Jong de, Jan

Hai snoof aldernoarst in zien rooie buusdouk. Doar stond e din, zo’n grote kerdoate kerel, te blèrren as n dikke kwoajong. En hai was d er zo groots op dat e aal tachteg joar was. En as gemaintewaarker nait n dag zaik west.
t Mos mor es doan wezen mit grienen. Of e sloag had haar. Keek ien boeten noar vlucht van t vogelhok achter zien klain schaif hoeske. Zien aibels mooie vlucht mit roegte en boskerij. Mit kamperfoelie hinterdetwinter aan t goas. Sums in n dikke toesternust. Beschaarmd deur n hoge stainen muur. D’r ging zo’n vree van oet.

Ook dou Appie smörgens vroug achter t hoes kwam.
“De vogels even moi zeggen” haar e in t achterhoes tegen Miekie zien grieze koater zegd.
Miekie haar opkeken, mit n widde snor boven zien schurreltje melk en begriepend nikt.

Boeten vernam e t vot, t was aans. Hai werd d’r aal glad roar van.
Veuraan zat e, ‘zien sieske’, boven in d’houk van vlucht. In stilleghaid, of e nog onder zaail was. In zien aigen hörntje woar e altied groag zat. t Haart stoekde hom. Dee t deurtje lös en kreeg hom veurzichteg van stee, as was e van heul fien diggelwaark. t Zain van dit leutje bultje veren in zien grovve waarkhanden werd hom teveul. “Hai is dood” snokte hai.

Waggelde onwis achteroet en luit zok valen op regenbak.
Bie zetten zat e doar geern, soamen mit zien sieske. Veurige week nog op n bruierge summerse dag. Tien joar leden haar hom mit zien wiefke vangen. Zai haar jammer genog d eerste winter nait hoald. Vanof dij tied akkedaaiern ze meroakel goud mit heur baaiden. Zacht kwedelnd en krazzend zong e mainsstied zien verske. Was aldernoast aanhoalig.

Bie vouern was t zien laiverd. Hai ruilde aal doag de vouerbakjes om veur nije.
n Bakje ‘haring in tomatensaus’, dee hai op beun vol mit onkruudzoad oet n ol theekist.
t Aandere bakje ‘unox leverpastei’, werd vol doan met knarrievouer oet n blikken trom in kelder. Bovenop kwam n lepel krachtvouer ‘van Capelle’, oet zo’n knítterpuutje.

Aal doag zag zien sieske dat t achterhoes oet kommen. Zat mainstied kloar, en as t deurtje lös was vloog hom op zien aarm of op n bakje.
Wif kwetternd en vertelde in tied haile verhoalen. Hai mog dan vot wat lekkere zoadjes slikken. Appie aaide hom din zaacht over zien veren en dee hom weerom in vlucht.

Summers as e op regenbak zat mit kovvie en kouk mocht e d’r oet. Vloog mainsttied op ‘t linnenrik tot Appie zat. Doarnoa votdoadelk op zien aarm om aalbaaident van kouk te genottern. Aal joaren bleef e en t was nait neudig vot te vlaigen. Zölfs nait, as sieskes aalgedurig over vlogen of as ze tou d’els oet zaten te roupen.

Hai was d’r roar van, ging stoan en luip noar t achterhoes. In hoes legde hom zaacht op t swilk van keukentoavel. Miekie keek hom verbaldereerd aan vanoet vensterbaank. Rekde en strekde zok en keek mit ogen as schurrels op toavel. Snoeft mit snor en zien oortjes noar veuren en kiekt gril noar zien boas.

Sprong dou, onderwegens op n stoul en doarnoa vot bie hom op zien ommejassen boksem. Kiekt nait begriepend op toavel en vannijs noar zien boas.
Miekie huvert, en geeft aingoal zaacht maauwend kopjes.
“t Is òflopen jong”. “Hai kriegt n mooi plakje achter t hoes van ons”.
Aaide Miekie zaacht over zien kop en dee hom op vlouer.
Snokte nog n moal en börg buusdouk op.
Baaid luipen noar boeten.
Hai was ja aal tachteg.

Piet mos eerstkommende doagen voak aan zien joardag dìnken. En nait allìnneg omreden aal kedoos dij e kregen haar. Hai zugt nog dij verbilderde snoeten van jonges en Liesje veur zok. n Dikke bats van achterdeur tegen tob, en doar lag e. Laangoet ien zien blode gat maank wodder ien t achterhoes. Mor goud dat Moeke der op tied bie was. Der was nait àin dij hom oetlaagd het en hai is der noatied zulfs nait mit nittjed. Allinneg zien Pa wol nog wel ains maaljoagen, mor Moeke wol dat nait hemmen.
Joa, en din Liesje. ‘Arendsoog en Witte Veder’ was gaauw oet. Hai het Liesje nog n moal zegd dat n aibels mooi bouk was en zai hom ook mor ains lezen mos. As hai Bert kwam hoalen, zol e t bouk mitnemen. Mor z’haar hom verbilderd aankeken, toun e vroagd haar mit jonges boeten te speulen . “Nee, dat deed ze niet want ze had al een paar nieuwe vriendinnen”. Piet bleef dreumerg. Liesje dichtbie en zò wied vot. Moeke haar mit hom te doun. Piet, dij aans elk t wel vertellen zol. Drok, en veur elk kloar ston.
En nou hail boudel ien toeze. Liesjes bruiertje Bert kon zodderdag nait mit jonges achteroet t laand ien. Der kwam vrijdag n jonkje sloapen van woar hai eerst woonde. Dat was ook n kammeroadje van Liesje.
“Wov dwat wheur vwiendje was”, wol Hoas waiten. Bert zee dat dij aal joaren heur vriendje was. Piet, even riddersloagen, docht: “As dij nou n poar stevels mitnemt, kìn hai ook wel mit.”
Bert zee aanderdoags dat ‘Liesje het niet goed vond en Wim niet mee mocht’. Toun Piet zodderdag bie daam kwam woar jonges ofsproken haren, ston Bert der aal.
“Bist der wel ja”, zee Piet.
“Ja, Wim heeft heimwee en wil naar huis. Liesje heeft over jou en de andere jongens verteld, en dat ze het hier leuk vindt. En Wim vond dat niet leuk”, zee Bert. “Wim gaat straks weer met de bus naar huis”. Hoas dij der net aankwam, zee dat Snöt nait móg. Zien Moeke wol hom nait laanger bie stroat hemmen mit zoon smerege overaal. Hai zol zok schoamen mit zukke versmeerde maauwen vol snöt. Zien overaal mos vót bie waske. Snöt haar onnerwegens zain dat Bert zien Moeke bie bushokje ston. “ Wis dij Wim n leuwtje schietwjonkje mit wrood whoar en n gwuine tas”? “Ja dat is hem, en Liesje was er zeker niet bij”?
“Nee”.
Dat haar Bert aal wel docht, Wim zol wel nait weerkommen.
n Dag of wat loater zag Moeke dat Piet zachies weer d’olle wer. Ze zaten mitnander ien keuken. Piet, zien twij zuskes en Moeke. Zuskes mit tong oet mond aan taiken en kleuren op ol behangpepier en Moeke mit naaiwaark. t Haar haile dag aingoal regend en toun ze tou schoul oet wazzen, mozzen ze van Moeke ien hoes blieven. Piet kon din mooi zien psaalm veur mörgen leren. Zuskes mozzen stil weden en Piet gaalmde zien psaalm.
Moeke docht noa n haalf uurtje dat ’t Hijgend hert der jacht ontkomen’, nou wel ien t bos weden zol en dat Piet mörgen vast n tien kreeg. Hai mos nou mor ains opholden mit zien gegaalm.
“Wat of e din doun mos”, wol Piet waiten. Zuskes haren hom aal n moal zegd dat e van kleurpotloden en aander boudel ofblieven mos. Moeke zag bui ien hoes ook aal hangen. Ze langde hom n grode knoop en n éndje stopgoaren aan. Hai zol zok mor zo’n ‘zoemer’ moaken. Moeke dee hom t veur. Goaren deur n gat ien knoop en doarnoa deur gat der tegenover weerom, en nait dij dernoast. En din goaren weer aannander knuppen. Doemen aan baaide oetenden deur goaren, knoop ien t midden en din verschaaiden moal rondslingeren. Knoop even hangen loaten en din aan baaide kanten aantrekken, lösloaten, aantrekken, lösloaten en goa zomor deur. t Ging hom meroakel, en zoemen dat e dee. Piet was rusteg en haar wat ommaans.
Soavends toun hai op bèr zol noa ‘klokje van zeven uur’, mos e eerst van Moeke Pa en domie dij ien veurkoamer zaten, weltrusten zeggen en n haand geven. ’t Hijgend hert’ wer nog even van staal hoald en domie von hom n keurege jongen en wat of hij in zijn hand had?
n Zoemer, en Piet zol hom wel even zoemen loaten bie domies oor. Pa kwam te loat. Moeke, gobbelde ien keuken kovvie derover bie t heuren van n jausternde domie. Pa bèlkte en zai heurde Piet trap op klözzen. Ien koamer ston Pa veur domie dij mit slovve ogen en handen aan kop ston. Moeke mos even n scheer hoalen. Mit trillende handen zol ze knoop en n dikke toesternust hoar mit stopgoaren lösknippen. Piet heurde boven op bèr domie nog n moal gilpen en male woorden roupen. Aanderdoag smörns heurde hai dat Moeke domie van zenen n hak ien t oor knipt haar. Pa haar boudel mit watten en leukoplast plakt. Piet zien ‘Hijgend hert’ kreeg n dikke tien. Aal kiender zaten mit open mond te luustern en meester gnivvelde bie t heuren van t zoemerverhoal.
Sundoags was t nait rusteg ien kerk. Toun olderling Piet zien Pa mit ogen omdeel veur domie aan kerk binnen stroekelde, wer t iezelk stil. Der wer zachies gnivveld.
n Opschoren domie mit pispotkapsel en der was dudelk n zere glìnne oor te zain. Moeke kon wel onner baank kroepen. t Wer n körte dainst. Domie was nait op dreef en gemainte orreg ruier. Piet haar t drok noatied. Elk wol van hom t verhoal ains heuren. Wat of der nou persies gebeurd was. Jonges haren aal ains vroagd om zo`n zoemer mit te nemen.
Piet kreeg gain knoop en stopgoaren meer van Moeke. Hai zol zok mor aans vernuvern.

Ik snoef ais. Til n vout omhoog, snoef en kiek nog even onder aander. Nee, niks. Din zai k stoefbie n leutje wichtje zitten boven ien n winkelkarretje, midden ien t pad. Op kop zo’n paalm-boomke hoar, mit n rekkertje. Baintjes ien n maillootje bungeln en n kapke stoet ien t haandje. ‘Pappa,’ zegt ze en stekt t aander haandje oet. Ik kiek om mie tou. ‘Pappa,’ zegt ze nog n moal, kikt mie aan en snoft. Oet n poar oogjes lopt wotter. Ze snoft nog ais. Hail langsoam komt ter oet t neuske n fietslaampke dij aal groder wordt. Din spittert e oet nkander. Heur tong gaait eefkes over t bovenlipke. Twij oldere doames kieken mie aan. Ik kiek gaauw op t pak ien mien handen en draai mie om.
‘Kiek nou toch es! Schoamen ie joe nait!’ Ain van doames krigt mie bie d’aarm. ‘Zollen ie t leutje wicht neuske nait ais schoon moaken? En n schone gat kin ook gain kwoad ducht ons!’ Ien tied drukt zai t karretje mie ien haand. t Wichtje let t kapke valen en stekt aarmkes oet.

Doames wachten. Ik pak buusdouk. Net as k zeggen wil dat t mienent nait is komt heur moeke, mit aarms vol bosschoppen. Ze dut wenkbraauwen omhoog en komt n lagje ien mondhouken. ‘Pappa, uit!’
Hail winkel kikt volgens mie. ‘Tou mor, ze bit nait! Haha papa, mog e willen’, zegt heur moeke.
Ik krieg ter glad waarm van. Din moak ik rezeluut t neuske schoon. Twij haandjes griepen mie bie maauwen en ze trekt heur omhoog. Ik kin nait aans, din der mor oet tillen. Ze slagt aarmkes
stief om mien nek. ‘Is heur pa nait hur,’ zegt moeke. Doames lagen en moaken dat ze vot
kommen. ‘Staait die goud, pa,’ zegt ze en knist. ‘Dou mie heur mor. Wie bringen eerst bosschoppen noar oma en din gaauw noar hoes.’ Ze nemt heur over en kikt mie ais aan. ‘Dien Brinta nait vergeten.’ Ze wist op grond. ‘Gatver, dastoe dat lust.’ ‘Smörgensvroug, veur k noar t waark goa,’ zeg k. Makkelk en k bin toch allinneg. ‘Ong! Wie binnen mit ons baaide, hè wicht.’ Ze zet heur weer ien t karretje. ‘Kom, nou tot aander moal mor nait. Pa!’ Ze laagt. Vlak bie kassa kikt ze nog even weerom. Ik loop ook noar kassa, goa achter heur stoan en leg pak op baand. ‘Bist al kloar?’ vragt ze, ‘niks vergeten?’ Hè, kop ter nait bie. ‘Bin der geliek weer hur,’ roup k tegen kassajuvver, ‘even melk pakken.’ As ik kloar bin zai k heur bie bloumwinkel stoan. Zullen we oma es verrassen, heur ik. Even loater lopt ze mit kaar noar auto en koop ik n bos bloumen. Din lopt ze weerom mit lege kaar. Ik zai dat t leutje wicht ien t stoultje op achterbaank zit en bosschoppen liggen der noast. n Endje wieder blief k stoan. Ze staait verboasd mit twij bos bloumen ien handen, trekt scholders op, legt heur op achterbaank en dut deur dicht. Kikt nog ais rond, stapt ien en ridt vot.

As ik pak Brinta boven ien keukenkastje zetten wil zai k wat stoan op achterkaant. Is n tillefoonnummer op schreven. Heb gain Brinta, wel beschuutjes staait ter onder.

Vraauw bukt heur en pakt bosschoppen oet t karretje. Tjonge, zai mag der wel wezen, al is z’op leeftied. n Daip decolleté let zain wat of z’in hoes het. Modern kled, t hoar in de plooi en mooi oppoetst. Ik schoef aan. Staait nog n jong stel tusken. ‘Wat is dit?’ Vraauw het n pak in haand en stekt aarm oet. Man dut verschrikt n stapke achteroet. ‘Waistoe niks van zeker! Wat bist toch n grode viesdert!’ Of ze n kaketoe zien leste sauske oet poot pakt hemmen. Heur blaauwe potloodstreepkes boven ogen stoan recht in t inne. In heur mondje zol ain van mien trostomoatjes pazen. Zulfde kleur. Man mit gries hoar vol sloagen wordt rood om kop en kikt om hom tou. Jong veur mie draait hom om en begunt te brullen van t lagen. ‘Hiero, pak aan doe! Mit eerbijensmoak nog wel! Weerom zetten! En ho, nem bakje eerbijen ook mor mit. Bah!’ Hail winkel kikt, zulfs meziek is even oet. ‘Vieze ol mannen,’ zegt zai tegen kassajuvver. Man schoevelt vot. ‘Mag k der wel laangs,’ vragt e even loater. Hai’s intied krompen en aarms binnen swoar worren. Vraauw het ofrekend en lopt winkel vast oet. ‘Wat was dat?’, vragt t wicht veur mie en zet bosschoppen op baand. n Dikke kaar vol, barbecueën zo t liekt.
‘n Gezinsverpakken condooms!’ Jong hikt ter nog over.
‘Watte?’ Ze kikt tegen hom omhoog. Jong mit baaid’aarms vol tatoo’s is wel twij koppen groder. ‘Hestoe …… ? Nee hè! Wat bistoe n lul!’ ‘Er staan nog meer mensen hoor!’ Kassajuvver kin weer proaten en wil der wat voart achter tou. ‘Ik goa boeten n sjekkie roken hur.’ Jong naait ter gaauw oet. ‘Sodemieter mor op,’ zegt ze. Ik zai t wicht hoar oet t gezicht bloazen. Ze kikt even noar mie. ‘Ik schoam mie glad.’ Overal in winkel heur k nou gonnent lagen.
‘Barbecue?’ Ik knik noar kaar. ‘Joa,’ zucht ze,
‘vanoavend, mit ons vrunden.’
‘Zel k die helpen, din gaaistoe boudel mor inpakken.’ Zai trekt scholders n moal of wat op en schudt kop zachies. ‘Sorry.’ Kassajuvver krigt weer kleur om snoet. Komt n laagje op heur bolle toet. en n koeltje in kin en in wangen. ‘k Dou vest even oet hur’, en hangt hom over stoul. ‘Dankjewel, laif van die.’ zegt ze as zai ofrekend het. Ik kiek in ogen dij pazen bie heur kestaanje hoar en dink aan onze retriever vrouger. Ze blift nog even stoan.‘Wilstoe o …?’ Ik leg haand op heur scholder. ‘Beter van nait ducht mie. Dien vrund …’
‘Jammer.’ Din krigt zai rug recht en birst winkel oet.
Hai mos steveg deurlopen om heur in te hoalen. Dou e noast heur laip keek z’hom vergreld aan. Hai kon heur nait biehollen. t Haart bonkte hom in d’haals. Loat mor, docht e. Hai kin van mie wat, docht zai. Thoes pakte zai vot boudel oet. Hai zat veur t glaas in koamer en stoarde noar boeten. Wer nait proat en zai ging noar sloapkoamer, strieken. Klok haar in tieden nait zo haard tikt onner t eten. ‘Ik was zulf wel òf!’
Hai ging zitten lezen. Vremd docht ze. Hai het niks te koop. Kwam even n aander trekje om mond dou zai docht aan kaar oetpakken. Ze wis nait wat of ze zag. Eerbijensmoak, grinnikt ze. Zol t echt zo? Brrrr, ze mos der nait aan dinken. Toch mooi tegenswoordeg, dat dat kin. Was vrouger wel aans. Stiekom gedou. Ze mos dinken aan heur aigen scharrelderij. Elk van wichter was gek op hom mor hai wol allinneg heur. Mooie tied. Knappe vent en is e aigliek nog wel.

Zai mag heur geern zain loaten mit hom. Schane dat e last van t haart het en voak zo gaauw muide is. Mor wat wil j‘ook. Baaide dik in de zeuventeg. Toch magen ze der nog wel wezen. Even loater lopt zai noar koamer mit kovvie en twij schuddeltjes. ‘Kiek. k Heb ons mor even traktaaiert. n Tompoes. k Heb die der ook n vörkje bie doan hur en n servetje. Dat wilst toch aaltied groag.’ Hai kikt heur ais aan. Ze laagt eefkes.

Ze staait wat bezied. t Is weer aalmoal bier. Barbecues kwaalmen en proat wordt aal dikker. Hai staait bie jonges. Din schoatern ze t oet. Even derveur haar e bie aander t zulfde verteld schienboar. As e noar heur tou komt en aarms om heur hin slagt draait ze vot. ‘Nee mien jong, bist nog nait kloar mit mie!’
Hai laagt en wipt n vleske bier lös mit aansteker. ‘Ol man het mooi pech! Eerbijensmoak vanoavend?’ en zet t vleske aan mond. ‘Wie wel hè?’ Lopt n kolle rillen over heur rug. Ze gaait in hoes. Op zien sloapkoamer zuikt z’heur boudel bie nkander in taas.

Is soavends nait veul proat. Hai ligt nog wat te lezen mit n boukje in ber en heurt heur in douche. Zai is der al n mooi zet. Nog n zaalfke hier en n slikje doar. Ze kikt nog mor n moal in spaigel en draait heur op zied en nog ains. Vuilt even over heur borsten. Doar was e zo gek op. Hou laank is t nou wel nait leden dat zai …… ? Ach, wat hoalt z’heur in de kop. Toch, aargens? Zol e nog wel? Ze gniflaagt, pakt heur körte nachthemd, kamt t hoar nog n moal en krigt t leutje vleske. As deur opengaait kikt hai over zien bouk. Zachies hoalt e oam deur neus. Chanel no. 5.

t Is net over elven op t wekkertje as k gedienen dicht schoeven zel op sloapkoamer. Zellen zai t al oeproat hemmen? Ik kiek noar bejoardenhoeskes. Din komt n ambelaans mit gillende sirenes in stroat. En nog ain. Springen gonnent oet mit n kovver. Aander baaide pakken brancard. n Vraauw in nachthemd dut deur lös.

Doar zaten we dìn. Mit ons vaaiern bie Hemmo ‘Hoas’ achter t hoes op raand van misbak. Woensdagmiddeg en vrìj. Hemmo ‘Hoas’, Kloas ‘Snöt’, en aan t ènne noast mie ‘griffemeerde’ Piet. Lèste was elf joar, ons aanvoerder omreden dat hai n kop groder en zitten bleven was en doarom veul meer wis.
Mor nou wis Piet t ook even nait. Om vranterg van te worden, joe moggen ook ja niks. ‘Nait bie daip en sloot kommen, nait ien stroat voetbalen, nait smereg moaken, nait vuurtje branden, nait achteroet t laand ien en goa zo mor deur. En din mout je ook nog n moal op tied thoes weden’. Kloas ‘Snöt’ wis hom gain road ien zien nije, veul te grode overaal. Maauwen omvòllen en t kruus haalverwege knijen. “Op grui”, zee ‘Snöt’, “din kin bruiertje hom ook nog aan”. Snoof daip en hoalde maauw onner neus laangs. Dij was haitied lek of brobbelde dikke bèllen. Aalgedureg mit aarm der onner deur tot dij glidderg was en dìn kreeg hai aander maauw.
Hemmo ‘Hoas’ zat mit òfgriezen te kieken.
“Gavver, heftoe gain buuftouk?”.
Wie haren t netuurlek nait goud heurd. ‘Hoas’ haar n bovenlipke mit zoon glìnne gleuf. Zien bienoam haar hai nait omreden dat e haard runnen kon. Doarnoast was e ook nog gezegend mit n poar grode oren aan kop. “Hemven ze mie aan hoald”, zee e.
Ze moggen hom der groag mit nitjen. As klaain jonkje haar zien Moeke t nog perbaaierd mit leukoplast. Moandenlaang laip e mit blouderge oren en koale plekken aan kop woar t hoar deroet trokken was. t Was of oren noatied nog wieder van kop òfstonnen.
n Moal bie t eendeaaier zuiken waaide t orreg haard. Toun w’ien onnerwaal bie n daam zaten, docht ain dat ‘Hoas’ wel ains vòtvlaigen kon. Maaljoagerij. Mit n èndje hoorntaauw om t lief wer e aan n daampoal vastzet. Zien Pa dij om vief uur febriek oet kwam, mos vot achteroet t laand ien. Wie kregen dikke knuppen nait oet t slovve taauw. Zien Pa ook nait. Dij mos eerst weer noar hoes veur n schaarbe mès. En veurege week was t weer malleur. Bie t voetbalen vloog baal ien sloot. ‘Hoas’ op gat ien onnerwaal om mit hak baal noar kaant hoalen. Hai schepde zien stevel vol mit wodder. Piet wis road. Stevel oet en kniekous op stroat dreug haauwen. Thoes haar Moeke hom verbilderd aankeken toun e op blode vouten ien hoes kwam. Draaigend, “of e bie sloot zeten haar”. “Nee, jonges haren bie n plas t wodder derover gobbeld”. Toun Moeke mit n laange slovve kous ien haand weerom ien keuken kwam, was e te loat. Ze greep hom vot bie t oor en raip “ n plas zeestoe, mit kreus derop zeker”. En hai kon vot mit n gloepenst glìnne oor noar boven. “Eert toch uw Vader en Moeder”, haar ‘griffemeerde’ Piet roupen toun ‘Hoas’ t aanderdoags vertelde. ‘Hoas’ docht doar aans over.
Piet zat vol mit biebelteksten en spreuken. Zien Pa was olderling. Piet mog aal doag noa t eten veur t stil weden n bladje van scheurkalender òfhoalen dij ien keuken hong. Dij mog e din veurlezen. Zien Pa pakte noatied biebel om t nog ains persies te vertellen. t Slimste von elk dat Piet mit buzen vol van dij bladjes laip en aalgedureg elk der wat over zeggen zol. Ook von e t neudeg om mit teksten te streuen. t Gevolg was gain tien veur psaalmverske opzeggen. Hai was d’ainege ien klas dij gain tien haar, tot verdrait van zien Pa. Piet gong zo ien zien teksten en verzen op dat e aiglieks nije psaalms mouk. Hai bakde van aal verskes en spreuken wat aannander. Veurege week raip e tegen òl Baarkemoa, “ als U niet wilt wat Gij geschiedt doet zo ook ons niet”. Dij haar aal n zetje achter t gerdien bie t glaas stoan toun wie aan t voetbalen wazzen. Baal maank zien goldjebloumen en tudeltoanen. Hai was t eerste bie baal. Stak hom lek en raip,” as k joe ien poten krieg din krieg je n pak op pìns”. “Hai krigwt wons toch naiwt miwt sien howwelpoot” zee ‘Hoas’. Baarkemoa strampelde noamelk deur t leven mit n stok omreden dat e n horrelvout haar. Ook haar Piet lèst vraauw Diek touroupen “heb uw naaste jongens lief”’ toun ze van plietsiebero weerom kwam. Wie konnen nog nait mit n baal op stroat kommen of vraauw Diek broesde achter t hoes vot, op n draf noar plietsie.
Piet vluikte der voak n moal stief achteraan. Allìnt nait woar aandern of groten bie wazzen. Din was t wat dudelker volgens hom. Piet docht dat we mor ains bie drekstoup kieken mozzen. Dat was veur aal van ons t zulfde, din gainain mog doar kommen. Onnerwegens raip e inains “stoan blieven, das zunde”.
”Nezzo as ien t Paradies allinneg toun laipen z’ien blode kont”. “Povvedooiie, wat dikke pììwwen” zee ‘Hoas’. Drij bomen swoar van ‘klaps peren’ achter n hek bie n leutje hoeske. “Deurlopen jonges”, zee ‘Snöt’, “Derk ‘Bult’ staait achter t glaas”. Piet wis t. Ien t Paradies haren ze abbels plukt en dit wazzen peren. En Derk was aal straft deur ons Laimeneer mit n bult en hai kon der toch nait bie. ‘Hoas’ mos mit mie bie Derk achterom, vroagen of e òl pepier haar. Piet was t grootste en zol z’aan veurkaant t hoes deur hek aanlangen.
“Vowwuk, vowwuk”, brulde ‘Hoas’ bie achter-deur. ‘Hoas’ docht dat t even duren kon, want mit zoon bult was e net “n schiwpad”, en dij wazzen ook haitied laang onnerwegens. Derk keek verbilderd en wat of wie kwoajonges mozzen.
“Of e ook òl twanten haar”. Hai begreep ‘Hoas’ ien ainmoal. Dij bruukde veur kaggel. “Of t veur kerk was”, wol e waiten. Derk zat noamelk aal zundoag op aigen stee veuraan tegenover domie. n Hörntje woar e mit bult ien weeg net over t schot preekstoul zain kon. Hai haar nog wel twij stoapeltjes liggen. Kerkbladjes en Elisabethbodes, dij kon je nait ien kaggel smieten. Wie kregen ze en mozzen zeggen dat ze van Derk wazzen. “Even wachten joe”, zee e inains. Rommelde wat ien t achterhoes en kwam mit vaaier dikke peren aan. “Joe binnen zukke eerliekse jonges, asjeblieft. Ook veur dij aander baaident”.
n Èndje wieder stonnen Piet en ‘Snöt’ achter n heeg.
“Dij Derk komt mit zien bult ien Hemel” wis Piet, toun ‘Hoas’ verteld haar hou t goan was.
“Doar binve mitnander n week van aan schiedewij”, docht ‘Hoas’. “Gij zult niet begeren Derk zien sabbege peren”.
“Wie kriegen last mit de toorns van ons Laimeneer”, zee Piet. En dat was wel t lèste wat of we bruken konnen. Wie hufden even gain peren. Piet wis road. Vraauw Vriesemoa, woar we krekt laangskommen wazzen, lag aal joaren zaik op bèr veur t glaas. Ze wuifde haitied vrundelk noar ons mit zoon blaike haand. En Piet zien moeke vòlde aal puten van winkels op en dee ze ien keukenkaast. Hai zol vot puten van gruinteboer hoalen. Vraauw Vriesemoa kreeg troanen ien ogen van zoveul goudeghaid van zukke kerdoate laive jonges. Wie kregen elk wat bodderbonen en konnen gerust n moal voaker laangskommen. Ook zunder peren.
Piet docht noatied “dat onze Laimeneer vast zain haar dat t goud was”. En dat was genog, we mozzen der mor nait mit n aander over proaten. “Looft den Heer”, en t was, docht e, beder as elk mor eerst ains noar hoes gong.

‘Hai’s der weer,’ ropt vraauw oet koamer. ‘Wel?’, vroag ik en hol intied mien kolle handen in keuken onner waarme kroan. ‘t Kammeroadje van ons Moortje’, heur ik. Moortje komt ter geliek aan, mie even ophoalen. Hai is drok en droaft veur mie oet. Stoefbie t roam begunt e te sloepen, leeg over grond mit n steert dij noar links, even stilholt en din noar rechts hinneweer schut. Veurzichteg klimmen zien veurpootjes ain veur ain bie verwarmen omhoog en op achterpoten mit oortjes plat noar veuren glopt e over raand van vensterbaank, doar bloumkes al aan zied schoven binnen, noar boeten. Geliek vlugt ter n vogeltje aan boetenkaant tegen t roam. Moortje mekkert, zet òf en knapt mit kop tegen t glaas. ‘Ong,’ zeg ik, ‘doar zollen aal aander vogeltjes bliede mit weden.’
n Roodborstje, ‘Robbie’ hait e volgens mien vraauw.

‘Kat mor in hoes hollen,’ zeg k. ‘Woarom? Mag hai haildaal nait eefkes noar boeten? Ook nait even in snij?’ Vraauw vind t sneu en nait eerlek. ‘Robbie dut ja haildaal niks, dat is mor gewoon n leutje vogeltje en ons Moortje krigt genog te vreten. t Is zo’n laiverd en n dikke goudzak. Dij dut zukke leutje vogeltjes echt niks.’ Dat eerste en leste klopt nait volgens mie. Noa mien ‘echt wel’ en oetleg van jachtinstinkt en speulen en dat dit n gemain leutje vogeltje is lopt vraauw vranterg noar keuken. Ik heur miezulf proaten en k wait dat t nait helpt.
Robbie is n dikke rötterd. Hai het ons toen oetkozen en wat veur vogels der ook mor achter t hoes kommen, hai jacht heur vot. t Dut ter nait tou hou groot of z’ook binnen. Al verrekken z’apmoal van honger en dörst. Plaank mit vreterij, twij meter veur t glaas, en ales wat ter nog meer in toen hangt is van hom. Mit geweld holt e toen schoon. n Aarm verdrait. Doarnoast dut e niks aans as ons Moortje negeren achter t glaas. Dij zit gewoon rusteg op zien braide gat noar boeten te kieken. In ainen komt Robbie din aanstoeven, Moortje dokt in nkander en wil hom griepen, stöt kop tegen t glaas en vaalt mit bloumkes op grond. As e biekommen is van schrik en vernijs zit te dreumen veur t glaas kriegen we zulfde ellèn vernijs. t Holt nait op.
‘Ik loat hom toch even oet,’ zegt vraauw. ‘Ik zeg niks meer,’ roup ik, din k wait dat t toch nait helpt. Robbie is even om bosschop zo t liekt en Moortje duurt nait as vraauw hom deur lös dut. Ik schudkop as e n zetje krigt mit pantovvel. Op hoge poten lopt e deur snij. Rilt n moal of wat en is drok mit slikken aan zien kolle nadde voutjes. Din kropt e in nkander en zain wie Robbie op plaank. Dij dokt ook in nkander. ‘Most toch ais kieken,’ roup ik, ‘wat n loeder.’ ‘Gebeurt toch niks!’ zegt vraauw. t Zulfde mement stoft Robbie op n verbilderde Moortje of, mit n noodgang. Vraauw belkt en schut in t inne. Robbie vlugt Moortje liek veur de kop en trekt hom twij snorhoaren oet. Wie heuren hom in hoes jaauwstern. Hai gilpt en blast en wait nait hou haard e hoes in runnen mout. Ik knies, zo dat is geliek kloar. Vraauw het heur zin. Moortje wil mit gain meugelkhaid meer noar boeten, hai is genezen en het gain oareghaid meer in vensterbaank zitten. Hai kikt ter nait meer noar oet of om. Nou het e n nij stee op verwarmen in keuken op n ol handdouk, achter t gerdien.
‘Dit is nait goud veur ons Moortje, aal doag in hoes zitten,’ zegt vraauw. ‘Begunst nou weer. Ik zai doar gain kwoad in,’ zeg ik, ‘loat dij kat nou toch.’ Goa doe mor ais snijschoeven aanderkaant hoes heur ik. ‘Zitst aal doag bie kaggel net as ons Moortje. Dij krieg k ook nog wel in t nekvel.’ Ik smiet kraant in bak en trek jes aan. As k noa n stief ketaaiertje schoeven even om mie tou kiek heur k ain iezelk gilpen. Oere, vraauw zol mie boudel toch nait in braand steken din dij was net mit t eten aan gaang. Ik stoef in hoes. Mit dikke rooie ogen staait ze te snoeven bie t aanrecht en snöttert in n buusdoukje. ‘Wat is ter, hestie braand,’ vroag ik. Ze stöttjed en wist snokkend noar koamer.
Deur noar boeten staait lös en Moortje zit vernijs in vensterbaank op zien ol stee. Hai kikt mie aan, knipt n moal of wat mit ogen en slikt zien pootje. Noast hom ligt Robbie.

