Geboren in: Smilke, 1958
Schrift ook veur: Kreuze
Toal en Taiken
Schreef veur: Krödde
“k Heb t löcht zain en bin opgruid as boerenjong
in buurtschop Smilke (Smeerling) bie Onstwed-
de. Op mien17e bin k veur school en waark wie-
de wereld in trokken. Mor t Grunnegs blif mien
eerste toal. Geregeld verschienen gedichten en
verhoalen mit Westerwoldse inslag van mie o.m.
in Kreuze en Toal & Taiken. Mien gedichten bin-
nen ook opnomen in enkele verzoamelbundels.
Wieder waark ik mit aan festivals.”
Bundels:
De stille kaant (Triona Pers, 2010)
Dichter bie Psaalms (Vliedorp, 2010)
Wat mörn komt (Huis van de Groninger Cul-
tuur, 2011)
Oetzicht (2012)
In maai ston ve veur n ol vijwagon te griepen noar wat gebeurd is verbalderd hou dat toch kon
‘Kin dit weer gebeuren pabbe?’ Vruig mie t kind mit baange en benijde ogen ruik ze t weden blind
Ik zweeg, doch en dochde Doezend gezichten keken mie aan
n Blaik wichje mit n hoofddoukje maank schoefdeuren zuiken mie op t perron. n Ol vraauw oet Gaza vaalt over kruus van voesten -Israel, Hamas, Fatah- ropt wat ik doar van von. n Vraauw oet Congo vernaild deur soldoaten lege ogen vertellen mie t verhoal. n Jongkje mit vuur in ogen mitrailleur op fiene scholders kind klaidt mit stoal. n Schoupoetser in Istanbul ogen schaarp noar boven handen zwaart van t smeer. n Mens zunder papieren op Schiphol in bewoaren wat komt dat dut zeer.
Ik zweeg, doch en dochde Doezend en ain gezichten keken mie aan.
En dou klonk -laankzuikig op t vergrelde òf- stoef achter mie: ‘Tou man, zeg heur t non. Vertel heur nich hou t is mor hou t kín. Zeg dat t nooit meer gebeuren zel’
Dou ik omkeek zag ik gainent k vuilde allennig mor wat waaien t tirrelde oet doezend houken.
Luddek stést in d’hörn rugge recht, kop omhoog kikst gezelschop in Hest reerd en as k dien ogen vin schutst vol Zwiegend protend kiek ve ofgrond in Wil t? t Mout ja Mit haand vrief ik dien scholder man k haar die mit baaide aarms stief vast holden mouten
Nijsbloaden bèlken: t is nog nich doan mit corona in Oekraïne blift t oorlog vluchtelingenkinder kriegen gain vasteghaid gaspriezen stiegen stikstofdeken over t laand n jonge boer verlaist zien oam en rooie vuurvlinder is verswonnen
Doeknekt schoeven wie mit nander over stroade nikjen wat en sloeken t nich waiten in t levent is bepaarkt Tineke van vatteg nuimen ze ook bepaarkt
In rode jaze fietst ze op drijwieler mit blied gezicht en keroazie deur de stroaten en ropt noa elk dij ze in muide komt: t komt goud, t komt goud!
Verhoal, veurlezen in Grunneger Dainst van zundag 26 oktober 2008 in Olle Lutherse Kerk In Amsterdam, noar aanlaaiden van ‘De barmhartige Samaritaan” (Lucas 10) Priester, leviet, Samaritaan en raaizeger noar n verhoal van Stephen Mitchell
Aan t índe van heur levensraaize kwammen priester, leviet, Sameritoane en raaiziger oet tied. Dou ze nkander in t hemels parredies weer tegenkwammen, pruiten ze òf um nog ain keer noar t café aan de weg van Jeruzalem noar Jericho te goan. n Soort reünie zeg man. Priester komt eerst aan t woord en zegt tegen raaizeger: ‘k Von t hail slim da’k t ie nich holpen heb. Waist hou dat kwam? k Heb nich goud noar mien haart luusterd. Moar wizze waiten, dat gebeurt mie gain twaide moal” Noa priester kwam leviet aan t woord: ‘Leste keer da’k underwegens ho hail en aine mit pech huilp, haauwde hai mie en gong hai d’r mit mien golden hallozie vandeur. Kinst zeker wol begriepen da’k t in de buksem dee, dou k die liggen zag.’ Dou kwam Sameritoane: ’t Was gewoon geluk jong: k was op t goie ogenblik op t goie stee. Boetendes, t gong vanzulf: eulie en wien wadden d’r oet veur dak t er op verdocht was; kin mie nich heugen da’k tie verbonden heb. Kreeg d’r loater pas last van, dou ze zo mit mie wegluipen. t Is stoer as lu joe zo veren in kont stoppen. Aan t índe komt de raaizeger zulm aan t woord. Hij nemt nog n tikkel van zien Beerenburg en zegt: ‘Aingst begunt noastenlaifde dichtbie hoes. Ask wat beter oppaast haar op dij gevoarleke weg van Jeruzalem noar Jericho hadden rovers mie ja hail nich te pakken kregen. Den haar k ze gewoon mit kopstubber op hazzens haauwen. k Wol joe aal drij om vergeven vroagen. k Bin joe aiweg dankboar; zunder joe haar ik t er ja nooit levent òfbrocht. Proost’. Mor net dou ze t leste klokje nammen en weer op hemel aanwollen, komt d’ezel binnen klundern. Hai zegt: ‘Ik heur wol dat dizze geschiedenis joe aal vaaier lozer mokt hef. k Heb allerdeegs t idee dat wieshaaid mit Beerenburg aan daipte won. k Heb t er nooit recht wat van zeggen wild en t wui mie ja ook nooit vroagd mor –en hai keek raaizeger aan- heb ik joe den nait droagen?’
Joa lu, misschien was de echte dioaken wol de ezel. Barmhaarteghaaid komt biezetten oet onverdochte houke.
Ezel luip weer vot. Mor net veurdat hai mit zien rechterachterbain deure achter zuk dicht trok, ruip hai nog over scholder tegen zien òl boas: “Mor aander keer nich weer zo graimen mit eulie hur!”
(Noar n verhoal van Stephen Mitchell (Parables and Portraits 1990) en vrij vertoald en aanvuld deur Hanne Wilzing)
Blinnen openvollend zai k t schaarpe löcht van lege zunne dij benijd noa binnen kikt in loagen komt wiede wereld as verloren zeun mie vannijs in muide n koolmeeske flòit nog wat en geft zuk den ook mor aan stilleghaid over n baark spaigelt t löcht weerom en wordt in zien koaleghaid onverschilleg n monument lege haaide wacht nog in dook op wat kommen gaait gollenroede op hoge bainen dijt sikkom of t nooit doan is mor ruik glans al kwiet en daipvot zit veujoar kloar k hoek maank t riepte gruin wor leeg mit leegte n stoere brem dij Elia vindt en heur in t ènde overvèr zachies mien zuske reren troanen hangen aan takken
Van mien bed&brekfaststee bie t Mieghummeltjesbos in Onstwedde fiets ik in vrouge mörn over Vlagtwedde noa Ol Schaanze. In Smilke rie ik even n luske over Laang Houve. Op eske van Zuudveld bluien eerappels. n Wonderschiere deken van t daipgruine eerappelloof en paarse bloumkes. Den overkomt mie de geur. Ik was de reuk van n bluiend eerappelveld sikkom vergeten. Ik stap van fietse en loop t kaamp in en roek aan bloumkes. ‘Joa,’ zeg ik in miezulm ‘ik was t kwiet, mor non wait ik t weer.’ Ik pak mien boukje um dizze grode ervoaren op te schrieven. Der komt n man aanfietsen mit n hond aan liene. n Heidewachtel. Dichterbie zai ik dat t mien aantraauwde neef is. Wie zeggen moi. ‘Wat zitst nou weer op te schrieven?’ vrag e. Ik vertel hom van de eerappels. Hai kikt mie underzuikend aan. ‘Is t nog zo slim den?’ Loater begriep ik dat e mien wénst beduilt.
Drok protend mit bekende lu van aander planeet zat ik in bus noa mien genesis en doe wast er ook stil te weden Halte glee veurbie en bie volgende göng k der oet Bie t votgoan zee ik moi en pakde bie deure even dien handen en doe mienent Huilst ze vaaste dou deuren dichtgöngen Dien aarms stakken der oet en luitst rusteg geworden Ik trok deuren oet nkander en bus ree wieder verswon in dook mit die en lu van aander planeet En ik was terugge bie t begun
Koamer is wol mooi Joa Kinnen hier ook mooi oetkieken Joa Hebben ie nog wat aansproak mit lu hier? Joa Ist eten hier goud? Joa En kinnen joe n beetje eerden hier? Nee Ist stoer ? t Mout ja Mien lewaai glid langzoam vot Traog gaait open wak daipweg mied k Drief mit heur noar aander tiedat nich telt krig weerde Tirrelt levent weerom eerde Klaainen helpen groten Zwiegen wodt proten
Zee, baargen en bozzen haaide, knoalen of t slichte veld Wat mokt t oet? Elke vaarkaande centimeter allerdeegs elke leegte is genog um ruumte en daipte te pruiven
Lutje potje kikt en kikt kropt op knijen as n kaalfke deur t gruinlaand wondernd grode wereld in
wereld wordt groter en groter man man wat n ruumte ja hondebloumen, ekkels, tieken en iemen doethoamels in walen van t Ol Daip en achter eske is nog meer
mor den aiweg en altied blift t kieken hoaken achter stiekeldroad noa t löcht komt duuster noa t zuite t zoer systemen dailen raive oet om t zain te griepen in t aargeloze te groaven oogkleppen holden peerden in t gareel
mor in t ìnne t hiemen veurbie as der weer wacht wordt wacht wordt op genoa riepte ogen vannijs open goan körrel kaf verdrift mieghummel weerde krigt wordt ontfaarmen vongen wordt kieken zain begunt t verzet.
