Croeze-van Til, Fennie

Geboren: 21-1-1949
Woont in: n Daam (Appingedam)

Winnoares pervinsioale schriefwedstried 2008.



Op Dideldom publiceerd:

Aal dij kinder

k Heb te doun mit aal dij kinder
dij gain vree en bliedschop kennen
k Sloet heur aalmoal in mien haart
omreden dat zai zo kwetsboar binnen


Kinder, schoelend bie heur moekes
moager, ribkes middenmaank vèllen
Troanen in grode broene ogen
dij mie n bult èllen vertellen


Hailveul kinder mouten vluchten
hemmen heur olders stief bie haand
Aibels baang veur vuur en koegels
votjoagd, van aigen stee en laand


In veul laanden mouten kinder
waarken en zulfs woapens droagen
Dij striedend, mit dood in ogen
veur t Voaderlaand t leven woagen


As ik kon, huil k aal dij kinder
mit n zail, verropt en ongedoan
Vot oet hel van bloud en troanen
noar n kindvrundelk, goud bestoan


k Zol din aal heur troanen dreugen
mit mien laifde heur beschaarmen
Mien natje en dreugje mit heur dailen
aal dij kinderhaarten verwaarmen!

Akkedaaiern

Der wer aal tieden over proat
Zoas dat mainsttied gaait
Doe zólst kommen, dát ston vaast
Van mie huifde t aiglieks nait
Mor op n goie dag in haarst
Kwamstoe mit veul bombarie
Vanales wer noar binnen sjaauwd
Dien haile pakkelarrie


Doe kreegst n koamer bie ons thoes
n Nij aigen stee veur die
k Huil mie ofziedeg want k von
Wat mou’k nou toch mit die
Noa verloop van tied, leerde
Ik die veul beder kennen
t Vuilde goud bie die, ik begon
Aal meer aan die te wennen


Hou voaker dat k bie die kwam
Hou staarker wer ons baand
Dát haar k glad nooit docht, kon
Der nait bie mit mien verstaand
t Akkedaaiert tussen ons
Doe bist mie aal zo ‘aigen’
k Begun zulfs om die te geven
Doar zel k nait over laigen


k Bin zo aibels blied mit die
t Is nou ainmoal zo lopen
Toun k aanhold kreeg mit die
Ging der n wereld veur mie open
Elke dag kommen wie soam
Doe hest ale tied veur mie
En ik zeg die, mien computer,
k Wil nait meer zunder die!

As…

As ale mìnsen, groot en klain
Mekoar wat meer deur vingers zain
Aandern in heur weerde luiten
Gain spiekers op leeg wotter zuiken
Wat laifde bie dij aander brochten
Nait allain aan zukzulf mor dochten
Din zag wereld der op slag
Veul beder oet vandoag de dag !

As …..

As ale mìnsen, groot en klain
Mekoar wat meer deur vingers zain
Gain spiekers op leeg wotter zuiken
Aandern in heur weerde luiten
Nait allain aan zukzulf mor dochten
Wat laifde bie nkander brochten
Din zag wereld der op slag
Veul beder oet, vandoag de dag!

Bobbeltjebloazen

Geroesloos zwevend
Zuzooiend op vloagjes wind
Hinneweer, omdeel, omhoog

Deurzichteg, helder,
Beteuvernd, want t zunnelicht
Geft t kleuren van regenboog

Verwonderd, dreumerg,
Verrukt, deur zoveul schoonhaid,
Genottert t leutje wicht in mie

Dat vrouger, bliede,
Onbezörgd in t leven ston,
t Blieft, zekerwoar, n dail van mie

Deurgoan

k Loat aal mien denken sums de vrije loop
Omliest deur n toesternust van gevoulens
Van wat k ais wol, groag wil en stiltjes hoop
t Omsluiert mie, zunder mien bedoulen


k Loat miemerijen, tegen beder waiten in
Heur gaang mor goan, zai tumeln mie deur kop
Van wat ais was, hou t is en worden kin
Wat mie aangaait, schait k der nait veul mit op


k Loat mien gevoulens, van bliedschop en verdrait
Van ‘nou’ en ‘toun’, op t leste soamengoan
Van wat k ais dee, nou dou, hou t wieder gaait
t Geft mie weer moud om steevaast deur te goan !