‘Ons behang is toch wel oareg geel nait? En t plefon ook!’ Vraauw staait te moppern achter ien koamer. Ik doek achter kraant, wat komt ter nog meer, dink ik. ‘As wie boudel ais goud aanpakken en gaang ook geliek mitsauzen.’ t Is even stil. ‘Heurst mie aigliek wel?’
Ik dou kraant ommeneden. ‘Wat zegstoe?’ ‘Joa hur, Jan onneuzel. k Zol mor vroagen ofstoe n borrel wilst.’ ‘Zo vroug op mörn al’, zeg ik. ‘As der n fersounlek mins over vlouer komt monnen wie ons glad schoamen’, heur k . ‘Dij kommen hier nait, wie kieken ankommend veujoar wel ais.’
Aal brommend lopt ze noar t glaas. ‘Ik begriep nait woar of ze blieven’, zegt ze. Ik kiek over kraant. Oma wacht op Jampie ons achterklaainkiend. Leutje Jan monnen wie zeggen en gain Jampie. Klaaindochter mout om bosschop en het gain oppas. No komt e bie ons boudel op kop zetten. Leut’jong is bienoa vaaier en n hantam, din hai mag ales van zien ollu. Even loater is e der al. n Tas mit pakkelarrie bie hom. Oma krigt zien sloap- en vouerschemoa en hai mag gain zuiteghaid. Ik zeg dat hai hier aan t goie adres is. Dreuge worst en n stukje kees en wie zollen hom gain jannever geven. k Vroag geliek houlaank of e blift. Ik zai ain vergrèld kieken en goa kraant mor even noar buren bringen. Jampie lopt al mit n mond en n haand stief vol banaantjes en schoempkes as k weerom kom. Op toaveltje staait n glaske ranja mit n pleverkouk. Hai zol bie zien oma gain honger kriegen. As k nog n kopvol kovvie pak, heur k hom mit oma ien gaang. ‘Nee Jan, doe maar niet. Nou, gewoon even op staan dan. Goed vasthouden hoor. ‘
Ik kiek even om houk. Jampie staait op oma heur scootmobiel. ‘Wacht maar, oma gaat wel even zitten.’ En oma zet gat op t mobiel. Ien tied draait Jampie t sleuteltje om. n Scootmobiel kin rad ien zien achteroet zai ik. Wat n gang. Oma gilpt, twij dikke swaarte daipe krazzen laangs muur en n scootmobiel mit achterkaant deur t glaas noast veurdeur. Ik heb weer wat om hannen. n Uur loater bin k kloar. n Holten bret noast veurdeur, schilder wait moat en ons gaang mout vernijs stukkedoord worren. Intied zitten Jampie en oma te kleuren achter aan toavel. Hai het zulf n kleurbouk mitnomen allinneg kleurpotloden vergeten. Oma wait nog n rode en n swaarte benzinestift te liggen achter ien keukenloa.

Jampie is ien aal geval rusteg en ik goa veur zitten om wat te lezen. n Pooske loater wil Oma boudel kloar zetten veur broodeten en vragt of k eefkes om Jan dink. Hai zit mooi te taiken en k goa hom mor nait steuren. n Spannend bouk en net as k lees dat ter ain van n brug vaalt, gilpt oma vernijs hail boudel bienkander. Ik zit stiefoet. Wat nou weer. Jampie het n hail grote taiken moakt veur oma op t behang. n Onbewoonboar verkloard hoes zo t liekt, bloumkes, n poes en n zun zo as hai oma oetstukt. Thee is kloar en wie dekken toavel. Oma het vast n stoetje smeerd veur leutje jong. Körsten der of, dik sjim en ien blokjes. Hai kin boudel zo aan vörk prikken. Wat of dat is, wil e waiten. Hai het gain zin, wrift hom ien ogen en wil n dubbelklapstoetje mit pindakees. Omreden wie hemmen gain pindakees mag hai van oma kees òfsnieden. Noa n zetje liekt ons kees nait meer op kees en huift Jampie nait meer. Of e meschain op bedje wil vragt oma. Dat wil e gelukkeg, op t groot bèr. Mien blouddruk zakt, even rust. n Ledekant beneden ien n bejoardenwonen doar kin niks gebeuren. Even loater is oma der weer en druk ik deur dicht van sloapkoamer. ‘Wat dustoe nou’, ropt ze. ‘Zo kinnen wie hom nait heuren.’ ‘Dat liekt mie goud tou en deur blift mooi dicht’, zeg ik. n Dik haalf uur loater gaait oma even verzichteg kieken, t is zo stil. Verbildert stoft zai sloapkoamer oet. Hai is vot. Staait n stoul veur t glaas en roam staait haildaal lös. Gain Jampie. Gelukkeg vaalt e nait van grode hoogte roup ik en droaven wie noar boeten. Ien gain wegen of velden n Jampie. Naarns ien hail buurt te vienen. Intied het buurvraauw plietsie beld. Ze binnen mit vaaier man staark en willen eerst ais ien hoes kieken. Ien sloapkoamer gain Jampie. ‘Joa’, zegt ain van plietsies, ‘kiek, doar is e.’ Onner bèr ligt e rusteg te sloapen. ‘Ssssjjjhhhttttt’, zeg ik,’ nait wakker moaken.’ ‘ Gaauw noar koamer.’ Noa kovvie lot ik plietsies oet. Ze lagen vrezelk as wie ien gaang stoan. ‘Wat zetten wie ien t report?’, vragt ain en knist. ‘Dat opa dommee behangen en sauzen mout’, zeg ik.

Bats! Deur van schuurtje smakt dicht. Wordt n fiets tegen aander fietsen smeten. Moeke kikt op van heur bouk. Vaaier uur, dat mout Lizan weden. Wordt wat op t aanrecht smeten en koelkastdeur gaait lös. Joa, Lizan. n Glaas sap in haand, gript op toaveltje in koekjestrom om en ploft deel op baank.

“Moi.”
“Moi. Tjongejonge, braand? Kikst ofst hail wereld wel verroppen kinst.”
“Grode klootzakken binnen t. En din zeg k t nog netjes. Wat n schlemielen.” “Nounounou, wat n grode woorden ja weer.” Moeke legt t bouk op toaveltje.
Lizan klokt t glaas in ain moal achter in haals.
“Pieter. ‘k Wil die best wel even fietern’, zee e. Hai dee aarm over mien scholder en kneep mie in n borst. k Heb hom geliek oet de dreum holpen mit n elleboog in zien ribben. Aander jongens mozzen schoapachteg laggen en wichter duren niks zeggen. Ik bin der onderhand kloar mit. Ik krieg hom wel.”
Moeke heurt t verboasd aan. “Paas mor op, doe. Mor woar was dat din. Op schoul?” Lizan gript nog n koekje. “Noa schoultied goan wie voak even mit ons vieven noar t Noorderplantsoen. Eefkes bieproaten. Doar hangen ook haitied wat jongens rond van schoul. Wordt blowd en zukswat. Twij wichter kriegen voak wat te blowen. Dij hebben t al ais mit n stuk of wat jongens doan. Ain jong, Pieter is zestien en speult wat boas en Chris kropt hom as bosschoppenjong in de kont. Aandern binnen mitlopers. Dikke kroepers.”
Moeke pakt heur kopke en wil nog thee. “Nou, din gaaist doar toch nait meer hìn.” “Ik huif mie toch nait votjoagen loaten deur van dij grootbekken en hufters.” Lizan komt in t ìnne. “Fietern …. loat mie nait laggen. k Goa noar boven, leren.”
Op sloapkoamer smit zai tas op t bero en lopt eerst noar koamer van Marion. “Moi. Leren veur tentoamens?” Lizan wist op bouken. “k Heb n vroag aan die.”
Marion kikt op. “Joa tentoamens. k Stoa der goud veur, hur. Mor vroag es.” “Ik wil even n haand vol kepotjes van die.” Marion let pen valen en kikt heur mit grode ogen aan. “Watte? n Haand vol kepotjes? En ik zol dij hebben? Wat mekaaiert die.”
“Mekaaiert mie niks, en nou nait onneuzel doun. Of binnen dat gimmestiekoefeningen astoe hier mit Kees hoeswaark ligst te moaken op bèr.
Kerel. Aal dat poesten en stìnnen.” Marion wordt rood om kop. “Is dat te heuren?
Dat mainst nait. Echt?”
“Joa, mor ik wil t apmoal nait waiten. Kepotjes haar k om vroagd.” Lizan holdt haand op. “Wat wilstoe doar din mit.” Marion rommelt wat achter in loa van n kastje. “Is vief genog?” “Joa, zat. Krigst heur wel weerom. Oei, ook gonnent mit n smoakje, zai ik ja.”
Marion is aan haals tou rood. “Lizan! Opholden. Wilst gain domme dingen doun? Bist nog mor vattien. Paas op hur. n Ongeluk ….” “…. zit in n luddek drupke, dat wait ik. Moak die mor gain zörgen.” Lizan rokt even aan pakjes. “Hmmm, eerbeien ja. Mit slagroom?”
Marion dut vingers in oren. “Der oet!”

Jongens binnen der al as wichter aankommen aanderdoags. Lopen gonnent te speren en drok te doun. Op grond kwittjen en drinken oet blikjes energy drank of oet aanderhaalfliterspakken goudkope sap. Wat toch n zielege mannetjes denkt Lizan. n Poar wichter kroepen bie gonnent op schoot. Handen grabbeln geliek onder truitjes en bloeskes. Lizan wordt ter roar van en lopt op Pieter òf. Even vuilt zai twievel, din pakt zai hom bie aarm. “Kom, even fietern.” Zai let hom n haand vol kepotjes zain en trekt hom mit noar grode rhododendronbozzen. “Magst ain oetkaizen.” Hai wait nait wat of e der aan het. “En joe maggen der noa.” Lizan kikt en wist noar aander jongens.
Chris staait te huppen en te springen. “Ik wil twijdes, ik wil twijdes.” Wichter binnen stil en begriepen der niks van. Lizan verdwient mit Pieter achter stroekerij. Hai schuttert wat en het aarms slap laangs t lief. Nou deurpakken, denkt Lizan en moakt hom raim van boksem lös en dut rits omdeel. Heur haand schut in ain roam deur bie zien onderboksem in. Hai is der kloar veur vuilt zai en gript hom mit volle voest bie de zak en knipt. Twij zaachte baaltjes rollen even in twievel hinneweer en kniepen din bie nkander laangs. Zai kinnen gain kaant oet. Din draait zai voest n haalve slag en knipt mit ale kracht dij zai het. Floep, vot is n baaltje en vot is d’aander ook. Jongens en wichter aanderkaant t gruin heuren ain bölken en loeien. Liesters holden op mit kwedeln en hanska’s vlaigen verschrikt oet bomen. Op t Groot Maart mouten zai t wel heuren kinnen. t Geloei gaait over in aanholdend kokhaalzen en spijen. t Komt vèr weg, onder tou tonen oet. Lizan komt oet boskes. “Volgende. Kom Chris, nou doe.” Zai lopt noar hom tou. Chris bedenkt hom dat t al loat is en hai neudeg noar hoes mout. “Nou, wel din?” Lizan lopt noar ain van aander jongens en gript hom bie d’aarm. Hai ropt hom geliek lös. Zai goan stief bie nkander stoan. Pieter komt wiedbains aanstroekeln oet boskes mit bragel dik veur de knijen. Twij pakken hom elk bie n aarm en zetten hom op t baankje. Hai slagt mit t lief veurover en spijt hom over zien stoere sportschounen. Verbiesterd kieken zai hom apmoal aan. “Nou, as gainain zin meer het …. Willen ie echt nait?” Lizan trekt scholders op en baargt kepotjes weer in buus. “En nou nooit weer aankommen veur te fietern hè. Stelletje zakkewassers.” Zai kikt wichter aan. “Kom, wie goan. Proaten wie aarns aans nog wel even wieder.”

n Dag of wat loater vaalt Marion sloapkoamer binnen van Lizan. “Wat hestoe ommaans had? Hail schoul prat ter over. Wat n stunt. Dij Pieter en Chris waiten nait hou of zai kieken mouten. Doe hest heur mooi veur lul zet. Geliek n veurbeeld veur aal dij aander sukkels. En wichter duren nou van heur òf bieten.” Lizan gniflaagt en pakt kepotjes oet loa van t bero. “Asjeblieft. Hest heur weerom. Dust wel verzichteg? Mor best lekker, even fietern.”

Ook plietsie was hoast n moal aigenoar west van n hondje. Mor goud veur t hondje dat t nait deurgoan is. Plietsie zat vieventwinneg joar ien betrekken bie Rieksplietsie. En dat kin joe nait zo veurbie goan loaten zo as aander plietsies dochten. Der mos n feest en n kedo komen. Allinneg wát, dat wizzen ze nait. Dou docht ain dat t mor n lutje hondje weden mos.
n Jachthondje. Hou laanger ze ter over haren, hou meer ze twievelden. Aiglieks was dit gain goud plan. Stoareg aan wazzen ze t aal meer mitnkander ains dat t nait goud kommen zol. Allinneg aal as joe zagen hou hai mit minsen omging, loat stoan mit n hondje. En t aarme hondje wollen ze dit aiglieks nait groag aandoun. Dou haar ain van plietsies oet poelegrap n aander plan. As zai hom ains zien jachtterrain ien vogelvlucht zain luiten. Kon e wereld ook ais van n aander kaant bekieken. Aal plietsies haren veuròf dik pelzaaier. Allinneg aal omreden elk wis hou baang plietsie op hoogte was. t Was ja n grode belkert mit n hail klaain hartje. n Dikke baangeschieterd. t Leste veurstel vond elk goud. Op dizze menaaier haar elk der dik pelzaaier van. Op grode dag zulf laip plietsie tröts rond. Feestelk ien zien goie goud en hai glom as n hondekeutel ien moaneschien zag elk. Hai ging der recht veur stoan dou zai hom zien kedo gaven. Bie t haardop veurlezen van braifke woar t kedo op ston, wer hai graauw om snoet, en stötterde. Hai was haildaal van leg. “Vandoag?” vroug hai der zaacht achteraan. ‘Votdoadelk’, wer der roupen. ‘Auto staait op joe te wachten.’ Ien Eelde ston n piloot kloar mit zo’n klaain vlaigtuugje.

Hai fileseteerde plietsie en was oareg loos mit zo’n kerdoate kerel ien zien goie pak. Plietsie dreudelde wat en vertwieveld stapte hai ien. Ze gingen staail omhoog en schuuns achterover. Hai nikte even mit vleugels aan baaide kanten as groutnis en ze vlogen noar t Grunnegerlaand. Hai zette aal gaauwachteg intercom zaacht noa t heuren van haard kokhaalzen. Hai haar aal even docht dat t wat zoereg begon te roeken. t Roamke mos mor n klaain stukje lös, n beetje vrizze lucht zol hom goud doun. Plietsie haar n hail maal uurtje en spijde zien goie goud aan aal kaanten onder. t Wer allerswaartste dag van zien haile dainsttied. En of der gain end aan kwam. Dou zai omdeel kwamen, stötte hai zuk aan t stoultje veur hom en kreeg hai nog n dikke boel veur de kop en n bloudneus. Piloot keek zuneg dou hai oet stappen wol. Plietsie vil der noamelk oet, dou t deurtje open doan wer en hai noast t wiel stapte. t Was even hoger as hai docht haar. Hai lag laankoet veurover op landingsboan en kreeg baaide knijen deur boksem. Aal plietsies dij der wazzen werren alleriezelkst stil bie t zain van zoveul ellèn.
Dit haren ze zo nait bedould en zulfs nait docht. t Ging din ook rad noar hoes veur n verschonen. Hai was zulfs broen ien nek en stonk n uur ien wiend wis ain van aander plietsies.
t Geluk was dizze dag mit n lutje hondje, dij deur n laif klaain wichtje ophoald wer. Stief knovveld mit baaide aarms der omhìn wer ‘Moppie’ n zwoar jachtleven bespoard.

Ik zit achter aan toavel. t Is haitied duuster ien flat. t Licht mor aan.
Din slik ik eefkes aan potlood. Stoet, botter, sjim, eerabbels, n speklap en dubbelvla. Dat is lekker. Moeke kocht t ook haitied, veur zundag. Mor dij is dood.
No woon k allinneg, en goa k aal doag dubbelvla eten.
Mit haand op buus mit knip, en braifke, loop k noar supermaart, din ik mag nait runnen van moeke.
Deuren goan vanzulf lös. k Blief haitied even stoan. n Wonder is t. Is ook meziek. Ik krieg mie n mandje en goa deur t hekje. Staait n vraauw mit n blode rug bie gruinte. Zai knipt ien abbels en legt heur weerom. Din knipt zai ien abbelsienen en legt heur weerom, en pruift n droef, n blaauwe en din n gruine.
Zai het wat onder op rug schreven.
“Vuk me”, zeg ik.
Zai bogt nog wieder.
“In te as”, zeg ik.
Zai kikt mie aan. Van kop noar tonen, en weerom.
Ik kiek even mit en ook of snel nait lös is.
Ze laagt.
Ik vuil eefkes. Nee, hai is nait lös.
“Lekker.” Ik wies op sloa.

“Botersla”, zegt t wicht.
“Gewone sloa?”
“Botersla”, zegt zai.
“Mit edik en broen sukker?”
“Mit slasaus,” zegt zai, “en n snibbeld augurkje,
mit zulveruitjes en n tuutaai.” Dat wait k nait.

Zai woont drij deuren wieder, het twij poezen, Gert en Hermien, zit ien schuldsanering, het gain verkeren en k mout votdoadelk mitkommen, botersla pruiven mit slasaus en n snibbeld augurkje, mit zuveruitjes en n tuutaai.

Wie zitten nkander tegenover. “Is der wat?”, zegt zai.
“Volstoe gain handjes?”
“Nee, t is betoald.”
Ik kiek noar schoal. Is nait veul sloa, en t smokt meroakel.
Din steek ik n poar vingers ien mond en zuik eefkes.
“Herik, n leutje slakje.”

Ik stoa weer veur t glaas, mien aigen glaas, nait heur glaas. “Ik bin stinzat,” zeg k tegen ficus ien houk. “was toch genog. Sloa mit slasaus en n snibbbeld augurkje, mit zulveruitjes en n tuutaai, t smokt goud en zai mos spijen. En zai kin ook op rug schrieven. Ik pak mie eerst nog n bakje mit n lepel en oet koelkaast n pak dubbelvla. Dat heb k nog nait had.”

Hai woonde d’r allineg doar ‘onder schaive toorn’. Vot bie kerk, in ain van dij schaifgruide hoeskes. Van dij haile klaaine verzakde doeknekte woninkjes. Of d’r allinneg mor van dij klaaine kromme olle minskes wonen.

Hai was zo’n olle vint. n Grode, stevige kerel mit van dij rooie wangen. Kerdoat en eerlek, mor nait n aal te slimme oetkiek haar dizze zesteger.
Appie haar din ook de neudege bienoamen. Aalhouwel e doar zulf gain last van haar. Haar dudelk pelzaaier in zien bestoan.
Twij klaaine zwienoogjes dij bie zien glìnne rooie neus laangs keken. Hai luste noamelk groag n klôkje. Laip rond in n swoare mesjester boksem, n boezroen mit blokjes en om zien haals n rooie buusdouk knupt. Doarnoast op zien pet t woapen van gemainte. Doar was e orreg groots op.

Zien onmeugelk grode mesjester boksem werd om t lief vasthollen deur van dij braide hupzelen. t Was of e d’r in woonde.
Zien doagelks waark was t aanvegen van de rötzood dij n aander op stroat achter lait. Hai was stroatveger.
n Bakfiets mit n braide en ronde bezzum en nog n braide pladde schop d’r bie was zien raif.

Doarnoast konden joe aigenlieks ook zien grode graauwe handen d’r nog wel bie reken. In aal hórns van t dörp kwam je hom tegen.
Drok vegen en scheppen, en t lèste schoof hai mit zien grode handen op schop. Hondestront en peerdestront doar haar e n aldernoarste hekel aan. Din mos e noatied maist bie daip deel om handen te groetjen. n Handouk was e nait neudeg mit zo’n grode boksem.
Òf en tou draaide n sjekje.
Burgmeester, dokter, netoaris, domie hai kon ze aalmoal, en zai konden hom. Hai huifde gain kroekje kovvie mit veur onderwegens. Hai kon aal doag wel gobbeln van de kovvie mit kouk dij e van elkenain kreeg.

Sundoags noa kerktied kwam ik mainsttied bie zien hoeske laangs. Mit om zien binnen-ploatske n aanbouwde stainen muur. Joe konden d’r zo nait over hin kieken. Allinneg as ik op mien trappers stond, mit mien fiets d’r tegenaan. k Was allernoast nijsgiereg, doar k vogeltjes bie hom achter t hoes heurde. k Heurde sieskes, groenlingen en goldvinken fluiten.
k Haar ook zain dat d’r n hok mit n mooie vlucht stond. Boskederij, roegte, klimop en kamperfoelie. Hail boudel in de gruine vaarf. Dit haar k nait docht van Appie.

Noa n joar stiekom kieken kwam k deur touvaal mit hom aan proat. “Dat e van dij mooie vogels haar, en of k es n moal kieken mog”.
“Komst mor laangs mien jong”. “k Goa allineg nait mit joe noar kerk” zee e d’r kniezend achter aan.
Noa mien eerste bezuik was t kloar. Hai proatte aan ain stuk deur.

Zien aansproak in t hoeske kwam oet n grieze, vaaierkaant kastje mit n reustertje d’r veur.
Hai draaide din om houk van deur aan n knopke. Hilversom ain of twij zee e din.
Proaten kon je din nait meer mitnander zo’n lewaai kwam d’r oet. Zien koater Miekie en de vogeltjes waren alles veur hom. Hai vong vogeltjes mit zulf moakte klepkooien. Doarnoast hongen op beun mistnetten en slagnetten. Allineg lèste joaren waren ze nait meer bruukt.
As ik wol, din mozzen we van t haarfst t mor ains pebaaiern. Aibels mooie vogels haar e in zien vlucht.
Zulfs zien robientjes, mooi rood en as oalen zo glad. Ze kregen veul gruin en onkruudzoad.
“Komt van dörsmesien jong”, zee e en ik mos in n theekist mit zoad roeken.

Toun ik n moal tot schoul oet kwam stond e bie stroat te vegen. “Jong”, zee e “hou is t”.
Mit hom nait goud begreep k.
“k Kwam vanmörgen bie waarkploats mit aldernoarst pien in t lief”. “k Docht aalmoal wind, mor kon mooi weerom noar hoes veur n schone boksem”.

Hai vroug of mien Moeke ook om vief uur thoes was. Moeke begreep d’r haildaal niks van wat Appie mos. Ze werd d’r orreg ruier van.
Om vief uur raip hai “volluk” bie d’achterdeur.
Hai kwam d’r nait in want “mos nog op bosschup”. “Krieg boudel nait schoon mit mien nije wasmessien” zee e.
Moeke vroug wat d’r nait schoon was, en wat of e doan haar.
Hai haar zien buusdouken en engelse hemden wòssen. Mor nou zaten aal zien engelse hemden under t snót.
Moeke kon zich mit muite goud hollen. Dit was ja n eernsachtege zoak. Zai zee hom dat e de was weer oet mos zuiken en vannijs mos doun.
Nait aal bienander, en op verschillende waarmte.
Hai haar noamelk aal zien buusdouken en engelse hemden opspoart.

D’r waren zat genog en d’r kon n haile bult in t mesien haar e zain.
Dat mos e mor nait weer doun.
n Week loater was Appie bie meulen aan t vegen.
Tied veur n sjekje en toun zag e Moeke inains bie slachter en zai kwam d’r nait under vot.
Hai zee dat t toch wel n meroakel mesien was. Zuks schiere snótlappen en hemden haar e nog nooit had.

Sums, bie verjoardoagen mot verziede dit nogal ains aanheuren. t Verhoal wordt deur Moeke mainsttied vannijs aans vertelt.
Gain onfersounlek woord over Appie.
Zai holt reken mit dizze òfgerakkerd kerdoate dórpsgenoot.

Nachten nait best sloapen. Dòch wel spannend. Was ofsproken dat Piet zien Pa mit jonges op fiets noar t hoeske ien Nörg zol. ‘Hoas’ zien Pa haar aanboden Moeke en wichtertjes mit ale tazzen en kovvers te bringen en ook weer op te hoalen. Hai kon noamelk n buske van febriek bruken. Mooier kon t nait. Ze zollen din touglieks rond mirreg der weden.
Zeuven uur en jonges wazzen orreg ruier. Pa haar aal n moal roupen dat t haile dörp nait wakker huifde. Pa mit fietspomp en raif ien fietstaas. Elk stoetjes en drinken mit veur onnerwegens. Zai zollen eerst noar Stad fietsen en doarnoa bie vlaigveld van Eelde laangs. En din was t nait zo’n ènne meer. Noa n ketaaier raip Pa aal n moal dat ze der nait veur kovviedrinken weden huiven. Ze haren sòkken derien. Veur Stad was dikste gaang der al oet. Pa kon zien plakkunsten zain loaten. Piet haar n lekke baand en Pa zag datter n glad stee ien zat. Jonges mozzen goud kieken. Hai zol ze baand plakken leren. Dat haar hai vrouger ook van zien Pa leerd. Piet mog der wat soluutsie op doun. Pa was te loat, ”nait zoveul jong, n lutje beetje”. Piet was rejoal en tube haalf leeg. Midden ien Stad haar Piet twijde lekke baand. Pa wer aal wat vergrèld. Of dat nait aans kon. Piet aal mit zien remmerij. Dij mog noamelk groag haard fietsen en din ienainen stief remmen. En nou was baand op ain stee glad en was Piet zien binnenbaand ook nog stief aan boetenbaand bakt deur aal dij soluutsie. Duurde dizze moal wat laanger. Pa zee n hail maal woord dou hai vingers tussen ket kreeg. Hai dee der n stukje canvas bie tussen ien baand. Veur extroa beschaarmen. Baand bobbelde wel wat mor dat was nait aans.

‘Snöt’ dij haar n echte deurtrabber, ain woar joe nait mit achteroet remmen konnen. Din kreeg je ook gain gladde steeën. ‘Hoas’ zol zien fiets dou ook ains n moal ien aigen stroat pebaaiern. Dou e remmen zol, ging hai boven over stuur hìn bie òl Baarkemoa deur heeg. Midden maank ainegste bos megrieten dij tussen goldjebloumen ston. Òl Baarkemoa haar aal n zetje achter t gerdien stoan kieken. Aibels grammiedeg haar e fietske mit ien hoes nomen. Jonges kregen hom nait weer. ’Snöt’ zien Pa kon der soavends van nood hìn om hom op te hoalen. Bie Eelde mozzen ze mor ais ien gras zitten, stoetje eten en wat drinken. Ze keken heur ogen oet. Hou konnen zukke zwoare dingen vlaigen…. Kwam nog n grode vlaigmesien mit veul geroas op landingsboan omdeel. Aiglieks konnen ze der wel n haile dag zuik bringen.

Ze wazzen mooi vroug op stee. Jonges konnen der nait over oet zoas dat hier rook. Zo lekker noar bos. Aal dennebomen, denneabbels en zaand. Ze werden der nait over oetproat zo lekker roeken dee t. ‘Hoas’ zien Pa was der ook tegen mirreg. Konnen ze vot hail boudel oetloaden en op stee zetten. Jonges haren doar aiglieks gain tied veur, mor ze mozzen eerst mor ais goud mithelpen. ‘Hoas’ zien Pa zol ien dörp votdoadelk nog even n binnen- en boetenbaand hoalen. Z’ hemmen mitnkander smirregs n stoetje oet voestje eten en noatied ging ‘Hoas’ zien Pa weer op hoes aan. Jonges wizzen nait wat of ze t eerste of lèste doun zollen en veur ze der op verdacht wazzen, mozzen z’op bèr. Wichtertjes haren n aigen koamertje. Ien aander koamer twij jonges op stoapelbèr en ain op kermisbèr der noast. Ze haren piep oet en slaipen as ozzen. Grode plannen veur aanderdoags en wat z’aal nait ien kommende week doun zollen. En dat t hier toch zo aibels lekker rook noar dij dennebomen.
Elk haar goud sloapen eerste naacht. En ook aal nachten dernoa. En ze aten nait zee Moeke, mor ze vraten as slootgroavers. Kwam van boslucht docht Pa. Zai haren der gain omkieken noar. Dij vernuverden zukzulf aal doag. Pa wol toch sundoags ien Nörg noar kerk mit jonges. Moeke mos mor mit wichter thoes blieven. Dij wazzen te luddek om hail ènd noar dörp te lopen. Pa haar aal noar dörp lopen om te kieken hou laank ze derover doun zollen. “n Echte dag des Heren”, von Piet sundoags. Zun torenhoog en aibels schier weer. Z’ haren apmoal twij pepermunten kregen veur preek en vaaier sìnten veur ien buul. Dou domie mit olderling binnen kwam haar hai onnerwegens noar preekstoul n proatje mit dizze en gene. Piet zee domie dat Pa ook olderling was en dat z’ op griffemeerde schoul zaten. Dat hai mainsttied n tien haar op psaalmverske opzeggen en dat ons Laimeneer aibels lekker roekend bos moakt haar. Of domie doar aal doag ien woonde.
Dat haren zai thoes nait. t Was gain laange zit. Domie zee dat hai reken hail mit vekaanziegangers en t mooie weer. Noatied mozzen ze nog even wachten. Domie ston even n zetje mit Pa te proaten.
Jongens haren n aibels mooie vekaanzie. Op zaandvlakte werden toenen aanlegd, kastelen moakt, sloten groaven mit dieken, wegen aanlegd en aal zuks meer. t Bleef mooi weer en dreug. En ze baauwden n grode hut van takken, stokken en alerhande gruin. Ales over n zaail dij ze bie hoeske vonnen haren. Joa, en doar wollen zai vanzulf ien sloapen. Moeke von t aiglieks gain goud idee, mor Pa zee dat ze dat ook ais doun mozzen. Klaiden, dekens, wat drinken, stoet veur aanderdoags en slik mit ien hut. Pa haar ze n kniepkat mitgeven om bie te schienen as t duuster was. t Kon nait vroug genog duuster worren dij oavend. t Was noflek mit heur drijen ien hut. Volgens ‘Snöt’ huifden z’ ien gain geval benaauwd weden veur beren en wolven. Dij zollen laank leden oetstörven weden. ‘Hoas’ wol nog wel waiten of der meschain nog dikke wilde swienen wazzen. Piet docht van nait. Ze zollen mor ais sloapen goan. Wazzen wel alerhande vrumde geluden. Aans as thoes. Ienainen schoten ze ien t ìn.
Wat of dat wel nait was. Z’ heurden ain deur blad schoeveln. Snoeven, haard koggeln en housten en t kwam aal dichterbie. Piet zat mit kniepkat ien haand kloar. Wilde swienen docht ‘Hoas’. “Sssst” zee ‘Snöt’, “loaten z’ons nait heuren”. Ze kropen wat dichter noar nkander tou. “ Zol k mien Pa roupen?”, zee Piet. Joa, dat was ook wat, mor wel t lèste wat of ze doun zollen. t Geluud kwam aal dichterbie.
“As hai onz’ hut roamt, roupen wie touglieks mien Pa”, zee Piet mit n bibberstemke. En dou ging veurzichteg n èndje van t zaail omhoog. Kwam n hail lutje snoetje mit n swaart glimneuske en kraaloogjes onnerdeur dij zachies snoof. Jonges keken nkander ais aan en mozzen haard lagen. Wazzen zai doar zo benaauwd veur west? Gain swien, mor n lutje swieniegeltje dij wat lekkers rook. Z’ hemmen t mor n poar stukjes stoet vouerd. Jonges haren aander- doags dikke proat van ien hut sloapen. Pa en Moeke mozzen lagen en of ze nou haile vekaanzie doar sloapen bleven? Nee, ain nacht was eerst genog.

t Is al waarm smörnsvroug. Geliek even lopen mit t hondje. Hai het nait veul zin en n hekel aan waarmte. Bie t fietspad, doar nog n lapke grond van gemainte achterkaant toenen van hoezen ligt, stopt n buske van waarkveurzieningschap. Stapt n bonk van n kerel, n viefteger zo t liekt, oet dubbele cabine en lopt noar achterkaant. Aanderkaant komt n opzichter zo te zain. ‘Dit is joen stee vanmörn’, heur k hom zeggen, ‘en noa schaften goan ie mit aander jonges mit, begrepen.’ Man zegt niks, pakt n schovvel en n haark achteroet en smit deur dicht dat t doavert. ‘Mout dat nou zo’, zegt opzichter, ‘tjonge jonge, deur hoast oet hingen en geliek hail buurt wakker.’ Man zegt nog niks. Gaait n deur van cabine lös en belkt ain van ‘grode klootzak’. As t buske vot is smit e haark en schovvel aan kaant en draait hom n sjekje. Hai liekt mie wel om en bie twij meter. Roeg ien t laank hoar mit bakkeboarden, kikt vrezelk duuster en scheerraif kin e volgens mie al n week of wat nait vienen. Hai veegt n drup onner neus vot, snoeft en rochelt n dikke kwaalster op stroat. Zo, dat is dat en hai kikt ais ien t rond. Zien oranje reflecterend goud is hom krap bemeten en zo te zain huift hai nog nait aan t waark. Ik krieg t glad benaauwd van dat waarme pak. Ik heb hom al voaker aan t waark zain ien de wiek, haitied allinneg. Hond wil nait bie hom laangs. ‘Moi’, zeg k, as k laangs loop mit n grommende hond achter mien hakken. ‘Moi’, zeg k nog ais. ‘ Komt van t pak dink ik en wies op hond.’ Man swigt en kikt of e mie vergraimen wil. Din mor nait dink ik, roare kerel. k Mout n endje wieder toch even lagen, net zo’n dikke goldjebloum.

