Hartman, Giny

Pech hebben we aalmoal wel ains, ducht mie zo. Allain bie mie komt der aaltied zoveul aans bie kieken. t Blift nou nooit es bie ain ding. Sums kin t ook welains aigen schuld wezen, zo as toun. Mos noar n verjoardag in stad. Schiere klaaier aan, optut achter t stuur. Jannewoarie wast. Kil miezerg weer. t Ging aalmoal goud tot vlakbie stad. Veur van Staarkenbörgbrog mos ik stoppen omreden der n laang schip deur voarde. k Haar net n lekker meziekje op radio, motor of, mor wel luustern blieven vanzulf tiedens t wachten . k Waas nait aal te vroug en zat n beetje op nipnoagels, doardeur vergat ik dink laampen oet te doun. Gain excuus vanzulf. t Duurde nogal, k was de ainege, ston op helling mit haandrem derop. Noast mie in baarm van weg waren vaaier kerels mit oraanje vesten n sleuf aan t groaven. Of en tou gaven ze mie even n gloep. Ik knikte ze zo’n beetje tou en draaide t roampke n snobbeltje noar beneden. Endelk was t schip der deur en brog weer dicht. Veuroet, wegwezen. Allain….. hai wol nait starten…. Ik trapte verniend op gaspedoal mor t hoalde niks oet. Accu leeg, zoveul begreep k al wel!

Der waren aal n poar auto’s om mie tou goan, ik mos doar as de wiede weergoa vot. Ik keek dij kerels noast mie vertwiefeld aan. Ze begrepen t doadelk. ‘In zien vrij’, ruip derain ,’din schoeven wie um even noar overkaant van weg’. Dat ging oareg vlog, moar wel onder veul gegnivvel. Zai luipen weer terog en ik grobbelde in mien tas noar mien mobiel. Altied noakieken of der nog genog power op zit, woarschouwt mien zeun aaltied. Nait doan…oet en dood… kon nait bellen.
Ik keek om mie tou en zag n allainstoand hoes schuun tegenover brog. Mien hakjes kitsten op stroat, toun ik der op oaf voamde. Der was n veurdeur en n ziedeur, ik begon bie veurdeur. Terwiel ik stroatje op ging, zag ik in n flits wat bewegen. Ik drokte op bèl.
Waachtte n poar tellen en keek toun deur t koamerroam. Doar zag ik n ledder stoan. Olderwetse holten ledder mit braide treden, wieder niks. Noa poar minuten wachten en om mie tou kieken, weer aan bel. Niks, hailendaal niks. Din moar noar ziedeur, dij zag der ook nait nuigend oet. Dichte deur zunder roampkes of kiekgoatjes. Liedzoam keek ik om mie tou, wat was hier aan haand? k Haar toch hail dudelk wat bewegen zain?. Of lag derain op vlouer dij van schrik van ledder ofvalen was?. Messchain kwam der nooit mins aan deur? Noa meer as wis tien minuten, k wol net weggoan, kwam der inains aalmoal vanachter t hoes n wat older manspersoon, schadde hom tussen zeuventeg en tachteg, om t houkje zetten. ‘Mouten ie bie mie wezen?’ vruig e verboasd en mit n beetje hoop in zien stem, mor dat kink mie ook verbeeld hebben. Ik monsterde hom en zag dat e schoon overhemd aan haar, vòllen zaten der nog in. Knopen zaten wel schaif vast. In hoast aantrokken? Ik kreeg inains roare gedachten joa wat dink je din hè. Zulfs zien boksem was op snee. Ik vertelde kört en bondig woar t om ging en of ik hier even mit Wegenwaacht bellen kon. ‘Moar vanzulf mevraauw, kom mor even mit’. Ik wiefelde wat , moar luip achter hom aan. Wie gingen achterom noar n achterdeur en toun deur t haile hoes hèn. In gaauweghaid zag k aan zien hoesholden dat n man allain was. Vroag nait hou, dat zai je as vraauw doadelk.. Zo belandden wie in veurkoamer mit ledder. ‘Bin plefon aant vaarven ‘zee e. Hai keek mie even aan en ik keek hom aan en zag dat zien hoar nat was mit nog n klain plokje wit derin. Toun wees e noar zien telefoon aargens in houk.
Zo’n olderwetse swaarte bakkelieten geval. Ik docht zolle t wel doun? Moar hai deet. Noa veul sievers en letters zollen ze mie oet braand helpen, de Wegenwaacht. t Kon wel tussen n ketaaier en n haalf uur duren. Manneke ston stoef bie mie en zee. ‘Zelk n kopke kovvie moaken mevraauw?’. ‘Nee man, du gain muite, k mout nog noar n verjoardag, waacht wel in auto. Goan joe joen gaang mor’. Ik bedaankte hom, legde viefteg cent neer en muik dak weg kwaam. Weer deur t haile hoes hèn. Nam n poar keer de verkeerde deur. Verdikkeme, wat veul deuren haar dat hoes. k Vuilde meer as dak zag hou hai spieteg achter mie aan schoevelde.
Ik ging in auto zitten, keek op mien horloge. Kwaart veur elf. Wachten begon. Noa tien minuten docht ik, kon toch wel ains even pebaaiern of t wol. Sleutel in t contact en verdold, hai deet weer. Én nou? Terog noar t hoes om Wegenwaacht of te bellen? Zag hom aal in hoast van ledder of klettern, vaarfkleren oet en schiere kleren weer aan. Kreeg inains de slappe laag, nee dat kon ik hom toch nait aandoun. Hai kon der wel wat van kriegen. Wachten din mor, loat was ik toch aal.