As hai vaalt blif hai nich liggen Hai wodt optilt (Psalm 37) Nich snakken Is ja naargens veur neudig t Zit in lutke dingen Kieken is gold Loat die nich opvreten deur wat die dwaars zit, moar zet t op zied Hest tied Mor hol die nich in as t haart zegt: non! Hol handen open veur n schenken Want t beste komt van d overkaande, is nooit wied vot En hol vertraauwen Want ook al is t wol ais stoer t Komt ja altied wol goud
As n stem oet wiede hemel was ze der dij blik Ik wui keken en in t zain zag ik nich t Gebeurde midden maank proaten woorden pruiten deur stoadeg en smui Moar bezied daip vot brandde t n Zet loater kreeg ik deur dat ik heur kön n steern oet aiveghaid Eerder en aalgedureg hef ze mie zöcht Zel stoef veurbie goan as ik mit theeschuddeltjes kiek k Haar t nich docht moar non zeggen ve nkander toch nog moi Zai kikt mie tot zwiegen woorden blieven stoeken k Hol oam in
Wondernd kieken en kieken lustern, vuilen en roeken noa joar en dag daiper en daiper
protende mensen dij niks zeggen lu in loagen mit aaldeur nije gebélskoppen elk het zien lutje haim roegte en verlangst in houken en hörns d’ain blift d’aander n ding en ik zeg nich doe
bie Bella Capelli hairstudio krieg ik n schoetje veur zuik ik tiddeltoppen maank knippende scheren aanzeggend snij en plestieken woorden
k wil weerom noa zandbak under hoge beukenboom mit die speulen vertellen dat k niks begriep
Op fietse mit ogen overaal veur ik hui over singels en grachten dizze speulende stad der komt gain ènde aan hou lözze vogels vlaigen wizze twieveln joe vloot aankieken of speuren in t verschait In t daglöcht hangt t nije wat zöcht en nog nich vonden wui en mie noa högte nuigt Allerdeegs in dook maank roegten van stain roupen goie gaisten mie over onverdochte gruppen noa steeën woar toverd wordt Mor in twijduustern kom ik dele worden gezichten gebèlskoppen t zaachte schaarp t speulen eerns en krieg ik wìnst noa t zuide zaand
Op laange liene ist levent n poar tree Striek mit doeme over t roege holt vuil ringen van joaren en luuster vannijs noar t ol verhoal van bliedschop en genoa van liefsere en wìnst In twijduustern brekt Löcht deur t gef waarmte en zo roakt ist wol holdert mor nich doan Aits wordt aiweg
Doe bist mien eerappel k heb die poot, bluien zain en rud en loater die in stukjes sneden in pane bakt mit n broen körske stipt in stip en opeten mit die veur doezendste keer in t parredies
(26 juli 2011: Dagblad ‘Pers’: stalkende eerappelboer krig dwangverplegen)
kop is leeg sin is vot swaarde kraai vlaigt deur d grieze lucht lucht is oet handen binnen kold stroatstainen spaigeln nat k heur n scholekster floiten dwaars deur dompege duusternis vuil k n vonkje waarmte lucht wordt lichter
Meer vloot as daip licht en benijd man nich noar boom veur ik dreven op t olle wòtter veur doezendste moal kringe van t lözze levent Umaarmd deur eskes komt zunne deur Bint veul bomen maist ekkelbomen man ook wol essen en beuken Aalgoal verwaaide baisten mit zwoare joaren kieken mie kaauwend aan man vroagen nich recht wat Gres is mijd n ofsneden hondebloume kikt mie verbalderd aan Boer mit swoa hold haand umhoog en n transistor belkt Raaiger kiddelt mie bie oren en boarske schut gramnieterg vot k Roek het zuide laand Kaampen eerappels in volle blui: lila, paars en wit Biezetten n daimt baiten en aal meer rogge, gries en gaail n Rosteg stuk raive in wale wordt monument Mens en Scheppen geven hier nkander n haand t Vrouge löcht vaalt op rode dakpannen van hoezen dij hier heuren as dotterkoezen bie t wòtter En man speulen en slingern liekt wol n achtboane oet stad wied achter dieken Daip oet Ter Oapel, deur Laude en laans Ter Börg schrief ik op Zelln aan den Ellershoezen zeg underwegens noar Ter Wuppen ‘moi’ in Smilke man in Wessenhoezen wordt t eerns Mit Mussel wieder -van zuit noar zolt- loop ve bie Nij Stoatenziel zo Dollard in Weerom noar zee t Holt nooit op en t gijt altied deur. Hou voak muik ik dizze wereldraaize non al? k Krieg der ja nooit genog van Mokken wat mit as wòttertieke op Roeten Oa
hou laank ligt hier al? noakt deurzichtig ainvoudig niks meer weerd vot gooid woar ist aingst veur broekt? wat heft schonken n medicien? heft ain van mien veurollen t leven redt? Heft eulie geven Veur d muie vouten Van moekes moekes moeke
Egberts&Co Groningen Staait d’r op Internet muik mie lozer Ik von d’r n ploatje van t fleske mit t etiketje Hoofd eau de cologne jachtwoater tegen loezen (kriegen joe ook z’n jeuk?)
Noa n winter woar gain ènde aan kwam lig ik op n vrouge feberwoarie-mörn in berre te wachten op t breken van t duuster en t onwizze begun van nije dag Te dinken of ik deroet goan zel of bietaiken veur de nacht Heur ik aan d’overkaande vanof tempeltje op dak n merel flòiten hemels as oet parredies t Haile dörp swigt en luustert mit t Daaiertje is nich aan te roaken en kön k t in handen pakken den brakt Moar in högte bespeult e scheppen wordt flòiten stem van Aiwege en krig haile wereld hoop.
Dou ik mien nij speulgoudtrommeltje kreeg deest doe mie veur hou k d’r op hougen mös Het was septembermoand en rooie beuk ver boven ons huil neutjes nog even vast oam in en keek nijsgiereg mit Ploatje van lutje jonkje op stoultje boeten bie keuken Grote zuster boomt vrundelijk over hom hìn en bruiers op stevels kieken as bruiers tou. Nooit waiten man veur t roam achter aanrecht stön –ducht mie- moeke Bekeek t net as beuk en baident dochten mit n stille laag: lösloaten kin begunnen. Wadden slim veul beukeneutjes dat joar.
t Rokt noa mizze n plaze ropt en reert jirre vergraimt stroade Wie lustern en zeggen: t kon n pondje minder, mor zit wat in en n flottje stront mokt t laand ja gaail Krödde komt op tou grond oet gezichten verswinden in lieke lienen votaaid in boarden in jurken, heufddouken, keppels, kruzen, n rollator woar niks van komt en Ik-bin-der is oet tied noamen binnen kwiet en d’ain wordt d’aander n ding
Mor dwaars deur roet waast gaarste in de muide löcht weeromkeren op Maarten kikt bie stoplicht Ischa aan: shabbath shalom Ingrid stoekt mit rolstoule Fatima helpt heur veuroet Bie Hans en Ton binnen roeten ingooid mor haile stroade stijt vergrèld as ain man op En d illegoal oet portiek hait Engel Recht en vree valen nkander um haals t Is aal ja nich zo stoer
(Op psalm 85; 29 augustus 2010)
Bie schriefsel ‘Gloria in ons laand’ Volgens in november veureg joar oet tied kommen Willem Barnard (‘Stille Omgang’) wui in eerste tied van christelijke kerke van loate haarst tot vrouge winter elke weke psaalm 85 zongen. Adventstied wui dou wat roemer nomen. Tegenworreg is Advent n körte aanloop noar Kerst, mor volgens Barnard stijt Advent aingst veur t Keunenkriek dat er aankomt. Veur n umkeer noar t goie. Mit t oetkommen van nij Grunneger laidbouk in november leek mie t doarum schier um n schriefsel bie psaalm 85 te moaken. t Is al n zetje leden dat psaalm 85 schreven is, mor kinnen der in dizze tied hail goud mit veur n dag kommen. t Gef ducht mie goie road over hou ve in onze wereld t goie zuiken mouten. Doar kin ve goud n beetje umkeer bie broeken. Nich mitdoun mit roupen en reren. Nkander in ogen kieken, ook as de ander Fatima hait of homo is. Mensen binnen ja mensen neudeg. En den kin t mor zo weden davve –net as Oabram- in d aander d Aander tegen kommen. Advent. Gloria. Hol de kop t er veur.
Jong wat proaten ze hier radjes Ken t ja hail nich biehollen En as zai lopen gait t al net zo Man zai bent zo biederhand En has joe hier deur winkelstroate lopen, Den groeten zai joe nich ais Ik pebaaier nog t wol ais met ‘moi’ Moar gain oazem heur Dat is in Grunnen wel even andere kouke Doar swaaien, as ie bie groube langs lopen koien alderdeegs nog mit steerten
Ie mouten d’r ook nog mit oetkieken. Lest groette ik n vraauw hail nich in t Grunnigers moar in mien schierste Hollands: ‘goedenmiddag’ En wait je wat er boven vanoet t mantelpakje klonk: ‘Pardon meneer, ik meen niet aan u te zijn voorgesteld’
Leste wat vis ontdekt is t wotter. Eerst as ie t Grunnegerlaand verloaten hebben verneem je wat wènst bedudt. Elk joar mout ik den ook even weerum noa mien geboortestreek, Westerwolle. Menneg moal heb ik zo kampeerd op natuurkampeerterraaintje Slangenbörg in Wezzentaange bie Zèlng. t Stukje grond heurde doudestieds de Hardings oet Ter Börg. Ol vraauw Harding kwam dou zulven tegen etenstied nog centen beuren. Leste joaren bring ik op mien Westerwolle-trips nachten geregeld deur in n pipowoagen bie t Eemboerveld.
Soavends zit ik den mit oetzicht op t deur Verainen Natuurmonumenten weerumshovelde gruinlaand. Dat was vrouger baauwlaand van mien oom Haarm. En doarveur is t deur mien grootvoa ontgonnen, veroverd op de wildernis van haaide, vennen en stroekjerdij. Non is t prachteg natuurgebied. En allerdeegs mien pa, dij t swait van t grond kloarmoaken nog nich vergeten was en t schane von dat dizze goie grond overgeven wui aan de natuur (‘van zuks komt ja niks’) gaf tou dat e planten gruien zag dij e allenneg nog van zien jeugd kön. Mor bie mien pipowoagen zit ik doar non mit n glaske wien in haand hail tevree n piepke te roken. In t gruinlaand, woar k op oetkiek, lopen tegenwoordeg Loakevelders. Baisten kommen aine veur aine even langs, kieken mie mit heur grode koie-ogen aan en stellen mie grondvroage: bist der weer? Noa n zetje kommen den ook de kaalver. Dij blieven wat langer en kieken mie haalfmaal aan. Waiten nog nich recht hou t heurt.
Dit vergeten stee in t veld maank stroekjederij mit roeg aanplande bomen baarken, wat vledder essen en n lözze ekkelboom n nuigend picknickbankje platlopen sporen en flaren wc-papier boerplak veur lu mit hoge nood gain stee veur holdert mor um gaauw deur te fietsen daampende koien in t gruinlaand kieken allerdeegs aandre kaande op
toch stap ik dizze raaize òf der staait n nij bordje mit tekst en koartje ‘Verloren kerkhof’ lees ik
op dizze algemaine begroafploatse wied boeten t dörp is ain mens begroaven aine in 1934 vraauw woonde hier in n woonwoagen begroaven op t aigen haim
op dizze vrouge zundagmörn heb ik hier in stilleghaaid mien lauden
n benijde kou kikt mie nou toch aan over t maisveld zai ik schaarpe lienen van meulen en kerktoren blaauwgrieze bosraande tegen t nije löcht
woar ik bin is mien stee doar kìn ik oarden
ain mens, ain mens is genog veur n stokje haaileghaid
In goldlöcht noakt legst aarms weer um mie tou bist mie doezend keer overkommen wast der veur k die bedinken kön zo gönk t en het t goan Mor dit moal ist veur t eerst dat k die van overvèr noadern zai En ask die in ogen kiek zeg k ervoaren: ik ken die Nije tied brekt aan
t Haarstlöcht gript mie bie strödde overkomt mie golden stilleghaid In duukvlucht deur tied over lege kaampen rogge hin blief ik valen totdat ik leste strohaalm griep waiten dat ik vongen wor Vannijs geef ik mie over drief mit laange liene mit Hou zel t zoad ooit verriezen as bloaden nich dele komt
“Als een scharensliep om half één ’s middags bij een zandboer aanklopt, dan eet hij mee. Een kleiboer jaagt hem van zijn erf’.”(‘De graanrepubliek’ van Frank Westerman). Dizze regel wordt aanhoald oet verdochte houke: ik kom van zandgrond – Westerwolle – en bin ook nog boerenzeun. Toch zit der wol n körrel woarhaid in, ducht mie. Tegenstellens tussen boeren en aarbaaiders op Westerwolle wadden klaainer den in bievubbeld Oldambt en t Hoge Laand. Grens van de grootste laandaarbaaidersstoaken in Nederlandse geschiedenis in Oldambt van 1929 (viefdoezend mensen stoakende van begun maai tot haalf oktober) lag net boven Westerwolle. Doar wui nich stoakt. Ik kin mie nich heugen davve as kinder underschaaid muiken: wie speulende mit nander en göngen mit nander noar school. Mien pa zien rogge was ook op zien vieftegste versleten, mien moeke molk mit rode buusdouk um koien en ik druig klaaier van mien bruiers òf. Op mien tiende wui ik bewust dat der ook op Westerwolle wel sproake was van aarbaiders en boeren. Ik haar wat wörms zöcht op misbult en göng mit mien bamboehengeltje visken in t Ol Daip bie Smilke.