Smirregs, bienoa drij uur staait e der nog. Middenmaank boskederij, hai het wat schovveld en ligt n leutje bultje roet. Hai bogt hom veurover en kikt en kikt nog ais. Nait noar grond mor is zeker wat tussen stroekjes. Hai kikt even om hom tou en bogt weer noar veuren en blift kieken.

Ik goa even wat bezied stoan en bin nijsgierig worren. Der komt n leutje jonkje aan van n joar of vaaier op zien trekkertje. Hai stopt vlak bie man. ‘Hoe heet jij?’, vragt e. Man kikt, zegt niks en bogt hom weer noar veuren. ‘Hoe heet jij?’, vragt t jonkje nog n moal. ‘Ikke Fritsje, wat doe jij?’ Man kikt vergreld, komt ien t inne, stekt schovvel omhoog of e hom haauwen wil. t Jonkje vaalt verschrikt van zien trekkertje, zet sirene aan en runt brullend noar hoes. Ik dink, wat krieg we nou. Net as k teveurschien kommen wil runt ter n moeke bie mie laangs. Zai blift op t fietspad stoan stoef bie man.

‘Wat is dat, hemmen ie Fritsje haauwen?’, heur ik. ‘Duren ie wel?’ Man zegt niks en kikt of e heur verroppen wil, mor moeke staait wieder as schovvelòfstand. Ik zai heur bie hom laangs kieken, ze bogt eefkes veurover en kikt ook tussen stroekjes deur. Pakt t trekkertje en runt weerom noar hoes. Wat vremd, dink ik en grode goldjebloum gaait onverdrutzoam wieder mit veuroverboegen en kieken. Ik begriep ter niks van en blief nog mor eefkes stoan. Wat zol doar weden? Inainen n dik stuk keboal, stoeven wel zes wichter achter n hoes vot tussen boskederij deur. Gonnent ien bikini en k zai moeke van Fritsje der ook bie. n Verbilderde man staait as vaastvroren en veur hai der op verdocht is krigt e emmers wotter op kop. Hai’s driefdeurnat. Vraauwlu schottern en vlaigen geliek weerom. Nou begriep k t pas. En of t zo weden mout komt t buske mit opzichter der aan.

‘Mooi opschoten nait?’, heur k hom roupen. ‘Kerel, vuilen ie joe wel goud ie binnen ja deurnat van t swait en gain donder opschoten. Wat hemmen ie wel nait ommaans?’ Ik zai n schovvel omhoog goan. Opzichter runt noar t buske en broest mit n noodgang vot. Even loater zai k n verzopen goldjebloum mit n schovvel en haark over t fietspad recht op mie òf kommen. Ik kiek woar of k zo gaauw hin kin en hond begunt vast te grommen. Vlak bie mie blift e stoan. Hai kikt mie aan, dwaars deur mie hin. Ik wacht. ‘t Is hait’, zegt e en wrift hom n swaarte veeg veur kop.

Haalf stroekelnd kwam Hoas t achterhoes in. Gaauw stevels hìnzetten, din kon e dammee zo speulen. Moeke zol wel thee kloar hemmen stoan op t lichtje. En mainsttied lagen der op t aanrecht wel n poar meelkoekjes. Kon e zo weer vot. Ien keuken botste tegen n zuster dij net kieken wol wat of doar ien t achterhoes gebeurde. n Grode kloetenstamper mit n wit schoet veur. Hai mos even rusteg doun, din aaiber was laangs wèst vandoag. Hou of hai haitte.
“Hoas”, zee e.

Ze haar hom verbiesterd aankeken.
“Hoas”? vroug ze.
“Joa, aigliek Hemmo, mor elk zegt Hoas, omreden mien lipke, en mien grode oren”. Zuster wis t even nait meer. Hoas glunderde. Hai mos van zuster mor eefkes veurzichteg bie Moeke boven kieken. Moeke zag hom ien verwondern op hozevörrels stil veur t waigje stoan.
“Ze hait Trientje”, zee Moeke zaacht. “Twientje n mwooi wichtje”, zee Hoas “en ze hwet gewlokkeg gwain maal lipke zowas ikke. En ze hwet gwewoon lwutje oortjes”. Hoas doekte Moeke even stief aan en zag dat ze slovve ogen kreeg. Moeke streek hom deur t hoar. Hai mos mor gaauw boeten speulen goan. En as e bruier Tjeerd zag, mos e hom votdoadelk noar boven sturen. Dij mos noamelk op bosschop veur Opa. Tjeerd dij net thoeskwam, zee male woorden toun hai t heurde. Zuster greep hom vot bie t oor.
“Dat wol ze nait heuren, en zeker nait van zo’n grode jong. Hai mos vot noar Moeke, en aans kon e ook nog wel n schop onner zien kont kriegen”.
Hoas haar twij oldere bruiers. Tjeerd dij was net dattien worden en Onno was bienoa twaalf.
‘Beren van jongen’ zee Hoas zien Pa, ‘en veuraal nait makkelk, doar kinnen wie wel tien Hemmo’s veur hemmen. Dikke deugnaiten, dij bruiers van Hemmo’. Mor Opa was n verhoal op zokzulf. Dat was veur jonges n dik perbleem. Opa was n vrezelk nusterge en stoenze olle man. Hai woonde aal joaren ien zien klaain aarbaidershoeske net even over t spoor. Groapeg, haar gain begrip veur n aander en haile boudel laip hom deur. Opa was dik ien de zeuventeg en kon mìn lopen. Omreden hai n moal mit twij dikke tazzen bosschoppen aan t stuur nog even veur traain laangs wol. Hai haar traain wel aankommen heurd en ook wel zain. Bomen wazzen net noar beneden. Opa docht ‘kulkouk, doar kin k nait op wachten’ en ging om bomen hìn. Traain was radder en greep hom net bie pakjedroager. Opa het weken laang mit n broken heup ien t zaikenhoes legen. t Eerste wat e vroug dou e doar was:
“Woar binnen mien bosschoppen??!!”.
Hoas zien Moeke haar doar zörgen om. Din Opa was aal joaren allinneg. Toun jonges geboren werden, was Opoe aal laank oet tied. Jonges waren nait wies mit Opa. Ze mozzen om beurt aal week op bosschop. Opa haar din n boukje woar boudel ien ston, of hai haar n braifke. En dat wer voak n perbleem. As boschoppen din op keukentoavel oetpakt wazzen, pakte Opa t boukje of braifke derbie dij e zulf nog haar. “Joa mien jong”, zee e din, “dat huif k nait hemmen, staait nait op mien braifke”. Hai haar ain van jonges din mit t boukje op pad stuurd en zulf nog n braifke moakt, of net aansom. En din mozzen jonges weerom mit ‘verkeerde bosschoppen’. Din was t nog nait kloar… Opa mos haile boudel mit n stompke potlood noareken. Jonges wazzen din mainsttied vot nog nait weer thoes. Mozzen voak nog n moal weerom, omreden Opa zee dat sìnteboudel nait goud was. Opa haitied vergreld en moppern. t Was noeit goud.
t Gebeurde nogaal ains as jonges boeten bie achterdeur wazzen, dat Opa vergrèld van kwoadens ien t achterhoes ston wel of deur op slöt doan haar. Jonges mozzen hom dìn dudelk moaken of sleudel op spieker noast achterdeur hong of onner mat lag. Bie geluk zat deur din nait op n grundel…. Jonges kregen der vot van laangs as deur open was. “Wel of dat wel nait ommaans had haar!”. Der was gain proaten aan. Toun Tjeerd n moal bie t hoeske kwam, heurde hai Opa aal van vèr bèlken. Dij zat boven op dak, en jong mos votdoadelk plietsie en brandweer derbie hoalen, din ze haren Opa zien ledder stolen. Hai kon nait meer van dak òf. Tjeerd op n draf noar plietsieburo. Toun plietsie en brandweer der wazzen, ston haile buurt aal bie stroat. En Opa op dak mit n dik stuk keboal. Plietsie en brandweer zagen annerkaant hoes ledder bie dak omhoog stoan. Opa wol noamelk dakpannen op stee leggen en was achter t hoes bie ledder omhoog goan. Tou e aan veurkaant kloar was, docht e dat ledder vot was. Grode konsternoatsie. Opa wol nait om liek en plietsie kon proaten as n grode, ‘ze haren ledder stolen en doar was t mit doan’. Mainsttied sprak e din mit jonges of, wanneer e bie Moeke kwam kovviedrinken. Dij mos din bie stroat kloar stoan, as e kwam. Haile femilie was bliede noa t traainongeluk, dat Opa zien fiets stukkend was en nait moakt worden kon. En n nije fiets begrode Opa. Allìnt elk was vergeten dat Opoes òlle fiets onner n klaid ien t achterhoes ston. Moeke heurde van Opa’s buurvraauw dat e aal n zetje aan t oefen was mit opstappen. Dat wol nait, omreden Opa haitied mit verkeerde bain op trapper ston te autopetten, en din kon e nait mit anner bain tuzzendeur. Buurvraauw haar aal n moal zain dat Opa kletsnat mit fiets onner t kreus tou sloot oet kwam. En nou mos Moeke kloarstoan en hom opvangen as e kwam kovviedrinken, din hai kon nait van fiets kommen. As e aan t begun van stroat is, begunt e te bellen. Fietst nezzo laang hinneweer tot der ain aan komt. As t hom te laang duurt, loat e zok bie noabers laangoet ien heeg valen. Grode goaten ien heeg, Opa krazzen aan kop en n winkelhoak ien zien jaske. Kwoad op elk en op Moeke dij der niks aan doun kin. Nee, van jonges mag Opa aan annerkaant spoor blieven. ‘Opa lopt mit meulentjes’, mor dat moggen ze van Moeke nait zeggen.
Hoas dronk gaauw ien keuken zien thee op. Hai wol vot bie elk laangs om te zeggen dat e der n laif klaain zuske bie het. n Aibels mooi pòtje mit n goud lipke doar e orreg wies mit is.
‘Twientje, zìen zuske”.

Bie haarstdag kwamen ze weer teveurschien. Ol boer Boer en ol boer Vriesemoa. Inderdoad, ol boer en old. Ienainen wazzen zai der weer ’s Heeren wegen onvaaileg moaken. Striedveerdeg ien gevechtsgruin, mit t geweer schaif op nek gevoarlek bie stroat levaaiern. t Gevoar zat hom ien n oareg laange dikke polsstok, ain mit zo’n lutje vaaierkaant plaankje onderaan, dij ze overaal mitnamen.
Joakob haar ze aal n moal noaroupen: “Loat t geweer mor thoes jonges. Mit zo’n stok allinneg kin je z’ aal wel dood haauwen.” Baaid ol joagers haren oareg muite mit dij stok. Omreden dij stok datter din ook nait veul schoten wer. Ook botten wazzen aal wat stram en t zicht van baaid was nait meer zo schaarp en wel ains wat diezeg. Om nog mor niks te zeggen van vluggeghaid. t Schot bleef der voak nog aal ains ien. Mainsttied, as ze weerom kwamen van jacht, dronken ze n klókje ien kroug. Doar werren ze din mainsttied voak n moal nittjed. “Dokter haar t ook oareg drok vandoag nait, apmoal hoazen ien wachtkoamer. Ze haren liefzere en troanende ogen. Dokter docht noa laank onderzuik dat van t lagen komen mos.” En din der achteraan: “Of binnen joe ien t veld west jonges? Joe mouten dij laange stok ien twij haalven zoagen man, fezanten zain joe ja aal van ver aankommen.” Of: “Hoazen ril zeker jonges. Wie haren aal zain dat joe fietstazzen leeg haren”. “Der wordt zeker oareg streupt nait, aans haren joe vaast wel n baarg schoten”. Der kwam sums gain ende aan. Baaid oldjes vonden t goud, knezen wat en luiten zuk aanboden klókjes goud smoaken. Ook Joakob was der voak bie. Hai zee n moal bie neus laangs dat e hail groot dairenlaifhebber was. Hai hil van hoas mit peper, n doef ien soep mor n fezant haar e t alerlaifste. Of joagers wel waiten hou of ze n snip schaiten mozzen. Dat wizzen ze ja nait. “Bie zig”, zee Joakob. Dou wer t spannend, der was gain van aal dij t wis. “Zol k joe vertellen”, zee Joakob. “Dij snippen zigzaggen haitied as ze opvlaigen. Bie zig mot je schaiten din bie zag binnen joe te loat.” Sums duurde t even veur elk t begreep. Joakob mos t voak nog mor ains dudelk oetleggen. “Aans joe bie zag, dij snip schaiten binnen joe ja te loat.” Doarnoa kwamen der voak nog meer verhoalen. Ook plietsie wer voak nuimd en bleef nait boeten schot. Leste haar tot groot verdrait van aankomende joagers zuk der ien waiten te draaien. Hai haar bie wat boeren t jachtrecht kregen.

Netuur, doar haar hai ja haildaal gain verstand van. Dou zai hom n moal vrougen of e wis wat n ooi of rammeloar was wer e aldernoarst kwoad. Hai docht dat ze hom veur t zootje holden wollen. t Was gain joager, mor n schaiter vond elk. Hai wer mainsttied din ook nait vroagd bie jachtdoagen. Doarnoast zörgde hai aal joar wel datter meer verhoalen bie kwamen. Der wer zegd dat e nait mit veul wild thoes kwam. Hai mos bie elk wel wat goud moaken. “Bie boer de Groot achter boerderij haar plietsie lestdoags ienainen n holtdoef zain. Bam, n schot, mor hai haar nog nooit heurd dat n doef zo alleriezelkst gillen kon ”, zee Joakob. ”Vraauw de Groot was dou mit baaid aarms ien lucht ien heur blode tokus van t hoeske of stoven. Apmoal hoagel ien t gat en n baarg holtsplinters. Dokter haar teminzen twij uur waark had aal hoageltjes en splinters deroet te hoalen. En kwam nait allinneg deur heur grode en braide batterij. t Was grovve hoagel , dubbele nullen west”, wis Joakob te vertellen.
“En vraauw van boer Achterhoes haar lest linnenkaast op kop had op zuik noar motten. Zai haar noamelk apmoal klaaine goatjes ien heur linnengoud. Haildaal niks te vienden, tot boer zulf vroug woarom of hai zoveul goatjes ien zien onderboksem haar. Dou ging bie zien vraauw t licht op. Plietsie was n dag of wat leden om hoes en dak aan t joagen west en dou hong t wasgoud boeten”, glunderde Joakob. t Zol din ook elkenain nij doun of hai t jachtrecht vernijs weer kriegen zol. Veur ain man ien t dörp was plietsie oareg baang. Appie van gemaintewaarken haar plietsie ien buus wizzen ze ien t haile dörp. Mainsttied fietste hai n stroatje veur hom om. Appie haar n moal aan ziedkaant bie kerk stoan stroatvegen.
Hai keek ais n moal om hom tou en zag dat der ien boskes bie t ol kerkhof achter kerk vogeltjes zaten. Roege boskederij mit n hoge heeg der omhin. Achter heeg was n braide gracht dij ien daip oet kwam. Appie haar doar wel ains lienen zet mit n kikkertje of n viske der aan. Dikke oalen het e voak vongen. Ienainen zag Appie ain doeknekt achter heeg bie gracht laangs lopen. Hai bedocht hom nait en runde over t kerkhof noar binnenkaant van heeg. Ais kieken wel of dat wel nait was, en wat dij doar mos. Net dou Appie ien bocht bie heeg was wer haile wereld verropt deur twij òfgriezelk haarde knallen. Hai zag nog net dat drij eendjes dij op t wodder van kreus zaten te slobberen heur nek hangen laiten. Apmoal lözze veren dij ien t rond stoven en op t wodder lagen. Ze dobbelnden der aal drij verfrommeld bie. t Bloud steeg Appie noar kop, bounderde mit n dik stuk keboal deur heeg en ston ien ainen veur n verbilderde plietsie. t Geweer rookte nog. Appie brulde van kwoadens: “n Grode daaiernbeul dat e was, en hou duurt e eenden op t wodder te schaiten. Dit haar niks mit joagen van doun. En woar of joen hond is om eenden op te hoalen”. Dij haar e noamelk nait en dat wis Appie. Hai haar t wel ains pebaaierd, n hond mor kon doar haildaal nait mit oet de vouten. n Hond dij begreep hom ja nait en doar kon elk wel begrip veur hebben. “Of joe meschain n zwimboksem bie joe hebben?”, wol Appie waiten. Plietsie haar schoapachteg keken. Hai kreeg gain tied van Appie zwimboksem te hoalen. “ k Heb hom ien twij moal ien daip schopt”, zee Appie noatied aan elk dij t heuren wol. “Ophoalen zol je ze”, haar Appie nog n moal bruld, “aans breek k joe de poten en t geweer der bie”.
Plietsie en Appie komen nkander ien t dörp nait voak meer tegen.
As plietsie no zien rondjes moakt en Appie vegen zugt, bliekt dat e boudel vergeten is
en din ienainen weerom noar t bero mout.

Ze haren Joakob bie zien oren. Ol boer Boer en ol boer Vriesemoa. Noa veul klókjes en n baarg verhoalen en fratsen over jacht haren z’ hom vongen. Hai haar zulf zegd dat e wel n moal mit dij ‘vlaggestok’ mit op jacht wol. Hai doulde op dij gevoarelke polsstok dij haitied mit mos. Mor hai haar haildaal der nait op rekend dat baaide oldjes t goud vienden zollen. Ze haren over t algemain gain verlet van kiekers. Aal was t allinneg mor te veurkomen datter nog meer proat wer. Baaid joagers wizzen zulf wel wat der mankaaiert en dat huift t hail dörp nait te waiten. Der wer votdoadelk n dag en n ploats ofproat woar ze bienkander komen zollen. Of Joakob wat gruins aandoun wol. Dij mirreg kwam al gaauwachteg. Nait makkelk kwam Joakob vlöt achter, zo’n onmeugelk laange stok. t Leek wel of zien fiets krompen was. Wiedbains fietste hai achter baaid joagers. Ze gingen oareg wied t veld ien over laange kloeterge klaailoanen. t Zwait laip hom ien stroaltjes over rug en zien boksem schuurde hom bie zien gat en bainen laangs. Ze heurden hom aal n zetje nait meer. Haildaal bie boer Kloassens achteroet zol der nog n joager bie komen. Doar bleven fietsen stoan en zol t lopend wieder. Dou ze doar kwamen, sloug Joakob schrik ien de bainen bie t zain van auto dij doar ston.
Dit zol toch nait woar weden, dij auto kon hai wel. Jacht zakte hom aal geliek onder ien zien stevels. Plietsie. Leste keek net zo verbilderd as mitkomen man mit stok. “Wat of dij kloun hier mos”, was aal wat plietsie zeggen kon. “Hai dragt stok en t wild”, was kört wat ain van joagers zee. Der wer dij mirreg nait veul proat.
Dat was goud vonden joagers, din verjoag je ook t wild nait. “Mooi rusteg weer”, zee ol Boer bie neus laangs. Baaid oldjes haren oetstokt hou ze dij mirreg t wild aan de jas komen wollen. Noa drij stukken laand vil t eerste schot. Joakob kroop ienenkander. Hai kon zuk hoast nait goud hollen en haar ien ainen aldernoarst veul belangstellen veur zien stok. Hai zatter zulfs bie op knijen te schudden van t lagen. Baaid ollen stonden mit optrokken wenkbraauwen te kieken wat of der wel nait was. Hai lag laankoet op t gruinlaand. Nee, gain dikke hoas mor plietsie. Joakob was noamelk as eerste over n schut klommen en haar baaide ol joagers der overhìn holpen. Plietsie kon t zulf veul radder von hai. Hai haar ais n moal zain dat boeren mit ain hand aan dampoal bie boetenkaant over sloot hìn zwaaiden. Hai haar allinneg nait op boerenzuneghaid en n verrötte daampoal rekend. En din is honderd kilo oareg veul.
“Joe magen van geluk spreken, dat ie der nait ien valen binnen”, zee ol Boer. Plietsie stommelde overènd, raip nog: “Stom, en ston volgens mie toch op vaaileg”, en ging wieder. t Ging nait zo vlöt dij mirreg. Stok was ook oareg zwoar, en joe konden hom aigenliek mor op ain menaaier op nek droagen. Joagers bleven mor n ende oet de buurt van Joakob . Anderhaalf uur loader vil t twijde schot. Aandermoal gain wild. t Begon no toch wel gevoarelk te worden mit plietsie zien poebeltjes.
n Smaal bragelslootje was dizze moal boosdouner. Joakob haar veur baaide oldjes n plaank der overhìn legd noar aander kaant. Plietsie haar plaank nait neudeg. Zo’n lutje schietslootje sprongen joe ja zo over. t Was din ook n troage sprong, oet stilstoan mit baaid aarms noar veuren en ien ain haand t geweer. Hai sprong tekört en t was oareg bragelg. Hai zakte tot aan zien knijen ien de jirre, sloug haardop brullend laankoet veurover, en schoot.
n Aldernoarst maal gezicht. Of n smereg gruin monster van twij meter oet sloot bie waal op kroepen wol. n Dikke doeknekte rooie kop, onder bragel en n lucht om te snieden. En hai zwaaide alleriezelks gevoarelk mit t geweer.

Joakob zien dag kon nait meer stukkend.
Mit n oetgestreken hazzens docht e: “Zo, das no ains mooi veurnkander. Aigen schuld, wat n vrezelk grode hampel.” t Duurde even veur ze t laange lief aan kaant op waal haren. Plietsie haar ook nog n perbleem.
“ k Bin mien stevels kwiet”,bromde hai gramniedeg. Zo kon t nait laanger vonden baaide oldjes. Ze wazzen nog nait zat van t leven. Din mor gain wild, t was zo wel mooi west. Mor gaauw binnendeur weerom. Stoef bie boerderij mozzen ze even wachten op dij grode stinkerd dij n ende ien t achtern strampelde. Piep kon ien braand en Joakob kon din mooi even op t geweer van ol Boer pazen. Dou pas bedocht Joakob hom dat ze haile dag gain polsstok neudeg had haren. Ze haren hom mooi bie de poot, bedocht hom. t Was net of t zo weden mos. Ien ainen kwamen der twij eenden aan vlaigen. Joakob kwam kaalm ien t inne, legde aan en schoot. n Doublet, ze villen as bakstainen oet lucht. “Veur plietsie”, zeden baaid ol joagers vot. Hai haar zo’n aldernoast meleur had dij mirreg en zol doar vaast nog veul en voak van heuren.
Achter boerderij dee Joakob baaid eenden ien kovverbak van plietsie. t Was aal met aal nog mooi loat worden. Baaid ol joagers dochten dat t beder was mor gain klókje meer te drinken. “Holden joe tegoud jonges”, zee ol Vriesemoa. Ien t dörp ging elk zien weeg noa dat Joakob zien stok weerom geven haar.
“Hebben wie n baarg wil van had nait”, zee ol Vriesemoa, “van dij stok”, en keek ol Boer glundernd aan.
t Was dij dag nog nait doan mit aal ellèn, t hil nait op. Dou plietsie thoes kwam wol hai baaid eenden even oet auto hoalen. Hai dee kovverbak lös en der flotterde hom mit veul keboal vot n dikke eend liek veur de kop. t Knapte der over. Hai sloug verbilderd mit achterkop tegen deksel van kovverbak en vil achterover t toenhekje op rug maank rozen. Dokter, dij deur noabers roupen was ston der schudkoppend bie noa t aanheuren van zoveul ellèn op ain dag en t zain van dij grode jaauwsternde plietsie. Plietsie mos mor n dag of wat thoes blieven. Hai haar dattien kramkes achter ien kop. Twij oareg dikke blaauwe ogen, kop onder krazzen en n verstoekde enkel aan jachtdag overholden. Zien stevels ook nog kwiet en apmoal lutje winkelhoakjes van rozen ien boksem en jes. En nog mor ain eend over. Baaid ol joagers wazzen noa t aanheuren van ales t mit nkander ains, dat t beder was mit dizze kombenoatsie mor nait vernijs joagen te goan.

Ain mit veul geluk, mor ook veul meleur. Mor hai is der nait onder te schovveln, wer ien t dörp zegd. Gain aarg ongeluk of hai zatter wel op ain of aander menaaier bie. Mainsttied slachtovver. Dou der bie braand van n tankauto n tank borstte, ston e der n poar meter of te bluzzen. Hai was ain grode brandbloar. Bie n grode boerderijbraand vil achtermuur en t dak omdeel. Hai ston binnen op koustaal. Ze hebben hom der mit n shovel vanonder hoald. Aal wat n mins ien t lief aan bonken het, haar hai broken. Der vil n grode vrachtauto om, dou hai n moal onderwegens was noar Vraisland. Hai zatter vanzulf onder. En din hebben je t nog nait over aal dij klaaine ongelukjes. As vingers der of ien zoagmesien, n stuk van wiesvinger of ien snieboonmeulen, n dikke spieker onder ien vout of n stuk tot t oor oet omreden hai n boer zien hond even veur maaljan ien zien oortje bieten zol. Hond was even radder. Joakob was der nait ondersteboven van.
Hai ging allinneg mor deur mit zien meneuvels en kuren. Hai was nait te holden. Ain ding was hai toch oareg ondersteboven van. Dou hai n moal naachts thoeskwam van heubrui bluzzen, was zien vraauw oet tied komen. n Laive zaachte vraauw. Joaren haren ze laifde en verdrait mit heur baaid daild. Veuraal ongelukken en dat konden joe nait maarken aan baaid. t Het moanden duurt veur hai weer n beetje ien zien normoale doun was.
Joaren loader dou hai veurlichten gaf bie n vraauwenverainen, trof e zien nije vraauw. Zai kwam oet Achterhouk. Op n zundag mozzen ze der hin op femilieverziede. Mit auto van n noaber. t Was zo’n aldernoarste waarme julidag. Alderbenaauwdst om mit zo’n waarmte ien joen goie zundoagse goud op verziede te goan bie femilie. t Grootste dail van dag zaten ze achter t hoes ien schaar. Joakob haar aal gauw zain dat doar n hail groot vogelhok bie noabers ien toen ston. Toun dij noaber din ook achter t hoes kwam, docht Joakob mor even n aander stuur aan verziede geven. Hai haar heurd datter knarries ien t hok zaten en of hai even kieken mog. Dat was goud. Der wazzen wel meer as honderd knarries. “Veulste veul man”, zee Joakob. “Dij vreten joe ja d’oren van kop.” Aiglieks woar, en der konden wel zo n datteg vot. Joakob docht hier binnen n poar sìnten te verdainen. Apmoal aibels mooie citroungele knarries. Zukken zag je naarns ien t haile noorden.

t Aander dail van dag haar hai gain rust meer ien t gat. Aalgedureg zee hai dat toch nog n hail ende raaizen was, veuraal mit dizze waarmte. Dat ze zo ook vot nog nait thoes wazzen. Bie haalf vaaiern wer der din mor n grode deus opzöcht en der wat goaten ien moakt. Der was ja nait rekend op t mitnemen van knarries. Ze mozzen din ook mor zo gaauw meugelk op hoes aan. Knarries onder achterklep en nait op achterbaank ien zun. Bie Staphörst mozzen ze toch mor even van stroat of. t Was ook zo waarm en ze lusten baaid wel wat te drinken. n Haalf uurtje dernoa ging t weer wieder. Hou zo’n prachtege summerse dag toch zo maal òflopen kin. Thoes, dou hai auto weerom brengen zol, bedocht hai hom ien ainen dat der nog veur n hail kaptoal ien kattebak zat. Dat kaptoal was hom ontkomen, en der zaten nog mor vief. Aal aander lagen stief ondersteboven. Joakob hil t ien t vervolg mor bie zien aigen gruinen en roodbronzen knarries. Dij konden toch beter tegen n steutje volgens hom. Loader zol weer ains n moal blieken dat ook bie rood-brons knarries wel n verkeerde zitten kon. Doar laipen ze n moal tegen aan bie t enten van knarries van vogelverainen. Op n mirreg wazzen Piet zien vogels t leste aan beurt. Bie aine haren ze aal mooi opschreven en oetzöchde vogels mor even weer vernijs veur hom oetzöcht. Aal boudel deurnkander en ien toeze en ook nog n moal ien verkeerde hokjes stopt. Bie n aander haren ze nog n klain braifke aan n hokje bakt en doar opschreven dat der wel veul vogels wazzen dij piepen en poesten. Doar het dairendokter stief over prakkezaaiern motten, dou hom zo’n vieftien vogels brocht werren. “Mekaaiern haildaal niks en binnen hardstikke goud”, zee e noa onderzuik. Bie Piet ston der n tentoonstellenhokje mit ain vogel apaart op n plaank. n Haile mooie roodbrons zagen ‘enters’. “n Beste. Mor t eerste doun, nait?”, zee Joakob. “ t Gaait om de lesten. Wel n aarg mooie en rustege vogel. Hai s dood”, zee Joakob dou e zien haand open dee. “Wie leggen hom eerst mor even op plaank.” Ze binnen hom noatied vergeten en roodbrons bleef op plaank liggen.
n Dag loader kwam Piet Joakob ien t dörp tegen. Wat of ze van zien roodbrons dij op plaank ston, vonden. Piet docht dat d’allermooiste was dij hai kweekt haar. “Wel n haile mooie rustege vogel”, zee Joakob. Ien welk hok of z’ hom stopt haren, wol Piet nog even waiten.
Joakob zee: “Hes aal op plaank keken? Zo’n rustege vogel kinnen joe gaauwachteg over kop zain.” Dizze dag enten het twij nije enters veur aankomend joar opleverd. Mainsttied werren ze nait slim kwoad op Joakob. As ain dat was din duurde t nait laank. Zo’n kerdoate kerel dij aalgedureg kloar staait veur elkenain. Hai kreeg ales veurnkander. Brocht bejoarden noar dokter, ree mit zien aigen klaain autootje t haile dörp noar t zaikenhoes ien Stad, as doar ain lag. Bie minsen dij op vekaanzie wazzen dee hai t baistenspul en gaf bloumen wodder. As hom t oetkwam, dee hai toen der ook nog even bie. Ien tied regelde hai ook aal nog wat mit tentoonstellen van vogelverainen van doun haar. Hai hoalde veur n kaptoal aan advertensies op. Ook burgmeester wer even regeld veur open van tentoonstellen. Joakob dee dit weer ains n moal op zien aigen menaaier deur homzulf gewoon bie burgmeesters vraauw op kovvieverziede te nuigen. Deur heur kreeg hai t veurnkander dat burgmeester onmeugelk wat aans ommaans haar dij oavend. Bie t open van tentoonstellen zee hai din ook tegen burgmeester dat hai wel n hail laive en oarege vraauw haar. “Motten joe veul van hollen en aarg zuneg op weden”, zee Joakob.
Dat dee burgmeester ook, zee e. Hai hil slim van zien vraauw.
“Ik ook”, zee Joakob. Zoal mit vogellaifhebbers wer der glad ruier van. Burgmeester begreep hom, en klopte hom op scholders. Hai gaf kompelmenten veur zien eerlekse haarde menaaier van waarken en zien best dij hai dee.