28-7-09

Op 4 juni is mien moeke joareg. Ik bin der hail wat vergeten, mor ain joardag, dij van 1954, staait mie nog helder veur geest. Joe kìnnen dat wel, dij olderwetse verjoardoagen. Doagen van te veuren aal aan t bakken en broaden. Femilie blift mainsttied eten. Mien moe het geluk, in maai is der vekaansiegeld beurd. Kin je toch even meer aan diggeln sloagen.
Poar doagen doarveur waren wie mit zien baaident noar stad west. Moeke haar zok wat oetboudeld en ik haar nije schounen kregen, instappers. Nuvere lichtbroene mit n donkerbroene spekzool. Ik was tien joar, mor vuilde mie aal gruien. Ze waren nog n krummeltje aan de grode kaant, mor mit n poar widde sokjes der bie aan wol t hail goud.
‘Op mien verjoardag magst ze aan’, zee ze, ‘din kinst ze aan dien nichtjes zain loaten.’ Doar spinsde ik mie op. Dag brak aan en t hoes was vol. Ik kreeg mien mooi lichtblaauw klaidje aan en ze drokte mie op t haart nait voel te worden en veuraal gain kaddekwoad oet te hoalen. Mor op n duur begun je joe te vervelen bie aal dij oldern en kniep je der tussen oet, teminnent zo ging dat mit mie. Nichtjes haren mien instappers aal zain, moar mien kameroadjes boeten nog nait. Wie woonden aan t westènne van t dörp en even veurbie café en bakkerij Kamps waren ze, in ploats van d’olle iezern draaibrug, over t Zieldaip nije hoge brug aan t baauwen. Grode bulten grind en zaand lagen der nuigend bie. Jongs oet buurt, wichter waren in minderhaid, mor twij en dij woonden wat wieder vot, rolden van zaandbult of. Ik ston der bie en keek der noar. Mainsttied speulde ik mit, mor mien schier klaidje mog nait voel worden .
Kloas en Koos kregen genog van t zaand en luipen op grindbult tou. Kloas greep n haandvol staintjes, smeet der aine locht in, peunde mit punt van schoun der tegen aan en plets! zo in t daip. Hai keek mie oetdoagend aan. Altied mos ik heuren dat wichter laang zoveul nait konnen as jongs. Och makkelk , kin ik ook. Bedocht mie nait , pakte n poar staintjes (heb altied al wat mit staintjes had) en dee hom noa. Nait allain t staintje vloog, mor grode schrik ! mien schoun schoot der achter aan. Jongs waren slap van t lagen. Troanen stonnen onner mien oogleden en keel kneep mie dicht. ’Help mie din, help mie din , mien nije instapper’.
‘Wie mouten stok hebben of nog beter n haark’, zee Koos. Zo sloop ik op ain schoun mit jongs achter mie aan noar raiveschuur , von haark en dou stiekem weerom.
Mor joa , t Zieldaip is gain Caribische Zee. Der kwam allain voel wotter boven mit haalve fietsbaanden, iezerdroad en veul meer troep, gain schoun.

Moud zakte mie in dij aine schoun en dat was genog, moud kon nog nait in n vingerhoudje. Ik sjokte noar hoes en dee bie d’achterdeur d’aander ook oet. Zo kwam ik op hozevörrels keuken in. Moeke ston mit kovviepot in haand , keek noar mien vouten en zee: ‘wel potverdikke hest z’al weer voel mokt, wat bist ook n kwoajong , k haar t nog zo zégd. Hoal ze mor op, kinst zain loaten hou zo’n swienhond dast bist!’
Doar ston ik mit ain schoun in koamer. Maisten keken verboasd of mit meelie, mor der waren der ook bie, dij haand even veur mond deden.
Rest van zummer mos k op mien gimmestiekschounen lopen, mor k zee tegen jongs: ‘das gain straf hur, kin der veul en veul haarder op lopen….’

