zien laange leiter noar zien steern en stovvelt noar de uutgang. Hij spijt nog ies venieneg op e rails, asdat die der wat aan doen kunnen.
    Geert pakt zien stoetje uut e buuts, moakt t puutje open en zet de tanden ien e snee brood met pindakees. Hij loat zuk niet vernaggeln deur die Arriva hakkenkrukken, wis en vast niet. Hij wil noar Stad en hij gijt noar Stad, met e trein, ok al duurt t n hiele dag. Wat zullen we nou beleven? Hij veegt de krumels op e grond en smit t lege puutje ien e ofvalbak.
    Zol der nog wat van kommen, van die KlaasWybo-Express met e stop bij Noordhörn? Soort sneltramtrein ien stee van die rondrietdalweg? Fantesie het die greune veurman wel. Kunnen ze bij Burgler ienstappen en dan zal dat Koopmanbedrief…… Mensen op perron doen apmoal n tree noar veuren, de trein ridt langzoam, stopt. “Gien grode”, denkt Geert. Dan wordt e opnomen ien e drukte en viendt e zuk weerom ien e barstensvolle gangpad, bietje duzelg. Hij kan zuk krekt vastholden aan e glimmende stang, linkerschienbien tegen trapper van n fietske, anermans rugzak tegen zién rug, vrouwmens met te veul aan Chanel en te weineg ruumte bit hum hoast ien e neus, opschilderde kop, doar huuft gien wintervaarver….
    De trein ridt. Geert gijt noar Stad. Moderne tieden….

    Weerd de, Henk

    Rome

    de aivege stad
    t Is aiveg drok.
    Forum Romanum
    zugt zwaart van t volk
    in bonte kleuren.
    Verleden en heden
    kommen bie mekoar
    woar lange riegen
    stoan te wachten veur
    t Colosseum,
    voutje veur voutje
    weerom noar de tied
    van de veurstellen
    “Morituri te salutant”.
    Nog even op de foto
    mit n waarkloze legionair
    veur ain of twij euro,
    den kin t spul begunnen.
    Wied weg heur k
    ambulances joagen
    mit gierende sirenes,
    oet veurzörg alvast
    en toch weer te loat.
    De kaaizer dut
    net as
    in t verleden
    op aandrang van t volk
    zien doem noar beneden.

    Hartman, Giny

    Old wiefke

    Hai ree ien zien mooie, nije auto over de wegen, mor dij lege plek noast hom zinde hom hailemoal nait.
    Zien vraauw was nou aal drij joar dood en hai miste heur nog genog, mor hai mos wieder. Allain is mor allain Dou e n tiedje loater ien hoes zien kaastloa aan t oproemen was, vol hom n foto ien handen van vaaier joar leden. Dij was van de reunie van zien legere schoul. Dij vraauw doar mit heur dochter, dij haar aaltied bie hom ien klas zeten, doar haar e nog mit proat.
    Heur man was der nait bie, dij was toun zaik, net as zien vraauw. Hai kon dij dochter wel ains opbellen, doar stak doch niks achter.
    Omreden hai n man van de doad was , dee e dat votdoadelk. Dochter was hail vrundelk. “Joa”, vertelde ze, “heur moe was nou allain, heur pa was drij joar leden oet tied
    kommen. Joa zeker, heur moe was nog hail vitoal.”
    “Of ze t wel wat vinden zol as hai heur moe ains opbellen zol?” “O, zeker wel”, zee ze, “dat kin ik joe aanroaden, dat zel ze geweldeg vienden. Ze holdt van mìnsen om zok tou en kookt goud en geern.”
    Nou, dat was gain dove zegd, moag van n man doar gait veul deurhìn. Hai lait der gain gras over gruien en ston n poar doagen loater veur heur deur.
    t Was vanzulf eerst n beetje vrumd noa aal dij joaren, mor erinnerns kwammen weer boven en stoareg aan wer t contact wat vrijer. t Klikte wel tussen heur baaident. Ze haren veul mandaileg. Ze vonnen t aalbaaident mooi om aargens hìn te goan, dingen bekieken, mìnsen opzuiken, oet eten, oepkes dus.


    Ze kookte asmits veur hom oet eerns te veul, zodat e, wat over was, mitnemen kon. Voak nam hai heur wat mit oet zien toen, hai haar nog n mooi lapke achter zien hoes. Om bie heur te kommen, mos e wel n stókje rieden, mor dat haar e der geern veur over.
    Noa de treurnis, dij ze beleefd haren , leefden ze hailemoal weer op. Zai wis ook nait wat heur overkwam, dit haar ze nog nooit mitmoakt. Zo mor elk weekend aan de rit. Hai dee de deur veur heur open en zai zat as n prinses noast hom.. Hai wol overaal wel mit heur hìn. Ze wozzen baaident hail goud: wie mouten der nou van genieten. Leven is körter as we denken. Dou ze weer ains lekker veur hom kookt haar, gaf e heur zo mor n kuske. Dat von ze ook hail gewoon. Volgende dag belde heur en zee: “Ik heb die guster n kuske geven, vonst dat slim?”
    “Welnee”, zee ze, “kuske oet dankboarhaid , nee hur”. “O, zo,” zee e. Noa dikke moand, dou t zo’n beetje veujoar wer, vroug e heur of ze wel n poar doagen bie hom logeren wol. Kon ze ook ains zain, hou hai doar woonde. Hai zag heur wat wiefeln.
    “k Heb drij sloapkoamers boven.” Nou, dat gaf de deurslag. Geern dus. Om proatjes n beetje veur te wezen, haar e zien noabers al even inlicht. Hai legde heur letterlek en feguurlek ien e watten. Doagen waren zo om. Dou e heur weer noar hoes brocht haar en zien toenpad op laip, vroug zien buurman hom as terloops: “Wordt dat dien nije vraauw?”
    “Nou nee, aiglieks nait. Dit is mien old wiefke, mien vrougere schoulkammeroadske.” Ze waren allebaaident 83 en begonnen weer vannijs

    Weerd de, Henk

    Poaskevlinder

    “Most hier es kieken, gaauw, aans is e weg !”
    k Stoa net boven op de ledder om de löszittende vaarve van de windveren te schuren. “Wat is der nou weer, kinst nait zo vertellen?” “Nee, kom nou gaauw, n hail mooie vlinder, zo aine heb k ja nog nooit zain.” Ik zucht es daip, mor besloet toch mor om even noar beneden te goan. t Zel wel weer niks biezunders wezen.
    “Hier tussen de bloadern, kiek mor es”.
    Mien ogen volgen Coba’s wiezende vinger. En den, ik kin t hoast nait geleuven, doar zai ik n vlinder van zeker tien centimeter in deursnee mit n deurzichtige gruinachtige kleur. Stomverboasd stoa ik te kieken. Dit kin ja nait. Zo’ n vlinder heb ik ook ja nog nooit zain, zulfs nait in mien vlinderboukje. “Mien fototoestel !” Ik run noar de kaaste en griep mien fototaze van de bovenste plaanke. Mit toestel in aanslag weer noar boeten. De lens komt der nait oet. “Ook dat nog, batterijen leeg en dat op zo’ n moment….!” Ik grobbel in de taze om mien reservebatterijen te zuiken. Gelukkeg zitten ze derin. Even loater komt de lens wel noar boeten. “Hoal doe dat takje even opzied, den komt der wat meer licht bie. Verzichteg nou, straks vlogt e weg”. Ik moak n stuk of wat foto’s van verschillende kaanten. “Ik mout Henk even bellen”, bedenk ik den. Henk Dikkemoa, mien old-collega en vlinderexpert. Dij raaist ja hail Europa òf om foto’s te moaken van de maist zeldzoame vlinders. Ik run weer noar de koamer veur de telefoon. “Henk zien nummer, woar is dij nou weer? Doar is de klapper.” Mit trillende vingers druk ik de toetsen in. Telefoon wordt nait opnomen. Dat is ook zo, Henk zit in Frankriek. Was ik ja glad vergeten.


    Ik run weer noar boeten. Vlinder zit der nog.
    “Jan Blaauw”, heur ik Coba zeggen, “dij moakt ook groag foto’s en hai het ook n goud toestel. Zai bèlt Jan votdoadelk. Nait laank doarnoa heur ik Jan en Gé mit heur baaident over t grind lopen. “Hai blift wel mooi stil zitten”, zegt Jan as e even loater ook wat foto’s moakt.
    Dat verboast mie aiglieks ook wat.
    Gé bekikt de vlinder ook nog es goud.
    “Doaronder zit nog aine !”, zegt ze den.
    Ik kiek ook nog es en zai inderdoad tussen de bloadern nog net zo’n vlinder zitten. Nou begun ik toch wat achterdochteg te worden.
    Verzichteg roak ik mit mien vinger de vleugel aan. Vuilt wel wat haard aan en hai beweegt mor nait.
    Den inains zai ik op de ploatse woar de poten heuren te zitten n soort klain waskniepertje. Nee toch, dat kin nait woar wezen. “Verd…. Hest mie belazerd !”, kin ik nog uutbringen”.
    Mor aan de verboasde ogen van mien vraauw zai ik dat ik t bie t verkeerde inde heb.
    “Nee, eerlieks woar nait, ik docht ook dat e echt was, mor nou ik der over noadenk. Ik haar dit joar n poasketakke mit van dij mooie nepvlinders derop, net echt. Kin wezen dat ik dij hier opzet heb. Mor dat was ik den glad vergeten”.

    Bie n kop kovvie konden we der gelukkeg zulf nog om lagen.

    k Was wel hail bliede dat Henk in Frankriek zat en de telefoon nait opnam. k Haar t nog laank mouten heuren. Dou mie dus n plezaaier en vertel dit verhoal nait wieder.

    En as je nait willen dat joe zowat ook overkomt, kiek den mor es op Henk Dikkemoa zien webstee. Kin je vast nog hail wat van leren.


    www.vlinderskieken.nl

    Bootsman, Siet

    Cyclus

    Laange zummer kropt onwilleg noar september.
    Haarst komt. Hou aans vaalt nou dat licht
    De kleur van raait ien t midden van november.
    Woorden vienden vanzulf heur vörm ien n gedicht.


    En straks wordt t koller, t is ja hoast december.
    Midwinterfeest mit waarmte komt ien zicht.
    t Daip bevroren, dat kin best ien januoari.
    Dij gruin en grieze tint van winterlucht.


    Zol der nog n snijstörm komen ien februoari?
    Aal t leven van minsk en plant en daaier vlucht.
    Nog even scheuveln, din ienaains – verdorie –
    is t deu. Snijproeksel hemmeln mit n zucht.


    Snijklokjes dij as eerste boven komen.
    n Geel tapijt van winteraconiet. n Woas
    van wit en lila krookjes, poaskeblommen,
    din tulpen ien violet, oranje, rood en rose.


    En wat staait doar? Wat vrouge anemonen
    Zo veul te zaain, te mooi hoast veur ien voas.
    Dat is woar ik mie zo over verwonder:
    dij joargetieden ien heur aigen klaid.


    t Leven is n rad, draait aal ien t ronde,
    wizzelt ien tied, plezaaier en verdrait,
    geft hier geluk, slagt verderop n wond.
    Hou t òflopt, nee, dat wait ik nait.

    Zijlstra, Geert

    Loop mor deur

    Loop moar deur, met kop ien e wiend, loop moar deur.
    Loop moar deur, dizze wereld is dienend, loop moar deur Loop deur, loop deur, kiek niet achterom, want ver veur dij uut lijt e horizon.

    Dien nije schoenen en dien körte broek
    En n flesje wotter veur e dorst
    De weg lijt kloar, hufst niet op zoek
    Kom goa moar met astoe duurfst

    Soamen onnerwegens, de zunne schient
    Soamen onnerwegens, goa met de wiede wereld ien

    Loop moar deur, met kop ien e wiend, loop moar deur.
    Loop moar deur, dizze wereld is dienend, loop moar deur Loop deur, loop deur, kiek niet achterom, want ver veur dij uut lijt e horizon.

    Al wiest nog niet woar dast henne gijst
    Al doen dien benen zeer
    Kom op, we goan der uut vannijs
    Zo gijt t elke keer

    Loop moar deur, met kop ien e wiend, loop moar deur.
    Loop moar deur, dizze wereld is dienend, loop moar deur Loop deur, loop deur, kiek niet achterom, want ver veur dij uut lijt e horizon.

    De kop weer leeg, dien hoaren lös
    Dien wangen gloeiend glen Kom pak dien jas, de hond ken met Moar we wieten nog niet woar henne.

    Soamen onnerwegens, de zunne schient
    Soamen onnerwegens, goa met de wiede wereld ien

    Loop moar deur, met kop ien e wiend, loop moar deur.
    Loop moar deur, dizze wereld is dienend, loop moar deur Loop deur, loop deur, kiek niet achterom, want ver veur dij uut lijt e horizon.

    Sanders, Roel

    Zol t?

    Zolt geft t leven kleur en fleur,
    nait allent vandoage, mor t hail joar deur.
    d’r zunder krie’j wsse verdrait.
    Opzoltjen mouten joe zörgen nait.


    ain snufken zolt heurt in zoepenbrij,
    vrouger was zolt sikkom nait te betoalen,
    mor t muik mensken vrij.
    Man mos t wel van slim wied hoalen.


    t Leven gait nait aatied over rozen,
    der zitten ook wel ains stiekels aan.
    Kiek mor oet ai’j ze mout lozen,
    aans kost ‘t joe n fikse kras op haand.


    Noa slegte -, komen weer goje tieden,
    zo zit ‘t leven maisttieds in mekoar.
    Mie dunkt ‘t kin altmangs n stötje lieden
    as joe traauw blieven joar noa joar.


    Geef zoltpot n ereploats op toafel,
    dai mokt ja t eten en t leven minder flaauw.
    Joe kinnen der vervast over mitproaten:
    Zolt is trots van elke vraauw.

    Zandinga, Fre

    Voele stevels

    “Remko, Remko, eten!” Moeke ston in achterdeur te roupen. Zai keek om t hoes tou, moar gain Remko. Altied was jong in de buurt en net tegen etenstied ging hai weer aan swin. Zai ruip nog n poar keer. Gain Remko. Nee, ook gain wonder, want Remko zat in t gruinlaand net achter n haile dikke gruine kikker aan. Hai kon hom nait kriegen, want dij kikker wupte mit grode sprongen deur t gras en dook op t leste mit n plomp in n braide sloot. Verdikkemie, mis! En hai haar om ja sikkom te groazen. Hai keek om zok tou of der nog meer kikkers wazzen, moar hai zag gainent meer.
    Misnougt dee hai baide handen in buuts, draaide zok om en luip op hoes aan. Torenklok sluig zes uur. Zes uur? Verdorie din was hai al weer veuls te loat, want om haalf zes mozzen ze waarm eten. Hai zette sokken der in en zwoar achter de poest smeet hai achterdeur open, vloog schuur in en dat noar keuken.
    Pa, moeke en zien lutje bruiertje zaten nog bie toavel, t eten was al op. Allennig bruiertje haar nog n flotje zoepenbrij veur zok stoan. “Bist weer mooi op tied,” zee pa. ”t Eten is al op.”
    “Joa moar ik heb ja zo’n honger,” zee Remko. ”Din most moar kommen as moeke die ropt,” zee pa.


    “Moar ja, as je dat din nait heuren.”
    “As t wat eten wilst, most die moar n poar hompstokken brood smeren,” zee moeke en begon toavel of te roemen. Remko luip noar keukenkaast en dee deur open. “En nou lopst mie alweer mit dien voele stevels over mien schone vlouer hin. Oet, dij stevels!” zee moeke.
    Remko luip weer noar schuur en begon zien stevels oet te trekken. Linker wol wel, moar rechter zat oareg vast. t Was of dij stevel zok vastzoog om zien vout.
    Hai dee schuurdeur open en zette zien hak tegen druppel aan en dou moar sjorren. Joa,der kwam al wat bewegen in. Nou n moal of wat goud schoppen en doar vloog stevel hom van vout of. Liek omhoog! Rinkel de kinkel klets bats boem! Remko zien stevel vloog dwars deur t dakroam van schuur hin en bleef op dak liggen. Glas kwam omdeel en lag deur haile schuur hin. Remko ston stief van schrik in deur. Hoerekerel, nou was de gört goar. Pa kwam der al aan broezen, greep hom bie kladden en zee: ”En nou veur straf zunder eten en mit blode vouten op bère!”

    Wilzing, Hanne

    Maart

    Maart vol madden en bainen
    keboal van lagen en belken
    Flaauw vis in neuze
    kikt mie mit schelvisogen aan
    Roeken van braande neuten
    en wierook bie kirrel tulbaand
    Van vèrren n gezichten
    mor stoef bie koppen
    Nikken en ‘moi’ as t mout
    Kooplu kieken ofwezig
    mor loeren schaarp
    Woarend stevelen laans kroamen
    zuik ve wavve nich vinnen
    Verlöst aan t ìnne
    dìnk k: wat douk hier?
    En ankom weke weer vannais
    Mor daip sistert kebid

    (17 juni 2007)

    Wilzing, Hanne

    Kieken

    Vanmörgen keek ik nog as n kind
    open en goudeg
    mor in nommerdag zag ik hou
    bie n demestroatsie van nije fascisten
    lu dij tegen wadden, oppakt wuiden
    en in oavond heurde ik t verhoal
    van n moeke en n lutje kind dij
    oet n kander hoalt binnen
    op Schiphol
    umreden dat ze nich de juuste papieren
    hadden
    t mokt mie gramnieterg
    bienoa was k in sloap vallen
    mor k zai de kromme kaande
    van wat mie aal wol liek tou leek
    mörgen kiek ik weer as n kind
    open mor schaarp

    (25 feberwoarie 2007)

    Wilzing, Hanne

    Pabbe

    Maank waarme eerde
    en zuide eerappelgeur
    roek ik joen zwait
    zwiegend zeggen ve moi
    en aanveren t verdrait
    Ie hebben ze poot
    bluien en wazen zain
    mor nich meer rudt
    Veur tied oet tied
    hef klokke ludt
    Op knijen trek ik t loof
    kraab mit blode handen
    groaf in mien gedachten
    schudt aal t gold in körf
    Wat vot is blief k verwachten

    8 juli 2007

    Vonk, Giny

    Vekaanzietied

    Veur veul minsen n plezaaier, op pad, vot, zo wied as t kin. Nait veul mit en zo makkelk leven as t meugelk is.
    Mor der bìnnen ook lu, dai de griezels over de graauwels der van lopen. Allain aal de doagliekse karriefarrie: Sloapen op n berre, woar zoveul aandere lu in lagen….. Onder n does of in n loezebad, woar veurhen meer minsen west binnen…… En t slimste van aal noar n plee, woar zoveul aandern gebruuk van moakt hebben. Aal dij aksies bedaarven t plezaaier, aleer vekaanzie begonnen is. Zuks soort mìnsen kinnen beter in aigen hoes blieven, mor ja, mìns wil wel ais wat aanders.

    Joe vroagen joe gewis oaf, hou k op dizze gekwedel kommen bin.
    Dat zel k joe votdoadelk oetstukken. In t blad van de olde ANWB ston n inzonden braif, woarin dizze leste mìnsen aanduud werden.
    Net n babbelguuchie, moar dìn veur mie en k hoop ook dat joe der de poelegrap van inzain.
    Twij hemmelge zusters gingen aal op vekaanzie noar n boetenhoes in n nijmoods paark.
    Noadat ze in t aanwezen hoes kwamen, wer der eerst tamtaaierd. Zomoar wonen in n hoes van n aander…… Gain sproake van !!!!
    t Haile hoes wer hemmeld van beune tot vlouer. Om vief uur waren ze tou aan n kopke kovvie in n schapschoon hemmeld hoes. Ze haren t eerste kopke nog nait op, of de veurdeurbèl roasde deur t hoes.
    Nou aal verziede ? Dekselse koaters !!!
    t Was de boas van t spul, dij har baaide doames wat oettestokken. Der was n vergizzen holden. Ze werden vrundelk verzöcht noar n hoes eefkes wiederop in t paark te verhoezen. Dít hoes was mit ingaang van mörgen aan aander lu touzegd.

    Vonk, Giny

    Optaikens van n grootmoe (dail acht)

    Strubbels tussen olders en kinder waren der vrouger en binnen der nou. Mor t soort is veraanderd en zai kommen veul vrouger. t Zal wel mit de tied te moaken hebben, dìnk ik.

    Mien schoonzeun en zien oldste wichtje haren körtsleden strubbelderij mit n baaident. t Wichtje wol nait luustern en kreeg dat te heuren. Ze wer der grammiedeg van en ruip heur voader tou:
    ” Geef mie joen sleudels van auto mor, din rie k noar grootvoa en grootmoe. k Goa doar
    wel hìn !!”

    Petzinger, George

    Dikkedakken

    Der binnen van dij doagen, dat je echt zin hebben om es flink wat aan te pakken. Dit was zo’n dag. Wat nait zo voak veurkomt, was gebeurd. Wie hadden meroakel goud sloapen. As je jong binnen stoa je doar nait rècht bie stil, mor op onze leeftied het dat n zekere loaden. Goud sloapen …. kerel, wat n luxe! Hou den ook, ik vuilde mie as n jonge bok in n hok vol geiten, zogezègd. Noa t broodeten zee ik den ook: “Mie dunkt, dat ik mie mor es even goa vertreden.” Het weer zugt der goud uut en ik mout toch ook n beetje bewegen hebben veur mien olle stramme botten. “Gaist mit ?”, zee ik tegen vraauw, moar dij begon geliek zoveul waark op te nuimen, dat nog aalmoal gebeuren mos, dat ik hoop op gezelschop al gaauw opgaf. “Ast toch lopen gaist, loop den even bie bakker Griepstroa langs”, zee vraauw. Bakker Griepstroa….? Ik haar der wel es van heurd. “Wat is der den ?”, Vruig ik. Dou kwam der op de vrouge mörgen n hail verhoal lös, woar ik nait op zat te wachten…. Wat was t geval: In t moandelkse proatje haren de buurvraauwlu t had over eten en drinken, vanzulf veuraal over lekkere dingen en woar je dij t beste aanschaffen kinnen. Lekkere dingen binnen veur vraauwlu van n zekere leeftied n gewild onderwaarp, om reden, dat ze aalmoal op zien tied op dieet binnen om de vetkwaben n beetje weg te waarken. Mor as ze de teugels weer n beetje vieren loaten kinnen, den willen ze ook t lekkerste van t lekkerste hebben. En bie bakker Griepstroa kin je van dij aibels lekkere amandelringen kriegen ……“Ast der toch langs komst, kinst wel even n stuk of wat mitnemen. Hest ja wel gèld in de buutse, ik betoal die loater wel even trogge.” Nou was bakker Griepstroa veur mien plannen n nuver ènde oet de richten, mor….je mouten per slot van reken wat doun veur de onderlinge vrede. Dus zee ik, achterbakse kerel: “Oh das goud, k was toch van plan doar langs te goan.” Wat was ik bliede dou ik n goud uur loater de winkel van Griepstroa zag. Doar hebben ze noamelk n “zitje”. Dat betaikent, dat je even zitten kinnen mit n vergees kopke kovvie uut d’automaat. Ik zee tegen juffraauw achter teunbaanke: “Vraauw het mie stuurd, omdat ie van dij lekkere amandel- ringen hebben. Ik wol doar wel even n pakje van mitnemen.” “Houveul mouten der in zitten ?,”vruig de juffraauw. “Eh”.., twievelde ik, ”genog veur ons baaiden, ik main mien vraauw en ik.”
    “Wie hebben pakjes van vaar en van zes ringen”, zee ze “Wat mout dat kosten?”,vruig ik. “Pakjes van vare kosten vaar euro en pakjes van zèzze kosten vief euro vatteg.” Nou stoa ik overal bekìnd as vrij zuneg. Dat is nait zo, mor as je ainmoal de noam hebben wor je hom joen haile leven nait weer kwiet.
    Ik docht: “Dij van zes ringen is net even veurdaileger, doar hebben wie drij aovends wat aan…”Dus ik zee: “Dou mie mor aine mit zes ringen”.
    Zie dee mie ze hail netjes in n plestieken puut. Ik betuil en ging nog even op stoule zitten om mien kovvie op te drinken. Dou ik aanstalten muik om weg te goan, zee ze: “Nog n prettege dag wìns ik joe tou en verlais ze nait onderwegens, aans krieg je roezie mit de vraauw.”
    Kerel man, dat mìns har gevuil veur humor. Dat riemde ja…!! Kin wezen dat ze t zulf nait ains in de goaten haar….! Onderwegens noar hoes docht ik bie miezulf:… “Wat kin n beetje vrundelkhaid toch n bult uutmoaken. Wedden dat ze bie Griepstroa veul verkopen en nait allaint omdat t zo lekker is.??!!”
    Dou ik tegen de middag weer in hoes kwam, zat vraauw al op mie te wachten. “Nou,.. hest amandelringen kregen?,”vruig ze. “Zeker wel,” zee ik, “Kregen is nait t juuste woord, ik krieg vief euro vatteg van die”. “Nou, den schenk ik kovvie in, kinnen we votdoadelk n ringe pebaaiern.” Dou we gezelleg bie mekoar zaten, luit ik veur miezulf alles nog even de revue passeren: vief euro vatteg veur zes ringen … das negenteg eurosint per stuk. In guldens zol dat sikkom twij gulden wezen … das n haalve gulden per hap…….. Ik verslook mie in mien kovvie…. “Wat wilst wel gekke”, zee vraauw. “Wees toch nait zo gulzeg”. “Lekker hè, dij ringen! Buurvraauw haar geliek”. Ik knikte, nog noahoustend… twij kwartjes per hap…!! Tjongejonge…wat hebben wie t toch goud…! Woarom proaten wie den nog aaltied over de “gooie olle tied” ?

    Veldhuis, Tiny

    Leeg

    n Lege traain gaait mit hom vot
    op n leeg perron zigt zai
    mit lege ogen
    lege roamen
    bie heur leeg liggoam laans goan
    ze stekt heur lege haand omhoog
    n leste groet aan dij leegte
    veur Stadse ledeghaid
    heur leegte
    nog leger moakt.

    Dit gedicht staait ien:
    “Hou wil t kinnen” gedachten ien n deuske

    Veldhuis, Tiny

    Dreum

    Gain schiller kin mien dreum ien kleuren vangen
    omreden hai ien t swaarde gat verswient
    van haitied weer bewusteloos verlangen
    noar t kleurenpad doar k sumtieds laip as kiend.