Geluk

Geluk, is as n zunnestroal
Zo zuver, kloar en licht
Dij deurbrekt op n graauwe dag
Woarveur t duuster swicht
Geluk, is ook n regenboog
Mit aal zien bonte tinten
Dij òfstekt tegen n zwaarde lucht
As n poort van kleurge linten
Geluk, binnen lamkes in t gruinlaand
Laandjebloumen in t gras
Proemebomen in volle blui
Leutje eendjes in n plas
Geluk, binnen vlinders in mien toen
Muskes in de stroeken
Dikke hommels op de bloumen
Rozen, dij zuit roeken
Geluk, binnen steerntjes in nacht
En t licht van volle moan
Geluk zai k in veule dingen
As k doarveur open blief stoan !

Golden klompkes in moaneschien

t Was sikkom n uur of zeuven, op n deurdeweekse dag, dat ol Rainder wakker wer van n zunnestroaltje, dij net tussen t sloapkoamergerdien en t roamkezien noar binnen floepte en hom in neus kriebelde. Hai mos der geliek van proesten, drij moal nog wel.
“Drij doagen schier weer”, mompelde Rainder, terwiel hai in n grode rooie buusdouk zien neus snoot. Schier weer, nou dát mog ook wel, want t haar aal wekenlaank niks aans doan as regen. Net of der gain ènd aan kwam, regenbak achter thoes ston aan nek tou vol wotter.

Mor vandoag leek t wel, of der veraandern op komst was. Hai schoof gerdienen n èndje open en zun luit zien stroalen noar binnen glippen en muik t klaine triesterge koamertje wat vrundelker. Rainder wreef zuk in ogen, goapte en luip noar wasbak tou om zuk te scheren.
Dat dee hai nog aaltied net zo as vrouger, toun zien Laifke nog leefde, mit scheerzaip, kwast en n scheermeske. Rainder keek noar t grode petret van Laifke, dat boven zien ber hing.
Zun teuverde golden vlamkes in heur ogen. Rainder mos der even om glimlagen, hai miste heur nog ale doagen en sums dreumde hai van heur.
Vannacht nog, hai was heur tegenkommen bie dikke boom aan t bosmeer, n hail ènd wiederop. Zai druig n laank wit klaid en stak heur haand noar hom oet. Mor net toun hai heur haand vastgriepen wol, was dreum veurbie. Dat muidde hom zo, want hai haar groag eefkes mit heur proaten wilt.

Rainder ging zuk wassen en aanklaiden, doarnoa muik hai zuk n kop waarme melk en dee zuk tegoud aan n plak stoet mit roggebrood.
Toun nog eefkes noar t klainste koamertje en Rainder was kloar veur de dag. Hai dee zien schierste houd op, ain mit n grode veer, Rainder was vrouger boswachter west, en trok toun zien jas en klompkes aan.
Minsen oet dörp mozzen aaltied lagen om zien klompkes, want dij zagen der n beetje vrumd oet. Rainder haar heur goldkleureg vaarfd mit twij gruine vleugeltjes der op.
As zai aan hom vruigen woarom hai dat doan haar, zee hai aaltied: “nou minsen, gruin is kleur van hoop, en k hoop dat k nog ais vlaigen goa, dat liekt mie zo machteg mooi.”
“Vrouger, as leutje jong, wol k dat ook aal groag en mien pa, dij n haile kurendriever was, zee toun tegen mie, jong, vaarf dien klompkes mor in kleur van moan en as t volle moan is goast mor op toen stoan, meschain dastoe din mit vlaigen kinst op n moanestroal.”
Joa, joa, mien pa was mie der ain, mor k heb zien road nait in wind sloagen en aal het t niks oethoald, ik zeg joe, geduld is n schone zoak.”
Mìnsen gnivvelden din mor wat noar mekoar en hoalden heur scholders op, zai vonden hom mor n vrumd mannetje, dij aal joarenlaank zien klompkes vaarfde. Hai trok zuk doar niks van aan, was mor wát blied mit zien klompkes.

Rainder dee deur achter zuk dicht en begon aan zien ommetje, dat was ale mörgens vaaste prik. Hai snoof roek op van gele theerozen dij onder t keukenroam bluiden en aaide n grieze zwaarfkat over kop, dij op raand van regenbak zat te knipogen noar zun.
Laangs zien padje bluiden oranje goldjebloumen en tudeltoantjes, woar tussen hommels aal weer op zuik waren noar hunneg.
Der schoot n leutje knientje vlak veur zien vouten laangs, richten bospad, t kwettern van vogels muik hom bliede vanbinnen, in verte heurde hai n koekoek. Her en der hingen nog wat daauwdruppels, als grode perels, aan grassprieten laangs slootkaant, woar rooie kloaver, peerdebloumen en kamille bluiden, dat n laive lust was.