12-7-08

t Was vlak veur de Kerstdoagen ien t joar 1939. Oafke zat achter naaimachine mit negen naaln. Tegenover heur zat Riek aan zoon zulfde machine, der waren ook moar twij van dizze krengen. Stoer waarken, verstaand mos je der bie holden, aans ging t mis. Knapte der n droad, din kon je weer vannijs begunnen. Op t atelier werren jazen moakt mit aalmoal sierstiksels derop en dij mozzen wel geliek lopen, vandoar dij negen naalden. t Confectiebedrief was doar goud ien. t Lag vlak bie Noorderplantsoen,woar ze in schafttied voak n frizze neus hoalen gingen. Donkerde aal boeten. Oafke haar aiglieks wel zin om der mit oet te schaaiden, mor t was nog gain zès uur. Dij verrekte chef Herr Rosenthal luip tussen toavels deur. Der was nou ook gain rozegs aan haile kerel of t mozzen stiekels aal wezen, dij hare genog.
Oafke keek noar boeten, mor zag allain zuk zulf. t Was haile dag al gloepend kold west. ‘Riek’ fluusterde ze, ‘wie mouten op tied weg, t weer is nait best ‘. Riek knikte: ‘Zeg doe t mor’. Oafke zee niks, mor begon op te roemen. Doar kwam dij Mof aal aan, ze zagt oet heur ooghouken. “Was wollen Sie , est ist nog kein Zeit!’. Hai pakde zien golden zakallozie in haand en wees. Zai keek hom recht aan: ‘Dat kin wel wezen, mor wie mouten nog aalmoal lopen noar t Daamsterdaip, t weer wordt minner. En aans hoalen wie bus nait meer, dij wacht nait op ons as ie dat sums denken’. t Wer moesstil, hai keek heur verbaldereerd aan. Loos ging ze deur: ’Mor as ie n automobiel hebben, maggen ie ons ook noar Daam hìnbringen’. Ze schrok klaain beetje van heur stroatbanteghaid. Hier haar e nait veul op te zeggen, hai gaf n minzoam knikje en luip deur. Riek heur mond viel open.
‘Kom wicht, kiek nait zo dom, oproemen en wegwezen’, zee Oafke. En dat deden ze. Boeten kwaam n kolle wind heur aal ien muid. t Was of t ies zo oet locht vuil. Zai kwamen op tied, ze vonnen baaide nog n plekje, allain nait bie mekoar , en bus vertrok. t Was der lekker waarm ien en Oafke miemerde n beetje. Heur gedachten gingen noar hoes. Moeke was der aal nait meer, dij was oet tied kommen dou ze zeuventien was. Heur oldste zuster haar de zörg veur heur pa en bruiers overnomen. Fred, heur laifste bruier, haar n wicht mit noar hoes nomen. Ze konnen mekoar al n tiedje, mor t was nou dik aan. t Was n nicht van n collega van hom. Heur pa was n Duutser en heur moeke n Ollandse. Käte haitte ze. En ze kon alles , overaal was ze goud ien. Ze haar veur heur pa al nuvere flanellen hemden moakt , juust in kleuren dij hai zo mooi von. Oafke kon heur nait oetstoan. Aldeur was z op zuik noar wat, wat ze Käte verwieten kon. Mit n hail schaarp oog keek ze noar heur doun en loaten. Ze kon heur aargernis moar nait verkloaren. Wast heur Grunnegers mit dij Duutse tongvaal messchain? Nou bleef zai Kersttied ook nog bie heur sloapen. Ze kon der aiglieks niks op tegen hebben, mor dat haar ze wel. Dekselse wicht!
Ienains vuil t heur op dat bus hail langzoam ree. Ze legde heur heufd stoef tegen t roam aan en pebaaierde wat te zain. Stroat glom as n spaigel. Ies as regen vuil noar beneden en ze zag dat ze aal bienoa in Tjamsweer waren. Chauffeur ging nog lang- zoamer, ze keek om noar Riek, dij mos der zo oet. ‘Veurzichtig hur, zoalege kerstdoagen’, ruipen ze mekoar tou.. Op t lèst zaten der nog mor n poar minsen ien. Veuraan ien Daam zette chauffeur bus aan kaant, hai duurde nait verder. ‘Tis n iesboan minsen, joe mouten zulf mor zain dat je thoeskommen’. Oafke was d’ainege dij deur De Wieke mos, brog over en Woldweg op. Overaal woar ze holvaast haar, schoefelde ze langzoam veuroet. Mit heur steveltjes mit leern zolen wast hoast gain doun. t Was of ze allain op wereld was, t leek oetsturven. Ze was doodop en tot overmoat van raamp begon t te snijen. Haile fiene stoefsnij juig heur ien t gezicht. Toun z’aan rechterkaant over brug was, mos ze n èndje zunder steun doun. As ik moar eerst bie ‘Koppel Peerden’ bin, docht ze. Zai zag doar, veur zover dat kon, gain licht brannen. Moar ze kon din ien elks geval even op oam kommen. Noa drij keer vaaln en stoan goan en beurs aan ale kaanten, luit ze zuk tegen deur van t café aanvaaln. Gain volk. Ze keek noar schuur even verderop, zag n schoelplekje en glee der hin. Ze luit zuk tegen muur aan zakken en docht aan t verhoal ‘t Wichtje mit de zwoavelstokjes’. Zol ze hier n haalve kilometer van hoes din heur ènde vinnen en doodvraizen? Kwaam der din gain ain heur ophoalen, woar waren heur bruiers? Dochten zai hailmoal nait aan heur? Troanen waren nait wied vot. Ien mekoar doken stoarde ze geloaten veur zuk oet. Wat was dat? Zag ze doar ien vèrte wat bewegen? Zolt woar wezen dat der nou nog n mìns op pad was? Ze knipperde mit heur oogleden snij der oet. Joa, doar bewoog wat, der kwam ain aan, leventege snijpop. Hai of zai kwam veul vlogger veuroet dan meuglek was, dat was toch onbegriepelk!. Haar z’aal koorts, zag ze t nait goud meer? Oafke ging zo goud as ze kon rechtop stoan om te roupen, mor ge- doante kwaam recht op heur of. Ze zag inains wat bekends.
‘Käte !’ ruip ze, mit schraande stem ‘Bist doe t ?’
‘Joa, Oafien, ik bins, kiek es wat ik veur die heb.’ Ze pakte oet heur buus n poar dikke wollen sokken van heur pa. ‘ Mach das om dien schoun, kiek mahl, iek hebs ook’. Oafke keek noar beneden en toun noar Kätes gezicht. ‘Das doe………………’Nooit was z’om woordje verlegen, aaltied mondjegaauw en nait benaauwd. Nou zweeg z’ien ale toalen, schoamde zuk daip. Ze trok zo goud en kwoad as t ging sokken aan, pakte Käte bie d’aarm, op hoes of.
‘Sokken van Va kinnen wie wegsmiessen’ zee Käte, ‘wen wie thoes binnen’. Oafke mit heur haart vol spiet en t gevuil wat goud te moaken mouten, zee: ‘ Ik braai twij poar nije sokken, Käte, joa dij braai ik ‘.
‘Kist doe das Oafien?’.
‘Nee, mor dat leer ik din’.
‘Din toen wirs tesammen’. Oafke drokte even Kätes aarm en zee mit dichte keel: ‘S….oamen’. En t klonk as t ènd van n gebed. t Wèr ain van dij Kerstmizzen om de kommende vief joar nog voak aan te denken.