    Blaauw, Jan

    Van oost noar west en sums weerom (7)

    Voetballen…. Van huus noar school: lutje bal aan e voet. Uut school: aaltied n balletje trappen, achter t huus, op e weg of op t veld aan de Mennistenloan ien Midwol. Der was niet zoveul aans op t dörp en gimmestiek, nee, doar mos k niks van hebben. (En ik kon der ok ja niks van…) Lid van n voetbalklup? Nee, dat zat der doe niet ien. Mien pa was n voetballiefhebber, mor as ik ies n moal zei dat ik bij MOVV voetballen wol, dan was zien kommentaar: “Komt niks van in, ze schuppen die de bainen kepot…” Hij ging ok elke twijweek kieken hoe dat kepot schuppen ofliep, bij t eerste van de roodzwarten op t laand van boer S.P.Meijer, tussen Midwol en Oostwold ien. Doar kon je allent mor kommen langs n laange ree, oprit bij Oadam Timmer zien fietswinkel. Wied vot van de bebouwde kom, haren kerkgangers gien hinder van t gereer op en rond t veld. (Niks meer van over, verzopen. Wotter van t Oldambtmeer waggelt doar). Op t gemientelk sportpark ien t dörp mog zundags niet voetbald worden, steurend veur de kerkgang.. As kiend ben k voak noar MOVV toe west, op zundagmiddag. Op tied, dan was de koartjesverkoper der nog niet. Wij wizzen sekuur wie dat was, miest kantineboas Strootman. As hij met de rol koartjes aan zien ronde om t veld hèn begon, stonnen wij al aan d’overkaant. Gewoon zörgen dat der n half veld tussen bleef, geld haren we ja niet. (Woarschienlek waren ze ok niet op jacht noar kiender, mor dat vulen wij toen doch aans…)
    Bekende noamen op t beruchte knollenveld schieten mij zo deur de kop: Ellos, t waarkpeerd op t middenveld, Geert Bouldag op linksveur, Haarm van der Loan ien doel. Jan Farries, Ole Sporrel, Piet “t kenon” Loer…. Der was aaltied wel wat te beleven. Balen vlogen asmits wied vot, ok op t laand van melkboer Schaub die de pest haar aan voetballen op zundag. Ienmoal het e de bal “ien beslag” nomen, ging e op zien fiets, bal onder d’aarm, noar huus toe. Mien pa duvels, wij kregen votdoadelk n’aandre melkboer aan deur. Loater kreeg MOVV n nij veld op Nijssiesoord, honder meter veurbij ons huus. Mor toen waren mien broer en ik al op Scheemde richt, deur d’ULO (en deur wichter). Scheemde speulde ien die joaren n klas hoger, kreeg meer volk op t sportpark aan de Plantsoenloan (mèt tribune!). Nije helden zo as Bonzo Hoogstroaten, Jan Pruisman, voetbalfemilie De Wal…. En onder tribune kon je slik kopen bij Brandsma, of n puut doppinda’s, “souskes” zeiden we ien Oost-Grunnen. Ien Winschoot kwam n nije ster ien belangstellen, n jong van zeuventien: Klaas Nuninga (“Nuuntje”), bij WVV, ien e bomenbuurt. Genot om noar te kieken, mor ja, hij was gauw vot, eerst noar de Stad, loater noar Ajax ien Amsterdam, veur ons t hoogste van t hoogste. Van Oost- noar West-Grunnen ging ik ien november 1967. Eerst allent deurdeweeks, gien gelegenheid om ien t weekenne bij Zuudhörn aan het Van Starkenborghkenoal te kieken. Dat wer makkelker noa ons trouwen ien desember 1969, toen kregen we n wonen aan de Kleveringaloan, mooie tied. Bij d’eerste elftallen op zoaterdag- en zundagmiddag was t even wennen. Veur mij was t nij, twee ofdelens ien ién vereneging. (En doar ston toen nog wel ies wat spanning op….) Bij de zundag ston Gerrit Diekstroa ien t doel, hij haar van die grode hannen…. En Anne Tillemoa liep elkenien deruut, links veur. Asmits liep e zulkzulf deruut of uut t veld… (Hij wer nog wel ies schopt, ienmoal gaf e n schop weerom en liep toen mor votdoadelk noar de kleedkoamer….) Televizie was der toen al bijkommen met aal die glorie van Ajax en Feyenoord. Kiender op school vonden dat ok ja prachteg! Veur mij was dat voetballen op TV begund met n wedstried van Nederland tegen Oostenriek ien e viefteger joaren (Abe miste n geweldege kans). Ien die tied haar nog mor n enkeling zo’n apperoat. Wij keken ien n volle koamer bij de femilie Pijning aan d’Oosterd ien Scheemde.
    t Vrumde is dat tegenswoordeg die TVvoetballerij mij al gauw op e zenen waarkt. Of ik wor der lanterg van. Komt messchien ok deur alle poeha en rekloame en d’idiote bedroagen die der ien omgoan. Al blift de FC vanzulfs nog aaltied favoriet, uutzunderns blieven der ja. Kieken ien t stadion? Nee, doar kan k niet best tegen. Joaren leden haar k nog wel ies n joarkoart, mor k zat voak te bibbern op mien stee, van de kol en van de zenen. Toen Grunnen n moal van NAC (toen nog met n jonge Van Hooydonk) verloor met 3-4, noa n veursprong van 3-0, ging k doodziek noar huus en dat wol d’eerste doagen mor niet betern. Staarvenswoar!
    Voetballen kieken, schienboarliek heb ik mien porzie wel had….

    Ohlsen, Ronald

    As doe der nait bist

    As doe der nait bist
    is der veur mie nait veul aan
    Ik zit wat te wachten naargens op
    Ik wait woar doe bist
    En ook woarom doe doar most goan
    moar doch denk ik dat t aiglieks aans is.
    As doe der nait bist
    wait ik nait wat k aanmot mit dag
    grote lege stroaten van stad
    Ik heur miezulf proaten
    en als ik luuster is t dien noam
    dij deurklinkt ien elke zin dij ik zeg.
    As doe der nait bist
    verdwient oam oet dingen
    en muziek van laidjes dij ik zing
    Ik heur miezulf roazen
    ien lijte van stilleghaid
    is t zo kòld da’k der aal nait wezen kin.
    As doe der nait bist
    kiek ik mit lege vrumde ogen
    ien spaigel noar n kop dij k nait kin
    Ik zai miezulf goan
    van aine kaant noar aander
    en din terug, aals moar deur, woar ik ook bin.

    Laidtekst, schreven deur Ronald Ohlsen, op meziek zet deur Eddie Loonstra. Verske is opnomen deur Roel van der Zee en heb j’al heuren kind veur Radio Noord.

    Bé

    Wotteroverlast

    “Ich hab’ noch einen Koffer in Berlin…” Geert het radio derbij aan, ien e keuken, bij de grode toavel. Hij zit met e voeten ien t wotter, waarm wotter, omreden zien noagels sikkom niet meer te knippen bennen. Verkalkt. As dat mor niet op zien oaders slagt… Eerst mor even wat veurweken en dan met dij nije tang aan t waark. “Is dat nou Marleentje Dietrich, die doar zo swoel heur vergeetachtegheid onner woorden brengt? Of is t Hilde Knef? Die liet ok aalgedureg heur pakkeloazie in de Duutse hoofdstad stoan. En mor janken en jeuzeln veur de mikrofoon….”
    Geert veraltereert as der n stem meziek ofkapt: “Hier volgt een politiebericht!” Op t zulfde moment gobbelt t wotter ien t blikje over de raand en lopt radjes over t zeil, ale kaanten op. Geert perbeert de ramp ien te dammen, hij wil stoan goan, mor dan moakt t blikje vannijs n schuver. Hup, twijde golf over de raand, groder nog as eerste. Krekt of e op t strand stijt bij De Koog, de Noordzeebranding noaspeult.
    “Einde politiebericht!” heurt e nog net. t Wotter op e keukenvloer het ien tied iemeg t natte oppervlak vergroot, soort mini Blauwe Stad met de linker pantovvel van zien vrouw as rondvoartboot en de deurweekte pepieren zak met haarde bolletjes as toeristische trekpleister. Ok dat nog…. Veurzichteg komt Geert ien t enne, hij holdt zuk eerst even aan e keukentoavel vast, met d’aandre haand wil e zien handdoek pakken, die ligt op e schuddelbaank. Op dat ogenblik komt zien vrouw de keuken binnendendern: “Geert, het jim net dat bericht heurd veur de radio?”
    Geert roakt pront zien wankel evenwicht kwiet, zien iene voet glibbert ien e richten van e puut met bolletjes, t blikje met de aandere schuuft juust aner kaant op, net genoeg om Geert kapseizen te loaten. Doar
    ligt e, ien t wotter, blikje is deur aal dat gedoe omkieperd, aan e voeten van zien vrouw die riddersloagen met grode ogen noar heur kerel kikt.
    “Wat kriegen we nou dan??? Is jim onverwachts met swem- of met zeillezzen begund? k Zol dan mor n aandre boksem om e kont doen, nou is dien stuutsiekoren Wehkamper glad bedörven, t mooie is der vot doadelk of.”
    En dan begunt ze te laggen, te laggen, ze wiet van gien opholden. Noaberske van twij hoog doarachter, Riekje Revel, trekt achterdeur open, wil de keuken ienstappen, mor Geert zien vrouw blokkeert de toegang.
    Riekje zigt allent wotter op de vloer, n stuk van n stuutsiekoren boksem en n omvalen blikje.
    “Wel allemachteg, wat het Geert nou weer ommans?”
    “Riekje, even wachten, Geert het n noodlanden moakt, Poort komt zo veur de wegsleperij…” En weer klinkt heur vèrdroagende lag, nog wieder vot, achterdeur stijt ja open. Ien tied lukt t Geert endelk ien e benen te kommen. Hij wil op e keukenstoel deel valen, mor dat wiet zien vrouw nog net veur te wezen.
    “Is jim nou hielendal van de pot rukt? Ok nog mien mooie stoel kleddernat moaken? Niks dervan! Noar boven, verschoon dij mor! Kiek onze Olumpische zwemkampioen doar nou ies stoan….” En vannijs rollen de lagsalvo’s deur t huus en zien omgeven. “Riekje, kan jim mij de vaal even aanlangen? Joa, met dij gele emmer, bedankt.” Geert is ondertied ofdropen richting trappen. Hij heurt Riekje nog krekt vroagen noar dat plietsiebericht veur de radio. “Och”, zegt Geert zien vrouw, “dat ging om n kovver, n verdachte kovver op t stoatsion, joa, woar was t ok al weer….” “Berlien”, fluustert Geert ien zukzulf,
    “Dietrich of Knef, wel wast ok al weer….” En hij moakt dat e noar boven komt.

    Petzinger, George

    n Dokter

    n Dokter oet t Oost-Vraize Broase
    kocht veur vraauw n boeket in de voaze.
    Zai zee: “Hest wat te verbaargen?”
    Doar kon man nait om lagen
    en hai sluig heur mit bloumen op de moaze.

    Petzinger, George

    n Boer

    n Schatrieke boer oet Boertange
    haar niks meer van t leven te verlangen.
    Hai knupte zok op,
    mor dou brak hom de strop…
    Alzo bleef hai nait laank genog hangen.

    Petzinger, George

    Adrillen

    Ruip n koopman noar t volk op Adrillen:
    “Koop hier joen vermoageringspillen!
    De vraauw super-slaank!
    Wat minder geld op de baank,
    mor ie kinnen joe der nait aan vertillen!”

    Schaank, Gerrie

    n Mobieltje

    k Wol noeit zo’n ding hebben. Mor ast mit dien auto aan Duutse autoboan, op weg noar wintersport, stilstoan blifst en din uren aan de wandel bist om van de boan oaf n telefoon te vinden….. Din ook nog ains over verkeerde autoboan nog n poar uur de verkeerde kaant oplopst…… Din dien auto mit vraauw drin nait teruggesvinden kinst….. Din dinkst toch wel: “Haar k nou mor zo’n ding had!”
    En din wil k joe d’ellinde bespoaren van dat Duutse plietsie mie van boan oafplokt het en noar mien auto brocht het….. De ADACman de auto nait reparaaiern kon en ons noar n hotel sleepte dij vol zat….. Wie mit tien groaden onder nul ien auto sloapen hebben op t terraain van n geroazie, dij de volgende dag de auto nait moaken kon of wol, omreden dat t zoaterdag was….. Wie mit n huurauto wieder mozzen, dij wie ook nog ien de prak reden hebben, zodat der weer n nije huurauto kommen mos…. . As wie mor zo’n mobieltje had haarn, din was t apmoal veul vlotter goan. Wie hebben ons din ook votdoadelk noa vakaanzie zo’n ding aanschaft. Veur noodgevallen vanzulfs en nait veur aal dat geplaas woar maiste lu hom veur bruken.
    Mor begunst toch aal meer aan zo’n ding te ontdekken. Der zit ook SMS op, veur korte braifkes schrieven. En dat mag k nog wel ains geern doun mit buurjong. n Beetje maaljoagen zeg mor.

    En zo kreeg ik n moal n wonderliek SMSbraifke dou wie op vakaanzie ien Venetie wazzen. (Vraauw zeurde aal datteg joar dat zai n moal noar dat romantieze Venetie wol en ik heb t datteg joar tegenholden kìnd, mor mit Pinkstern mos t der din ìndelk van kommen. t Vuil nait tegen mout k eerlieks zeggen. t Het de reloatsie oardeg opfrist). Mor goud, doar ien t Itoalioanse Giethoorn kreeg ik t volgende SMS-berichie: “Ma, hier Cora. De kinderen zijn dinsdag onverwachts vrij van school. Hoe zit dat met oppassen? Bericht even terug.”
    Nou, dat braifke was duudlek nait veur mie bestimd. Cora was n beetje mit de nummers aan t knooien west, ducht mie. En toun kon ik t nait loaten en braifde terugges:
    “Cora, ik wil niet langer op die rotkinderen van jou passen. Punt uit! Ma.”

    Of ‘t weer goudkommen is tussen Cora en heur moeke wait ik nait. Ik heb noeit meer wat van Cora heurd.

    Petzinger, George

    Fietsen

    Hou voaker of k t heur, hou vergrelder ik wor. Fietsen, dat is veur mie waarken zunder hunneg. Mien ol heer zee t vrouger voak. ”Waarken, der is gain mooier ding as waarken. Kin der wel uren noar kieken” Zo kiek ik nou noar fietsen. t Is niks as trappen woaraargens hìn, mor je mouten ook nog weerom. En wat heb je der aan ? Niks. Soms dìn binnen de omstandigheden zo, dat je joe der nait veur wegdraaien kìnnen.
    Zo was t ook dizze keer.

    Wie waren mit caravan noar d’Achterhouk reden.Goie vrunden van ons hebben ook n caravan en dij hadden vraauw kop gek moakt. “Fietsen mitnemen hè!” Nou kìnnen wie reusachteg mit dizze luu overweg, moar of dat ook zo wezen zol as we mit heur op vekaansie gingen…. Wie besloten t er op te woagen. Wie kwamen terecht op n camping in Vorden. t Ston ons direkt al aan. Baaide caravans hebben we zo hìnzet dat toaveltjes en stoultjes der tussenin stoan konden “veur de gezelleghaid”. Vraauwlu muiken kovvie, kameroad en ik konden uutbloazen van t waark. Fietsen haren wie tegen n boom zet achter de caravans. t Weer luit zok van de beste kaante zain, soavends konden wie boeten eten. Wie besloten dag mit n potje rummiekup en n ditje en n datje. Òfsproken wör dat we volgende dag op fietse d’omgeven verkennen zollen.
    Anerdoags waren wie al op tied wakker en noa t broodeten gingen wie op pad. Mien kameroad har al n route uutstippeld, wie begonnen vol goie moud mit onze verkennen. As je wel ais in de Achterhouk west binnen, zel je tougeven, dat het doar meroakels mooi is. “Een Eldorado voor wielrijders” staait in de VVV-folders. Allain….ik bin nait zo n fietser. t Zakt mie hail gaauw in de bainen en ik mout aalgedureg van t zoadel of, om reden dat ik soms nait meer wait of ik n hai of n zai bin…. Ik loat mie hou din ook nait kennen en kin van zo n tochtje, as t nait te ver is, toch wel genieten. Dou wie op weeromweg waren noar camping, zee ain van doames, dat we nog even wat boodschappen doun mozzen. Bepakt en bezakt kwammen wie bie caravans aan. Boodschappen wörren uutpakt, d’oavend verluip zoas wie geern hadden. Volgende mörn bie t ontbijt vruig mien vraauw, woar k krìntebollen loaten haar. Nou haar ik gain boodschappen opborgen, dus vruig ik of ze wel alles oet fietstazze hoald haar. Veur zekerhaid ging ik zulf mor even kieken. Ik zag votdoadelk dat er wat nait in orde was. In fietstazze was n groot gat kaauwd. Dou ik kleppe optilde, zag ik een aanvreten plastic puut mit nog wat restanten van krìntebollen. Bie zowat ston je wel even mit d’ ogen te knippern.
    Wel was der mit onze krìntebollen vandeur?
    Wie wozzen het nait.
    Wie aten brood zunder krìntebollen en omdat het schier weer was besloten wie n wandeling te moaken.
    Tegen middag waren we trogge en zag ik bie mien fietse wat bewegen. “Stop”, zee ik, “blief stoan, der zit aine bie mien fietstazze.” Verboasd zaggen wie n eekhoorn t gat in tazze nog wat groter moaken, kon e restanten van de bollen ook nog even mitnemen. Dou hai ons in de goaten kreeg, zag ik hom twieveln of e wegrunnen zól. Dou wie ons bewogen, muik e toch mor dat e wegkwam. Wie hadden doader op haiterdoad betrapt.
    Wie hebben dij weke nog hail wat òftrapt en ik mout zeggen: “t Is mie nait tegenvalen”. Op t end waren wie t hartgrondeg ains: “t Is veur herhoalen vatboar !”

    Blaauw, Jan

    Spelbedaarf

    Mit kappe stoet schaif ofsneden,
    dik botter derop (blaauwe baand),
    runt e noar t sportveld. Bale onder
    aner aarm, kaauwen gait lopiesweg.


    Zien jopper is binnen körtste keren
    doelpoale, net as jaze van buurjong
    dij vannijs persies ofstand oftredt,
    zok oetrekt, doarboven is over.


    Drij korners penaltie, boetenspel
    doun ze nait aan, tekkeln verboden.
    “Aanschoten hands, aanschoten!”
    “Speulst gemain, dust nait meer mit!”


    Slörm van vieftien komt dichterbie,
    smit peukje vot, pakt bale in hannen,
    blift kniezend stoan. Dìn n wilde trap
    over t goas in toene bie Strieker…


    Even is e riddersloagen, gait mit
    n boge om grode jong tou noar
    d’oetgang, steert tussen bainen,
    op zuik noar bale maank mous

    Meer van der, Alice

    Moi köster

    Hest mie toal weerom geven,
    toal van vrouger.
    k Zai mien oma ien Ten Post
    bie heur bonen en baiten in toen,
    doeven op deel,
    wentelteefkes in kebof.
    Roamen besloagen, nait veul frizze lucht.
    Deerde mie nait, k was tien joar.
    Zo veul schiere woorden:
    diezeg, dokeg, doeknekt, doamel en
    n glìnne gloud.
    k Daank die köster,
    t was een waarm nust.

    (Deurgeven deur Jan Sleumer,
    kurzesköster)

    Vries de– Maarhuis, Anna Geertruida

    Widde wieven van Hoezen

    n verhoal van mien schoonpa

    In achterhoes van stoatege ploats Framaheerd zitten Minoa en Teun. Baaident waarken zai doar, ain as maaid en aander as middelvent. Aaid drok . Rondom ploats lopt n braide graacht mit n schiere looploan der noast. Minoa en Teun binnen doar wiswoar nog noeit west. Zai lopen nait over van driesteghaid, t is der spoukeg.
    Op dij looploan haar zai ze zain, twij widde wieven, bie naacht en ontied luipen zai doar. Aldernoast kèl was Minoa der van. Teun trok wat mit zien scholders dou maaid hom dat vertellen dee.
    Boerin was wel aais wat zunderling, dat wel……moar ,och t zol wat, hai hoalde zok nou dingen in kop dij messchains ainmoal gain woarhaaid wazzen, wat nait kon. Moar nou zaten zai soam in achterhoes om bie te kommen van grode schrik, om wat ter vannaacht loos west het. Boer was gusteroavend eefkes west. Of Teun aalgedureg wel bie Grait drij kieken wol, t was sikkoms zo wied dat kaalf der oet kommen zol. Boer haar der bie zeggen doan, om störmlanteern nait oet te doun, din haar hai ja gliek licht op aachterdeel. Noa zoon anderhaalf uur ging Teun ais kieken bie Grait drij, wat hai dou zaag……..nait te begriepen.
    Stoef bie kou zat n widde gedoante, aandoekte zaacht kouekop. Flusterde laive woorden tegen kou. Teun ston stokstief, störmlanteern ston noast heur, in stro. Mien laive tiedpot, laamp vil ook nog aalaan om, moar gain braand. Widde gedoante dee heur haand eefkes op lanteern, en vlamke dee t weer. Oaflopen naacht was e haildaal verhilderd west, dou hai t vertelde aan Minoa. Vertellen?…..hai kon ja gain woord oetbringen. Aal moar wiezen noar achterdeel, doar was t te doun. Minoa was nijsgiereg en baang. Dou baaident op achterdeel kwamen, ston haart sikkoms stil, nait ain moar twij widde wieven zaten bie kou.
    Teun en Minoa haren nkander stief vaast. Kiek nou toch ais, doar lag kaalf, kletsnat, widde wief was daaier drög aan t moaken mit n boske stro. Stoan blieven, gain stap konden zai doun. Aander widde wief bleef bie kou stoan.
    Noa n haalf uur was aal kloar. Widde wieven gingen vot, moar störmlanteern wer mitnomen. Hail veurzichteg wer boetendeur open doan en vot wazzen baaide wieven, duusternis haar heur insloten.
    n Klaain lichtje haren zai nog schienen zain deur roamke van achterdeel. Teun en Minoa leuven in spouken, want voak zain zai n lichtje op looploan rond Frama. Veur gain gold goan zai noar boeten tou, om ais kieken te goan. Proat is der nog nait overoet. Ook boer en boerin wollen t nait leuven, zokse roare dingen kinnen nait op Framaheerd heergoan. Moar wat boer wel hail vrumd von? Aan spieker op achterdeel haangt störmlanteern nait. Teun wait der niks van oaf. Wie goan moar aan zuik, zegt boer. Op looploan ?….wiswoar nait. Overdag nait, en nait bie duustern. As blinden op gloep stoan, wil Minoa nog wel ais eefkes noar boeten kieken. Joa e, widde wieven mit heur lichtje. Baaident dwoalen din rond Framaheerd. Moar bie oavend noar boeten goan , doar mout ie bie Teun en Minoa nait mit aan kommen.
    Want widde wieven op n looploan, mit n störmlanteern bestoan eerlieks…..hail eerlieks.

    Olle Bone, M

    Opkrikken

    n Dikke pluum veur Deputeerde Hans Gerritsen dij in het Dagblad van het Noorden (21 juni 2007, zummer begunt staark op streektoalgebied) zien gale spijt over t oetblieven van de “Europese status” veur t Nedersaksisch. Woarom wordt t Nedersaksisch nait opkrikt, zodat der Europees geld beschikboar komt? Doar kinnen dij politiekers ook nait genog op tamboeren, k heb t aal voaker zegd. Doodmui wor je dervan, en vergreld. Moaken dij Balkenende-huurlingen 100 doagen goie sier midden maank t gewone volk, mor eerlieks verstoán wat der leeft? Dat doun ze nait en asmits denk ik dat ze dat ook nait willen. Het Grunnegers, mor ook het Drents, het Twents en het Achterhoeks hemmen n knovvel in de rogge van neuden. Van Europa mag t, mor de kabbenetten tot nog tou binnen krekt zo grienderg as Scrooge in zien slechtste doagen. Aalweg drutjen, omhakkeln, nait even steveg deurpakken, dat gait je op den duur doch op de zenen waarken. Nou mout stoatssikketoares Bijleveld weer bieproat worden en dat zel ook wel weer van olden tot kolden duren. Mor Hans Gerritsen let nait lös, hai gait der op of. Streektoalen binnen “in”, n baarg volk, wie ook, hebben doar n beste kloet
    “identiteit” in zitten, of hoalen dat doaroet, oet dij streektoal. Kiek mor noar aal dij streeksoops met as bovenstebeste Finkers zien “Van jonge leu en oale groond”. “Boven wotter” zit der aan te kommen, de vaalse schoamte verswindt. Aner kaante van medalje: maiste jongelu hemmen nait veul mit streektoal, dij bescharreln heur zoaken en zoakjes mit Engels of sms-toal en veur schouleksoamen doun ze t hoogstneudege aan ABN. Din stait de streektoal in schare of op de tocht, liekt der van ons kulturele aarfgoud bie lutjenaan nait veul over te blieven. Pervinzies doun wat ze kìnnen, mor vuilen zok in steek loaten deur Den Hoag. Dat mout doch aans kìnnen? Kom op, lu! Moak dij ploug van Balkenende dudelk dat der nou, loaten we zeggen veur t ènne van zummer, promootsie kommen mout veur t Nedersaksisch. Roadsleden kìnnen doarover binnen heur aigen gemainte en binnen heur aigen pertij aan belle trekken. Pervinzioale Stoaten doun der nog wat bie en loaten Hans Gerritsen nait as n mislukte Don Quichot aanklooien in t Hoagse “Armageddon”. Schiere toak veur Hans Alders, ducht mie, veurdat e van t Grunneger podium stapt: “upgrading” van de streektoal (joa asmits mout je der n vrumd woord tegenaan smieten, al is t mor oet grammieterghaaid), kop der veur! Der op of, geef ze mor apmoal n spaigelploat van Lianne Abeln, loat ze Alex Vissering zien “Geluk is nait te koop veur n appel en n aai” mor heuren! of e, willen dij bobo’s dat hailemoal nait? Hemmen ze nou al zat mondege mìnsen dij zok van t ABN bedainen? Huiven doar gain loze streektoalers bie? Gruit t ze nou aal boven de kop? Loaten ze dat dìn eerlieks zeggen dan kinnen we doar nog wat over aggewaaiern. Aal dij mooiproaterij, wat koop we doarveur. Kom kabbenet, loat Hans Gerritsen nait laanger in dij woestijn rondwoaren. Hoogste tied veur n hogere stoatus! Europa, pak t knipke der alvast mor bie!

    Schaank, Gerrie

    (S)limmerick

    Ain visboer op de Brink in Nörg
    Staait veur zien rekloame börg
    Doar zien aanbod is:
    “Mörgen groates vis!”
    Ligt zien lozeghaid hierin verbörgen:
    Guster was vandoag nog mörgen

    Wildenga, Jil

    Vekaansie

    As ik aan vekaansie denk, komt ter n hail specioal, nait te beschrieven gevuil bie mie boven.
    Ik denk aan wiede veerten onder strakke blaauwe luchten, aan koele meren, baargtoppen vol mit snij, blaauwe meren, gruine bozzen en aan rust. Rust van binnen oet. Lichoam en gaist kinnen weer bietanken, zodat k ter weer tegen kin in dizze joagende wereld.
    Vrouger huifde je nait noar de noatuur te zuiken. Ondaanks de laange waarkdoagen, von je rust in de ainheid mit noatuur. Was der nog tied. Tied veur mekoar, tied veur rust en bezinnen.
    En nou? Nou liekt t wel of je tied moaken mouten. Tied veur rust. Tied veur vekaansie. Je mouten alles ofspreken.
    En din? As t zover is? Din regent t jong katten, kin je de echte vekaantiestemmen nait vinden of brekt pa zien bain.

    Vekaansie, t is mor wat je der van verwachten. Waaklozen zellen aander gedachten hebben dan nijsjoagers, dij, veur heur doagliekse boterham, d haile oardkloot oafraaizen, roezies in de wereld zo neudeg bie ons bringen mouten, woar wie din ook weer roezie over moaken kinnen en haildal nait meer waiten woar nog rust te vinden is. Zai zellen wel t laifst rusteg thuusbliemen in heur wonen op de Vale Ouwe of t bungalootje aan diek. Toch?
    Mor hai het ja ook nog vraauw en kinder, dij mouten hom al zo laank missen, zitten aaltied al thuus, willen der ook wel ais uut en wat aans zain. Dat wordt gegarandeerd ook oorlog en zeker; weg mit d’ rust.

    Mien oompie hè, oom Jan, de belasten- inspecteur, kin zien lol ook wel op as e op vekaansie is. Hai zit aaltied uut te reken wat zien Gastheer van zien dure Boetenlaands Hotel aan belasten betoalen mout van zien zoerverdainde sinten.

    Joa en as je wat meer in de bule hebben, kin je soms wel twij of drij keer mit vekaansie. En d’ aarbaider? De boerenknecht? Der binnen nog zoveul minsen dij nait met vekaansie kinnen. Gounent binnen zaik of hebben n gezinslid, pabbe of moeke te verzörgen. Dai minsen kinnen soms hailendal nait vot.

    Wie kriegen nou ja ook vekaansiegeld. Doar mout je toch wel van op vekaansie? Mor, t komt veur veul, veuraal grode gezinnen, net op tied om d’ ain of d’ aander gat te dichten in de finansiering of d’ overjoarege waskemesien het zegd: “Dou t zulf mor” t Is mor raor verdaild in wereld. Mor k zol ja van dat specioale gevuil en van de rust of- roaken deur aal dij fiebeldekwinten.

