Sierts, Folkert

Geboren in Wìnzum (Grunnen) 1948 – leeft en waarkt ien Stad. Studaaierde aan Akkedemie Minervoa en Rieks Universiteit Grunnen. Sunt 1979 beeldend kunstenoar, sunt 2002 dichter en schriever ien t Grunnegers en sunt 2009 ontstoan der gedichten en verhoalen ien t Duuts.
Al veule joaren laank is zien waarkterrraain de abstrakte fotogroafie. Beeldmaterioal wort bienkanderzammeld. Dat din vervolgens anoaloog en digitoal bewaarkt wort. t Is speulen mit meugelkhaiden van techniek en beeldeleminten.
Ien zien gedichten pebaaiert hai krekt zoas ien zien fotogroafie op zien aigen speulse waarkwieze aan loop te wezen. Ien vergelieken mit zien fotogroafisch waark stoan zien gedichten veul stoever bie aaldoagse waarkelkhaid. Onnerwaarpen binnen: laifde, noatuur, toal, taikens … Beelden worren laind oet wat der zo beleeft en zigt, zien dreumen, biebel, kunst, kunsthistorie. En sumtieds kin der oet zien haart zo moar wat spontoans ontstoan.
  
Folkert Sierts zel op diensdag 20 juni om 20:00 uur bie Walter´s Bookshop, Olle Kiekjesstroat 10 ien Stad zien bouk mit Grunneger en Duutse gedichten veurstellen.
 
Titel is: TRAAINRAAIZE/ REISE MIT DER BAHN.
 
Ie worren verzöcht joe aan te mèllen op: info@godertwalter.nl of telefonies: 050-3122523.
 
Pries is: €25,00
Verkriegboar bie:
Godert Walter, Olle Ebbingestroat 53, Stad.
Folkert Sierts, Wassenberghstroat 19, Stad (wel op ofsproak: 050-3133910 of sigro@home.nl)
 
Ie kinnen ok €25,00 + €5,00 (verstuurkosten), of €25,00 + €10,00 (boetenlaand) op: NL95 SNSB 8839 3231 71 van Sierts Groningen Sigro – nait vergeten joen adres aan te geven – overmoaken.
 

Sierts

Op Dideldom publiceerd:

Bie Lenie thoes

Lenie woonde ien Gelkingestroat. Dat was nait wied van Grunneger Muzeum. Over Singel noar Herestroat. Dou was t nog n lutje ende lopen. Heur woonderij lag op twijde verdaipen boven n winkel.
Om der te komen, mos der n laange en din n draaitrap beklommen worren. Dat wazzen hail wat treden.
‘Doe hest netuurlek honger as n peerd?’ vroug Lenie.
“Dat gaait wel,’ antwoordde Hinderk, ‘wat heste te eten?’ ‘Pasta mit greunte ien temoatenstip,’ zee Lenie.
‘Wel lekker, moar heste der wat seloade bie,’ wol Hinderk waiten.
Doar kon Lenie ok veur zörgen.
Hinderk holp Lenie mit toavel kloarmoaken. Dou zai doaraan zaten, wer der meer kwebbeld as eten. Lenie was nijschiereg noar kerk ien dörp. Hinderk begon der moar over te vertellen: ‘Kerk hait Johanneskerk. Nou dinkste meschain, dat kerk nuimd is noar Johannes de Deuper of noar dij leerling van Jaizes. Gain niks of gain naks is minner woar. Baauwmeester van middelaiwse kerk haitte Johannes. Hai haar al hail veul kerken baauwd.

Vraizenkerken werren dizzent nuimd, omreden dat zai ien Vraislaand lagen. Grunnen was vrouger ien middelaiwen Vrais. Stukken van Duutslaand ok. Hai wer zo vernuimd, dat der ien dörp ok n kerk baauwen mos.
Pestoor van dörp was n schaarpslieper. Dizzent en baauwmeester kregen dikke hikhakkerij mit nkander. Woarover? Wèl zel dat nou nog zeggen kinnen. Op n mörn lag baauwmeester bie n stoapel bakstainen nait wied van kerk. Hai leefde nait meer. Pestoor waskede handen ien onschuld. Aanders lu van dörp dochden doar nait zo over. Pestoor was nait haalfwies. Hai stelde veur kerk noar Johannes te nuimen. Dat is tot vandoag tou zo bleven. Op dij plek woar Johannes legen haar, gruide wat loater n hail biezunnere boom. Lu vertellen, dat dizze boom, dij der nou staait, boom oet middelaiwen is.
t Biezunnere aan boom is, dat as n minsk doar God smeekt veur n genezen, dat dit heergoan kin. As wie dat veur n aander minsk doun, din gaait dat ok op. Noa Refermoatie is dat immer en aaltied zo bleven. Douste zo zaik warst, heb k doar voak veur die beden. En kiek, doe bist hailendaal genezen.’
‘Nuvere proatjes, moar k geleuf dat nooit nait,’ onnerbrak Lenie Hinderk, ‘oetendelk heb k mit veul hulp van die en Geert t zulf doan.’
‘Beschaaiden biste ja nait,’ zee Hinderk, ‘doe geleufst moar watste geleuven wilst. k Wait hou dat ales heergoan is. God smeken en spiekern, aste dat dust, din blifste gezond. k Nuig die, om ains tuzzen Geert en mie n kerkdainst bie te wonen. Noa dij dainst kinnen wie soam dij plek, woar dij Johannes legen het, bezuiken.’
Dat von Lenie oet de bocht.
‘Woarom biste köster worren?’ wol Lenie waiten.
‘Dat is makkelk zegd,’ antwoordde Hinderk, ‘dat boantje heb k aarfd van mien pabbe. Ien ons geslacht bin k al twoalfde persoon, dij dit waark dut.’
“Zo, zo, zo …’ raip Lenie verboasd oet, “doe hest joa gain kiener. Wel mout t noa die doun?
“Dat is gain perbleem. k Bin oller as Geert en zel wel eer as hom dizze wereld verloaten hebben. Hai zel din mien opvolger worren. Noa hom is der wizze en woarachteg n aander ien mien femilie, dij dat waark doun kin. Begriepste?’ Lenie begreep t.
Zo zaten baaident laange over ales te proaten en kregen nait mit, dat t loat worren was. Hinderk zag op zien klokje en wis votdoadelk, dat der leste traain nooit nait meer hoalen zol. Hai keek Lenie aan en vertelde heur dat.
‘Dat is nait aarg,’ zee zai, ‘doe kinst ien mien twijpersoonsgastenbèrre sloapen. k Heb voak genog bezuik.’
Dat von Hinderk goud en vroug: ‘Heste nog n taandenbozzel veur mie?’
Lenie haar der aine over en zee: ‘Kinste mit noar hoes nemen.’
Hinderk poetste tandenkoezen en winste Lenie n goie naacht tou. Dou der ien bèrre lag, was der zo vot.
Lenie was nog n tiedje ien woonkoamer aan t opreddern. Dou zai ien bèrre lag, kon zai nooit nait ien sloap vallen. Van ales ging deur heur kop. Midden ien naacht mos zai noar t hoeske. Doarnoa dee zai, hail nijschiereg as zai was, deur van gastenkoamer open en keek noar bèrre. Doar lag Hinderk ien n daipe sloap verzonken. Lenie druddelde nait laanke en kroop bie Hinderk onner dekens. Dizzent slaip rusteg deur.
Hinderk wer smörnsvro langzoam wakker. Ien begun maarkte der nait, dat der n persoon noast hom lag. Noa n tiedje wis der, dat t Geert nait was. Moar wel din? Hai trok dekens wat vot en zag, dat Lenie der lag.
Deksels, dochde der, wat is hier heergoan?
Onnertuzzen was Lenie ok wakker worren.
Hinderk vroug: ‘Woarom ligste bie mie ien bèrre?’
‘Mien behuifte was groot om dat te doun. k Kon nooit nait ien sloap vallen, mos nog noar t hoeske. k Was zo nijschiereg noar die en bin din bie die ien bèrre kropen. k Vil votdoadelk ien sloap,’ vertelde Lenie.
‘t Is eerste moal ien mien leven, dat k dit mit n vraauw beleefd heb,’ zee Hinderk.
‘Zeg Hinderk, kinnen wie nait wat tegen nkander aankroepen?’ vroug Lenie.
‘Dat zig k nait zitten,’ antwoordde Hinderk.
‘Woarom nait,’ wol Lenie waiten, ‘k hol zo veul van die. Zo aste waist, wil k wel n kiend van die.’ ‘Dat kinste hailendaal vergeten. Doe waist dat k nait op vraauwlu vaal,’ heurde Lenie van Hinderk. ‘Wilste din nait zoaddonor veur mie worren? Dat kiend zol din ien toukomst köster van kerk worren kinnen,’ drong Lenie nog wat aan.
Dat zag Hinderk ok nait zitten.
t Wer stil ien bèrre. Baaident kruiden der nog wat ien om. Hinderk ston as eerste op. Dou der hom aanklaidde, keek Lenie noar hom en dochde: veur zien leeftied zigt Hinderk der nuver oet.
Dou Lenie opstoan was, wer der ien keuken wat theedronken, eten en proat. Der wer òfsproken, dat Lenie over twij weken weer bie Hinderk ien waarkploats kommen zol. Din kon zai weer spiekern. Veurdat Hinderk vertrok, keken zai nkander aan. Heur ogen glinsterden en heur genegenhaid veur nkander sprak deroet. Lenie keek vanòf t balkon Hinderk noa. Zai bleef doar mit ogen tou nog laanke stoan. Hinderk wol moar nait oet heur kop verswienen.

Doe bist van miender joaren

k Wait nait
wat k doun mout.
n Spoor teruggoan
is n onnudde doad.
Woar bin k doch bleven
ien aal dai joaren?

n Graauwe dook
het mie omgeven
n Miggelregen komt nog
doartou.
Ien dizze veur mie
o zo vremde stad
– mit sweefboan en
n snellopend wotter –
bin k onnerwegens.
En onbekìnd is t
woar raaize hìnnegoat.
Onmachteg vuil k mie hier
op dizze ploats.

Ien t schemerduuster
van d oavend
breek k sikkom mien nek
over n stoapel deuzen.
De glidderge stroatstainen
doetjen mie.
Mien troanen
liek net zo veul as niks
ien dizze nattens.

Din vuil k
dien haand,
dai
immer en aaltied nog ligt
ien mienent.

Glaasvezel

Men von dat dörp mit moderne tied mitgoan mos. Der mos glaasvezel aanlegd worren. Dizzent was goud veur welvoart ien dörp. Om en bie was elkenain ja al verbonnen mit internet, moar t was veul te langsoam. Dat kostte bedrieven ien dörp geld. n Rad internet was wel eerste veurwoarde, om mit haile wereld zoaken doun te kinnen. Der wazzen aanders nog gain bedrieven ien dörp dij dat deden. Men kon t nooit nait waiten, wat ien toukomst ains ploatsgriepen zol. Meschain kwam der wel n Amerikoans bedrief noar dörp. Dat konnen lu nou nog nait waiten.
Elk hoes ien dörp kreeg n braive ien buzze. Doarien ston de grode veurdailen van glaasvezel en hou lu heur aanmelden konnen. Mainste lu ien dörp wollen n aansluten, behaalve n poar oldjes, dij nog nooit en te nimmer van internet heurd haren! ‘Wat mouten wie doarmit. Tillefoon is veur ons voldounde,’ zeden zai.
Hinderk en Geert zagen ok de veurdailen van n rad internet. Heur videobestaanden konnen din veul gaauwer femilie en vrundinnen/vrunden berekken.