okt. 2008

Boven in overloopkaast stoan twij grode puten, ain mit verklaidklaaier en aander mit lapkes. Aalmoal poltjes bewoard van wat ooit klaaier wazzen. Dij mos ik hebben omreden mien dochter, dij op koamers ien stad wonen ging, geern n lapkesdeken over heur baank hebben wol. Ik keerde zak onnersteboven en n woddervaal aan kleuren kwam deel. Doartussen drij gruine lapkes dij mie doadelk in t oog sprongen en mien gedachten vlogen weerom in tied. Mien moeke haar n tante dus gain taant of tan neen n tante Jacoba, doar was zai ook noar nuimd. Tegen heur zeeën ze gewoon Koopke. Wat doorn in t oog van tante was. t Was n zuster van mien moe heur pa, n ôl taant van mie. Mien haile loagere schoultied ging ik in vekansie n week bie heur logeren. Zai was roem vatteg joar juvver west in Haarkstee en Slochtern. t Is messchain overbodeg te vertellen, mor ze was nooit traauwd west en haar gain kinder. Tegenswoordeg ist aansom. Mooie pot, zo as mien moeke zee, mor gain deksel was goud genog. Loater heb ik t pas begrepen. Ze woonde stoef bie t Slochterbos in smaal wit hoes mit ook n smale daipe toen der achter. Ze was laang en moager en haar n innemend gezicht, moar vergis joe nait, zai was hail streng: goud was goud en slecht was slecht. Omdat mien moeke docht, en ik onderhaand ook, dat ik der mainsttied tussen in bungelde, was ze slim verguld dat ik der hèn ging. t Was hail goud veur mie. Ik leerde toaveldekken , t bestek mos hier en doar en mezzenleggers zus en zo, aaltied mit twij woorden spreken, nait graimen en zo wieder. Thoes mos ik dat ook wèl, mor t lokte nait altied. Ik dee vrezelk mien best, luip n week op mien tonen, mor kon t net volholden. Zai leerde mie ale noamen van plaanten in heur toen. Elke volgende keer as ik kwam, mos ik ze weer opnuimen. Sumtieds as ik t veurzigteg dee, mog ik n bouk oet heur kaast pakken. Der stonnen hail veul, ook inbonden oetgoaven van Charles Dickens woar zai mie welains oet veurlas.
Zai haar hoge verwachtens van mie. Ik mos ook juvver worden omreden mien sievers op schoul hoog waren. Ook waren wie aalbaaident gek op lezen, mor doar huil verglieken ook mit op. Zai was zuneg en n Pietje Persies en ik was n sloddervos. Noa loagere kwam middelboare schoul. Ik kreeg n klain bureautje op mien koamer en mien pa muik der boven aan muur n boukenplaankje. Ik vaarfde t bureau gruin, mor stoul en plaank geel, dat was dou mode. t Zag der wèl nuver oet, mor ik was nog nait tevreden. Der mos nog wat om boukenplaank tou. n Soort gedientje of roezeltje en op stoul nog n kuzzen om t gezelleg te moaken. Mien moeke was nait thoes, dat was mainsttied zo as ik plannen haar. Gain nood, kon t zulf ook wel. Ik aan t strunen in grode daipe halkaast, doar lag hail wat in. Meer n rommelkaast. Soort veurportoal van zolder zeg mor. Doar zag ik wat gruins, t was n klaid en t kwam mie nait bekend veur. Nait van mien moeke in elks geval. Haile mooie stof en de goie kleur ook nog. Ik zag wel n vlek boven taille, mor k haar genog aan de rok veur n roezeltje en n kuzzen. Ik aan t knippen en naaien d’haile nommedag. En t kwam kloar. Moeke kwam thoes en zo groots as n paauw lait ik t heur zain. Wat zol ze grootsk op mie wezen.