    Oom Gerrit het t goud bekeken. Dai zit rusteg, lekker in t zunnechie veur zien tènde of, as der somtied n kopern ploert uut n wolkenloze blaauwe lucht schient, gaait hai lekker in schaar zitten mit zien happie en drankie op tied. n Middagsloapie van n poar uur…. Din het oom Gerrit vekaansie. Mor zien vraauw, taande Truus, het kriebels in kont. Dij zol t laifst mit dikke pude geld, n luukse auto, laifst met sjefeur, niks om haanden, langs ’s Heren wegen raaizen en heur diverdoatie zuiken. n Dagje hier, n dagje doar, leuke dingen zain, nije minsen kinnen leren en, nait te vergeten, overaal lekker eten en sloapen woar ze din zulf gain waark van had het. Mor ja, doar duurt ze din weer nait over fiemeln

    Vekaansie. De Grode Larousse zegt en dij ken t waiten, zeggen ze: Vakantie: tijd dat er geen lessen worden gegeven. Ik vind dat Grode Larousse t nait wait. Lessen vin je ja overaal, ze worden in t leven aaltied geven, as je ze mor zain willen.

    En vrouger? In mien schoultied? Kinder kregen vrij om op t laand mit te helpen mit t binnenhoalen van dat wat met noeste aarbaid en de zegen van boven, gruid was. Niks vekaansie, niks grode raaizen, niks rust. n Zere nikkenakke, kapodde haanden van t haarde waarken en doodmuide op bèrre, zodat je, bie t eerste hoanegekraai weer overènde kwamen.
    Gezelleg was t wel mor der mos wel aarbaid worden. Tegenwoordeg nuimen ze dat ‘vakantiewerkers’ en kriegen ze der geld veur. Woar ze din van op vekaansie goan, n nije plof, n walkman of n computer veur kopen. Doar mos je vrouger ais om kommen. Je huilpen gewoon mit, dailden mit in t waarken in de vrije noatuur, eten, drinken en t laif en leed. Gain schaar opzuiken of smiddoags n poar uur sloapen. Dat was der nait bie.

    Zo kin ik ook nog n amateur – geoloog dij zuk in de vekaansie volledeg overgeft aan zien ‘versloaven’ terwiel zien vraauw in zunne ligt, zit hai in de grond te porren. En de getraauwde verpleegster zel groag n poar sinten verdainen as vekaansiezuster. Ook de vekaansie Koamer moakt gebruuk van minsen om dringende zoaken, in dizze ‘rustege,’ periode of te waarken. Meneer Pietersen gaait noar Luik, veur n vekaansiekurzes Fraanse toal. We doun aan vekaansiespraaiden en der binnen vekaansieschoulen, alles gilt vekaansie, vekaansie, vekaansie!

    Mien vekaansie kin je zain as n parafrase op t laidje van Annie M. G. Schmidt; “Als moeder jarig is, is ze nog niet jarig.”
    Op de camping heb ik t sikkom nog drokker as aans. Thuus zet ik de wasmesiene aan, zet elektriek kovvie en heb ik de stofzoeger bie d haand. In de teende dou ik de waske en moak ik kovvie mit mien tien geboden, en in ploats van de stofzoeger, mien knijen mit stovver en motblik. En din is t ook nog de bedoulen dat je rust vinden.

    Wat de mins ook dut in de vekaansie, woar e ook is, woar e de muide ledemoaten ook dele legt, vekaansie staait en vaalt mit wat je der zulf van mokken, of je de innerleke rust wel vinnen kinnen. Want je nemen joezulf mit, overaal hin. Is t nait din? t Is joen aigen tied dij je deurbringen doar woar je, aal of nait, veur kozen hebben.

    Wat vekaansie ook bie joe opropt, of je t beschrieven of vertellen op de menaaier van Ede Stoal, Siemon Reker, de onvolprezen
    Dickens of, de nait te evenoaren Godfried Bomans, dat moakt nait uut. Elk dut t op zien aigen menaaier
    En ik? Ik heb ‘t in ale rust, op mien menaaier, verteld. Mor bie alles? k Wins joe n goie en veuraal, n rustege vekaansie.

    Uut “De Toal van Mien Moeke” – 2007

    Bootsman, Siet

    Theekouken

    Stilleghaid gaalmt mie ien muit, as k thoeskom. Ik kiek of er post en e-mail is. Din stap ik ien auto. Zo rie k noar dörp tou, woar k eerder taande ophoald heb. Heur leste rit wol k bie wezen. Achter raauwauto aan ging t noar stad tou. Groep belangstellenden is nait groot meer as je 90 joar worden binnen. Mor as je woorden van ale sprekers bie n kanner leggen, krieg je n goud beeld van heur leven. Schane dat ze zulf nait veul meer wis. Dat zee ze tenminsent, dat alles ien n grieze mist verswonnen was. Herik, wat wer dat mensje vranterg en grammieterg dou bainen en oren minner werden. Toch zag k nog wel ains n ondeugende twinkel ien heur ogen om mensen heur gezemel en gewemel. t Leste woord dut mie denken aan n Grunneger dainst ien Harkemoa’s zulfbaauwde kerkje woar gemainte oet volle borst zong van …Hai zigt oet zien hemel/ons mit ons gewemel./Hai het mensen deur. Wat meer eerbied wer t nait minner van.
    Even bie vraauw Bos aan om te zeggen dat plechteghaid goud verlopen is. Kin ook nait meer lopen. Begrip en waarmte bie dizze buurvraauw van taande dut mie goud. Wie vonnen t mooi dat bewoners van t verpleeghoes ien n kring ien hal zaten bie t òfschaaid.
    Weer ien auto bedenk ik dat er gewoon bosschoppen doan worden mouten. Bie bakker hoal ik brood, stoet en theekouken. Ien kraant ston n stukje over n nijmoods dieet woar theekouken aanprezen werden as: lekker, licht verteerbaar, weinig calorieën.
    Tegen bakkersvraauw zeg ik dat gemiddelde Grunneger wat genuanceerder ien zien oordail is: beetje dreug, nait veul smoak aan en wat kin mie dat schelen of k ter dik van wor. Ze zegt dat heurent nog altied beder binnen as wat er ien schappen van winkel ligt.
    As k verder rie, komt taande mie weer ien t zin. Voak zee ze tegen veziede, dat ze weer noar hoes tou goan mozzen. Mor leste keer hiel ze mien hannen vaast en zee: hier blieven, nait votgoan. k Draai t haim op bie schoonzuster. Zai hoalt wat te drinken. Der wordt aanbeld. Twij potege kerels ien overaal stoan bie deur.

    t Is om boiler te doun. Ze lopen mit noar biekeuken. “Hier hangt e”, zegt schoonzuster.
    “Hangt?”, vragt ain. “Wat aans”, zegt ze.
    “Wie zollen hom mitnemen”, zegt aner.
    “Doar hangt e ja”.
    “Wie maggen hom allain mitnemen, nait lösmoaken”, zeggen kerels. Boiler is nog nooit ontploft mor schoonzuster op dat moment aal en haildaal as ze vroagen of ze hom der zulf nait òfhoalen kin. Of n staarke buurman zeggen ze der gaauw bie, as ze t onweer op heur gezicht zain.
    “Dij risico maggen wie wel lopen?” blast ze. Dat ze t bedrief bellen mout, roupen ze bie t votgoan. Dat dut ze. Mor nou mout er betoald worden. t Wichtje aan telefoon zegt van 11 euro veur n haalf uur. Touvalleg is er waarknemer ien de buurt dij komen kin. Schoonzuster wist hom plek aan. “Hai hangt ja haildaal ien t houkje”, zegt man.
    “Doar het joen bedrief hom zulf ienstalleerd”, bit schoonzuster hom tou. Hai begunt. t Duurt even veur t ding er òf is. t Nimt meer tied as e docht. Of ze 22 euro òfreken wil.
    Droaderij blift lös aan muur hangen. Schoonzuster is aan kovvie tou. Ik pak theekouken te auto oet en vertel heur wat ik tegen bakkersvraauw zee. Gelukkeg kin ze der om lachen. Wat n dag….

    Sleumer, Jan

    Stroatenplan

    k Heb net n stroatenplan
    van t leven kocht
    Op 1-HW97 kom k
    bie Verledenstroat te lanne
    Boven ien toren
    soezen warrelwienden
    deur gaalmgoaten
    Tied krigt gain kaans
    om ook mor eefkes stil te stoan
    Mit begerege sloagen ien t rond
    tong te mond oet
    kwakje spij ien voesten
    wienden wie hom op
    rabbelrad van oaventuur
    Tegen t teruglopen
    is mit haand en taand verzet
    dus praait t palrad
    wat wie willen
    allinneg mor toukomst
    Mor mit wizzeghaid van beneden
    mien olders veur t hoes
    Tertsen van kèrkklokken
    waaien om heur tou
    en deur noar zee
    Doezelgmoakend is hoogte
    van t aanwaaiend geluk
    Moi Betsy schalt mien moeke, moi!

    24/11/06

    Bé

    Droad oppakken

    Geert zit ien achterkoamer bij de grode toavel, stoapel kranten veur zien neus. Hij is op vekansie west, oflopen weken, soamen met zien vrouw. Even deruut, vot van de doagelkse dingzegheden, zien hoe greun t gras wiederop is aan aner kaant van Vrieslaand. t Vel schier biekleurd bennen ze weerom kommen, uutwaaid, vannijs oploaden. Geert har nog wel wat laanger blieven wild, mor zien vrouw von t mooi zat, tied om t eigen tuuntje aan te harken. En ja, dan moet je de droad weer oppakken en vind dij mor ies onder de kranten, tiedschriften, rekloame, apmoal keureg rangschikt deur n metlevende en plantenwoatergevende buurvrouw. Geert zet zien stoel ien zien achteruut, gijt langzoam stoan, rug het nog vrije doagen over, en stommelt deur de bijkeuken noar buten. Zien vrouw zet net wat nije geroaniums ien e plantenbak, kluten potgrond vliegen je om d’oren. Ze gluurt even noar de bult kranten die mor niet krimpen wil.
    “Nog wat biezunders ien t olle nijs tegen kommen, Moatjes?” Geert pruuft n licht verwietende toon, of ze eigelks zeggen wil: “Kerel, schiet nou doch ies op met dat ol
    pepier…”
    “Och”, zeit Geert, “Koopman gijt met t hiele spultje noar industriepark bij Drachten. Doar zitten ze stoefbij de A7, kunnen ze zo de snelweg oprieden. En ze bennen weer aan t reveln over t ien mekoar knutern van ién gemiénte ien t Westerketier. Een of andere biezundere schoolbestuurder vindt dat veur zukzelf makkelker waarken en doar moeten d’aandre ienwoners zuk dan mor bij aanpassen. Börgmeester Van Bekkum van Marum geft m geliek en joa, dan heb je de poppen aan t daansen.” Geert hoalt even vannijs oasem, hij is niet wend zoveul zinnen in ien toer achter mekoar te zeggen. Zien vrouw hoalt heur neus op, wiet al weer genog. “Börgmeester die Van Bekkum hiet? Kun je niet aans van verwachten!” Ze pakt de bezzem en begunt fanetiek te vegen. Geert moakt dat e votkomt, op e fiets noar de grootgrutter, bosschoppen aanvullen en noagoan of de kovvie doar nog te drinken is. Ien e winkel is e nog niet ies leste bocht om, of hij heurt al n bekende stem: Haarm Proatjeboksem.

    “Zo, Geert Moatjes, nou al weerom? Mieste zestegpluzzers kommen pas weer te veurschien as de r ien e moand komt. Haar jim wìnst van de sooptoestanden in dizze kontrainen? Man man man, jim is ja woarachteg lichtbruun worden, heb je ok nog zun had in je vekansie, t kan ja niet op tegenswoordeg.”
    Haarm komt even van zien proatstoel of en schenkt Geert n bekertje kovvie ien. “Hoe is t met dien bloeddruk, Harm?” Der vlugt n schare over t gezicht van d’olle streuper. Dan kloart t weer op. “Proat we niet meer over, mien vrouw wol der niet van wieten. Sunt Appie H. met zien hamsterweken begonnen is, het ze pakken kovvie iensloagen en ze vindt dat k heur doar niet met zitten loaten kan. Geliek het ze, dan mor gien bloeddrukmeter om de aarm. Schiere doagen had? Knipke leeg? Beschuten bennen goedkoper worden, jim komt op t goeie moment, potjandorie! Al heurd zeker dat jim flink wat ruumte krigt doar ien Noordhörn? Koopman gijt noar Drachten en dan blift doar doch n schitternde ruumte achter. Je kunt der wel n poar heli’s hènzetten, of n kartboan van moaken of n boan veur rollerscheuvels of hoe dat spul ok hieten mag. Messchien vestegt zuk doar wel n ekspirementeel rotondeuutperbeersentrum, met wat Uropees geld moet dat kunnen.”
    Geert nemt leste slokje en stapt weer op. Hij is aal wat wummelg. Met drie rol beschuut, plat stuk Vriese noagelkees, vier pakjes thee en n superpak pleepepier gijt e swoar aanloaden weerom, brug over. Met n rojoale meneuvel let e n Koopmanvrachtwoagen, n kaptoal aan nije bezineslurpers op d’aanhanger, veurgoan. Stekt nog even haand op. Nou kan t ja nog….

    Berg v.d., Petra

    Over viefentwinneg joar

    Nou, hou dat t mot over viefentwinneg joar mit Grunneger toal, dat waait k ja nait. As ik ooit kiender krieg, din zellen zai van mie gain Grunnegers leren. As zai din zo old binnen as ik, kinnen ze, as ze dat willen, noar Grunneger les goan. Mor ja, viefentwinneg joar is nog hail wied vot. Wie zain t wel.

    Berg v.d., Petra

    Mien peerd

    Dou ik vattien was, hemmen mien olders en ik mien peerd Mirage te Fijnaart oet hoald. Ien tussentied is zai aal weer twaalf joar bie mie. Oflopen zummer keek ik op t internet en kwamen wie der achter dat heur pa n droaver ien Amerikoa west waas en n bult priezen wonnen haar. Jammer genog is t mit mien peerd nooit zover kommen, mor wat nait is, kin nog kommen.

    Oet t Oethoester Boukje 3

    Schlemmer, Koba

    Pelzaaier

    Hai haar hom n klókje ienschonken
    en zette hom deel ien grootstoul


    Hai keek wat veur hom oet
    en lait t lij noar binnen glieden


    titvles
    poepsteern
    swienepuut
    juggel
    sjarlefrans
    luks!


    t Bekwam hom tiptop
    Koamer schrok kant op
    van zien luchteg ainmans gelag
    Roamen kropen bezied
    achter heur gerdien


    Komaan! dochde, k schenk
    mie nog mor even ain ien
    Koamer hil oam op
    en lait hom stil geworren
    As hommesko pelzaaier haar
    vergat e koamer toch mor

    Oet t Oethoester Boukje 3

    Luchtenberg, Tjark

    Kommer en kwel

    Kommer en Kwel waren dikke kammeroaden. Zai deden n haile bult dingen soamen. Mit zien baaident aan bosschop en soamen aan t waark.
    Ze mouken doar haile schiere vogelhoeskes en wat aal nait meer. Ook von Kwel t aaltied mooi om toart te bakken, mor begelaaidster was nait aal te wies mit hom, omreden dat hai n moal suker veur zolt omwisseld haar. Kommer haar ook oareghaid aan vissen. As zai t ook mor even aan tied hadden, gingen ze soamen noar t widde baalkje achter Moushörn.
    Kwel deed aaltied t wirmpje aan hoak, mor och, och, wat gebeurde der dou? Kwel kreeg t hoakje aan zien vinger en duvelde der zo mit t wotter ien. Ainmoal op t dröge zee Kommer tegen
    Kwel: ’Ik dou dat zulf wel even.’ Dou wirm aan t hoakje zat en dobber ien t wotter dreef, waas t n kwezzie van wachten. Noa n tiedje haar e beet. n Haaile dikke vis, t leek wel n haai. Kommer trok aan hengel, mor kon t allinneg nait holden. Kwel hulp hom mit, mor toch vlogen ze mit heur twijbaaident t wotter ien. t Ging zo haard dat ze wel wotterskien konden. Bie wotterzuvern van Oethoezen hemmen ze mor lösloaten. Deurwaikt gingen ze op hoes aan.

    Oet t Oethoester Boukje 3

    Vries de– Maarhuis, Anna Geertruida

    Jaan

    Moi lu,

    Nou ais n verhoaltje oet t Hippolytushoes [Middelsom].
    As olderling waark ik doar, din heur ie veul verhoalen, doar is dit ain van:
    {Proatboudel is hoesblad }

    Jaan haar Proatboudel veur zok liggen. “n Schier blad, mor der staait de wereld in over God, verskes en zulfs n preek.” “Wat mout ter din in stoan?” zee k tegen hom. Jaan kikt mie ais aan.
    “Nou”, zegt e, “voetbaloetsloagen, dat liekt mie wel wat tou”.
    Jaan was nait groot brocht mit God en zo.
    “Waist doe din wel dij God is ?” zee e. “Joa, dat wait k ja wel, hai het minsken laif.” ” En ik mien Martje, ” zee Jaan.
    “Binnen ie wel ais in kerk west?” Wiswoar dat haar e. Ien Hoezen, stoef bie Middelsom ja.
    “Waist wel woar dat ligt?”
    Noa vatteg joar wis k dat wel. ” k Heb körts lezen doan in kraant, dat ter aargens minsken deupt binnen in open wodder, t het zulfs op t.v. west, dat liekt toch naargens noar, veuls te kold. Longontsteken, dat kinnen zai ja der van kriegen.”
    Hail vilaain kwam der achteraan: “Kriegen zai ook gain geld weerom van zaikenfonds.”
    Proatboudel wer weer pakken doan.
    “Koieledders binnen t”, zee e. k Zee: “Te groot?” “Nou nee, dat nait zo.” t Wer weer stil in koamer. “Verjoardoagen, stokold binnen lu ja, dat mout in, hou hait blad moar ais weer?”
    “Krekt, Proatboudel.”
    “Hest doe ook n kerel?” “Joa, had,” zee k. t Wer stil in koamer, hai kikt mie aan: “Slim
    is dat wicht.”
    “Hou old?”
    “68 joar is mien man worren,” zee k.
    “k Bin 86,” zee Jaan. “Maggels is n hail schier verhoal, mit dij bruier en zuster, Klaas en Greta. Woar hoalt dij vraauw t vot…”

    ” Dij vraauw ben ik, k schrief aal joaren over heur baaident.” “Goan dij nait dood?” “Nee”, zee k, ” in mien verhoal blieven zai aaid zulfde older hollen.” “Goa mor weer vot wicht, k bin muide.” Haand wer noar mie oetstoken.
    “Moi e, tot kiek.”
    “k Dink dat ik nog wel ais in kerk kom beneden, is dat goud?” “Joa zeker is dat goud.” Jaan kikt mie aan.
    “t Kin gain kwoad ja, as Hai minsken laif het , woarom mie din nait?” Noadínken over dit bezuikje het botslim laank duurd.

    Blaauw, Jan

    Dooie kadde

    Dooie kadde ligt onder in wale
    van sloot, doodstil, kop haalf
    in t wotter. Poar tellen doarveur:
    gilpende remmen. Rieder
    stapt oet, smit dooie kadde gaauw
    in sloot, naait der tuzzenoet mit
    zien bezineslurper. Loate fietser
    gait langzoamer rieden, zugt
    dooie kadde, kop haalf in t wotter.
    Menuten doarveur: stem van t boaske,
    open deure, kadde glipt noar boeten,
    miegt, runt noa t kraben oprit oet,
    perdoes Vraizestroatweg over.
    Rompslomps zit e vongen in t licht
    van koplaampen, din n dovve boms.
    Dooie kadde ligt onder in wale
    van sloot, kop haalf in t wotter.

    Bouwman-Groenewold, Ineke

    Kat ien zun

    Ien vinsterbaank
    doar ligt mien kat
    te soezebollen
    ien t licht.
    Zun schient hom doar
    persies op kop,
    hai kniept ogen
    der bie dicht.
    Wat n weelde
    liekt mie dat tou,
    zo zunder zörg
    te leven.
    Zulfs achter eten
    huift e nait aan,
    dat wordt hom
    zomor geven.
    Ais n dagje mit
    mien kat aan ruil,
    dat liekt mie
    Echt wel wat.
    Benoam zoas hai
    doar nou ligt,
    mien olle
    dikke kat.

    Blaauw, Jan

    Van oost noar west en sums weerom (6)

    Poletiek, dat kregen we ien Midwol wel met. Moeke kwam uut n rood nest, heur pa was joarenlaank roadslid en wetholder ien Beerte, veur de SDAP. Dat was bij mien pa thuus ien t Oosterend van Midwol wel wat aans. Hij was t oldste kiend ien n kerkelk gezin. Zien eigen voa kwam uut tied, toen hij zulf nog mor n joar of negen, tiene was. Vanof dat moment was t dubbel aanpakken, n tied woar e loater niet met veul plezier op terug keek. Schienboarliek het dat ok ienvloed had op kerkgang en zo, der zal wel kifkederij west weden. Hij uut de kerk en zien zuster ok; de jongste drij kiender bleven trouw aan de Hervormden, Midwolmer variant. Dat het ongeleuflek veul invloed had, ok op t leven van de kiender. Wij gingen noar de openboare school, neefkes en nichtjes noar de kristelke. Bij ons hong Drees veur de roamen, bij mien oomke was t apmoal Tilanus (CHU) wat de klok sloeg. Wij kregen Het Vrije Volk ien e bus, loater de Winschoter Courant en hadden zundags allenneg de beperkingen van de zundagse kleren (en dat vonden we al slim genoeg). As moeke weer ies ien t ziekenhuus lag, en dat gebeurde nogal ies, dan aten wij zundags bij de kristelke tak en konden we fluiten noar onze MOVV-wedstried op t laand van de rooie boer S.P.Meijer. Loater hemmen we ien Winschoot, ien e kweekschooltied, de SJGW opricht, de Socialistische Jongeren Groep Winschoten. De tied van de grode aksie rond t Dollardkenoal en de noodklok van Fré Meis. We stonden met hakkemak en vegezak op e markt, n kroam met antioorlogsboekjes, briefkes, plakploatjes, speldjes. Eigelks hadden we t toen wel had met de PvdA en stonden dichterbij de PSP, de tied van Lek en Spek. (Winschoot kon toen gien PVdAwetholder levern; de zogenoamd rooie roadsleden hielpen n 78joarege VVD’er Mellema aan de wetholderszetel. Man, wat hemmen we ons doar as jonkies druk om moakt…) Ien Zuudhörn ben ik eind joaren zesteg votdoadelk ien e PvdA aanbeland (linkser kon t ja niet in t Westerketier..), de klup van Kees, en Zandberg en postbode Hiemstroa. En Gerard Timmerman, aktieveling van de eerste orde, ook wat de start van de VVV aanbelangt. Loater is e ofserveerd in de richtingenstried, as wetholder. Aaltied t zelfde verske: te veul bestuurder, te weinig poletieker. Volgens áándern. Zelf kwam ik niet zo veul op e veurgrond, dat kon toen nog niet as werknemer bij t openboar onnerwies. En k schreef ondertied ok veur t Nijsblad en de Leekster Courant, die klus har ik overnomen van meester Bolhuus. k Herinner mij nog een verkiezenskrant van de PvdA, woar k stukjes Grunnegers aan bijdroeg (OostGrunnegers…). Toen was Haarm Maaier ok al met de Grunneger Bond begonnen en de Zuudhörner Vries Taeke Hoekema hielp m ien t Westerketier. Hij vroeg me of ik gien zin har over te stappen, mor doar har ik toen gien oren noar. Belangstellen veur de poletiek heb ik joarenlaank holden, mor ik wus nooit of ik zulf op de barrikoaden krupen moes, of dat k der beter over schrieven kon. En toen k ienmoal ien Noordhörn zat, was t hielemoal uut beeld. Veul te druk met de school aan de Oosterweg en je kon ja niet aans as bóven de partijen stoan. Schane, Noordhörn har toen ok al eerliekse karakters as rooie Oebel, en Mekke van Diek, en ol Nijenhuis, wat toesterg op zien olle dag, mor hai kon prachteg olle vulemmers beschildern. Loater heurde ik pas wat veur “linkse rakker” hai was. Wat zol n tiedmesien doch n mooi ding weden. Even weerom noar de zesteger en zeuventeger joaren….

    Veldhuis, Tiny

    Op n Belg

    Bie Oadörp aan begun van t Loug
    laip soavends loat n Belg noar kroug
    noa haile daag veur ploug aanlopen
    wol hai hom doar n klokje kopen
    mor krougboas zee doe bis nait wies
    jags mie ja glad n swien ien t ies
    wiel doe hier zits te dikkedakken
    zain aner klanten laist dien hakken.

    Veldhuis, Tiny

    Op n ezel

    n Wilde ezel is op Doord
    deur ezelskoppen kaant vermoord
    haitied wer hai bie t pakjes droagen
    mit haarde haand van fiets òfsloagen
    wat schane raip dou elkenain
    no het hai ons ja glad bie bain
    elk mout no aigen lasten droagen
    gain ezel kins der meer veur vroagen.

    Wilzing, Hanne

    Deurzicht

    As hai vaalt blif hai nich liggen
    Hai wodt optilt (Psalm 37)
    Nich snakken
    Is ja naargens veur neudig
    t Zit in lutke dingen
    Kieken is gold
    Loat die nich opvreten
    deur wat die dwaars zit,
    moar zet t op zied
    Hest tied
    Mor hol die nich in
    as t haart zegt: non!
    Hol handen open
    veur n schenken
    Want t beste komt
    van d overkaande,
    is nooit wied vot
    En hol vertraauwen
    Want ook al is t wol ais stoer
    t Komt ja altied wol goud

    Vonk, Giny

    Optaikens van n grootmoe (dail zeuven)


    Jonkie of wichtje.


    Lutje popkes worden hail gaauw groot.
    Mit joen klaainkinder gait dat nog vlogger
    dìn mit joen aigen.
    Ons oldste ootjezegger is thoes en bie de
    kinderopvang al slim bezeg mit t zindelk
    worden.
    Omdat aal kroep in dopkes deur n kander
    lopen bie de kinderopvang, vond heur moe-
    ke tied worden om heur wiezer te moaken,
    mor t was nait meer neudeg.
    Op moekes vroag wat t verschil is tussen
    jonkies en wichtertjes wait ze votdoadelk t
    antwoord:
    “Koen is n jonkie en dij het n gele plaank
    en ik nait, daarom bin k
    n wichtje”..

    Vonk, Giny

    Grunneger in Australië

    n Grunneger is emigreerd noar Australië en
    ridt mit zien zeuntje deur de roegte.
    Opains zain ze n groot baist mit laange ach-
    terpoten en n laange steert.
    “Wat is dat voa ?” vroagt t jong.
    “Dat is n dangeroe”, zegt zien voader.
    Even loater lopt der n haile grode vogel veur
    de jeep laangs en stekt zien kop in t zaand.
    “Wat is dat den ?” vroagt t lutje jong.
    “Dat is n dangeroe, mien jong”, zegt voa.
    n Uurtje loater rieden ze bie n wotter laangs.
    Doar ligt n ieselk groot baist mit joepsterd
    van n bek en hail schaarpe taanden in t
    woater noar heur te loeren.
    “Wat is dat den ?” vroagt t keuteldoemke.
    “Dat is n dangeroe”, zegt de voader.
    “Moar voa hou waist doe dat toch aalmoal ?”
    vroagt t kereltje vol bewondern.
    “Och dat is nait zo stoer mien jong, moar
    doar mout je Engels veur kennen. Zugst
    dat grode bred doar ?
    Doar staait dat op: “All animals are dange-
    rous !!!!!”