Dou wer der mit aanleggen van glaasvezel begonnen. Tegels en stainen werren vothoald. Der wer groafd. Droaden werren ien gleuve en noar hoezen legd. Gleuve wer tougooid. Tegels en stroatstainen werren op olle plek aanbrocht. As leste wer der nog wat zaand over dizzent verspraaid. Aan ende van dag mos gegroaven gleuve tou weden. Aander dag begonnen waarklu doar, woar zai gustern ophollen haren. t Was nog n haile put waark om deur dörp dij glaasvezeldroaden te kriegen. Doarnoa duurde t laange veur hoezen aansloten wazzen.
Hinderk haar besloten, dat glaasvezel ien kelder t hoes ienkommen mos. Doar kon din ok n aansluten aanbrocht worren. KPN-monteur stelde veur, om der ok n booster aan te leggen. Hai haar der nog twije ien zien woagen liggen. Hinderk von dat goud. Hai wol aalderwegens n goie internetverbienen hebben. Zien waarkploats mos der ok moar aine kriegen. KPN-monteur zee, dat dij olle droaden, dij der nog lagen, vannijs bruukt konnen worren.
Aander dag haar Hinderk perblemen mit zien computer. Hai belde KPN. Soavends twij doagen loater zol der n monteur veurbie kommen. Hinderk vroug Geert, of hai der din bie weden kon. Dat wol der geerne doun.
‘Din kinnen wie eerst soam mit nkander eten,’ zee Geert.
Hinderk von dat drijdubbel goud.
Dij oavend moakten zai t eten kloar. Hinderk von, dat Geert veul beter as hom koken kon. Noa t eten wer òfwas doan. Doarnoa zat Hinderk achter zien computer en Geert achter zien MacBook. Wat Hinderk al verteld haar, der was gain internetverbienen.
n Aander KPN-monteur – n grode man mit n nuver bos swaart hoar op zien kop – kwam n haalf uur te loat. Hai zee, dat t waark bie n veurege klaant oetlopen was. Dat wollen Hinderk en Geert geerne geleuven, moar hai haar ok n haalf uur ien n kroug hebben zitten kind!
Veurdat Hinderk mit KPN-monteur kelder ien ging, sprak der: ‘Mien vrund en ik binnen geleuvege lu.
As der aargens n perbleem is, zeggen wie nkander, immer en aaltied geleuven en vertraauwen ien God. Din komt t goud.’
KPN-monteur keek Hinderk verboasd aan en zee: ‘k Vertraauw immer en aaltied op mien goie riw en meetapperoaten. God het doar gain naks en gain niks mit te moaken.’
‘Dat mouten ie zulf moar waiten. Elk minsk het joa n overtugen!’ zee Hinderk.
Aansluten ien kelder bleek goud te weden. Volgens KPN-monteur mozzen der aalderwegens nije droaden noar modem ien waarkkoamer tuugd worren. Zien mainen was, dat zien kollegoa gain goud waark òfleverd haar. ‘Dat wort nije goaten boren,’ stelde KPN-monteur vaast.
Geert zee dou: ‘k Heb hier immer en aaltied veul te grode goaten boord. Ien toukomst mos der meschain ains weer wat deurhin tuugd worren. En wat heb k ien mien levent al veul droaden aanlegd. k Kin nait zeggen houveul kilometer. Ie kinnen doch dij olle droaden vothoalen!’
‘t Liekt, dat ie der verstaand van hebben! Aanders der mouten doch nije goaten boord worren,’ reageerde KPN-monteur.
Geert was t doarmit nait ains en zee: ‘Ie kinnen t doch pebaaiern, droaden der deurhin te tugen.’ Dat dee KPN-monteur. t Bleek, dat Geert geliek haar. Droaden gingen, noadat olle droaden vothoald wazzen, zunner muite deur de goaten en werren op modem en aanslutens vaastzet. Geert wol ok nog n aansluten ien woonkoamer hebben. Vervolgens brocht KPN-monteur n nije gebrukersnoam en n nij wachtwoord ien modem aan. Hai zee, dat dit beter en vaaileger was. Noa ienbringen van gegevens laip Hinderks computer al gaauw oet de kiek. Hai was der bliede mit .Dou monteur ien gaang was om te vertrekken, raip Geert, dat der n perbleem haar. Hai kreeg zien Mac Book nait aan loop. KPN-monteur draaide hom om en laip hoeskoamer weer ien. Efkes loater zat der op Geerts stee. Dizzent dudde oet, wat der doan haar.
KPN-monteur zee: ‘Ie binnen wis en woarachteg n perfester. Ie hebben t joe veul te stoer moakt. t Kin veul slichter.’
‘k Bin gain perfester, moar n Ziggo-monteur,’ zee Geert.
Dou KPN-monteur dat heurd haar, ston der vergrèld op en laip koamer oet.
‘n Lekker kontje hebben ie,’ raip Geert hom achternoa.
KPN-monteur draaide hom om en zee: ‘Ie voele, olle kontfiekers. k Kom hier nooit nait weer.’ Hai haar om en bie t hoes verloaten, dou Hinderk raip: ‘Ie vergeten joen zo belangriek meetapperoat, meschain mouten ie dizzent nog ains bruken.’
KPN-monteur kwam terug. Keek stroal veur hom oet. Hai greep zien meetapperoat en zee, dat ie zunner God zien waark ien toukomst wel doun kinnen zol.
‘Din mouten ie nait vergeten, joen meetapperoat mit te nemen,’ zee Geert.
KPN-monteur sweeg en schoedelde nog wat mit zien konde hinneweer.
Geert raip: ‘Ie hebben doch wel n nuver en lekker kontje. Wollen ie nait bie ons blieven?’ KPN-monteur verlait t hoes en sloug oet ale macht veurdeur tou.
‘Dat haste wel aanders zeggen kind,’ maarkte Hinderk op.
Zai keken nkander aan. Heur ogen glinsterden en heur laifde veur nkander sprak deroet.

Huwlekse perblemen

Geeske is n wicht van dörp. Zai is traauwd mit Toon. Zai hebben vaaier kiener, dij nait meer thoes wonen. Dou Geert in dörp zien praktiek begon, haar der n mitwaarkster veur haalve doagen neudeg. Dizzent mos administroatsie op computer doun, tillefoon opnemen, òfsproaken vaastleggen en nog n haile boudel aandere zoaken ok. Geeske haar solsitaaierd. Dou Geert Hinderks mainen over de solsitaanten waiten wol, haar der Geeske aanprezen: ‘Aan dij vraauw heste wat. k Kin heur vanòf heur geboorte. Noa middelboare schoul is zai op jonge leeftied traauwd. Heur kiener binnen al old genog van dij zai wel haalve doagen waarken kin.’
Zo kwam Geeske bie Geert terecht. Dat ging votdoadelk goud. Zunner n woord te zeggen, begrepen zai nkander.
Noadat jongste kiend t ollerlek hoes verloaten haar, vroug Geert noa n tied aan Geeske: ‘Geeske is der wat mit die? Heste der muite mit, dat der gain kiener meer thoes binnen? Zeg t mie, den k wil geerne, dat t goud tuzzen ons blift. Of ligt t aan mie?’
Geeske zee gain niks of gain naks. Bleef bezeg mit heur waark. Geert ging der nait daiper op ien. n Pesjint van hom zat te wachten.

Twij weken loater vroug Geert t vannijs en haar nou meer tied veur heur. Geeske mos hoelen. Geert keek heur aan en zee: ‘Der is wat mit die. Doe kinst mie doch dien perblemen vertellen. Ien aal dij joaren datste bie mie waarkst, heb k dat van die nog nooit nait mitmoakt. Is der wat mit dien man? Het der gain waark meer? Is der zaik? Gaait t mit kiener nait goud? Of is t stoer veur die, dat ale kiener oet hoes goan binnen? Heste geldzörgen? Doe kinst t mie doch vertellen. Zunner die kin k tìnde hier wel sluten. Zeg t mie, veur t te loat weden kin.’
Geeske mos eerst tot heurzulf kommen. Mit troanen ien ogen vertelde zai heur perblemen: ‘t Löpt nait meer zo goud tuzzen Toon en mie. Sunt jongste kiend t hoes verloaten het, is der wat veraanderd. Wie dochden eerst, dat wie veul tied veur nkander hebben zollen – ok ien bèrre. Ales is aanders verlopen. Dou der gain kiener meer thoes waren, mozzen wie dat verwaarken. Toon zee nait veul en was voak vot. Din zat k moar thoes en dee ien hoeshollen wat. Gelukkeg wer k der nait van. As kiener op bezuik wazzen, din was t weer zo as vrouger. Toon ging nait vot en haar proatjes as gain aander. k Dochde: dat is ja dij man van vrouger. Dizzent kin k al joaren laank en aal dai tied hebben wie t oet de kiek had.
As kiener weer vot wazzen, ging t tuzzen ons vannijs nait goud.’
‘t Is te begriepen, dat as ale kiener nait meer thoes wonen, dat der veur ollu wat veraandert. Zai mouten der n weg ien waiten te vienen. Baaident hebben verwachtens. Dizzent huiven nait geliek weden. k Road die aan, ains mit dien man derover te proaten. As k joe helpen kin, hail geerne,’ zee Geert. Geeske bedankte Geert hartelk. Zee, dat zai derover noadinken zol. Noa drij weken vertelde Geeske aan Geert, dat heur man en zai geerne n gesprek mit hom zollen hebben wild. Der wer òfsproken, dat dizzent aander week wonsdagsmirregs weden zol.