Dou ik bie t wotter aankwam stön der n jong van n hogere schoolklazze mit zien stok in t wotter te reuren en hougen. Ik zee: dat most nich doun, jagst ja aal vizzen vot. Jong keek mie vergreld aan en zee: wost doe boer, mie aarbaider bestèllen? Zo hevve n zetje tegenover nander stoan. En in dat moment van betonnen stilte heb ik leerd davve nooit lözze mensen binnen. Elk mens het zien geschiedenis en woarve vot kommen bepoalt houve ons wereld inkieken.
Hier in wale van t ol daip maank douterkoezen en pompkebloaden drif wotter swiegend veurbie
wottertiekjes schrieven verhoalen over t begun en t heergoan van dingen leven in laange liene wat west het komt weerom
over hoogste högten, verzet en vree over daibe dreuge leegten euvelmoud under bremstroeken hou vurgen liek lieken mor t nich binnen hou t slichte laand nooit vlak is krödde en vergraimde tied
en middenmaank roegte in t zaachte ruzzeln van swiegende stilleghaid – verneem k stoefbie en vannijs Joen vrumd vertraauwde stem
der wordt proot -al is t nich veul- man der wordt niks zegd t geloat blif vervroren man van binnen brandt t fiene taikens goan over dele man worden deur gainent verstoan as goldvizzen in n viskekomme schaiten wie bie n kander langs kammeroadschap ligt um hörn man d ain blift d aander n ding
(18 meert 2007 noar aanlaaiden van n slim kört tele- foontje mit aine dij zien moeke oet tied kommen is)
Hebben ie dat ook wol ais? Joe lopen over stroade en heuren veurbieganger proten terwiel dat der gainent noast lopt. Den dink je dat e t tegen joe het, willen al zeggen ‘wat zee je’, mor worren net op tied gewoar dat e, mit oordopkes in, n mobiel gesprek voert. Voak is der den toch even oogketakt en kikt beller joe biezetten mit n verontschuldegend laagje aan: ik kin t ook nich helpen. Non wil ik hier nich over eurdailen. Zo wied as ik mie heugen kin, proot ik al haardop tegen miezulven. En ik wait nog dat ik as n jonkje van n joar of aachte op mien gruine deurtrapper van school noes tou fietste en dat Albert Tempel oet Ballege mie achterop kwam en zee: ‘Tegen wel hestoe t?’ Dou pruit ik al in miezulf. En dat is altied zo bleven. Dat heb je zulf nich recht in de goaten, want t leste wat n vis ontdekt is t wotter. t Is, leuf k, n soort haardop dinken. Mor bie zetten is t ook woorden pruiven. Den vang je op stroade flaren op van wat lu tegen nander zeggen en den neem je zukse woorden even in de mond. Umdat t onbekende woorden binnen of umdat der bieveurbeeld n biezundere klank in zit. Je loaten zukse woorden as t woare even over tonge rollen net as t eerste slokje wien. Ik pebaaier de klank den zo woarachteg meugelk te herhoalen. Pruiven dus. Dat kìn bie zetten gedounte geven. Lest heurde ik n moeke mit n wat hoge stem tegen heur kind zeggen: ‘Helaas pindakaas’.
Ik zee heur in t veurbie goan mit hoge stem noa: ‘Helaas pindakaas.’ Joa, in mien herinnern was t sikkom fluustern. Willen t nich leuven, mor t kind heurde t en zee: ‘Mamme, dij man proot joe noa, hai zegt ook ”helaas pindakaas”.’ Ik keek stief veur mie oet en schoakelde gaauw noar daarde versnellen. Mor ik vuilde dat t swoar mis was, dizze raaize. k Heurde moeke gramniedeg achter mie aan bèlken: ‘Hé, ol pappegoai, bedink zulf ais wat.’
Ik woog mien peren in supermaart. Ik haar al twieveld tussen Doyennes of Conferences, mor toch veur eerste kozen. Bie weegschoale mös ik deur n keuzemenu. Best stoer. Mor k was op dreef, sluig ‘gruinte’ over en drukde gliek t knopke van ‘fruit’ in. Mor doar kön ik bie P gain ploatje van ‘peren’ vinnen. Wol perziken en proemen. Dou zag ik dat der n apaart menuutje van ‘peren’ was. Achter mie begunde aine te poesten en n beetje te grommen. Kön mie dat non verschelen. Ik was der ja sikkom. En mit n triomfantelk geboar en loos um mie tou kiekend – ik vuilde mie even Mr. Bean – drukde ik op ploatje van Doyenne peren en dou op ‘bon’.
Ik huil puutje even umhoog en drukde professioneel t priesstickertje der op. Vraauw achter mie stön sikkom op mien hakken. Ik keek heur aan en nikte ‘tou mor heur’, mor oet heur wat kolle ogen kwam gain weerwaark. Ik luip deur en scoorde nog n deuske kastanjechampigonnen, creme fraiche en wat siepels. Ik mös koken dizze raaize en haar bedocht dat t pasta wodden zol. Mien vaste specialiteit. Dou ik bie kovvie was, stön vraauw van peren veur mie: ‘Woarum hebben ie mien karretje mitnomen?’ Ik keek ais goud in t karretje en zag dat er n vrumde madde in stön. ‘O, maal ja, mor t mainste wat er in lig, is van mie,’ pebaaierde ik. ‘Joa, mor t is mien karretje,’ zee ze stief en keek mie aan mit heur kolle ogen. ‘Nou loatve den mor uitzuiken wat van joe is en wat van mie. En den zuiken we mien karretje op’. ‘Nee,’ zee vraauw ‘nich wíe zuiken …. mor jóe zuiken joen karretje op’. Ik keek heur lagend aan, mor t wui nich deu. Ik luip weerom noar zuvelòfdailen en ruip: ‘Goud mevrouw, ik goa mien karretje zuiken,’ en nittjede der achteraan: ‘Karretje, karretje woar bistoe, kom mor laiverd.’ Vraauw gromde achter mie. t Was mor even biegoan of ik haar um vonnen. Vraauw kwam achter mie aan en zai zedde mien spullen trugge. ‘Dit is van joe, dut mie,’ zee ze, ‘of hebben je ook nog wat in mien tazze doan?’ zee ze stoensk. ‘Nee heur, ik heb niks in joen tazze doan en ik heb t er ook niks oethoald’. Even loater stön ik bie kassa. Ik scande nog even d’andere riegen of ik mien winkel-vriendin zag, mor dij was naargens te bekennen. Winkeljuffrouw was nich ain van de dunsten, mor wol slim vrolek. Zai laagde tegen mie en groede huil vlugge. Dou ik boudel in madde dee, heurde ik dat ze de hik haar. Ik luip mit kop noar benden noar heur tou en ruip inains: ‘BOEH’. Zai schrok. Wie keken nander òfwachtend aan en dou zee ze: ‘Mor hik is over.’ Wie laagden en aander lu in riege ook. ‘Joa,’ zee vraauw achter mie: ‘kinnen ook oam inhollen en den aan n wit peerd dinken.’ ‘Joa, tien minuten oam inhollen, zeker,’ zee t wichtje van kassa. Weer lagen. Och, dochde ik, was mien vriendin van t karretje der nou ook mor bie, den zol dij ook lol hebben en zol alles weer goud kommen. Mor t wui gain kerstfeest dizze keer. Bie t weggoan groede ik kassajuffrouw nog even. ‘Joa, ie ook nog n mooie dag.’ Ik bleef even stoan en keek heur òfwachtend aan. ‘Hik’ heurde ik.
Muziek dragt ons sleept ons oet vlakke bestoan Stemmen van steerns nuigen ons in n nije boan Violen strieken noar höfte bassen trillen zwoare tred Flòiten bloazen deur blinnen en op beune ropt n trompet Zuverhaid zunder genoa drift woar hemel ligt Totdat luchten betrekken umdat aine n houstbuie krigt
t Hef even duurd man non ist zo wied k leuf nich dat er veul te sturen vaalt n lutke beetje misschien man k bin wisse gain Napoleon
En wieder? Hou mainst? Non is dat alles?
Joa, dat ist, wieder komt aan op: nich te veul proaten bie holtkaggel zitten wien drinken en ast aits kin n beetje goud veur nkander weden t Hef even duurt man non liekt zo wied.
Bist verdold ja n ol kirrel Wost moudveren hangen loaten? Bie ‘kaggel zitten’? k Zel die n Schop onder kont kinst kriegen en n haauw mit schuddeldouk Tou aan t waark dien wereld in!
k Heb gliek man kin mie t nich geven t Is te vroug
Bie thai-boksschool Jellema lopen ze in swaarte klaaier nander mit dikke bokshansen te haauwgen en òf te dekken trappen, belken, stinnen en poesten wat gaait der heer
Mor zai mainen t nich kwoad
Loater lees ik Jellema: ‘Neem in je hand: de plant voor je hem plant bevoel de wortels en de wortelaarde’
Vrouge löcht brekt deur n woas van gruine dook jonge lindebomen kommen daartel in blad mor stoan wieder stief in riege te kieken hou wereld aal mor luutker wordt aine is nij aanplant dij komt der achteraan
Vanmörgen keek ik nog as n kind open en goudeg mor in nommerdag zag ik hou bie n demestroatsie van nije fascisten lu dij tegen wadden, oppakt wuiden en in oavond heurde ik t verhoal van n moeke en n lutje kind dij oet n kander hoalt binnen op Schiphol umreden dat ze nich de juuste papieren hadden t mokt mie gramnieterg bienoa was k in sloap vallen mor k zai de kromme kaande van wat mie aal wol liek tou leek mörgen kiek ik weer as n kind open mor schaarp
Der wordt roupen t is etenstied. Raive rappelt en tred van stevels smoort in t achterìnne.
Stil as n moeske zit ik op hoge takke van ol ekkelboom en kiek in tied.
Wereld boeten is leeg en slicht. Mensen en wat ter heer gijt, kommen in troage ketten laangs; woanen zuk lözze vogels mor holden nkander stief in aarm. Petten, houden, krullen en koale koppen, lucht en leven, vluik en zegen, trekken aiweg zuikend under mie veurbie. Vanoet laange riege kikt n jonkje umhoog; vindt verbilderd – dwaars deur bloaden – mien ogen. Roupen – oet tied in tied – glie ik in toeze dele; guster umaarmt wat mörn komt.
Aan toavel binve even stil: dampende eerappels umaarmen Aiwege.
Vaaier grode kinder van boerenkinder zitten in Sushibar in Amsterdam en eten nigiri zalm en maki japanse omelet (Wat eten ze? Nooit van heurd. Ollen wol? Nee ook nich) Vaaier proten en proten en binnen nkander noa Vrouger wordt as shashimi fileerd Gold en goie herinnerns baiden zuk as aaier van zalm op n stokje aan en wat stoer vaalt kropt as n heureg genoatje van bord op bred Mit vroagen, nippen en lagen lasken ze vèr en daip mit wieder. En noa n smokje en wat boegen waaien ze tied weer in gèt laange liene mit vaaier winden deur.