Elk dörp het ter wel ain. Zo’n oaventuraaier, ain dij ales kin, veur de duvel nait baang en dij veur elkenain kloar staait. Bie braand en ongelukken rond runnen om hail boudel te regeln. Joakob. Hai zat bie verwillege brandweer en zulfs nog n zetje bie reserveplietsie. n Aldernoarst drieste en drokke kurendriever. Elk kin hom van zien fratsen, kuren en maaljoagerij. t Leste gaf nog al ains perblemen. t Paasde nait haildaal bie t blaauwswaarde plietsiegoud.
Commandant van plietsie ien t dörp was din ook nait zien grode vrund. n Echte plietsie, grof pestuur en wel twij meter laank. n Ronde snoet mit doar boven n dikke toef vlammend roodachteg melkboerenhonde hoar. Hai was dudelk boas, stroalde van hom òf en hai kon haildaal nait mit minsen omgoan. Dizze hampel van n Grunneger haar dit nait van hoes oet mitkregen. Aarger nog, hai was n stoense govverd en aldernoarst aigenwies. Benoam t leste bezörgde hom mainsttied n hail bult waark. Doarnoast moggen ze hom groag nittjen. En t vervelende ien n dörp is dat joe mekoar aal weer tegen t lief lopen. Ze zaten baaid op biljartverainen. ‘Gezelleghaid’, n klókje en leste proat ien t dörp was wel zo belangriek as tegen baal aan steuten. As plietsie derien kwam, was Joakob t maisttied dij hom mit veul keboal ienhoalde.
“Hest zwien mit dien piel en boog zeker ien t achterhoes loaten, veurdat zuk der dommee ain zeer dut?”.
“Nee, ik bin op fiets”, bromde hai nareg weerom.
Kloar was t, en t begon nog mor net. Zien oetkiek kreeg aal gaauwachteg n aander kleur noa n poar klókjes en wat rondjes om t biljart.

Hai was der om te winnen, dat mos en kon nait aans. Doarnoast kon hai aldernoarst maal tegen zien verlais. Hai was ain en aal biljart ien zien haile doun. Studdelde en schoof mit aarms, bainen en vouten. Zag en heurde haildaal niks. Joakob raip aal n moal: “Zwienen binnen aal laank onder t biljart vot hur.”
Op n mirreg greep Joakob ien ainen baal van t biljart, net veur e tegen n aander steuten zol.
“Hai speult nait eerlek, hai stöt aan t biljart en schoft der onder mit zien vouten baal tegen d’aander aan”, zee Joakob. Plietsie zien toef vlamde ien t ìnne. Hai börg biljartstok op, brulde gramniedeg tegen kastelaain: “Betoalen”, en ging vot.
En hai kwam aander moal gewoon weer of der niks gebeurd was. Wel docht hai , k zel ze wel kriegen, wacht mor ains of. n Moal soavends loat, noa vergoadern van vogelverainen, mos hai mor even ien kroug kieken. Of krougholder wel op tied sluten ging. En hai wis dat Joakob veurzitter was van verainen. Braandde nog licht en hai kon din vot nog even zain wel der nog waren.
“Kom der bie man”, zee Joakob, “zo loat nog bie stroat. Ober, hai zigt ter noar oet dat e wel geern ain lust, dou hom der mor gaauw ain van mie ien”. Aiglieks wol plietsie nait, mor dit was krekt zien gevuilege plek. Zien dainst was òflopen en ain kon ja gain kwoad. Achterof haar e dat nait doun mouten. t Werden n poar meer. Aanderdoags wis elk ien t dörp dat t oareg mooi goan haar ien kroug. Der fietste n plietsiecommandant bie stroat mit grode plaaisters aan kop, en der is hail dudelk n zeer oor te zain.
Hou t krekt goan was, wer aal doagen aans.
Der kwam aal meer bie en wer zegd dat Joakob noa de neudege rondjes von dat plietsie zo nait meer ien zien goie goud op zien fiets over stroat kon. Hai mos eerst mor zain loaten dat e nog op fiets komen kon. Zien fiets wer noar binnen hoald en boven op t biljart zet. Doar mos d’Hermandad onder grode konsternoatsie op zien fiets kroepen. Dou is der n hail baarg nait goud goan. Der mos zulfs n dokter van ber hoald worden. As joe Joakob leuven motten, haar dokter hom aldernoarst wis opereerd. Allinneg plietsie haar gierd as n moager zwien dou zai hom handvat oet t oor trokken. Der mos zulfs nog ain noar dokter zien hoes veur nog n volle puut kramkes. Wazzen nait genog om plietsie zien dikke kop bienkander te krammen. En der wazzen ook gonnent dij heurd haren dat t mor goud was dat plietsie der n bel op haar. Doar was t stuur hom ien t gat stoeken bleven. t Zitten zol hom no wel stoer ofgoan. Joakob haar hom pootje flippen loaten, dou plietsie mit fiets kroug oet zol, wer der aal zegd. En zo ging t mor deur. Der kwam gain ende aan. Eerstkomende weken was der din ook nait veul plietsie bie stroat.
Ook bie vogelverainen haar Joakob nogaal ains wat ommaans. Aal joar dee hai mit n kammeroad t enten van knarries van elkenain. Tegen n pokkenvirus. Zai wazzen hier voak n beste zet mit onderwegens. Dronken mainsttied bie elk kovvie en n klòkje slougen ze ook nait of. “Omreden minsen doar zo op aandringen en din heb je ook gain wurms”, zee Joakob.
Op ain van dizze verziedes kwamen ze bie t hoes van Kees. Kees zien vraauw, n nuvere stadse pronksteert, dee lös. Ien ‘hooghollands’ vroug ze: “Wat komen de heren doen?” Joakob stak haand oet en zee dat e soamen mit zien kollegoa dokter van t veetrinaire team knarries n prikje geven kwam om ze te behoeden veur wel hail aarge dodelke zaiktes. Ze trok heur wenkbraauwen op en zee: “Ik ga de heren wel even voor naar de volière.” “Zitten ze nait gewoon ien t hok din?” vroug Joakob. Ze begreep hom nait.
Doar aankomen: “Kunnen de heren zich redden en blieft u straks ook thee?” Jaokob keek heur verbilderd aan. Op n menaaier of dokter gain goud nijs het, dit gaait zo mor nait, dat of ze wel wis dat zai ook n prikje mos. Ze was der glad ondersteboven van: “Kees heeft dat niet gezegd en ik ben gezond.” Doch Joakob wol nait om liek. “t Is aal ien t belang van medieze zoak en mevraauw kin der nait onderoet. t Dut nait zeer en der overkomt joe niks van, en t mot ien bil. Mevraauw mag zulf ain oetzuiken en aanwiezen en wie kieken din baaid even aander kaant oet. Je mag ook t eerste aan beurt, veur knarries aan.” Der was gain tied van noadinken, ze dee t rokje n endje omhoog, dee kop aander kaant oet en wer oareg rood ien haals. “Waarm is t hier nait”, zee Joakob, “of liekt dat zo.” Hai haar n vaste haand van enten, ‘permanent’ en ‘waterproof’ ston op t entraif. Ien kroug zee Joakob noatied dat aal wat dij eelske flotter zeggen kon was, dat t nait zeer doan haar. Der was gain thee noa t enten, en of de heren er zelf uit kwamen. “Kleur was vot en ze was wat blaik om snoet, entstof waarkte aal”, zee Joakob.
t Was nait oet te leggen aan Kees, dou zai soavends noar ber zollen. Kees keek din haitied geern even noar zien vraauws billen as ze heur nachtpon aan dee. Dij oavend was wel n alleriezelkste ervoaren. t Zain van heur zaachte ronde billen en ien ainen n verrazzen, ‘moi’ ston der. Hai was verbilderd en wis nait wat of e zag. Dit was hom teveul, en hai wol haildaal gain wait hebben van heur oetleg hou knarries wel nait ent worden mozzen. Hai haar doar gain begrip veur. Kees kwam doarnoa nait meer op vergoadern van vogelverainen. Hai zee aan t ende van t joar op. Zien vraauw kon nait laanger over vogels, begreep elk.

Elk joar docht k der aan weerom. Mit kerstdoagen. Herinnerns aan vrouger en hou belangriek dat klaaine dingen veur kiener weden kinnen.

Aal joar was t feest, aal veur t kerstdag was. k Mog haitied bie Opa en Opoe annerhaalf week veur kerstdoagen mithelpen. Soamen mit Opoe t hail hoes versieren mit alerhande kerstdinkjes. Klokken, grode en klaaine steerns, kerkjes mit keerskes, vogeltjes, n snijkerel en aal zuks spul meer. En noa nijjoarsdag mog k ook weer mithelpen hail boudel oproemen.

Wonsdag, dik n week veur kerstdoagen snoamirregs was k vrij. Noa t eten votdoadelk noar Opa en Opoe om kerstboom op te tugen en koamer versieren. Gain rust ien t gat bie t eten. Dou febriekshoel van ain uur ging, was k ter aal. Opa lag nog onner toavelklaid op divan te snurken. Opoe was ien n ófwasteiltje op t zwilk van keukentoavel mit d’ófwas bezeg. Toun berichten veur land en tuinbouw der wazzen kwam Opa ien t ìn. Hai mos vot noar achtern en k mos Opoe mor goud mithelpen. ‘Ik mos mor mooi bie Opoe blieven’.

Kerstboom stond aal ien n hörn noast t örgel, nait te dicht bie overgerdienen. Dij konnen aans nog wel ains ien braand vlaigen zee Opa. Gezelleg mit Opoe soamen boudel oetzuiken en ien boom hangen. Van dij gedraaide gekleurde keerskes ien n kniepertje zetten. Opa keek mainsttied boom nog ais noa, datter niks ien braand vlaigen kon. Doar was hai orreg baang veur. En spitterkeerskes wol hai haildaal nait hemmen. Smirregs bie theedrinken mozzen wie vot kerstkranskes mor ains pruiven. ” Veur ze slov worden”, zee Opa, “en dij zuide kranskes huifde hai nait”. “Wazzen hom te kweer”. Opoe en ik wazzen aal hoast kloar. Allinneg nog n leutje vogeltje woar n droadje aan mos. k Mos mor even noar Opa tou vroagen of dij meschain nog n èndje droad haar. Boeten zag k dat deur van t schuurtje open stond.

Haildaal verbildert bleef k op drumpel stoeken. Opa ien opstruupte maauwen, hannen onner t bloud en doar hong e, aan baalk. Mien ‘Knelis’, mien laif knien. Iezelk bloot en bloudereg mit zien zaachte vèl deel struupt. Bloud drupte op grond. Brullend van kwoadens bin k noar t achterhoes runt, heb mien jeske pakt en bin noar hoes runt. Doar bin k vot snokkend op bèr kropen. k Huifde doagen gain eten en kon der nait van sloapen. Niks wol k der over heuren. Moeke pebaaierde t nog, dat k van Opa aankommend joar n hail laif leutje knientje kriegen zol. k Heb brult dat hai t knienhok op toen opbranden mog, en dat t mien Opa nait meer was.

Van t zummer haar k ‘Knelis’ nog n stainen drinkbak kòft van mien joardagsìnten. Hai kwingelde en knooide aans zien bakjes onnersteboven. n Moal of wat ien week zögde ik n dikke körf vol diezel en kloaver. En aal zotterdoag kreeg e n schoon vris hok van mie. Bie zummerdag mog e voak aan kaant op blaikveld en haar k hom wel ais lös. En no begreep k ook waarom dat Opa verleden zotterdag zee dat e gain schoon hok huifde. Grode mìnsen, nait te vertraauwen. Kerstfeest haar ien ainen n aandere betaikenis veur mie. k Wol kerstdoagen nait meer mit op veziede noar Opa en Opoe. t Mos wel, mor k haar mie verstopt achter t kolenhok dou elk ien zien zundoags goud kloar ston. Gain kerstfeest veur mie.

En t was nog nait doan. Mit kerstfeest ien kerk kregen wie noatied sukkeloamelk, n abbelsien en n boukje. k Mog geern lezen, mor dizze boukjes nait. Vreselke triesterge boukjes. Over zaike Moekes, n olle aarme Opa of aarme kienertjes zunder Moeke en aal zuks meer. Boukjes van van der Hulst en Callenbach. Vreselk. Thoes mos k hom toch mor oetpakken. Ien n woas van troanen heb k hom vot ien kaggel smeten. Elk was der verbildert van en k mos vot veur straf op bèr en k huifde nait weer beneden komen. Dou k pepier der of haar zag k noamelk dat der n jonkje veurop ston, net zo old as ik mit n leutje knientje op aarm dij joe aankeek.
‘Dirkjan en Wipstaart’, ston der onner.

Rebulie op zundagschoul. Hikhakkerij om Josef en Maria. t Was aal joar t zulfde. n Poar moand veur kerstdoagen begon t aal. Piet dee der nait aan mit. Dij docht loat elk t mor oetzuiken. Van hom huifde t nait. Toch was e der nait gerust op. Leste drij joar was Kloas van dioaken Vriesemoa haitied Josef west. Mor nou was Kloas der dit joar nait meer bie. Vriesemoa was n dikke boer mit n baarg sìnten dij mainsttied te loat ien kerk kwam. Din zag elk dat ze apmoal ien t kerkeroadsbankje der even oet mozzen. Din Vriesemoa mos der laangs noar zien aigen hörntje achteraan. As domie nog gain vief menuten mit preek bezeg was, kon je Vriesemoa snurken heuren. En as preek doan was, dee e weer mit en kon j’hom mit zingen der bovenoet gaalmen heuren. En Maria doar was gain twievel over. Oaltje, dochter van köster. Nou veur vaaierde en leste moal. n Vreselk aigenwieze grovve poemel van n wicht. Ze loensde wat mit t rechter oog en as ze mond lös dee, kon elk zok baargen. n Schelle stem en ze wis t haitied beder as n aander. Kloas Vriesemoa duurde t veureg joar nòu wel zeggen. t Was toch leste moal. Elk was zok aan t omtrekken ien t goud woar ze ien speulen mozzen.‘Dat as ezel heur dikke kont zag, hai t vast op n lopen zetten zol’. ‘En of ze t pòtje vot aan tit hemmen wol’ en wees intied noar heur bloeske woar grui te zain was. Oaltje janken en wol zok nait meer omtrekken woar aandern bie waren. Mor nou haren ze n perbleem. Der was gain Josef.
En Piet mos der aan geleuven. Hai wol nait en domie zulf mos der bie kommen. Bie eerste moal oefen haar e der aal dik spiet van. Oaltje was orreg wies mit nije Josef en zol hom t wel even leren. Ze kneep, knovvelde en knuurde hom mit aarms en mond. Ze vond Piet n veul laivere Josef as Kloas Vriesemoa. En Juf van zundagschoul haar hom zegd dat ze gain maaljoagerij wol. t Was ja leste moal veur Oaltje. Oaltje heur Pa haar vroagd of ze komende joaren ook nait gewoon Maria weden kon. Ze dee t ja zo goud en ze haar verder aans toch niks om handen. Juf haar ter mit domie over had en zegd dat t heur beder leek om mor ains n nije Maria van staal te hoalen. Domie zol ter wel mit köster over hemmen. Oaltje haar vreselk schraifd en reerd dou ze t bie leste moal oefen heurde. Was op n draf noar hoes rund en raip intied ze deur lös dee dat ze aalvast n nije Maria zuiken mozzen. Grode konsternoatsie en juf mos vot mit domie der achter heer noar t hoes van köster. Noa n zetje waren ze der weer mit Maria. Dij glunderde en haar t hoogste woord. Elk begreep dat ze aankomend joar vannijs Maria weden mog. Van Piet kon t nait gaauw genog kerstfeest worden. Hai haar thoes zegd dat e t genittje van jonges aal n zetje zat was. En veur e der op verdocht was, was t zo wied. Zo leeg as kerk gewoonlek zat, zo stampensvol was e weer mit kerstfeest. Mozzen stoulen biekommen. Köster en vraauw laipen mit dik swait veur kop stoulen bie te slepen. Köster zulf haar veur ien kerk vot noast kerstboom zien vaste stee. Drij emmers wodder en drij laange stokken mit aan t ènde n spons knupt stonnen kloar. Hai was dudelk boas van t haile spul. t Was orreg duuster ien kerk, om nait te zeggen baalkeduuster. Allinneg n poar lutje laampkes en wat dikke keersen. Ien ofwachten van as t spul begon en köster kerstboom aanstak. Maria ien heur te krappe klaid wos aal dat boudel begonnen was.

Pakte Piet aalvast steveg bie haand. Ien aander haand haar elk van t spul n keers dij as ze noar binnen gongen, aanstoken werd. Zachies stonnen z’achter ien kerk ien duuster te wachten. Mit twijen noast nkander werd keerske aanstoken en mozzen ze noar veuren ien kerk.
Maria kneep Josef nog mor ains stief ien haand. t Haile spul kwam strompelnd en stroekelnd ien bewegen maank routduuster. Gain haand veur ogen te zain. Mit n aarm woar keers ien braandde veuroet stoken. t Begon branderg te roeken en juf was net op tied bie n engel. Dij mos wieder deur t leven mit ain vleugel en n stuk van t hoar. Dou Maria Josef stief aan haand trapke achter ien kerk noar t gaangpad mit trok gong t mis. Was nog ain tree meer en ze vol laankoet, mor hail Josef stief bie zien kladden. Dij lag bovenop Maria ien t gaangpad en aal kerkgaangers heurden Maria bèlken. “Goa van mie òf doe domme Josef ”. Der werd haardop laagt en gnivveld. Dou elk op zien stee zat, haar köster d’eer zien grode kerstboom aan te steken. Drij kerkeroadsleden mit elk n laange, lekkende stok ien haand om boom hìn. t Ging goud. t Vuur slingerde zok deur boom en aal keerskes brandden, zag n glimglundernde köster. Domie docht dat t spul mor ains begunnen mos. Elk dee zien zègje en der wazzen n poar moekes dij mit buusdouk onner neus zaten te snoeven. Zo aibels mooi as kiener dat toch deden mit t geboorteverhoal. En Josef wer red deur Maria. Dij zol net zien prevelement doun. Maria stoof ien t ìnne en gilpte,“braand”. Ochoi, köster verblaikte en kerkeroadsleden störmden baank oet. Der werd mit laange stokken en nadde sponzen zwaaid. Boom drupte aan aal kanten en dou t kloar was kon köster noar hoes veur n verschonen. Weerom zag e datter n grode swaarte veeg op t witkaalk van muur zat. Dainst bleef ruier. Maria haildaal oet stuur en Josef bliede dat t gaauw doan was. Noatied mozzen aal kiener vèur laangs lopen en kregen ze n boukje mit. Josef huifde aigenliek gainent, mor hai kreeg hom wel omreden zien noam der ja op stond. Dij boukjes haar e gain plezaaier ien en kwamen voak ien n deus op zolder. Jankboukjes waren t. Juf zee dat ze t apmoal goud doan haren.
Maria kwam vot noatied noar Piet tou en zee dat z’hom n dikke hampel von. Ze was bliede dat aankomend joar der n nije vrizze Josef weden zol. Piet kon zok dat begriepen, zee e.
Hai verheugde zok nou aal op kerstfeest aander joar en zol vast veuraan zitten.

t Was dit joar mooi veurnkander. Gain drokte om Josef en Maria. t Was kloar en veur elk dudelk. Dizze moal n nije Josef. n Moager jonkje dij bie veujoarsdag haildaal oet Olland op t dörp wonen komen was. “Peter Christiaan”, haar hai zegd op zundagschoul. “Maar iedereen zegt gewoon Peter.” En ien tied e t zee, gloop hai elk ais wies bielaangs deur zien brilletje. Hai kon gain Grunnegers proaten mor dat was veur Oaltje gain perbleem. Zai was doch aal op zuik noar n nije vrizze Josef en dit paaste persies. Juf haar boudel ais ien verwondern aankeken. Peter was nog aigenzinneger as Oaltje en wis t nog veul beder. Baaid wazzen oareg aan nkander woagd. Wonder boven wonder konden zai t aibels goud mitnkander worden. t Duurde nait laank of elk nuimde hom ‘perfester’.

“Dij aigenzinneghaid het e nait van n vremde”, zee köster onder t eten en haar Oaltje ains schaif aankeken. “Zien ollu binnen gain hoar beder.” Zien moeke was votdoadelk op vraauwenverainen en zang goan. Verainen op onstuur en zai was aal veurzitter bie zang. En hai haar begrepen dat ze dommee op zuik noar n nij bestuur konden. “Aal stadse fratsen en der deugt ienainen naarns meer wat van. Doar binnen vraauwlu mooi onkloar mit. Zien pa is van t zulfde. Dij zit al ien kerkeroad en zol boudel wel even ombatterijen. En hai het domie ien buus. Dij is glad wies mit hom din zo’n man mit n beste boan bie melkfebriek kon e wel bruken. Hai mos sìnteboudel van kerk mor ains goud op order bringen. Dioaken Vriesemoa en plietsie Haarkemoa binnen der ook nait bliede mit.” Oaltje haar der gain bosschop aan. Zai haar heur Josef. Engelen, herders en wiezen kregen n male tied en juf haar der gain stuur meer over. Perfester zien moeke kwam der zulfs nog over tou dou juf ter mit domie over had haar. Perfester zien Pa, meneer Willems haar tegen domie zegd dat zai dit joar n echte staal hebben mozzen.

Dat leek domie wel wat. Hai mos dat mor regeln. Vriesemoa haar vroagd of hai wel goud wies was. Köster wol der haildaal nait van waiten. Doar was gain stee veur, en plietsie Haarkemoa docht dat zai der mor beder gain rebulie om moaken mozzen. Domie haar aal ais roupen dat t om vrede op aarde ging. En veur t eerst ien joaren mos der n klaaine boom komen. Ien n aander hörn noast preekstoul haar Willems besloten. Köster en Vriesemoa haren der stuur aan geven. Zai zollen boudel wel regeln en aandern mozzen zuk der nait mit bemuien. En domie docht dat t zo din mor mos. Kiender van zundagschoul haren t vernijs drok mit t ienstudaaiern.
Perfester zien moeke haar roupen dat zai t allinneg wel of kon en juf was nait meer neudeg.
Boer Vriesemoa en Haarkemoa haren aal n moal of wat vergoaderd bie köster thoes. Bie n klókje wazzen zai t gaauwachteg ains. Teveuren wer der drok spiekerd, zoagd en carbeleumd veur n staal. Haarkemoa haar nog n rieg ol dakpannen veur t dak. En t was kerstfeest veur zai der op verdocht wazzen. Vriesemoa docht dat ezel dij bie hom ien abbelhof laip ook ien staal mos. Din Maria haar ook mit n ezel bie stroat lopen. En hai haar nog n swaarte heukel dij os weden kon. Haarkemoa mos doar stief om lagen. Vriesemoa zee dat e net n ol zegebok was dij brannekkels vrat. Köster docht dat zien bok din ook wel mitdoun kon. Dij bok stond haildaal ien t achterende van zien toen ien n hut. n Echte rasbok veur t dekken van aal sikken dij der ien kontrainen wazzen. Din kon hail gemainte vot zain hou zo’n goie zegebok of hai wel nait haar. Doags veur tied haren ze boudel iennkander spiekerd. Pakken stro, vretensbakken, heu, brokjes, baiten en n bak veur wodder stonnen kloar. n Mooi schaif dak mit pannen der boven en t krubke mooi ien t midden. Ezel, heukel en zegebok links achter dikke planken. Aan rechterkaant n ooi van vraauw Diekhoezen mit twij leutje lammer. Ooi was heur n zet leden n moal oetreten en haar bie ram ien t kaampke laand lopen. En no wazzen der mor zo veur kerstdoagen n poar lammer. En grode pop van Oaltje kon mooi ien t krubke haar zai docht. Dou staal kloar was mos kerstboom stoef noast preekstoul. En elk docht smirregs op kerstdag dou zai kerk ien kwamen dat zai op n verkeerd stee wazzen. Roek van n boerenploats ien graauwduuster van keerzen en leutje lampkes. n Lucht om te snieden. Zegebok haar zien best doan en aal houken en hörns wodder geven. Onnuur zo roeken. Kerk was vernijs oareg vol, mor banken bie staal bleven leeg. Wazzen gonnent dij net zo laif stoan bleven. t Was noflek en kiender zaten mooi veuraan mit brannende keerzen.
Domie glunderde noar elk en nikte bliedeg bie t binnenkomen. Hai kreeg n haand van olderling en zol preekstoul op mor hai kon der nait laangs. Kerstboom stond ien weeg. Achterom en op knijen wol net zo min. Willems stond der rad bie en zol t even regeln. Haarkemoa keek Vriesemoa en köster mor ais aan. Aal drij gniflaagden. Köster kwam ien t ìn mit n kistje en pakte oet n duuster hörn lopiesweg n katheder. Domie haar hier dudelk nait op rekend en was van lèg. “Òfblieven”, graauwde köster dudelk heurboar tegen Willems dij t even regeln zol.
Baaid haren veurtied aal dikke roezie had. Haarkemoa mos der zulfs over toukomen. Willems vond t neudeg veurtied ien staal boudel nog mor ains aans hin te zetten. Bie geval dat Vriesemoa zag dat t krubke mit t potje vot was. Zegebok haar ien houk maal stoan kaauwen op n bain en pop haar t hoar der ook aal òf. Gelukkeg wis Oaltje der nog niks van, mor köster was aldernoarst vergreld west. “Willems zol der mit zien poten ofblieven!”, haar köster roupen. Domie zee dat hai bliede was dat elk weer op t feest van geboorte en vrede was. Zegebok en heukel stonden ien verboazens noast nkander over t schot te kieken. Zai wazzen ain en aal oor wat of doar nait aal gebeurde. Allinneg leutje lammer mekkerden. Bok docht dat hai t nait goud zain kon en ging mit veurpoten bie t schot op stoan en belkte mor ais. Gemainte mos lagen en ezel wol der ook groag bie heuren. Dij stond wat ien verdrukken achter heukel zien dikke gat. Ien ainen zag elk dat ezel heukel ien t gat beet. Dij brulde van schrik en sloug en schopte aal kanten oet. Planken vlogen der oet, schotten ondersteboven en zegebok nam n roam maank abbelsienen dij op n laange toavel kloar lagen. Dij haren hom aal n zetje lekker tou leken. Grode konsternoatsie. Kerkeroad stoof bankje oet en Vriesemoa greep heukel. Domie en Willems dij op zied baang stonden te weden zagen hou köster mit zegebok veurop en aal aander der achter mit t spul kerk oet gingen. Schoap mit lammer stond stil ien houk te kieken en mog blieven.
Dainst bleef ruier en boom wer wat loader aan stoken. En Josef en Maria hebben t spul red. Zo mooi as dij baaid dat deden. Herders deden heur verhoaltje, wiezen gaven kedoos en engeln haren ien gain joaren zo aibels schier zongen. Domie bedankte elk dij zien best doan haar en dou kregen kiender n boukje en n abbelsien. En noatied bie t omtrekken was der nog sukkeloamelk. Aan t ende van feest heurden ze apmoal Oaltje vrezelk gilpen en schraiwen. Dij wol nait zunder heur pop noar hoes en haar hom pakt oet t krubke. Grode schrik en konsternoatsie en zai was nait te bedoaren. n Vrezelk aarm verdrait. n Week loader mog Oaltje mit juf van zundagschoul n nije pop oetzuiken. Domie docht ankomend joar mor gain baisten meer bie t kerstspul. En boom mos mor weer op t ol stee.

Jonges wazzen orreg lamlendeg. Haren aigenliek haildaal gain zin ien speulen. t Was vreselk waarm. Orreg benaauwd,” zwol wel wonweer kommen” docht “Hoas”. t Was apmoal dunderknuut watter vloog. t Jeukte aldernoarst op kop en aarms. Wat mozzen ze no ais doun… t Duurde gelokkeg nog mor annerhaalf week en din was t grode vekaansie. Doar haren ze zin aan. Piet zien Pa kon eerste twij week n grode zummerhoes ien Drìnt kriegen van collegoa. Doar was hai orreg wies mit. Allinneg vonnen Pa en Moeke t niks dat Piet allinneg was. Zuskes zollen zuk baaid wel redden. Piet zien Pa was op bezuik west bie ollu van ‘Hoas’ en ‘Snöt’. Of dij baaid nait mit konnen. Bert zol noamelk mit zien ollu noar boetenlaand. “Haildaal noar swaarte duustere woud ien t Duutse laand maank baargen”, wis Piet. Jonges moggen mit as ze goud oppazen en gain ondeugd oethoalen zollen. Volgens Piet ston t hoeske haildaal midden ien bos maank zaanderge verstoevens. Nörg haitte dat doar en der wazzen ook nog dunen mor gain zeewodder. Joa, en din duurt annerhaalve week orreg laank. Z’ haren apmoal zin ien vekaanzie. Mor nou konnen z’eerst wel ais noar t hoeske van Sien ‘kont’ goan. n Lùtj’hoeske aan boetenkaant dörp woar Sien, n olle vrijgezelle dainstmaaid woont. Heur bienoam was omreden heur smale pestuur mit n braide batterij. Jonges huifden dat thoes nait zeggen. Din kregen ze gewis straf. Piet docht dat Sien achteraan stoan haar dou onze Laimeneer batterijen oetdailde. “Was niks aans meer over as dizze, mor joe konnen der wel goud op zitten”.
Bie hoeske stonnen wat bomen en ‘Snöt’ wis dat ien ain der van n holtdoef nuzzelde. En hai haar bie zien aaierverzoameln gain holtdoefaai. Meschain konnen ze wel bie t nust kommen. Bert von t mor niks. Dij haar gain aaierverzoameln. Wat of dij doef der wel nait van vienen zol as z’ hom zien aaier ofhoalen. Triesteg toch. Zollen doeven ook janken? Doar haren ze nog noeit over noadocht. En doar wollen ze t no aigenliek nait over hemmen.
Bie hoeske wees ‘Snöt’ boom aan. Ze zagen t nust en der zat gain doef op. Aan onnerkaant kon je gewoon zain datter twij aaier ien lagen. Allinneg nust zat wel op n maal stee ien boom docht ‘Snöt’. “Nee hur”, zee Piet ” doar kinnen wie zo bie, dat vaalt best mit”. t Wer aan aal kaant bekeken en ze wazzen ter nait over ains. “Gain perbleem”, zee Piet ” ik hoal ze wel op”. “Loat mor mooi” von ‘Snöt’ ”veul te gevoarelk”. Piet was aal onnerwegens. Eerste poar meter gingen orreg rad en dou wer t wat stoerder. Hai mòs n poar moal om boom hìn noar aander takken. t Vail nait òf. Nog mor n poar meter. Beneden hailen jonges oam ien en zagen aan onnerkaant dat t nait kon. Piet bèlkte “ kin makkelk”.

Mits kwam doef aanvlaigen. “Mout k hom dommee ook mitnemen” raip Piet. “Dou doe mor veurzichteg” zee ‘Snöt’. t Was te loat. Piet glee mit bain van tak en bleef ien vörk van tak tegen boom hangen.
Hai zat muurvaast en kon gain kaant oet.
“Help mie jonges” kwam der benaauwd oet. Grode konsternoatie. Wat mozzen ze no? Hou kregen ze Piet doar oet? Hai zat recht overìnd mit aarms om boom. Zai zollen kieken of Sien n ledder haar. “Wat of ze doar wel nait mit mozzen” wol Sien waiten. Ze schrok zuk n ongeluk dou ze t heurde en bounderde vòt mit noar boom. Z’ haar gain ledder. Of Piet zuk doar nog wel hollen kon. Piet raip dat t gain perbleem was, hai kon gain kaant oet. Bert docht dat ze boom meschain mor omzoagen mozzen. “Noatuurelk nait, doe slaif” zee Sien, “bìstòe haildaal maal”. Sien ging op draf noar boer Haarms dij tillefoon haar. Haarms zol votdoadelk branweer bellen. Dikke vief menuten loater heurden z’ ien dörp datter braand was. t Was mor even dou ston branweer mit n haile optocht bie hoeske van Sien. Dit was toch n eernsachtege zoak. n Dikke kwoajong boven ien boom dij der nait oet kon. Laange ledder werd oetschoven stoef bie Piet. Kwam ain van branweer ledder opkroepen. Hai kon eerst weer omdeel veur n zoag. Der zaten n poar dikke takken ien weeg. t Duurde aal mit aal n lutje tien menuten en dou kon Piet bie ledder omdeel. Beneden was hai haildaal abuus en kon niks meer zeggen. Plietsie dij der ientied ook biekommen was, wol nog wel even mit Piet en jonges proaten. Bistoe jong van onz’ olderling haar e vroagd. En dat mit dij dikke snouk, wastoe dat ook nait ? Zoon grode jong dij zol toch beder waiten. Zai zollen mor ains rad moaken dat ze veur plietsie aan op bero kwamen. Branweer ging nog even bie Sien op kovvie.
Plietsie stuurd’ elk noar hoes din t feest was doan. Mit schrik ien bainen gingen jonges op n draf noar bero. ‘Hoas’ docht dat ze meschain wel ien t hok stopt werden. Piet kon wel janken van aal ellèn. Dat hòm dat no weer overkommen mos. Der was ook haitied wat mit hom.
“Konnen wel ains bezoekingen van ons Laimeneer weden”, docht hai. En t haalve dörp zol der noatuurlek weer van waiten dat dij hampel van olderling weer ondeugd oethoald haar. Pa zol doar vast nait bliede mit weden. Dij haar hom aal ains n moal draaigd dat hai hom veur ien kerkeroadsbankje zetten zol as hai deurging mit zien fiebelekwinten.
Plietsie was net even veur z’ aan bie bero. Dij was op ploffiets. “Vrouger haren ze n swien mit piel en boog”, pebaaierde ‘Snöt’ nog even. “En wie hemmen gain aaier, zulfs gain lege dop”. Hai docht dat dij doef vaast en zeker n boom wieder haar zitten lagen. “k Heb last van mien zenen, t lief dut mie der zeer van”, zee Piet. n Aander plietsie dee deur lös en ze konnen votdoadelk mitnkander noar ketoor van komsoares. Dij keek over bril ain veur ain noar jonges dij op rieg annerkaant bero stonnen. t Was aibels stil. En dou mòs Piet mor ais vertellen hou t goan was. Dij hotterde t verhoal haildaal deurnkander. Ze kregen n zwoare preek van komsoares. En as der nog n moal weer wat gebeurde din konnen zai aal woensdagsmirregs op plietsiebero strafwaark moaken. En as ze din toch n doeveaai wollen din mozzen ze mor noar Kloas Baalk goan. Dij haar n hail groot hok mit doeven. En dou konnen ze noar hoes. Boeten keken ze nkander ais aan. Dat was orreg mitvalen. t Begon zachies te druppen en lucht was orreg duuster en draaigend. Elk ging mit lood ien stevels noar hoes. Pa keek swaart dou Piet keuken ien kwam. t Dunderde en bliksemde mit geweld en boeten smakte t wodder mit bakken op stroat. Mooi weer was even doan.