Doar zaten zai din mit heur drijen ien Geerts spreekkoamer.
Toon mog eerst vertellen wat hom zo bezeg hil. Hou der zien reloatsie mit Geeske zag, nou ale kiener t hoes verloaten haren. Hai sloekte wat en vertelde, dat t stoer veur hom west haar. Dat der t nog nait verwaarkt haar, dat der gain kiend meer ien hoes woonde. t Was of der n vremde ien zien aigen hoes worren was. Hai haar steun bie Geeske zöcht, moar zai haar teveul mit heurzulf bezeg west. Zai haar hom wel ains nuigd, om soavends of ien t weekende aargens hin te goan, bieveurbeeld noar n muzeum. Fietsen haar ok goud west. Hai haar t laifste stief tegen heur aan ien bèrre legen en wel wait, wat der din heergoan was! Doar kwam t nait van. Hai ging moar zoveul meugelk noar boeten. Vuilde hom nait meer zo gelukkeg bie Geeske.
Geert onnerbrak hom en vroug, of der nog meer zeggen wol. Toon zee, dat der eerst genog aan woord west haar. Nou mog Geeske wel wat vertellen.
Dat dee zai en vertelde: zai haar t der nog immer en aaltied stoer mit, dat ale kiener t hoes oet wazzen.
Aanders t gaf wel meer vrijhaid, moar dat mit Toon te beleven, dat was der nait bie. t Was of der zien aigen gaang ging en gain niks en gain naks mit heur te doun hebben wol.
Toon wol wat zeggen, moar Geert zee, dat der zien vraauw oetproaten loaten mos. Dat dee der. Geeske vervolgde: ‘k Wil mit Toon geerne wat onnernemen en nait allain ien bèrre. Op stap goan, dat liekt mie veul beter. Wie hebben der ale tied en vrijhaid veur. Woarom zellen wie dat nait doun? Dommee binnen wie old en din komt der meschain nooit nait meer wat van. k Wil geerne mit Toon proaten, moar van hom komt rondom niks.’
Doar was Toon t nait mit ains: ‘k Wol ien begun votdoadelk mit die aan de proat gaan. Doe wolst dat nait …’
Doarop mos Geeske gaauw wat zeggen: ‘Doe hast wat geduld hebben most. Loat k zo zeggen. k Raauwde nog wat. Doe hast twij aarms om mie hin sloagen mouten. Dat ging joa nait, doe wolst allain moar seks mit mie …’
‘Doe raauwdest, en ik din … Joa, k dou t nog geerne mit die, moar van dien kaant …’
‘Beste lu, zo gaait dat nait,’ zee Geert, ‘ie mouten nkander oetproaten loaten.’
Dat zagen baaident ok zo. t Bleef n pooske stil en dou nam Geert t woord: ‘Geeske en Toon t is nait zo vremd, wat ie mit moaken. Veul ollu, van wèl kiener t hoes oetgoan binnen, beleven zuks wat. t Het tied neudeg. Geef nkander dat. Proat mit nkander en luuster wat aander te zeggen het. Vuil aan wat aander wil.
Der zit n tegenstellen ien joen beleven. Geeske wil eerst wat boeten hoes en din meschain ien bérre wat beleven. Bie Toon ligt dat aanders. Hai wil eerst wat ien bèrre en din meschain boeten hoes wat doun. t Ligt aan joe, om dat perbleem op te lözzen. k Kin wel n poar roadgevens verstrekken. Goa es geschaaiden sloapen en vuil hou ie dat beleven. Goa bie Hinderk soamen spiekern, dat helpt oet de kiek. k Kin dat veur joe regelen En as leste, vertraauw en geleuf ien God, din komt wizze en woarachteg ales goud.
Zellen wie over drij weken weer n gesprek hebben? Vertel mie din, wat der zo mit joe heergoan is.’ Dat vonnen Geeske en Toon goud.
Soavends kwam Hinderk bie Geert eten. Geert vroug Hinderk al gaauw, of Geeske en Toon wel bie hom spiekern moggen.
‘Huwlekse perblemen?’ vroug Hinderk.
Geert zee gain niks of gain naks. Zai keken nkander aan, heur ogen glinsterden en heur laifde veur nkander sprak deroet.

Ien kerk

Ien kerk n olle piëtoabeeld.
t Liggoam swiegend klokkern.
Ofhaandjende baarmhaarteghaid.
Gedoanteverwizzeln en t bloud
brekt.

Holtwurms vreten stoadeg deur.
Merije hoelt mit kepòtte lippen.
Ontroostboare bedruifdhaid ver-
goadert nait.
En k fleer dankboar heur gezicht.

Zundag ien middelaivse kerk.

Klokken luden oardeg swoar.
Trovven deur haartstochtelke
smaart.
Bewogen bedend ien geroakt
weden.

Veur t altoar hangen duustere
gerdienen.
As hemel doar achter zitten zol.
En Gòd op zien troon.

k Zel die vannijs zain

Nijsgiereg bevuil k mit beswaite
haanden de noakende naacht
Dizzent teunt mie zien goaf geloat.
Den de naacht is de naacht,
is de naacht.

Ien de naauwborsteghaid van t
bestoan zuik k noar wat veurbie
is en nooit gain begun het.
En as t licht is, bloast mien gaist
de triesterge treur vot.

k Zel die vannijs zain
en droag die aiweg ien mie mit.
Den de naacht is de naacht,
is de naacht.

Muzeumbezuik

Geert vertelde Hinderk, dat der t weekende van over twij weken noar t westen van t laand mos.
Hinderk kon mitkommen.
Dizzent zee: ‘Dit zel nooit nait goan. k Mout sundoags zo as aaltied vro ien kerk weden. Of haarste dat vergeten, Geert?’
Geert wis dat wel, moar hai wol Hinderk geerne mit hebben.
‘Nee,’ betuugde Hinderk, ‘kerk is veul belangrieker veur mie. Doe kinst rusteg goan. k Blief hier en smirregs kin k Lenie bezuiken. Zai zel heur verknudern, as k bie heur laangs kommen zel. k Bin al zo voak deur heur nuigd.’
Geert kon Hinderk wel begriepen. Mit Lenie ging t allermeroakelst goud. Bie hom laip zai nait meer ien theroapie. Doar haar Hinderk drifteg aan mitholpen. Of en tou kwam zai nog wel ains soavends op bezuik. Den moakte hai veur heur drijen t eten kloar. Lenie wol immer en aaltied, dat Hinderk der ok bie was. Zai waarkte bie Hinderk nog ain dag ien drij weken. Òfschaaid van hom nemen mishottjede heur. Zai mos hom doch wel weer ains trevven. Zai haar oplaaiden as psychotheroapeute òfrond en waarkte nou ien n aander zaikenhoes.
Dou was zai weer bie Hinderk ien waarkploats. Noa n kört proatje vertelde hai heur, dat der aander zundagmirreg heur bezuiken wol. Of dat heur paasde. Zai keek hom verrast aan, den hai haar heur al zo voak òfzegd.
Zai zee hom: ‘k Heb mit n kammeroadske al wat òfsproken. k Zel heur bellen, meschain kin der wat veraanderd worren. Bel mie dunnerdagoavend moar.’
Dat dee Hinderk. Zai vertelde hom, dat t wel stoer west haar, moar dij òfsproak was verschoven. Hinderk wol waiten, wat zai op zundagmirreg doun zollen.
Lenie: ‘Doe hest vrouger n poar joar kunsthistorie studaaierd. Loaten wie Grunneger Muzeum bezuiken.

Doe kinst mie din wat meer over kunst oetleggen. k Heb mie der nooit nait zo mit bezeg hollen.’ Hinderk von dat oet de bocht. Hai kwam ok nait elke dag ien dat muzeum. Mit Lenie doar rondlopen, dat sprak hom wel aan.
Dij zundagmirreg ging Hinderk mit traain noar Stad. Lenie wachtte op peron hom op. Baaident wazzen bliede nkander te zain. Ien t muzeum kòfte Hinderk twij tougangskoartjes, zai brochden heur jazzen vot en gingen nog noar de hoeskes.
‘Woar zellen wie begunnen?’ wol Lenie van Hinderk waiten.
‘Noar dij nije tentoonstellen, woar al veul over schreven is,’ zee Hinderk, ‘dizzent hait Nijmoodse landschoppen.’
Dou zai ien eerste zoal van tentoonstellen wazzen, vroug Hinderk Lenie, of zai wel ains van de Ploeg heurd haar. Dat haar zai nait.
‘Kiek,’ zee Hinderk, ‘de Ploeg is n kunstenoarsverainen, dij ien eerste helft van veurege aiw ontstoan is. Dizze kunstenoars van dij tied schilderden nog al wild. Ekspressionisme wer dat nuimd. Ien n aander gedailte van muzeum is der veur de Ploeg n òfzunnerlek gedailte ienricht. Doar kinnen wie dommee ok hingoan. k Kin die nou wel zeggen, dat wat wie hier te zain kriegen, der hail aanders oetzain zel.’
Dat bleek zo te weden. Lenie laip wat rond en nam kunstwaarken ien heur op. Zai begreep der nait veul van. t Wazzen toamlek grode waarken. Elk òfzunnerlek ien n aander kleur schilderd.
Zai vroug aan Hinderk of der wis, woarom dat waark Zwemmende krokedil haitte. Zai zag dat baist op t schilderwaark nait.
‘Kiek,’ zee Hinderk, ‘k dink, dat dij krokedil onner woater zwemt. Din kinste dizzent nait zain.’
Lenie begreep der nait veul van. Bie n aander schilderwaark bleef Lenie ok stoan. Dat waark haitte Poarende motvlaigen. Lenie zag dizze baistkes nait. Vannijs vroug zai Hinderk of der n verkloaren doarveur haar.
Dat haar der wel: ‘Motvlaigen binnen moar hail luddeke baistkes. Zai binnen hail rad. Aste op òfstaand van dat schilderwaark staaist, din zigste dizzent nooit nait. Aste mit neuze derop staist, din heste gain overzicht meer om te zain, woar dizzent wel zitten kinnen. t Is meugelk, dat zai al van kunstwaark òfsprongen binnen.’
n Tied loater ston Lenie veur n hail groot greun schilderwaark, dat haitte Groazende kou. Op òfstaand en ok mit neuze derop kon Lenie gain kou woarnemen. Zai laip noar Hinderk en trok hom mit noar dat schilderwaark. Zai vroug Hinderk: ‘Zigste doarop n kou?’ Hinderk zag ok gain kou.
‘Waiste hou dat waark hait?’ vroug Lenie.
‘Nee,’ antwoordde Hinderk. ‘Groazende kou.’
Hinderk mos noadinken en vertelde: ‘Kunst is kunst en sumtieds begriepen wie t nooit nait. Wie kinnen der de kunstenoares/kunstenoar noavroagen. Mainstens wait dizzent der gain antwoord op te geven, din t is nait heur/zien opgoave dat te doun. Zai/hai huift gain verkloaren te geven, hou zok n schilderwaark ontstoan is en hait. t Is ainvoudeg ontstoan. Voak wort der din moar n noam aan geven. k Heb meschain der wel n verkloaren veur, woarom t zo hait. Dat baist is nait haalfwies. Dinkste, dat as dizze kou dat gras opvreten het, zai doar stoan blieven zel. k Oan, dat zai doarnoa aan loop goan is.
Wie kinnen din op dat kunstwaark gain kou meer zain.”
Lenie dochde, dat ien nijmoodse kunst immer en aaltied aargens wel n verkloaren veur te vinnen was.
Zai vroug Hinderk, wat din kunst was.
Hinderk antwoordde: ‘Lenie, dat is n stoere vroag. Doe hest doch medisienen en psychioatrie studaaierd? Waarkst nou as psychotheroapeute ien n zaikenhoes. Aste mie vertellen kinst wat en wie n minsk is, din kinste mie ok vertellen wat kunst is.’
Lenie mos derover noadinken. Noa n tiedje zee zai, dat zai noar t muzeumrestaurant wol. Doar konnen zai over dit vroagstuk wel oetgebraaid proaten. Hinderk von dat goud.
Ien restaurant zaten zai laanke te keuveln. Der bleef gain tied meer over, om t waark van de Ploeglu te bekieken.
‘n Aander moal moar,’ zee Lenie, ‘gaaiste mit mie noar mien woonderij, om soam wat te eten?’ Dat kon Hinderk nooit nait waaigern. Zai keken knander aan. Heur ogen glinsterden en heur genegenhaid veur nkander sprak deroet.

Oavendklok

Hinderk en Geert binnen ien dörp bekind as Dij Twij. Hinderk komt oet dörp en Geert kwam ains oet westen van t laand der hin. Zai wonen zo om en bie viefhonderd meter oet nander. Der was votdoadelk wat tuzzen dij baaident.
Hinderk zien pabbe was köster van middelaiwse kerk midden ien dörp. Dou e der hingoan was, haar domie Hinderk vroagd zien ol heer op te volgen. Doarover mos hai noadinken en haar aal rad joa zegd. Woar zien pabbe vrouger zat, doar zit nou Hinderk. Dat is op eerste plek ien leste baank van kerk.
Geert kwam op n zundag ains te loat ien kerk aan. Noast Hinderk was nog n plek vrij en zo mos laifde begonnen weden.