    Bakker-Ploeg, Ginie

    Vekaanzie

    De buren binnen vot, n weekie van hoes
    Achter bleven de bloumen en de poes
    Elke oavend wat brokkies in zien bakkie
    En wat schoon wotter, t is mor een makkie
    k Proat wat met m en aai m over zien kop
    En k zei ok dat e toch al wat strammer lopt
    De post bai de deur weg, goud oet zicht
    Dat lèèg ie neit te veul in t licht
    Even kieken bai de bloumen veur t roam
    Met geiter in e haand en t is ok zo weer doan
    Lèste dag t roam nog even wat open
    De buren kunnen zo weer binnen lopen

    Blaauw, Jan

    Vekaansie

    Wie binnen op vekaansie west, dat mag in kraande, in Kreuze. Leste vief joar wast der nait van kommen en nou konden we zo mor sikkom vaaier weke noar t boetenlaand. Nou ja, noar Vraislaand en nog wieder: Texel! Doar mag ik duvelsgeern hìngoan omreden dat der nait zo benaauwd is, dast dien toalen ophoalen kinst (Duuts en Amsterdams) en benoam om dast op n aailand zitst en dat voak nait deur hest. Vief joar leden wazzen we der ook n poar weken en in de joaren zeuventeg meer as ainmoal, dou kinder nog lutje beudels wazzen. t Aailand ligt der nog krekt zo, al hebben ze bie d’Ofsloetdiek Knelis Lely wel noar n aander stee sleept. Dij stait nou, nog aal mit aarm in locht, dichterbie de Vraizen. Aprilgrap van de studentenklup oet Oldeberkoop? Jacob B., zeun van t aailand, het ons noar Texel brocht, mit auto. Betere rieder bestaait der nait, haren wie even mazzel. In Den Helder is e thoes as bie zokzulf en dat scheelt al gaauw n boot. (Der was n tied dat ik docht dat Den Helder n veurstad van Schiedam was, mor t is mie aal n slok kloarder worden). Nog even over dij boot. Dat is mie doch n joekel! Man, drij verdaipens en dìn nog liekt zo’n dekvol auto`s krekt n verzoameln DinkyToys. Wie voarden op de dr.Wagemaker van de TESO, Texels Eigen Sloep Overzetterij, nou, dij sloep is steveg oetdijd. En der binnen gounent dij overzetterij oetstukken as ofzetterij, mor dat vind k nait, is mor net hou je der tegen aan kieken. Teso het zulfs van dij grode kobben in dainst om toeristen aan mooie ploatjes te helpen. Hangt der zo mor zo’n maiwe mit geknakte vleugels stil in de locht om zok fotograferen te loaten, elke digitoale hampel kin doar n wereldploatje van moaken. Vrouger was t aans. Dou wie meer as daarteg joar leden veur d’eerste moal noar Texel gongen, mit onze rooie Eend, op n zunnege zummerzoaterdag, zagen w’inains in Den Helder wotter en n baarg boten. Wie keken mekoar aan, mien vraauw en ik, kinder haren meer oog veur de schepen, en zeden: “Goh, vaalt dat even mit!” Haalf uur loater kwammen we bie n grode parkeerploatse mit apmoal riegen en dochst dast doar zulf aine oetkaizen konst? En dìn ook nog vaaierenhaalf uur wachten in de Eend en/of de brandende zunne (mit de kovvieroek van de noabers aingoal in neuze…), veurdat wie op de veerboot loodst werden. k Wil mor zeggen, nait alles is der minder op worden sunt Den Uyl. Dou wie hailemoal boven aan dek even n frizze neuze hoald haren, zunder biekomende kösten, en t begrip ‘oetwaaien’ ook weer inhold kregen haar, kon we votdoadelk de Renault weer opzuiken, aanspoord deur n vrundelk Tesowicht mit overtugende omroupstem. Doar kin dij van Arriva nog n baarg van leren… Binnen de körtste keren reden we boot of, Den Burg tegemuide. Den Burg is de hoofdploatse van Texel (en binnen n poar joar woarschienlek van aal dij Waddenaailanden, dij zellen ook wel bie mekoar veegd worden deur dij poletieke grootgruttende geliekhebbers), doar mos we weden. Ter ere van onze komst, zo leek t, wazzen ze de stroaten aan t opknappen. Mooie staintjes, gele, rooie, donkergrieze. Ze lagen wat achter op t schemoa, de stroatleggers, Wie mozzen deur t moalderge zaand ploetern mit onze hebben en holden, schiere trenen veur t strandwandeln. Jacob haar de swoarste kovver pakt, mit tillen was hai ons ook de boas. En wie hebben doar doch n prachttied had! Noa 3½ haalve weke binnen we weer ophoald, mien vraauw haar wìnst van heur aigen hortensia’s en stokrozen. Ik kìn t joe aanroaden, vekaansie op Texel. Nou eerst even wat biekommen, wel wait lees je dìn loater nog ains wat van onze wedervoarens op dit heerlek aigenzinnege aailand mit zien tuunwalen, schoapeboeten, Loladze en Hoornder Ring. (Verd…., zaand knispert mie nog tussen tonen….)

    Petzinger, George

    Op aigen bainen

    Dou ik t terras opkwam, zag ik hom votdoadelk zitten. Hai zat in n houkje, wat in mekoar doken. Zien kop daip in de kroage, as of e baange was, dat t beetje wind dat der ston, hom n stieve nekke bezörgen zol. Hai zag mie ook aankommen en aan zien holden zag ik, dat e doar nait bliede mit was. Ik kreeg de indrok, dat hai zok nait zeker vuilde. Onrusteg keek e om zok tou. Mit n schaif oog keek e noar mie as of e zeggen wol: “Hé doe doar, ik heb laiver dast nait te dicht bie komst, want ik vertraauw die nait”. As of ik der belang bie haar om hom wat aan te doun.
    Opains zag ik aan d’aandere kaant van t terras, dat der twij noar hom stonnen te kieken. Hai ruip wat. Ik kon nait verstoan wat e zee, moar de twij draaiden zok om en gingen vot.

    Hai ston verzichteg op, luip aal om zok tou kiekend noar t’aandere uutènde van t terras en bleef doar stoan. Hai ruip dij baide aandern nog wat achternoa en weer verston ik nait wat e zee. D’aandern bleven stoan en ruipen wat trogge. Ondertied dat e mit de rogge noar mie tou ston, keek e toch aalgedureg schichteg achterom, as of e verwachtte, dat ik hom achterbaks in de rogge aanvalen zol. Ik haar mie gain strobraid bewogen, want ik was veul te nijsgiereg wat der verder gebeuren zol. In tied haar ik ook mien kovvie opdronken en ik zag aan zien gedrag dat hai ook dörst har, teminste zo leek het mie. Ondertussen waren dij baaide aandern ook weer trogge komen en dij muiken meneuvels, as of ze hom dudelk moaken wollen dat hai noar heur tou komen mos. Hai kreeg dat op t lèste deur en wandelde in heur richting, zunder mie uut t oog te verlaizen. Ik was onderwiel aal nijsgiereger worden en zat bie mie zulf te veurspellen, hou dit toneelstokje òflopen zol. Dij baiden aan de aandere kaant van het hek kregen hom zovèr, dat e op stoule stoan ging. Triomfantelk keek e om zok tou, zo van “Nou kiek es even, doar kiek je van op hèn?” Dij aandere baaiden waren in elk geval dudelk onder de indruk en dansten van plezaaier.

    Nou kreeg hai t aalmoal op de heupen en hai begon ook te dansen. Hai kreeg aal meer zulfvertraauwen dunkt mie en net bie mien twijde kopke kovvie trok e de stoute
    schounen aan, nam zok op en vloog vot mit zien femilie achter zok aan.
    Zai draaiden nog even hoog boven t terras n rondje, as of ze zeggen wollen “Zugst wel,
    zo mout je dat doun” en verdwenen in de wolken.
    Nee, de kauwtjes staarven nog laang nait uut. Dij waiten wel hou ze t aanpakken
    mouten!!!!

    Vrieze, Harry

    Tiedrit

    De kop stait mie op barsten,
    Mien kleur is donkerrood.
    Der is nog gain ontlasten,
    De ontreddering is groot.


    Ik smiet papieren deur de keet,
    Vanachter mien computer.
    Niks gain poep of scheet,
    Allain een bult gefoeter.


    Nou doun de zenen ook nog mit,
    Mien lief begunt te trillen.
    Ik zit te bibberen as ik zit,
    Krieg blauwe vlekken op mien billen.


    Der komt gain woord meer in mien kop.
    En as k al aine vin,
    Den riemt e naargens op
    Of paast nait in de zin.


    Moar den, noa een rieg onnutte uren
    Vaalt er toch nog wat omdeel.
    Zelfs een hail ‘gedicht’ om te versturen,
    Gauw moar op de digi-mail.


    Dat is gelukkig weer aan zied.
    Moar nou nog even de vroag:
    Hou staait het mit de tied:
    Is het al mörgen of nog vandoag?


    Bin ik nou een dag te loat
    En ligt Kreuze op oapegoapen?
    Nee, goddank. Ik krieg het even te kwoad:
    Twij veur twaalf, Jan kin weer rustig sloapen.


    Ik heb het nog weer red,
    Mit veul muite, mit veul piene.
    Ook al was het ditmoal nèt:
    Ik bin nog veur de Dooie Liene!.

    Bé

    Rond of der dwars deurhèn….

    Met n diepe siek drukt Geert t toestel uut. Hij har krekt even keken noar TVNoord, noar “De Week Bekeken”. Doar zat n aitem ien, joa, zo hiet dat tegenswoordeg, over Noordhörn en dij duvelderij over nije weg noar Stad. Baarg reudel, von Geert, bult gegier en n beetje wol… Hemmen ze doar n zoaltje volzet met mensen die apmoal n haalve of asmits anderhaalve zin zeggen maggen en dan komt die vroleke Pasveer der weer maank. Das gien Pasveer, mor n Paskwil, en nijsmoakerij van t belabberdste soort…. Schut gien mens wat met op, lutje kermis is t en ffffftttt, volgende “aitem”. Of n onnerwaarp uut de varf komt, is niet zo belangriek, as t mor snel gijt. En die scheervogel van n gespreksleider mor lagen en ofbreken, en Deputeerde Bleker vindt t apmoal mor stoer en old wetholder Hielemoa zit ok niet zo op zien gemak as aans. Mensen zien der keureg uut, holden zuk keureg, veuls te ordentelk eiglieks. Apmoal lu die wel wat boven d’ogen hemmen, kun je zo zien. Schiere vertegenwoordegers van n dörp ien nood, mor dat niet blieken loaten, eerliekse West-Grunnegers…. Zie je doar zo mor op t schaarm de peerdedokter zitten… En Willem Wierengoa zal dat doch niet eerlieks mienen: “As je t goed doen willen, breek dan mor votdoadelk vief of zes huzen of…” Dan gijt zien eigen kleun der ok ja aan…. Geert komt ien t ènne en gijt noar buten. Ien e keuken kikt zien vrouw höm aan en vragt: “Binnen ze der uutkommen? Wel het t wonnen: 4a of 5b?”
    Geert pruddelt wat. “Wedstried vannijs stoakt. t Kan ducht mij nog ale kaanten uut, mor de goie kunnen ze niet vienden. t Is stoer zat.”
    Hij hoalt zien fietske uut de schuur, hij moet nog mor even ien e Langestroat kieken, of even rondrieden deur t open laand. Bij de glasbak stijt Hinderk Zuudhof wat flesderij ien e goaten te smieten met n uutkiek van vattien doagen maal weer. Hinderk “Zult” loat de leste nog ies even ekstroa rinkeldekinkeln, wil net zien bien over t zoadel swaaien as e Geert ien e smiezen krigt. “Moi Geert, ok aan t oprumen? Televizie van tegenswoordeg, t gijt aal sneller, t drinken ok. Zo mor weer n fles leeg….. Het jim dat sirkus over de rondweg nog zien op t schaarm? Veearts zat der ok maank, hielemoal klem in n studiofile. En die Körf van dat Rietdal, die ken’k ja niet ies. Woont die hier ok ien t dorp? Op e ruumte zeker? Nou ja, ze kwakken mor n end vot. Woorden, woorden, woorden, ze können der wel n rondweg met aanleggen.”
    Hinderk kwakjet even noast zuk op e stienen.
    “En nou moet jim ies even kieken. Nou willen die ien e Randstad verknooide planologen hiér n knooppunt aanleggen en dát huus doar kan dan wel ofbroken worden, t is mor n huus ja. En dan willen ze doar aal dat snelverkeer laangsrieden loaten. Het jim t koartje zien? Dr.Denker is der niks bij! Knooppunt? Knoeipunt! En zol jim ien die huzen doarnoast wonen willen met dag ien dag uut dat gejakker op n poar meter ofstand? Ok mor ofbreken dan? Nou, zo wordt dit dörp mooi noar de kloten holpen. Is doch gien kijk geliek, hoe kriegen ze t ien heur male hazzens. Och, zit k me doar ok nog weer kwoad te moaken, heb k al weer dörst.”
    Schudkoppend stapt Hinderk op zien degelke twijwieler en snort ien e richten van e brug. Geert sukkelt höm noa op zien overjoarege rammelkaast, mor slagt veur t kenoal linksof. Hij wil nog even genieten van e open ruumte met zien rust en…. “Mien hemel, kounavvel, kiek doch uut!” Geert leit sikkom ien e baarm, hij stijt te trillen op zien bienen. Wat rieden ze hier asmits ok aldernoast haard, schoamachteg! Veur de wizzegheid kiekt e de weg ien beide richtens sekuur of veur e weer opstapt. Rust en ruumte, ja, ja…. Loat die rondweg aans mor kommen, dan kunnen fietsers en wandeloars op heur eigen poaden uut de voeten zunder levensgevoar. Poar swaarde kraaien kieken Geert stoens noa, n wiekel gijt der vandeur, kieviten hemmen kifkederij ien t greunlaand achter de boskes. “Toet toet!!!” Geert stapt vannijs of en pakt zien buusdoek om kop of te wisken. Was e mor jong bleven en tied ok….

    Vries de– Maarhuis, Anna Geertruida

    Femilie

    femilie
    op bezuik
    k heb niks in
    hoes, zunege boudel, zegt
    femiliebezuik.
    ……….
    bui
    boven hoezen
    is weg kwiet
    hai gaait weerom noar
    middelsom.
    ……….
    minet
    is aan
    snoetjeknovveln mit koater
    van mien noaber Geert
    meert.
    ………
    veujoardag
    begun meert
    mien klender is
    wiswoar goud, eerlieks woar
    vroug.

    Zandinga, Fre

    Bie kapper…

    Hai haar der nog nooit eerder hìn west. Dat huifde ook nait, want moeke haar hom zulf aaltied t hoar ofknipt.Dat dit nait altied even goud lukt was, wos hai nait, veurdat opoe der n moal wat van zegd haar.”Wicht”, zee ze, dat zee ze aaltied tegen zien moeke: “Der zitten ja apmoal hakken in, zo kinnen je lutje jong nait bie pad en weg lopen loaten. Goa nou mor ais mit hom noar een “echte kapper.”En zo kwam t dat hai nou veur n haile grote gloazen deure ston. Hai was n beetje zenewachteg. Wat zol hom doar te wachten stoan achter dij deure…. Rezeluut greep moeke klink van deure, pakte jong bie t haandje en stapte noar binnen. “Goedemiddag,” zee n mevrouw mit n laange widde jaas aan. t Leek net n dokter en doar mos hai nait veul van hebben, want dij haar hom ais n moal goud zeer doan en dat was hai nog nait weer vergeten. “Dus deze jongeman moet eens netjes gekapt worden?” Hai schrok zok lamlendeg. Doar haar je de ellende al. Gekapt worden ! Hai was toch gain boom ! Lip hong hom al op haalf zeuven. Dat mìns wol hom mit n biel haauwen, zeker net as toun pa ol appelboom omkapt haar. Dat nooit ! En hai begon mie doar toch te brollen dat heuren en zain joe vergong. t Was nait mooi meer. Moeke en dijkappersjuffrouw snapten der niks van. Ze wollen hom op n grode stoul hinzetten, mor dat kregen ze nait kloar, want hai huil zok net zo stief as een plaank. Ze kregen hom nait op dij stoul, nog mit gain tien peerden. Wat ze ook tegen hom zeden, der was gain laand mit hom te bezaailen. t Ging nait deur ! Op den duur haar hai haile kapsalon op kop stoan. Elkenain kwam kieken wel of doar wel vermoord wer. Op t lest het moeke hom mor weer mit noar hoes nomen En toun moeke hom in keuken op een stoul zette, hom een handdouk om dee en mit n gewone schere zien hoar begon te knippen, was der niks aan de haand, want moeke dee t mit n schere en nait mit n biel!

    Blaauw, Jan

    Van oost noar west en sums weerom (5)

    Ien Oost-Grunnen, ien Midwol, ben ik groot worden, letterlek. Eerste acht joar ien e woningbouw, doarnoa nog n laangere zet op Nijssiesoord, woarachter nou t wotter van BlauweStad kabbelt. Mien kop was schienboarliek handsoam om te leren, lezen heb k gien problemen met had. Veurlezen von k t aldermooiste, “Okki Pepernoot” verdient n standbeeld. Zulf lezen wer benoam ien e viefde en zesde klas ontwikkeld, doar haar meester Zonderman n pracht van n bibel- teek. Hij zörgde ok veur nije boeken die we dan kaften deden as wichter handwaarken haren. Van dat brune kaftpepier, even dubbelvòllen, boek derop, omvòllen, ienknippen, man, k herinner t mij as de dag van guster. Spannende boeken zo as “De Giethoornse vrijbuiters” en “Engelandvaarders” van Norel. Thuus haren we zulf niet veul boeken. Op e verjoardag kreeg k n moal “Kameleon Ahoy” en loater mien grode favoriet: “Het verdwenen parelsnoer”. En boeken over zeevoart, want dat wol ik ok ja, zeeman worden. Michiel de Ruyter was mien grode held, mor Witte de With mocht der ok wezen… n Eerliekse bibelteek was der niet ien Midwol. Moeke van een van mien klasgenootjes kwam ienmoal ien e week noa schooltied ien n leeg lokoal boeken uutlenen, van t Nut, ducht me. Mor doar waren wij gien lid van, dat was niks veur arbeiderskiender von mien pa. t Geld zal wel n probleem west wezen. Op d’ULO kreeg k zicht op de “pockets”: ABC, Prisma en veural Swaarde Beertjes. Doar is mien verzoameln begonnen, loater zette zuk dat deur op e kweekschool ien Winschoot.
    Ien ’67 kwam ik veur de klas ien Zuudhörn, klas 3. Boeken? k Herinner mij der niet veul van. Wel onder ien e kast stoapels boekjes veur t klassikoal lezen. Boven op zolder stonnen ok nog n poar kasten ien e baargruumte en doar vonden we n moal stoapels olde boekjes. Woar ze bleven bennen? Verkocht woarschienlek toen der verhuusd wer noar de Hanckemoaloan/Bosloan. Zulf ging ik nog aal deur met t vergroten van mien eigen bibelteek, mondjesmoat. Der mos ok ja brood op de plank kommen. Lézen deden we benoam deur boeken te hoalen uut de Zuudhörner bibelteek aan de Helfrichstroat, n holten noodgebouw die t joaren volholden het, ok nog veur anere bestemmens. Doar heb k ok nog vergoaderd as kemizzielid, n soort bestuurslid. k Haar niet t idee dat we ok mor iets te vertellen haren, gezelleg was t wél. Mien overstap noar Noordhörn veranderde veul. De school doar kon wel wat doadendrang gebruken, wis en vast ok op t terrein van t boekenspul. Leesderij was der net zo min as ien Zuudhörn. Der stonnen wel n poar riegen boeken ien t koamertje, votstopt ien duuster kaftpepier. Aan de hoeveulheid stof te zien wur der niet bepoald druk gebruuk van moakt. (Van dat hiele koamertje niet; belangriekste was ienmoal ien t joar t geld tellen noa de joarlekse Floralia…) Dat von k schane en mien nije kollegoa ok. Doar is de start west van t gruien en bluien van de Molshoop-bibelteek. Ien t dörp kwam wel de bibliobus, mor dat was ons niet genog. Boeken heuren ien je leefwereld, ok op scholen, je moeten ze zó pakken kunnen, stukjes veurlezen, nije dingen opzuken, n tiedje weg wezen ien n verhoal… De school kreeg ok de hulp van n goie gever die t boekenbestand ekstroa aanvullen dee. Hij is van onschatboare weerde west! (Rinnert, bedankt!)
    En nou? Och, n boekengek bliéf ik, al worden summege letters wel verduveld klein….

    Vonk, Giny

    Votlopen

    “Dat dekselskoaterse wicht !!.
    Woar is ze mie nou hinnittjerd ?” Taande Pie smiet heur fiets achter t hoes tegen de regenbak. Zie dut mit n klap de muggendeure dicht en gaait in de keuken aan toavel zitten mit kop in haanden. Zie het n kleur as n rooie buusdouk en hoalt hiemerg oazem.
    “Wat is der toch wel nait ?” vragt dat dekselskoaterse wicht in tied dat z’onder de hoeskoamertoavel vandoan kropt.
    Taande Pie kiekt heur mit open mond hail verbiesterd aan: “Woar komst du nou vandoan ?” “Dat zug joe toch ! k Lag onder roodpluzen klaid van achtertoavel te lezen. t Is zonent spannend bouk dat k van joe kregen heb.“ “Nou brekt mie de klomp. k Heb die overal zöcht en roupen. Hailendaal bie taande Marie keken ofstoe doar wast”

    Dat lutje wicht was ìk op legere schoulleeftied op vekansie bie taande Pie op Kolham. Doar woonde de femilie van mien moeke aalmoal vlakbie mekander. De eerste week ging ik op mien fiets mit holten blokken aan de trappers en n raaiten koffertje mit n raaim achterop bonden allenneg op stap van Hoaren noar Kolham. Zo as t ofsproken was, brocht k mien vekansiedoagen deur bie de femilie in volgorde van wonen en aan t end weer terogge op hoes an.
    k Huil heul veul van lezen en mit aal de bouken van mien veul oldere neef en nichten kon ik dizze weken mien tied makkelk deurkommen.
    Mor t was nait de bedoulen om mien taande in ongerusthaid zitten te loaten.
    k Har heur nait roupen heurd. As n bouk spannend is, bìn k van de wereld oaf.
    Duvelsmooi vin k dat (nog altied).

    k Gun veul kinder dizze aigenschop tou !

    Vonk, Giny

    Optaikens van n grootmoe (dail zes)

    Here mien tied !!!! Wat ken je t drok hebben as je aalbaaident nait meer an t waark bennen.
    Joe kommen somtieds hail nait meer an t hoesholden doun tou. Noa n poar van zukke drokke doagen in t veujoar overlopen onze dochter en ons oldste wichtje ons.
    As zie baaiden in koamer kommen, is t dudelk te zain dat onze drij katten en d hond as t woare n wedstried holden hebben wel de maiste hoaren inom wiedeln ken.
    De vlouer ligt er mit bezaaid.
    t Lutje wicht lopt mit grode pazen der overhìn en kroept op n hoge stoul mit heur baintjes onder t gat zo hoog mögelk. Heur haile menaaier van doan duudt op ofkeuren.
    Zie kikt ons aan en zegt mit noadruk:

    “ Wié hebben n stofzoeger !!!”

    Sanders, Roel

    De mens wikt…..

    Elk mens kìn waiten, hou het zit, is in bruuklaain geven, nooit as bezit;
    moar hai vertraauwt meer op aigen kracht,
    as dat hai t aal van Hom verwacht.

    n Mens mout nait zo aigenwies wezen.
    t Leven zölf zel hom doarvan wel genezen.
    “’t Bouk”, dat sprekt ain dudelke toal en is bedould veur ons aalmoal.

    Elk zöcht zien aigen menaaier en pad, veur ieder mens staait der wel wat.
    As joe bie t mooiste in joen leven de dank en eer mor aan de Heere geven.

    Onze Voader, dij in de Hemel troont en elk mens kent, dij op d’eerde woont, geft ons ok vandoage weer te eten.
    Wie willen dat nog wol ais vergeten.

    Uut genoade maggen wie blieven bestoan, aans was t aal laank mit dizze wereld doan.
    Denk aan joen noaste, dìn komt ‘t aal goud, dat het Jezus ons zölf touvertraauwd.

    n ‘Regenboog’ het Hai de mensen geven,
    veur nou en in toukomst, in elkenains leven.
    De middeloar “Jezus” kwam mensen te hulp, dij wonen in n villa, woonwoagen, tent of stulp.

    Uut ons zölf kennen wie wizze nait bestoan, dìn was t aibels gaauw mit de menshaid doan.
    As wie, de “Grode Regisseur” doar boven, doarveur nait aaltied dankboar blieven loven.

    1 februoari 2006

    Bakker-Ploeg, Ginie

    Mien tuun in meert

    Noar de kalender is de winter veurbai
    Nog mor net meert en t veurjoar dichtbai
    De tuun het mie neudig en zöt er neit oet
    Grond dichtsloagen deur de regen en allemoal roet
    Deur n zaachte winter gruide t gras mor deur
    Nog even waachten dan heb k misschien de moud er veur
    Woar moet k begunnen?, k weit t nog neit
    Veur of achter ’t hoes, wat n verdreit
    Gras maaien of gruintetuun op e schop
    Wil er wat gruien dan mout t wel over de kop
    k dreum weer wieder en stel t mor oet
    En kiek in april of het dan echt moet
    meert 2007

    Blaauw, Jan

    Dropsmoak

    Dust n poar golpen melk
    in n schoon medisienfleske,
    dust derbie: twij hoogoet drij
    zolde dropkes en vulst dit
    aan mit kold woater oet kroane,
    dust körke derop, gaist derop oet
    noar maaid laand of boederij,
    of en tou fleske nuver schudden
    din, as kleur die aanstaait,
    nìmst n slokje om te keuren,
    langzoam pruivend deurslikken,
    mit wat muite n beetje gunnend
    aan vrundje dij mit open mond
    zien beurt ofwacht. Smoak
    is veurnoamste onderwaarp van
    gesprek, gelok roekt noar drop.

    2006

    Sanders, Roel

    Woar ain uur ain joar is!

    Bie oons in t veen neumt man t ain uur,
    dai kan ja ook aibels laank duren.
    Mor moak joe mor nait overstuur,
    want even wiederop het man ook kuren.
    Doar nuimen ze t ding gain uur, mor joar,
    Kin je messchain dat wel verkloaren?
    t Liekt wel n roadsel, dat is woar,
    mor t bestait doar in de buurt al joaren.
    As joe t waiten, dan bin je gain kou,
    dan hèj’ t gehaaim vind ik snel roaden.
    Het is zien “uier”, waiten joe ‘t nou!
    of het n aander t joe verroaden?


    december 2006

    Mulligen van, Ina

    Beer en Brom

    Beer en Brom bennen twij laive, ondeugende beerkes. Ze bennen n twijling. Beer is haildaal broen en Brom het wat witte vlekken ien nek. Op n mörgen waren ze vroug wakker en knepen der tussenoet, op oaventuur. Doar waren ze hail goud ien. Heur moeke was doar nait zo bliede mit, want zai baaiden konden der wat van! Ze begonnen wat mit nkander te dollen zo as gebrukelk. Doar haren ze altied veul pelzaaier ien. Op ains zagen ze n koppel vlinders en dij mozzen ze noatuurlek achternoa, dat was ja veuls te mooi. Mor vlinders vlogen aal hoger en hoger en dou konden zai der nait meer bie.

    Brom haar nait goud oetkeken en laip mit kop tegen boom aan. Au! Dat dee zeer! Mor dou zag Beer n gat ien boom en doar kwam hunneg oet. Non, dou haar Brom gain zere kop meer vanzulf. Beer en Brom begonnen lekker te snuiven van hunneg en vergaten alles om zuk tou. Mor ienains kwamen iemen der aan en dij waren ter nait mit ains. Zai prikten Beer en Brom ien neus en dou stoven dij der vandeur, want dat dee gloepends zeer. Beer en Brom kwamen ien n veldje oetbluide hondebloumen terecht. Mor kop zat heur nog vol mit hunneg en de pluusters van hondebloumen pikten aan heur neus vast. Dou ze mekoar aankeken waren ze slap van t laggen want ze zagen der nait oet.

    Beer en Brom gingen dou mor gaauw noar rivier om zok te wassen en doar was heur moe ook en dij was bliede dat Beer en Brom weerom waren. Mit zien drijen gingen zai dou vot om vis te vangen veur t oavendeten, want dat vienden beren ook hail lekker. Ientied haren ze kop weer schier en noa t eten waren ze zo muid dat ze votdoadelk ien sloap vuilen.