Keerske stijt as n vuurtoren veur t roam en op bözzem schoale mit slik deur gerdienen kiek ik hui mien twijdonkernd hofke in mor pas bie t duustern verschienen druddelnd eerste löchtjes Sint Meerten het nog altied n hoge houd op en n laange slipjaze aan En dij ogen van t lutje goud glinstern mie benijd in muide wìnsteg kiek ik weerom en schep rejoal t slik in puten Kinder goan n deurtje wieder mor ain jonkje blif stoan en vragt of t nich wat vroug is veur peperneuten
t Licht is stoef bie mie Moar t duuster holt t nog vast Ik vuil de waarmte langzoam noadern Toch binnen mie de haanden nog kold Zo is mien leven dubbel as knoaldiek Diek en t wotter van t knoal De ain hef d’aander neudeg Om te wezen woarveur t er is. Nog nich zo laank leden Binnen ze baaident mit haand groaven Hail liek op t eerste oog Moar as je d’r goud noar kieken den zain joe ook wat speulen Wat joe eerst zo strak tou leek Hef aigenlieks heul veul kronkels Wie zain t pas as wie d’r nich over hìn kieken Den zain joe n plons van n snouk Een pluk gele lissen Mit dai aigen geur En in walle van baarmsloot de brummels n Ekster in d’ekkelboom n Dampend peerd komt van overvér dis kaante op Het is oal Kroeze vrundelke wedeman op wupkoare mit piepe in mond Woar hef hij al dai laange joaren van aineghaid over docht? t Licht is stoef bie mie Moar t duuster holt t nog vast?
Co wasket al datteg joar bie ons de roamen. Hai dijt allenneg t lege waark, want op ledder klimmen wil e nich meer. As e west het en ons nich thoes trof, den let e n lutje braifke achter mit tekst ‘gloazenwasser het west’. Mor asve thoes bìnnen den nuigve hom steevast veur n kopke kovvie. Den ist mor even biegoan of Co zit op prootstoule. Bievubbeld over zien belevenizzen in t museum dou e doar suppoost was. Dat was in joaren zeuventeg en dou was alles ja kunst. Kunstenoars mözzen ain keer in zoveul tied n kunstwaark bie t museum inlevern um recht op n oetkeren te holden. Co ruik der nooit over oetproot wat der den zo aal binnenkwam, regelrecht noa t depot göng en der nooit weer oetkwam. Op n regenachtege dag zat e mit kollegoa’s veur t roam kovvie te drinken. Boeten stön t grofvoel bie weg. Co zag hou n jongkirrel der n poar grode stukken karton tussen oet huil. Jong legde karton op tegelpad en begon der op te springen en zien stevels der op òf te vegen. Dou pakd’e t kleddernadde karton op en luip der mit museum in. “Wat wost?”, vruig Co. “Kom mien kunst inlevern”, zee jong. “Doe schobberd’, zee Co, “bist ja n slaif. k Heb ja wol zain houst dij rommel net bie weg vothoald hest. Das ja gain kunst.” Jong wui lèlk. Co belde direkteur op en legde alles oet. Mor direkteur zee dat e t kunstwaark aannemen mös. “Co, ook al zug ter oet as n swien mit n schoetje, t gijt nich um t product mor um t proces, hou t oetfigelaaierd is”. Kunstenoar begunde te lagen en stelde in zien triomf ook nog n veurwoarde: museum mös zörgen dat t kunstwaark nat bleef. Technische dainst het der doagen waark mit had um boven t kunstwaark n teemze te knuutjen en dij via n regenpiepke te verbinden mit n kroantje in t hokje van schoonmoakdainst.
k Kìn nich recht zeggen dat Co t non belaggelk muik, nee hai beschreef t eerder mit n soort oprechte verwondern. Zien tied in t museum von e den ook mooiste tied van zien levent.
Högtepunt in zien carrière was dou n beroemd kunstenoar – hai kön zuk t nich goud meer heugen, mor hai dochde dat t Wim T. Schippers was (waiten wol van pindabotter op vlouer) – drij zoalen inrichde mit kringlooprommel. Der lag van alles: potten en pannen, vergeelde bouken, lampekapkes, diggelgoud, ol klaaier enz. Aal lutje spul en aal enter over twenter. Mor ain houke bleef leeg. Wel verdold, dochde Co, non is t tied veur mien kunst. In zien loa haar e n ol teddybere liggen. Mit kop t er haalf òf, stro stak der oet. Dou Co dit beschreef huil e zien aigen kop ook even schaif. En hai zöchde t holten stoultje van schilder van technische dainst op. Schilder broekde dij as e even n opstapje neudeg haar um aargens even wat bie te waarken. t Stoultje zat den ook under gleren en ol vaarve. Dou zedde Co t stoultje in hörn van zoal en teddybere op leunen. Bere kreeg um kop n blaauwe electriciteitsdroad um dij e in t plafond lopen luit. Slim apaart. Ankum dag kwammen lu van t papierwaark. Dij kontroleerden alles en schreven op liesten of t aal goud stön. Bie t stoultje mit bere bleven ze wat langer stoan. Doar wözzen ze nich goud road mit. t Stön nich op lieste mor t òfwiezen duurden ze ook nich recht. t Kön ja goud weden dat kunstenoar doar n daipe beduilen mit haar. Aine mout zegt hebben: “dat is Jezus dij reert over Jeruzalem”. En zo het Co zien kunstwaark n vöddeljoar veul bekieks had in t museum.
En dou tentoonstellen òflopen was, wui alles weer in kratten stopt. Mor kratten veur stoule en bere kön man naargens weerom vinnen. Technische dainst kreeg opdracht um apaart n bekisten te timmeren zodat alles hail bleef. En zo nam bere, mit kop nog altied even schaif, òfschaaid van Co en göng op weg noa nije expositie in Museum van Nijmoodse kunst in New York. Amerikoanen vonnen t ook slim special.
(10 meert 2014, noar t verhoal van Co de gloazenwasser oet Amsterdam)
Dij dag begunde as ale doagen perron van dansende oordopkes lege ballonnen boven inkelde swiegers in de cloud boorndevol sikkom overlopende dinksels kettens spannen zuk
n lözze vogel nuigt: kiek mien aai
perron vaalt stil oren goan open nog wat onwenneg vragt d’ain d’aander: most heuren wat ik dink
t is mor even biegoan en t is ain gekoakel perron wordt aaierhandel
gebaauwen rieden vot en klokken blieven stoan der wui nog laank noaproot dij dag
k Stoa maank t gres en kiek umhoog laans roege stele van n laankbainege hondebloume Deur t gruin zai k t schaarpe geel tegen haarde blaauwe löcht En veul hoger nog – sikkom haalfweg t heelal – dunne nije bloaden van n lindeboom As luddek goud plukve de bloumen roekve t nuigende levent pruiven de bittere melk en poezen de poesterd Mor wozzen stiegve noar steerns en verlaizen de reuk Wereld is ja veul groter den n ploksel knienevreten En as wiede hemel bestörmd is en wie riept, deukt en droagen weer dele kommen – mieghummels binve – wordt op t lest – bie t noadern – grootshaid van t bestoan genoadeg vongen in n slicht geel bloumke
Maart vol madden en bainen keboal van lagen en belken Flaauw vis in neuze kikt mie mit schelvisogen aan Roeken van braande neuten en wierook bie kirrel tulbaand Van vèrren n gezichten mor stoef bie koppen Nikken en ‘moi’ as t mout Kooplu kieken ofwezig mor loeren schaarp Woarend stevelen laans kroamen zuik ve wavve nich vinnen Verlöst aan t ìnne dìnk k: wat douk hier? En ankom weke weer vannais Mor daip sistert kebid
Daip vot trilt der n snoare as ik joen vrumd vertraauwde woorden lees Man eerst as ik ze fluuster kom ik thoes heur ik ze weer proten en heur ik ze zwiegen zai ik ze pokkeln en zai ik ze dreumen
Deur voldeure t golf peerstaal achter bijsten laangs stevels oet in pombhok -emmers en teemze bint bound- kom ik in keuken
Twai zielen aan toafel vongen deur t lege winterlöcht eten stamppot mous mit stip Waarme kaggel op haide kolen piepe wis weg noar boven Worsten in wieme en ol klokke tikt Pedde aan stoule en aiweg ligt op bözzem n sloatje zuk te verbieten Leren handen vollen op swilk en van d overkaande valen woorden as regen oet t Olle Bouk
En wie bint stil en zwiegen stoan in laange liene Zo gungk t en heft goan en vanoet n hörn hef Meester mitkeken alles opschreven schilderd in ploatjes van toal wat er docht en -biezetten veur t lest- dreumd is
En n lutke honderd joar loater fluuster ve woorden weer mit goa ve van boeten noar binnen vin ve wavve in mane hebben pruif ve t mous en metworst oet wieme En kommen dij sikkom vergeten wadden weer terugge in tied
Toun vlaigtugen overvlogen hail vroug in mörn Wadden joe in t gruinlaand koien melken Oorlog was begund En joen pa was in draf noar hoes tou lopen Mor ie binnen bleven gain haalf waark zoks kinnen baisten ja nich lieden Lutje verzet Hef joe t zwait nich in handen stoan? Mien moudige mamme.
Neef Albert is oet tied kommen en veurege weke hevve hom begroaven. Albert was zeun van oom Jan. Dij zien vaaier bruiers wuien boer, man oom Jan kön gain boer worden umdat e n stief bain haar. Doudestieds göng man den leren veur schoolmeester. Hai trok noa t Westen, eerst as hoofdunderwiezer in Waalwijk en loater in Scheveningen. Oom Jan wol dat zien kinder wieder kwammen den hai zulf en zeun Albert wui doomnee. Noa smoak van femilie in Onstwedde wol wat n löchte doomnee. In kerkdainsten het e bie ons in dörp den ook nooit preekt. Toch het e n keer op holten buksem stoan in ol Onstwedder kerke. Hai het doar mien bruier traauwd. Noa dainst ree ik mit hom in zien Renaultje Vaaier, mit zo’n vöddelk versnellenspookje, um hom weg te wiezen noa receptie. ‘Wat vonst van preek?’ vruig neef. ’k Vond t nich recht n preek, man wol n mooie tousproak’ zee ik. ‘Woarum vonst gain preek?’ vruig e. Dat was veur mie as kaalf van zestien n slim stoere vroage. Ik mot wat zegd hebben as: ’n preek gijt ja over God en dien tousproak göng over mìnsen’. Dat göng der oareg heer in dat körte autoritje. Aan t ìnne perbaaierde ik: ‘tousproak of preek, wat mokt oet, hest t ja schier zegd’. Albert: ‘k Zol t toch lieden meugen as lu mien preek n preek vinden’.
n Joar of vieve loater trof ik neef Albert weer. Ik begon aan mien eerste boantje hail in Den Hoag en Albert luit mie wat van zien stad zain, woar e datteg joar stoan het. Hai ree nog altied in Renaultje Vaaier. Albert haar n laank postuur, n rejoale laag en altied n wolke van woorden en geboaren um zuk tou. In mien herinnern zat e nich allaint ìn auto, mor stak e der ook aan aal kanten oèt. Veur lu in stroade kwam der gain auto veurbie, mor n inblikt oogwaaisel op wieltjes. k Kìn mie nich heugen woarve t tiedens t ritje over had hebben, mor wol wat e mie zain luit. Hai veurde mie eerst deur zien pastoroale gruinlaand in Schilderswiek. Mitnoam de nuigende vraauwlu in de Poeldijkse stroade – woar e even gas minderde – muiken veul indruk. Albert sloot dizze lutke exkursie òf mit n bezuik aan Grode Kerke. Albert huil, ducht mie, verhoal mit dizze mobiele löchtbeeldenpreek: mìns en Aivege, baaident, bint nich lös verkriegboar. Òfschaaidsdainst was ook weer in Grode Kerke. Kiste van roeg holt, mit kindertaikens, mor wieder zunder fiebeldekwinten, stön nich veur, bie Poaskekeerse, mor in t pad, midden maank mìnsen. n Kammeroadcollega van Albert ruip in dainst n beeld op: Mit löchte smuie tred gijt e veur ons oet en in de loop streut e groetend en nuigend, as serpentines, wat verhoaltjes um zuk tou. En douve vruigen: ‘Albert woar gijst hìn?’ zee e ‘Och, k zai wol’. Mor wie wössen: hai het aargens lucht van kregen.