Ze schrok en heur gezicht betrok. “Nee toch, t is nait woar toch, das tante heur mooie klaid, ik zol dij vlek der veur heur oethoalen, ze is gek mit dit klaid, t was n haile dure”.

Ik ston perplex, aarms slap laangs mien lief. ‘Mor hai lag in halkaast, doar ligt allain mor ol spul in’, zee ik verongeliekt.
Ze keek mie kwoad aan, keerde zuk om en mommelde: ’Hou mout ik doar mit aan?’. Ik bin nooit te waiten kommen, wat ze aan tante verteld het. Mor elke moand op n bepoalde dag zee ze soavends tegen mie:’ Tante Jacoba komt mörn’, nou din wis ik genog. Veurdat ik noar bèr ging, greep ik mien roezeltje en mien kussentje, dee t in n puut en stopte t onner in kaast tot ze weer votging. Dit verhoal het netuurlek de ronde doan in femilie en nog aaltied zeggen wie as der wat wegmovveld worden mot: tante Jacoba komt mörn.

‘Ach tou nou, waist wel! , dij man van die?’ Ze kikt heur schoondochter wat vertwieveld aan.
‘Moe, dat was joen zeun ! Wait je zien noam nait meer?’ Ze schrokken der alebaaide van.
‘Aalbert toch!’.
‘Ach joa , kwist nait meer. Kin toch gebeuren?. Wor doe nou mor eerstes zeuvennegenteg, din waist persies wattis…’ ’t Zel wel, moar ik kin mie nait in joe verploatsen, kiek das nou t verschil. Joe kinnen dat wèl in mie, joe binnen ook vievenzestig wèst’. Zee ze mit noadrok op wèst. Olske ging der hail prat op dat ze nog zo goud bie heur verstaand was. Dat was ook hail laang zo wèst, mor t begon leste tied minner te worren, veuraal noamen. Heur zeun en dochter waren joaren leden aal twij overleden. Heur liggoam was der doarentegen aarger aan tou. Proaten kon ze nog en doof was ze hailendaal nait. ‘Hest mien nije ledikaant aal zain?’ Ze loensde in richten van heur schoondochter. Mit heur aine oog zag ze nog moar mit ain percent en aandere mit zo’n zèzze. Ze wolt aiglieks nait waiten, in heur beleven zag zai t aal nog goud. As der verziede wèst was, zee ze groots: ‘Wat zagen ze der weer keureg oet’.
Heur schoondochter luip noar sloapkoamer en zag dat ledikaant t zulfde was, mor der hing klaain kastje aan voutenend dij mit n slaankje aan bère vastzat. Nije matras tegen deurliggen, docht ze, doar was al eerder sproake van wèst en was endelk kommen.
‘Ledikaant is t zulfde, moe’, zee ze. ‘Nou, ze binnen der wèst vanmörn, dat waik hail zeker!’ hiel ze stug vol. ‘Joa laiverd, zo gaait as je older worren, je vergeten wat en waiten t aalmoal nait zo goud meer’, maarkte heur schoondochter op. ‘Mien koppie is nog goud’, kwam der wat vranterg oet.
Zai zat in heur stoa-op-stoul, mor lekker achterover leunen kon ze nait goud meer, heur hoog vergruide rogge luit dat nait tou. ‘Dou mien bainen moar even omhoog.’ Ze zwaaide wat mit heur reumahaandje noar knoppenkastje van stoul. Schoondochter deed doadelk, mor nog gain tien minuten loater mozzen bainen alweer deel. Ze wis nait hou ze zitten mos.
‘Laifst goa k nou op bère en blief veur aaltied liggen’, zee ze mit n zucht en der vot achteraan: ’Hest mien nije ledikaant aal zain?’ ‘Nije matras, moe’, zee schoondochter.
‘Nee hur ledikaant’.