Geert mos Hinderk loater wel touzeggen, dat as er oet tied kommen zol, Geert köster van kerk mouten worren zol. Dat haar Geert geern doan.
Baaident binnen ien ogen van dörpslu old, mor zulf vuilen zai dat nait zo. Lu vroagen bie tieden woarom zai nog zo geef binnen. Din zeggen baaident – Geert kin aal hail nuver plat proaten: ‘Geleuven en vertraauwen ien God. Gain aaier, kees en vlais noar binnen waarken, en gain melk drinken. Veul greunte en fruit eten, en nait vergeten vitamine B12 en ien kolle moanden van t joar vitamine D sloeken.’ Greunte en fruit hebben zai immer en aaltied genog, want baaident hebben bie heur hoezen n roazendgrote toen.
Letste vrijdagoavend kwam Geert bie Hinderk laangs en vruig: ‘Heste t aal heurd, t is weer oorlog en wel corona-oorlog. Der wort weer n oavendklok iensteld. Zeg mie, wat hemmelst doe doar aan dien vouten?’ ‘Dat is gain hemmeln. k Wrief dizzent mit dat spul ien, doe waist wel, dij gel tegen corona. k Was ien dörp veur bosschoppen doun. Nou k weer thoes bin, wrief k mie mit dat desinfekterend goudje ien. Begriepste?’
‘Dat begriep k. Moar woarom din dien vouten?’
‘Kiek, k heb Twijde Wereldoorlog mitmoakt en doe nait. As pabbe dou noa t waark thoeskwam, zee moeke immer en aaltied, dat noa òfschonen van zien haanden, hai ook mit zien vouten dat doun mos. Dat het zai hom heur haile wiedere bie nkander weden vannijs zegd. Dat stekt nog ien mie. Kinste dat begriepen?’
‘Joa, dat kin k. Ain vroag heb k wel: hou voak schoonste dien vouten òf?’
‘Dat dou k ain moal ien week.’
‘Dat is nait voak, mor mien nije vroag is: hou voak schoonste din dien handen òf?’ ‘Ook ain moal ien week.’
‘Din schoonst dien klop ien boksem, dien doedeloere zunner twievel ook ain moal ien week òf.’ ‘Joa, hai waist dat?’
‘Dat gisde k zo. Hest der aal aan docht dien doedeloere ook mit dij gel ien te wrieven, omreden daste dizzent ook ain moal ien week òfschoonst?’
‘Joa, dat hest goud roaden. Kinstoe dat nait efkes veur mie doun?’
‘Dat goudje is gain gliemiddel, moar wie hebben wel n perbleem.’ ‘En dat is?’
‘Vanòf zoaterdagoavend mout k om negen uur thoes weden. t Is din oavendklok. Hou doun wie dat?’ ‘Moak die moar gain zörgen. Din blifst mooi bie mie. Mien bèrre is ja zo groot, doar pazen wie baaident wel ien. Zundag noar kerk goan huiven wie nait, den der is omreden van corona gain dainst. Wie hebben ale tied veur ons baaident.’
Zai keken nander aan. Heur ogen glinsterden en heur laifde veur nander sprak deroet.

Oljoarsnaacht

t Was nog nait zo laanke leden, dat Hinderk en Geert veur eer ste moal ien kerk noast nkander zeten haren. Dou was laifde maank baaident begonnen. Zai haren besloten, nait te haard van stee te lopen. Twij moal ien weke kwamen zai bie nkander.
Veul was der te beproaten.
Geert vertelde, dat der ien n poeps gezin groot worren was. Drij zuskes en ain bruier haar der. Misdainder haar der west. Noa middelboare schoul haar der medisienen ien Utrecht studaai-
erd. Zien belangstellen haar noar minsk mit psychische perblemen oetgoan. Zo was der ien loop der joaren psychioater/psychotheroapeut worren. Noa verloop van tied haar der waark ien Akkedemisch Zaikenhoes ien Stad kregen. Zien moeke leefde nog, moar zien pabbe was al hingoan.
Hinderk vertelde, dat der zien haile levent zo om en bie ien dörp woond haar. Ien Stad n poar joar Akkedemie bezöcht haar, moar haar noaderhaand te waiten kregen, dat der mit zien haanden waarken mos. Hai was timmerman worren, moar haar nog veul meer as timmern kind. Allerdeegs kon der nog immer en aaltied sentroale verwaarmensketels oet en ien nkander schroeven. Joa, smieteg was der, mit hail veul gevuil ien vingers. Dou zien pabbe hingoan was, haar hai dizzent as köster van middel- aiwse kerk opvolgd.
Hai was nait bie zien ollu haangen bleven, moar haar mit behulp van vrunden n hoes veur homzulf baauwd. Doar woonde der nog immer en aaltied. Lu ien dörp haren hom wel ains vroagd, woarom der gain vraauw haar.
‘Zuk n nuvere man kin doch vraauwlu genog kriegen?’ wer hom sumtieds zegd.
Hai zai din, dat der laiver op homzulf woonde. Der zellen dou wel lu west hebben, dij waiten hebben wat mit hom aan haand was.
‘Wolste din nooit nait n vrund hebben?’ vroug Geert nijschiereg.
‘k Haar vrunden genog, moar nait zo aine dij doe mainst. k Speulde ja ien eerste elftal van voutbalverainen. Din heste vrunden genog,’ antwoordde Hinderk.
‘Doe hest ook voutbald?’ vroug Geert, ‘woar stonste din, veur of achter ien t veld.’
‘k Speulde veurien en doe?’
‘Achterien. Wie kinnen wel ains tegenstaandertjer speulen.’
‘Joa, dat kinnen wie doun, moar din wel op om en bie drijhonderdzesteg vaaierkaande sintimeter,’ kniesde Hinderk.
‘Dat kinnen wie doun!’ raip Geert laankhaalzend oet.
Zo zaten dij baaident te proaten, as zai bie nkander op bezuik wazzen.

Dou was t oljoarsoavend. Noa dainst mos der ien kerk nog wat oproemd worren. Geert holp Hinderk mit, zodounde konnen zai gaauwer noar zien hoes tougoan.
Ien oljoarsnaacht was der ien dörp immer en aaltied veul te doun. Vuurwaark wer òfschoten, lu winsten nkander veul haail en zegen ien t Nijjoar, der wer veul zopen … Dou t wat rusteger wer, wazzen der nog hail wat jongelu op pad. Zai haren te veul achterover sloagen. Ain van heur vertelde, dat der nait zo laanke leden n flikker ien dörp was komen wonen. ‘Zellen wie dizzent ains verrazzen?’ Elkenain wol doaraan wel mitwaarken. Dou ging t noar t hoes van dij man.
‘Wat is dat?’ vroug Geert aan Hinderk.
‘Doar worren stainen tegen roeten aankoegeld.

k Heur dat dizzent kepot goan,’ zee Hinderk.
Hinderk was al opstoan, en laip noar veurdeur. Hai heurde wat boeten roupen wer:
‘Nuig ons, din kommen wie die bezuiken. Din zellen wie stoale van dien schiethoesbozzel ien dien konde steken, en din mit dat ding hinneweer goan. Dat zel die en ons veul pelzaaier geven.’ Hinderk haar krekt veurdeur opend, en zag zien oomkezegger Jaan mit n stain ien rechterhaand stoan. Hai haar nog nait wat tegen hom zeggen kind, of dizzent vloog al tegen zien kop aan. Hinderk vloog achterover, en wer deur Geert nog opvongen. Geert haar ien zien levent as psychotheroapeut wel gevoarelke situoatsies mitmoakt. Vroug wèl zien roeten ienmieterd haar. Dat haren zai aaltemoal doan. Sportief wazzen zai wel. Geert kon ale noamen en adrezzen van jongelu opschrieven. Mit nkander wollen zai schoade betoalen. Doarnoa zörgde Geert derveur, dat zai noar hoes tou goan konnen.
Hinderk haar hom op n stoul deel zet. Kop dee hom piene en bloud laip van rechter waang òf. Geert zag, dat der mit Hinderk noar Akkedemisch Zaikenhoes tougoan mos. Hai verzörgde eerst de wond wel wat. Dou baaident ien Geerts auto noar Stad reden, zee der: ‘Hinderk, t komt wel weer goud. Immer en aaltied geleuven en vertraauwen ien God.’
Ien zaikenhoes brochde Geert Hinderk noar noodopvaang. Doar zaten al n boudel lu. Joa, ien oljoarsnaacht ging der immer en aaltied veul heer. Baaident mozzen laanke wachten, veur Hinderk holpen worren kon. Wond mos dicht naaid worren. Gelukkeg zaten taandenkoezen nog oardeg vaast ien mond. Hom wer zegd, dat der moar zo gaauw meugelk noar taandarts goan mos.
Dou baaident zaikenhoes verloaten haren, keken zai nkander aan. Heur ogen glinsterden en heur laifde veur nkander sprak deroet.

Op nijjoarsoavend kwam oomkezegger Jaan bie Geert en Hinderk op bezuik. t Muitte hom zo wat der doan haar. Hai zol nooit nait weer mit n stain smieten.
‘t Is goud mien jong. Wie dinken, datste wat leerd hest. Wie vergeven t die,’ zeden Hinderk en Geert touglieks.