Hai schopt t klaai van stevels en wist t swait veur kop vot onder t houdje. Hangt t geweer aan scholder en blast ien handen. Diezege flaren, en wilgen stoan doeknekt te kleumen maank t raait. Aalderwegens druppen. Wilsters joagen kloagend over t laand en gaanzen reveln heur gehaaimen.
n Leutje wereld. Hai huvert en pakt t geweer vernijs ien baaid handen.

Even wieder schoft dook even aan zied. Polen, hai lopt richten t hoeske van ol Job, net veur baarmsloot. As hai over betonploaten lopt noar diek komt ol op n drafke achter t hoeske vot. “Moi.” “Moi.”
“n Leutje wereld, nè.”
“Joa.”
“Nog niks?”
“Neu. Ik kiek nog op kwelder en loop din weerom laangs Baaierm noar Spiek. Toch kieken of k hom kriegen kin.”
“Paas mor op. k Zol mor diskaant blieven. Mooi zo loaten, kovvie?’
“Neu, best aanboden mor k wil wieder. Moi.” Boven aan diek glopt e over raand. Fiene drupkes sloagen hom ien snoet. Hai dut kroag omhoog en jes aan boven tou dicht. Kikt nog eefkes weerom. Ol dreudelt bie t achterhoes. Vremd, wat het man toch? Wat n bibberstemke, t zel kolle weden, zelve mor reken.
Din lopt e over diek. Aanderkaant zuikt e zien pad ien n dichte dook. Dit vaalt hom nait tou. Over kwelder lopt e richten t wodder. Dikke koppels eenden en gaanzen vlaigen verbilderd vot. t Wodder is ofgoand en haalverwege. n Flare dook benemt hom t zicht. Hai blift stoan.
Job, toch ampaart. Hou old zel e no weden? Om en bie negenteg? Al joaren allinneg. Maal, zien vraauw oet tied kommen dou leste van zeuven jonges geboren wer. Doar was wat mit, zeggen zai op t dörp, mor t rechte wait gain mìnsk. En of der nog ain van jonges thoes is, of dat zai apmoal al t hoes oet binnen wait ook gain ain. Der zol nog ain touholden, mor vroag nait hou en wat. Ol redt hom zulf en ie zain hom nait ien dörp. Maaid van boer nemt hom wel ais bosschoppen mit.
En ien kontraain spoukt t en wil gain ain meer doar swimmen ien zee. Börgmeester en plietsie hebben aal joagers toustemmen geven hom te kriegen. n Premie van honderd doalder. Joagers duren hoast nait, aans nait as mit twijen.
En no stoa k hier allinneg, bedenkt hom. Lopt n rillen hom over rug. Hai kikt over t wodder. Verrek, stoan lienen. Stokken kommen der net boven oet. n Haalf uurke wieder en din ligt boudel dreug.
Dat kin t netuurelk weden dat ol Job zo vremd dut.
Meschain baang dat z’hom boudel der of hoalen. n Poest wiend blast roemte en n gat ien dook. Schrik slagt hom om t haart. Ien ain bewegen scholdert hai t geweer en schut. Bam. Ien n diezege flare slagt wat ondersteboven, komt omhoog en vaalt nog ais.
Hai trilt as n rusk en vuilt t bonken ien oren. Haalf oet t wodder komt t nog n moal ien t inne en lopt richten zee. Din benemt dook hom t zicht. Nog ain moal waait t wodder schoon. t Is vot, en blift vot.
As n haalfmaal runt e over kwelder en diek over. Bie t hoeske ropt e aan achterdeur. Vaast. Hai bonkt aan t glaas en belkt. Is gain mìnsk, wat of e ook dut. Din runt e richten Spiek, noar hoes.
Thoes vlugt e zo ien hoes, mit smerege stevels.
Vraauw zit stiefoet.
“Ik goa votdoadelk noar börgmeester”, zegt e en runt ter weer oet.
“Zelst die nait eerst omtrekken?” ropt vraauw nog.
“Of dien stevels bounen?” Mor hai is al vot.

t Is moeskestil ien collegezoal. Wat n verhoal. “Dat, was leste orkebeer”, zegt perfester. “Nooit is der wat van hom meer vernomen of aanspould. Op t Hoogelaand gong vlag oet en ien Spiek haren zai dik feest. Noatied binnen aal manlu van Spiek nog weden zuiken achter Polen. Niks. Ol Job hong aan n taauw deur t loek noar zolder, ien t achterhoes zagen zai. Lag n petret op vlouer onder zien vouten. Joa, haar man zegd, dou hai t petret ien handen haar. t Was dokeg dij dag, mor mie ducht …” Perfester pakt buusdouk en snuut hom neus, en nog ains. “Ie kieken apmoal mor eefkes ien Knelis zien dikke bouk op bladziede 668, en din benoam bie ortbeer, 2e betaikenis: ‘herma-frodiet. Volgens t volksgeloof is er van zeven zoons één n ortbeer’. Wie goan noar hoes”, zegt perfester mit n dikke haals en vrift ien ogen. Elk trekt hom jes aan en lopt op tonen noar boeten. Doar doun zai pas knopen en ritsen vaast, en baargen buusdouk op.

Golvend hoar mit krullen, blaauwe ogen, n wipneuske en n luddek tudebekje dij haitied laagt. Op aal drij foto’s en mit n strak bloeske doar knoopkes nait apmoal dicht willen. Kommende zotterdagoavend wil k die zain, ston ien mail. En no mos e n roos kopen op stoatsion. ‘Alleen deze, meneer?’ zegt verkoopster. n Laange koker mit roos. Ik loop veur maal Jan, docht e, knakte t laangste end van steel en smeet dij mit koker ien n òfvalbak. Zo, hai paast ien buus. Doar zit e din, stikvol zenen. Gain wc ien traain, ook dat nog. Hai kikt ais ien t glaas. Best wel knap, 28, kört hoar, blaauwe ogen, ambtenoar en n aigen roeme wonen. ‘Man zuikt n Grunneger vraauw’ ston boven site. Zai was d’eerste en ainege dij mailde. Margriet, slank, waarkt oet hoes, ook 28 en vragt hom geliek hemd van t gat. En no mout e mit t wotter veur dokter. Ach, ales waiten moakt nait gelukkeg. Zien leutje ainpersoons fletje doar e de kont nait keren kin. t Waark bie waarkveurziening, zien ienhammen en dat binnenbaand der deur komt as e nog ais goud ien spaigel kikt. n Knarriekooi mit n taauw aan t plefon en n goldvis ien kom boven op kaast aans luzzen baaid poezen heur brokjes nait meer. Hai zigt t wel. Ik kom, haar e mailt. k Hoal die van t stoatsion, roos ien rechterhaand, mailde zai weerom. Hoofdstoatsion haar e vroagt. Nee centroal. Dou begreep e t even nait. Utrecht centroal was t. Das hail aans wat as Stad. Vraauwlu, ie mouten der wat veur over hemmen. Ien Zwolle ging e der eerst oet, zo neudeg mos e. Dik n haalf uur loater gaait t wieder. Ien Utrecht is t drok. Gain roos en Megriet. Over drij ketaaier gaait eerste weerom zigt e op t bord en ook hou loat leste gaait. As hai hom omdraait lopt e tegen ain aan.
‘Ken je niet uitkijke, schele!’ ropt ze. ‘Eikel!’ Din zigt e n roos.
‘Megriet?’ stötjet hai en pakt t rooske oet buus. ‘k Hoop nait dat ales bie die zo klaain is,’ laagt ze. Z’is oareg gruid noa leste foto’s. Tjonge en geliek ook wat joaren older worren. Krullen binnen der oet, vrezelk swaarte strepen en blaauwsel boven d’ogen en n poar lippen dik aansmeerd mit robaitennat. As ze kop hinneweer dut heurt e t tingeln van n stuk of wat velgen aan oren. ‘Wat bist ja loat?’
‘Vertroagen,’ zegt e.
‘Wie goan oet eten, kom,’ Ze gript hom stief bie d’ aarm. Elke stap bonkt e tegen heur heup. Bie ‘Een snelle hap bij Ab’ mout t weden. ‘Betoal doe mor, mien knipke ligt nog op koamer,’ zegt ze en pakt heur dubbele pozzie petat, drij frikandellen en n blikje energiedraank. n Stoetje kroket is hom maans genog. Ze kaauwen boudel op stoand bie n plaank veur t glaas. ‘Zo, lekker, no noar bioscoop filmpje kieken,’ en ze wrift n vlek joppiesaus ien jaas. Film is al begund. ‘Hier’, zegt ze, ‘zitten, dit is mien stee haitied.’

Ze kropt stief tegen hom aan en begunt vernijs te kaauwen. Hai heurt hou of popcorn piept en knistert. Runt n man deur t beeld ien zien blode piemel en n vraauw ien blode gat der achter heer. Hai vuilt n haand op zien knij. t Benaauwd swait brekt hom oet en hai schoft omhoog, net as haand. Rusteg zitten blieven, heurt e. Hai slagt t aine bain over d’aander, din dut ze aarm mor om hom tou. Gelukkeg is t n groot hoes ien film mor as vraauw man te groazen het vuilt e haand vernijs op bain. En din is film kloar. ‘Mooi he’, glundert ze, ‘hest wel goud zain?’ Hai kikt op t allozie. ‘ Wie monnen opschaiten aans wort t lopen noar Azzen.’ Ze hobbelen mit n baaid noar t stoatsion. ‘Dou mie dien paske mor eefkes.’ ‘Wat?’ zegt e.
‘Ik goa mit, wie kinnen nkander no toch!’ ropt ze. t Is of e op hazzens tegen n dichte deur lopt. Riddersloagen geft e t pasje. ‘Dien nummer, tou nou aans binve te loat.’ Even loater gaait t op n draf noar perron. Net op tied. ‘Doe bie t glaas en ik lekker tegen die aan,’ zegt ze en legt heur tillefoon op t bredje veur t glaas. Veurbie Amersfoort snurkt ze as n os en ien Zwolle wort ze nait ais wakker. Hai is der roar van, hou nou dommee. Bie Hoogeveen kikt e ien dikke rooie ogen en kwiel op waang. Maauw van jes is nat. Ze begunt vrezelk te proesten. ‘Nee he’, zegt ze, ‘mien allergie. Zol der ain ien traain zitten dij n kat het?’ Ze proest en snöttert en ogen worren aal dikker.
Mien jes dinkt e, doar ligt ‘Moortje’ haitied op.
Ook dat nog. Din wort ter remt en binnen ze der.
As ze op perron stoan, dreudelt e. ‘Wat is ter’, zegt ze. Hai kikt heur nog ais aan.
‘Dien tillefoon!’
‘Wait k nait, ik kiek wel even,’ snöttert ze en lopt weerom ien traain. Hai stekt haand omhoog noar conducteur en drukt op t knopke ‘Deur sluiten’. Gaait n fluitje en hai kikt nog even traain achternoa.
Zo, gaauw noar hoes.

Hai stond d’r nogaal ains n moal. Aan t ènde van de dag en sums smörgens vroug toun t nog summer was. Hong mainsttied zwoar op stuur van zien fiets schoon dat e ook wel ains op staang zat.
n Klaain doeknekt kereltje. n Noaber dij n blok wieder woonde. Joe kinnen dat wel, vief hoezen, n klaain schuurtje mit kolenhok, en n tegelpadje d’r achterlaangs. Hai woonde haildaal aan t ènde soamen mit zien vraauw. n Grode stoense kloetenstamper. Ze haar nogaal wat bienoamen. Volgens t dörp n huuske mit n kruuske.

Stil kon e stoaren noar vlucht mit knarries en wildzang achter bie ons in toen. Sums wel n haalf uur. Joe zagen hom dudelk genottern. Voak duurde t nait zo laank en was t mor even. Wie heurden din aan t ènde van blok dat e “Wullum” haitte en “dat t eten op toavel staait, en as hai nait gaauw komt din …,” en t aander konnen wie mainsttied nait meer heuren.
Wie zagen din dat e vlaigen kon.

In t dörp kwam e voak laangs mit zien grode vrachtauto. Zo’n pladde mit van dij kleppen aan ziedkaant. Hai was melkrieder.
Ik haar allernoast bewondern veur hom, omreden dat e zo’n klaain staark kereltje was. En din mit zo’n grode vrachtauto. Bie t daip, aan t ènde van reeën en op onmeugelke bragelge klaai-loanen achteroet hoalde hai ze op. Van dij glimmende melkbuzzen. Stoppen mit d’auto, smui d’r oet wuppen en in ain loop vot n klep omdeel.
Mainsttied in elk haand n melkbus, n zwaai en ze stonden d’r op. Sums aan t ènde van de dag mit n klain wupke van knij.
Nait ainmoal graimen, gain drup d’r noast. D’r vuil gain deksel òf. t Was of d’r haildaal niks in zat. Toch was d’r wat verdraitegs in zien oetkiek.

Volgens noabers was t wat van “gain kinder en as ze nou mor es beter noar domnee luusterden”. Hai was gain dikke proater. Ik vroug hom ains of e ook vogels haar. Nee, hai mommelde wat over “zien vraauw, rommel en gain hokje”. Ik zee hom dat mien pa in eerstens van t kolenhok n hokje moakt haar. Ze hadden ook pas n gaskaggel zee e, en de vraauw kloagt nogaal over dat graauwe smerege stinkhok. Of e meschain even bie ons in t schuurtje kieken mog.

Moanden loater was e mor zo bie d’achterdeur. “Volluk en of e even wat vroagen mog”. “Kwam d’r nait in, konden boeten wel even proaten”.
Zee dat e zien vraauw verrast haar om t kolenhok oet te bounen. Het hom oetbroken en even wit. Vot in hoes de koamer, overloop en t achterhoes ook mor even doan. t Zaail bount, kokosmat en traploper op t linnenrik klopt en t was hom zulfs nait teveul de traproeden te poetsen.
De vraauw vond dat de noabers n goud veurbeeld nemen konden aan zo’n kerdoate kerel. Zien veurstel wat ze mit kolenhok mozzen, en n poar knarries konnen d’r wel in, vond ze “nait haail eerlek, en tou din mor”.
En nou wol e vroagen of wie nog n poar knarries of zo over hadden. Moeke, dij d’r ook bie stond, zee dat Pa nait grienereg mos doun en mor gaauw wat vogels mos oetvangen.
En wat Moeke zee gebeurde mainsttied bie ons thoes. Zoaterdag soavonds kwam e nog even laangs. “Hai docht k breng nog mor even twij segoaren en n haalf pond tebak en veur Moeke n cyclaam”.
Doarnoa zagen wie hom sikkom n haalf joar nait weer. Allineg as e in de kontrainen onderwegens was mit zien vrachtauto.

Inains was e d’r op n zoaterdag mor zo weer. Haar meer proat en dudelk pelzaaier in t leven. Zee dat zien vraauw eerstens nogaal bromd haar. Hai zat teveul in schuur. Of e d’r nait wol sloapen, ze zol hom d’r wel n kermisbèrre moaken.
Toun hai n moal thoes kwam en bie zien vogels keek docht e wat ligt doar in t hok. n Klaain stukje appel.
n Week loater vond e nog ains een stukje cake. Hai zee niks en genotterde.
Doarnoa was t nogal ains dat as e thoes kwam ze net achter in schuur was. “Touvalleg mos ze …” en din kwam d’r voak ain of d’aander verhoal. Hai zee niks, nikde allinneg mor. Hai begreep t ja wel.
En nou kwam hai vroagen of wie ook n törreldoef mizzen konden. Veur zien vraauw, moederdag zee e zaacht en keek noar vlouwer.
t Was orreg waarm veur tied van t joar vond e. Wie begrepen hom. t Lag gevuileg dit kruus.

Op n zundagmórgen bie kovvie, toun hai zien segoar opstak haar hai t zo mor zegd. Dat t net wat veur heur zol wezen, zo’n tórreldoef veur in t achterhoes boven deur. Allineg van heur, ain dij roupt as t regen gaait.
Onder tied dat klok haard tikte, haar ze hom aankeken. “Joa” zee ze zaacht. “In zo’n hok as t veurhoes van zo’n grode boerenploats”.
Hai was groots, ze dailden nait allineg soamen hun kruus. Hai haar alvast n roem hok moaken loaten. t Hokje mos mor geliek recht achter deur as je binnenkwamen.
Zien vraauw haar vrouger ook ja bie boer waarkt as maaid. Ze wol gain kerkje, doar haar ze wat muite mit. D’r was in t verleden teveul gebeurt.
Vrouger hadden ze bie heur thoes ook zo’n doef had. Pa was hail wies mit dij doef boven d’achterdeur. Heur bruiers, d’r waren vief, dochten doar aans over. t Gebeurde nogaal n moal dat Pa zoaterdagssnachts tot bèrre oet mos omdat doef raip.
D’r werd doarnoa mainsttied straf oetdailt. Heur bruiers neumden dij doef din n dikke verroader en dat doevesoep best smoaken zol.

Hai kreeg zien doef. n Week of wat loater kwam e nog n moal.
D’r waren ook jonge knarries en hai mocht van zien vraauw n hok achter t hoes.
Zien vraauw zulf begon d’r pelzaaier in te kriegen. Ook aander noabers dailden mit in t geluk en t kruus. Zulfs melkboer en bakker bleven laank stoan proaten en wollen sums kovvie.

n Joar loater kwam e nog ains. Haar n medalje in haand. Kwam d’r zulfs in en dronk kovvie mit. Wonnen op de tentoonstellen. Was lid van n verainen worden en toun hadden ze tegen hom zegd dat e mit tentoonstellen mit doun mos.
Hai werd d’r nait over oetproat en zien vraauw mos hom ophoalen. Ze was orreg groots op hom en zien vogeltjes.
t Kruus was en bleef d’r, mor was zichtboar te droagen.
t Was nait zien lèste medalje, hai won nog meer. Of pa gain lid worden mos, hai zat noamelk in t bestuur. Pa gaf zich op, en Moeke gaf nog t ain en aander mit veur de verlötten.
Buurvraauw haar t er mor drok mit want ze regelde de verlötten noamelk. Ze mozzen neudeg weer noar hoes want t bestuur kwam nog laangs.
Hai dreudelde wat bie t weggoan. Keek nog es n moal herom en toun nog es noar Pa en Moeke. Hai stoamelde, en zaacht zee e “nog bedankt, e veur e… aal e….”.
Moeke snoof, keek aander kaant oet en zee dat t goud was zo.

Ik kiek over laptop. Zel k t vroagen? Ik bin nou onderhand twij uur stil west. Vraauw zit op baank. Braaien, kantbraaien is mie al ains zegd, stoer. Bril op punt van neus en snoft aalgedureg. Kiek, as ik dat dou, snoeven, din belkt zai geliek van ‘hestoe gain buusdouk’. Ik koggel eefkes. Gain oasem. Kerel, zai het gewoon n drup aan neus. Ik pebaaier t gewoon. ‘Wilstoe ook kovvie?’
‘Joa, kiek. Nou kin k weer vernijs begunnen te tellen. Kinstie nou nait eefkes stilholden?’ Ze smit t braaiwaark aan kaant. Maal vel zai ik, of wie kriegen roeg weer.
Ik klap laptop dicht en leg hom op toavel. ‘En dij radio din aal te belken? Dij heurstoe zeker nait. Heuren en zain vergaait joe hier. Ik kin mie nait concentreren en kin t schrieven zo wel vergeten.’ Ze komt in t inne en lopt noar keuken. ‘As ik kovvie hebben wil kin ik t zulf ook wel pakken.’ Kloar is t weer. Ik hol mie mor stil. As zai weerom komt mit kovvie baargt zai boudel geliek op, pakt twij knoppenkastjes, dut radio oet en drukt tillevisie aan. Din nuzzelt zai heur op baank.
t Begunt mie te jeuken. Dat is nou aal oavends t zulfde gedonder. Is t gain lewaai in de keet van radio din is t wel dij rötterge tillevisie. En of zai doof is, zo haard staait boudel aan. Ik hol mie wel stil din t helpt toch nait. t Beeld blift swaart. Ze lopt weer noar tillevisie.
‘Hé, krieg we dat weer.’ Ze kikt mie aan. ‘Woarom dut dat ding t nait. Hestoe der aan zeten?’
Ik zeg niks. Ik kiek nooit tillevisie, luuster ook gain radio en dou boudel dus ook nait aan. En zai wait dat wel. Din sums gaait zai wel ains n week noar dochter oppazen en din komt t spul hier in hoes nait ain moal aan. Doar huift zai nait baang veur te weden. Ik blief der wel òf.
Ze pebaaiert t nog n moal of wat, moppert, smit kastjes op toavel en pakt tillefoon. Ik knies. Vraauw belt zeun. ‘Kinst even kommen, tillevisie dut t nait.’ t Is even stil. ‘Heb k aalmoal al pebaaiert, hai dut niks.’ Din gaait ze weer zitten en wacht.
Joa, moeke en zeun. Twij poar handen op ain lief, kom doar nait tusken. En zeun het zulf n joar leden ales ombatterijd mit n nije tillevisie en radio. Hai het t wel oetlegd, mor zai huiven mie der nou nait meer om kommen. Wie wazzen dou wel geliek van t geknipper van ons videorecorder òf. Doar mos hai ook nogal ains veur laangs kommen, din as t stroom der of west was knipperde t lichie aalgedureg.
En dat waarkte vraauw op zenen. Wie hebben nou n dvd-recorder en hebben al wel twij moal dvd luusterd zunder geluud. En as zeun din kwam was t kloar.
Hai is der votdoadelk gelukkeg. As zien moeke belt kin e vlaigen. Hai trekt stekker der oet, drukt hom der weer in en kloar is t. Resetten hait dat, heuren wie.
Ik laag eefkes. ‘Eerder,’ vrouger mag k nait zeggen noamelk, ‘eerder stampte dien moeke aaltied stief op vlouer as tillevisie swaart bleef.’ Zeun laagt. Dat trekje het e van zien pa, dij laagt ook aaltied as hai t nait begript. Ik hol mie mor gaauw weer stil din ik zai dat vraauw mie wel weer bieten kin.
Zeun geft zien moeke verzichteg n zeggen. Nait aal op ale knopkes drukken. Zai sputtert nog eefkes, dat zai dat nait dut. Zeun kikt mie aan. Ik zeg niks. ‘Gewoon even wachten,’ zegt e, ‘nait zo ongedureg weden.’ Hai wil gain kovvie en gaait geliek weer vot.
Vraauw kikt mie aan en wacht of k der nog wat op te zeggen heb. k Hol mie mooi stil. Ik loop noar kaast, griep mien gele oordopkes en prop dij in oren. Din pak ik laptop en zucht eefkes hail daip en hail haard. Oet mien ooghouken zai k heur vergrèld kieken. Zai jagt ain van katten van schoot en tillevisie gaait nog haarder. Laptop blift swaart. Ik joag kat vot, din dij wil nou bie mie boven op laptop zitten. Wat krieg we nou? Ik druk hom n moal of wat vernijs aan en oet. Ik krieg ter glad waarm van. Verzichteg kiek ik even over scholder of stekker der in zit en of t stekkertje wel in t apperoat zit. Batterij is noamelk stukkend en hai mout gewoon mit n adapter aan t stroom. Nee, hai dut t nait. Dood. Ik zet hom op toavel, pak tillefoon en loop noar achtern. ‘Wel hestoe beld,’ wil vraauw geliek waiten as k weer zitten goa.
‘Ons Laimeneer. Nee, zeun. Computer dut t nait.’ Ik zai n trekje om heur mond. ‘Astoe mor nait
dinkst dat wie geld veur n nije hebben. Hestoe al …’
‘Joa dat heb ik. Dinkst dat k Jan onneuzel bin?’ As k vernijs op baank zit pebaaier k het nog mor ains. Niks.
Kat het t drok om mien vouten. Schoerelt aal wat en wil speulen. Dat is wel t leste doar k zin aan heb. Ik joag hom vot. Even loater tikt e mie mit n pootje aan bain. As k hom n waai geven wil kikt e mie aan mit n poar grode ogen. n Lös endje snoer in bek.

Bie ons thoes vrouger mog t nait. Gain hond en ook gain kat.
Der wazzen vogels, dat was meer as genog. “Kosten aal n bult sìnten en meer opvreters kinnen we der nait bie bruken”, zee Moeke. Zulfs n òfgriezelk potje jaanken hulp nait. Mainsttied was der elk joar wel ain dij vernijs begon te soezen. Moeke wol nait om liek. “Wel loat hom oet as t regent?” t Ging mooi nait deur. Zulfs dou wie older wazzen, kwam der wel ains n daaier bie, mor gain hond of kat.
Wel dou wel n hond haar, was Joakob. Dou ze ains n moal bie winterdag genougelk mit n baaid bie kaggel zaten, zien Rika mit kat op schoot, was hai der over begonnen. “Dat t wel goud weden zol, veur ons Moortje, om n speulkammeroadje te hebben.” Rika haar hom verbilderd aankeken. Zo’n laif klaain hondje haar hai docht en dat was ook ja net wat veur Rika. Haar ze vot wat omhanden. Zai haar hom mit optrokken wenkbraauwen aankeken. “n Hond? Wat of ons Moortje mit n hond mos. Hai was ook aal oareg op leeftied”. Mor Joakob haar t schienboar aal langer ien kop. Zai wis, dat wat Joakob zich ainmoal ien kop hoald haar, der mor zo nait weer oet was. “En wat veur ain haarstoe din wel nait docht?”. Hai docht n Vraise Stabij of zo, hai wis allinneg nait of e wel Grunnegers verstoan kin. Vraise toal kin wel ains n perbleem geven. n Drìnze petries mos t aans mor weden, dij toal liekt meer op t Grunnegers. “Gain van baaid”, haar Rika rezeluut zegd. “Wie hoalen ons n Münsterlander oet Achterhouk”. En zo gebeurde t.
t Was n alderlaifst hondje. Maist swaart en t mos din ook mor n Blekkie weden. Moortje kon t eerst hail nait zo meroakel worden mit t lutje hondje. Dat haar even tied neudeg. Blekkie mos n baarg leren en t ging hom vlöt òf. t Was n laive, zaachte hond veur Rika en Joakob en hai zat vol mit kuren, krekt as zien boas. Bie zummerdag lag hai groag laankoet midden ien toenpad op oetkiek. Mit zien poten noar veuren en snoet der op. Ogen open of op haalf zeuven en oortjes noar veuren. Der ontkwam hom niks en zo kon hai mooi bie noabers en aigen hoes boudel ien goaten holden. Wel t achterhoes ien en oet ging en wat ien keuken op t aanrecht gebeurde. Veuraal t leste. Hai kon t ook meroakel goud mit buurvraauw vienden en kreeg nogaal ais n soepbonkje of wat knizzels. Ain dag kwam ze van bosschoppen thoes. Achter t hoes heurde zai datter ain bie veurdeur was en ging gaauw ien hoes. Blekkie zag oet ooghouken hou n fiets mit bosschoppen tegen schuur zet wer. Mainsttied as buurvraauw weerom kwam van bosschoppen kreeg hai n koekje of n stukje worst. Dizze moal duurde t wel oareg laank. t Begon wel noar slachter te roeken. n Stief ketaaiertje loader kwam buurvraauw bosschoppen oet fietstaas hoalen. Oet toen keek Blekkie mit touknepen oogjes en bleef lui op plak. “Mot je gain stukje worst”, raip ze aal ains noar Blekkie. Dizze dee net of t hom nait aanging. “Din mor nait”, bromde buurvraauw, “astoe dommee mor nait soezen komst.” Blekkie zag dat buurvraauw nog n moal hìn mos op bosschop. Zai was zeker wat vergeten. Veur t hoes kwam zai Rika tegen. “Is joen hond nait ien order vandoag?” vroug ze. Volgens Rika mekaaierde hom niks. “ t Zel wel van zun kommen, hai ligt hail dag ien toen te bakken.” Buurvraauw mos weerom noar slachter. Zai docht dat ze leverworst liggen loaten of vergeten haar. Ze wol Blekkie n stukje tou, mor kon worst nait vienden. Slachter begreep der haildaal niks van. Hai mainde dat ze aal n leverworst kòft haar. “Dou mie toch mor weer n nije mit, k wor vast n dagje older”, haar buurvraauw zegd. Thoes snee ze vot n plakje veur Blekkie of. Dij kwam lui ien de bainen, rekde zuk ais n moal laankoet, bulkte aldernoarst en snoof mit n optrokken neus aan t stukje worst. Hai huifde nait. Buurvraauw haar hom mor toen oet ien hoes jagd. Ien dij glìnne zun komt nait goud. Dou Joakob aanderdoags ien toen was, docht hai: “Wat heb k doar tussen eerabbels?”
“Wie mouten mor even kieken wat of doar ligt nait”, haar Joakob tegen Blekkie zegd. “Verdold, n haalf verropte puut van keurslachter. Zol ons Moortje vanzulf wel weer oet asemmer hoald hebben, dochtst ook nait Blekkie? Dij mag doar haitied groag even n moal bie snuustern.Wie zollen eerst mor ains weer n dikke vlint op deksel leggen.” Blekkie haar om mit oren plat op kop schaif aankeken.

Wie zaten net achter kovvie smörns achter t hoes, t was oareg waarm en buurvraauw haar al
hikhakkerij. Dat, dit kon zo nait laanger, hai zol hom schoamen en vanmirreg votdoadelk noar Stad veur n nije boksem. t Was eefkes stil en buurman pebaaierde nog dat ter niks mis was mit dizze boksem en dat hai buurman helpen zol mit zoagen.
Even loater kwam e zeggen dat t nait kon, der was wat tussenkommen. Mien vraauw knees.
En no was e der al weer even noa theedrinken.
‘Ik help die vot mit’, zee e. Hai keek nogal swaart. ‘Wie goan eerst wat drinken’, zee k, din ik was glad nijsgiereg worren.
‘Man’, zee buurman, ‘ik haar weer wat vandoag.’ Hai vertelde dat zai bie C&A noar n boksem op zuik zollen en vraauw haar al roezie kribt derveur. Der wazzen meer winkels bie C&A en zai zag netuurlek alerhande koopjes en wol even kieken veur nije schounen en n jas ien aanbaiden. ‘Wie kommen hier veur n boksem haar buurman roupen’, doe gaaist mor schounen en n jas kieken, din goa ik noar hoes. Mis was t. Bie C&A haar zai hom drij boksems ien handen drukt en roupen van pazen. Zai ging intied ook even bie n jas en n bloeske kieken. ‘Ik noar zo’n hokje’, zee buurman, ‘t benaauwd swait al op rug.