‘Joa moe’, zee ze goudeg, ook om der vanof te wezen.
‘Roup zuster mor, ik wil op bèr.’

Zuster kwam even loater en ree heur op postoul noar sloapkoamer. ‘Nou zelk mien nije ledikaant es even perbaaiern’. ‘Matras, mevrouw’, zee zuster. ‘Nou, din het mien schoondochter mie veurlogen, dij zee ook dat n ledikaant was’, zee ze en gnivvelde wat.

febr. 2010

Hai ree ien zien mooie, nije auto over de wegen, mor dij lege plek noast hom zinde hom hailemoal nait.
Zien vraauw was nou aal drij joar dood en hai miste heur nog genog, mor hai mos wieder. Allain is mor allain Dou e n tiedje loater ien hoes zien kaastloa aan t oproemen was, vol hom n foto ien handen van vaaier joar leden. Dij was van de reunie van zien legere schoul. Dij vraauw doar mit heur dochter, dij haar aaltied bie hom ien klas zeten, doar haar e nog mit proat.
Heur man was der nait bie, dij was toun zaik, net as zien vraauw. Hai kon dij dochter wel ains opbellen, doar stak doch niks achter.
Omreden hai n man van de doad was , dee e dat votdoadelk. Dochter was hail vrundelk. “Joa”, vertelde ze, “heur moe was nou allain, heur pa was drij joar leden oet tied
kommen. Joa zeker, heur moe was nog hail vitoal.”
“Of ze t wel wat vinden zol as hai heur moe ains opbellen zol?” “O, zeker wel”, zee ze, “dat kin ik joe aanroaden, dat zel ze geweldeg vienden. Ze holdt van mìnsen om zok tou en kookt goud en geern.”
Nou, dat was gain dove zegd, moag van n man doar gait veul deurhìn. Hai lait der gain gras over gruien en ston n poar doagen loater veur heur deur.
t Was vanzulf eerst n beetje vrumd noa aal dij joaren, mor erinnerns kwammen weer boven en stoareg aan wer t contact wat vrijer. t Klikte wel tussen heur baaident. Ze haren veul mandaileg. Ze vonnen t aalbaaident mooi om aargens hìn te goan, dingen bekieken, mìnsen opzuiken, oet eten, oepkes dus.

Ze kookte asmits veur hom oet eerns te veul, zodat e, wat over was, mitnemen kon. Voak nam hai heur wat mit oet zien toen, hai haar nog n mooi lapke achter zien hoes. Om bie heur te kommen, mos e wel n stókje rieden, mor dat haar e der geern veur over.
Noa de treurnis, dij ze beleefd haren , leefden ze hailemoal weer op. Zai wis ook nait wat heur overkwam, dit haar ze nog nooit mitmoakt. Zo mor elk weekend aan de rit. Hai dee de deur veur heur open en zai zat as n prinses noast hom.. Hai wol overaal wel mit heur hìn. Ze wozzen baaident hail goud: wie mouten der nou van genieten. Leven is körter as we denken. Dou ze weer ains lekker veur hom kookt haar, gaf e heur zo mor n kuske. Dat von ze ook hail gewoon. Volgende dag belde heur en zee: “Ik heb die guster n kuske geven, vonst dat slim?”
“Welnee”, zee ze, “kuske oet dankboarhaid , nee hur”. “O, zo,” zee e. Noa dikke moand, dou t zo’n beetje veujoar wer, vroug e heur of ze wel n poar doagen bie hom logeren wol. Kon ze ook ains zain, hou hai doar woonde. Hai zag heur wat wiefeln.
“k Heb drij sloapkoamers boven.” Nou, dat gaf de deurslag. Geern dus. Om proatjes n beetje veur te wezen, haar e zien noabers al even inlicht. Hai legde heur letterlek en feguurlek ien e watten. Doagen waren zo om. Dou e heur weer noar hoes brocht haar en zien toenpad op laip, vroug zien buurman hom as terloops: “Wordt dat dien nije vraauw?”
“Nou nee, aiglieks nait. Dit is mien old wiefke, mien vrougere schoulkammeroadske.” Ze waren allebaaident 83 en begonnen weer vannijs