Bist wied vot man k heur dien stem triezelnd deur n vezeldroadje Prootst moudeg man woorden reren Höfte vuilt as n baarg schare zunder löcht As k die nog droagen kön nam ve d hoogste riggel Man doe en ik bint twij levents Veur aiweg verbonden en aal joar n beetje lösser Zo sloek ve wat vot baaident rakt in t swiegen kom ve nkander even tegemuide en boeg ve den weer of.
In t duuster woakend zag ik allenneg nog t widde streepke op dien kop wös k dat dien laive broene ogen – as altied – benijd noar mie keken
ogen van de jacht achter eenden en hoazen aan
ogen dij kinder zöchden dou ze t hoes oetgöngen
ogen veur t loate roam stönst mie bliede op te wachten
mit die was t hoes nooit kold en begunde elke nije mörn kwispelnd as eerste dag
mor in t lest was t doan mit droaven en joagen wuist nich meer dreven deur wilde geuren t heue veurstoan veurgoud veurbie en in t ínne mös k die droagen
dizze nacht was t doan k heb die nog aaid en doekt bie die legen en doezend dinksels docht dij hest aalmoal mitnomen noar aiwege jachtvelden
veur kaggel ligt bloots nog n kold vachtke boetenkaande is bleven mor binnenkaande is vertrokken in draf verswinst achter hoge eske n wit streepke bie t Ol Daip
t is stil in hoes, doodstil bist vot mor nog nooit zo dicht bie mie west
Ik luip noar Laang Houve de bussen te veuren Ik zag dingen van toun: twai oversieden Dai n kander vrouger leken te mieden Worden weer buren
Sikkom t ketaaier dat ik doar lag In t gres n poar brummels eten Mien kop vol zuite eerabbelgeur en laiwerikkenlaid Heur ik doar midden oet de aiweghaid n geluud deur mien oren meten
t Was n vraauw mit rode buusdouk op Zo zat ze doar; half damp, half licht De koien te melken Mit kop tegen t waarme koulief Allaint mit heur gedachten
Heur levent, t bedrief, de sinten, de zörgen Heur man, heur olden, de kinder De vogels, de bloumen, de zunne dizze mörgen
En wat ze zong heurde ik nich Moar de stroal in d’emmer zong gezangen zunder woorden O doch ik, o dat doar mien moeke is, ‘looft God’, molk ze, ‘Zien haand zal ons bewoaren’
(Slim vrai noar ‘De moeder de vrouw’ van Martinus Nijhoff).
t Vuilt zo as heu rokt vergeten en vertraauwd Hier heur ik Stem krig leegste bas dreum hoogste loop en tred wordt troager
Vanoet gruinlaand kikt kou mie aan: bist d’r weer? Eerappels bluien: lila, paars en wit n Kaamp rogge: hoge dunne bainen nuigen tot riepen Ol daip schut oet bochte en gain loantje is geliek t Laand is nooit vlak en aiweg en altied stèt d’r n ekkelboom
As ve proten pruif k t zwiegen Brannekkel stèt nich in weg en eekster wupket op klompen k Wol hoast wat zeggen mor sloek t weer in Mout nog even wazen t is nog nich zo wied
Dammeet goa’k weer over d’Iessel noar mien gold noar mien vree en n daip pienscheutje -t mag gain noam hebben- raaist mit.
Mit nkander kuren vanoet t nadde löcht noar t gat in twijduustern Drij vrundelke ogen duken op oet dook Traain komt Gele lint van hoop wodt aal groter Nuigende hoeskoamertjes glieden remmend veurbie en kommen stìnnend tot stilstand Wachten is doan Wat west het loak lös blift n bultje op perron k Mög hier geern weden mor k goa nòg laiver noar hoes (18 november 2007; vanaf Amsterdam-Amstel)
Hier in Vinex-wieke de ‘Waters’ is gain Dörpstroade of Brink allerdeegs gain Bosloane ‘Kristalwater’ stijt er op n bordje en der stoan ook gain ekkelbomen bloots wat jonge popelieren t duurt n zetje veurdat dij weeromwuiven
hoezen stoan der wol poot in riegen zunder roegte mit grinttegelde hondehoktoenen zunder gruin en nou en den twai under ain inkapselde villa’s – vrijhaid zit hier nich in ruumte – mit n Volvo op dam achter n Peugeootje honderdzesse vraauw huil um vaar uur kinder oet crèche en man won zuk op in file en lopt òf bie n tikkel wien
kinder speulen hier gain koiboitje zitten mainst op hockey en biezetten op ballet grieze bezoenen en rooie brokjes* verkleumde widde bainen boven hozen mit noppenschounen raive op rogge
swaitende moekes op fietskarren mit maank bosschoppen rerende kinder en blavvende honden dij zuk veuren loaten en nich lustern noa waarkpeerden op pedoalen dij in tussentied mobiel nije odders bestellen
n verend kind op n autoscooter kikt achtersteveuren mit dinkende ogen n pieprokende haalfmale op klompen noa en vlugt taksaaiernd sikkom bochte oet n vlaigmesien trekt wied vot lieke strepen dij kìn t aal niks verschelen dat kìn je aan t geluud wol heuren
n voader en n zeuntje stoan onbekommerd laans fietspad mit neuze in n lege hege n laimeneerstiekje te bekieken dij het zeuven stippen
wereld opent zuk netgliek
‘brokjes’ is n kombi van rokjes en broekjes; biezetten kinve ja ook wol ais wat nije woor- den bedinken.
Nijjoarsdag. k Wol even beste wensen deurbellen noar n kammeroad . k Kreeg vraauw aan liene en wie pruiten zo n ìnne weg. k Bekeek t as n aanloopje veur t gesprek mit hom. Mor t wui mie dudelk dat zai doar anders over dochde: hai is der nich, even noar buren nijjoarzeggen. Kiek aingst is veur mie de lol der den of. Mor gliek ophangen is ook ja wat maal en zo bleevve nog even wat deurteuten over van alles en nog wat. Mor in gedachten was ik al aarns anders en mit tillefoon in aine haand gong ik mit aander haand nije planke op slopkoamer schuren. En douve t over veurnemens in t nije joar kregen –heb ik nooit- luip ik noar wc um even te pizzen. Dat gijt er ja aal wol gliek um deur. ‘ Wat heur ik’ zee stem aan de aandere kaande van liene. ‘Wotter’ zee ik. ‘Wotter?’ ‘Joa’ zee ik ‘kroantje lekt’. ‘Maal waark’. ‘Joa mor ik heb hom dichte drijt’ zee ik dou ik underwiel snel weer dichtknupte. Moar goud davve nog gain beeldtillefoon hebben.
Maank t vrouge haarstlöcht kiddelt t nije mie in t lief Riepe droeven en brummels baiden -as nuigende borsten- zuk onbekommerd aan Waarmte en troaghaid fluustern mie mit en k kiek vree daip in ogen Moi k Roak körrel van bestoan k wordt weer kaalf en pruif t vergeten melk
Um twai uur op Pinkstermoandagnommerdag is der in gruinland in Westwoud bie Hoorn in Holland n kou doodschoten. Wel dut dat non? Ander koien stönnen um dode Lena 578 tou en noa t melken göngen ze votdoadelk weer noa t stee. ‘Koien kìnnen vuilen’ zee boer.
(Noa Parool, 3 juni 2012)
Theepotmieger tiestert Hoagse Blokker en Hema
Altied wat in Den Hoag. Winkels van Blokker en Hema doar worden ploagd deur n wildmieger. Man pist theepotten en thermoskanen vol. Bie Blokker in Ypenburg dee e dat al tien moal. Aal t spul dat volmiegd is hebben ze – noar aigen zeggen – vernietegd. (Kiek dat vin k non weer wat overdreven; n beetje oetkoken mit soda haar ja ook kìnd)
Zo mor midden maank tied hestoe mie roakt t Is n aiveghaid mor t leek guster Ik leefde noar veuren mor doe kwamst achterom Wie bint deukt mor bestoan. Huiven baaident niks ophollen. t Snakken veurbie. Vergeten vlouer kin ons goud droagen.
Midden in nacht t was n uur of vaaier heurde ik n heldere stem dij ruip mie bie noam Vanoet daipe sloap kloar wakker göng ik bèrre òf luusterde bie trappen en keek deur sloapkoamerroam swaarde stilte in n Vrumde wereld lag boeten te wachten mor gainent vong mien hier bin ik op Mit echo in kop göng ik weer op bèrre en bleef nog n zetje luustern mor t roupen kwam nich weerom
dij lutje krimpende wereld allerdeegs moane trekt zuk trugge
ik loop in t duuster laans doddernde lindebomen dij wiezen mie netgliek de weg maank swaarde muren dij nich wieken
mor woaraarns zel der toch wol löcht weden?
den – wied veurbie t verwachten – zai ik widde stevels verdwoald opduken oet de nacht twij onverwachte bosschoppen van onaaindeghaid noadern en holden tree even in
stoef bie nander swiegen we zuiken kurend overkaande mor sloeken vannijs grondvroage in en lopen miedsoam deur
Wat hest heer zeten achter lu van Jezus mit geweld, belken en bandiezen tot dast -dij dut mout t waiten- hoog op peerd grepen deur hemels löcht dele völst. Blind wuist in Rechte Stroade zulm man van de Weg. t Löcht dreef die wereld in en brochde die hail in Athene. Haarst ogen nich in buutse en hazzens nuver schraabt. Bekeekst mit verstand aal heur goden en mit Griekse dichters wöst goud road. Vergreld over leegte könst preken nich loaten. Zo wuist nuigd op d Areopagus en stonst midden maank hoge lu. Dij wollen wol ais waiten wat dizze Nijsblad van t Oosten oetstokken kön: aal proat is ja gain pankouk. Mor huilst n beste preek: ‘In hom leef ve, beweeg ve en bin ve’. Mooi ja. Gain last van zenen had? Niks in boksem doan mit aal dij perfesters um die tou ? Lutje tentenmoaker, nuimsde die zulm in braif aan Korintiërs nich n misbrudsel? Woar huilst moud toch vot? Bist rakt deur t Löcht en dien vuur veur Christus hef in haile wereld vlam vat. Hest proat en nich swegen. Net as Liudger in Ommelanden. Net as Luther -dij völ ook ja dele veur t löcht- veur kaaizer en kerke in Wörms: ‘hier stoa k, ik kin nich anders’. En net as wie vandoage hier in kerke en dommeet op maartplaain in tram of thoes of op welke Areopagus din ook. Kom lu van de Weg loat moudveren nich hangen en loave proaten en nich swiegen over wat ons drif. d’Aivege kin ja alderdeegs de slimste misbrudsels aibels goud bruken.