Olle laifde roust nait

Veureg joar was ien stroat wat veraanderd. t Was haarst worren. Boeten wazzen kiener nog lekker aan speulen. Minsken laipen mit tazzen ien haand noar Supermaart. Autoos reden langzoam. Brug ston òf en tou omhoog. Ales ging heer geliek zoäs elke dag. Doch was der wat veraanderd. Moar wat! Joa, bloadern begonnen van bomen te valen.
„Zel der mit mie wat weden! k Wor doch nait depressief”, dochde k.
Dat vremde gevuil roakte k nait kwiet. k Wol mit hoesdokter al n òfsproak moaken en dou laip k Knelske tegen lief. Zai was, om mit n poar woorden te zeggen: n gloepensnuver wief. Elke kerel wol mit heur wel wat. Tussen ons baaident haar t ains körtstondeg vlamd. Dou was t veurbie. Woarom t zo goan was! k Wis t nait. Wie kinden nkander van noaberschopverainen. Knelske wis immer en aaltied wat der hier heergoan was. Ok nou hufde k heur gain niks of gain naks te vroagen.
„Heste al heurd”, begon zai, en keek mie verdraitelk daip ien ogen aan.
„Heste al heurd”, herhoalde zai; “dat Klompsmoa sturm is. Veurege week is der begroaven.”
Dat wis k hailendaal nait. Noa n zetje wer mie dudelk, wat der ien stroat veraanderd was. Elke dag laip Klompsmoa mit zien hond Eleonoroa deur stroat en rompslomps nait meer. Vremd, dat ik dit nooit nait maarkt haar. Joa, hail vremd! k Haar baaident al dai doagen nooit nait mist. Begreep nou ok, woarom k mie leste doagen nait zo goud vuild haar. Onbewust haar k leden onner t hingoan van Klompsmoa. Nou lag der al ien grond.
Drai moal doagelks koierde Klompsmoa mit zien Eleonoroa laangs mien hoes noar Noorderplantsoun. k Kon klok derop geliek zetten. Hai woonde ien aander stroat en zat ook ien noaberschopverainen. k Haar voak mit hom proat. Haar mie verteld, dat der al tachteg joar was.
„Mit Eleonoroa zel k wel negenteg worren. Zai zörgt derveur, dat k genog bewegen krieg. Dat is goud veur mien gezondhaid. Din huif k bejoardenhoes nait ien. Eleonoroa is n hail laive kammeroadske. Wie hegen en plegen nkander., Wie hebben n goie reloatsie. k Bin n weldoad veur heur, en zai veur mie”, heurde k hom nog zeggen.
n Aander moal haar der t over n nog grodere weldoad. Knelske overnaachde voak bie hom. Nait ien n aander bèrre. Nee, baaident slaipen zai ien zienent.
„Wizze en woarachteg wat is zai n prachtege vraauw. n Golden minnoares. k Laankhaals immer en aaltied weer noar heur”, haar der mie ains touvertraauwd.
Joa, Knelske mos wel n hail biezundere vraauw weden. Zai kon aan elke vinger wel meer as n boudel manlu kriegen. Haar mit ain van boven tachteg wat.
Nou ston Knelske mit verdraitelke ogen veur mie. k Legde mien aarm om heur hin. En vroug:
„Hou is dat meugelk! Hai was joa nog zo oardeg nuver.”
„Zien haart schienboarlek nait”, reoagaaierde Knelske.
„Waarkte zien pombe nait meer mit? Dat is din wel gaauwachteg goan. Nait te gleuven. Immer en aaltied mit hond op pad. Woar is dizzent nou?”, vroug k nijschiereg.
Knelske keek mie n zetje aan en zee vervolgens:
„Veur Klompsmoa was t levent n feest. Nou is der vot. Hai dronk geerne n klokje. Zien Eleonoroa haar t mieters goud bie hom. Voak kwam der n vraauw bie hom thoes. Mit taxi bròcht en hoald. Dai mörn vro ston der gain taxi, moar n zaikenhoeswoagen. Veur Klompsmoa te loat.”
„Moar wat is der din zo heergoan”, vroug k.
„Doe waist doch, dat manlu wel es aargens wat mekaaiern. Veuraal ollere. Punt blift heur op zak hangen. Biemelbammel komt nait meer hoog. Klompsmoa von, dat zienent nait meer dee wat hai zulf geerne wol. Ging noar n apotheek en kreeg tebletten.. Doe hest doch wel es van Umprimoa, Vioagroa en Levitroa heurd.”
k Knikte en vroug mie òf, wat n man mit zuk spul doun mos. As noatuur nait meer mitwaarken wol, din mos n man doarmit vree hebben. Laifde, genegenhaid, waarmte konnen op veule menaaiern oetdrokt worren.
Vannijs keek Knelske mie daip ien ogen aan en wol vol belangstellen waiten of t wel goud mit mie ging.
„Joa, joa,” antwoordde k, doe kinst wel wieder vertellen.”
Dat dee zai din votdoadelk:
„Haar Klompsmoa te veel tebletten nomen? Was der te loat noar dokter goan? Wie waiten t nait. Dou Klompsmoa en dizze vraauw aan t dingesen wazzen, waarkte zien haart nait meer mit. Noa n zetje was der oet tied.”
„Nuvere òfschaaid. Dizzent kin n man naargens nooit nait beter kriegen! Moar dai vraauw zel wel schrokken weden”, zee k.
Knelske keek noar beneden en vertelde, dat zai doarvan gain niks of naks wis. Dou zai mie vannijs aankeek, zee zai:
„Doe vrougst mie zo efkes leden, woar Eleonoroa is. Zai is bie mie thoes. k Heb wat vrai van waark nomen. Moar aander week mout k weer begunnen. k Wait nait, woar k mit hond hin mout. Dizzent kin nait haile dag allinneg bie mie thoes weden. Nou k doch mit die aan proat bin, kinste Eleonoroa nait nemen. Aanders gaait zai daaiernasyl ien. Dat zol doch hail schaande weden. Doe zitst immer en aaltied moar achter dien ezel te schilleren. Wat koiern mit hond zel n goie bewegensterepie veur die weden. Doe worst ook al n dagje oller. Vergeet nait, dat t n bult pelzaaier ien dien levent bringen zel. Honderd om drai zelste nait verainzoamen.”
Doar ston k en keek nou noar stroatstainen. k Haar wat tied neudeg. k Wis, dat k veul meer verlet om n aandere bewegensterepie haar. Moar dat kon k Knelske doch nooit nait zo open en driest zeggen. k Dee kop omhoog en laagde wat. Knelske was hail geduldeg, moar longerde doch wel op mien antwoord. Wat was zai nuver! k Keek nog wat om mie hin en dou kwam t hoge woord deroet:
„Onner ain veurwoarde!”
„Onner ain veurwoarde!” herhoalde Knelske wat verbaalderd. Dizzent wol zai din wel geerne waiten.
„As k die der bie krieg”, heurde zai mie zeggen. k Keek heur mit n verlaifde blik ien ogen aan.
Nou draaide zai kop omdeel en dochde noa. t Duurde n zetje en dou sprak zai:
„Goud, moar k stel gain veurwoarden. Zotterdagoavend zel k mit hond noar die toukommen. Doe kinst zo lekker koken. Snaachts zel k bie die blieven. Kin Eleonoroa wat aan die winnen, en wie kinnen mit heur wat deur Noorderplantsoun koiern. Nog ain ding. k Heb wel geerne, datste mie mit t leeghoalen van Klompsmoas hoes helpen zelst.”
Dat wol k geerne doun. t Was weer stil tusken ons baaident. Wie keken nkander daip ien ogen aan. Vervolgens drokte k heur stief tegen mie aan en fluusterde:
„Tot zotterdagoavend.”
k Ging en keek nog n poar moal achterom. Winkte mit mien haand noar heur.
Dai poar doagen gingen mit veul muite om. k Mos aal aan Knelske dinken. Endelk en ten lesten wer t zotterdagoavend. Doar stonnen dai baaident op stoup. Wie koierden votdoadelk noar Noorderplantsoun.

Ien stroat was wat veraanderd. Wie wazzen n laifdespoar mit n hond worren. Wieder ging ales heer geliek as elke dag. Kiener wazzen lekker aan t speulen. Minsken laipen mit tazzen ien haand noar Supermaart. Autoos reden langzoam. Brug ston òf en tou omhoog.
Klomsmoas hoes kwam leeg te stoan. t Mainste spul ging noar kringloop. Joa, nog ain ding. k Heb Knelske nooit nait vroagd noar, hou dat mit dai taxi zat. n Minsk het doch recht op gehaaimen.

Op kille klinkerstainen

Mien hazzens binnen nait
meer zo kloar.
Dizzent hollen heur op
te veul ien t verleden.
Nou zit k hier
mit ogen open.
En kiek mie de loate
oavend nusterg aan.

Hier,
aan de roege wotterkaant
verswient hail langzoam
t daipe rood achter de kim.

t Is duuster worren.
n Zaachte regen vaalt op
mie deel.
Ainzulvig wacht k uren laank
op t licht,
dat oetgoan is ien mie.

Din heur k mien voutstappen
votbewegen over t swaarde
wottter van de naacht.
Vertwieveld goa k op pad.
De juuste richten kin k nait.

Moar stroekelnd …
vien k mien haart terug,
dat oetspraaid
op kille klinkerstainen
ligt.

Prostoat

Dou Hinderk veur eerste moal bie Geert kwam, zag der n bord aan dizzent zien hoes bevestigd.
Doarop ston: Praktijk voor Psychotherapie. Dr. Geert van de Linden. Consult op afspraak – mit tillefoonnummer derbie. Hinderk keek n tiedje noar dat bord, en belde dou aan. Geert dee open, en baaident wazzen doch zo bliede nkander weer te zain.


Ien woonkoamer aankommen, zee Hinderk: ‘Dat bord mouste veranern.
Zo krigste nooit en te nimmer pesjìnten. Lu dinken hier ien dörp, dat zai noa t bezuik bie die din votdoadelk ien n hoes veur haalfwiezen deelkommen zellen.’ Geert keek Hinderk
aan, en dij vervolgde: ‘k Zol derop zetten: Praktiek veur levensvroagen en geluk.’
Geert keek Hinderk nou wat daiper ien ogen aan en vruig: ‘Woarom?’
‘Dat zel k die zeggen. Lu willen hier gelukkeg weden, moar dat gaait nait immer en aaltied hin. Doarveur hebben zai die neudeg. Begriepste?’ ‘k Zel derover noadinken,’ zee Geert. n Tiedje loater hong der n nij bord aan Geerts hoes. Doarop ston: Praktiek veur levensvroagen en geluk, en doaronner: Praktijk voor Psychotherapie. Dr. Geert van de Linden. Consult op afspraak – mit tillefoonnummer derbie.

Dat ales was al laank leden. Geert was nou veur zien waark aan Akkedemisch Zaikenhoes vervrougd ien ruststaand goan. Zien praktiek haar der wel hollen, en bord haar der nait vothoald. Hai mos hom nog wel wat bezeg hollen. Waark ien grode toen was veur hom te waaineg. Mit haanden ien schoot zitten, was ook gain naks en gain niks veur hom. Haile daag bie Hinderk rondhangen, ging ook nait. Zai zagen nkander voak genog.
Dou der ien toen aan onkruud waiden was, ston rompslomps noarberske bie hom. Zai wol wat mit hom beproaten en zee: ‘k Vuil mie nait meer zo gelukkeg. Maank Jaan en mie löpt t nait meer zo goud. Hai maarkt dat nait.’
‘Hou kin dat?’ vruig Geert, ‘laifde stroalde van joe baaident der immer en aaltied òf.’
‘Joa, dat was zo, moar bie hom is wat veranerd en doar lie k onner. Mien laifde veur hom is nooit nait verdwenen. Hai is zok n biezunnere man. Geert, k wil die wel vertellen, dat k mien man nog nooit of te nimmer noakend zain heb. Hai het mie, as wie al traauwd wazzen, ains zegd dat hai zok schoamde veur zien, doe waist wel wat manlu doar ien boksem hangen hebben. Hai schoamde zok zo veur zien luddek doempke, zo as er zien piethoantje nuimde. Begripste dat Geert?’
‘Nee,’ zee Geert, ‘moar wat moakt dat nou oet, hou groot dat liggoamsdail is. Te luddek is beter as te groot, zeg k wel ains.’
‘Joa, doe hest glad geliek. Jaan mag dat van dat luddek weden wel vienen, moar veur mie is er nog immer en aaltied mien allerlaifste man. Wie baaident hebben vaaier kiener kregen. Doar heb k veul waark veur doun most. Van hom kwam nait veul. Zien tong haar t doch zo drok, en din zien haanden. As n pioanospeuler kon er de wonnerboarlekste meziek oet mie kriegen. Nou is dat ales verleden tied, en dat holt veur mie al veul te laange aan. Nou kloagt er, dat er zien wotter stoer vot kriegen kin, en dat er pien ien zien pisbuus het. Loatst haar der n òfsproak bie ons hoesdokter. Hai was gaauw weer thoes. k Vruig hom, wat dokter zegd haar. Eerst zee der gain niks of gain naks. Loater heurde k van hom, dat der n ploatsvervangster was, en mit heur wol hai over zien perblemen nait proaten. Hai vertrok votdoadelk. Zeg mie Geert, wat mout k veur ons huwelks geluk doun?’
Geert mos efkes noadinken en zee dou: ‘Goa soam noar joen hoesdokter. Bespreek joen perblemen mit hom of heur. k Dink, dat zien prostoat zo groot as n eerabbel worren is.’
‘Dat zel k doun, moar k wait nait of er mie wel mit noar dokter hebben wil.’ ‘Dat dink k wel. Hai holt joa nog zoveul van die.’