Boven veurkoamer, sloapkoamer en gaang was de grode beune, dij luip over de haile brette van t hoes. Boven keuken en biekeuken was klaaine beune. Rest van t hoes was n grode open schure mit n hoeske der ien. Ie konnen zo tot aan nok van t dak kieken en der waren gain riggels aan raand van beun. Dat was hail gevoarlek, omreden ik doar nait kommen mog. Vanof klaaine beune laipen vaaier voutbraide balken, mit tussenroemtes van twij meter docht ik, noar overkaant tot woar schune kaant van dak begon. Holten ledder lag mainsttied op betonnen deel tegen muur aan, behaalven as mien pa of moe hom neudeg haren vanzulf. Aan veurste baalk haar mien pa van dik taauw n zuzoi moakt. Ik kin t mie nog goud erinnern. Eerste keer dat ik der op zat, vuilde ik mie de koning te riek. Op zummeroa- vens mit open deuren zat ik op mien schommel te kieken noar mien pa dij ien toen aan t waark was. Sums mog ik hom helpen, boontjes ien de goaten gooien, of eerappels of aander jonge plantjes. Ik zel zo’n joar of tien west wezen. Mien moe was denk ik boodschappen aan t doun , ze was der nait dat wait k wel. ‘t Was nat weer, störmachteg, wie konnen nait boeten speulen. Mien vrundje Renske en ik waren ien schuur om beurten aan t zuzoien. Wie haren soamen ain rolletje Faamdrop, wat n riekdom. As d’aine wachten mos, kreeg e n dropke. Allain zoegen, denk derom! Wie keken op mekoars tong, todde op was en din d’aander. Renske was ien bienoa alles kloarder as ik behaalven ien zoegen, omreden ik der laanger op zat. Wie perbaaierden voak mekoar oet te doagen deur wat nije kunskes te bedenken. Mien pa haar tussen twij telefoonpoalen op t gras n rekstok moakt, woar we din aanhingen. As we weer wat oetvonnen haren, raip ik mien moe om te loaten zain, moar negen van tien keer ging t mis. Ik was te veul spitst op heur priezende woorden , dij der nooit oetkwamen. t Ainege wat ze steevaast zee: ‘Pas mor op, dìnk aan dien kleren’ … Tiedens t zoegen van t leste dropke keek ik om mie tou en zag ledder rechtop tegen muur stoan.
“Zel we op beun kieken?” zee ik sikkom fluusternd ( dat was hail nait neudig der was gainain, mor toch) Wie klommen as twij oapen ledder op en stonden op klaaine beun. Der lagen veul olle bouken , kraanten en ploatjebouken mit prins Valiant op achterkaant. Ik wol der noar tou, hai was mien held, aal begreep k er nog nait zoveul van, mor Renske trok mie aan aarm. Ze keek stief noar de baalken.. “Duurst doe over de baalken hinneweer?” zee ze en keek mie haalfstoand aan. “Kiek, ze binnen klaain bietje braider as n evenwichtsbaalk” zee ze en zette heur vout der op. Wie keken mekoar aan, ik vuilde noppen op aarms en kreeg n draaierg gevuil ien mien moag.
“Duurst doe? Ik wel!” Ze bedocht zuk nait en laip tot aan schune kaant en weerom. t Ging goud. “Nou doe!”

Ik wait nait meer hou k t doan heb, t was as ien dreum. Baang was k nait, k zai nog t roege baalkenholt, rubbern neuskes van mien gimmestiekschounen , taauw van zuzoi. Zag nait betonnen deel, doar hail beneden, swaarde kolenhok, fietsen , autoped, koar mit raif. Allain staank van kolenhok is mie laang bie bleven en t gevuil van winnen: “Ik duurde t , ik duurde t !” Nog aaltied, meer as toun , gaait der n schok deur mie hìn as ik der aan dìnk wat der gebeurd was, as mien moe schuur ienlopen was.
Joaren loater heb k t heur verteld, ze wol t nait leuven.