“Dit mos Laifke nou ais zain” docht Rainder, vrouger gingen zai soam voak bloumen plukken. Rainder kuierde rusteg deur, tot hai bie t bosmeer aankwam, woar hai ging oetpoesten bie dikke boom, woar hai snachts nog van dreumd haar.
Klompkes zette hai noast zuk neer, want hai haar slim muide vouten kregen. t Grode meer leek, nou zun der op scheen, net n grode glimmende spaigel, woar omtou veul keeskebloumen stonden te pronken in zun. n Groep wilde eenden streek neer op t wotter en snoaterden t oet.

n Tiedje loater zag hai tussen t raait, dat vol ston mit broene pommels, n raaiger, doodstil stoan, te wachten op n prooike.
t Wer stoaregaan waarmer en Rainder ging wat onderoet haangen, maank t hoge gras, tegen boomstam aan en luusterde noar t gezoem van bijen en t gekwaak van kikkers.
Wat verdwoalde koolwitjes dwarrelden rond zien heufd en vlogen wieder richten t raait. Rainder keek heur noa, “vlaigen da’s machteg”, docht hai.
Boslucht muik hom soesderg en ogen werden hom zwoar. n Tiedje loater heurde hai n roesend geluud en zag tot zien grode verboazen wat lichts op hom ofkommen.
Toun hai goud keek, zag hai dat t zien Laifke was en net as in dreum, druig zai n laank wit klaid, vol golden droadjes leek t wel.

Rainder haar ogen as theeschurrels en vruig “wat komst doe hier doun”?
“k Wil mit die vlaigen”, zee Laifke mit n stroalend gezicht.
“Vlaigen… mit mie…mor dat kin k joa hailendaal nait” zee Rainder.
“Dat dut der nait tou” zee Laifke, “hol mien haand mor vaast, din gaait t vanzulf”.
“k Wil groag vlaigen mor kin t nait wachten tot mörgen”, zee Rainder, “want k bin slim muide”.
“Muideghaid is zo veurbie” zee Laifke “goa nou mor mit”.
“Eefkes mien klompkes aan doun”, zee Rainder en ging muidzoam stoan.
“Dij hest doe nait neudeg, mien laive jong”, zee Laifke, “kom nou mor”.
Rainder keek heur vroagend aan, mor Laifke nam hom bie haand en soam vlogen zai vot.
Rainder kon zien ogen nait geleuven, “hai… Rainder… vloog”! “Dit mozzen minsen oet dörp zain”, docht hai.

t Meer en dikke boom verdwenen oet zicht, zai vlogen over zien hoeske en Rainder ruip: “Laifke hier mouten wie landen, hier is ons hoeske”.
“Nee”, zee Laifke, “wie mouten nog wieder”.
“Nog wieder” zee Rainder, “woar noar tou”?
“Wie goan doar hìn, woar zun aiweg veur ons schient” zee Laifke en toun zai hom aankeek, was t of zun wéér vlamkes teuverde in heur ogen.
Der ging n wonderliek en vredeg gevuil deur Rainder hìn en hai vuilde dat t goud was.

Soavends loat, rond middernacht, vond n jonge boswachter, ol Rainder, onder dikke boom bie t meer. Hai lag doar zó vredeg, mit n glimlaag om zien mond en noast hom in t gras, stonden zien golden klompkes in moaneschien !

Veur de Pervinzioale Grunneger Schriefwedstried in 2000, was dit verhoal n 1e Pries weerd !

Mörgen…

Mörgen, n dag as ale aander
Mor toch ook hailendaal aans
En wereld draait gewoon mor deur

Mörgen, is en blieft veur aaltied aans
Deur t zuzooien van t Leven
Aans, deur t verlais van n Laifste

Mörgen, is der tóch weer n nije dag
n Kaans om t Licht te omaarmen
Te zeggen, ik leef… moak der wat van

Mörgen, begunt de rest van mien Leven
Aal kommen drumpels in Toukomst
Vol vertraauwen, goa k der weer veur

Mörgen, blief k laifde geven en kriegen
Want k wait, in t Haart van de Laifde
Schient aaltied de Zun van de Hoop !