n Poar weken loater kwam Hinderk bie Geert laangs. Zai zaten smirregs lekker thee te drinken. n Tiedje loater kwam noaberske op bezuik. Zai wol wel n kopke thee mitdrinken. Haalverwege proaderij vertelde zai, dat Jaan noar zaikenhoes mos. Dokter haar heur zegd, dat Jaan zien psa-weerde veul te hoog was. Dit betaikende, dat t nait deeg was mit zien prostoat. Dat mos ien zaikenhoes onnerzöcht worren. ‘Wie mozzen ons moar nait bezörgd moaken, haar dokter verteld. t Kon wel goudoardeg weden.’ ‘Geleuven en vertraauwen ien God, dat is t beste,’ zee Hinderk, wie winsen Jaan en die veul staarkte tou.’
Dou noarberske vot was, vruig Hinderk aan Geert: ‘Wat is psa?’ ‘Dat is prostoat spesifiek antigeen,’ antwoordde Geert.
‘Hebben wie doar ook last van. k Bedoul, dat dien en mien prostoat ook nait goud meer deeg weden kinnen zollen?’
‘Heste moar gain zörgen. Wie loaten dat elk joar onnerzuiken. Volgens dien psa-weerde biste nog n jonge kerel.’
‘Hou kin dat?’ vruig Hinderk.
‘Dat waiste doch wel … Wie leven joa zo gezond, eten elke dag pompoenpitten en al dat aner spul oet ons toenen, messeren ons prostoaten oetzunnerlek goud, en vergeet nait, doe en ik kommen elk wel twij moal ien week kloar.’
‘Is dat goud veur dien en mien prostoat?’
‘Joa.’
Zai keken nkander aan. Heur ogen glinsterden en heur laifde veur nkander sprak deroet.

Sloapkoamerroam staait open

Smörns vro staait sloapkoamerroam open.
k Heur vogels gedichten ien vaaierkaanten, recht-
houken en cirkels veur ons zingen.
Zaacht blaauw, glìnrrood en knalgeel sweven
deur mien kòp.

As vogels zo zingen, speur k woar mien lief
gevuileg is.
Doe sloapst en omslutst mie ien de binnenroemte
van dien laifde.

De stappen dai wie mitnkander doun, goan
wieder as de ainmoalige aiweghaid.
Boeten zingen vogels gedichten veur ons.
En doe bist nog nait wakker, moar k onthol
en bewoar dizzent.

Liggend ien mien staarfbèrre,
Sweven zaachtblaauw, glìnrood en knalgeel
boven ons.
Van mie heurst doe bloots geluden ien vaaier-
kaanten, rechthouken en cirkels.
En sloapkoamerroam staait open.

Stil ien dörp

t Was stil ien dörp. Bloots n liekwoagen was te heuren. Doarachter laipen domie, Hinderk, Geert en n poar aander lu. t Regende wat en vanoet roamen keken dörpsbewoners tou. Zai wozzen wel derien lag, en woar der hinbrocht worren zol. Begroafploats lag krekt boeten dörp. n Klaaine week leden was der ien grode bos vonnen worren. Waarkelk groot was dizzent nait, moar veur lu ien dörp wel. Gain minsk wos wat zuk doar òfspeuld haar. Gain moord, gain doodslag, meschain n haartstilstaand? Troanen wazzen ien dörp nait aan loop goan. Ongelaifd was der doar. Hai was n vrumde, en dat was der veur heur immer en aaltied bleven. Gain lid van braandweer, meziek- of zangverainen en voutbalklub. Ien kerk kwam der nooit nait, moar bie Hinderk, Geert en bie domie wat minner kwam der op bezuik.
Aan ende van dörp, noast vraauw Maier, haar der woond. Zai wozzen, dat der op kezienenfebriek boeten dörp waarkt haar. Veul meer ook nait. Joa, dat der gain vraauw haar.
Noadat zien hingoan ien dörp bekind worren was, wer der van ales reudeld. Op stroat, ien supermaart, op stoatsion, bie bushokje, ien hotel Bie Meulenkaamp en netuurlek ien hoezen van dörp. t Mainst wer der proat over verhoal van vraauw Maier. n Ol wicht mit n boudel katten. Ien dörp wer zai wel hekse nuimd.
Nait te geleuven, wat der zo op wereld heergoan kon. Vraauw Maier haar wel ains wat over heur noaber verteld. Hai haar voak ien grode bos onnerwegens west, en doar haar hai mit bomen keuveld. Dat haar joa nait normoal west. Zai haar nait zegd, dat zai dat ook doan haar. Wat der maank dij baaiden heergoan was, haar gainent vertellen kind.

Ien dij naacht was der bliksem, dunner en ook nog n hail dikke störm over dörp en grode bos goan.

Smörns vro haar t weer rusteg west. Hai wol, veur noar t waark goan, grode bos nog bekieken Dat haar der aan zien boas per tillefoon deurgeven, en dat der wat loater op waark kommen zol.
As der ien bos aankommen was, haar der veule bomen pladde liggen zain. Hai haar doarover veul verdrait kregen. Totoal haalfwies was der deur bos hinneweer goan. Of der vraauw Maier ien bos trovven haar? Wèl zol dat zeggen kinnen. Zulfde dag was der nait ien febriek verschenen.

n Hail tied loater was der ien bos, bie n dikke en machtege boom vonnen worrren. Doarnoa was ien dörp al gaauwachteg bekind worren, dat vraauw Maier der nait meer was. Gainent haar doarover wat vertellen kind. Vot was zai. Lu dochden, dat zai wel op femiliebezuik weden zol.
Der wer ien dörp n boudel reudeld. Op stroat, ien supermaart, op stoatsion, bie bushokje, ien hotel Bie Meulenkaamp en netuurlek ien hoezen van dörp.
Veul te laanke laipen katten van vraauw Maier boeten rond. Dou Geert dat mitkregen haar, wos der doarveur n oplözzen. Hai ging noar Hinderk tou en noa n dikke omhaalzen zee der: ‘Waiste, dat dij katten van vraauw Maier boeten rondlopen? Wie kinnen dij daaiern doch nait verhongern loaten. Zai binnen ook deur God schoapen. Wie mouten heur helpen. Kinste nait veur heur zörgen? k Heb t drok. Koop vegoanistische vouer, en vergeet gain bèltjes en lint mit te nemen. Dou dizzent katten om, zodat zai gain vogeltjes vangen kinnen. Hinderk t komt wel goud. Immer en aaltied geleuven en vertraauwen ien God.’
Hinderk wol dat geerne doun. Zai keken nkander aan. Heur ogen glinsterden en heur laifde veurnkander sprak deroet.

Terug noar dörp

Hinderks oomkezegster en heur man kinnen nkander van boasesschoul. Ien viefde klazze haren zai n dikke hikhakkerij had. Dizzent was gaauw vergeten en dou was laifde begonnen. Dat was haandje hollen en kuskes geven. Noa boases- gingen zai noar middelboare schoul ien Stad. Doar was schoullaaiden wel zo verstandeg, dat baaident nait ien zulfde klas ploatst werren. Noa schoultied wazzen zai nait van nkander vot te kriegen.
Veur heur studie ging zai drij joar noar Amerikoa. Dat was veur hom n swoare tied. Hai bezöchde heur wel elk joar en summers zat zai n tied bie heur ollu thoes. Gelukkeg kwam der aan laifde gain ende! Dou zai terug was, traauwden baaident al gaauw. Hinderk en Geert wazzen getugen. Noa gemaintehoes en kerk, Hinderk lait torenklok extroa luden, was der n groot feest. Doar kwammen wel honderd lu op òf. Douwe en Sjenet, zo haiten zai, haren baaident n goie boan ien westen van t laand kregen. Dus doar trokken zai hin. Noa om en bie drij joar kwam n zeuntje ter wereld. Paiter wer der nuimd. Mit geboorte van hom veraanderde t levent van twij meroakelst nuvere minsken. Sjenet verdainde n boudel meer as Douwe. Der was besloten dat hai veul en veul minner waarken zol. Hai kon din veur t kiend zörgen en loater kon Paitertje wel noar de kieneropvaang bròcht worren. Douwe kon din meer uren per week aan waark goan.
Ales goud bedould, moar t laip wat aanders. Laifde was der nog immer en aaltied, moar reloatsie kwam onner drok te stoan. Douwe kon t nait verstaauwen, dat Sjenet vief doagen ien week waarkte en ok nog waark mit noar hoes nam. Hai zörgde veur Paitertje, dee aal t hoesholdelk waark, laip boeten mit kienerwoagen rond en hoalde bosschoppen. Noa n tied vuilde hai hom mankeliek. Doar kwam nog bie, dat Sjenet ien bèrre votdoadelk ien sloap vil en nait meer seksueel aktief te kriegen was.
Dou dochde Douwe, dat hai oom Hinderk moar ains bellen mos. Dizzent kinde Sjenet zo veurtreflek. Oom Hinderk haar goie roadgevens. Douwe mos moar n poar hail grode stukken holt, spiekers en n hoamer kopen. As t te slim veur hom wer, din mos der moar mit spiekern begunnen. Dat holp immer en aaltied boetengewoon. As leste zee oom Hinderk, dat as t gezin weer noar dörp tou kommen zol, dat Douwe moar n òfsproak mit Geert moaken mos. Hai zol wel op jonkje oppazen. Douwe wer wel aanroaden, eerst ales mit Sjenet te beproaten. Din konnen zai baaident soam Geert bezuiken.
Dat dee Douwe. Sjenet haar wel zin, om over n tiedje heur geboortedörp weer te bezuiken, n Gesprek mit oom Geert was veur heur gain perbleem. Hai was psychioater/theroapeut en dus n deskundege om heur te helpen.
n Poar weken loater was t gezin ien dörp. Grootollu wazzen doch zo bliede heur klaainkiend weer te zain. Sjenet von dat der nait te veul vertroedeld worren mos.
Op twijde dag ging gezin noar oom Hinderk. Douwe en Sjenet gingen votdoadelk deur noar Geert. Dizzent nam heur mit noar zien spreekkoamer.