Eerste boksem paasde geliek, kloar, niks dij aandern pazen. Wie konnen weer noar hoes. Dou ik boeten t gerdientje ston sprak n man, dij doar ston, mie aan. Zo’n gladde Stadjer, hai haar n bh dij e mie ien handen drukte. Of k dij even vaasthollen wol din hai mos nog n poar hoalen. Doar ston k veur t aander pashokje en geliek stekt n blode aarm noar boeten dij wat hinneweer griept en vuilt. ‘Toe nou’, heurde ik, ‘niet klieren nou, geef!’ En ik gaf heur bh. Zai kon rad din t gerdien ging n endje aan zied en kwam n blode rug ien t zicht. ‘Kriebel’, even zee zai, ‘ik heb zo’n jeuk, t is ook zo warm. Wat mos ik. Verzichteg kriebelde k wat mor t wicht kreeg der nog meer jeuk van. ‘Harder’, zee zai, ‘dat kun je anders ook wel.’ Ik mit mien roege handen wrieven en geliek keek zai over heur scholder en vraauw om houk, om te kieken hou of t mit mien boksempaasderij was. Hail C&A op kop wat n toustand. En dij kerel van heur was vrezelk kwoad. Ik mos zulf boksem òfreken din vraauw ston boeten op mie te wachten. ‘Ik hoal ons n vleske bier’, laagde ik, ‘doar bistoe wel aan tou ducht mie nait?’
‘Neem hail krat mor mit’, heurde k buurman stinnen.
‘Nou al aan t bier?, vroug vraauw. ‘Verschrikkelk, wat ons buurman wel nait overkommen is!’ Ik zuchtte mit mien vrezelkste toustandgezicht en schudkopte. Zai keek mie mit grode ogen aan en ik gaauw noar boeten. ‘Proost buurman, op dien nije boksem mor nait.’ k Stak vleske even omhoog. Oet mien ooghouken zag k dat vraauw bie buren achterom ging.

Ze stoan der al as k zitten goa op t baankje van kerkplaain. Drij blaauwe, glimmende scootmobielen mit heur aigenoars ien t zoadel. Netjes op rieg, persies geliek mit t veurwiel en sturen apmoal recht. n Man dij groag waarm eten lust mit n koale kop vol vollen zit aan t ende, ik dink dat k hom kin mor inainen schut mie n hangbuukzwientje ien t zin, haha joa, t kin der n bruier van weden. Ien t midden n stoatege groatmoagere man ien t pak mit laank graauwachteg geelgries hoar, kleur van keukengerdientjes van mien opa. Dat heb k goud zain, din dizze man smookt ook stief segoaren. t Dichtste bie mie zit n man dij krompen is bie t wasken of hai het zien kestuutsiekoorn boksem op grui. Braide hupzelen hollen boudel op stee en n roodblokte flanellen overhemd geft kleur aan hom. Hai kin deurgoan veur timmerman of koiboi, as e der zo’n houd bie het. Zai nikten even en ik wor opmeten. Der ontgaait heur niks, heur ik. Aanderkaant t plaain en stroat hemmen wie zicht op t cafe, n kapperszoak veur vraauwlu, slachter en supermaart. n Endje wieder n bloumkeswinkel en ain mit witgoud en alerhande sinkelspullen. Nait dat t drok is mor aalgedureg is der bewegen. k Heur geliek wel der oet tied kommen is. Slachter is n minne veur de baisten en veulste duur. Winkel mit bloumkederij gaait over de kop din wel wil dij rommel kopen en kapper is n homo. “Nee, n vraauwlu-gek”, heur k segoar zeggen. “Wichter binnen stoapel op hom en hai kin nait allinneg goud wasken en wottergolven. Schoamachteg, lest hong der nog n bh aan stoul dou n aander aan beurt was. “Dij kin zai beter eefkes òfdoun bie t knippen, veur t ontspannen haar kapper zegd”, zee segoar en dij kon t waiten din hai koft bie hom zien rokerij.
“Oere”, ropt de koale, “no zollen wie t beleven!” Noast mie goan ze der veur zitten. Ik kiek mit. Veurbie bloumkeswinkel komt n scootmobiel aanstoeven midden op stroat. n Glimmende, vlammende rooie mit aan achterkaant n laange swiepstok mit n zo’n vlagje. Zit ain op mit n helm zai k nog as e inainen n bocht moakt, recht op schoefdeuren of van supermaart.

“Ooeeeeeeeeeeeeooe uh”, zugst dat, “zooooo eeeee, deuren net op tied lös”, heur k noast mie. Mannen worren drok. Ik heur dat t mins nait goud wies is, dat vlaigt mor as n haalve zool bie stroat laangs. Elkenain klagt over heur en no worren zai der ook al op aankeken. “Veurege week op maart drij kroamen onnersteboven, directeur van bejoardenhoes lopt op krukken, din zai is hom over tonen reden en t zitje veur ien tehoes mos vot, din zai het doar al n moal of wat bezuik aanreden. Guster zat zai bie dokter ien toen vaast,” wait segoar, “bocht te roem nomen. Jonges van gemainte mozzen heur deroet hoalen en boudel aanhimmeln.” Ze binnen t mit nkander ains, dit kin zo nait laanger. “As wie plietsie no ais bellen”, zegt blokjesbloes: “Zai rokt haitied noar bezzen en bruukt n vrezelk bult meedzienen.”
“Haren wie mor n daip ien t dörp”, zucht de koale.
“Joa”, zegt segoar din is t kloar, mor wacht ais even. Ik mout even verzitten, din der wort zaachter proaten doan.
“Joa, da’s mien aaierboer ook, net eefkes boeten dörp”, heur k de koale zeggen tegen segoar. “Joa man, doar is n hail schaarpe bocht en lopt n tochtsloot bielaangs mit n staaile waal. Wie vroagen heur gewoon woar z’heur aaier votkrigt”, zegt segoar, “en zeggen geliek woar of wie onze goudkopen vothemmen.”
t Is kloar, begriep k. Of t zo weden mout, oet deuren van supermaart vlugt n scootmobiel noar boeten. Wat n gang. As òfsproken begunnen ze noast mie te belken en te zwaaien. “Oe oe, oe oe, vraauw Broesder, vraauw Broesder!” n Hoakse bocht op ain achterwiel en ik kiek intied woar of k hinspringen kin. Doar komt z’aan. n Bosschoppentaas aan t stuur en ain tusken knijen moaken t sturen der nait makkelker van. Noast mie is t stil en manlu goan der recht veur kloarzitten, handen aan t stuur. “Wat is der jonges?”, heur k heur van ver weerom belken. Net as k roupen wil ‘paas op lösse stainen’, slagt stuur oet heur handen en trek ik gaauw bainen omhoog. n Klap dij doavert. Twij scootmobielen op kaant en gonnent der laankoet tussen. Grode konsternoatsie. Apmoal volk, dokter, plietsie, slachter en wichter van winkel, of ze der op wacht hemmen. Segoar zugt wit, de koale het n gat ien kop en blokjesbloes zit nog stief op zien scootmobiel en wil t stuur nait lösloaten. Vraauw Broesder zöcht bosschoppen bienkander en hangt taas vernijs aan t stuur. “Zo jonges, wat n boudel nait, k bring bosschoppen even noar koamer en kom der votdoadelk weer aan”, en doar vlugt ze hin. Manlu zitten even loater stil op t baankje en hemmen niks meer te koop. Hou of t kommen was, wil plietsie waiten. Mit dreuge ogen zegt segoar dat zai gewoon even vroagen wollen woar of z’heur aaier wegkrigt. Ik schud mien kop. Plietsie kikt noar mie. “Ie zaten hier ook meneer?”, vragt e. “Nee”, zeg ik, “ik kom hier krekt laangs.”

Stopt n buske veur t hoes. ‘Mor annerhaalf uur tel oat’, zegt vraauw. Stapt n grode man oet ien n overaal en op klompen. k Goa vast noar veurdeur en kiek woar of e bleven is. Naarns te zain
en loop nog even noar aanderkaant t buske.
Vrouger het e n moal wit west. Wat n krazzen en deuken. n Roamke staait open en belkt n radio
hoempameziek. Buren stoan ook al veur t glaas. ‘Hee, hierzoot!’ Man ien overaal staait ien veur-
deur op sokken. ‘Allinneg vernoam volk komt veurom’, ropt e. Ien n waalm van eulie, smook en
bier geef k hom n haand. ‘Moi, mooi op tied nait? Ik kom veur t schiethoes’, zegt e. Rillens lopen
mie over rug as k zien tanden zai. t Ol kerkhof staait ter nog beter bie. Ik kiek ien wotterge ogen
onner n poar roege bozzels. n Smerege overaal zit hom oareg krap om t lief en doar n knoop of is stekt n smoezelge slip oet van t hemd. Veur oet n swaarte sok glopt n dikke toon mit n kaalknoagel mie aan. ‘Kovvie?’, vroag ik.

‘Eerst mor bie t waark kieken nait, doar kom k veur. Ik bin der nou toch’, belkt e. Ik dou veurdeur dicht en deur van wc lös. ‘Ong’, zegt e, ‘wat is hier mis mit? n Schier hoeske toch, t mog mienent weden.’ Ik zeg hom dat vraauw n hangtoilet, n nij fonteintje en der groag nije tegels ien wil. Verwarming mout noar aanderkaant.
Hai moppert. ‘Dij vraauwlu hemmen haitied wat. Mor wel het dit doan? Wel het dit wel nait om-
maans had?’ Hai wiest noar verwarming en ien t rond. k Vertel hom dat wie wonen zo koft hemmen. ‘Man, dat liekt ja naarns noar. Wat n waark om hail boudel om te batterijen. Kerel, dat kost joe n vermogen.’ Ien tied pebaaiern zien graauwe knovvelge knoesten n zwoar sjekkie te
braaien. n Benzineaansteker vlamt en n ol schosstain is der niks bie. Ik kin onnerhand wel
kokhaalzen. Ien n waalm van smook en zwaitvouten dou k even n stap achteroet. Hai pakt
doemstok en n potlood oet buus. ‘Kiek’, zegt e.
‘Doar, doar, doar en doar n poar gatjes boren. Hierzoot laaidens deurflexen en nait tekört. Aal tegels der oethaauwen, pot ter verzichteg òf, din dij kin k nog best bruken en n nij gat ien vlouer veur òfvoer. Man, man, wat n waark. Kom, k heb t wel zain, wie proaten boudel nog even deur ien keuken.’ Peuk sistert nog even as e dij ien wc pot smit. Ien keuken schoft e geliek achter toavel, kikt rond, draait radio van zender en t geluud knoeterhaard . ‘Man, gain meziek geliek. Wie luustern allinneg mor noar Piroaten Piet.’ Gerdienen goan mit bazzen hinneweer en ons kat springt oet vensterbaank en naait ter oet. ‘Aal vraauwlu binnen t zulfde’, belkt e en schudt kop as vraauw verschrikt binnen komt.
‘Ik goa even om bosschop’, zegt zai en is geliek vot. ‘Kovvie?’, vroag k.
‘Nee man, mag k nait hemmen. Allinneg mor bier.’ Ik goa noar t schuurtje doar mien rantsoen
staait van twij vleskes. ‘n Schiere woonderij hier’, zegt e. Hai plopt eefkes mit n vinger oet t vleske en draait haals ien voest rond. ‘Proost!’ Ien twij klokken is e leeg. Hai smakt, gaait mit tong over lippen en bulkt n moal. ‘Ik bin zulfstandeg mouten ie goud begriepen. Zunder personail, k waark allinneg veur miezulf. n Stoere tied mit ons economie en euro’s. Hoast gain waark en n vraauw dij nog meer smookt as ik.’ Hai pakt intied zien sjekpuut. ‘Ik mout vot zai k, is nog ain motsjekje.
Mor goud, even kört. Was der nog n vleske zeden ie?’ Hai wiest op t aanrecht en ik moak hom
open. ‘Haard waarken kriegen ie dörst van’, zegt e en klokt boudel achter ien haals. ‘Zo, even
goud begriepen. Ie zörgen dat boudel veurnkander is mit n week of wat. t Mag ook over n moand hur. Din kom ik en moak boudel kloar. Nog aans wat, ik schrief gain rekens. Gewoon òfreken. En k heb al ais had dat minsen gain geld haren of t overmoaken willen. Nait doun, din ik haauw hail brut der weer veur vot.’ Hai schoft stoul achteroet en klopt t mot van zien overaal. ‘Ik goa eerst weer noar jonges tou, k heur wel van joe. Moi.’
Veur k der op verdocht bin het e klompen aan bie achterdeur en is e vot. k Bin der even stil van.
Vraauw staait mit grote ogen wat loater ien keuken. ‘Wat is dit? Stofzoegen? Aal roamen en
deuren lös? Bier? En wat is t hier stil! k Zag zien buske zopas stoan bie ‘t Dörstege Everzwien’. Is
e handeg?’
‘Joa’, zeg k, ‘vrezelk handeg.

Der ston n grode verhoeswoagen, haren jonges tussen middeg zain. Aan t ènd van stroat op houk bie t grode hoes. Direkteurswonen van febriek. ‘Griffemeerde’ Piet zien Pa wis onner t eten datter n nije direkteur kwam.
“Ain van ons kerk”.
Noa schoultied zollen ze mor ains kieken, haar Piet tegen aandern zegd. “Hou meer zielen hou meer vreugd. Gounent van onze kudde”.
“Doe moutst doar mit òphollen” haar Kloas ‘Snöt’ vergrèld roupen. Hemmo ‘Hoas’ von t niks. “Wel vwewoestter nwou, wan din mwout j’ook noaw nwaandere schoul”.
Bie dikke boom was t wachten op ‘Hoas’ . Maisttied was ‘Snöt’ t lèste omreden hai eerst overaal en stevels aan mos en doarnoa steevast te heuren kreeg wat e aal nait mog. Hai haar aal ains n moal tegen Moeke zegd ”dat Piet zee dat e der niks aan doun kon. t Waren bezoekingen van ons Laimeneer, dat was nou ainmoal zo”. Snöt zien Moeke haar doar gain bosschop aan: “Dij kulkouk mout e thoes mor verkopen”. ‘Hoas’ kwam der op n draf aan. n Glìnne boel veur kop en tanden deur onnerlip. “Wat hestoe ien hemelsnoam wel ommaans had?” wol Piet waiten. “Zugst ter ja nait oet”.
“t Dwut gwoepenste zieew”, begrepen we.
Toun e vot wol, vroug e Moeke om n koekje. Dij was ien gaang zaail aan t bounen. “Magst àin pakken, nait meer” haar ze roupen. ‘Hoas’ wol elk n meelkoekje mitnemen en docht: “Gaauw noar boeten.” Ien t achterhoes vuil e over t hondje dij koekjetrom heurd haar. “Winains wast dwuuster jonges. En twoun licht aan gwing, stwond Moeke achtew thoes en vrat ons Mollie koekwjes op”. Veur straf kreeg Mollie vandoag dreug stoet en ‘Hoas’ aankommende week gain koekjes.
Onner aanvoeren van Piet ging t op pad.

Verhoeswoagen was vòt en der was n jonkje ien toen achter t hoes. Hai kwam der votdoadelk aan.
“Woonstoe hier?” wol Piet waiten.
“Ja”, zee t jonkje, ”vandaag gekomen”.
“Hou haitstoe?” zee Piet.
Hai begreep t nait.
“Dien noam” zee Snöt mor ains.
“Oh, ik heet Bert”.
“Mooi”, zee Piet, ”wolst ook mit ons speulen ?”.
Bert vond t goed, maar vandaag nog niet.
“Proatstoe nait plat?” vroug Piet. “Nee, maar hij begreep het wel”. Inains kwam der n wichtje aanhinkeln om houk van hoes. Piet schoot kleur oet. Ze bleef van schrik stoan.
“Hallo”, zee t wichtje. Jonges wizzen t even nait. n Aibels mooi wichtje, mit n summers klaidje ien blode bainen en n grode strik ien t hoar.
“Dat is mijn zusje” zee Bert. “Jouw zús”, zee ze. Keek intied aal jonges bielaangs. Piet was riddersloagen en ‘Snöt’ zee wel elk was. Ze was “Liesje en al elf jaar”. “Kwam Bert ophalen, want hij moest meehelpen”.
“Doei”, zee ze en hinkelde weer vòt. Bert was tien joar. Mörgen mos e eerst noar schoul.
“Welke schoul?” vroug ‘Snöt’.
“Ons schoul noatuurlek, of nait Bert?” zee Piet. “De Gereformeerde school met den bijbel” wist Bert.
“Smörgens tien over aacht wachten w’haitied bie dikke boom” zee Piet. ‘Bert zou der zijn en het ook tegen zijn zus zeggen’.
“Bist orreg vroug”, zee Piet zien Moeke toun e even veur aacht deur oet wol. Elk was op tied, ook Bert en Liesje dij weer n aibels mooie strik ien haar. Was sikkom even groot as Piet, zag e. Ze laip noast hom en rook noar vrizze zuite zaip. t Was of heur blode knijen hom aalgedureg tiedens lopen aankeken. ‘Hoas’ vroug of ze aaldoag ien sundoags goud noar schoul gingen. Bert zee dat ze dat haitied aanhadden. Hai zat ien zulfde klas. Liesje zat n klas hoger. t Was n gewone schouldag zoas der nog meer kwamen. Piet kreeg aan t ènde van week n braifke mit veur ollu. Hai was nait bie les. Veur psaamlverske opzeggen haar e gain siever.
Doar kon Meester niks van moaken. Reken en toal zat vol fouten en bie veurlezen dee e niks aans as stöttern. t Was Moeke aal opvalen. Piet was orreg stil veur zien doun. Gain spreuken, biebelteksten of aander drokte. Veurlezen van scheurkalender wol nait en t bladje zulf huifd`e nait bewoaren. Hai zat veul veur zok oet te dreumen. En nou was e zoaterdag ook nog joareg. Dat zol t wel weden. Zoaterdag overdag femilie en Moeke haar aal zegd om jonges soavends mor te vroagen. t Nije jonkje mos ook mor kommen. Toun Moeke van buurvraauw heurde datter ook n wichtje was, mos dij ook mor mitkommen. Piet haar ja ook nog twij zuskes.

Mitnander kwammen ze tougelieks aan. Toun ‘Hoas’ achterdeur binnenbounderde, stoekte dizze haalverwege. Der klonk n grode plons en iezelk jaustern. Toun z’om houk van deur keken, lag Piet ien zien blode gat noast tobbe. Hai stond net n soeterge zaipraand om t lief vòt te bounen. Zuskes haren noamelk aal ien tob zeten en Piet was t lèste. Piet haar laanger waark as aans. Moeke was der vot bie. Elkenain mor gaauw ien hoes en Piet zol zo kommen. n Zetje loater pakte Piet orreg rood om kop kedoos oet. Lego, dinky toy autoos, ‘Negerhut van Oom Tom’ en van Liesje ‘Arendsoog en Witte Veder’, n cowboybouk. t Was orreg noflek en ze haren plezaaier. Sjoelen, n roadspul en ezeltje prik. Piets Moeke haar t stoer om boudel aan proat te holden. Zag dat Piet verbilderd was. Pa nikde aal n moal noar heur, hai haar t wel zain. Haalf tien werd elk mit n puutje slik deur Piet zien ollu noar hoes brocht. Toun ze weerom kwamen, lag Piet aal ien bèr. Nog even lezen. Moeke streek hom deur t hoar. “Spannend “ vroug ze ? “Arendsoog” ? Beneden haar Pa vast n klókje ienschonken en zat veur zok oet te stoaren.
“Veur die ook nij, nee toch?” vroug Moeke.
Hai stìnde: “Hou bedoulst” ?

Opa pakt bosschoppen in aander haand en gript oma bie maauw op maart.
‘Wat hest?’ Nusterg trekt zai aarm terug. ‘Kiek, n kroam mit speulgoud. Jong wordt zeuven nait aander week?’
Oma wil gain schaiterij hebben en man van kroam staait maank deuzen mit t swait veur de kop.
‘Allinneg mor indioaneveren.’ Mor opa wil ook zo’n biel en n dik mes derbie, doar zai aaltied t hoar mit van kop snieden. Van rubber, en dij zitten mit rekkertjes op zo’n stuk keton.
‘Man, din moak ie dij zulf toch, gewoon van holt.’ Opa vuilt hom even aan kop. Nee, en man gript vernijs in deuzen om. Noa n stief ketaaier holt e n stuk keton omhoog. ‘Joa’, zegt opa, ‘zukkent bedoul k.’ Oma schudkopt.

Tim is der vrezelk wies mit. Zien pa en moeke kieken zuneg din dij binnen van n partij tegen ales, wat ook mor liekt op roeziekribberij. Opa het ter drok mit. Hai kropt geliek op zolder en zuikt aal koiboi en indioaneboukjes op. Tim en zien kammeroadje kriegen les van n echte ol indioan en opa moakt heur mit ruderstokken, ol loakens en n toavelklaid n echte indioanetint. Komt ook n stee veur broaden van n bison, heurt oma achter keukenglaas en baargt geliek luzivèrs op, boven in t kastje. Even loater runnen baaide jonges om hoes tou in bloot lief mit dikke rooie strepen en swaarte gleren aan kop. Ol indioan krigt wind van veuren in schuurtje. Hai mout hom votdoadelk oorlogsstrepen van kop bounen en jonges kriegen heur bloes aan. Bie schuurtjedeur komt zai nog even weerom en gript lippestift van waarkbaank. Hai zol toch beder waiten.
Schrik slagt heur in bainen, even loater as zai bie t aanrecht staait. Jonges bonken aan t glaas en belken: ‘In sloot zeten.’ Opa drupt aan aal kanten en blaauwbragel lopt hom over klompen. ‘Boeten oettrekken en votdoadelk douchen’, zegt oma. ‘Rokst as n orkebeer.’
‘Nou aal? t Is nog gain zotterdag.’ Opa is baang veur dun vel, din doar kriegen indioanen op leeftied last van. Dij magen nait te voak nat worden en hai was nou al nat genog, zegt e tegen jonges. Opa wol wilgetakken snieden en glee dou onderoet op klompen, en hai haar stoere woorden roupen dij allinneg ol indioanen bruken magen, haar e zegd op waal. Jonges mouten heur eerst mor ais om snoet wasken en kriegen n glaske ranja mit meelkoekjes. ‘Nou, veuruit din mor, nem din mor mit noar tint en bedoar joe mor ais eefkes.’ Oma mout eerst om bosschop. Opa het weer dreug goud aan en laiver vuurwotter zegt e. Woar of oma is. Hai hoalt hom n broene vles en n theekopke omreden dat beder is zegt e, en glopt eefkes deur glief van tint noar achterdeur en stopt vles onder toavelklaid op boom. Indioanen verstoppen boudel aaltied, wait e en kikt nog eefkes noar achterdeur.

Wat loater runnen jonges weer over t gras en deur toenpad mit piel en boog. Smirregs willen zai eten in tint. Opa bringt heur boudel op n plaank en vertelt nog n spannend verhoal. En dapper indioanen binnen naarns baang veur, of ze nait sloapen willen in tint? Joa, dat willen zai.

Opa zit mit Tim veur tint bie vuurkörf in twijduustern. Kammeroadje zien ollu hebben beld. Hai duurt nait meer en dreumt naachts, dat hai komt n dag of wat even nait speulen. Opa vertelt hom nog n verhoal veur sloapen goan. n Aanschoten indioan dij achternoa zeten wordt deur koiboi’s en kommen ook nog wolven bie aan t end. Opa dut nog even n moal of wat n wolf, en din mout Tim mor ais sloapen goan. Oma komt nog eefkes kieken. Of e nait baang is, din hai is haildaal allinneg en t is ook oareg duuster, dat hai kin zo in hoes hur, zai let achterdeur wel lös en aans mout e mor even roupen. Logeerbèr staait kloar.
‘Mooi man’, zegt opa, ‘indioanen.’ Hai kikt in duustern over toen en lopt noar veur aan stroat, nog even in braivenbus kieken. Ziedkaant hoes dut e nog even n moal of wat n wolf. Achter hoes heurt e n indioan jaauwstern en brullen. Tim zit in hoes, haildaal oet stuur en wil nooit meer indioan wezen en noar hoes.

Schane, denkt opa. Mor wacht ais, din kin e beder koiboi wezen. Hai pakt oet kaast in schuurtje n rousteg ol windbuks, sleupt loop der òf en liemt n ronde stok op kolf. Din boort e nog n gat veur in stok. Noa schuren kwastjet e loop swaart mit fietslak en hangt hom veur dreugen aan lien. Geweldeg, net echt. Hai is dreug. Doar zel Tim wies mit wezen. Hai bekikt hom ais goud. Din bogt hom veurover, glopt achter in toen en scholdert geweer inainen. ‘Stoan blieven! Aans schait k joe aalmoal over n bult!’

‘Most ais kieken, gaauw. Wat het e doar? n Geweer? Most ais heuren.’
Buurman komt noast vraauw stoan en kikt tusken coniferen deur. ‘Joa, dij man is levensgevoarlek.
Wegwezen hierzoot, veur hai ons zigt.’

‘Nou, t is veurmekoar hur.’ Oma poest van haard fietsen en dut knopen van jes lös. Tim en ollu kieken heur aan mit grode ogen.
‘Rieden der twij overvalbuskes veur hoes vot van plietsie. Ik kom net van t bero òf. Roaden?’

Zai keek bielaangs heur gerdientjes. Ree n swaarde woagen vot achter schuurdeuren. Was even wat drokte west, haar zai zain. Handenwrievend laip ol knecht te birzen en dou wazzen der n man of wat mit kist van t veurìnne komen. Domie en boer zien vraauw keken woagen noa.
Noflek haar zai mit Moortje op schoot zeten soavends en hom aaid over zien snoetje. n Drupke melk vil oet zien snor. Zai haar n kopvol kovvie dronken onner laamp achter bie toavel. Heur grode laifde was luud snorrend bie heur zitten komen. Ze haren mit nkander proaten doan ien tied zai zaacht mit haand deur zien hoar streek. Vieftien joar woonden zai no baaid ien t aarbaidershoeske.
En dou was der ien ainen gestommel ien t achterhoes. Deur vloog mit groot keboal ien hoes en baaid zagen boer binnenboundern.
n Dikke janneverkwaalm bèlkte dat zai heur oettrekken zol. Ien n woas heurde zai wiedvot dat boer boas was en n maaid geheurzoamen mos. Achter kaggel zag n verbilderde Moortje hou boer veur pook aan noar t achterhoes stroekelde. Boeten heurden zai hom bandiezen tot aan schuurdeuren.
Aander mörn zee knecht onner kovvie op t laand, dat t goud weden zol dat boer zien vraauw mit n dag weerom kwam van heur zuster. Zai haar hom ains aankeken. Dij oavend ien heur hoeske was zai n moal of wat noar achterdeur west. Moortje was nog nait ien hoes. Om berregoanstied ien heur nachtgoud bie schiensel van achterhoes keek hai schrouwend heur aan. Veurpootjes sleepten n bloudereg achterènd over drumpel. Verzichteg haar zai hom optollen en laank waigd ien schoot. Nog ainmoal haar e zuitjes maauwt en n kopke geven. Bekleumd schraiwend haar zai heur laiverd ien zien deus legd en hom toustopt. ‘Hangt n hoas ien stookhok’, knees boer aanderdoags tegen heur, ‘en dij zelstoe kloar moaken veur t mirregeten.’ Op deel heurde zai hom bèlken dat hai aal t ongedaaierte wel kriegen zol. Benoam dij dikke swaarde dakhoazen. Noa eten ging hai weer op pad mit t geweer. En dou was knecht weerom komen van t melken aan end van mirreg. Haildaal oet stuur. Hai haar boer zain, doeknekt op knijen mit t geweer.

Wied achteroet ien t gruinlaand en ain haand aan vring. Noa t melken haar boer der nog krekt zo zeten en knecht was mor ais kieken goan. Dokter dij der bie roupen was, zaag dat t aal te loat was. Hai docht dat t wat mit boer zien moag west was. Domie haar boer zien vraauw beld en van bus hoald.
Noa dikste konsternoatsie haar boerin domie onnaaierd dat zai no dioak weden zol. Netoares was votdoadelk boudel regeln komen, omreden der wazzen gain kiender. Knecht en maaid zollen t bedrief ien de bainen holden. Dreuge troanen zee knecht begraffenis noatied. Hai wol votdoadelk nog om bosschop. Wat veur moezen en röttedood hoalen. Veur t geval zai dommee onner ongedaaierte kwamen. Baaid haren nkander ais aankeken.

Zo, tannen poetst, smeer om snoet, okselvris, n schoon onnerboksem en t hoes aan kaant. In koamer kikt e nog ais rond. Joris legt kop tegen hom aan en Miekie nuzzelt heur op schoot as e zitten gaait op baank. Hai strikt ze zaacht over kop. Miekie snort en melkt mit zien pootjes. Joris legt n poot op zien bain en drukt snoet tegen zien haand.
Zeuven moand hebben zai maild en leste tied aal voaker bellen doan. Baaide al in de viefteg. ‘Het wordt tijd dat we elkaar leren kennen’, haar ze leste moal bellen zegd. ‘Ik kom zaterdagavond en blijf ook slapen. Alleen als je een logeerbed hebt.’ Aanderdoags haar e n sloapkoamerameublement koft.
En nou zit e stief van zenen op baank. As bel gaait lopt e mit slabbe knijen noar deur. Staait n hoogblonde doame in n kört rokje mit n bontjaske. Wat is ze mooi, schut t deur om hin. ‘Kon je het vinden Elisabeth,’ vragt e. ‘Natuurlijk, anders was ik hier toch niet!’ Mit n kovver op wieltjes trippelt z’in hoes. Ze draait rug noar hom tou. ‘Mijn jas graag op een knaapje.’ Hai nemt verzichteg heur jaske en snoeft ais daip. Wat rokt ze lekker. ‘Is daar de kamer?’ Ze wist noar n deur. ‘En daar het toilet? Ik kom zo wel naar de kamer.’
Hai stint, wat n laange bainen en n kört rokje. As zai in koamer komt, blift ze stokstief stoan en gilpt. ‘Ooooo, een hond! Ik ben bang van honden, doe weg dat beest!’ Hai is even haildaal riddersloagen. ‘En ook nog een vieze kat!’

Verschrikt lopt ze koamer weer oet. Miekie kikt mit grode ogen over braide rug van Joris. Hai binzelt geliek baaide noar t schuurtje. Verbiestert zitten z’hom aan te kieken. In koamer zet e meziek wat haarder bie t heuren van kraben aan deur en janken en jammern van hond. Ze wil nait meer sloapen blieven. Hai belooft heur dat e baaide zo gaauw meugelk vot dut.
Noa n poar glaskes wien krigt ze meer proats en blift wel sloapen. As loater op oavend lozaaierkoamer goudkeurd is kin e weer noar beneden. Wat n prachtege vraauw, n ploatje. Ales der op en der aan, doar boft e mor mooi mit. Hai zit nog eefkes op baank. Miekie wil nait op schoot en ligt op n klaidje. Joris blift in zien mand en glopt schaif over raand. t Is kloar, ain van collegoatjes op ketoor wil hond en kat wel. Sneu, veur zo’n ol hond van tien en n kat van elm. Meer haar ze nait zegd en hom ais goud aankeken. Ankom zotterdag komt ze heur hoalen.
Vrijdagoavend is Elisabeth der weer en prat honderd oet. Joris en Miekie zitten veurtied al in schuurtje. Ze binnen rusteg. Oavend is ongemakkelk. ‘Ik blijf nog wel slapen op de logeerkamer, ‘ zegt ze,‘zeker zolang er beesten in huis zijn.’ Loater op oavend as zai noar boven is zit e stil op baank. Miekie en Joris liggen stief tegen nkander in mand. Ze kieken hom aan. k Goa ook mor op ber dinkt e.
Elisabeth slept onrusteg en heurt wat. Op wekkertje is t twij uur. Mien knip en sleudels zitten nog in buus, schut heur in t zin. Beneden veur kapstok schrikt ze. Bontjaske is vot. Din zigt zai hom liggen in houk onner trap. As z’hom pakken wil begunt e te bewegen en te bloazen. Miekie. As in n dreum lopt ze achteroet. Stiefoet staait ze tegen veurdeur. Zachies gaait koamerdeur wieder lös. Joris, hai gromt zien tannen bloot.

Stapke veur stapke komt e dichterbie. Ze zigt t rood in t wit van zien ogen. Ze huvert. In ainen gript ze kruk van deur vlaigt noar boeten in duustern en zet t op n lopen.
Aanderdoags smörgens as e beneden komt stoan Joris en Miekie kloar veur deur noar schuurtje. Gelukkeg worren ze om mirreg ophoald, mooi veurnkander dinkt e. Vot ter mit. n Beste zet loater kikt e op t allozie. Elf uur. Ze is nog nait van bèr of. Hai gaait heur verrazzen mit n lekker ontbijtje. As e kloar is zet e nog n luddek voaske mit n bloumke op t bredje en laagt. Dat belooft wat straks.
Joris piept en jammert. ‘Hol die toch de bek,’ ropt e, ‘krigst niks! Dat is nait veur die!’
Of zol e wat mouten bedinkt e hom. He, verrekte hond ook. Nou, eerst der mor even oet.
Hond wil nait as e veurdeur lös dut. Hai gript hom bie t nekvel en sleept hom mit aanderkaant stroat in t gras. Joris gromt, blift stoan en het n ril over rug.
‘Opschaiten, dommee is ze van ber of en k zol mor oppazen, aans verzoep k die in sloot!’ Miekie strikt hom onner om bainen en hai trekt Joris richten t wotter.
Din zigt e n poar blode hakken en n nachthemd drieven.