Moudertoal

t Grunnegs is mien moudertoal
Doar bin ik mit opgruid
t Ligt mie zo noa en t is veur mie
n Toal dij nooit vermuid


t Grunnegs proaten dat hait “plat”
Woardeur wie mekoar begriepen
Woar wie ons in oeten kinnen
As wie lagen of liepen


t Grunnegs vin k de schierste toal
Van ale aander toalen
Doaroet mag ik ook t allerlaifst
Mien insperoatie hoalen


t Grunnegs hoog in t voandel holden
Is hailendaal nait verkeerd
Zodat deur ons, t noageslacht
t Grunnegs nooit verleert


Mien moudertoal is mie zo aigen
t Geft mie zo’n waarm gevoul
Wèl in zien haart n Grunneger is
Begriept wat ik bedoul !

n Meroakel

Ik stoar noar lucht
zwoar weer op komst
Zun zit bezied kropen
achter duustre wolken
dij jachteg heur gaang goan
Dunderkoppen draaigen
vanoet grode hoogte:
hier binnen wie boas


Slaangen van vuur
kronkeln laangs lucht
zetten wolken in n gloud
n Knitterslag van jewelste
dut mie d’oren toeten
Din gutst t wotter omdeel
t Liekt, der komt gain ènd aan
of boudel verzopt


Bui drieft over
zun loat zuk zain
Zai teuvert n regenboog
as n kleurge ‘Hemelpoort’
Widde slierten wolken
vörmen soam n Meroakel:
n doef ….. zien vleugels wied-oet
n Groutnis oet ‘Hemel’

n Nije dag !

Nog soesderg omaarm k de dag
Nou zun weer te schienen staait
k Voul dat deur heur waarme gloud
Kòlle van nacht verdwienen gaait


k Pruif de vrizze mörgendaauw
k Roek rozen, in bonte kleuren
t Moakt begun van dizze dag
Tot n verwonderliek gebeuren


Vogels zingen t hoogste laid
Aibels ket-oet, zunder zörgen
Heurboar in wiede omtrek
n Groutnis aan n swoule mörgen


Veur mie is t weer n nij begun
n Nije mörgen, van n nije dag
Om mien Leven weer te leven
En t vannijs mitmoaken mag !

n Ploatje

Duustre wolken hangen
Zwoar van wotter, boven t landschop
Lucht is draaigend
Zun kroept bezied, wind stekt op


Wat zeekoapen vlaigen
Zulverkleureg, n ènd wiederop
Der komt n stoever
n Dunderslag der bovenop


Felgeel koolzoad
Droepend van regen, op t pladdelaand
Wind jagt t raait in toeze
Laangs slootkaant


Ik kiek om mie tou
Kleuren veraandern, ain en aal gries
k Loop zunder jas, zulfs zunder plu
k Liek wel nait wies


Wat kin mie t verschelen
t Wotter lopt nait wieder as t vèl
Gehail deurwaikt, ervoar k rust
t Bevaalt mie wel


Opais brekt zun deur
Regenboog verschient, pronkend in regen
Mien Grunnegerlaand is n “Ploatje”
Wat n zegen !

Oldske

Doe zitst veur t roam en kiekst noar boeten
Zuikst de zun, mor dij schient nait
Telst regendrupkes op de roeten
As tiedverdrief, oet aineghaid
Soesderg glieden dien gedachten
As vanzulf weerom noar ‘toun’
Waarme zummers, swoule nachten
Dien eerste laifde in t plantsoun


Doe zitst veur t roam, zugst joe weer lopen
Op blode vouten laangs t straand
Wereld lag nog veur die open
Hai schreef dien noam in t nadde zaand
Din sloetst doe dien muide ogen
Eefkes voulst de waarmte weer
Van dij laifde, laank vervlogen
t Voult zo goud, aal dut t wat zeer


Doe zitst veur t roam, bienoa te sloapen
Suzend tussen ‘nou’ en ‘toun’
Gain kracht om moud bieain te roapen
Gevòllen handen, niks te doun
Mor din kom ik eefkes bie die
k Aai dien old, deurleefd gezicht
Deur troanen hìn, laagst doe noar mie
n Aarm om die tou, verwaarmt, verlicht !

Pronkjewail !

As ik die bekiek mien jonkje,
Vin k die aibels mooi, zó klain
Kin k mien ogen nait van die òfholden
k Wil die ale doagen zain

As ik aan die dìnk mien jonkje,
Gaait der waarmte deur mie hìn
Hest mien leven glad op kop zet
Dìnk k voak, k mout der eefkes hìn

As k die in mien aarms hol jonkje,
Genotter ik mit volle teugen
Dìnk k aan toun dien mam nog klain was
Dát kin k mie nog zo goud heugen

As ik die din aandoek jonkje,
Smelt mien haart hailendaal deur die
Din kin k joa wel liepen van bliedschop
Betaikenst zo aibels veul veur mie

As ik die bewonder jonkje,
Dien leutje snoetje, zó laif, zó hail
Wait ik dastoe bist mien jonkje,
Oma’s grootste Pronkjewail !