Oktober 2009
*Vanoet Stad mit traain noar Winschoten, den wieder mit bus noar Troapel en den aal mor –n lutje 3000 kilometer- liekoet deurlo- pen noar t Zuudwesten.
Vandoage was k in Kringloopwinkel. n Nije olle tillevisie kopen veur mien dochter. Mös aine zunder dikke kont weden, n pladde. k Vin dat zulm wat overdreven want wat gef dat non, n tillevisie mit n dikke kont? Persoonlijk heb ik zo’n dikke kont niks in de reken. t Gijt ja um t veurwaark. Boetendes ons aigen -volgens kinder prè-historische- tillevisie het ook n dikke kont en dat mokt veur ‘Boer zöcht vraauw’ hailendoal niks oet.
Mor tou mor. Der stön ain pladde en wieder hadden ze aal n dikke … Nou ja ie waiten wol. Der zat aan ziedkaande ook n braivenbuske veur n dvd. Dat leek mie schier veur dochter, mor op t prieskoartje stön: ‘dvd werkt niet gansch’. k Haar tillevisie sikkom kocht um dizze beschrieven. ‘Gansch’.
As n mitwaarker in Kringloopwaarkploatse zien raive op toavel legt, zuk dele legt bie t broken bestoan en dat toch nog recyled mit proza ‘werkt niet gansch’, den bin ik verkocht. Mor ja, t ding was veur mien dochter. Ik luit hom stoan.
Mor nou toch ainmoal bie Kringloop luip ik deur noar boukenhörn. Even snuustern. t Was mor even biegoan of ik haar al n nuver stoapeltje te pakken. Aal bouken dij je mit goud fatsoun nich stoan loaten kìnnen. Zo stönnen dizze raaize n Maigretje, Vasalis en allerdeegs Groen van Prinsterer op mie te wachten…
Plaanke mit letter ‘B’ kön k nich recht bie. Der stön n moagere kirrel veur. Hij haar n laange steert in t hoar en op aarm tatoeages. Mooi ja dat zo’n man ook geern bouken leest dochde ik nog. Op zien t-shirt stön ‘Richard’. Dus ik zee: ‘moi Richard’. Man keek mit ogen as theeschuddeltjes um. Schuddeltjes wuien vroagtaikens en doarnoa kneep e ogen dichte en zee e taksaaiernd: ‘wel bistoe?’. t Kwam der nich slim vlugge oet. ‘Ik bìn Hanne ja, kìnst mie nich meer?’ Hai kraabde zuk ais op kop en doarnoa op kont. ‘Kìn mie die nich heugen, woar kìnst mie van den?’. ‘Van dien t-shirt’ zee ik en ik begon te lagen.
Richard kön t ducht mie goud velen en laagde mit. Mor dou e wieder luip – k wol net n Martin Bril oet riege ruggen trekken- keek n doodskop op zien aarm mie gramniedeg aan. k Kreeg t roggels hoast nog wat benaauwd. Mor dat is achternoa en van achtern kikt man kou in t kont.
Maank waarme eerde en zuide eerappelgeur roek ik joen zwait zwiegend zeggen ve moi en aanveren t verdrait Ie hebben ze poot bluien en wazen zain mor nich meer rudt Veur tied oet tied hef klokke ludt Op knijen trek ik t loof kraab mit blode handen groaf in mien gedachten schudt aal t gold in körf Wat vot is blief k verwachten
Asve n weke vot goan brengve ons Drentse Patrieshond wol ais noar Paitershouve. Kennel – net even boeten t dörp – bestijt al viefteg joar. t Is al weer n zetje leden dat zeun t spul over nomen het. Hij is non ook al weer dik in de viefteg en zien zeun drijt mit um barrel dammeet weer van hom over te nemen. t Is der altied drok mit bringen en hoalen. Boas van Paitershouve het altied ale tied van de wereld. Lu kommen aine veur aine in zien ketoortje woar hij op n grode swaarde direktiestoule zit en joe ieder moal weer zulfde laange lieste invullen lèt. Kin ja veul sneller in computer, moar doar dijt boas nich aan. As t pepierwaark kloar is holdt e joe as t aits kìn nog even aan proot. Netgliek houveul lu der boeten te wachten stoan. Dat kìn hom niks schelen. t Begunt maisttied mit vroage woar raaize noar tou gijt. En kinnen der gif op innemen dat e t den overnemt mit mitdailen dat e zulm nog mor ain keer in zien leven vief doage op vekaansie west het. En dat von e ook genog. Hai was op Tessel west. Noa twai moal n rondje over t aailand was e der schier kloar mit. “n Beetje laand en wieder aal wotter. Kìnnen der nich òf. Ask mit vraauw oet göng te eten, bleevve mor wat zitten um tied te doden. Man, kwam gain ìnne aan. Vief doage! En aal doagen heb k even beld hou of t op Paitershouve was”. Midden maank zien verhoal göngk ook diskeer weer stoan. Vanzulf bleef boas der netgliek um deur vertellen mor geven op zo’n menaaier toch n soort taiken òf zeg man: t wordt tied. Boas perbaaierde mie nog weer in stoule te proten mor ik hail poot stief, zee ‘moi’ en luip noa deure. Doar stön al n vraauw op hoge hakken, mit n Poedel op hoge bainen, te wachten zunder dat ze t wachten kön. Baaident wat last van de zenen dut mie. Zo zug Paitershouve aal stadse lu mit honden aan zuk veurbie goan. Van voader op zeun op zeun. Al viefteg joar bekieken ze koppels dij veurbie kommen. Jachteg um n poar weke aargens wied vot rust te vinden. Haile wereld komt laans. ‘Sneu waark’ dinken ze vanoet direktiestoule, ‘op Paitershouve is t ja aal doage vekaansie’.
Dansende koppen en drijende konten Boksems zunder upzelen hangen op knijen Griezende kirrels mit laange aarms slepen matten mit stoere stukken Swaarde Beren pingen ritme in nije tied n Ol vraauw mit stok perbaaiert op roltrappe te stappen man duurt nich recht t Blift duken van hoge plaanke Schounen schoeven mit nkander zuikend over perron noa t zoegend gat dij t aal insloekt en boven weer oetspijt Doar verdunve maank doezend bainen en vouten en vindt gainent ons weerom
Metbrouks ekkelbomen in rugge kiek ik over t Eemboerveld Grond eertieds kloarpokkeld -gewazzen gruin van gold- gong mit shovels trugge Kört verzet mit stoalen geweld Veur t lest plougd veur aiweg boeren kregen bundergeld Op roakeldais nij parredies man gainent dij t swait vertelt.
Doe gefst mie n kedde van hondebloumen ik dou die mien tirreltòppe en mit ons baaident poesve de pluusters tiddeln mit in ruumte drieven noa t nije laand tied bestaait nog nich dat komt loater veur de swoa en noa t oarden en t is mor even biegoan den sweevve wieder en vinnen nander vannijs hier in slootswale
Der wordt laagt n Scholekster flòit n strepe deur löcht en traainen rieden wieder man tussentieds is der bie Smolensk n vlaigtuug dele stört bint laaiders oet tied ropt en hef Adams dochter gain pabbe meer Polen schraift wereld sloekt
(Beloken Poaske, 11 april 2010)
(Adam Pilch (44), luthers predikant in War- schau was een van de 96 mensen die op 10 april 2010 verongelukten bij de vliegramp bij Smolensk in Rusland. Ze waren op weg naar een herdenking in Katyn., waar door de Russische geheime dienst aan het begin van WO-II 22.000 Poolse officieren en intel- lectuelen vermoord werden. Adam Pilch was getrouwd en had een dochter van 14 jaar).
Wien wordt roem schonken bitterbalen rollen net as te haarde lagen maank lözze riegen Proot is n kloune van vlode dingen en ogen dij eerst nog aankeken schaiten over scholders deur ruumte hìn vangen olle patronen van zwiegen en snakken kroepen en dele drukken In ale vrundelkhaid en vrede binnen mesten slepen en wordt graimend gif oetdaild Wìnsteg kiek ik noa ol man – hai haar wereld redden kìnd – dij oet stoule in hörn allenneg bainen zugt en pruift dat twijdoezendtiene n goud wienjoar was.
Op n mörn in maai loat ik mien Drentse Patries oet. Ken je zukse honden? Mögen geern joagen en lopen aiveg en altied mit snoede over grond te snuvveln. Veur n hond schienen geuren n soort kraande te weden. Mit ain keudel –schietensvol nijs- gijt der n wereld open. Zo loop ve dij mörn, zai dus roekend en ik kiekend, mit ons baaident laangs fietspad. Komt der ons n vraauw op fietse tegemuide. Ik wol moi zeggen en deurlopen, mor zai holdt ho en stapt òf. Kikt wat nusterg oet ogen. Hef boudel n beetje in toeze dut mie. ‘Mag ik joe wol wat vroagen?’ zee ze. ‘Tou mor’. Mainsttied zeg ik der den achteraan: ‘k huf ja nich te heuen’, mor dat begript nich elkenaine. ‘Wollen ie wol mit mie traauwen?’ vragt vraauw n Oomke van mie –al joaren oet tied- schoof op zukse momenten altied zien pedde wat noar achtern en kraabde zok even kont. ‘Dat is n beetje stoer, want ik bin al traauwd’ von ik oet. ‘O’ zee ze en wui even stil. ‘Mor as ie nich traauwd wadden zollen ie den joa zegt hebben?’ ‘Joa wizze’ zee ik. Beter ja wat te roem den te zuneg. Ze stapt weer op. Bie t votrieden zegt ze nog over scholder: ‘As ik joe ankom moal weer zai, mag ik t den weer vroagen?’. ‘Dou mor rusteg heur’. Vraauw fietst mit moudveren umhoog wieder. En mien Drent en ik lopen deur.
Zai roekend en ik kiekend. Baaident benijd wat ons dizze dag nog meer in de muide komt. Mokken wat mit bie de weg.