    Oet t Oethoester boukje 2

    Rijpma, Janny

    Pieperdepiep

    (Vrij vertoald noar n verhoal van Ben
    Verschuren, bedould veur kiender van 4)

    Pieperdepiep! Ik zit ien dien lief.
    Teminzen, aans doe guster eerabbels, puree, patat of chips eten hes. Mien noam is Pieper de Eerabbel, mor vrunden nuimen mie dag en deur Pieper, en dat maags doe ook wel zeggen. Waitstoe hou k ien dien lief kommen bin? Deur dien mond, zols wel zeggen. Joa, dat wait ik ook wel. Mor k bedoul aigenliek woar k vandoan kom. Waist doe dat? Oet n paan mit woater woarien ik kookt bin. Joa, dat klopt apmoal. Mor ik bedoul aings nog éérder—– eh–veurdat ik —-eh— woar ik geboren bin.

    k Wait nog goud dat t duuster waas. k Zat daip onder grond, soamen mit mien bruiers en zusters. k Gruide aan wortel van n plant. Ien t begun waas k nog mor n klaain knoldje, mor noa n poar moanden waas k wel tien moal zo dik worden. Ienains, op n dag, heurden wie n vrimd geluud. Broem, broem! t Kwam van boven grond. Verboasd keek k omhoog, mor k zaag vanzulf niks, van t waas baalkeduuster. Ienainen wer boven ons kop, grond opzied drukt en zagen wie n iezern aarm dij ons, hup! oet grond trok. Onder tied dat wie nog ien lucht hongen, werden wie van plant lösmoakt en ien n grote auto gooid. Boem! Au! Doar lagen wie den, maank aander eerabbels dij apmoal femilie van mie waren. Ien dij auto werden wie noar n gebouw reden woar wie apmoal tougelieks ien bad mossen. Aan ale kanten werden wie bound en wossen. Toun werden wie op n lopende baand gooid. Dat waas mie toch laggen! Botsend rolden en tolden wie deur mekoar hin. Mor even loater kreeg k de schrik van mien leven. Aan t end van baand waas ter niks meer te zain. Ale eerabbels dij veur mie lagen, villen zomoar van baand of noar beneden. Toun ik aan beurt was, wol k mie vastholden aan n andere eerabbel. Mor, veurdat k kaans doarveur kreeg, vil k aal noar beneden. Help! Dit is t end, docht ik. Nou vaal k dood. Mor dat gebeurde nait, aans haar k die dit verhoal nait vertellen kind.

    k Vil ien n zaachte plastic puut, soamen mit wat aander eerabbels. Toun puut vol was, wer e dichtmoakt, op n karke zet en noar boeten reden. Soamen mit n hailebult aandere puten werden wie ien n vrachtwoagen legd dij ons noar winkel ree en onderwegens hemmen wie stilletjes nog gekkens moakt. Wie deden niks aans as pieperen, totdat wie bie winkel aankwamen. Doar werden wie deur n nuvere jong ien n rek legd. k Wait nog goud dat k ien dien winkelwoagentje legd wer tussen sloat, pizza en andere dingen. En zo kwam k bie die ien hoes en oeteindelek ien dien lief. Zo zigs mor weer, t leven van n eerabbel is best spannend. Pieperdepiep.

    Oet t Oethoester boukje 2

    Beute-Heuvel, Detty

    Mien laivelingsdaaier

    n Laivelingsdaaier haar k dij wel ooit had? Wis wel, hou kon ik Poes, Stoffel, Goofie, Piet, Klaasje en nog n hail riegje baistjes dij ais bie ons woond hemmen en woar wie maal mit waren, vergeten.

    Loat mie Piet mor ains nemen, ons gruingeel parkietje.
    n Beetje hoaneg type, hai versleet ien zes joar drij wiefkes, altmoal blaauwe. Piet en zien wiefke nummer ain zaten ien n kaauw veur t ziedroam ien koamer.
    n Doalders plekje mit mörgenzun en nait veul loop. Elke dag moggen ze n zetje vrij deur koamer henvlaigen en din landden ze mainsttied op goatenplant dij onder t plefon noar aander kaant van koamer slingerde, woarnoa ze zulf weer ien kaauw klommen. Zo waas t ook dij keer dat dochter zaik waas. Ze kon mooi bie ollu ien koamer veur t ziedroam liggen, ook nog gezelleg ja mit vogeltjes boven t voutenend. Op n dag belde der n ol schoulvriendin, ze wol wel eefkes op zaikenbezuik kommen en din nam ze heur nije vrund ook mit. Dat kon ja mooi. Wie nijsgierig hou vrund der oetzain zol, wat wie van vriendin heurd haren, waas t wel n neernsachteg persoon. t Bezuik kwam en ging noast bèr zitten, vriendinnen prouten honderd oet en vrund Henk keek wat om hom tou. Ienains zaag k hom noar boven kieken noar dij grode bloaden van goatenplant. Op dat moment vil der n wit stukje, zo groot aans n dopaartje, sekuur midden op Henk zien veurheufd. n Ronde stip mit n zwaart puntje. Ons wichter zagen mie kieken en tougelieks kregen wie slappe lag. Henk dij dreugstoppel zat doar ien ain taim deur noar ons te kieken, net n lid van n vrimde sekte mit zin stip veur de kop. Hai kwam ien t ind en zee: ‘Zo is t wel mooi west.’ Parkieten wollen d’eerste uren nait ien kaauw. (Ze is wel mit hom traauwd).

    Oet t Oethoester boukje 2

    Stigter, Henny

    Wel wait hou ze hait

    k Heb n verhoaltje schreven veur mien klaindochtertje. t Is n vertelseltje worden dij mien pa ook aaltied aan mien kiender vertelde en dat ze haitied hail kureg vonden. t Begun en t end waren altied t zulfde mor doartussen ien bedocht hai elke keer wat aans.

    Ien n schier hoeske aan t Damsterdaip woonde ains n hail laif wichtje. Ze haar n beetje rosseg hoar, grote blaauwe ogen en waas aaltied blied. Ze woonde doar mit heur pappe en mamme. Ook haren ze n grote hond en n stel hounder.
    Op n dag vroug ze aan heur mamme of ze wel n nachtje bie heur opa en opoe sloapen mog. Nou dat mog wel en dus pakte mamme auto en brocht heur vot. Ze ging geern noar opa en opoe tou. Ze speulde groag ien toen mit kat, plukte bloumkes, wat nait mog, en zat achter vlinders aan. Ook ging ze groag mit Opoe veur op fiets noar kienderboerderij. Ze namen din stoet mit en dat mog ze din aan baisten geven, mor ze at der zulf ook wel ains wat van op. Der waas ook n swien mit n hail dik lief woar ze n beetje baang veur waas.

    Bie opa en opoe haar ze n aigen sloapkoamertje woar heur mamme ook sloapen haar en woar nog veul speulgoud ston woar mamme ook mit speuld haar.
    Bie opoe kreeg ze voak wat lekkers te slikken, zo as n deuske rosientjes, mor t waas haildaal feest as opa ook thoes waas, want dij kon zo mooi mit heur speulen. Sums waas e n peerd en kroop e op knijen deur koamer hen mit t wichtje op rug of hai zong verskes veur heur woar ze din hail stil noar luusterde. Opa en opoe waren aaltied hail blied as ze n poar doagen bie heur waas.

    Nou wol k die vroagen: waitstoe hou of dit wichtje hait??

    Oet t Oethoester boukje 2

    Wilzing, Hanne

    Ik en doe

    der wordt proot
    -al is t nich veul-
    man der wordt niks zegd
    t geloat blif vervroren
    man van binnen brandt t
    fiene taikens goan over dele
    man worden deur gainent verstoan
    as goldvizzen in n viskekomme
    schaiten wie bie n kander langs
    kammeroadschap ligt um hörn
    man d ain blift d aander n ding


    (18 meert 2007 noar aanlaaiden van n slim kört tele-
    foontje mit aine dij zien moeke oet tied kommen is)

    Wilzing, Hanne

    Dompeg

    kop is leeg
    sin is vot
    swaarde kraai vlaigt
    deur d grieze lucht
    lucht is oet
    handen binnen kold
    stroatstainen spaigeln nat
    k heur n scholekster floiten
    dwaars deur dompege duusternis
    vuil k n vonkje waarmte
    lucht wordt lichter

    Schaank, Gerrie

    Heer-heren

    De ‘Quizmeesters’ wuiden wie welains nuimd, want soamen mit mien kollegoa schoulmeester deden wie voak kwisjes. t Begon apmoal bie de personeelsverainen van de gemainte, woar wie de joarliekse feestoabend opschierden mit onze vroagen, spreekwoorden, rebussen, veurwaarpen roaden, geluuds- en beeldopdrachten en voak hail komieke spelletjes.
    Wat hebben we laagt bie n vla-eten wedstried van twai dikke bruiers dij zo geern van elkoar winnen wollen dat ze de lepels oetzied smeten en mit de volle snoete, as echte tellerlikkers, de bordjes vla te lief gongen. Ze zaten der onder. En bie t aaier gooien in ’n emmertje vonden sommege vraauwlu t mooier de quizmeesters de aaier noar de kop te smieten din veur de punten in t emmertje te goan.

    ’t Sprak zug al gaauw rond dat wie van zokse kwisjes deden en van laiverlee wuiden wie ook bie verschaaiden aandere verains nuigd om n oabendje te komen verzörgen. Dat gong van schoulen, hoesvraauwen tot kristelke vraauwenklupjes tou.
    En zo wuiden wie ook ains nuigd deur n
    Baptisten vraauwenklupje oet Winschoot. ‘n Moeke van n poar kiender bie ons op schoule was de veurzitster van de Baptisten vraauwen. Zai haar van onze optredens heurd en vruig ons dat ook ains veur heur klupke te doun. t Was n laif mìns, dai n bult veur schoule dee, en dìn kinst ja nait waaigern. (Wie zeden traauwens noeit nee). Wie muiken der n mooie middag van en ze vonden t aal prachteg. Noa ofloop begonnen wie votdoadelk te reddern om boudel op te roemen. Mor dat was nait de bedoulens, wie wuiden vroagd der eben bie te goan zitten. Zai mozzen nog eben danken en dat wazzen wie nait wend. Mor het verzuik was nogaal dwingend en wie kwamen elk aan n kaant van veurzitster te zitten. Ik begon aal n beetje natteghaid te vuilen en docht: oe god (letterlek din hè: “Oe God”). Wie haren t eerst nait hailndal deur, wie dochten dat zai ons bedanken wol.
    En dou nam veurzitster t woord en volde de handen: “Heer, wij danken U voor deze gezellige middag …….” En toun kon k t ja nait loaten, ik onderbrak heur en zee:
    “Mevrouw de veurzitter, t is heren, wie bìnnen mit zien baaident”.

    Petzinger, George

    n Kapster

    n Kapster oet de Blaauwe Stad
    Dij wos van elk en ain wel wat
    Sunds guster is ze stief en stom
    Ain draaide heur de nekke om
    Dij was t geplaas goud zat.

    Petzinger, George

    n Dikke bok

    n Joager van t Hoogklaai in Winschoten
    dij het n tiedje leden n dikke bok schoten
    hai dee t veur zien vraauw
    mor dij ging aan de sjaauw
    nou kìn joager de hoorns op zien kop poten.

    Bootsman, Siet

    Lös zaand

    AAAA Dit abecedarium is mit n a.
    Dat is eerste letter van t alfabet, ja.
    BBBB Dat is bragel op t laand en bie diek.
    Ien t leste geval zeg je ook wel van sliek.
    CCCC was Baarg van Calvarie, kroug Rooie Schoul.
    Noam is nou verdwenen. Dat is wat ik bedoul.
    DDDD Dat binnen tulpen, de Duukjes van Tol.
    n Vrougbluiend soort. Toen ston der mit vol.
    EEEE Emmerrik, dij ston vlak bie ol put.
    Regenbak mit ain kikker was dichter bie hut.
    FFFF is fiengeef. Wordt wel zegd van n peerd.
    Dus zonder gebreken van oren tot steert.
    GGGG Is gramniedeg. Ja, din bin je kwoad
    en wait je mit zukke gevuilens gain road.
    HHHH Harregat. Huifs bedouling nait zuiken.
    Mor t helpt en t is net nog gain vluiken.
    IIII Dat is iezegrim. Dij is giereg of meer.
    Loat rollen dat geld. Din krigt elk t wel weer.
    JJJJ Dat is jeuzeln. Dou dat nait te voak
    ook aal gaait t sums om n vervelende zoak.
    KKKK Hier komt n schimpnoam want zeg je keronje,
    din krieg je mit vraauwlu vervast dikke bonje.
    LLLL t Löt vaalt aaltied op Jonas. Dat is:
    bie summege mensen gaait t aalgedureg mis.
    MMMM Wat staait midden ien hemel en het mor drij poten?
    k Wis t antwoord nait en dat het mie verdroten.
    NNNN Dat is nittjen en din ploag je mekoar.
    Was sich liebt, ja, das neckt sich. Is dat woar?
    OOOO Vrouger zee men: hai is old en wat stief
    en nog aaltied von dij vrijgezel hom gain wief.
    PPPP Reloatie bekoult. Dikste proemen binnen schud.
    Ain vuilt zich goud en aner zit ien put.
    QQQQ is qui vive. Wees op alles bedacht.
    Blief wel lachen aans krigt angst joe ien macht.
    RRRR Ruierom. Riebeltocht. Riddersloagen.
    Kin je t woord? Aans even zuiken of vroagen.
    SSSS Stiekelspoorns. O, ik kin dat zo missen.
    n Wirm aan n taauw aan n stok. Dát was vissen.
    TTTT is tekssedeltje. Dat mos köster kriegen
    om psaalms en gezangen op kerklaai te schrieven.
    UUUU is n unster. Doar kon je mit wegen.
    Zo’n fetuut kom je hoast nooit meer tegen.
    VVVV Dat is vouer. Vaalt dij om veur schuurdeur,
    gain eten ien mond. t Glidt van vörk òf der veur.
    WWWW Krieg je Wenzemer zulver, din is t van n fee,
    mor gain goie. t Betaikent gewoon dus doublé.
    XXXX Denk aan Xeres mit wien en mit sherry.
    Drink nait teveul want din komt er mor herrie.
    IJIJIJIJ Dat IJ is de noam van n ol wodderloop.
    t Verhoal gaait dat n ainspaanjer hom doar verzoop.
    ZZZZ is n zoodje. t Is schane mor woar.
    Dit haile gedicht hangt as lös zaand aan mekoar.


    Groningen, januari 2007.

    Blaauw, Jan

    Schoonmoeke

    Schoonmoeke is oet tied kommen, vief april. Schoonmoeke Mettje. Viefentachteg joar,
    sikkom zesentachteg. Aaltied te vroug, ook aal zag t olske t zulf nait meer zo zitten, t
    huf veur heur nait meer zo neudeg. n Haart van gold haar ze, al was ze nait aaltied
    even makkelk, benoam nait veur zokzölf. In Winschoot hemmen we ofschaaid van heur
    nomen, in klaaine femiliekring. Zo was ze, gain fiebelekwinten:

    Stap veur stap schoevelt ze laange weg
    van keuken noar koamer op heur slovven.
    Kopke rabbelt op schuddeltje, kovvie
    gobbelt hinneweer, graimen dut ze nait.


    Hail veurzichteg zet ze mit trillende hannen
    t bakje troost veur ons hìn, sloft noar kaaste.
    Aner schuddeltje wordt bie kovvie hìnzet.
    “Dit binnen haile lekkern”. Doar ligt e al,


    of je nou aine hemmen willen of nait. Ze
    gaait onverdrutzoam deur tot elk zien gerak
    het. Dìn zet ze zok deel op heur aigen stoule,
    buusdouk het ze aal van kuzzen ofpakt.


    Zo, dat het z’om doch mor even weer lapt.
    Zun schient, törreldoefke dokt beukeboom
    in, swaarde kraaien aan d’overkaant gloepen
    aalbegereg. t Olske kikt onwis noar boeten.

    “Ik wait ja wel, je hemmen geliek”
    mor “rollator” kwam nait op batterij.
    Boven ston e, in kaggelhok, ordentelk
    opzied van zummerstoulenkuzzens.


    “Ik wait ja wel, t moút aans”. Ze siekte,
    mor echt aan loop kwam ze nait weer.
    Krekt of ale mìnsen noar heúr keken
    op dij male schounen, riddersloagen.


    “Ik wait ja wel, k mout meer drinken”
    wotter oet kroane of sap oet n pak…
    t Blift derbie, zo dag en deur, n mìns
    veraandert nait zo makkelk meer.


    Ik kiek noar heur, vuil even heur
    kolle vollen hannen. Aldernoaste stil
    ligt ze doar, orthopedische schounen
    in kaaste, lege glaas op schuddelbaank.

    “Je kinnen dat wel zo makkelk zeggen,
    mor…” Heur stem stoekt even, veurdat
    ze deurprat: “je vroágen nait zo gaauw.”
    Wie haren t over allain weden, en zaik.


    Heur haile leven haar ze nait veul had,
    wer onderwegens old in schare van pa
    dij mainsttied mondgaauw teveurschien
    kwam, heur ogen aingoal in zien rógge.


    “k Bin even in toene west”, ook dou t al
    laank nait meer huf, “wat dreug spul
    ofknipt, bloaren aanveegd.” En steevaast
    derachteraan: “Mor t wol nait meer.


    Votdoadelk achter poest, hou kin dat wel,
    haar k aans ja nooit.” t Wer nait meer aans.
    Dooie takjes zag ze aal nog, bloaren wol ze
    t laifst votkieken. t Haim blift schier achter.

    6 april 2007

    Olle Bone, M

    Kwaalmtoeten en kwedelmoazen

    As Olle Bone de taikens van dizze tied goud verstaait, din goan de streektoalen n golden periode in de muide. Nait allent t Grunnegers, ook t Drents, t Twents, t Broabants, vot mit de minderwoardeghaid! Borst veuroet, mond wat voaker open, ogen de köst en oren, dij hangen der nait meer noar.
    t Mág! k Was vanvummerdag nog mor zuneg wakker, toun k al n stok in t Dagblad vond (van Bouwe van Norden, nait de eerste, wel de beste) over streektoalen Doar dook ook weer de noam op van Joop van de Bremen oet Vlissingen mit zien webstee www.streektaalzang.nl. (Bremen dut mie aaltied aan Winschoot denken, Ger, Joop, Wim, nee Werder nait). Joop van de Bremen holdt dat apmoal sekuur bie en het nou al meer as 3000 streektoalstemmen op zien weblieste. Doar binnen n baarg Grunnegers bie, en krekt zoveul dij der op lieken (mor op Schier wonen, ik zeg mor wat). Heurst en zugst ook al voaker oetsproaken in de streektoal dij der nait om laigen, alderdeegs in de eernse sektor, doar reken ik pervinzioale poletiek ook mor bie (al heb ik nait veul mit Alders, Bleker en Calon, t Grunneger ABCeetje; t het aldernoast veul van haalf put- haalf regenwotter). t Lopt tegen de verkaizens en dìn willen poletieke kopstokken nog wel ains wat nareg op mekoar reageren. Benoam as dij bobo’s groder lieken asdat ze bìnnen, eh, Bleker op vaaier vaaierkande meters bievöbbeld. Al of nait mit krulsnorre. Komt dij Moorlag oet Stad mit de noam: kwaalmtoet! Bie de PvandenA hemmen ze doar wis en vast aine op nomen, op dij vonst: kwaalmtoet! Slagt naargens op, woord bestaait ja hailendal nait, mor t overtuugt: kwaalmtoet! Zunder te diskrimmeneren dut t mie doch aan wat donkers denken en as Bléker doar mit maind wordt…. Dat riedeltje maank rekloame, van diezulfde PvandenA, het ook al wat streektoalderegs, wat streekstroperegs, wat Goud Gouds. Veul mooier vin ik, mor doar kin j’aans over denken, n woord as kwedelmoaze! Of kwedelkont! Zol doar ook wel broekboar weden in dij pervinzioale hoesholden. Plaze heur ik doar al aine roupen. Dudelk, en t het karakter, doar mouten we t van hemmen. Bie t Dagblad kriegen ze ook aal meer in de goaten dat streektoal riekdom betaikent, toalriekdom, niks gain kraab-op-de-noad. Mooie stokjes van Ogenblikker Jan Wierenga, links onderaan op t veurblad. Niks om hakken en doch muite weerd. En dat der dìn es aine jeuzelt over de kraant volschrieven in t dialekt, doar komt ja doch nog niks van. Dìn mouten der veul meer van dij Dagbloaders op kurzes (mor dìn wordt de wachtlieste van Jan Sleumer in Amsterdam nog laanger, want dij gasten willen vanzulfs apmoal doárhìn!). Lest ston der n laank verhoal over Aike Maarsingh in de kraant, begun jannewoarie, omreden Aike votging. Zetten ze doar ook n oetsproak in van Hayo Apotheker: “Aike, wie hebbn ’t redt!” Nou, mooi nait. Dij spellen, dat liekt ja naargens noar, drij fouten in vaaier woorden. Dat drok je doch nait of in n kraant, woar mìnsen veur betoalen?! Ho, t ligt nait aan Apotheker, dij zee t goud, doar in Brussel. Hojo, Hayo! En t ligt
    ook nait aan t onnerwies, t zel wel mit t opwaarmen van onze eerdbol te moaken hemmen. Kin Noord doar gain Oscarwinnend filmke over moaken?

    Bouwman-Groenewold, Ineke

    Kaddelaifde

    Doe most mie toch
    nait vroagen
    om wèl ik meer geef,
    die of kat.
    Doe bist n laiverd,
    mor mien kat
    dij het ja n vachtje,
    zaacht en glad.
    Hou kínst doe mie
    nou vroagen
    van wèl ik meer hól,
    die of kat.
    Ik hól ook van die,
    mor mien kat
    mit zien zaacht vachtje
    is mien schat.

    Houwing, Dolf

    Kedootje

    ,

    Hebben ie ook wat schiers kregen mit de kerstdoagen, lu? Of dou je doar nait aan? Nou wie wel n beetje. En k heb ook wat kregen, mor of t schier is?
    t Was in dij donkere doagen veur kerst, dat Zwoantje mie mitkreeg noar t centrum. “Kerstinkopen doun veur kerstdoagen”, zee ze. “En doe gaaist mit.”
    Wat dou je din as hoesvoader en manskerel? Ie goan mit en hopen, dat je nait te veul geld oetgeven aan flaauwekul.
    Nou vuil dat mit dij flaauwekul dizze raaize wel n beetje mit. Noa joa, Zwoantje mos vanzulf wel even kieken bie zo’n winkel mit kerstspullen en ze kwam der ook weer vot mit n tazze vol takjes, keerskes, laampkes en aal zowat meer. n Tazze vol veur sikkom 15 euro, nou, dat wol nog n moal, nait?
    “Schier hè?” zee ze en ze luit mie der even in kieken. “Joa hur, hail schier.” Wie pakten nkander in d’aarm en luipen wieder.

    t Was swienekold en t regende d’haile dag al. k Was recht bliede, dat Zwoantje mie mitreet in zo’n nijmoods boetiekje, wait je wel, zo’n schieterg hokje woar n poar van dij hibbels van wichter joe klaaier verkopen willen, dij je nait hebben willen. Nou kom k oet miezulf nait geern in zo’n winkeltje. Ie hebben der aiglieks niks mit neudeg, mor kiek, ik wait nait goud wat de rekken binnen veur de doames en welken veur d’heren bestemd binnen. t Liekt tegenswoordeg ja aalmoal zo veul op nkander. Van t zummer luip k ter n moal in, omdat k veur t roam n schier bezoentje hangen zag. k Begon tussen de rekken te bloadern of k d’aigenste weervinden kon, dou zo’n wicht op mie òf kwam en zee: “Zoekt u wat voor uw vrouw, meneer?”Kiek, din vuil je joe nait zo op joen gemak hè? Mor Zwoantje was nou bie mie en der kon mie niks overkomen… , docht ik. “Most es kieken, wat n schier colbertje,” zee ze. “Doe most neudeg n aander hebben ja, dit is net wat veur die, kinst van d’zummer ook droagen.” n Donkerrood jaske, mit swaarte vaaierkaantjes der op. “Hebben ze gain ander kleur?”
    “Dit is in de mode, oor meneer,” zee ain van dij hibbels, dij geld rook.


    “Paas es aan!” k Haar gain keus lu, mor k zag mor aine hangen van dij kleur en t zol ja wel n meroakel wezen as e paasde… wat docht je? t Wás n meroakel, t was net of e veur mie moakt was. k Ston der bie as n mislukte gogelder. “t Maakt u jaren jonger, meneer,” zee dij diedel ook nog.
    “Dat vin k ook, dij nemen wie. Enne… ebt u der hook nog n nuivere broek bij?” zee Zwoantje, dij op slag eelsk wör.
    Nou joa, n rood mit swaart geblokte colbert, dat kon nog n keer, nait, mor nou geef k joe te roaden lu, wat of dij maaid dou zee. Ze zee: “Ik eb ier nog n mooie bijpassende pantalon voor.” Ze grobbelde in de rekken. “Wacht es, ier eb ik em, der is nog héén in uw maat.” O mensen, n röze boksem, echt woar.
    Ik docht, as k doar toch mit lopen mout, din heb k ja net zo laif, dat mie der n lutje beertje opvret. Alderdeegs Zwoantje keek n beetje twievelnd. Mor dat duurde nait laank. Dij verkoopster, dij k zo stoareg aan wel es even onder vaaier ogen spreken wol, haar n hail prevelement over ontwaarpers van mode en de kleurenkombinoatsies dij veur t komende joar in waren en zo mor deur. Zwoantje pakte de boksem es vast en bekeek hom van ale kanten. “Bandplooipantalon met twee steekzakken en héén gepaspelde hachterzak met knoopsluiting. Van viscose en katoen, 119 euro. Aanpazen,” komdaaierde ze en ze drokte mie hom in d’handen. Kriegen ie t ook aaltied zo waarm, in zo’n paashokje? Ik wel, k begon te swaiten as n otter en k wurgde mie in dat smale hokje in dij rötboksem.
    “Bist al kloar?” “Joa…, joa,” en ik kwam weer noar boeten.
    k Ston model veur de baaide vraauwlu dou Zwoantje inains zee: “Verdarre nog aan tou, kiek nou toch es,” en ze wees noar mien schounen. “Hou is t meugelk, d’aine piepe is ja veuls te kört.” Ik keek ook es en verdold, t was zo. De rechter boksempiepe was zeker tien centimeter te kört. Dij diedel dij kreeg n kop as n bolle en zee: “Nou mevrouw, k werk hier nou tien jaar en dat heb k ja nog nooit meemaakt.” lk zee: “Ik dou hom weer oet, wie komen hier nooit weer.” En k schoot t hokje weer in. t Colbertje mos vanzulf wel mit.


    n Dag veur kerst was Zwoantje stiller as aans en ze was de haile dag n beetje foek. Oe, oe, docht ik, wat heb k verkeerd doan. t Was de hail dag mis.
    Nou joa, t zellen wel zenen veur de feestdoagen wezen, docht ik nog.
    Aanderdoagssmörgens gingen wie de kedootjes oetpakken. t Leste pakje was veur mie. Ik muik hom open en wat docht je: ik huil doar dij röttege röze boksem oet, dizze raaize mit lieke piepen. “Eh…, goh… was der nog aine?”
    “Nee,” beet Zwoantje mie tou. “t Is dezulfde. Ik luip bie dij winkel laangs, dou dat oardege wicht, waist wel, op t roam tikte. Ze haar de aigenste boksem nog es bekeken en oetvonden, dat dij aine körte piepe noar binnen vollen was, hai was dus wél goud. Wel dut zowat nou toch?” Ze keek mie aan asof ze mie wel vergraimen kon. Ik zee, ik zee: “Joa, wel dut zowat nou toch.”

    Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf

    Doedens, Beno

    n Ommelandse raaize tussen Oldambt en Duurswold in viefteger joaren

    Vrouger, zo vertelde mie der ais aine, stonden minsen, dij laangs duustere polderwegen op bus wachten mozzen, mit n braandende kraante in haand om chauffeur dudelk te moaken dat ze mitvoaren wollen. Ik kin mie nait herinnern dat ik ooit aine mit n braandende kraante bie bushalte stoan zain heb, al was t op t plattelaand in de joaren viefteg nog wel baalkeduuster. Minsen staken gewoon haand omhoog en deden even n stap noar veuren.