‘Ras’

Doar zaten zai
broen en blaank
onder wotterparreplu
waren aibels blied
k docht nog, God dank
soam onder dij plu…


Cola dronken zai
stoef noast nkander
op grode swimbadterras
en aten der bie
hail gemoudelk
soam, n patatje ‘ras’ !

Vekaanzie

Laankoet drievend
op n oranje luchtbèr
om mie tou wotter
glinsternd in zunschien
omliest deur baargen
en gold-geel zaand


Zun omaarmt mie
n genouglek gevuil
kriewelt mie deur t lief
mit mien ogen dicht
loat k mie stillekes
hinneweer zuzooien


Wind poest mie vot
van t drokke straand en
k luuster noar t geluud
van kabbelnde golfkes
k lig te genottern
op mien allaintjes


t Is hier zo vredeg
zun, zee ale roemte
t moakt mie soesderg
niks mout ales mag
tied aan miezulf
k heb vekaanzie !

Veur Die…

As ales duuster liekt
Deur zörgen en verdrait
Hou dastoe t ook bekiekst
n Lichtstroal zugstoe nait
Din is der sums n woord
t Luustern noar mekoar
Aal bistoe van de koart
Wie stoan veur nkander kloar


As ales muilek gaait
Doe vuilstie zo verwaard
Te prakkezaaiern staaist
En pien hest in dien haart
Din is der sums n laid
Of zomor n geboar
Doe maarkst in dien verdrait
Wie holden van mekoar


Nou ales aanders loopt
As wastoe aiglieks wilst
Doe tóch op beder hoopst
Der aibels zwoar aan tilst
Din is der sums n aarm
Vuilstoe : k bin nait allain
Dát moakt t binnen in die waarm
Dát holdt die op de bain !

Vlag oet!

‘Kreuzekiekers’ mit nkander,
Drijkleur mout dommit in top
Aal viefentwinteg moal ons ‘Kreuze’
Kerel op peerd, t kin nait op


n Schiere stee op Internet
Veur Grunnegers, groot en klaain
Veul verhoalen, gedichten, verskes
t Is doar aalmoal op te zain


Nijsgiereg kieken wie aaid oet
Wat veur nijs der komt te stoan
Èlk wordt aanpeerdjed om te schrieven
n Dieverdoatsie, mit n laag en n troan


k Filesetaaier de ‘Redaksie’
Stief bedankt veur joen veule waark
Soam ons Moudertoal in stand holden
Want mit nkander stoan wie staark !

Vlaig mor

Vlaig mor mien laiverd, goa mor dien gaang
k Bin joa stoef bie die, wees mor nait baang
k Geef die vleugels, vlaig noar omhoog
Laangs zun en moan, veurbie regenboog
Woar wolken zweven en steerntjes stoan
Hail in roemte, wied hier vandoan
Vlaig mor mien laiverd, noar t laand van vree
Doar hest doe rust en n vaailege stee

k Hol dien haand vaast, k aai zaacht dien hoar
Wie binnen zo aibels wies mit mekoar
Voak hemmen wie t had, over wat in lucht hing
Pruiten over t oafschaid, dat kommen ging
Doe bist ter kloar veur, wilst zo geern rust
Dien levenskeerske is bienoa oetblust
Vlaig mor mien laiverd, t is beder veur die
Daip in mien haart, bliefst doe aaltied bie mie

k Haar die zo geern nog hail laang om mie hen
Want zunder die, voult zo vrumd, zo allèn
Mor t is nait aans, want ainmoal is t doan
t Gait mie aan t haart, mor k mout die loaten goan
Doe bliefst mit mien leven, aaltied verweven
Want doe hest mie zoveul wieshaid mit geven
Vlaig mor mien laiverd, goa mor dien gaang
k Blief van die holden, mien leven laang

In 2008, heb k veur dit gedicht, 1e pries kregen, tiedens Pervinsioale Grunneger Schriefwedstried… n ‘kroontje’ op mien waark !

Woare vrundschop

Woare vrundschop is n zegen
t Haart sprekt doar zien aigen toal
As n zunnestroal tiedens regen
Helder, groots, zunder keboal


Woare vrundschop, binnen woorden
Te begriepen zunder toal
As gevuilege akkoorden
In n laid van Ede Stoal


Woare vrundschop, dat is geven
Laif en lied dailen mit mekoar
Der aaltied veur dij aander wezen
Dát speult woare vrundschop kloar !

E-mail bie wat nijs?