Eerappels en wöddels venus en mars alles lopt hier deurnander gerdiene van blodekontenvlais veur ogen, koien, veerzen en bollen en mor swaiten en mor stìnnen en mor graimen mit wotter harregat
As mien striepkoren vummerdagjaze oetgijt en ik over t stiekeldroad t gruinlaand in stap wordt toukieken mitspeulen laauw, hait, laauw, kold, ieskold en van veuren òf aan laauw, hait, laauw, kold, ieskold en mor graimen mit wotter n zaandloper holdt mie in tied k wor aal lomer en swoarder gedachten zakken mit noa boom mien lief swait nich meer mor regent aal mien stoere dinksels spuilen vot in t geutje
Zo zit ik in dook bie zeuventeg groaden doeknekt in twijduustern Boeddha te weden lichtjoaren vot van aander vlais gain kou meer te bekennen en ook gain bollen meer
Vroug op zundagmörn wizzel ik Bach veur klompen Goa k op noar t widde zwiegen t Heuren vergèt mie en t kiddelt mie in t lief Ies kìn hollen dragt mie in ruumte Op scheuvels wordt haile wereld smui Lözzer bestèt nich k Boeg, mok sloagen en binnen wordt t deu In t riepte laand wordt loper n diezel Ridt vot en komt nich weerom.
k Rol deur t landschop en dink aan drumpel dij ik dommeet over mout krije krijt filaain: most högte in kou ropt vanoet gruinlaand: winter of gain winter, dat scheuvelt mor en al honderd joar stijt ekkelboom kloar um mie op te vangen
As ik deur t boerschop kom kiek ik altied even weerom benijd of ik t nog vin ekkelbomen in t gruine kaamp Halms peerden in dokeg daamp t is woar k geboren bin In wieme höngen de schinken zoepen was um te drinken wotter kwam oet koper pompen ol stee mit heeg der veur in t veld tussen rogge deur t mulle zaand en lopen op klompen
Refraain: Op wupkoare mit mien voader zai ik d’ol ekkelbomen stoan ik was n kind en haar gain loater gain eerder dij veurbie zol goan
Hensens is koren aan t zichten boervoogd gef buurschop richten ol Sassen hoart swoa op t spit vraauw Huges klopt de matten oet bakker Niehof bringt zien stoet Ossel ridt zien melkweg moeke melkt mit buusdouk op Aaltje speult mit tiddeltop en Wup mit poppewoagen Berend scharrelt op t boerplak Boele springt in eerappelzak zo göng dat in dij doagen
Op wupkoare mit mien voader zai ik d’ol ekkelbomen stoan ik was n kind en haar gain loater gain eerder dij veurbie zol goan
Nuigend kwam vloud van nije tied ol raive göng aan zied combine wer dörsmesien trekker kwam in stee van peerd Milan kwam veur Geert verkoaveln muik roegte fien Ol Daip wui liek en dou weer krom en zo komt t aal weerom achter eskes Iöchten Olle Dingen Tied van toun dij is veurbie mor dit is wat er blift veur mie: wöddels en goie herinneringen
Op wupkoare mit mien voader zai ik d’ol ekkelbomen stoan ik was n kind en haar gain loater gain eerder dij veurbie zol goan
Dit laid over t boerschop Smilke (Smeerling) tussen Onstwedde en Vlagtwedde in Westerwolle is schreven bie t Aaltje-prejekt, zai www.aaltjesstee.nl. t Laid wordt zongen deur zangeres Josien Bakker oet Vlagtwedde en is te beluustern op https://ww.youtube.com/watch?v=W6f07xTsDwk
Gruine jazen keken mie taksaaiernd aan totdat mie t zwaart veur d ogen wui Vandoage -dou ze mien zeun stoef bie wied vot under handen nammen- hebben ze mie in pokkel sneden k Zat in wachtkoamer man t blouden huil nich op.
Moane slept en vanoet swaarte hemel kieken doezend steerns mie aan Mit kop omhoog zuik ik op gevuil mien weg en vroag mie of houveul lutje stipkes der aan diszied eerde verdwienen in t duuster net as ik Zunder schienvat wordt t pas löcht in ruumte vaalt alles op zien stee Wied weg ropt n kou en kleurt de stilleghaaid Laiwe gef dröge regen wie griepen t mit ogen en hebben wìnst.
Trouw, 30 juli 2019 De 96-joarege Hinnerk L. kreeg guster n boete van 300 euro van rechtbank in Azzen. Bie de Boni in Emmen kinnen ze Hinnerk al langer den vandoage. Mennegmoal was e in supermaart betrapt mit sukkeloaderepen in buutse. In 2016 haar e ook al n boete kregen. Officier van Justitie haar mit lu van reklasseren proot en dij nuimden bejoarde boef as aine mit n hoog ‘schietgehalte’. In 2018 wui e weer betrapt. Hai kreeg dou n pebaaiertied van n joar. Dat göng laank goud, mor noa 69 doage wui t verlangst te groot. Bie kassa rekende hij veur € 3,04 n appeltoartje en n troske droeven óf. Mor lu haren zain dat e sukkeloa in buutse stak. n Verkoadereep van € 1,55. Smoak: karamel zeezolt. Op de verpakken stön: WOW en MMM en ‘SNEL, pak mie’.
t Is doan, t is veurbie zee ol oom in t verpleeghoes. Vraauw en ik keken nkander aan. Zo haarve hom nog nooit mitmoakt. Oom zat altied vol stekken en verhoalen. As hai in zien rolstoule op n verjoardag binnenkwam den begon huil veurkeuken te lagen. Oomke hef nooit lopen kind en haar n kromme rugge. Vrouger luip e op van dij holten stokken under oksels. Zien aine bain sleepde den achter zuk aan en den kon je, ver òf, aan stofwolke al zain dat e der over t zandloantje aan kwam. Hai waarkte op n schoufebriek en kon ofgemieterd goud mit leer worden.
Lu stonnen doar versteld van en zeden: hou kin aine dij zo seupel lop zukse smuie schounen moaken? Dat dee oomke zeer. Hai luip wol seupel mor was nich seupel. Zien stekken hebben hom op bainen hollen. Ik heb mie wol ais òfvroagd hou hai toch aan aal dij verhoalen kwam, want zien wereld was nich zo groot. Hai hef zien levent laank op dörp woond en is altied in t hoeske van zien ollen bleven. Ook dou dij al laank oet tied wadden. Bedstee is der altied in bleven net as t zwilk op toavel en gerdienen veur t roam. t Gehaaim van oomke was dat e slim goud kieken kon en huil goud lustern. Hai kön deur dingen hìnkieken, bekeek t doeknekt van underkaande. Hai kön heuren wat er achter woorden vuild en zegd wui. In t grootske zag hai t kindske en in t stoenske de kwetsboarhaid. Zo kwam oomke aan zien verhoalen. Mor non ist mis mit hom. Hazzenblouden. Noa vaarntachteg joar van t ol stee in t dörp noar verpleeghoes in stad. Zuster komt langs en zegt veul te haard –aan geheur mekaaiert ja niks- zo Gert Jan vandoage most t mit mie doun. Oomke licht even op en zegt: dat is ja nich best. Mor ol plezaaier is vot. Bie t votgoan komt der n troane: t is veurbie, ik mout realistisch weden, k heb t ook tegen doomnee zegd, t is doan. Wie holden zien haand vaaste en hebben woorden sikkom in aanslag: wadden ja altied zo bliedeg en monter… moudveren nich zakken loaten… t is ja nich veurbie… t beste mout nog kommen… Mor woorden kriegen gain oam en wie zwiegen. Kieken in stilleghaaid mit hom daipe leegte in en vuilen n huil klaain beetje van zien boom. Bie deure kiek ik nog even um en swoai. Hij holdt haand umhoog en kikt mie aan. Nich ik, mor hai raaist òf. t Is doan.
Noast mie in traaincoupé komt n grode vraauw zitten. Zai is roem oetvalen en dragt n gruine jurk. Ik krimp en vuil mie t lutje jonkje dat mit taande noar Stad gaait. Vanoet ooghouken kiek ik noar t grode liggoam. t Borstenwaark gaait hiemend op en dele. Vraauw holdt heur swaarde taske mit n golden hingseltje stief veur zuk op schoot. Swoare heupe drukt swaitend tegen mie aan. Ik schoef leste centimeter noar t roam, mor blief plakken.
Zo kin k kraande ook nich meer lezen. Ik reken oet dat raaize nog 18 minuten duurt. Vraauw drinkt n bekertje kovvie. Zel ik – as chef van t prullebakje – heur dommeet aanbaiden um t veur heur vot te gooien? Mor hou wait ik wenner ze t bekertje leeg het? Non ik hier wieder over noadink, besloet ik dit nich te doun. Stel joe veur dat ze nee zegt? t Liekt mie slim maal as elkenaine in coupé dit heuren zol. Ik zol nog wieder krimpen. En stel joe veur dat ze joa zegt en dat ik dizze biezundere doad verrichten meugen zol. En dat ze mie den priezen zol veur zoveul oareghaid. Den zol ik ook wieder krimpen. Ik roek ook wat. Is t mien aigen swait of heurent? Ik kraab mit linkerhaand op mien rechterwaange en striek in loop mit wiesvinger bore van mien bloeze open en roek. Nee, ik bin t nich. Ik kiek underzuikend veur heur laans deur t aander roamke en neem in tied n neuze vol van heur geur. Joa zai is t. n Vrumde, mor – ik mout eerlek zeggen – ook wol n interessante reuk. Der zit wat zuits in, as van net rudde nije eerappels. Mor aargens ook n daibe grondgeur. Mor net as ik prakkezaaier of der ook nich wied vot wat kamperfoelie in zit, komt ze in t ìnne. n Woare geurexplosie. Der zit ook siepels maank. Deur t gruin kikt n swaitvlekje op heur rechterheupe mie daip in ogen. Benijd kiek ik noar boven en zai hou ze t ketonnen bekertje mit vraid gezicht in nander drukt. k Hol oam in as vraauw mie aankikt. Gezicht wordt zaachte en zai nikjet. Den lopt ze – veuls te vroug nog – noar deure. t Gruin verswindt en even loater ook dij reuk.
Trendwatchers binnen lu dij mit handen in buutse kieken noar wat der langs komt en woar t hìn gaait. Nijmoodse broodetende profeten. Trendwatchers veurspellen dat t alumaanwezeg gebruuk van mobiele tillefoons stoareg aan minder worden zel. In toukomst wordt t onfersounlek um in gezelschop op mobieltje te kieken.
k Hoop dat ze gliek kriegen dizze raaize. As ik smörns in traain stap, binnen lu biezetten zo in t schaarmke verzonken dat ze ains nich opkieken as der goidag zegd wordt. Ik perbaaier wol ais scheel mit te kieken. t Is mainst appen en ook wol Facebook of YouTube dut mie. Binnen ook lu dij der n bouk op lezen. Lest herkende ik bie touval ‘Onder professoren’ van Hermans. ‘Mooi bouk hè?’ zee ik. Vraauw haar oordopkes in mor vuilde wat ongewoons en keek vroagend op. Ik op herhoalen: ‘Mooi bouk hè. k Mös der slim um lagen. Ie ook?’ Vraauw dee ain dopke oet en monkelde zuneg ‘joa schier hur’ en las wieder. Jong tegenover mie haar ook oordopkes in en was aan t bellen. Ik vin dat hail maal want ie heuren wat der aal zegd wordt mor meugen nich mitdoun. En biezetten – as ik den zo’n reudel volg – schaiten mie der zo mor weerdevolle adviezen in t zin. Mor k hol mie in vanzulf. Mainsttied. Mor n zetje leden zat ik traain en dou zat der n vraauw in coupeetje achter mie. Proot was slim aigen, intiem zeg mor. Langzoam aan wui t mie dudelk dat ze traauwd was, mor heur minnoar aan liene haar. Slim maal as je doar n meter wieder tussen zitten. Dit wui mie den ook te roeg en ik draaide mie um mit knijen op stoule en zee over leunen: ‘Mevrouw, elkenaine lustert mit. Wie zitten hier in traain, nich in bedstee …’. Ik kön t nich loaten en zee der achteraan: ‘… ook al ist zo te heuren nich joen aigen bedstee.’ Vraauw keek mie voel aan, stön gramniedeg op en göng noar t balkonnetje. Mien haart beefde.
In vrougte loop ik mien rondje. Man mit lutje hondje komt mie in de muide. Hondje komt mit zien nadde snoede aan mien blode bainen roeken. ‘Vin je t nich slim?’ vragt man. ‘Nee’ zeg ik ‘wie underzuiken nander deur te groeten en te proten en hai underzöcht deur te roeken. Mot zien beloop hebben.’ Man strikt mit punt van schou wrievend over stroade. Doar liggen under ekkelbomen n haarde puntege soort bolsters. Bie zetten mit n ekkel der in.