    Ik herinner mie wel n raaize dij wie moakten mit GADO en ROLAND van Midwolle over Scheemte, t Hammerk, Woagenbörgen en Sibboeren naar Schildwolle, Schewol zoas ze doar zeggen. Een Grunneger zol dit n “Ommelandse Raaize” nuimen en din haar e gain ongeliek. Wie, dat wazzen mien Pa en Moe en de schriever van dit verhoal, dou n kwoajong van n joar of zeuven. Het was n duustere oljoarsoavond. t Regende bakstainen en jong katten touglieks. Wie zollen noar Taante Trientje in Schildwolle omreden ze doar haile nacht klokke luden deden. Wie stapten om n uur of zèzze bie Kerkloan in Midwolle in bus van lien 17 van GADO noar Stad. Van Midwolle noar t pompstation ging t nog wel. Dat was maist n gewone, zuneg verlichte weg. Hier en doar n lichtpoale mit n gloeiende spieker van n gloeilampke. Allain in Scheemte, in Kerkstroate zat vlak veur de bochte noar Meulenhörn een beruchte wegversmalen. Kwam bus doar n tegenligger tegen, din mog ain van baiden terogge rieden. Mekoar op dat punt passeren was nait meugelk. En al kwam der minutenlaank gain auto laangs, as bus der laangs mos, din was der zo wis as zeker wel n tegenligger…. Din was der ook nog de schaarpe draai noar rechts noa brugge over ’t Zieldaip op Scheemderzwoag bie boerderij van Kloosterboer, nou “Muincksheerd”, woar ie boerenkeze kopen kinnen. Din n schaarpe draai bie tiggelwaark as weg weer richten Brouk ging. Gelukkeg haar GADO vrouger nog nait van dij laange buzzen. t Waren maist körte Scania Vabis buzzen mit n opbaauw van Verheul, nait zo laank noa oorlog aanschaft. Dij konnen dizze schaarpe bochten wel aan. Noa dizze bochte stonden der tot pompstation gain lanteernpoalen meer bie de weg. Wereld was baalkeduuster. Hier en doar n lichtje van n boerderij.
    Bie t pompstation aan pervinzioale weg tussen Scheemte en Noordbrouk mozzen wie overstappen op buzze van lien 19 dij van Winschoot noar Delfziel voarde. Vanof t pompstation, n bezinepompe van CALTEX, reden wie over n bochtege donkere weg noar t Hammerk. De eerste kilometers noar Nij Scheemte wazzen hail slecht verlicht. Hier en doar in n bochte een olderwetse lanteernpoale. n Holten poale van de bovengrondse stroomlaidens mit n wit kelkje en n honderdviefteg Watt peertje. Het ging nait haard mit buzze en t was mor goud dat chauffeur de weg wos, zodat hai bie n halte woar volk ston, op tied stoppen kon. Dou wie Nij Scheemte deur wazzen, kwam der weer n duuster stok weg. Hail langzoam wer twij keer de olle spoorboane van de NOLS (Noord Ooster Lokaal Spoorweg Maatschappij) overstoken. Spoorboane lag wat hoger as t laand der omtou, de olle overwegen wazzen nog stevege bobbels in de weg. Nou zollen wie dat n “verkeersdrempel” nuimen. As chauffeur te haard over de bobbels ging, zaten raaizegers achterin buzze mit de kop tegen t plafond en dat was ja ook nait de bedoulen.

    Noa de baaide overwegen ging t op t Woar of. Mit n slakkegang kroop buzze deur t dorp. Hail veurzichteg over t Ol Daipkebrogje. Din de vaaierkande bochte achter t smale draaibrogje over t Zieldaip. Bus paasde hier net tussen de leunens, roemte veur meneuvels haar chauffeur hier nait. Din ging t weer mit n gemoudelk voartje naar t Hammerk, mor eerst mos buzze in t Westìnne, bie café Kamps weer over t Zieldaip en nou mit twij vaaierkande bochten. Ook hier was stuurmanskunst slim van neuden. (Nije hoge brogge en nije weg noar Delfziel wazzen der nog nait.) De GADO buzze, dij noar Delfziel ging, ree din t haile dörp deur, keerde bie Kerkloan, ree dezulfde weg terogge en sluig din bie Woagenbörgerweg rechtsof richten Delfziel. Dij Woagenbörgerweg was d’olle Stationsweg van t Hammerk. Gemaintebestuur haar de weg dij noam oafnomen, noadat t dörp traain al kwietroakt was. In ’t dörp, bie café Mestje stapten wie oet de GADO buzze. Hier mozzen wie overstappen van GADO op ROLAND, dij vanoet Woldendörp deur de Woldstreek noar Stad ree. Wie haren ook in Woagenbörgen overstappen kìnd, mor femilie oet t Hammerk ging mit noar Schildwolle en dij ston al bie bushalte op ROLANDbus te wachten. Veur de gezelleghaid gingen wie der mor bie stoan. Even loater kwam onze olle GADO buzze op weg naar Delfziel alweer voorbie. Poar menuten loater kwam ook de mooie zandgeel en donkerblauw gevaarfde ROLAND buzze deraan. Dij ging achter de GADO buzze aan op Woagenbörgen of. Smaal wegje noar Kopoaf, poar gevoarleke bochten bie t Wit Tilje, dìn de hoge vaste brogge op Kopoaf over t Hondhalstermoar. Loater in mien leven zol dizze hoge brogge nog n rol speulen bie mien perbaaisels om t autorieden, benoam de “hellingproef”, onder de knije te kriegen.
    In Woagenbörgen dee de GADO persies net zo as in t Hammerk: eerst t dörp in, hobbelnd over spoordiek van de NOLS, din veurbie gebaauwen van Stichten (Psych. Inr. Groot Bronswijk). Bus keerde midden in t dörp bie café Branbergen, ree langs dezulfde weg terogge noar de toun nog ainege verbindensweg mit Delfziel, de smale en gevoarleke Kloosterloane. GADO buzzen oet Winschoot en Delfziel haren al keerd en stonden te wachten op aankomst van de ROLAND. Even loater vertrok t haile spul weer en keerde de rust in Woagenbörgen weerom. Veul volk was der nait bie t pad, ook al was t Oljoar. t Weer was te slecht, t jonkvolk keek t eerst even aan. Buzze ree verder deur Woagenbörgen, vannijs laangs n slecht verlichte en bochtege weg deur t lutje gehucht Laintjer naar Sibboeren. Bie Laintjer kwammen wie over olle spoordiek van t Woldjerspoor, dij hier oet de richten Stad noar t noorden ofboog. Ook hier allain nog n bobbel in de weg, achterloaten veur de konkerent op de weg dij traain van rails hoald haar. In Laintjer stopde buzze en klommen chauffeur en conductrice – dei was der dou nog – der oet. Der was een raaizeger dij fietse mitnemen wol. Even loater heurden wie gestommel op t dak en zagen we boeten dat conductrice en passezier mit verainde krachten fietse omhoog beurden. Chauffeur hees fietse op, verankerde höm in t fietsenrek boven op buzze. Wazzen ook buzzen mit n fietsdroager achterop bus, die omdele klapt worden kon. Dat leek mie n stok makkelijker. Wieder laangs Sibboeren en Helm over de bochtege weg, woar om de hoaverklap stopt wuir veur t in- en oetstappen van passeziers. Of en tou heurde je boomtakken tegen fietse op dak sloagen. Din op Schildwolle of. Netuurlek wis ook hier chauffeur sekuur woar de haltes wazzen. Kon ook ja nait aans, maiste chauffeurs reden al joaren op dizze ainege liene van ROLAND.

    In Schildwolle konden wie bie toren oetstappen. t Geluud van de klokke kwam ons al in muide.

    Eerst gingen wie noar Schildwolmer Diek, woar taante woonde. n Bak kovvie en n euliekouke, veur kinder limenoade. Loater gingen wie noar toren. Veur n klaaine biedroage aan de kloksmeerpot moggen vrömden en getraauwde manlu ook aan t taauw trekken. t Luden was ja aiglieks zoak van de ainspaanjers onder t manvolk. In weke veur oljoarsoavend gingen ze mit klektebuzze deur t dörp veur n biedroage aan de kloksmeerpot. Vanzulfs ging t nait om t luden allain en nait allenneg klokke mos smeerd worren….. n Klokje heurde der bie! Kaste-
    lain tegenover de toren haar t der goud mit.
    Om twaalf uur gingen wie mit haile femilie noar toren, woar t haalve dörp mekoar nij- joar of wìnste. Klokke nam ook even rust, t was tied veur kloksmeer. Din ging t weer wieder, tot nijjoarsmörgen, acht uur. Nij- joarsnommedag brochde femilie oet Scheemte ons mit auto weer noar hoes, zunder omwegen, n ritje van n dik haalf uur… Veurege dag wazzen we meer as twij uur onderwegens west.

    Ol Pekel, jannewoarie 2007

    Blaauw, Jan

    Van oost noar west en sums weerom (4)

    Swemmen? Niet bepoald mién liefhebberij, vroeger niet en nou ok niet. Ien mien geboortedörp Midwol was gien swembad, doarveur ging je noar Scheemde, eiglieks noar Eekste. Bad was open van 15 mei tot 15 september. Verwaarmd wotter was der niet, zun moes t doen en swommen wer der allent mor as temperatuur van t wotter vieftien groaden of meer was. Das kold zat. (Ik krieg nog noppen op aarms as ik dit schrief…) Ienmoal ien e week namen we de fiets met noar school, mooi ien e rieg, doar zörgde meester Zonderman wel veur. Ieder bod was k zo bemieterd as n kat, moag draaide mij om. Ienmoal ben’k klas uutvlucht met e haand veur de mond noar de plee op e gang. Huufde ik niet met, mog’k op school blieven, schoonschrieven. Voak was je deur en deur kold als je noa n half uur bij t swembad waren, ston badmeester De Vries al te wachten. Grode kerel ien wit pak met n prachtege pet, fluit om e nek. Met n schèl oog zag je t martelwerktuug bij t twijde bad: de hengel. Noa t omkleden ien t schoapenhok mos je ien e rieg aan e kaant op e steiger, die liep tussen de boaden deur. n Briede bij t twijde en daarde bad, smale op e aner steeën. Ién knovvel met d’elleboog en je laggen ien t wotter… Haar De Vries je votdoadelk ien e goaten. Ien e leren riem van de hengel sweefde je even boven t wotter en verging de wereld. Benoam as de badmeester je ien t wotter valen liet, humor….Hij vroeg mij noa t zoveulste mishottjern: “Wil je nou leren zwemmen of niet?’ “Nee!” brulde ik. Riem lös, heb nooit meer ien e hengel zeten. In t end heb’k op de MULO bij de gimlezzen van James Kastie met kuzzentjes swemmen leerd, toen wol ik t zölf. Ien e joaren zesteg, ien Zuudhörn, was der gien swembad. Wol je swemmen, dan ging je noar Noordhörn, aan de Badweg. Met n klas kiender fietsten we aaltied langs t kenoal en dan t pad op langs t huus van postbode Hiemstroa. Fietsen keureg tegen t schut en dan langs t badmeestershok, kontrole was der voak niet, dat dee Appie Hansems zölf schienboarliek. t Ging n stuk gemoedelker as ien Midwol. Dat kon ok aans, dat liet meester H.H.Wiechers dan zien, t hoofd van de school aan de Geert Waldastroat. Fluitje en allozie derbij, alles ging op kommando. Omkleden, ien e rieg langs de kaant stoan, niét bewegen, kiek veúr je! En dan op kommando t wotter ien! Wiechers har t spul goed drild (mor as even niet keek of der even niet was…..) k Ben ok zölf nog wel ies ien dat bad aan t swemmen west, bietje speulderij, lekker ontspannen. Niet laank, t bad moes dicht. Ien Zuudhörn is toen de VVV opricht, wetholder Gerard Timmerman was n geweldege aanpeerdjerder, net as Gerrit Glas, Stavasius, Sinia, Van der Velde. Der kwam n aksie veur n nij swembad, dat bad moes vanzulf ien Zuudhörn kommen, vonnen de Zuudhörners, Ik wer ienschoakeld veur wat PRdinkjes, mog ok noar Radio Noord, omreden der was gienent die n bietje fesoenlek Grunnegers proaten kon. Dat bad kwam der, ienwoners hemmen der veur dokt, “De Dobbe”, kort bij de spoorbrug. Wotter, blauw van t gloor en verwaarmd! Aan t enne van de dag kwam der n deken over t diepe bad. Mor ja, noa de eerste jubeljoaren ging t mis, niet genoeg bezukers. Wel der wél kwam? Gerrit Smit met zien plannen veur holtbouw van boaden en biebelteken. Veur n dubbeltje op d’eerste rang, dan betoal je doch gien kwartje?

    Weerd de, Henk

    Openboar vervoer

    Ze schoft mit stoulen over de vlouer. Goud dat der viltjes onder de poten zitten, Dat glidt lekker en is ook beter veur t parket en mien geheur. Drij stoulen op n riege. ‘Komst ook in train zitten, opa ?’ Ze zet alvast de pedde op en scharrelt wat rond om te kieken wat der nog meer neudeg is om n train rieden te loaten. ‘ Woar gaaist hìn ?’, vroag ik . ‘Noar “Apedoorn” toch, noar ome Jan’, zegt ze en kikt mie kriegel aan, verboasd over zoveul onneuzelhaid. ‘Goud den, mag k hier zitten ?’ k Goa vast op d’ achterste stoule zitten. ‘Nee, doar mout oma zitten’. Ook dat nog….. gereserveerde ploatsen…… Ik goa n stoule noar veuren. ‘Zo goud ?’ Ze knikt wat òfwezeg, drok bezeg om koartjes bie mekoar te zuiken en de knipper oet te pebaaiern. k Wil groag noar Amsterdam’, woag ik verzichteg. Ze mout der even over denken. ‘Goud, mor we goan eerst noar Apedoorn’. ’Dat mout den mor’, zeg ik. Veul keus heb k nait, liekt mie.’Goan we nou vot ?’ Ik stel mie t weer veul te simpel veur. Oma mout eerst nog oet keuken hoald worden en wordt op de gereserveerde ploatse zet. Zai wil wel mit noar ‘Apedoorn’, dat scheelt weer n bult waark. Wie kriegen nog n koartje en den gaait t loos. De conducteur veraandert net zo makkelk in n machinist en loat t spul op gang kommen. ’Kiek opa, n schoap !’, ropt de machinist boven t geroas van de train oet. ‘Joa, k zai hom !’, roup ik. Schienboar kiek ik oet t verkeerde roam. ‘Nee, dat is toch n peerd !’, zegt ze mit n zucht. Inains, …gierende remmen, train staait stil,….kou op de reels. Machinist vuilt zuk nait te goud om t baaist zulf even aan de kaant te drukken. Den gaait t weer wieder, nait laank meer. ‘Apedoorn !’, heur ik deur de microfoon. De machinist en oma stappen oet, op noar ome Jan. Ik blief zitten. ‘Wie binnen der opa, oetstappen !’ ‘Ik mout noar Amsterdam’, zeg ik. ‘Doar heb k nou gain zin meer in’, zegt de conducteur/ machinist en zet de pedde òf.
    ‘Ik goa nou n boukje lezen’.
    k Schud wat mit de kop. Mooie boudel is dat. Openboar vervoer kin j’op t heden ook nait meer van op aan. NS, Arriva, Noordnet….., t is aalmoal ain pot nat.

    Petzinger, George

    Veurjoar

    Het veurjoar zit al in de locht
    elke dag wordt t langer lichter
    Al droagen de bomen nog gain nij blad
    k Zai t veurjoar aan de wichter.
    Zai lopen op stroat mit jaze lös
    te giechelen en te lagen
    kieken soms wel tien moal achterom
    as ze jonges lopen zagen.
    As zunne moar hail evenkes schient
    zitten z’op bankjes mooi te wezen
    vertellen mekoar van haarts-gehaaimen
    dij z’in de weekbloaden lezen.
    De onrust stroalt der glad van òf
    wat zel dit veurjoar brengen?
    Zai kieken verwachtensvol omhoog
    doagen goan nou dudelk lengen.
    Wat is t toch mooi om aan te zain
    zai hebben hoop nog nait verloren
    Dat is de reden dat elk nij joar
    weer kinder worden geboren.
    As onze jeugd zok zò gedragt
    as dij poar jonge wichter
    din is het leven de muite weerd
    en wordt t opains nòg lichter.

    Blaauw, Jan

    Zoepen mit n jonge….

    Viefde oflevern van Terry Rist, gehaaim agentopsteukeler, daardegroads. Hai is deur zien boas Ongkool mit strafverlof stuurd. Terry het O. de gek aanstoken en dat kin ja nait binnen de boas-knecht-verholdens van GDnoord. Het springen van de zendmast bie Noordhörn kwam nait van de grond, nog gain millimeter. En den kìn je prestoatsieloon wel vergeten, en ophogen van rang ook. Terry het hoesarrest kregen, in Noordhorn, mor dat mout nait van de doaken reerd worden, aans worden dakpannen eelsk. Hoeswaark: bedenk nije plannen dij onmeugelk lieken mor doardeur drijdubbel verrazzend!

    Terry zit mit n elektronische enkelbaand aan ain bain en n swoare koegel mit kette aan aner op beune in zien hoes aan ….. (Doar kinnen we nait aan begunnen, adrezzen bekend moaken). t Liekt krekt of e nait van stee kommen kìn, mor dat is schienboarliek. As e toegangskode intikt veur zien GSM, klikt koegel lös en as e ofstandsbedainen van TV gebroekt veur t streeknijs, wordt enkelbaand boeten waarken steld. GDnoord let nog wel ains wat steekjes valen…. Terry prakkezaaiert. Hou kon e ook zo stom wezen om bie dij zendmast de boudel in de gek te joagen, hai wus ja veurof dat t nait op gekhaid deur kon. En nou mos e nog wat nijs bedenken ook! Eerst mor n beker zoepen mit wat jenever der deur, veur de inspiroatsie. n Mìns leeft nait van brood allenneg en n specialist as hai kin nait zunder brandstof. O, wel even dij flezze op t onkostenpepier zetten, zeker ook nog joen aigen strafverlof bekostegen….. Woar zel e begunnen? t Kenoal leeglopen loaten……. Broggen haalve slag draaien, kerkje van Harkema oetvergroten, vrachtwoagens van Koopman vol zetten mit speulgoudautootjes, slim tevreden mit zokzulf is e nog nait, net of n rostege spieker in de kop het. Ze zollen vanzulfs ook wel n grode vergoadern oetschrieven kennen bie Baalk in Zuudhörn, woar aal dij kopstokken (nee, gain kapstokken…) zok zain loaten kennen aan t gewone volk, benoam heuren loaten kennen, d’aine tonge is nog radder as aner. Dij bonzen proaten lu apmoal noar de mond, nait noar de oren. Dìn verstrek je zeuven alternatieven veur n hoge brogge, tillen t haile zoakje over de verkaizens hìn en groaven n gaange onder t Hoeredaip deur bie Nijziel om je goie poletieke wil zain te loaten. Besloeten kin stokken verrazzender. Nait allain n hoge rekloamepoale bie de Slechtvalk, doar ook n bar bovenin, woar je allain mor mit n schaitstoule welkom binnen. Zówat. Terry dut zien zoepenbeker nog ais weer vol, woar is dij jonge…? O, doar! Arregat, beetje veul, vot din mor. Hai ropt zien pepier van t blok of, scheurt t in snibbeltjes en smit t haile zoakje zo in de locht. Ruderij op beune moakt n besnijde indrok. Kop derbie, Terry! Wat e doun mout, is n groot ontregelplan moaken veur distrikt NZ van GDnoord. En dat zo gaauw meugelk noar Ongkool sturen in zien bunker, veurdat doar de boudel ontregeld wordt deur de komst van Leen Heb t Hart mit heur knuvvelbaisten. Loagje wotter op de snelweg, as t ooit nog ains vraizen gait, spoorbrogge poar sentimeters zakken loaten, goan de traainen van Arriva wat stoitern, keer wat aans. In ain nacht ale börgemeestersketten gappen….. Zol wel nait deurgoan, groot personeelstekört en klonen, doar wil Ongkool ja niks van waiten. Terry kin zien ogen sikkom nait meer openholden, zal wel van dij zoepen kommen. Hai nikkopt, zugt zokzulf behongen mit golden kettens, n traumaheli brengt hom van de bunker van O. noar t kopketaaier woar Jannes Blond hom tot ridder slagt. “Au!” Terry vindt zokzulf terog op dele noast zien olderwetse aarmstoule, woar e oetgleden is. Bilder kikt e om zok tou, vuilt dat kedde mit koegel drijmoal om zien verkeerde bain wikkeld is, gain bewegen in te kriegen. GSM in boksembuutse begunt te roazen en speult dan de eerste tonen van Beethovens Negende. Gottegot, doar heb je de poppen aan t daansen, Ongkool. Mit pien en muite wait e zien Minokia oet zien boksembuuts te pulen. Nij bericht van Ongkool: “Kom votdoadelk noar de bunker!” Terry bedenkt zok gain twaimoal, hai esemmest: “k Lig hier koegelvast, kin gain kaant op! Zoepen en Hoogholdt holden mie nog even in leven.
    Gaauw!”

    Vonk, Giny

    Wel is dat din ? Nooit van heurd !

    De leste tied staait der in veul bloaden de duvelderij om noaloatenschap van n laandsman, dij t moakt het in ons noaberlaand. Hai het, dat mout k tougeven, t doar n end schupt en har zok n huushollen moakt mit alles der op en der aan. Mor hai het t nait goud regeld veur as zien tied kommen was, doarom t gedonder in de gloazen. Elkmoal as k der wat over lees, denk ik terogge in de tied.

    Zo’n dikke viefteg joar leden gebeurde t in t boetenbad van Appelbergen bie Glimmen. Stok of wat jongelu om en noabie n joar of tiene brochten doar summers veul tied deur. Smörgens veur schoultied mit mekoar op fiets over Onnen laangs t terraain van t spoor noar t zwembad. Nee, nait laangs de drokke Rieksstroatweg, dat was veul te gevoarlek ! Joa zo ging t nog in dij tied.
    Eefkes swemmen, mor dìn gingen wie aan t waark: vaarven, timmern, schoonmoaken, wie haren t hail drok. Om haalf negen waren wie bie schoul, mor om haalf vaaier gingen wie weer laangs t zölfde pad, weer of gain weer. t Mooiste was t op onze vrije middoagen ( woensdags, zoaterdags en zundags) mit mooi weer, as t drok was. Dìn laipen wie wichtertjes badjuffraauw te speulen in ons widde gimmestiekpakje mit n echte schaaidsrechterflòide om de nek. Op zo’n zoaterdagnommedag mos k aan de kaant van t daipe oppazen, dat er gain klaaintjes over de geut gingen. Dizze geut was de ofschaaiden mit t zaand van de zummerwaaide.
    Opìns wer der n keuteldoemke deur heur pa roupen noar t woater. k Pakte heur bie de haandjes en zee tegen pa dat t wichtje doar nait kommen mog.
    Pa kwam oet t woater en was slim kwoad op mie. In t hooghaarlemmerdieks vruig e mie of k wel wus tegen wel ik t wel nait har en dat dij regels nait veur hom van toupazen waren. k Heb toun as beschaaid geven : “As ie Prins Bernhard binnen, din mag t nog nait !!!” Dij laange dood van Pierlala ( zo bekeek ik hom dou, din k was mor n hail klaain kroep in t dopke) wer spinniedeg, greep mie bie d’aarm en brocht mie as n misdoadeger op noar t kantoortje van meneer De Boer, d’aigenoar van t bad.
    Dij kwoaie kerel reerde en ruip tegen onze badmeester, mor dij bleef hail kaalm en rusteg en zee dat ik geliek har. En as t hom nait zinde, dìn mog e ofsakkedaaiern. Dij road volgde hai sputternd van kwoadheid op en k mog weer op mien plakje bie t daipe terogge.
    Loater hadden wie der mit mekander plezaaier om en k vruig aan Marijke, de dochter van d’aigenoar: “Wel was dat nou din ?” Zai har heurd dat hai Rudi Carrell haitte en dat hai in de Grunneger Schouwburg optreden dee.
    Toún wer k der nait hait of kold van, din k har der nooit van heurd. Wat vrumd is t toch mit ons gedachtengoud, dat zo’n veurval je weer in de kop schut bie t lezen van n bericht in n blad van dizze tied.

    Vonk, Giny

    Optaikens van n grootmoe (dail vief)

    Wie zitten bie ons aan toavel. Mien dochter vertelt over de stried mit heur oldste wel de boas bie heur thoes is. t Wichtje was körtsleden kwoad west en har mit heur voutjes op vlouer stampend oetroupen: “ Ik bin de boas !!!!”.
    Mor heur moeke har heur rad dudelk moakt, dat doar niks van aan was. Moeke is de boas en doarmit oet. Grootvoa wol t wel eefkes oetpebaaiern en vruig heur: “ Wel is hier in hoes din de boas ?” Zie keek hom mit n kopschraberg, schaif kopke aan, docht n zetje noa en zee: “ Over
    n pooske ikke !!!!”

    Zoas ik t bekiek, kon ze best geliek kriegen, din zai draait ons aalbaaiden nou aal makkelk om heur lutje vingertje.

    Vrieze, Harry

    Het carnaval van de daaier

    ,

    Wie zitten in de tied van t carnaval. Vandoar. In onderstoand laidje bin ik nog aigenwiezer as de
    veurege keer. Dou mie t refrain in de kop schoot, dou heurde ik op d’achtergrond zo’n mooie slepende mitzingtango. Ik heb t mor aanduurd om dat ter bie te schrieven.
    Wel duurt der ditmoal noten onder zetten?


    Refrain: (tangomoat)
    Dit is het carnaval
    Veur alle daaier.
    Ze doun het veur de lol,
    Veur heur plezaaier.
    Elk viert het carnaval op zien menaaier:
    een hoane kraait
    en d’oal hìne dij legt aaier.
    1
    As baisten gingen ze op t feest te keer;
    goud fesoun beston veur heur nait meer.
    Ze sprongen oet de kette tot de mörn aan
    tou:
    de hengste, t loi swien en de bonte kou.


    Refrain.


    2
    n Marmot mit rood hoar zag zien kans en
    ging mit n aanhoalig jong poeske aan
    t sjanzen.
    Wat kin t schelen docht dij, vrouger of loater
    zit ik toch opscheept mit ain dikke koater.


    Refrain.


    3
    n Keeshond was in t twijduustern
    mit n schiere sege opdringerg aan t fluus-
    tern.
    En nou, zee de kees, nou wil ik ain smok,
    zo nait, den dou k die vannacht bie de bok.


    Refrain:


    4
    Een vos doekte in t heu stiekom n knien;
    ze smokte meroakel noa twij moatjes wien.
    Ze mot wel, zee Reintje, dit is heur lot,
    dut ze het nait, den gait z’in de pot.


    Refrain:


    5
    Om zes in de nacht was elk zat en kapot.
    en sloerde mit steert tussen de poten vot.
    Geradbroakt en kaggel vuilen ze op t nust
    en dat was t begun van drij doage rust.


    Refrain:
    Dit was het carnaval
    Van alle daaier.
    Ze deden het veur de lol,
    Veur heur plezaaier.
    Elk vierde carnaval op zien menaaier,
    De hoane kraai
    En de hìne dij legt aaier.

    As je t zo bekieken hebben daaier en mensen wel wat van mekoar.
    Mit dank aan de Partij veur de Daaier dij de daaier weer op de (menu-)koarte ploatst het en mit
    net zo veul dank aan de Franse componist Camille Saint-Saëns (1835-1921) dij in het stok
    Carnaval des Animeaux in meziek n aantal daaier het pebaaierd oet te beelden.

    Blaauw, Jan

    Dook

    dichte dook is n monster
    hai beslopt t haaidehoeske
    woarnoar ik stoar
    van ale kaanten


    slokt t op


    even nog liekt t te ontkommen
    din is t vot
    aingoal gries
    woar eerst mien dreum beston


    opvreten

    Houwing, Dolf

    Midwinter

    ,

    Wat hebben wie van t joar toch n schiere kerst had. As t komende joar weer net zo’n succes wordt, den taiken k der veur. Och, wat haren wie toch n meroakel schiere kerst. t Was ain groot feest. Wait je wat of we doan hebben? Nou, hail wat, verkiek joe der nait op. Wie moaken aaltied n bult waark van de kerstdoagen.