Zai ston wat te dreumen veur t glaas. In tied puulde z’aan n poar dreuge bladjes en n knikt blomke. “Joa”, bedocht zai heur, “wat woon k hier toch mooi”. n Schier toentje dij heur Fré aanlegd haar vief joar leden. Schane dat hai t mor ain zummer mitmoakt het. Noflek achter hoes zitten maank bloumkederij. Mor leste tied was t toch aans. Zai wer toch wat schieterg. n Moal of wat haar zai n pergrammoa zain op tillevisie over inbreken. Benoam bie bejoardenwonens. Doar was zai nait gerust op. Bie heur ston schuurtje lös van t hoes en was ook n gankje achter laangs. En dij hoge stroekerij wer t ook nait beder van. Dat t sloapen wol nait zo best leste tied. Meschain mos zai der ais over proaten mit dokter. Net dou zai roam dicht doun, wol heurde ze n hoop gebèlk. Verschrikt kikt zai noar achter bie t schuurtje. Vernijs heurt zai ain bèlken. Kèl in hoed holt z’heur vaast aan t kezien. Vrezelk, schrik slagt heur om t haart. “Nait doun, nait doun, nait schaiten. Ik geef joe aal mien sinten”, heurt z’ain roupen. In ainen zigt zai achter deur t gankje buurman strampeln mit handen omhoog. t Haart stoekt heur in haals. Deur stroekerij zigt zai hou hai achter zien hoes staait. Zai heurt ain schaiten en buurman vaalt laankoet achter coniferen.

Dirkjan wol nait om bosschop mit zien moeke. Hai was vrij op wonsdagmirreg en din wol e speulen. Mor moeke wil gain jonkjes van vief joar allinneg thoes hemmen haar zai zegd. Dirkjan docht dat e din zolaank wel even bie Opa weden kon. Zien Opa was n dikke kammeroad en mog hailtied groag wat maaljoagen. Niks was hom te gek. En as moeke bosschoppen doan haar kon zai hom wel weer ophoalen.

Dou zai doar kwammen wol Opa hom net in rookstoul nuzzeln. Even n mirregsloapke. Dat kon e mooi vergeten, Dirkjan haar aner plannen. Moeke zol nait laank votblieven. Opa keek ais noar n glundernde Dirkjan dij te huppen ston. Din mos dat mor. “Wat binnen de plannen”, wol Opa waiten van Dirkjan. Dij docht van boefke speulen en haar zien knappertjespistool mitnomen. “Lang mie dat ding mor aan”, zee Opa, “din zol ik die wel kriegen.” Mor dat wol Dirkjan nait, Opa zol boef weden. En dou begon t feest. Deur t hail hoeske hin. Achter zien Opa aan dij op pantovvels deur t hoes stoof. t Wer aal spannender en in ainen reet Opa veurdeur oet. Dirkjan was even verbalderd mor vloog der geliek achter heer. Hai zag nog dat Opa achterom runde noar t gankje tussen wonens. Achter hoes op t grasveldje kreeg hai Opa te groazen. Baaid mozzen eerst even oetpoesten op t gras.

“Mie ducht”, zee Opa, “dat wie eerst mor ais wat drinken goan. Kerel, ik bin glad achter de poest.” Hai wisde hom t swait van kop. Net dou hai in t ìnne kommen wol zag e
deur coniferen n haark aankommen in lucht. “Wat zellen wie no beleven”, zee Opa en keek in t blaike gezicht van buurvraauw. Trillend as n rusk luit dij haark zakken en greep hom bie aarm. “Is ales goud mit joe”, zee n bibberstemke. Zai was haildaal oet stuur. Opa en Dirkjan brochten buurvraauw mor even noar hoes. Graauw en gries om kop zat zai aan keukentoavel mit n kopke thee. Opa kreeg t verhoal van inbrekers en aal zuks meer.

Dat zai oareg baang was leste tied. En dat ol mannen zoas hai gain gekkeghaid oethoalen zollen. n Aarm minsk schrik aanjoagen. Opa docht dat t wel wat mitvalen zol. Ie mozzen joe nait zo aanstellen en op schidder joagen loaten deur tillevisie. “Flaauwkul, naarns veur neudeg en ie mouten joe niks aanproaten loaten”, zee Opa. “Kiek din ook nait en loat dat ding gewoon oet. En aans koop k joe ook zo’n pistool”, laagde hai en zwaaide gevoarlek mit t klappertjespistool.

Dirkjan zien moeke zag n stil jonkje dou zai hom hoalen kwam. “Wie hemmen boefke speuld”, zee Opa, “hai is muid.” In tied wisde hai hom t swait nog mor ais veur kop vot. “Ie monnen joe nait zo drok moaken op joen ol dag”, zee dochter. “Kiek dij jong toch ais, dij het ja niks meer te koop.” Dirkjan was oetroast en vil hoast in sloap bie moeke achter op fiets. Opa dee hom eerst mor n dreug hemd en boezroen aan. Hai was nog aal wat boeten oasem. Mor even zitten. “Foi”, en wisde hom t swait nog mor ais van kop. Dat minsen heur zo baang moaken docht e. Wat n grode aanstellerij. t Binnen dikke baangeschieterds. Joe de kop n beetje gek moaken loaten deur tillevisie. Hai schoerelde even lekker in rookstoul en wer glad soesderg om kop. n Zetje loader zat e as verstiefd in stoul. Hai duurde hom nait ruiren. Wat was dat! Net of der ain schoof mit kliko. Buurvraauw haar nog zo zegd, dou der om dinken. Dij zetten zai veur t glaas, klimmen doar boven op en din kroepen zai deur t bovenlicht. Vernijs heurde hai geschraap. t Benaauwd swait brak hom aal kanten oet. Hai duurde nait te kieken en hil ogen stief dicht. Der was ain in keuken, dat kon nait aans. Hai heurde ain roupen. Ook dat nog, binnen z’ook nog mit heur baaid. Doar is gain ontkommen aan. Hai vuilde t hemd vernijs nat worren. No was der ain in gaang, heurde hai. Zien hail lief dee hom der zeer van. Gain kaant kon e oet. Hai heurde zaacht hou klink omdeel ging. Langzoam ging deur lös. t Was stil, aibels stil. Zollen z’hom zitten zain? Verzichteg dee hai ogen lös en brulde. Hai keek liek in loop van n pistool en bleef brullen. “Nait doun, nait doun, ie kriegen ales. Ik geef mie over,” kwam der snokkend oet. “Man, man bedoar toch ais”, heurde hai. “Stel joe nait zo aan mit dat gejauster. k Wil joen pistool allinneg even bringen. Dij lag nog op t aanrecht”, laagde buurvraauw. “Veur t geval ie hom nog ais neu-
deg binnen.”

Wat is t waarm. Hai wist hom veur kop laangs mit buusdouk. Even n bosschopke brengen aan zien hoesholdster.
Der wordt nait opendoan. Ook nait noa vernijs aanbellen. Meschain kin e t braifke ook wel in bus doun. Nee, hai geft t laiver. k Goa wel achterom, dinkt e.
Wat is t hier mooi, aalmoal gruin en wat n bloumkes. Hai lopt op zied bielaangs t hoes. Liekt wel t Parredies. Hai zucht, wat prachteg dit paast persies bie heur.
Achter t hoes blift e stoan en kikt rond. Toendeuren stoan wied lös. In ainen stoekt hom d’oam. Hai duurt nait bewegen. Doar ligt ze. Spiksplinterliekende noakt. Op n klaid onder n appelboom. Nee, as e beder kikt zigt e nog n reepke stof, of toch ook nait.
t Haart bonkt hom in haals. Wat mout e nou. Hier het e zo voak van dreumd en was e ja zo baang veur. Dit kin nait. Hou mout e dit verantwoorden?
Hai, dij nou al blootsteld wordt aan bezuikingen. Pas zien eerste benuimen. Mor wat is zai mooi.
Heur blaanke vel en dij borsten. Zo vol en rond. Ze dut ogen lös en kikt hom aan. Langzoam komt z’in t inne. Ze laagt en stekt baaid’aarms oet. Hai vuilt hom waik worden en zakt zachies onderoet.
Wat rokt ze lekker. “Borsten,” zegt e, “as doade… “

“Waarm hè?”, heurt e noast hom.
Hai schut in t inne en gaait rechtop zitten. Doar is ze. Vlammen sloan hom oet.
“Ik kom joe even wat te drinken bringen.” Zai zet zet t dainblad op bero veur hom en kikt hom ais aan.
“Thee en n abbel, oet aigen toen. Veur zundag?” Ze wist noar t Grode Bouk en laagt.
“Hooglied?”

Verschrikt slagt e Biebel tou.

Ze huverde, hieperde van kòlle. Kroop nog stiever ien n hörn van bushokje, en keek over n slovve weg hìn bie daip laangs. Baalkeduuster was t, en zai perbaaierde bie schiensel van n lanteernpoal op allozie te kieken. Bus was loat zag ze.

Haile dag was Haarmke mit Moeke drok inneweer west.
Begun van week haar ze zomoar bie t waarm eten vroagd, of t goud was dat heur verkeren zodderdag kommen zol. Pa verslook zok en lait van schrik lepel ien soepenbrij valen.
“Wel of dat wel nait weden mos” wol e waiten. Keek Moeke aan en vroug “doar wist doe zeker van, of nait”?
Moeke was aal n zetje ruier, en begon votdoadelk vast toavel òf te roemen. “Joa dat wist ze, mor dat dee der niks aan òf”.
Heur lutje bruiertje wol vot waiten of e ook op voet-balen zat. Moeke mouk der doalek n ènde aan. Doar mozzen ze zodderdagoavend din mor ains noar vroagen. Pa was even riddersloagen.

Nou was t zo wied en zol z’hom van bus hoalen. Haile week was der nait meer over proat. Moeke zee dat ze tegen Pa zegd haar dat e zok gedroagen zol. “Wat of ze doar mit bedoulde” wol e waiten. “Hail dudelk, dat e mor ains aan vrouger, dou e veur t eerst bie heur thoes kwam, mós dinken”.” Hai zol zok mor ains ienhollen mit aal zien maaljoagerij”.
Heur lutje bruiertje van zès, n laif jonkje wol geern alens waiten. t Was n noakommertje, zai was aal twinneg. Moeke haar vrouger, noa zai geboren was, n moal of wat n miskroam had. Dokter zee datter gain pótjes meer kommen zollen.

Joaren loater zee Pa n moal bie t eten dat Moeke wel wat lustte lèste tied. n Slootgroaver was der niks bie. Ze gruide as kool en docht toch mor ains bie dokter laangs. Dij begreep ter haildaal niks van, mor Moeke wel.
Klaain koamertje woar t naaimesien, striekplaank en rikje veur wasgoud stond werd veur t pótje. Wubbo mos e haiten toun e der was. Noar Opa.
Moeke haar eerst n aander noam docht, omreden Opa zien bienoam. Pa wol nait om liek. Opa werd noamelk lopiesweg deur elk maist ‘Wubbo knien’ nuimd. Elk docht din datter n baarg kiender waren, mor dat was t nait. t Was omreden Opa hail dag laip te mummeln. Nou e der ook nog n nij gebit bie kregen haar knarsde hai der ook nog bie.
Opoe mós diezel mor ains beder onner kroan òfspuilen zee elk. Toun Opoe eerste moal ien waig keken haar, bèlkte ze beneden ien koamer maank aal verziede, “joa jonges, krekt zien Opa”. Elk mos haard lagen. Din Opoe haar t heurapperoat nait ien, en Pa vroug “of ze dat aan zien oortjes of startje zain haar”. Moeke was gelukkeg boven. Wubbo was Moekes lutje jonkje en werd stokstief verwìnd.

Bus was mor aacht menuten over tied. Ze was blied hom weer te zain. Deur n kòlle slovve wiend ging t gaauw doeknekt, stief aan haand op hoes aan. Pa haar aal ains tegen Moeke roupen. “Mìns, goa nou toch ains n moal rusteg zitten”. ” Haile dag of je drok aan t schonen binnen, en nou loop je nog aal inneweer te birzen”. “t Het hier ien joaren nog nait ain moal zo schoon wèst”.
t Duurde Pa aigliek aal orreg laank, omreden n glaske mit lekkere segoaren op toavel stond, en hai zin aan kovvie haar. Bie geluk kwamen ze net achterom.

Haarmke veurop, rood ien haals en zee zaacht, “Pa, Moeke dit is Haarm”. Haarm gaf elk n haand. Moeke n aibels mooie bos vrizze bloumen en Pa n haalf kaan ólle kloare.
Wubbo kreeg n dikke reep sukkeloa. t Was orreg noflek dij oavend. Pa goud op dreef omreden Haarm nait smookte en haildaal gain jannever luste.
Veur radio op n bliedspul ging, vroug Pa Haarm t hemd van gat òf. Wat of zien Pa dee, woar Haarm woonde en waarkte, en of e n goud traktement haar. Noar welke kerk dat ze gingen en of e aal onner dainst wèst was. Haarm bleef bedoard. Moeke zat der ien stilleghaid bie en genotterde. Dailde òlle wieven mit bòdder en kaddetongen, schonk kovvie en gaf woar neudeg n aander stuur aan t proaten. Nikde aalgedureg ains n moal noar Haarmke. Ze begrepen nkander. Oavend was mor zo om.

Toun Haarmke docht, dat Haarm weerom mos kwam Pa ien bainen. “Joa, din mouten w’hom mor even noar bus bringen nait” zee e. Moeke schoot ien t hìnd en schonk Pa gaauw n klókje ien. “Och zee ze, schenk ik die net ain ien”. “Mout e mor weerom ien vlès zeker”.
Dat huifde nait, Pa bleef thoes. Haarmke mos hom din mor noar bus bringen.
Moeke gnivvelde, en zol vlès vot onner ien kelder zetten. Pa kon dat zulf ook wel zee e.
Vroug Haarm of e ankommende zodderdag weer kwam. Van Pa mos e mor wat vrouger kommen. “Dat as e nou ains smörns op tied kommen zol, even veur aacht”. “Din mos e zien stevels en overaal ook even mitnemen”. Haarm haar Pa mit verstand aankeken. Was der abuus van, mor zol der weden.

Aanderdoags dou Haarmke ien t achterhoes was heurde ze Pa boeten mit noaber. “Dat ons Haarmke n meroakel jong trovven haar mit n goie betrekken”. “En dat Haarm hom vot kommende zodderdag veurmirreg kwam helpen toenhoaken en dat ze noamirreg wat lösse dakpannen vannijs op stee leggen zollen”. “n Best jong, en Pa zol aander week votdoadelk even bie woningbaauwverainen laangs”. “Vroagen of der eerdoags nog wonens vrijkommen”.

“Haarm en Haarmke, t heurde hom wel goud tou”.

Op t dörp kinnen zai hom apmoal, ‘Stoetje’. n Klaain rond kirreltje van viefteg joar. Aiglieks hait hai JanWillem. Ainegst zeun van bakker Kloassens. Kloassens is al oet tied en haar n aigen bakkerij. Fijne stoetjes, benoam zien krìntstoet was elk gek op. JanWillem dij as leutje wiesneus mit moeke ien winkel ston, haar dat al voak heurd. Pa gruide as moeke onner t eten zee datter weer ain west was dij snaard haar. JanWillem dij nait proaten mog onner t eten, zeker nait as groten t woord haren, wer doar vranterg van. Hai zol zien pa wel even nittjen. Onner t handjes vollen gloop e noar hom. Here zegen deze stoet ….en .. enne .. ale krìnten …. Wieder kwam hai nait. n Fleer aan kop dee hom van stoul zaailen. n Week loader mog hai haildaal nait meer achter ien bakkerij kommen. Pa was sniemesien aan t schoonmoaken. JanWillem drukte eefkes op n rood knopke. Moeke kwam op n draf mit klanten oet winkel runnen dou pa boudel bienkander brulde. Hai mos noar dokter en votdoadelk deur noar t zaikenhoes. Vaaier vingertoppen kwiet. t Kwam nait meer goud mit JanWillem en zien pa. En no woont hai bie moeke ien n groot hoes. n Nije bakker haar bakkerij overnomen en veur stoet rondbrengen JanWillem derbie. Moeke is oareg wies mit hom. n Hail goie jong mit gain vraauwlubloud, ain dij goud oppaast, zee zai tegen elk. Der wer voak n moal knezen. Aiglieks was t hoes veulste groot. Zai haar heur ienschreven veur n bejoardenwonen stoef noast bejoardenhoes. JanWillem kon din ook mit en as zai ien bejoardenhoes mout, haar zai hom om houk wonen.
JanWillem komt aal doag ien bejoardenhoes mit stoet. Hai krigt doar haitied kovvie van wichter. Mainsttied nemt hai wat lekkers mit. t Is aal doag maaljoagerij en juchtern.
Benoam Geeske mag hom geern lieden.
Geeske is n steveg wicht van dik vatteg joar. Zai woont allinneg ien n bejoardenwonen noast bejoardenhoes. JanWillem nemt heur voak wat extroas mit. Zai kinnen goud mit heur baaid. En dou z’ hom ais ien loop weg stief knovvelde en smokte, vroug zai hom op kovvie.
Op zodderdagmirreg zegt JanWillem onner t eten dat hai nog even wat votbrengen mout soavends. En dat t wel ais loat worden kìn dat moeke zol mor op ber goan. Doar is zai nait zo wies mit din no zit z’allinneg. Van dou of aan zit moeke aal zodderdoagenoavends allinneg. En JanWillem mit lekker roek op en schier goud aan bie pad.

Moeke vertraauwt t nait en geft hom n zeggen. Zai wil hom ien gain geval ien kroug hemmen. Mor hai smookt nait en lust haildaal gain draank.
Moeke kikt vremd as op n daag domie op stoup staait. Hai wil even stief proaten. Zai heurt dat directeur bie hom kommen was van bejoardenhoes. Dij zee dat Geeske zegd haar dat zai soamenwonen gaait. Mit JanWillem en dat zai doar no leeftied veur hemmen. Dat dit kin zo nait laanger. Doar komt proat van. En bie bejoardenhoes kinnen zai heur zo nait laanger bruken. Wat zellen aal dij oldjes doar wel nait van zeggen? Mit ogen as theeschuddels vuilt JanWillems moeke heur haildaal nait goud worden.
Zodderdag onner t eten krigt hai wiend van veuren. Zo’n grode jong, dij mout toch beder waiten, dat hai zol hom schoamen. t Mout doan weden en hai komt deur nait meer oet. Zwiegend haar hai heur aanheurd en op t swilk stoard. Soavends knipt e stiekom achterdeur oet. Aanderdoags smörns is der gain JanWillem zigt moeke. Vergreld krigt zai fiets onner t gat en stoft richten bejoardenhoes. Bie t hoeske van Geeske smit zai fiets ien heeg en boundert achterom. Haauwt op t sloapkoamerglaas en zigt twij verhilderde koppen om t gerdien kieken. Ien t bejoardenhoes stoan oldjes ien tied veur t grode roam van kovviezoal en heuren dat t nait best is en datter ain veur fiets aan noar hoes mout.
Moeke let heur aanderdoags vot oetschrieven veur n bejoardenwonen en Jan Willem mag gain kovvie meer drinken ien bejoardenhoes. Geeske is eerstkomende doagen nait op t waark. Gain mins wait woar of zai is. n Daag of wat loader komt domie bie directeur van bejoardenhoes. Geeske is der weer. Dij dreef ien kerkhofgracht.

Hier lig ik, kloarwakker te dreumen dou mien ogen mor weer dicht.
Ik zai die doar, wel roar zo in t duuster n helder gezicht ik roek zulfs dien hoar. k Luuster, knorst tevreden, ruzzelst mit vouten maank loakens, main dien oam nuunt zulfs mien noam. k Vuil t rood van t behang en plefon, dien kleur, dien vel dat mie braand, kiek in spaigel doar k vannaacht nait bie die kommen kon. Ik mout ter oet, neudeg pizzen, en steut mien tonen. k Heur die belken; ‘Hampel blief der mor oet, zolst nait woaraarns aans goan wonen!’ k Schoevel zachies weerom over t zaail zunder licht. Kolle vouten mien handen zuiken, woar bistoe nou. Vuil waarmte kroep verzichteg tegen die aan, kroel zaacht dien hoar sloag n aarm om die tou. Stoft ain in t inne begunt te gillen, ber oet en vlugt in gedienen. Mien hemel wat krieg we nou. Knip votdoadelk n lichie aan en heur ain vrezelk lagen. k Zai ons kat hangen, haildaal in toeze, heur zaacht, miaauw.

“n Haaidense boudel” bromde mien Opa. “Aal dat geschontje bie deur laangs, en noatuurlek haitied onner t eten”.
Opoe wol dat nait heuren. Op bewoarschoul haren ze t der drok mit. Weken veurtied wur der aal prikt op priklap, kleurd en potten vol gluton versmeerd. Juvven haren t drok. Op dag zulf mog e mit noar hoes. n Paddestoul, gezichtje, hoeske of n bloumke. Veul Moekes konnen der thoes voak vot vannijs weer mit aan t waark. t Mos ook ja wel hoast n haaidens feest west weden. As je noar t weer keken, gaf onze Laimeneer der nait veul zegen over. Wel n hail bult regen, hoagel en n baarg wiend. En doar kon aal pepier en plaksel nait tegen.

Op grondschoul was t plakken en knippen doan. Din mos elk zulf mor wat moaken. k Haar zulf docht om mor ains n dikke sukkerbait op te hoalen. Mor dat mog eerste poar joar nog nait. Dat gedou mit n schaarp mèske von Moeke nait goud. Onze Pa zol t wel regeln. Doags veurtied kwam e der mit aan. Wie mozzen mor even noa t eten op waarkbaank ien schuurtje kieken. Mor nog nait aankommen. n Verrazzen dij ons n baarg opleverd het bie t lopen. Nait allinneg n bult slik, mor ook bakkende vaarfhanden en aibels zere aarms. Dij wazzen noa t lopen wel n haalf meter laanger. Twij rode buzzen zagen wie stoan, mit gatjes der ien. Vief literse vaarfbuzzen bleek loater noatied, toun wie wat groder wazzen. n Laange hoge dij veur mie was en n klaaine braide was veur mien bruiertje. Lèste kreeg vot van Pa n fleer aan kop. Der mos tappentien bie kommen om zien handen en n veeg ien t hoar schoon te moaken. Ze wazzen nog nait dreug. Pa haar noamelk van vaarvers n poar buzzen hoald op t allerlèste mement. Doar n meulen en n hoeske op taikend en doarnoa mit hoamer en n dikke spieker gatjes ien haauwen. Allinneg was e noatied vergeten wat vaarf op buzzen te smeren. Mor t kon docht hom nog net. Hai bakte der vot nog even n poar keerskes ien. Aanderdoags wazzen buzzen nog nait haildaal dreug. Ik was orreg groots, omreden ik zulf n hail deuske swaalfke luzivèrs mit kreeg. Mien bruiertje mog gainent. Dij mog voak geern brandjen en haar n moal bie noabers achter t hoes mit t kerkbladje hoast knienhokken ien braand stoken. Noaber, dij der net op tied bie was, vroug Moeke of der male dingen ien stonnen. Of dat boudel op braandstoapel mos. Wie, mien bruiertje en ik haren nait veul plezaaier aan dij buzzen. Nait te tillen, zeker nait aan n stok en ook nait aan t hingsel. Dij wer gloepens hait. En ik wer haildaal nait bliede mit keerskes aansteken ien dij hoge buzzen. t Duurde voak mor even, din sleepte bruiertje bus achter hom aan. Der zat maistied niks aans op dat k zien bus ook nog droagen mos.

t Joar dernoa konnen we vannijs mit buzzen op pad en ons zuske der bie. Dij haar zo’n pepieren kerkje mit van dij rooie roamkes der ien. n Noaber aan t ende van stroat vond n aibels mooi kerkje en kon wel roaden op wat veur schoul mien zuske zat. Wie begrepen t nait.Twij stroaten wieder was t kerkje aal stukkend waaid en verregend. Wie deden t din mor soamen mit mien bus. Noatied ging tas op kop en aal slik op t swilk. Mien jongste bruiertje dij nog veulste klaain was, dailde soamen mit mie. Eerste moal, hai zat er op knijen bie aan toavel, begon e inains iezelk haard te reren. Haar ien ain haand n taaitaai en ien aander haand n lutje tandje. Ik kreeg vot n fleer, “en wat of k hom wel nait geven haar, k mos toch beder waiten”. Oetleg van mie dat e aal n dag of wat mit zien tandje zat te wuppen dee der niks aan of. Mien aander bruiertje wus nog dat t dij knoeter-haarde taai was, dij wie bie domie zien vraauw van aander kerk kregen haren. Pa dee van grammiedeghaid deurtje van kaggel lös en smeet hom der ien. Bromde nareg dat t din ook nait veul gouds weden kon. En wat of wie bie ons aigen domie kregen haren? “Haildaal niks”, zeden wie. Wie zagen van vèr dat der gain licht braandde, t was aal duuster. Wie haren aiglieks rekend op n sìnt omreden wie dochten dat domie doar wel genog van hemmen zol. Pa zee tenmìnse nogaal ains n moal dat domie ien kerk weer n poar dikke bulen mit sìnten haar. Aankommende zundag zol domie t wel maarken, zee Pa….
t Lèste joar van grondschoul heb k mie n dikke sukkerbait hoald en n aibels mooie kat, knien en n vogel oetsneden. Mit twij kammeroadjes haren we ofsproken aiglieks allinneg mor sìnten op te hoalen. En wie zollen op fiets. Wie wuzzen ja woar we weden mozzen. Bie burgmeester, netoares, direkteur van gasfebriek, melkfebriek en wat meesters van schoul. Doarnoa votdoadelk boeten dörp bie n bult boeren laangs. Grode verboazens bie n baarg boeren. Hai, en mit zuks roeg maal weer, haildaal boeten dörp, wie mozzen der mor ienkommen. Mor dat wol we nait, wie mozzen gaauw wieder bie zoveul meugelk laangs. k Kwam strontnat en riek thoes. Ain gulden en twijenviefteg sìnten, ‘n doalder en twij sint’, zee Pa.

Zulf heb k nou haitied groot pelzaaier op dag zulf. Mag groag aan deur luustern en kieken noar aal lutje kiener. Dij gezichtjes, t zingen, dat wat ze moakt hebben, en intied kieken of Pabbe of Moeke dij n èndje wieder in duuster staait der nog is. Mooie laange verskes in vergliek mit wat wie vrouger òfravvelden. Je kinnen stoul der soms hoast bie pakken. k Gun mie de tied derveur, even vroagen hou of ze boudel moakt hemmen. En van wel ze t verske leerd hemmen. Bin zulf ook ja n klaain jonkje west, en doar heb k wel wat van leerd.

Ze haren bie hom aan keukentoavel zeten.
Zai, ien heur sundoagse klaid en dokter.
Hai kon heur aarnswoar van.
Van vrouger, t was even leden ien aal geval. t Ging roar, dokter vroug: ‘Waiten ie wel hou of joe haiten, en woar ie wonen?’

En hou old hai was wis dokter ook nait meer.
Zai haar hom aankeken en ien n buusdoukje snoven.
Klonje, dat rook haitied zo lekker.
Hai keek ien t glaas en stak haand omhoog. ‘Zai je wel’, flusterde zai tegen dokter. Baaid keken hom aan, zai haren hom ook zain.
Doch was t ducht hom n laive vraauw. Hai zag dat dokter schudkopte en glad ien toeze was.
Dij zee dat zai mor even meedzienen veur hom hoalen mos.
Zai schraiwde zag e en haar t oareg stoer.
Hai zee: ’t Is beder dat dokter eerst mor ais op hoes aan gaait.’
‘ Waiten ie nog wel woar joe wonen en woar of joe laangs mouten?’ Dokter zol kieken en zai laip even mit.
Hai was benijd of e heur nog weerzain zol. ‘Dij man is dik ien de bonen’, zee hai haardop.
Verdraitelk veur heur no hai t pad kwiet was. Ien toen mos e der nog ais stief over prakkezaaiern.
Even loader zag hai heur oet t achterhoes komen.
‘Jan, koms votdoadelk eten?’ Verbilderd bleef hai bie heur stoan en snoof.
’Klonje. t Schut mie ien ainen ien t zin!
Nò wait k t weer.’ Hai zag dat zai slovve ogen kreeg.
Zaacht streek hai over n nadde waang.

Staait n leutje, goud oetwozzen vraauwtje van om en bie zesteg te smoken dat t doavert noast t trapke van euliekoukenkroam op oljoarsdag. n Soeterg witte wollen trui mit kroag onder n staail permanentje, en van onder n laange rok gloepen gele blomkes op haalfhoge blaauwe steveltjes mie aan. En ales spans bienkander holden deur n jasschoet mit omvollen maauwen. “Ik kom der aan meneer.” Peuk wordt goud doodtrapt en zai klontert t trapke op. Dou t deurtje opendraaide wis k weer woarom k aaltied mizzelk word van euliekouken. Wat riddersloagen blief k stoan, din k wol gewoon bie heur laangs lopen mit mien bosschoppen. t Deurtje gaait eefkes lös en zai kikt om houk. “k Bin der hoor meneer.” Ik denk even aan ons Juno as k heur goud aankiek. Dij dut din mainsttied nog even n poot op mien bain en kop n luddek beetje schaif. Ach, en din word k aalweg weer waik, ook al het e net mien sundoagse slovven verkaauwd.
Aigliek heb k mit heur te doun. Dizze duustere dompege doagen joen leven verdoun in n dikke kwaalm van aanbakken eulie en aal doag winst noar dag van nij-joar.

‘Den zoeten bol’, zai k aan veurkaant. Is wat roars mit dij noam. Volgens mie mis k wat. Ons meester las vrouger haitied oet n bouk op vrijdagmirreg as wie goud oppaasd haren. Mor hou haitte dij ook mor weer. O joa, ‘In de soete suikerbol’.
Deur t glaas van vitrines kikt zai mie aan.
“Houveule zeden ie?”
Ik huver din k lus gain euliekouken en vraauw haildaal nait. “Zeg t mor.”
“Dou eerst mor vief.”
Zai kikt even stoer, pakt n puut in ain haand en slagt hom open. Mit aander haand, stief inpakt in n zere lap doar nog n doem en wiesvinger oet stekt pikt zai euliekouken in puut. Bie vief wacht zai eefkes. Vaalt n drup van heur neus, en nog ain. “Vieve? Man, din kinnen ie beter tiene nemen, das ja veule goudkoper.” Zai vrift eefkes mit zere haand onder neus laangs en snoft.
“Veuruit mor. Dou din mor tien.”
“t Is aal joar t zulfde.” Zai dut haand omhoog. “Verbraand.” Din pikt zai sekuur aander vief in puut. “Dou suker der lös bie hur.” Hou kin z’in hemelsnoam mie dij puut aanlangen, bedenk ik mie as ik knip pak. Mor k heur al n opstapke schoeven.
“Even wachten hur.” Zai stapt weer omdeel, slagt twij puten open en smit heur rad vol mit euliekouken. Komt n man aanlopen. Oere, wel twij meter laank, en rond, in n blokte bloes en n stuutsiekoorden boksem mit hupzelen. Zai staait in tied op t opstapke en langt hom puten aan. Hai geft heur sinten en lopt geliek deur. “Moi hur.” “Da’s onze vaste klant. Aal doag hoalt e zien twinneg euliekouken op, zolaank wie hier stoan.” “Aal doag?” Ik sloek eefkes. “En houlaank stoan ie hier?”
“Drij weke, joa man doar doun wie t veur, zukse klanten.” Zai snoft nog ais. “Mor van mie huift t nait. t Wordt aal joar minder. t Is mien Piet zien feduutsie mor ik heb ter mor waark van. k Wil nog even smoken, t is nog rusteg.” t Deurtje gaait weer lös en onder aan t trapke gaait de brand ter weer in. “Mor of k ankommend joar der weer bin wait ik nog wel nait”, ropt zai mie nog noa.

“Kerel wat stinkst ja. Wat hest doar bie die. Harregat. Toch gain euliekouken? Dij lustoe gain ains.” Vraauw kikt mie aan en hond komt ook al even snoeven. “Toch nait van dij kroam hier in t winkelcentrum? Dij rokst ja in hail wiek.”

Vraauw zet oavends n schoaltje veur mie op toavel en gaait zo wied meugelk vot zitten. “Nou, ik zol zeggen dou dien best.”
Ik tel, eerst vief. k Hol stiekom hond ain veur. Hai huift nait, kropt geliek in zien mand en kikt mie schaif aan over raand. Volgens mie denkt e dat k hom vergeven wil.
Is n schier pergram op tillevisie dizze oljoarsoavend. Vraauw het lekker hapkes moakt en jannever smokt mie best. Ik mag vles zulfs noast t toaveltje zetten.
“Hest goud dien best doan.” Vraauw holt vles eefkes schaif as wie op bèrre zellen. “Kerel, en woar hest aal dij euliekouken wel nait loaten?” Ik wait t nait. Ach, lopiesweg maank gezelleghaid mit dik sukker opkaauwd zeker, niks van vernomen.