Ik haar dingen al eerder liggen zain en n poar doage leden oetzöcht wat t was. Ik pak ter aine op en zeg: ‘Zoveul heb ik der nog nooit zain’. ‘Wat binnen t veur dingen?’ vragt man. ’t Binnen galappels. Van knoppergalwespen,’ zeg ik en leg man mit mien vrizze kennis van internet hoarfien oet hou zo’n galwespe dat veur nander bokst. Man dinkt vanzulf dat e mit n geleerde bioloog te moaken het en stelt aaldeur stoerdere vroagen. Nou mout ik oppazen dat ik nich deur t ies zak. ‘Hou komt t daaiertje deroet?’ vragt man. Gelukkeg kìn k net op tied n goatje aanwiezen. En wat overmoudeg deur t aandachtege geheur leg ik as tougift mit mien Wikipedia-kennis ook nog oet dat t woord ‘knopper’ nich mit n knobbe van doun het, mor verband holdt mit n Duuts vilten petje. Man was vanzulf swoar under de indruk van zoveul waitenschop. ‘k Heb n bulde leerd, ja, op vrouge mörn,’ zegt man. ‘Man, man … n knoppergalwespe. Nooit van heurd. Goa k dommee votdoadelk opzuiken op internet.´ Ik loop gaauw deur, veurdat e oetvindt woar ik mien wandelnde wieshaid weg heb. Even wiederop zai ik traauwens n hail apaart soort brömmel. Gain gewone, bloaden binnen wat aans en stroeke dragt blaauwe vruchten mit n soort wasloagke. Via mien Plantnet-app vin ik oet dat t hier um de daauwbrömmel gaait, dij ook wol duunbrömmel nuimd wordt. t Blad schient n medicinoale waarken te hebben: stelpt bloud. Vannijs gaait der n wereld open. Bin benijd wel mie mörn in de muide komt.
Sinds n poar weken waark ik in Amsterdam En ik ben gek genog al hailmoal went Eerste week was t nog wat vrumd Joa, t gaait t er toch aal wat aans aan tou as in Westerwolle Moar ik rie nou al volleerd deur t rode stoplicht en spring mit ogen dicht op juuste tram Eerst mos k nog voak op koarte kieken Moar nou wait k al hou ie van Museumplein noar t Spui rieden mouten Amsterdam is net n dörp Moar den wat groter Ik dochde dat luu hier veul jachtiger wadden Moar dat vaalt slim mit Luu binnen aingst oardig open Groeten doun ze nich recht moar as ie zelf begunnen den willen maisten best even proaten En wit, swaart of broen, dat moakt den aal niks oet En op dai menaaier heuren je nog ais wat Zo ree ik mit mien Gazelle split-fietske over de Prinsengracht wod ik van achteren aansproken deur n broene man met n tulband op kop en n laange slipjaze aan t gong in t Engels ‘You are a good man’ zee hai Non dat begunt ja goud dochde ik Even kieken wat hai mie nog meer te vertellen hef Hai frommelde n stukje papier in nkander en laangde mie dat tou ‘Say a number between one and five’ Da’s nich zo stoer: ‘Three’ ‘Now blow in your hand’ ‘Non tou moar’ dochde ik ‘gain half waark’ en ik poesde in mien hand mit t braifke d’r in ‘Open it’ see meneer Tulband n beetje laankzuikig En… hou is t meuglijk, d’r staait n drai op. ‘In April you will get a lot of money, you’ll get € 50.000!’ ‘O, that is very nice’ zee ik ‘You are a good man and you’ll become very rich’ ‘Not wrong’ Hai dee n lutje boukje open veur mien neuse en zee ‘put the piece of paper here and also some money’ Verdold… dochde ik dat t gewoon oardige kirrel was en nou wil hai geld. Non ik loat mie nich kennen dochde ik and ik stopte rejoal n haile haalve Euro in zien boukje ‘More money, put paper-money in it’ zee hai wat vergrèld Joa dank je de koekoek: ‘when I have got that € 50.000 you come back and I give you the rest’
Underwegens zag ik in t gres bie viever n luddek jonkje stoan. Zien pabbe stön wat wiederop te winken. Hai kön t dudelk nich wachten. t Jonkje stön aandachteg noar beneden te kieken. Ik noaderde en keek woar e noar keek. Der lag n wit veertje. ‘Van swoane,’ zee ik en wees noar viever. Hai keek mie noadinkend aan, nikde en luip wieder. Ik luip ook wieder. Dankjewel jonkje, dastoe mie stilstoan luitst bie dit kwetsboare veertje midden maank t gruin. Wereld wordt red deur kiekende kinder.
Vergoadern totdavve tot de voadern vergoaderd worden
Vandoage in vergoadern Ik zweefde der boven Heurde drokte Hapte oam um mit te doun Mor dochde in filestand: loat mor Zakte wied vot Totdat aine onbegriepelk domme dingen zee Ik huil allenneg mien scholders op wol vief keer achter nkander Collega’s keken noar mie mit grode vroagtaikens in d ogen En net dou ik zeggen wol wat ik dochde zee ik: woar gait t aingst um bie dit agendapunt? Veurzitter zee: even wachten doar komve zo Harregat Ik zweefde wieder en muik t verslag.
Blonde vraauw op hoge hakken lopt niedsk sikkom tien meter veur hond oet swoare olle labrador komt der in lege versnellen achteraan kwispelt wat mit steert en rokt aan elk poaltje as k veurbie fiets kik e mie aandachteg aan en ik kiek aandachteg weerom
Goiedag wereld Vandoage heb k even gain bodschop aan die Zunder mie draait t aal best n dagje deur Ik zit hier as n Boeddha in schare van d ekkelboom Mien denken drif vot en k heur t geluud van wol honderd vogels t belken van kinder n oftovvelde moeke d’r achteraan n Windje poest deur takken Ik zit, bin en luuster en wod langzoam boom.
Bloumen vernuvern zuk in n stukje schikt veur t volk en dammeet n enkel mens t Olle Bouk ligt nuigend open drinkensdòbbe veur lu dij t leuven Deupvont wordt vandoage nich bruukt mor nikjet aanwezeg kerke in: mooi dat ie der aal weer bint. Zunne speult mit oavendmoalszulver stroalt doetjend haile scheppen in Veur collecte liggen puutjes kloar -raive van barmhaarteghaid- um dioakens n haand te geven en aarmen n aarm Örgel speult wat Bach gef t opgoan zwiegend vlouer en högte aan t zoesende proten Koor kledt in stille kleuren het al repetaaiert; zuikend noar stemmen kieken zangers ruumte in Psaalms hangen kloar op bred um as riepe droeven aine veur aine plukt te worden veur goie smoak van t parredies Amos en Lucas stoan as bruiers ook op t bred op sprang um ons te oarden (domie is wol wat van plan) Köster kelnert n glaske wotter en poest lichtveerdeg in microfoon Den verschient der van achteroet n riege brengt n olderling swaarde toga op: kleur is eerns mor in ogen glinstert löcht Veurspel beslagt wizzelt mit genoadeg zwiegen Aivege holt oam weer in t volk zet lofzang in -vannijs en aalvot- smui um weerom te keren
Vouerbak is leeg Aivege bezzemt leste stro in hörn en ozze en ezel binnen weer allaint keken t kaauwend aan hou olden en lutje potje verswonnen mit t gold in madde van engeln heur je ook niks meer en schijpers en schoapen binnen in gain velden meer te bekennen steern is wieder trokken mit wiezen der achterheer boas van haarbaarg drijt zuk nog n keer um as t boeten al begunt te löchten n loade asielzuiker het t net aal mist en kaist in t hounderhok aaier veur zien geld
Mienent is dienent zee mie pa zee oldste zeun en juig lutje bruier van t aigenaarfde haim Knecht zedde koare hìn schoof pedde umhoog kraabde zuk van achteren en zee: liekt mie nich goud tou En t nije mestkaalf blèrde oet kaamp: t is nog nich doan Allerdeegs t swien vranterde van vèrren: t is mor even biegoan en jong zit mie weer bie biks En ol voa oet tied keek oet högte rerend dele: non bin k mien òldste kwiet Mor jongste zeun haar ontfaarmen aarfd en huil haart wied open En zo kwam der n dag dat ook oldste zeun vonden wui haard wui zaachte zeun bruier bruier voader
kikst mie mit grode ogen aan en ik kiek taksaaiernd weerom deur schoa en schane hest leerd um deur mìnsen hìn te kieken te zuiken noar wat haart van gold
hest wat vonden ducht mie ik wil die noamelk wol omaarmen en mit Rolls Royce linea recta noa t Hilton bringen noa suite negenhonderdtwije hailemoal veur die allaint n griespoot patries as hoofdgerecht en n lözze truvvel achteloos der bie doar kinst allerdeegs liggend douchen mit zes elektronisch aanstuurde wotterstroalen en dreumen over wereldvrede
da’s weer ais wat aans den sloapen op kold beton of t keerske veur dien bruier dij achterbleef in Middellandse Zee
kikst mie mit doezend grode ogen aan en ik kiek taksaaiernd weerom waist wat? – zee ik noa wat hazzenkraben, t is ook ja sikkom Kerst – ik help die mit wat stoede van de Lidl n verwaarmde koamer dijst dailen most mit – loave zeggen – twij aandern
magst gain lewaai mokken woar die veur nachtmerries – da’s zo maal veur buren – en t zol schier weden ast over drij moanden weer op hoes aan göngst dat zol mooi oetkommen want den begunt ons liedenstied en wivve gain gedounte wost mie dat wol beloven? vruig ik dou ik sloekend aander kaande op keek
Binnen nooit oet nkanders dinken Man as ve proten stoeken woorden Wat wied vot nog waik is wordt stoef bie houkeg en haard Levent völ tussen ons in verwaaid zunder ènde Nöst wui lege staal en ais oet tied reer ve achter voldeure Vuil ve ons verloaten en kommen der woorden
(Kinnen nkander nooit vergeten ruumte hef nomen man binden is bleven)
Wilde ganzen oet t Noorden proten in duustern honderdoet over hou t was doarboven mor vlaigen intied stoareg noa t zuden en n haalftamme dele dut wensteg kop umhoog mor krigt gain högte
Dörp slept nog vogels binnen al wakker net as wind dij speult mit bloaden van ol pereboom wied vot n vrouge traain stilte wiekt en t löcht gef alles weerom ik kiek woarend wereld in en oam mit
n Zee van stemmen achter holten gerdienen biezetten golft der n laag en t duuster sloekt alles in Lutje reert en mag dele lustert noa wat groten swiegen kikt deur t wotter n nije wereld in n Loade autodeure klapt dichte en wied vot gijt er n lèste traain Troag umaarmt stilleghaaid ale dingen lèste lözze woorden geven zuk over zee stìnt nog wat
Bie Pancakes gaiten wichter komme vol beslag Maiwen vreten onbekommerd ol pankouk op Eerste lu zitten aan stoetje bie Coffeecompany en k roek rook bie Coffeeshop The Otherside
In vrougte fiets ik hier deur Groot Loug maank leven, ruiern en roegte op weg noar wat stilleghaaid en Bach
Flaren van doezend tongen en toalen mingen zuk hui mit klingeln van tram zeuven Lege sloapzak en keton binnen verloaten swaarver op Singel neusket al in òfvaalbak
Stad opent stoadeg aan heur ogen holdt wat komt nog even bezied mor netgliek belooft t weer wat