Sjenet mog as eerste wat vertellen. Zai von, dat Douwe zo goud veur heur en Paitertje zörgde. Hai dee ales veur heur baaident. Zai hil doch zo veul van hom. Dat zai soavends votdoadelk ien sloap vil, kwam deurdat zai zo muide was. Ien t weekende mos zai biekommen van ale drokte van t waark. Douwe was din zo laif deur heur sloapen te loaten.
Geert vroug heur, of zai begriepen kon, dat veur Douwe t wel ains gehail aanders liggen kon. Dat begreep zai nait. Geert vroug dou aan Douwe, of der wat te zeggen haar.
Douwe haar veul te vertellen. t Kwam derop neer, dat hai hom totoal deur Sjenet verwoarloosd vuilde.
‘Zo dudelk heste mie dat nog nooit en te nimmer zegd,’ zee Sjenet geaargerd.
‘Doe hast gain tied en was veul te muide, om goud noar mie te lustern,’ kwam vergrèld oet Douwes mond.
‘Lu luster efkes noar mie,’ zee Geert, ‘zo kinnen ie nait mit nkander omgoan. k Wait wat veur perblemen ie hebben. Vanoet mien laange praktiekervoaren kin k der wel wat over zeggen, wat tot n oplözzen van joen perblemen laaiden kin.’
‘Dat is …?’ raipen baaident tegelieks oet.
‘Hollen ie nog van nkander?’ vroug Geert.
Douwe en Sjenet keken nkander aan en antwoordden volmondeg mit: ‘Joa.’
‘Dat is n nuver begun,’ zee Geert: ‘k Kin ie baaident wel vroagen, hou dat vrouger zo was mit joen laifde. Hou zok dat ontvòllen het. Woar begonnen de veraanderns. Kiek, de perblemen dij ie hebben, binnen hail normoal. Mainstens treden dizzent op bie elk echtpoar dat n potje het. Dink ains noa over houveul uren ie baaident òfzunnerlek waarken willen. Moak òfsproaken over wat aine en aandere kin, wil en zel doun. Geld is hier nait t belangriekste. k Herhoal, dink der ains goud over noa. Ie kinnen t op pampier zetten.
Over t liggoamelk wil k t volgende zeggen: goa soam op n vechtsport. Eksersaaier mit, tegen en veur nkander, dat huft nait immer en aaltied haard, zaacht is ok goud, te weden.
Ie kinnen zulf bepoalen as ie weer bie mie op bezuik kommen willen. Betoalen huffen ie mie nait. k Wil geerne dat femilie van Hinderk gelukkeg is. Ie binnen ja ok femilie van mie! Geef t geld aan n goie ienstellen. Ie kinnen der gewis aine. Wat k joe as leste nog zeggen wil: immer en aaltied geleuven en vertraauwen ien God. Din komt t wel goud.’

Zo gingen twij joar veurbie en elk moal as gezin ien dörp was, gingen baaident noar Geert tou. Hinderk paasde din op Paitertje op. Geert zaag, dat dij twij aal gelukkeger werren. Der was al veul veraanderd maank dij twij. Douwe ging meer uren waarken en Sjenet minner. Soam, en Paitertje ging mit, hillen zai bosschoppen en ien bèrrre laip ales veul beter. Zai wazzen lid worren van n vechtsportverainen. Mainstens stonnen zai din nkander te schoppen en te sloagen. Dat dee heur goud. t Was weer zummer worren. Dij drij zollen weer kommen. Geert haar ien zien grode toen n klaaine tìnde veur Paitertje opzet. Dat zol n verrazzen weden. Dat wer der ok. As Paitertje dai tìnde zaag, mos der dizzent votdoadelk bekieken. Dou hai derien was, zee der, dat hai der mit oom Hinderk ein sloapen wol. Hinderk vroug, of Geert ok mit kon. Paitertje von, dat tìnde doarveur te klaain was. Jonktje kon al goud ienschatten, wat wel en niet kon.
Aanderdoags kwammen Douwe en Sjenet weer bie Geert laangs veur n theroapethisch gesprek. Zai vertelden Geert, dat zai baaiden ien Stad waark vonnen haren. Zai wollen terug noar dörp. n Moakeloar haar al opdracht kregen om veur n hoes te zörgen. Overmörn zollen zai n poar bekieken. As Geert mit wol, hail geerne. Zai wazzen hom gloepend daankboar, dat hai heur zo holpen haar. Zunner dat was t meschain hail aanders mit heur lopen. Zai vonnen dat dit t wel t leste theroapeutisch gesprek weden kon. Zai vuilden heur weer as vrouger.
Geert keek baaident aan en zee n tiedje gain niks of gain naks. Hai was bliede veur dij twij. Verknuderde hom dat dij drij ien dörp kwammen wonen. Thee wer kloar moakt en Geert zette noast de kopkes en schuddeljes zulfgemoakte, vegoanistische abbeltoart deel. Onner t eten doarvan vrougen baaident aan Geert, of zai ien toene wel aan heur vechtsport eksersaaiern moggen. Hai kon din zain, wat zai ien dizze sport leerd haren. Geert von t goud.
Douwe en Sjenet gingen noa abbeltoart eten en theedrinken noar boven. Klaidden heur gaauw om. Efkes loater stonnen baaident ien heur swaarde tuug ien toen te vechten. t Ging der haard aan tou. Dou dee Sjenet rompslomps heur tuug oet. Geert zaag doar dou n nuvere, stevege vraauw ien heur sport-bh aan t oetdailen stoan. Dat duurde nait laanke. Zai nam Douwe mit ien tìnde. t Was as dizzent derveur kloar zet was. Al gaauw ging t ding terdeeg hinneweer.
Bèlle ging. t Bleek, dat Hinderk en Paitertje der wazzen. Dou jonkje op terras was, wol der votdoadelk noar tìnde tougoan. Geert zee, dat zien moeke en pabbe doar lagen te sloapen. Wie goan ien hoes moar lekker abbeltoart eten. Dat von Paitertje veul beter. Noar tìnde mos der nait meer. Hinderk zat al aan toavel. Soamen groalden zai van abbeltoart eten en theedrinken.

t Gezin verhoesde drij moanden loater noar dörp. Aander zummer ston der vannijs n tìnde ien Geerts toen. Paitertje mos der weer ien sloapen, nou mit Hinderk en Geert touglieks. Leste haar n grodere tìnde aankocht, van dij zai mit heur drijen derien paasden.
Dou Hinderk en Geert tìnde opzet haren, gingen zai noar n kienerwoagen, dij op terras ston. Doarien laag lutje Geert. Hinderk en grode Geert keken derien en doarnoa nkander aan. Heur ogen glinsterden en heur laifde veur nkander sprak deroet.

Verlaifd

‘Hinderk, kinste wat veur mie doun?’ vruig Geert.
‘Wat kin k veur die doun?’ wol Hinderk waiten.
‘Kiek”, zee Geert, “t gaait nait om mie, moar om ain van mien pesjinten.’ ‘n Pesjint van die!’ raip Hinderk verboasd oet.
‘n Pesjinte van mie,’ verbederde Geert hom, ‘en dat is zai al n haile tied. n Jonge vraauw, dij krekt as ik, medisienen studaaierd het en nou psychotheroapeute worren wil. Wat der mit heur heergoan is, wait k nait persies. Zai het t mie nog nait verteld. Woarschienliek perblemen mit heur begelaaider. Dizzent is n nait zo gelaifde kollegoa van mie ien t Groot Zaikenhoes. Zai wol bie mie ien theroapie. k Kon heur dat nait oet kop proaten. Zai haar joa krekt zo goud n aander kaizen kind.
Zai is der slim aan tou. Weegt nog moar viefenvaarteg kilo. Kwaalmt as n stoomlokomotief. Sloapt n poar uur snaachts en het din de allergodsbenaauwste dreumen. k Wil die
der ain van vertellen, den aanders geleufst doe mie meschain nait:
Zai haar ien rechterhaand n segoaret en ien linker n pistool. Zai stopt ien rechterbuutse van heur swaarte, laange jas dij segoaret. Kiekt verdwoald t landschop ien en hoalt din segoaret oet buutse. Zigt, dat der n metoalen hulze om veurste ende van segoaret zit. Kiekt der nait laanke noar, moar moakt ien n grode spaigel vrumde gezichten. Zai wil weer n trek van segoaret nemen. Bedinkt heur, den zai bemaarkt dat dij hulze n groot gevoar veur heur is. Zai draait kop wat noar links en richt mit pistool op segoaret. Din zigt zai heurzulf weer ien dij spaigel en gaait mit pistool noar heur linkersloap. Zai wil schaiten. Dut dat nait, den twij minskengrote kraaien met elk n geweer ien heur poten komen op heur òf. Mit veul geschraiw wort zai wakker. Staait efkes loater mit n nait te beschrieven duzelg gevuil rechtop ien bèrre. Swait drupt van heur kop. n Tiedje loater het zai nadde vouten.’ ‘Zai is der hail slim aan tou. Wat wilste van mie?’ vruig Hinderk.
‘Wel,’ zee Geert, ‘zai mout ains wat gehail aanders doun. Dou dochde k: meschain kin zai bie Hinderk onnerbrocht worren. k Bedoul, zai kin doch wel wat bie die aan waark weden.’
‘Nooit nait bie mie,’ zee Hinderk, ‘k kin gain psychiese pesjinten bruken.’
‘Hinderk geleuven en vertraauwen ien God, din komt ales goud. k Herhoal, zai mout gehail wat aanders doun. Liggoamelke aarbaid zel heur wizze en woarachteg weer gezond moaken. Doe waist, datste dien noaste laif hebben moust,’ zee Geert.
‘Joa, joa,’ wis Hinderk oet te bringen.
Noa veul geproat zegde Hinderk tou. Vaaier mörns ien n week zol Lenie, zo was heur noam, bie Hinderk aan waark weden. Nou joa, onner begelaaiden van Hinderk zol zai bezeg hollen worren. Aander week smoandoags vro was zai bie Hinderk ien waarkploats. Hai laaidde heur rond en vertelde heur wat over riw, mesienes, holt … ‘Holt is n prachteg materioal. Der is haard en zaacht holt mit verschillende geuren, kleuren, dwarrels, glaanzen … Ien 326 wer deur de Hillege Helenoa t verswonnen holt van Jezus’ Kruus ontdekt. Doe waist doch, dat der doaraan sturven is. Stukken en stukjes van dat holt werren over haile wereld verspraaid. As timmerlu aal dat spul aan nkander liemd en doaroet baalken en plaanken zoagd haren, din haar dak van Metinitoren doarmit baauwd worren kind. Dat is mie ains verteld. Of t woar is, dat wait k nait. k Wil die allinneg moar zeggen, dat holt n wonnerboarlek materioal is. Spiekern is nuver waark. k Vertel immer en aaltied vannijs, dat t goud veur liggoam en gaist is. n Minsk wort der beter van,’ vertelde Hinderk.
t Was efkes stil en dou vruig Hinderk: ‘Heste die al n beeld moakt, watste hier doun wilst?’ Dat haar Lenie nait.
Hinderk vertelde moar wieder: ‘As timmerman kin k ales doun, roeg en fien waark. Kezienen ploatsen, dizzent bestel k bie febriek boeten dörp. Ok t herstellen van deuren, baanken, stoulen, holtsniewaark … As t kin, bring k dizzent noar mien waarkploats. Kiek, doar heb k n poar olle deuren stoan. Liesten en sponnen binnen kepot. k Bin veul ien kerken aan t waark. Lu vienen mie n woare kunstenoar. k Zai dat nait zo. k Heb ien Stad wel n poar joar kunsthistorie studaaierd. k Wil miezulf aanders gain kunstenoar, moar meer n begoafde haandwaarker nuimen.’ Lenie was ien waarkploats wat aan koier goan.
Hinderk dochde al gaauw, dat hai heur aan waark zetten mos. Hai sprak heur aan en zee: ‘Doe hest doch wel ains van Günther Uecker heurd. n Duutse kunstenoar, dij spiekers ien holt sloug. Doarnoa vaarfde hai zien waarken wit. Dizzent werren veur veul geld verkoft. Doe kinst joa ok spiekers ien holt sloagen. Hier heste n poar dikke stukken multipleks. Haauw spiekers derien en kiek, ofste dizzent vaarven wilst.’
Zo was Lenie haard aan waark en haar der veul pelzaaier ien bie Hinderk bezeg te weden.