As k mörns om haalf twaalm mien zeer lief en kop achter aan toavel zet, gnivvelt vraauw. “Bleven zai drieven mien jong?” Zai zet geliek leste vief veur mie op toavel. “Zelst heur aarns aans votkriegen mouten ankommend joar. Zai hebben ol kroam in brand stoken vannaacht.”

Ze bozzelden mitnander deur t hoge gras achteroet t laand ien. Woensdagmirreg, ‘Snöt’ mit n schone overaal, Bert mit nije stevels en ‘Hoas’ op klompen. Dij kon zien stevels nait vienden. Ain van bruiers zol ze wel aan hemmen. Piet docht “dat onze Laimeneer t goud mit jonges veur haar”. Volgens hom was t vrouger ien t paradies ook haitied zoks mooi dreug zunschienweer. Doarnoast waren ze nog ains n moal goud beloond mit n echte snouk-hangel mit n blikken blinkertje deraan. “Al het goede zal u toekomen”, zee Piet. “Eerliek vonnen op drekstoup”. En nou zollen ze wel even n dikke snouk vangen. Allinneg ze moggen nait bie daip kommen. Gainain van jonges omreden ze nait swimmen konnen. Piet haar zegd dat ze dat din ook nait doun mouten.
“Onze Laimeneer zugt ja ales en joe kinnen der op wachten datter ain ien vaalt”. Of joe zollen zain dat net ain van jonges zien Moeke op bosschop mout en laangs fietst. “Wie goan noar t moar”, zee Piet, “dat hemmen ze nait verboden. En doar zigt gainain ons”.
En nou mós t weden. Vèr achteroet bie boer Jansen deur t gruinlaand noar t moar. Stoefbiet lutje hoeske van Oabel ‘Sik’ dij doar woont. n Vaarveloos kröt maank roege boskederij en hoge bomen. Oabel woont doar soamen mit ‘Greetje’ zien olle segebok. Elk ien dizze kontraainen kon ze. Eerst haar doar ook nog n grode flinke vraauw woond. Dij haitte Geertje. Mor toun Oabel op n dag mit zien segebok thoeskwam, haar Geertje roupen “hai deroet aans goa ik deroet!” Oabel docht dat t wel mitvalen zol. Dee bok ien zien hok en spiekerde n bord derboven. ‘Zik’ ston derop. Aanderdoags haar Geertje boudel bienander zöcht en was votgoan. Oabel haar onner ‘Zik’ Greetje vaarfd. En dou waren ze mit n baaiden. Oabel zien ‘Greetje’ was n echte rasbok veur t dekken van aal aander sikken. En dat wizzen aal sikken dij der woonden. As Oabel mit ‘Greetje’ ien zien fietskaar ien kontraainen onnerwegens was, hailen ze op mit vreten. Din staken ze kop omhoog en keudelden aalderwegens van dij leutje gladde swaarte knikkers. En ‘Greetje’ luit zok overaal heuren mit zien geblèr en gebèlk. En intied schopte bienoa fietskaar oetnkander. Onnuur zoas dij ja roeken, zee t haile dörp as baaide der weer ains laangs kwammen. Voak mos Oabel even bie kroug aan veur n kaan jannever en n pond proemtebak. Oabel mog groag proemken en dat kon elk zain. Hai haar ain broene klomp doar e aalgedureg overhìn kwittjede en ain maauw van jeske was broen. Doar veegde hai hom snoet mit of. Ien kroug haren ze Oabel aal ains n moal wat klókjes aanboden en hom aan proat holden. ‘Greetje’ ston intied boeten vanoet fietskaar stroekerij te vervreten. t Ging aibels mooi en ‘Greetje’ mos der ook mor ains biehoald worren. Krougholder keek wat zuneg dou dij der ien kwam. Hai nam vot n roam en ston boven op stamtoavel omreden bloumkes hom lekker tou leken. Toun krougholder begon te gilpen en bèlken ging ‘Greetje’ van schrik lekken en keudelde woar e mor kon. Sprong van stamtoavel en t duurde even veur ze hom bie hoorns haren. Intied lekde overaal en streude roem keudels ien t rond. t Was eerstkommende weken orreg rusteg ien kroug. n Lucht om te snieden.
Jonges wollen t nait wied van Oabels hoeske mor ains perbaaiern. Ze haren ‘iet wiet waait weg’ doan wel eerste mog. ‘Snöt’ won. Piet docht dat e eerst mor stoef bie daam begunnen mós woar ien t wodder n baarg roegte en gruin zat. n Echt woonstee veur n dikke snouk. ‘Snöt’ mit tong n éndje tou mond oet lait t blinkertje ien t wodder zakken. Jonges zagen hou t blinkertje blonk en dwarrelde as n zaik viske ien t heldere wodder. Dou ‘Snöt’ hengel over dampoal dee kreeg elk n schrik.
“Gwode goden” brulde ‘Hoas’. t Moar kolkte en spatte oetnander, grode golven en der kwam broes op t wodder. t Ging der heer. “Help mie toch” gilpte ‘Snöt’ dij hangel nog net vastholden kon. Bert pakte hom vot ook mit vast en aandern deden verbilderd n stap achteroet. t Wodder kolkte en broesde. Piet bèlkte “runnen jonges aans gript e joe dammee”. Bert en ‘Snöt” laipen haard achteroet mit n hangel dij op knappen ston. En toun was t ien ainen doan en lag doar n dikke snouk laankoet ien t gruinlaand. Om baang van te weden. Jonges waren der glad stil van.
“Zwol e dwood weden?” was ’t eerste wat ‘Hoas’ zeggen duurde. “Jonges” zee Piet, “dij dut niks meer hai ligt stiefoet”. Piet was nait baang veur n dooie snouk. Tikte hom n moal of wat aan, pakte t snoer vlak bie snoukebek en zol t blinkertje der even oet hoalen. Snouk wol t nait hemmen zagen ze en greep onverdachts Piet bie haand. Dij sprong hoezenhoog, gilpte en brulde of ze hom villen wollen. Troanen biggelden hom over waangen. Jonges zagen dat Oabel ‘Sik’ der op n draf aan kwam. Piet jausterde en brulde hail wereld bienander. Oabel greep vot zien buusmès en snee snouk n éndje onner kop deurmidden. Piet ston der aibels bie te snokken mit n dikke snoukekop aan haand dij hom orreg maal aankeek. “Zitten loaten, mit aander haand vasthollen en votdoadelk mitnander noar dokter”, zee Oabel.
“Joen hangelstok baarg ik wel op”. Doar ging t hìn, op n draf. Piet haard grienend tussen jonges ien. Bert zol ien t dörp vot Piet zien Moeke woarschaauwen. Dokter, dij boeten ston mit n kovvertje, din hai zol net op vesiede bie n zaike, keek roar op. Zo’n patient haar e nog noeit had. t Haalve dörp was onnertuzzen mitfietst of mitrund. Piet mos vot mor mit noar binnen. Toun e n stief ketaaier loater boetenkwam mit aarm ien douk en zere lappen om haand ston der n baarg volk. Was zulfs ain van t bokkeblad mit n fototoustel. Hai wol van Piet waiten wat of der wel nait gebeurd was. Piet onnertuzzen wat bekommen van aal schrik dee mit nog nadde ogen zien verhoal. Moeke kwam hom op fiets ophoalen. Jonges zollen eerst mor noar hoes goan. Aanderdoags op schoul was Piet de held. Snouk wer aal laanger en was aan t ènde van dag meer as n meter.

Dou ze tou schoul oet laipen zee Piet dat t nait goud was, wat ze guster doan haren. “Onze Laimeneer haar hom toch even waiten loaten dat hai en jonges ook nait bie t moar kommen moggen”. Jonges haren gain straf kregen van ollu.
Zollen deur t oaventuur eerst wel genog schrik ien bainen hemmen. Aanderdoags ston n grode petret mit Piet op veurkaant van t bokkeblad. Der onner mit dikke swaarte letters,’ Jongen tijdens spelen aangevallen door reuzensnoek ’. Oabel haar n lekker viske had bie t eten en docht dat e hangelstok nog mor ains perbaaiern mós.

Ze kikt ien dikke, roodomraande ogen ien spaigel van douche. Vernijs kommen der wotterlanders. Zo mor votbleven. Hai komt nait meer thoes. Nachten het ze no al wakker legen.
Hou dit volholden. En wieder, zunder hom.
Ze huvert op sloapkoamer, slagt dekbèr aan zied en kropt ter aan haals tou onder. Kold, gain waarm zaacht lief tegen heur blode vel. Nait meer zachtjes deur zien hoar kroelen. Allinneg.
‘Kiek op internet’, zee buurvraauw. ‘Zuik die n nije.’
Gain denken aan. Toch mos ze eefkes kieken. ‘Lief en aanhankelijk’ was ain. En hoeselk. Nee. Gain koater weer.

‘Moi!’ Ol boas kikt mie ais aan. ‘Moi.’ ‘Eenden binnen oareg wies mit joe nait?’ Ik wies op n grode koppel dij om hom tou zit. ‘Man, ik kin mie wel aarm kopen aan vouer. Zeun hoalt tegenswoordeg bie landbaauw n grode puut van twinneg kilo.
Mor ach, mooi toch!’
Aal doag, smörgens noa kovvie drinken in t bejoardenhoes zit e net even van t fietspad òf doar n gravvel padje lopt noar viever. Mit gat op zien rollator en ien t körfke veurop n puut. Ik zai hom voak as k mit t hondje loop.
‘Mien doagelks oaventuur,’ zegt e. ‘As ie mor oppazen.’ Ik wies noar t padje dat langsoam omdeel lopt. Hai vuilt geliek even aan remmerij van rollator. ‘k Zol hier al n moal of wat omdeel rollen mor bie geluk kreeg k op tied hakken der veur. Ik kin nait swimmen. Man, k bin vuurbaang veur t wotter.’ Hai schudkopt en zucht. ‘Mien pa zien schuld!’ Hond is liggen goan en kikt noar aal drokte van eenden. ‘Mien pa, vrezelk. Ik mog vrouger nait bie t wotter kommen van ollu. Mien moetje was baang dat k der invalen zol en pa raip mie de poten te breken as k bie sloot of daip kwam.

n Moal wazzen wie aan t voetbalen, baal ien sloot. Ik op gat ien onnerwaal hom mit hak noar kaant hoalen. Schep k mit achterkaant stevel vol wotter. Kous oet en mor dreug haauwen op stroat. Mor moeke zaag kous ien t schuurtje. Ik zee dat jonges t wotter der over gobbeld haren bie n plas. Zai greep mie votdoadelk bie t oor. Ik kreeg n schop onner t gat en kon noar boven. ‘n Plas mit kreus zeker’, bèlkte ze nog onner aan trap. Zodderdag der op mos k mit pa mit. Hai wol niks zeggen en haar n dikke bonestok mit n ende taauw bie hom. Noa n haalf uur mos k fiets ien waal leggen bie t moor. Ik kreeg t spoans benaauwd. ‘Doe zolst swimmen leren’, zee e en greep mie bie t jak. Was gain ontkommen aan. Ien onnerboksem, n endje hoorntaauw onner aarms mit n laank taauw vaast aan stok. k Dink dat t zo’n menuut of tien duurt het.’ Hai stoekt eefkes, zucht daip en pakt buusdouk. ‘ Ik boeten oasem laankoet op waal, spijend en jankend haildaal oet stuur. Pa was duvels, bèlkte ‘mitnemen dij rommel, en ging noar hoes.
Doar laag k. Zuls gain handdouk veur t òfdreugen. k Heb t hail end lopen mouten mit stok en taauw achter op fiets. Joarenlaank heb k dreumd. Eerstkommende tied was t bèr naachts nat en kreeg k straf. Ik was ook zaik van swimles op schoul. Elk het hom der mit bemuid. En nou bin k al bienoa tachteg en dreum k der nog wel ais van. En roaden, kommen ze ien t bejoardenhoes aan mit bejoardenswimmen en mor soezen dat t goud veur mien traumoa weden zol.’ Hai snoft n moal stief ien buusdouk. ‘ t Is nait meer goud kommen mit mien pa.’
Wie binnen even stil. ‘Maal, k wil wel leuven dat ie t doar nog wel ais stoer mit hebben. k Goa eerst mor weer wieder mit hond. Moi hur, en verzichteg.’ Ik klop hom even op scholder.
Ien gedachten loop k ons rondje. Wat n verhoal.
Goud dat t tegenswoordeg aans gaait mit swimles. As hond oetroasd is op t veld loop we, wat k aans nait dou, t fietspad weerom. k Zai van ver òf dat e der nait meer zit. Ook naarns gain eenden. As wie dichter bie kommen slagt schrik mie om t haart. Stekt n stuk van n körfke en n haalf wiel boven t wotter.
Ik loat hond lös en begun te runnen. n End bielaangs t fietspad, over t gras en spring ien viever. Aan t lief tou ien t wotter vuil k mie langsoam zakken ien blaauwbragel en griep om mie tou.
k Heb hom.
Din til k n ol kaar van supermaart boven t wotter.

Doar zaten ze din, mitnkander bie Bert en Liesje ien grode toen achter t hoes. Mooi ien schaar van n dikke kestanjeboom. n Gloepense hette en n glìnne zun. Vekaanzie ien Nörg haar wel n week of wat langer duren mocht. Lekke banden wazzen der weeromraais gelukkeg nait west. Dou jonges oet Nörg weer thoes wazzen, lag der n aibels mooi koartje oet Duutsland mit aan veurkaant hoge baargen mit bos, en der ston n groot haart op.
Aan aanderkaant t koartje ston groetjes van Bert en Lies.
“Wij hebben niet zo’n goeie vakantie gehad en hebben ons verschrikkelijk verveeld. Er was daar helemaal niets te doen en niemand om mee te spelen”, zee Bert. “Onze vakantie heeft erg lang geduurd en we zijn blij dat we weer thuis zijn”, zee Liesje der nog achteraan.
“Ik ben wel nieuwsgierig wat jullie daar in Norg allemaal beleefd hebben?”, wilde Bert waiten.
“Piet is ien vekaanzie ook weer n moal bie dokter west. t Zol nait zo weden of hai het ook haitied wat”, zee Snöt. n Gegeven memènt haren zai bie t hoeske wat bie boom laangs runnen zain. n Lutje broen eekhoorntje, ain mit zo’n dikke pluumsteert en van dij glimmende swaarde oogjes. Dij wazzen ze op t Grunnegerlaand nog nait ainmoal tegen komen. Zai haren op n stee stoefbie t hoeske stoet mit pindakees legd en noatied nog wat souskes der bie. Dat was net wat veur dij eekhoorn. Hai stopte n gegeven memènt zien waangen vol en nam boudel mit. Piet zee:
“Dij eekhoorn het hier vast ien de buurt woaraarns n nust.”

“Eekhoorns moaken dikke nusten”, haar Piet zien Pa zegd. “Allinneg leggen ze gain aaier mor kriegen net as knienen jongen”. Jonges wazzen oareg nijsgiereg worden woar of dij eekhoorn zien nust haar. Zai konden meschain wel n eekhoorn vangen of ain oet t nust hoalen. En din mit noar hoes nemen omreden doar haildaal gain eekhoorns wazzen. Hoas zee: “Dwat is nait gwoud jonges. Doar whemmen zai ja nwiks te vreten. Dwer binnen ja gwain dwennewabbels en gwain dwennebomen.”
“Mor kinnen wie ze din nait mit wat aans vouern?”, vroug Piet.
Ze wizzen t nait, mor wollen eerst kieken of ze ain vangen konden. Jonges haren nog gaauw even wat nije souskes hìn legd en wazzen bezied kropen. No wollen zai goud oppazen woar of hai der mit hìn ging. n Lutje abbelsienekistje ston kloar om eekhoorn ien op te baargen. Ien ainen was eekhoorn der en begon rad ien souskes om te kaauwen. Hai runde gaauw mit volle waangen noar n denneboomke stoef noast t hoeske. Dat haren jonges nait docht, dit was wel oareg makkelk. t Was n hail dicht denneboomke mit veul fiene takjes.
“O, mor das haildaal gain perbleem”, raip Piet. “Kiek mor ais, doar zit n hail groot nust boven ien.” Bienoa boven ien t boomke zagen zai n groot rond nust. t Haar wat weg van n dik oksternust allinneg dij was roeger en haar dikkere takken. “Even kaalm aan,” raip Snöt, “loat mie der mor ien klimmen. Ik bin klaainste van joe apmoal en doe bis veulste groot Piet.” Hoas vroug: “Mweschain wis t wel beder was wwie vweurtied bwandweer roupen.” Piet zee: “Joe mouten ais opholden aal te soezen en mie aal te kommersietsen.” Knovvelachteg wurmde Piet hom ien t midden van t boomke noar boven. Aibels dunne schaarpe takjes mouken dikke krazzen op zien blode aarms. Stoareg aan kwam hai dichter bie t nust mor kon der nait recht goud bie en mos der haalf omhìn hangen. Aigenliek kon hai gain iengang van t nust vienden. Ien ainen zag hai datter haalverwege n gat ien zat.
“k Heb hom”, raip Piet noar beneden. “Pas doe no mor op”, raip Snöt. Jonges zagen aan onderkaant dat Piet haalf om t nust hìn haand der ien dee.
“Wis e wel twoes dwij ol eekhoorn wof zitten dwer jongen ien?”, wol Hoas groag waiten. “k Wait t nait, even grabbeln din t is wel n oareg roem nust”, stìnde Piet. “Jonges ik vuil hom, zet t kistje mor vast kloar.” Piet haar hom te pakken en eekhoorn Piet, heurden jonges beneden onder boom. Hai gilpte en bèlkte t hail bos bienkander. Piet lait t boomke lös en mit veul geroas schoof hai hotternd tussen takken deur omdeel. Jonges zagen n eekhoorn dij hom stief vasthil aan n vinger. Pa dij mit ogen dicht ver vot zat te dreumen ien n makkelke stoul aanderkaant t hoeske wis even nait woar of hai was. Dou stoof hai ien t ìn of n dikke weep hom stoken haar en vloog om t hoeske hìn. “Wat gebeurt hier wel nait?”, raip Pa. Moeke en zuskes kwamen der haildaal verbilderd achterheer. “Piet weer mit zien meneuvels”, raip Pa tegen Moeke. Piet ston der bie te kieken of hai zien boksem vol haar. Zien aarms en kop aalderwegens onder dikke rooie krazzen en n haand woar t bloud ofdrupte. En ol eekhoorn was ien gain velden of wegen meer te zain. “Wat hebben joe wel nait aal ommaans?”, brulde Pa nog n moal. “Doe ien hoes Piet en votdoadelk kolle nadde lappen op aarms en aan kop. Din pak ik fiets en kinnen wie noar dokter ien Nörg.” Dokter schudkopte dou zai doar wazzen en zee : “Ik heb veel meegemaakt maar zo’n patiënt heb ik nog nooit gehad.” “Nee,” zee Pa, “zukswat het allinneg dij jong van ons.” Piet kreeg n prikje, n zere lap om vinger en n zaalfke veur kop en aarms din t braande oareg. “En noatied ook nog n dikke vinger en haand van n ontsteken”, zee Snöt der nog mor even achteraan. Liesje mos der wel vrezelk om lagen en Piet schoot kleur oet.
“En wie hebben ook nog n aibels baarg knienen en lutje knientjes zain”, zee Snöt. “Veuraal bie oavend tegen tied dat zun onder ging. Din zaten wie voak hail stil mit n drijen noast nkander op n diekje bie raand van t bos. Doar kwamen knienen oet knienegoaten dij ze doar groaven haren. En wie hebben ook nog twij moal haarten zain. Ain moal mit n lutje der bie.” Piet zien Pa haar ze
soavends mitnomen noar n plas mit vies broen wodder bie raand van n old bos. Stoef zaten zai doar ien twijduuster tegen nkander aan en mozzen aibels stil weden en wachten. Haarten gingen doar wodder drinken omreden der ja naarns n moar of daip was. Zai mozzen wel goud kieken din t was rad duuster.
“En doarnoa noar t hoeske stroekeln deur t bos over apmoal lözze takken”, zee Piet. “En Hoas het der noatied haildaal nait oetzain, dij haar kop wel twijmoal zo dik van aal muggebulten. En ook nog n dikke toet op zien male lip. Wie konden hom doagen laank nait goud verstoan wat of hai zee. En Snöt het dou ook nog n dag of wat mit n dicht oog en n glìn oor lopen van dikke muggebulten.”
Mor elk wol der zo wel weer noar tou. t Leek Bert ien aal geval beder as vekaanzie ien Duutsland. “Dat hoeft van ons niet weer, zo’n vakantie”, zee Bert. En ook Liesje raip: “Van mij hoeft het ook niet weer. We moeten er maar eens met onze Vader en Moeder
over praten.”
“Joe kinnen veul beder mor noar Nörg goan en dat is ook nait zo’n ènd rieden”, zee Piet. “Meschain kinnen wie din aankomend joar wel mitnkander doar hìn op vekaanzie.” Dat leek ze wel wat en din konnen zai no aal vast kieken wat of ze din doun zollen. Jonges wollen leste week van vekaanzie bie Snöt achter ien toen nog n grode tìnt baauwen. Zai haren twij grode linnenrikken dij ze bruken moggen. n Tìnt van ol toavelklaiden, swilken en mit n boom van eerabbelzakken. En van ollu moggen zai der din ook nog n poar nachten ien sloapen. t Wer mor n haalve naacht. Jonges haren as verzopen katten midden ien naacht bie Snöt ien t achterhoes stoan. Ien ainen was der n rabbelnde regen mit dunder en bliksem west en dou störmde hail boudel ondersteboven. Zai konden t neudege nog griepen en binnen gaauw ien hoes stoven. Aigenliek wollen zai ook wel weer noar schoul. Vekaanziegevuil was no aigenliek wat over.

Ze blift stoan, kikt ais om heur tou en moppert. n Opoe mit mantel op enkels, n taske aan aarm. n Plestieken regenkapke op t permanentje. Wie kriegen zeker regen dommee. Ol boas mit handstok, zo’n vief meter veur heur aan draait hom om. ‘Hou wordt dat, schaitst nou nog wat op? Aal dat gezoes ook!’

‘Mostoe neudeg zeggen,’ ropt ze vergreld en komt weer op gang.
‘Doe mit dien mankepoot!’ Hai draait hom vernijs om. ‘Wat? Wel is dood?’ ‘Ach, loop toe nou mor deur, Jan Strampel.’ Ze blift eefkes wieder vernijs stilstoan. Hai lopt verzichteg verder en schudt mit kop.
t Is nog n hail ende, honderd meter van bejoardenhoes noar bushokje.
Hai blift tegels tellen en tilt bedachtzoam ain vout wat hoger. Stok veurkomt dat e eefkes loater laankoet ien heeg schut. As e stilstaait en weerom kikt woar of ‘t ol mins’ blift tikt e n blikje ien geut noast stroat. ‘Wat n rötzoot! Goud dat k dat nait zain heb, rötjongen.’
Ze staait ien tied noast hom. ‘Joa wat,’ zegt ze en holt hom even bie aarm vaast. ‘Wat zolstoe din wel nait?’
‘Op pins kinnen ze kriegen.’ Hai pakt heur aan aarm en ze lopen leste meters noar t bushokje. Ze vaalt geliek deel op t baankje. ‘Hehe,’ zegt ze. ‘Bliede dat k zit, toch nog n hail end.’
As k aanlopen kom mit t hondje dut ol boas stok eefkes noar veuren en tikt wat op grond. k Blief even stoan, hond snuft. ‘Ie willen hom toch nait haauwen wel,’ vroag ik en knies. Hai wrift mit buusdouk onder neus en laagt. ‘Nee man, even maaljoagen. Wie hebben zulf ook zo’n leutj’hondje had.’ Hai stekt haand omdeel en ik kin hom nog net bie jes pakken veur e laankoet op stroat ligt.
‘Noar Stad?’ zeg ik en hol hom stief bie d’aarm overend.
‘Joa,’ zegt ol man en laagt, ‘mit vraauw winkels kieken.’
‘k Heb etalagebainen,’ zegt ze.

Mit n baaid laipen wie deur n leutje dörpke op klaai. Mien zeun en ik. k Wol hom geern wat steeën zain loaten woar n verhoaltje aan vast zit. n Dörpke mit n loug, twij kerken stoef bie nkander en n kroug. Twij smederijen, twij gruinteboeren, twij bakkers, twij slachters en zo kon k nog wel even deurgoan. Ik haar wat oet te leggen. Zeun schudkopte mor wat en von dat minsen t dou nkander nait makkelk mouken. Nee, dörpen wazzen vrouger oareg verdaild. Ien goien en gonnent dij der nait bie heurden. Krekt van welke kaant je t ook mor bekeken. Zulfs op t kerkhof was t onnerschaaid te zain.
Bie bejoardenhoeskes zat n ol boas boeten op n baank n dikke segoar te smoken ien zun. Hai trok ter flink aan zagen wie. ‘Moi,’ raip hai ienainen. ‘Komen ie ais hier, kin ik joe nait?’
Inderdoad, n ol boer woar k vrouger wel ais wat veur doan haar dou k zulf nog n dikke kwoajong was. Hai haar dudelk verlet van n proatje. ‘Joa,’ zee e , ‘doe hest toch voak n moal winteropslag veur mie rond brocht?’ Zeun keek mie ais aan din dij begreep ter niks van.
Boer haar geliek. En k mos zeun even oetstukken wat of winteropslag was en hou dat voak ging.

Minsen bestelden vrouger zoveul mud eerabbels bie boer. Veur bie winterdag. En bie haarstdag werren dij, as boudel sorteerd was, bie minsen laangs brocht. Mainsttied mit peerd en woagen wied achteroet over klaailoanen tot stoef onner diek. Voak bie leutje aarbaidershoeskes. Vief mud, zeuven mud was sums niks, mainsttied nog veul meer. Din der wazzen n baarg kiender ien dij hoeskes. Sums wazzen zai wel mit zien vieftienen. En as t n beetje wol was der ook nog n opa of opoe bie ien hoes. Ik dee dat rondbringen mainsttied mit n ol knecht, en t mos haitied op n zodderdag. Eerste moal vergeet k nooit weer. Bie t eerste hoeske zee vraauw, dou wie eerabbels onner bedstee smeten haren, dat wie vast wel wat te drinken lusten. ‘Joa,’ zee ol knecht, ‘doar spijen wie nait ien.’ Schuddeldouk wer wat omgleerd ien n poar smoezelge kopkes en vlès kwam op toavel. Dat was veur mie even sloeken. Votdoadelk op vrouge mörn aal aan de jannever. Vlammen slougen mie oet. Wer vlöt vernijs ienschonken en ol knecht lait t hom zichtboar smoaken. Ik docht dit komt nait goud vandoag. Mor wie mozzen nog wieder en n beetje vrizze lucht dee goud. Ik kon zeun vertellen en boer knees der bie, dat eerabbelzakken aal zwoarder werren. En dat wie nog meer jannever kregen dij dag. Knecht zee n gegeven mement, dou hai mie n moal aankeken haar, dat hij stiekom mienent der wel bie opzoepen zol. Noatied docht hai dat ter voak n moal foezel bie zeten haar. t Wazzen laange doagen en weerom ien graauwduuster noar boerenploats zat ol knecht veur op woagen noast mie te sloapen. En ik mit n beroerde pokkel der noast. En t was mor goud dat t peerd wis woar of e laangs mos. Aans was t zeker voak nait goud komen. ‘Mooie tieden’,zee boer. ‘Woar hebben ie no joen winteropslag vandoan?’
Dat was even stoer oetstukken. Din boer De Boer of Albert Heijn kon hai nait.

Verzichteg schoft e mit rollator deur t winkelcentrum. Bie pinautomaten kikt e van linker noar rechter en weerom. Din lopt e noar linker. As hai aal buzen had het dut e n pasje ien gleuf. Vuilt nog ais in buzen en pakt n bril.. Mit ain haand op toetsenbred glopt e over bril noar t schaarm. Kikt van t schaarm op t bred en ais om hom tou.
Komt n vraauw. Ze gaait achter hom stoan.

Man trekt mit scholders en drukt op toetsen. Vraauw wupt van ain bain op aander. ‘Ol minsen ook’, heur ik. Ze kikt even mit. Ol boas begunt vernijs. ‘Zo makkelk’, zegt vraauw wat haarder. t Apperoat begunt te toeten. Storing staait ter.
Vraauw binzelt vot. Man kikt mie aan. ‘Kin k joe helpen?,’ vroag k hom. ‘Aal wat e dut, mor sinten geven ho mor,’zegt e. ‘Hebben ie wel t goie pinautomoat?’ Ik wies noar dij dernoast. Hai kikt mie aan en nog ais van aine noar aander. Ik druk op n knop vernijs.
Storing is vot, klikt wat en t pasje komt weerom.
‘He,’ zegt ol, ‘gelukkeg.’
Ik geef hom zien ANBO pasje.

Bruierg en k haar n onbestemd gevuil. t Zol n waarme dag worden mit dunder en bliksem haar t nijs roupen. k Wol vot even noar maart. Nog even wat lekkere abbelsienen hoalen. Doar komen zag k datter meer zo docht haren. t Was al glad drok. Bie gruinteboer ston n vraauw mit n hoofddoukje dij heur n dikke woddermeloen kopen wol. k Mos even gnivveln en docht aan mien Oma. Dij raip dou haitied van ‘even n hoofddoukje op kop doun hur’, as t wat koller wer. En benoam mit wiend was zai oareg zuneg op heur permanentje.
Ien ainen vil n braifke oet t knipke van dij vraauw en siddelde n endje wieder omdeel bie keesboer. Zai vernam der niks van. n Wat oldere man dij doar ston zette votdoadelk zien grode vout der bovenop en nikte ais noast hom noar n stevege vraauw. Ik heurde dat t wiedvot wat begon te rommeln ien lucht en zun was even vot. n Verbalderde man vuilde hou ain hom greep onner bie zien boksempiep en vout op tilde. k Pakte t braifke van tien euro en bedankte man. Zee dat hai doar goud aan doan haar din aans haren wie over maart runnen mouten achter n braifke van tien euro. Zien vraauw greep hom gramniedeg bie aarm en zai laipen vot.
k Langde vraauw bie gruinteboer heur tien euro en zee: ’Shukran.’ Asjeblieft, ien heur moekes toal. Zai keek mie mit twij grode broene ogen aan en bedankte mie zaacht.

Was bliede om heur sinten en verboasd dat k tegen heur proaten dee ien heur aigen toal. Din zai kon goud hollands proaten. Ik zee heur dat k wat leerd haar dou ien t laand woar zai votkwam. En dat t mit handen en vouten oareg lukt. Zai dankte mie nog ais en zee dat heur man zat te wachten op n bankje veur bie t begun van maart. Dat Allah mie belonen zol en nuigde mie kovvie te drinken bie heur thoes. Dit mog k nait waaigern von ik. Mit heur man en mien abbelsienen laipen wie noar heur hoes. Bie achterdeur ien hoes stonnen apmoal schounen en k heb mienent der ook bie zet. k Zag baaid nkander aankieken.
t Was noflek. Al was der ook n bult verdrait begreep k wel. Zai wazzen heur Allah dankboar en vrougen of ik dat mienent ook was. k Heb verteld, mit ale bewondern veur welk geleuf din ook, dat mien Allah achterbleven is ien t laand woar zai votkwamen. Dat ik grootbrocht bin ien t geleuf. Twij of drij moal noar kerk en noar n Christelke schoul. Mor dat wat ik ien heur laand mitmoakt en zain heb, nait paast bie mien geleuven. Dat ik doar voak nog ais van dreum of wakker van lig snaachts. En doar sums doagen last van hemmen kin. Mor t Dikke Bouk of hou t haiten mag ien n aander geleuf, dat ik dat n goud bouk vien. Allinneg dut t mie zeer hou minsen oordailen en veroordailen. Doar heur aigen oetleg aan geven. Zoas t heur paast en nait zoas ter staait.
n Aander oetsloeten of òfsteuten. Omreden n aander geleuf, kleur, toal of laand woar of joe geboren binnen. Geboren worren ien aarmou, oorlog, honger of riekdom. Doar kinnen leutje potjes nait zulf veur kaizen as dij geboren worren. Mor dat ik bewondern haar veur baaid. En benoam dat zai zo dankboar wazzen. Dat ik doar even stil van wör.
Zai wollen geern dat ik n moal voaker op kovvie kwam. Boeten zag k dat stroaten nat west wazzen van n vrizze bui regen. Dikste bruierghaid was over. Thoes komen wol vraauw waiten woar of k wel nait zeten haar. Zai haar kovvie mor deur geutstain smeten. Ik vroug heur of zai bie mie zitten kwam boeten. Ien zun, baaid mit n lekkere abbelsien. En of zai even luustern wol, din ik wol heur n verhoal vertellen. t Was n nofleke zummerse dag. Gewoon achter t hoes ien ons toentje.
Gewoon, bedocht ik mie ?