    Wie binnen eerste kerstdag begonnen met bliketen. Stoete oet blik, van dij lutje keudelachtege Fraanse stoetjes, krasants haiten dij, meschien heje dij ook wel es had. Wie hebben ze in d’oven doan en mit wat botter der op deursloken. Mit thee en n glas appelsienesap. Sjuleraans, zeg mor. Tegen kovviedrinken hebben wie ons der n stok appelgebak biepakt, dij Zwoantje zulf bakt haar. Ik haar d appels schild, dus doar kon t nait aan liggen. Goud, Zwoantje zee, dat ze t lekker von, zo as elk joar. lk zee mor niks, zo as elk joar, want ter ontstaait zo gaauw n misverstand, wat joe lu?

    Nou en dou kwam t grootste meroakel van de kerst. t Waarm eten. t Gekke is, dat wie aans elke dag om twaalf uur waarm eten, mor mit kerstdoagen wordt t aaltied n uur of drije. Roar hè. Dus ie begriepen wel, da’k goud smacht haar, dou t din eindelk op toavel ston.
    Wat hebben we had: wie begonnen mit n dunachtege soep, volgens Zwoantje n heldere boeljon. Ze pruit mie doar inains n ènde over de gruppe. n Beetje sap, mit hier en doar n kloetje van t ain oft ander der in. t Zetde in elk geval nait aan.
    Dou kregen we baaident n stuk hìnne. Vrouger kregen wie aaltied kalkoen, mor mit joen kunstgebit bin je ja wel aanwezen op hounder. Dij krieg je ja beter in stukken. Wie kregen der van dat Italioanse goudje bie, hou hait dat, ratatoelie, ducht mie. Mor ja, gain eerappels vanzulf. “Dat krigst aans ook aaltied al,” zee Zwoantje.
    En wait je wat of we der achteraan kregen? n Lekkere zundoagse trilpudding? Vergeet t mor. Vruchten op sap? Wat k aans zo lekker vin? Nee hur. Zwoantje haar wat biezunders. Ze haar n ‘plat de fromage’ kocht, zo as ze zee. n ‘Plat de fromage’. n Bord mit keze. Verschillende saarten, zo as Zwoantje zee. Gele, witte, schimmelkeze, schoapekeze, krummelkeze, van alles en nog wat. Vroag mie nait hou oft aal haitte, ik kreeg der in elk geval wel dörst van. En nog wat: dat spul wordt joe toch zo klaimsk in de mond. Ie mouten of joen aigen tanden nog hebben of n goud vastzittend gebit, aans gaait t mis, wees der op verdocht.


    Twijde kerstdag. Wie begonnen mit n kerststol, gevulde krintstoete zeg mor. Gul eten lu, gul eten. En wie hebben ons der n tuutaaie bie kookt. Zwoantje was even in de ware: “Houveul wolst hebben?” Ze mainde ducht mie, dat t Poaske was.
    En nou kin ik t mit n tuutaaie nait loaten. Dij mag k geern op mien brood doun. Mor dat von Zwoantje nait goud. Ze was baange, dat ze der van spijen mos, zee ze. Aaie op kerststol, dat was ja gain smoak geliek. Nee, dat kon echt nait. Dou… begon k toch nog even over heur appelgebak en dou kregen wie recht n beetje hikhakkerij. Gain roezie hur, dat hebben wie ja nooit. Wie hebben op t lest mor besloten, dat ik om de beurt n hapke aaie én n stokje kerststol in de mond stoppen zol. Din haar ik zo’n beetje dezulfde smoak en zag t ter veur Zwoantje nait zo maal oet. Zo zai je mor weer, dat je der mit n beetje overleg mainsttied wel oetkomen. Of nait din.
    Bie de kovvie weer appelgebak. Ik zee, dat k nog vol zat van de kerststol. Mit aaie, docht k ter achteraan.


    Smiddoags om drij uur was t weer zo wied. Waarm eten. Wie begonnen dizze raaize mit n bakje genoat en n flotte majonaise der op. Vot mor.
    Dou kwam ons hoogtepunt. En dat doun wie elk joar mit kerstdoagen. n Lekkere vette, spekreloade. Dij haar ze veur de radio ruild veur twinteg weckvlèzzen. Lekker man.
    En wie haren der spruten bie. Mit dizze raaize eerappels. Mit vette sju. En din mag k dat geern op mien bord deur nkander hìnhaauwen. Ain grote bakke specie der van moaken. Oh…, lekker. Mor dat was nou net wat volgens Zwoantje nait kon mit kerstdoagen. t Was ongeveer t zulfde as mien kerststol mit aaie. “Harregat,” zee ze “wat bist doe toch n vrezelke boer.” En dou ik zee, dat k de netuur n beetje holp, dat t in t lief ook ja ain grote, vette kloete wordt, dou kregen wie toch weer n beetje hikhakkerij. “Vrede, vrede,” ruip k nog, “t is midwinter hur.” Ook hier kwamen wie vanzulf weer goud oet. t Eten wör dus nait preusd.
    Dou kregen wie t toetje. En ik mag wel zeggen, mien persoonlek hoogtepunt. Want wat haar Zwoantje weer moakt: inzette steufde sokkeraaiperen. En dij doun wie din op n twijbak. Oh, dat is zo lekker man. Dij kregen wie vrouger ook aaltied bie ons moeke. Mor dij haar t gewaaide der van te veuren al oethoald, zeg mor, din konden we ze zo opzoegen. Zwoantje dut dat nait. Heurent mouten wie nog ofkloeven. Dat is modern zegt ze. Joa lu, ie mouten mit joen tied mitgoan, alderdeegs tiedens midwinter.

    Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf

    Berg van den, Edward

    Boerenverdrait…

    Kil en kèl, kold en grel
    kikt d’olle boer over zien laand en denkt aan zien vraauw.
    Veur joaren trug is ze hom ontvalen.
    Laifdevol denkt e aan de joaren woarin ze zied aan zied t laand bewaarkten.
    Veul tied om te proaten was der nait. Achterof haar e heur nog zoveul zeggen wild.
    n Troan glidt laangs zien neuze.
    Hai sloet zien ogen en in stilte van de mörgen heurt e heur stem weer.
    Mit n veeg van zien rooie buusdouk snoft e zien verdrait vot
    en mit zaachte stem sprekt e zachtjes de woorden: ‘ik hol van die…….’

    Bakker-Ploeg, Ginie

    Blokkie om

    Deurbel geit en ik dou open.
    Buurvrouw zegt: “Gaist met lopen?”
    Jas aan en in buus de telefoon
    veur as t neudeg is, gewoon
    en as meistal noar de Vreisestroat.
    We kieken noar de meul in t volle licht,
    genieten weer van t mooie zicht.
    In de baarm een einzoam ros van stoal,
    ston der nog gein aner moal,
    eigenoar is neit te zein.
    Poar bomen wieder in de baarm,
    we kriegen t geliek van schrik wat waarm,
    Zein we n kerel stoan achter n boom !
    Haart slagt wel wat vlugger as gewoon,
    bliede dat we met zien beiden binnen.
    Wat mout die doar aan de kaant in t gras?
    Het e wat verloren wat van hom was?
    As stoere vrouwen lopen we deur,
    kriegen ons wangen wat meer kleur?
    Haand het telefoon al vast.
    We kieken nog es over scholder achterom
    Noar t stee woar e net ston.
    En hou goud ook of ik kiek en luuster,
    hij is stil verdwenen in t duuster.
    Haand let telefoon weer lös.

    januari 07

    Vries de– Maarhuis, Anna Geertruida

    Woorden

    wat binnen woorden
    as ze joe nait roaken?
    wat binnen woorden
    as joe ze nait verstoan?
    wat kinnen woorden kepot
    moaken, schiere woorden
    binnen din vot
    woorden, woorden
    groot of klain
    din pas is heur zin te zain
    as joe ze lezen
    en wiswoar verstoan.

    Bolt-de Boer, Mina

    Hou ik denk, dat Grunneger wereld der over 25 joar oetzigt

    Heb k even goud over noadocht. Grunneger wereld as pervinzie zel der nog wel wezen en veul van zich heuren en zain loaten. Denk aan Eemshoaven enzo, mor ons Grunneger toal wordt aal minder sproken.
    Elk joar ien meertmoand-dialectmoand moak ik t mit op schoulen. Aal minder kiender kinnen t proaten. Olders en grootolders proaten tegen nkander wel Grunnegs, mor mit kiender en klaainkiender wordt der Nederlands sproken.
    Schane vien ik dat, want wat kinnen wie ien t Grunnegs mit enkele woorden nait aal méér zeggen as ien t Nederlands mit haile zinnen!

    oet t Oethoesterboukje (2006)

    Grit, Carry L.

    Roemte

    t Is al wel vatteg joar heer dat t gebeurd is. Zai waas nog mor net zeuventien worden en hai waas nait veul older. Ze wazzen net traauwd – een mottje – en ze wazzen aldernoarste wies mit nkander. Ientied haren ze heur hoeske op stee en potje kon gaauw kommen. Dou t ducht heur zo wied waas, wer dokter der bie roupen. Zien oordail waas kort en dudelk: mot eerst meer roemte kommen en vot waas e weer. Jong en t wicht keken nkander mit grote angstogen aan. Zai omdat ze baang waas veur t vremde dat ter te gebeuren ston en hai omdat e heur pien nait votnemen kon en tja, roemte…. Heur hoeske waas hail luddek. Wat non? Ber van t Gruine Kruus ston ien koamer en dokter haar toch ook wel geliek, t waas slim vol. Ze keken nkander ais aan en dou kreeg t jong opains lichtjes ien ogen: koamer mos mor leeg moakt worden. Mit heur baaident hemmen ze t hoesroad der oetsleept noar t achterhoeske. t Waas n mooi zetje loater worden, mor ze haren t veur nkander kregen. Dou dokter weer kwam om te kieken hou ter bie ston, zaten ze mit heur baident mit gat op ber – stoulen stonnen ja ien t achterhoes. Dokter keek vrimd op van aal dij leegte ien koamer. Hai snapte wat zien gezegde teweeg brocht haar en richtte hom mor gaauw op t onderzuik van kroamvraauw.
    En, ook doar waas roemte kommen. t Duurde mor eefkes meer, dou laag der n mooi en gezond kiend ien moekes aarm.

    oet t Oethoesterboukje (2006)

    Spelde, Bertus

    Zoaterdagmiddeg

    Eerst wat ien toen kraabd, t onkruut gruit mie onder handen vot. k Heb toen overnomen van schoonvoader, dij haar der n net spultje van en komt elke vrijdag kieken, kin t dus nait sloeren loaten.
    Wat röt holt weghoald, buurvraauw ging der ook maank. Zai het t holt ien n beste bult veur deur en bokt heur hailtied ien n slim kört rokje. Aander kaant opkieken mor weer.
    Soaterdoags doun wie ook aaltied bosschoppen, mooi waark , ik mag groag winkelen. ‘Magst bliede mit mie wezen’, zeg ik aaltijd tegen vraauw as ik dij Manlu met sjekkie ien snoet veur winkel zai stoan te wachten. Toun vis eten bie Landman op Termunterziel, poar klaaine scholdjes mit genoaten. k Loat viske smelten op tong en dou ogen dicht, aans du k dat allaain bie tandarts of bie n smokje. Nog bie familie laangs west ien Nijwol en noar hoes, vraauw ien billen knepen en voetballen keken, kwam nait veul van terecht, haar beloofd poffert te moaken, vuil mie nait tegen van miezulf, maar haile keuken waas n dikke swieneboudel.

    oet t Oethoesterboukje (2006)

    Stroat, Gea

    Gea

    k Heb die altied aal n braif sturen wild, mor ik duurde nait. Want doe bis sums hail aans as da’k geern wol dastoe waas. Ik aarger mie sums bont en blaauw aan die.
    Doe brings mie altied mor weer aan t twieveln. k Wil groag wat kilo’s kwiet en as k soavends op ber lig din moak ik de grootste plannen, ik zel nait snoepen, ik goa vro te ber oet en din n hail end aan loop. Teminnent das t plan. Mor as t anderdoags is, din fluusters mie ien: ach blief toch nog even liggen, t weer is ja zo slecht, welke idioot gaait nou op sjaauw en ain zo’n koekje dat dut toch niks.
    En t vervelendste is da’k die din ook nog geliek geven mot en da’k noar die luuster.
    k Bin nait zo staark da’k die de boas bin en doar baal ik nuver van.
    k Hoop dastoe nou begrepen hes dat ik wil dastoe wat voaker dien kop hols en mie mien gang goan lets. Zo das der oet en dat lucht oareg op.

    Oet t Oethoesterboukje 2006

    Vries de– Maarhuis, Anna Geertruida

    Vrundschop

    Vrundschop
    laaidt mie t leven deur


    vrundschop
    k stoa der nait allinneg veur


    vrundschop
    is veur aal minsken


    vrundschop
    kin k mie aaid beders wìnsen?


    vrundschop
    in mien dörp, mien stroat


    vrundschop
    vot is din aal hoat


    vrundschop
    veur riek en aarm


    vrundschop
    makt n kold haart waarm.


    Braam, Geert

    Doar stonnen ze, met de boksem op heur hakken

    (Overnomen uut Chuddy’s dagboek, n joar
    of wat leden)

    Eindelk kìn k mien oaventuren en wetenswoardigheden kwiet aan jim. k Zal mij eerst even veurstellen, anders wieten jim niet met weI jim te moaken hemmen. Ik hiet Chuddie en bin n wichtje van ruum twaalf joar en heb eiglek al een huul mìnsenleven achter mij. Ik beleef alle doagen weer wat nijs, teminnent as doar de gelegenheid veur is. Ik woonde eerst ien Nuus, mor nou alweer een joar of zeuven ien Moarum. Ik bìn geboren op 25 oktober 1991 ien t Drentse Fluitenberg. Zo, dat wieten jim dan ok weer. As k begun te vertellen over mien oaventuren, dan bìn k nog lang niet uutproat. As ik an t strunen bìn ien de natuur, dan loop ik t liefste n beetje lös. Lekker snuffeln en haard lopen over bospoaden en langs de slootwallen en op t veld. Met een rötgang over t graslaand, vliegen ien t spoor van hoazen of knienen of wat dan ok. Ik ruuk alles en mien adrenaline giert me dan deur mien lief. Ik duur t eiglek niet te zeggen, mor ik doe t toch… We bìnnen al n moal of wat aansproken deur n boswachter, omdat mien boaskes zuk niet aan de regels hielden. k Was niet aan de lien, t was mij best. t Liep wonderboarlek altied met een sisser of. Een bulte mìnsen bìnnen stoapelgek op mij. Twee joar leden was k nog op vekansie ien Frankriek, en wel ien Normandië. Ik vond der slim waarm en heb t oflopen joar, omdat ze der weer hen wollen, mor besloten om noar t hondenpension te goan. Dat was mor goed ok, want ik heurde dat t doar weer slim waarm west was. Ik miste mien boaskes wel, mor die weken wazzen of te zien. Ik goa nog even terug noar Frankriek. Het kwam een poar keer veur dat de mìnsen groag met mij op petret wollen en dat gebeurde ok. Woarom? Omdat k n verdraaid mooie meid ben natuurlek. Veul mìnsen die noar mij kieken, worden geliek stoapelverliefd op mij. Sums bìnnen der ok minsen die niks met mij hemmen en ik niks met heur, mor doar lig ik niet wakker van.
    Het begun van t verhoal heb k een beetje ien roadsels schreven, mor ik wil nou toch een tipke van de sluier oplichten. Ik bìn gien mìns, mor kìn der wel huul goed met om goan. Ik begriep ze goed en verstoa een hule bult woorden. Roar is dat, ik schrief nou veur jim ien t Westerketiers, mor ik bìn met de Nederlandse toal grootbrocht. Toch bin k een oardege Westerketierster worden. Ok mag ik wel zeggen dat k een verdraaid goed huus troffen heb. Ik ben een echt moatje van mien beide boaskes. As der even tied is, goan ze met mij noar de Duurswolderheide of noar t Letterbetterdiep, het Leekstermeer of de Hoornsche Plas woar ik voak lekker zwemmen kìn. Sums goan we noar de zeediek bij Lauwersoog, mor dat zolde wotter ien de bek dat vien k mor niks, k wor der een beetje beroerd van. De hoge golven van de zee vien’k heerlek. Ien de week loop k de meeste doagen lekker lös langs de Pierswiek, behalve ien t broedseizoen, dan moet k vanzulf aan de lien. Hoe k der uut zie? Ik kìnt as volgt beschrieven: Ik liek wel n beetje op n roodbonte koe, mor dan op n schoal van één op vieftien of zo. Ze kommen ok steevast op mij of as k bij heur langs loop. Huul veul minsen hoalen mij deurmekoar met n Drentse petrieshond. Ik liek der ok wel een beetje op, mor k ben der ien de verste verte gien femilie van, ik ben n kleine Munsterlander, hier beter bekend as de Heidewachtel. Mien jachtienstinkt zegt dat k op eendenusten en al zukswat ofmoet, ik kin der dan niet ofblieven. Het is mien zwakte, mor t zit ien mien oard. Ik ruuk zukswat al van grote ofstand. Vanwege dat bin k net een kiend, die allìnneg ien de buurt van een sukkerpot is, ok die kìn der niet ofblieven. De positieve kanten van mien karakter binnen: Trouw, altied bliede en opgewekt, nooit saggerijneg, schoon op mezulf en al zukswat hen. As wij de weekends weggoan met onze Kipcaravan, dan heb k mien eigen tentje, t was wel even wennen, mor ik bin allang bliede dat ik met mag. Een ander geval: Mien boaskes wadden op t lest van feberwoarie van t veureg joar een weekje noar Tenerife, lekker noar de zun. Ik mog
    niet met, ik begriep dat best. Ik bin noar t hondepension west ien Drachtstercompagnie. k mag doar nou wel geern hengoan. De eigenoars hemmen zoveul liefde veur mij en d’aandre honden, ik kin t elkeneen aanroaden . De leste keer har k n huul lief speulkameroadje, k begon der van te hollen.Toen k doar veur t eerst uutvanhuus was, mos k wel wennen en sprong een gat ien de lucht toen k mien boaskes weer terug zag. Zoas k zee, ik beleef altied weer wat aans. Wat ik lest beleefd heb, is n beetje ongeleufweerdeg, mor toch is het woar gebeurd. Een van mien boaskes gooide een flinke stok ien t wotter van n vennetje bij Trimunt. k Stoa dan al te trappeln van ongeduld om t wotter ien te goan om die stok der weer veur heur uut te hoalen. Zoas jim misschien wel wieten, een Heidewachtel waarkt groag veur t boaske. Noa dat ik ien t wotter was, docht k even jim kinnen mij wat, ik zwem eerst noar t nust ien e boom die vlak boven t wotter hing. Een moand of wat leden zatten der jongen ien, k wis t nog as de dag van guster. k Roakte verstrikt mit mien ket ien één van de takken die ien t wotter hingen. k Docht geliek: “Hast der nooit hengoan moeten.” k Lag doar al te wottertrappeln, zeg mor gerust ik lag ien onmacht. En zoas jim wieten, hollen wij dat niet zolang vol. Mien boaske zag dat en moande heur vriendje om het wotter ien te goan om mij te redden. Hij moakte bliksemsnel zien boksem los en trok zien schoenen uut. Het duurde heur wat te lang en ze begon zuk ok al uut te kleden. Beiden stonnen ze doar op de Leidiek op t fietspad met heur boksem op e hakken en plots schoot ik weer lös. Ik zag de gezichten glundern en ik was bliede met heur. Op t moment dat ze weer ien de kleren gingen kwammen der vier fietsers ien heur richting. Wat moeten die mìnsen wel niet docht hemmen? Wat zollen ze doar aalmoal bij dat vennetje uutvreten hemmen? Ze mochten het zulf ienvullen, want mien boaskes wadden allang bliede dat t zo goed oflopen was met mij. Loater was ik as figurant aanwezeg op t oogstfeest op t terrein van de firma Diekzand, tiedens t project “Duzend joar Westerkwartier”, ik vuulde mij doar as n viske ien t wotter. k Heb er zulfs de krant nog met hoald, n groot petret van mij met mien boaske op t veurblad.
    De leste tied ben k sums wat aan t sukkeln, mor Astrid vecht veur mij. Ze wil mij tot t leste moment kost wat t kost n goeie olle dag bezörgen. Ok mien aner boaske die eerst niet van honden hiel, mor toch stoapelgek op mij wer, wil dat.

    Blaauw, Jan

    Kursk

    Oet mesienkoamer negen
    viskten baargers t kedo
    dat Wanjka nog veur Irma muik


    kiek wichtje
    pabbe is n vogeltje
    hai sweeft nou in zee


    en dat popke
    komt pabbe oazem brengen
    doar onder in zee


    woar bankjes stoan
    om oet te rusten
    van de daipe raaize


    laif wichtje
    blief pabbe oazem brengen
    want dat popke dat bist doe


    Vertoalen in t Oost-Grunnens:

    gedicht van
    BART FM DROOG

    Houwing, Dolf

    Kejak

    ,

    Joa, hai staait ter al weer, bie joe zeker ook wel? t Was van t joar aans wel n hail gedou.
    Wie hebben noamelk de gewoonte elk joar n week veur de kerstdoagen n boompke te kopen.
    Van t joar kon dat nait. Wie mozzen zo’n kunstkerstboom hebben. Teminzen, dat zee Zwoantje, mien laive vraauw. Ik keek heur es aan. k Heb wat tegen aal dij kunstdingen en zeker tegen zo’n kunstkerstboom. Want elk joar as wie n boompke in de pot zetten, din het dat toch wat. Dat dut mie din denken aan vrouger, as ons pa t boompke, dij we mit nkander oetzöcht haren, in de koamer zette. In n emmer en om dij emmer tou haren wie din rode crêpepapier vollen dij moeke aan d’achterkaante, oet t zicht, vastzetde met plakbaand. Elektrische verlichten haren wie vanzulf ook nog nait. Wie haren der echte keerzen in, dij op d’eerste kerstdag veur de helfte opbrandden en n dag loater haildaal. Der ston din aaltied n emmer wotter noast en wie mozzen mit nkander acht geven of der gain braand kwam. Veur t keersvet haren wie olle kranten onder de boom legd, dat leek wel nait zo mooi, mor dat heurde der net zo goud bie as de piek, dij wie kinder om de beurt in t topke van de boom zetten moggen. Pa mos ons din wel even optillen vanzulf, aans wol dat ja nait. Joa, vrouger.

    Van t joar wol Zwoantje dus n kunstkerstboom en ik nait. Dat betaikende dat we van de week noar Stad gingen om aine te kopen en doarbie ook nog, zo as Zwoantje dat zee: “n Komplete nije balenboudeltje.” Want dat van ons, dat kon beslist nait meer, zee ze. Wat was t doar drok, bie V & D. De laange riege volk, dij de roltrappens opging, dee mie denken aan n hail drok bezöchde begravvenis, mensen keken der ook zo bie oet. Wie mozzen noar boven. Noar de kerstofdailen. Doar was t nog drokker. En waarm, t leek wel zummer. t Was aans wel schrikken doar. De goudkoopste boom, dij wie in t gedrang vinden konden, dij kostde 99 euro en was mor laifst I meter 85 hoog. Hai haar ook n noam: “Luxe kunstkerstboom, besneeuwd. Model: Pacific Alpine.” “Pacific Alpine. Dij nemen wie, doar kinnen we joaren mit veuroet”. Wel tot aan t ènde der tieden docht ik, want dat kin zo nait oetblieven. Ze waren ook zo vrundelk doar, om op de verpakken n “verlichtingsadvies” te geven. t Dee mie slim denken aan n rekloamecampagne van Vaaileg Verkeer of hou dat nou ook hait. Twijhonderd lampkes. Alderdeegs dát maggen je nait meer zulf waiten. “Der mouten twijhonderd lampkes in,” kraaide Zwoantje. Dij von dat ducht mie mooi. Nou kostten viefteg lampkes al sikkom tien euro, dus ie kinnen wel oetreken houveul piene mie dat dee. Dou mozzen we nog balen en zowat hebben. Dij haren ze doar in wel zeuven kleuren. Wait je wat Zwoantje hebben wol? Kejak mit gold! Kejak mit gold; k haar nooit docht, dat zowat beston. En wie haren zulf al joaren van dij mooie witten, mit n beetje aankoukte snij der op, zo as t heurt. Mor nou dus: kejak mit gold. Even loater stonden wie doar bie de kassa te wachten in n laange riege. In de loop greep Zwoantje nog even n poar andere ‘noodzoakelke’ dingen mit. n ‘Tiny Tin Holiday Candle’ veur 5,95; n ‘Baby’s eerste kerstbal’, ook veur 5,95 en…, nee, ik kin nait wieder.

    In hoes mos de boom votdoadelk optuugd worden. Aal mit aal was t dik twij uur wieder veur alles der ston en t aalmoal op t juuste stee hong.
    t Dee mie sikkom zeer aan d’ogen, aal dat kejak mit gold. t Blonk ter over. Nou haar Zwoantje der ook n vogeltje bie kocht, dat leek ook ja zo schier in de boom. Vanzulf ook kejak mit gold. Dat baistje haar n mooi steetje kregen, boven in d’boom, mooi in t zicht. Nou… hebben wie ook n katte, ons Mieke. En n hond, ons Flipke. En…, wie mozzen soavends nog even op veziede.
    Dou wie weerom kwamen ruip Zwoantje, dou ze de koamer inkwam: Inbrekers!” Mor t waren gain inbrekers. t Was Mieke, dij boven in de boom sprongen was om zien vogeltje te vangen.
    Dat was lukt, mor d’boom was plat goan. Dou was Flipke op batterij komen. Zwoantje haar noamelk aal van dij sokkeloaden kerstkransjes in de boom hongen. En zo gek as ons Mieke is op vogeltjes, zo geern lust Flipke sokkeloa. Dij haar dus aal de balen zo’n beetje verrampenaaierd op zien jacht noar sokkeloa in de omvalen kerstboom.


    En zo gebeurde t in de donkere doagen veur Kerst, dat d’olle, vertraauwde balen der weer heer mozzen en gaf ik Flipke soavends gloepstreeks nog n poar kerstkransjes, want ook daaier verdainen soms es wat extroas.

    Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf

    Blaauw, Jan

    Van oost noar west en sums weerom (3)

    Twinteg joar woond ien Oost-Grunnen, ien Midwol, hoofddörp van gelieknoamege gemiente (al kon je dat mor beter niet zeggen tegen de noabers uut Oostwol, wollen nog wel ies wat niedsk reageren). Twij decenniums met snöddebelschool, legere school, MULO ien Scheemde en kweekschool ien Winschoot. (Op dij leste school n joar ekstroa om t platjelopen te kompenseren, biljarten leren en knobbeln slokten n baarg tied op). Die joarenlaange bijschoafderij gijt je niet in de kolle kleren zitten, het mij opzoadeld met rugjeuzeln. Voetballen is der veureerst ien Zuudhörn niet meer bij, ok al heb ik nog wel n “testmatch” speuld, met kollegoa Dries Pepping en gymmeester Appie Hansems, die was betoald voetballer west bij Be Quick (as ik t goed heb, komt doar t woord “bekakt” vandoan). Aan e kaant stonnen apmoal stuurlu, veul lozer dan wij ien t veld. Je konnen ok wel zien dat Appie Hansems nog niet aal zien talent kwiet was, mor ja, wij begrepen höm haalftied niet. Nee, de stuurlu aan e kaant schudkopten ienpoareg: vrakke lichting dit moal, kontrakt zat der niet ien…. Dat voetballen zat mij vanzölfs wel overal ien, ien t bloed, ien de genen, ien e kop. Moeke zei aaltied: “Doe? Doe hest aans niks in de kop as voetballen” en wel kan t beter wieten as …Krekt! Op e school aan de Frankriekerloan ien Zuudhön, op schoulstee stoan nou van dij meroakelse appartementen, wer op t plein niet voetbald (al demonstreerde meester Wibbens wel ies hoe dat ging, hij as voetballer en deugennieten as bal…). Proat over voetballen wer der wel, benoam over de Europa Cup wedstrieden van Ajax en Feijenoord. En over d’eigen klup vv Zuidhorn, woar ik binnenkwam as ienvaller jeugdtrainer. Olderkemizzielid Hinnerk Zielstroa ging onverdachts noar t ziekenhuus en ja, zo’n jonge schoolmeester kun je multifunktioneel ienzetten. Ik kwam ok hannen. Wij bennen nooit te kört kommen, mor ja, we haren ok n goie “no nonsense” veurzitter, Alze Noordveld. t Was destieds mor n kleine groep, met ervoaren lu as Hero Smit, Wietse Hansmoa en kieper Gerrit Diekstroa. Der waren allent mor A- en Bjunioren, van zeuventallen was gien sproake, van voetbalkebouters wer nog niet ies dreumd. Schoolvoetbal was der ok, op e dinsdag noa Pinkstern, elk joar weer. Meester Diek uut Noordhörn was de regeloar en de Zuudhörnjeugdleiders floten de wedstrieden. Meester Diek vruig mij noa n poar joar of ik höm helpen wol (“k Vertel die loater wel woarom…”), zo rolde ik schoulvoetballerij ien. Ien 1972 was meester Diek zo wied dat e stopte met zien onnerwieswaark aan e noordkant van t kenoal. Wij wonen doudestieds ien Zuudhörn aan de Cleveringaloan. Op d’eerste zoaterdag van de zummervekansie, tegen de middag, stapte meester Diek de koamer ien, rook onze grauwaarten met uutbakken spek (wij lusten dat ja t hiele joar deur) en zei: “Mmmmm, dat zol k ok wel hemmen willen, mor ja, mien moag verdragt ze niet…” Hij vertelde dat e n ofsproak met wetholder Gerard Timmerman moakt haar, votdoadelk met ziektepermizzie en dan loater woarschienlek hielemoal ofkeurd, wis en vast. Dan kon ik ja as zien opvolger noar Noordhörn, wetholder zag t ok wel zitten. Nou, doar zit je dan ien t begun van vekansie. Kunnen we der nog over noadenken? Meester Diek von niet dat t neudeg was, mor veuruut dan mor. Enne van t verske was dat ik noa de zummervekansie de brug over ging, zo mor noar de school aan d’Oosterweg, dij ik zuneg kende. (Ik was nog niet voak ien Noordhörn west, allent veur de jeugdwielerronde van Hinnerk

    Miedemoa, mos ja n verslag ien e kraant).

    Tiedelk, meester Diek was nog niet ofkeurd. Doarom kwam der ok veureerst niks van verhuzen, doar waren w’ok veul te schieterg veur. Mor ja, as Noordhörn je ienmoal te pakken het….

    Olle Bone, M

    Grunneger schoamte

    Olle Bone het t makkelk op grèns van 2006 en 2007. Van Jan Sleumer (kurzeslaaider in Oethoezen) kreeg e n laange braif mit bovenstoand opschrift, huift e zulf nait meer te bedenken. Loaten we Jan mor eerst even aan t woord loaten:

    Dat ons Hogelandster schriever en dichter Jan Boer groag stiekels steken mog, maag bie elk bekend wezen. Dat e ien zien aigen toentje wel es wat van zuksent stoan lait, kin ik hail best velen, mor da’k ien ons gloepensgoie, nije literatuurbouk ‘Twee eeuwen Gronings’ las: ‘Merkwaardig is overigens dat de man, die zo gloedvol dichtte “Schoamt joe nait joezulf te wezen!” tegenover mensen die hem jarenlang van nabij meemaakten nooit een woord Gronings als spreektaal gebruikte’, doar wer ik zo kèl van dat ik hoast noar fles grepen haar!

    En dìn komt t, Jan gait wieder:

    Mit tegenworrige Redactie van Ommelander Courant is t nog veul slimmer as mit ons dichter van destieds. Redactie mot n poar regels oet Jan Boers gedicht ‘Grunneger zulfpetret’ op hom zulf betrokken hemmen: ‘Ons volk zien toal dudt op behold/moar ‘t Hollands brengt
    hom wieder!’
    Hai doch, das mie wat! Jan en zien lu binnen vergreld, kwoad, hoagels! En nait zo mor:
    Omdat wie ien Oethoezen mit n cursus Grunnegers aan loop binnen, haren wie
    n persberichtje noar Ommelander stuurd, ien t Grunnegers vanzulf.
    HISTORICUS HARM VAN DER VEEN IEN
    BIBELTAIK VAN OETHOEZEN
    Op dingsdagoavend 21 november, 19.30 uur, zel bekende historicus Harm van der Veen n lezen holden ien bibeltaik van Oethoezen. Op zien onnoavolgboare menaaier zel Van der Veen verschaaiden (cultuur) historische onderwaarpen aan snee brengen.

    Niks mis mit, liekt mie, begriepelk veur elkenain en vanoet n kurzes Grunnegers schier brocht, zo heurt t! Mor bie
    ’Ommelander denken ze doar aans over.
    Leste zin wer deur redactie overzet ien t Slapsma-Tiessens-Nederlands:
    ‘Op zijn onnavolgbare manier zal Van der Veen verscheidene (cultuur)historische onderwerpen aan snee brengen!’

    Vergreld deur dat ongevroagde overzetten schreef kurzesgroep-Sleumer n ienzonden braif, ien Slapsma-Tiessensstijl, aan Ommelander Courant, mit n nuigen om toalopvatten van Ommelander te verdudelken. Beetje speuls, mor kloar as wat, veur n goie verstoander:

    IENZONDEN BRAIF

    O.C. tegen ’t Gronings in de O.C
    Sinds september jl. zijn wij in de bibliotheek van Uithuizen aan de loop met een cursus Grunneger toal. Een van de cursusonderdelen is een lezing door de bekende Groninger historicus Harm van der Veen. In het voren stuurden wij een persbericht naar de Ommelander Courant. In het Gronings vanzelf. De O.C. is gericht op de Ommelanden en daar wordt door een meerderheid nog steeds Gronings gesproken. Dat zal de redactie ongetwijfeld bekend zijn. Tot onze verbijstering bleek onze Groningstalige tekst door de redactie toch zomaar in het Nederlands te zijn overgezet. Ongevraagd. Met de vertaling van één van de zinnen was de cursusdocent slim blij: ‘Op zijn onnavolgbare manier zal Van der Veen verscheidene (cultuur)historische onderwerpen aan snee brengen!’ Die vertaling komt de docent goed te pas, omdat het een schoolvoorbeeld is van het zogenaamde Slapsma-TiessensNederlands. Niet alle cursisten wisten tot dusver wat dat was, maar nu wel. Toen het tot de klas was doorgedrongen dat de O.C. geen teksten in het Gronings opneemt, raakte iedereen zeer vergreld. Een van de leerlingen werd zo glin in de hakken en ze begon zo tegen het taalbeleid van de O.C. op te steigeren dat ze het hoofd helemaal rood kreeg. Ze riep woest door de klas heen: ‘Ik schrijf morgen nog een brief naar de O.C. en zeggen mijn abonnement op!’ Gelukkig hebben wij haar het halster weer kunnen aanbinden, want haar reactie vonden we toch wel wat te slim voor de Ommelander Courant. (Rietema’s Uit het Dagboek van Mevrouw
    Slapsma-Tiessens stait ien de Bieb!)

    Docent en cursisten Grunneger Toal, Uithuizen.

    Noaschrift redactie O.C.: U heeft weliswaar gelijk dat een deel van de NoordGroningers nog steeds Gronings praat, maar de ervaring leert dat niet iedereen in staat is om het ook daadwerkelijk te lezen.

    ……………………..
    Bìn je der nog? Of is joen boksem der ook van ofzakt en mout j’om eerst weer wat omhoog sjorren?

    Noaschrift Docent (nait ien kraant): Dit antwoord wordt ien t Grunnegers n ‘slapscheet’ nuimd.

    Reacties van aandern op n rondzendbraifke van Jan Sleumer over dit onderwaarp::

    Grote klasse! Holst mie op de hoogte?
    Moi! Zo heur’t! ‘t Zel mie benijen.
    Wat ja schier, de vlammen slagen mij uit van blijdskap! Wij laten ons niet onder t moes stoppen, o zo.
    En nou mouten zai mit t woater veur dokter, liekt mie tou.
    Geweldig, hier zal mevr. SlapsemaTiessens het helemaal mee eens zijn. Het is toch ook wel slim eelsk om je moederstaal niet in de krant te willen zetten. Aldernaast. Om ruig in de kop van te worden. Wat een verbeeldens om zo te doen. Pak ze maar aan hoor, daar hebben ze t naar maakt. Ga der maar mank. Hemmen ze verdiend ja. Het kan mij niet slim genoeg te keer gaan. Ken best wezen, dat ze t niet plaatsen, maar daar kunnen wij dan helendal niks aan doen. Hemmen wij ons best daan.
    t Aargument von ik nait slim staark. Postdoevenoetsloagen worden toch ook nait òfhankelk steld van t aantal leden van de Noorderkoeriers?

    Antwoord van Jan Sleumer op ain van de reacties:
    “Mien cursisten en ik waren eerst verbalderd en dou vergrèld dou wie deur haren dat Ommelander gain berichten ien t Grunnegers òfdrukt. (Behaalve ien advertenties vanzulf). Mit t negeren van cultuurhistorische achtergrond van n groot dail van heur lezers drukken ze ainks heur minachten doarveur oet, ducht mie. t Is wat singelier dat Grunnegers hiertegen mor nait ien t verweer kommen. Ik heb al zukse reacties had as: t helpt ja toch aalmoal niks! Wils allain mor dien principes der mit deurdrukken.

    Ons klas haar hoopt op n hail praan kwoaie reacties ien Ommelander Courant, mor der kwam niks.
    t Haile couplet oet Jan Boers gedicht ‘Grunneger zulfpetret’ gaait zo:

    Ons volk zien toal dudt op behold, Moar t Hollands brengt hom wieder! Zien toalwil wordt nait hait of kold, Hai blift n lauwe strieder.

    Lu, ik heb t der nou wel aan tou. Woar staait fles?

    Nou, wat heb’k joe zegd? Olle Bone is n baarg dank verplicht aan Jan Sleumer en zien dappere kurzisten. Dij heuren nait bie de laauwen. En Olle Bone ook nait, hai klimt, noodziend mit krukke en rolstoule, op de barrikoaden! Veur wat der nog over is van ons Grunnegers, dat mout broekt/bruukt worden, ook in d’Ommelander! Kom op, redaksie van Ommelander, loat joe nait kìnnen! En aans mor op kurzes, in 2007!

    Bootsman, Siet

    Herinnering komt of ik aal of nait wil…

    ,

    Voak zai ik beelden oet mien kienertied.
    Sums loat k ze goan, sums stop ik ze bezied.
    n Boerderij, n appelhof, ol gracht.
    Moeke dij mit ons zingt en speult en lacht.
    Pa dij elk plekje kin op t laand, op aarf, ien sloot.
    Zai binnen nou aal weer hail wat joaren dood.
    Dat babyhokje met ons ludje Riekske.
    Dij pereboom as k over brugke toen ien fietste.
    k Loop over laange woagenpad noar diek.
    Aan baaide kanten koren, klaproos en kamille, kiek.


    Refrein:

    Hier was t dat ik veur t eerst verkering kreeg
    en hail wat veur femilie thoes verzweeg.
    Eefkes ien onnerwaal bie pomp op ree.
    De laive woorden dij hai zachtjes tegen mie zee.
    Ik wait nog dat hai hail mooi taiken kon.
    Mor ja, of n mens doar wel van leven kon.
    n Bult lachen doan en hail veul braiven schreven.
    Wie dochten dat wie altied bie nkanner bleven.
    Elk wis dou destieds dat wie bie nkanner heurden.
    En dou was t doan … k Wait nòg nait hou t gebeurde.

    Refrein:
    Herinnering komt of ik aal of nait wil
    aan Meulens, aan kerktoren en aan daip bie Noordhoes til.
    Ien Ainerom bin ik geboren.
    Ien Paiderboeren ston t olle stee.
    En vuil ik mie aais wat verloren,
    din goa k noar diek. Doar vien ik vree.
    En vuil ik mie aais wat verloren,
    din goa k noar diek. Doar vien ik vree.


    k Woon nou ien stad en dat is ook wel mooi.
    Mor k zai gain gruinlaand meer en ook gain ruders hooi.
    Gain leventeg tafereel van schoap en kou en peerd.
    Van boer dij noa zien waark noar hoes tou keert.
    Cultuur en zukswat heb ik apmoal bie de hand,
    Mor k heb te veul van stad en wat te min van t laand.
    Der staait n hoge flat aan aner kaant van stroat.
    Gebrek aan oetzicht is wat ik op t mainste hoat.
    Onmedeleke roemte en dij verre horizon,
    k Wol staarmswoar dat k doar elke dag noar kieken kon.


    Refrein

    Houwing, Dolf

    Sunterkloas

    ,

    Zwoantje is vergreld op mie. Ze het al twij doagen niks meer zegd. Nou komt dat vanzulf in de beste hoesholdens wel es n moal veur en loaten we eerlek wezen lu, voak heb je din ook baaide n beetje schuld, nait din. En ik zel de leste wezen, om te zeggen, dat k nooit wat verkeerds dou, mor dizze raaize kon k ter staarvenswoar echt niks aan doun. Hou oft kwam? Bie touval mos k invalen as hulp-Sunterkloas, want d’echte, dij haar t wel zo drok. Hai kon beslist nait overal komen.
    Mor, kinder, dizze hulp-Sunterkloas het nait bie joe west, ie hebben aalmoal d’ainege echte had, mor ik ging noar… zeg mor, n ander stee.
    Nou mout k joe eerlek bekinnen lu, dat k nait zo’n held bin in dij Sunterkloazenboudel en ik wol din ook beslist nait. Ik zee ook eerst hail beslist nee, dou ze mie vruigen. Ik docht, da’k mie der zo wel mooi van ofkummeln kon. Mor dou kwam der n stem oet d’houk van d’koamer:

    “Ie huiven nait langer aan te dringen hur, want kiek, mien man hier, dij duurt zowat nait, dij is zo te reken n dikke schietnood. Veur dij radio proatjes moaken, joa, dat duurt e nog wel, mor din kin gain aine hom ook ja zain. Nee, in t echt… dat duurt e nait, op gain stokken noa, joa… zo is e nou ainmoal.” Dou ze dit zegd haar, ging ze rusteg wieder mit braaien.

    “Ik dou t,” zee k. “Ie kinnen op mie reken.” k Gloop nog es noar de handwaarkhouk, bie ons in d’koamer. Ze waren der slim bliede mit, zeden ze. Och, oft goud gaait of nait, as ze der mor aine veur hebben hè. Mor, dou kwam t. t Bleek, dat ze ook nog gain Swaarte Piet haren, want bie n hulp-Sunterkloas, heurt ook ja n hulp-Swaarte-Piet. Ze haren stad en laand al ofzöcht, zeden ze en ze konden gainent vinden. Joa, n ol man van viefenzeuventeg, dij wol nog wel, mor dij vonden ze toch wel wat minder geschikt.
    Swaarte Piet kon ook ja nait older wezen as Sunterkloas, dochten ze en wat ook nog n klaaine rol mitspeulde, zeden ze, dat was dat d’olle boas gain vief menuten zunder zien sloatje kon.
    Ik mos ze geliek geven. En zo zaten wie mit nkander nog es even noa te denken of wie n goie hulp-Swaarte-Piet wozzen. In d’houk van d’ koamer was t net of de braaipennen n beetje langzoamer begonnen te tikken.

    Meschien,” zee k, “meschien wait k nog wel aine.” En k zee wel ik op t oog haar.
    “O nee,” zee ze. “In gain honderd joar.’
    “Nou, over honderd joar is de bedoulen ook nait, t gaait om zotterdag, of eh…, duurst soms nait.”
    Ie begriepen zeker wel lu, dat ze der nait onderoet kon, noadat ze zoveul proatjes haar over mie. En was ze doar nou zo kwoad om, denken ie meschien. Nee, dat was t nait. Nee…, dat haar nog n vervolg.
    Want, kiek lu, ie waiten t ja wel, wie hebben mit ons twijbaaident evenveul te vertellen in hoes. Ik vertel joe niks nijs. Wie hebben om zo te zeggen, de macht eerlek verdaild.
    Wie besloeten alles soam en ik geef tou, zo hail enkeld, zo hail òf en tou, overkomt ons t wel es, dat wie der nait in ainmoal oetkomen. Wie mouten der din nog es even wat laanger over denken en in t alderaargste geval holden wie wel es n zetje n hail klaain verschilletje. En k zeg t mit grote schoamte, n hail enkele keer wil dat din wel es laaiden tot n hail klaain beetje hikhakkerij. Gain roezie hur, want dat hebben wie ja nooit. Mor, nog es, t mag mie nait heugen, dat wie dat voaker hebben as…, nou wat zel k es zeggen. Nee, k begun mor nait te tellen. Je vergizzen joe al gaauw n poar moal.
    Om kört te goan, wie hebben dus in hoes baaide evenveul te vertellen. Mor…, oflopen zotterdag was t aans. Ik was Sunterkloas en Zwoantje was dus Swaarte Piet.
    En Swaarte Piet is nou ainmoal de knecht van Sunterkloas, dat heb ik ook ja nait oetvonden. Hai mout de staf van Sunterkloas droagen en t bouk. En de puut mit peperneuten en aander slik. Sunterkloas mag vanzulf op de mooiste stoule zitten.
    Ook is t zo, dat Swaarte Piet dom is. Hai is zo dom, dat e nait wait houveul ain en aine is. Schrieven kin e ook al nait. En hij verget alles. Sunterkloas mout hom din ook voak even terechte zetten.
    Swaarte Piet is ook aaltied ondeugend, in Sunterkloazen-tied hait dat: “Stout.” Sunterkloas mout hom doarom ook regelmoateg op de vingers tikken.
    En…, in dit geval ook nait onbelangriek: Sunterkloas het t woord. Aaltied. En Swaarte Piet, dij mag allent wat zeggen as Sunterkloas t goud vindt. En as Sunterkloas vindt, dat e zok weer stilholden mout, din is Swaarte Piet gewoon weer stil.
    Ook is Swaarte Piet slim smui en mout e van Sunterkloas kunstkes doun. Dat mout. Boven in de wandrekken klimmen bieveurbeeld, terwiel dat Sunterkloas wel wait, dat e hoogtevrees het. En din der nait weer oet duren vanzulf. Joa, heur es even, din mout je mor gain Swaarte Piet worden.
    En dat dee Zwoantje nou net wel. En doarom is ze nou kwoad op mie. Op mie! En ik bin der toch ook mor gewoon tegen mien zin inrold. Ik bekloag mie toch ook nait.

    Noaschrift schriever: In dizze tied zol ik dit verhoaltje zeker n beetje anders schrieven en t ook nait meer hebben over Swaarte Piet, mor over Piet. Mor omdat dat in dij tied hail gewoon was, heb k t ook nait willen veranderen.

    Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf

    Blaauw, Jan

    Aigen tied

    stoadeg aan krigt stroat
    woar dat ik geboren bin
    heur kleur weerom kieken
    gezichten van joaren leden


    mie aan alsof zai zeggen
    willen woar bist west wat
    hest doan mien tonge het
    gain dainst dut mie verdrait


    din begunt elk en ain touglieks
    te bewegen gait wieder mit
    doaglieks waark net of t haile
    mechaniek vannijs opwonden


    is stokloper komt mit vergrelde
    kop veurbie slachter slipt zien
    mezzen bie noaber op baanke
    wordt sloatje kaauwd en spijd


    vraauw tikt mie op scholder
    zegt dat bie de buren aaiber
    west het aal goud mien ogen
    zain langzoam aigen tied

    Noordhorn
    maart 2005

    Publiseerd in Krödde nr.96 (winter 2005).

    Geerdes, Aswin

    Van vruchtboar laand noar glimmende panen

    Ol boas zit veur venster, loert noar boeten en lurpt aan zien piep. Hai is mit gedachten bie t verandern van laand om hom tou en prakkezaaiert. Wat willen börgmeester en wetholders en dij roadsleden aan baaide kanten van de gruppe wel mit aal dij nijmoodse meneuvels, zai mit heur nije dörp, woar hemmen zai heur verstand wel. Aal dat beste laand goan ze verandern in wotter en woonderij, net as der aans niks te doun is op dizze wereld.
    “Wat goud is, mout je goud loaten,” gromt ol boas verbraand in zukzulf. Woarveur haar hai mit aal dat aander volk den dij pokkel vol waark doan, woar verdainste ook al nait best van was. “t Is ja veur t noageslacht”, was toun t verhoal.
    “Niks nije dörp! Zai kennen wel nait wies wezen! Dat laand is mit veul swait en troanen in waarkverschavven kloar moakt, doar mouten ze ófblieven! Volk in dörp mout in opstand kommen en zuk
    nait de ogen tou drukken loaten!”

    Mit strakke blik en betroande ogen denkt hai aan zien mooie kinderjoaren mit voader en moeke op fietse noar Winschoot of Wedderbaargen, speulen in wit zaand en mit boot deur t wotter in Wedderveer.
    Wat gait de tied haard. Ollu oet tied, veen ofgroaven, nou baauwlaand, Lieskemeer weg, haaidevelden, baauwte en loanen. Troanen lopen ol boas over waangen bie terugdenken aan dij tied, dou hai as knuppel in en over sloot sprong noar schaaiden om korhounders te vangen. Loater, de tied van aggewaaiern. Nait dat ol boas n fietjeboksem was, nee ver van dat zulfs. Mor hai kon grammieterg worden, veural om aal dat gesmiet mit geld. Woarom aal dat nijmoodse gedou, net of dörp nait groot genog meer is om te baauwen.
    “Man, man wat n boudel, woarom mout dat nou aalmaol?” fluustert hai binnensmonds.

    Krekt as ol boas middagdutje doun wil, gait deurklinke omdele en stait doar zien klainzeun Geert van twinteg. Geert komt steevast drijmoal in de weke langs om wat veur oltjes te doun. Geert gait noast ol boas zitten en zugt dat ol aan t prakkezaaiern is. “Bist nait in orde opa, is der wat?” “Hailndal niks, mien jong! k Haar mien gedachten bie vrouger, dou alles aans was, nait zo jachteg. Dou lu nog tevree waren en geld nog weerde haar.” Mit radde slag veegt ol troanen vot en striekt jong deur zien hoar. “Opa, k mout joe wat vertellen en vroag joe ook om road en doad!” Ol is stoapelwies mit jong, nait omdat hai noar hom beneumd is, nee, Geert is n fikse knuppel. Eerlek as gold en nait aine dij in zeuven sloten touglieks lopt, hai is der aaltied veur zien grootolders. Geert vertelt dìn mit bliede stem aan ol boas, dat der n nij dörp op schaaiden van Pruus en Hollands komt mit veul wotter en echte dörpsplaain woar n bult te beleven vaalt.
    Jong revelt aan ain stuk deur. Ol boas kikt hom mit zien volle verstaand aan. Wat is der wel mit jong aan de haand? Vanwoar aal dij drokte? Haar t wicht hom de kop op hobbel brocht? Wil ze traauwen, das nog tot doar aan tou, dìn kin dat doch wel aans…..
    Geert vertelt over t nije dörp, de meugelkhaid om doar n hoes te baauwen, dij aan t wotter ligt mit verbinden noar Prusen. Je kinnen zulfs mit boot deur daip noar Schanze en zo Dollerd op.
    “Opa, kinst leuven of nait, t wicht en heur ollu binnen t der ook over ains dat wie in dat nije dörp wonen goan!” Verboasd deur aal dij veurnemens vragt ol boas woar t hoes dìn wel komt te stoan en wat dat wel aal nait köst en of centerij der is.
    Geert vertelt wieder over zien plannen. Ol boas stìnt nogmoals daip as e zugt dat t jong meroakels bliede is, hai luustert verder.
    “Opa, kìnnen ie joe dat wel veurstellen, n splinternij hoes aan daip in t nije dorp, woar ie vrouger t laand kloar moakt hemmen veur boeren en op dat laand loop ik mit mien kinder, joen achterklainkinder…..”
    Mit grode siek kikt ol tou venster oet, kraabt zuk wat achter op kop. Opìns kikt hai jong aan: “Geert mien jong, doar woar nou baiten en eerappels wazen, doar komt dat nije dörp mit hoesstee veur die en dien Trientje aan t wotter?” Jong kikt ol aan, knikt van joa en legt zien haand op scholder van d’ol boas. Rode buusdouk komt oet buutse en ol boas snokt wat en veegt de troanen weg. Hai zegt: “Goud mien jong, moak
    der wat van, mien gelok krieg je!”

    Rosema, Jaap

    Veronica

    Veronica, Veronica, gerdienen binnen nog haalf dicht
    De zun speult mit dien hoaren, dien wimpers zeven t licht
    Dit mag nog uren duren, een dag aan zien begun,
    in de mörgenzun.
    Veronica, Veronica, om dien lippen speult een lach
    Verboasd dien blauwe ogen, knipperen noar de dag
    Dien lief nog lang nait wakker, hangst haalf nog in een dreum,
    in de mörgenzun.
    Veronica, Veronica, dien haand zuikt, noar mien haand
    En veur ik wat ken zeggen, ben k in dien dreum belaand.
    Doe wilst nog zacht even soezen, veur weer een dag begunt,
    in de mörgenzun.
    Veronica, Veronica, dien lippen zuit en nat
    De dag mout nog evenwachten, het licht zo licht en zacht
    Ver vot van alle doagen, veur weer een dag begunt,
    in de mörgenzun.
    Ik hol van die Veronica, bie mie, bie mie hail dicht
    De glimlach in dien ogen, dien glimlach in dit licht
    Ik wil hier altied blieven, een dag aan zien begun,
    in de mörgenzun.

    Op t laid Veronica van Cornelis Vreeswijk

    Blaauw, Jan

    Schan(d)e dat dit nog aaltied gebeurt

    t Volgende verhoal is grond op wat der heergong op n British-Airways-vlucht tussen Johannesburg en Londen. n Blanke vraauw van zo’n viefteg joar zat noast n swaarde man. Schienboarliek steurde heur dat, ze raip n BA-gastvraauw.
    “Mevrouw, wat is t probleem?” vruig de stewardess.
    “Joe zain t schienboarliek nait”, antwoordde de vraauw. “Joe hebben mie noast n swaarde zet. Ik bin t der nait mit ains dat ik noast aine zit oet zo’n aldervrezelkste groep. Geef mie mor n aandere stee.”
    “Rusteg blieven, mevrouw”, zee de stewardess. “Op dizze vlucht zitten we zo goud as vol. Ik zel kieken of der n aandere stee beschikboar is.” De stewardess gong vot en kwam n poar menuten loater weerom. “Mevrouw, t is krekt zo as ik docht, der binnen gain aandere ploatsen beschikboar in dizze Economy Class. Ik heb even proat mit de gezagvoerder en hai vertelde mie dat der nog ain lege stoule is in de Business Class. En wie hebben ook nog ain stee in de Eerste Klas.” Veurdat de vraauw wat zeggen kon, gong de stewardess wieder: “Bie onze moatschappij is t nait gebrukelk om aine toustemmen te geven te verhoezen van de Economy Class noar de Eerste Klas. Mor ja, in dizze omstandegheden vuilt de kaptaain dat t schandoaleg wezen zol om aine te verplichten noast n mìns te zitten dij zo walgelk is.”
    Dou richtte zai zok tot de swaarde man en zee:
    “Doarom, meneer, as t joe goud touliekt, pak dìn asjeblieft joen handpakkeloazie bie mekoar, in de Eerste Klas wacht der n stoule op joe.”
    Op datzulfde ogenstond gongen de aandere pazzeziers, dij getugen wazzen van t stoekende insident, stoan en klapten haard. Dit is n woar verhoal. As je tegen rasisme binnen, stuur dìn dit verhoal noar teminnent ain aandere lezer.

    TEKST (Engelstoaleg) plukt van internet, oet de barstendevolle stroombraifkebuzze. HERTOALEN:
    29-11-2006

    Braam, Geert

    Mien Westekwartier

    Ik hol van dij
    k bin hier geboren
    En zunder dij vuul k mij verloren.
    Woar k ok bin op disse wereld,
    k wil weer terug nor dij,
    k wil dien holtwallen zien en ruken,
    dien pingo’s en dien schoarse heide op
    t veen
    dien keersrechte wegen en poaden
    met lege stuken,
    ’t is ollemoal van mij en van elkeneen.

    E-mail bie wat nijs?