Noa n tied wol zai wel meer uren moaken. Hinderk zee heur, dat zai dat eerst mit Geert bespreken mos. Geert von dat t hail goud veur heur weden zol. As Geert dat von, din haar Hinderk der gain niks of gain naks op tegen. Zo was Lenie bie Hinderk n laange tied onner pannen. Hai leerde heur bieveurbeeld, hou zai mit mesienen omgoan, schenaaiern aanbrengen, schwaalfkesteertverbienens moaken kon.
Geert mos al gaauw vaaststellen, dat t heur immer beter ging. Hai dochde, dat Hinderk wel n hail begoafde man weden mos. Dat Hinderk Lenie zo veuroet kreeg, dat haar hai zulf nooit of te nimmer veur nkander kregen.
Zai vertelde op leste bezuik bie Geert, dat zai nou 53 kilo woog, nait meer pafkede en snaachts wel meer as 6 uur slaip. Liggoamelk en gaistelk vuilde zai heur veul stoabieler worren. Haar bloots goie dreumen. Dee veul oardege dingen zo as bezuiken van museoa, theoaters, veurlezens …
Geert vroug heur, of t nait tied wer om ains op vekaanzie te goan. Zai zol derover noadinken. Dat dee zai en noa vaaier weken verraaisde zai.
Dou op n zotterdag ien heur vekaanzietied lag der n braif bie Hinderk ien bus. Hai moakte dizzent votdoadelk open, den hai was nijschiereg wat derien stoan zol. Hai zette brille op neus en leesde:

Laive Hinderk,
t Gaait mie goud ien mien vekaanzietied. k Mout aanders voak aan die dinken. Doe blifst deur mien kop goan. Hest zuk n staark liggoam en zuk n nuver gezicht. Hest zukke geweldege goaves van dien ollu mitkregen. Bist zuk n oardeg, waarm, vrundelk, hulpvoardeg en open minsk. k Heb die veul te verdaanken. k Vien, datste mie gelukkeg moakt hest. Doe hest mie t leven red. k Wil immer en aaltied bie die weden. Geerne dien vrund worren. Lekker tegen die aanliggen. k Heb die zo neudeg. Joa, k wil die nou vertellen, dat k zo verlaifd op die worren bin. k Hoop die gaauw weer te zain. Tussen hoakjes, t moakt mie gain niks en gain naks oet, datste veul oller as ik bist. Groutnis, Lenie.

Doar ston Hinderk mit braive ien haanden. Wis nait wat der derover zeggen mos. t Was n dikke verrazzen veur hom. Hai mos t doch efkes verstaauwen. Dat haar der nooit nait aankommen zain, dat n vraauw verlaifd op hom worren kon.
Dou der n naacht over sloapen haar, wis der wat der doun mos. Hai zol heur n braif tousturen. Dat dee der zundagsmirregs.

Laive Lenie,
k Hoop, datste veul pelzaaier ien dien vekaanzie had hest en dat t die nou meroakelst goud gaait. Dien braive was n verrazzen veur mie. k Zeg die votdoadelk, dat k nait op vraauwlu vaal. Doe waist, dat k n reloatsie mit Geert heb. k Wil die wel zeggen, datste veur mie n schitterend minsk bist. k Zai die wel as kammeroadske zitten. k Hoop, datste doarmit leven kinst. Aste terug bist, kinnen wie derover proaten. Mit waark löpt t hier goud. Groutnis, Hinderk.

.

Drij weken loater was Lenie weer bie Hinderk ien waarkploats. Hai zag, dat t heur veul beter as veur heur vekaanzie ging. Gruid was zai ok. Lenie zee al gaauw, dat zai geerne Hinderks kammeroadske weden wol. Zai keken nkander aan. Heur ogen glinsterden en heur genegenhaid veur nkander sprak deroet.

Vraauw Maier

Vief doagen noa begraffenis van heur noaber haren lu vraauw Maier weer ien dörp zain. Woar haar zai zo laanke west? As zai doarover vroagd wer, zee zai, dat zai bie heur bruier op bezuik west haar. Gainent leufde dat.
Geert belde Hinderk en zee, dat der zo noar hom smakbekte. ‘Kinste vanoavend nait noar mie toukomen?’
‘Dat is goud,’ zee Hinderk, ‘heste t nait meer zo drok?’
‘Joa, moar sumtieds gaait der zoveul heer, dat k gain tied veur die heb. t Muit mie,’ verkloarde Geert, ‘en kom nait te loat, k moak op tied t eten kloar.’
Dat was n verrazzen veur Hinderk. Hai wos, dat Geert gloepends goud kokseln kon.
Noa waark ging Hinderk onner does en zörgde derveur dat der lekker rook. Sunt dij begraffenis haar der Geert nait meer zain. Sundoags ien kerk haar der ook nait west.
Wat wazzen baaident bliede, nkander weer doetjen te kinnen. t Was stoer van nkander òf te blieven. t Laifste wazzen baaident votdoadelk ien bèrre doken.

Dat ging aanders nait, den t eten kon al op toavel zet worren. Eerst n seloade mit veul olieven, doarnoa n hummusgerecht, falafelbaaltjes, greunte en n knoflookstip. Wat smoakte dat ales verukkelk.
‘Dat kinst wel ais vannijs kloarmoaken,’ prees Hinderk Geert.
‘Het t die smoakt?’ vroug Geert.
‘t Was deksels lekker,’ antwoorde Hinderk, ‘k heb nou nog zin ien sukkeloa zunner sukker en n pot bier zunner alkohol.’
Dou wol Hinderk van Geert waiten, of der wos dat vraauw Maier opdoken was. Geert keek wat opzied. Hinderk von dat vrumd en vroug, of der over t verswienen van vraauw Maier wat wos.
‘k Vuil dat dit zo is,’ zee der.
Geert keek Hinderk snaideg aan en zee: ‘Doe hest geliek. k Wait ales over wat der heergoan is. Wat k die vertel, doarover moste swiegen. Kinste mie dat verzeggen?’
Dat dee Hinderk, en Geert begon te vertellen: ‘Dou vraauw Maiers noaber laankoet ien grode bos vonnen was, zat zai al laanke bie mie. k Heurde mit veul steutenheuten ales van heur. Bie heur leefde heur noaber nait meer. Dat haar zai oareg nuver ienschat.’ ‘Woarom kwam zai noar die tou?’ wol Hinderk waiten.
‘Luuster efkes, en stel nou gain vroagen,’ zee Geert, ‘doe waist, dat wie bie heur noaber wel op bezuik west hebben. Hai laip bie mie ien theroapie. Sumtieds hil der zok nait aan ons òfsproaken. Din bezöchde k hom.
Vraauw Maier haar van hom heurd, dat der bie mie laip. Nou zat zai ien grode nood, was ien de baaier. Bie heur was k hier ien dörp ainege persoon, dij heur helpen kon. Zai belde mie dizze mörn vro oet bèrre. k Nam heur mit noar spreekkoamer. Doar vertelde zai mie, dat zai immer en aaltied ien dörp kwoade dingen over heur noaber verteld haar. Woarhaid was, dat dizze twij n reloatsie mit nkander haren. Woarom zai dizze verhoalen vertelde, doar kreeg k gain antwoord op. Der lopen genog haalfwieze lu op wereld rond, en doar verdain k joa goud geld aan. Heur noaber zee der gain niks en gain naks van. Hai haar ien dörp al gain goie noam. Dat kon der nog wel bie. Gainent ien dörp haar maarkt, wat der maank dizze twij minsken was.
Doe kinst begriepen, dat zai van dat ales wel haalfwies het worren kind! Zo gedroagt n minsk zuk doch nooit nait. Zai was gespleten. Meschain is heur noaber doaraan sturven. Wie waiten dat nait. t Is joa meugelk. k Zag dat zai holpen worren mos. Zo heb k heur noar ain van mien verbliefkoamers brocht, van dij gevolgen zai tot zokzulf kommen zol. Aigenliek haar k dat nait doun most. k Haar heur noar zaikenhoes bringen most. k Dochde, dat zai wel gaauw weer noar hoes tougoan kon, en din bie mie n theroapie volgen kinnen zol. Ales laip wat aners. k Verbood heur wel, begraffenis van heur noaber bie te wonen. Wel wait wat der din mit heur heergoan zol hebben kind.
Op ain van de nachten noa dij begraffenis, kreeg k last van mien moag. Haar k dreumd, of was t waarkelk zo? Hinderk, wat haar k doar doch n pien. t Vuilde zok zo onneumelk swoar aan. Stoareg aan wer k wakker, en bemaarkte, dat vraauw Maier op mie lag. Zai vigelaaierde mien piethoan maank heur bainen te kriegen. Dat mishottjede heur.’
‘Dat was wat veur die, dat doar n vraauw op die lag!’ zee Hinderk verboasd.
‘Onnerbreek mie nait,’ zee Geert, en vervolgde zien verhoal: ‘Zai lag mie veul te swoar op moag. k Dochde, dat k t heur moar veurzichteg mitdailen zol, dat zai vertrekken mos. Dat begreep zai nait votdoa-delk, den zai keek mie verbiesterd aan. k Perbaaierde mie wat om te kruien, moar mit zuk n swoare vraauw op mie, kulde mie dat. Noa n tiedje begon k alderbenaauwdst te poesten. Mit as rezeltoat, dat zai op mie hinneweer ging. Zai zel wel zunner twievel docht hebben, dat n twijde man moar nait onner heur ogen hingoan mouten zol, of meschain dat k aan t kloarkommen was. k Heb t heur nait vroagd. Endelk ging zai van mie òf, en vertrok noar heur koamer.
Sloapen kon k nait meer. k Bezöchde noa n klaain ketaaier heur, en zee dat k heur gedrag begriepen, moar dat zai hier nait laanger blieven kon. k Gaf heur n verwiesbraif veur n kollegoa van mie ien Stad mit.
Zai mos mit hom moar n òfsproak moaken.
Sörnsvro keerde zai terug noar heur hoeske. Dou mouten lu ien dörp heur lopen zain hebben.’
‘Dat is wat!’ raip Hinderk oet, ‘heste n verkloaren veur heur gedrag?’
‘Doe kinst begriepen, dat as n minsk t aine zegt en t aandere dut, dat der din ien grode muilekheden belannen kin. As boetendes dien vrund ok nog hingoat, din worren droeven nog veul zoerder. Bezuik heur bie gelegenhaid. Zai kin wel wat steun bruken. En Hinderk, bie nood immer en aaltied geleuven en vertraauwen ien God.’

Hinderk en Geert lagen nait te loat ien bèrre. Veur t sloapen goan zee Geert: ‘k Lig doch veul laiver mit die as mit vraauw Maier hier!’
Zai keken nkander aan. Heur ogen glinsterden en heur laifde veurnkander sprak deroet.

E-mail bie wat nijs?