k Mos veur n visom van Daam noar Den Hoag. Openingstieden van de Chinese ambassoade binnen van negen tot twaalf uur. Omreden ik van de NS n vrije raaiskoart haar en doar optimoal gebruuk van moaken wol, kon ik pas noa negen uur vertrekken. As ik de eerste traain noa negen nam, dìn was ik nog nait op tied ien Den Hoag, dus dìn mor sloapen bie nicht Hillie ien Soest. Eerguster vertrokken mit oetprinte raaisschema’s (nooit doun!) Tot aan Amersfoort ging t goud. Doar aankommen, noar perron twij veur de traain richten Hilversum, nicht Hillie zol mie ien Baarn van t stoatsion hoalen. Perron twij sloten wegens waarksoamheden, noar perron vaaier en vief….. Wachten! Twij grode traainen gingen noar Amsterdam en Enschede. Woar bleef traain noar Hilversum? Vroagen! “Welnee, mevrouw, u moet op perron zeven zijn! U hebt nog twee minuten. …” Potverdorie! Ik runnen, trappen of en trappen op. Gelukkeg, traain ston der nog . Poestend luit ik mie ien n stoul valen. Mor woarom zo’n hoast? Traain ston der noa twinneg minuten nog. Der bleek wat mit vergrendeln van deuren nait goud te wezen, der wer aan waarkt. Noa nog s tien minuten onderzuik waren ze der achter, t was n kepot lampke. Veul te loat ien Baarn. Mor geluk bie n ongeluk, nicht Hillie ston der nog. t Was hail gezelleg bie heur en ze wol de volgende dag wel mit noar Den Hoag. Ik blied. Smörgens weer noa negen op pad en volgens Hillie via Utrecht. Je roaden t aal, traain noar Den Hoag, drij ketaaier vertroagen. Weer noar n aander perron. Wachten, joa doar kwam der ain, mor hai was wel op de tied dat er op dij plek aans n traain noar Amsterdam vertrok. Je begriepen t aal, maiste passagiers (aaltied luustern noar de spannende berichten van de NS) dochten dat ze noar Amsterdam gingen, en mozzen der dus bie t volgende stoatsion weer oet.
Op Centroal ien Den Hoag mozzen wie (volgens mien gegevens, moar ja wel bin ik?) tremlien ain hebben. “Nee mevrouw, die vertrekt hier niet, u moet lijn zeventien hebben, die is helaas net weg.” k Haar zeker de zeuven vergeten. Wachten, joa endelk. Jammerliek ging e nait vér genog. Noa nog n keer overstappen, lukte t . Wie waren om elven ien ambassoade. Deuren gingen persies om twaalf uur dicht, mor toun ston mie der ook n rieg! (maist Chinezen hur, dus doar huif je nait veur noar China, en t is dat mien dochter der woont, mor aans.) Om n ketaaier over ain haar ik hom! (visom). Weerom noar Centroal. Wat n mazzel, kon mooi traain van dattien uur vievenvatteg nemen, gaauw ofschaaid van Hillie (nou Hillie, tot volgende visum, want mien dochter raaist wat of).
t Was n intercity. . Op hoop van zegen din mor. Joa, je roaden t al. Ien Zwolle weer zo’n spannend bericht. Overhoal bie Meppel. (Kinnen allain mor gizzen, wat zolt wezen, mor je hebben weer wat te proaten, vervelen is der nait bie). Mit buzzen (gelukkig stonnen ze kloar en waren ze waarm) noar t stoatsion Hoogeveen. Op stoatsion: kòld, kòld…! Mor hai kwam, je binnen aal laang weer blied as e komt. Tien veur zés ien Stad, nuver , kin nog traain van vief over zés noar Daam hoalen. Mor joa echt, je waiten t nou wél. Hai ston der nait (haalf uur vertroagen) Dat wer noa n ketaaier pas omroupen, gain tied meer om nog wat waarms te goan drinken. Din dink je bie joezulf, nou kin der niks meer mis goan, Toch? ’t Is ongeleuflek mor woar: ien Steem kwam t aal deur de intercom: “Willen de passagiers in de achterste twee treinstellen zich naar de voorste begeven, de achterste twee gaan terug naar Groningen, ik herhaal : — .” En woar zat ik? Joa, ien achterste…..
Om 8 uur thoes. Ik wait tis gain nijs, moar je blieven der op hopen. Heb dizze braif ook noar de NS stuurd, ze wollen mie de onkosten wel vergouden as ik de bonnetjes nog haar. Mor joa, dij haar ik ja nait, mien vrije raaisdag, wait je wel. Ain troost: Ien China rieden de traainen altied op tied, zee mien dochter. As ik derien kom teminnent, mout eerst nog noar t vlaigveld……

Joe kìnnen dat vast wel, dat gevuil asof haile wereld tegen joe soamenspant.
t Is vlak veur de feestdoagen en ik vuil n flinke kòl opkommen. Dat kin je nait gebruken. Dìn vaalt telefoon oet en je kìnnen nait meer bellen. Kìn ik nog op t net? Nee, ook nait meer. Ik kiek op mien modem achter t koamergedien. Brandt nog ain lampke. Bellen mit @Home. Ik heb n pakket bie @Home, ik bel en internet, das goudkoper. Ze binnen staark in pakketten tegenswoordeg. Ik wor wat vranterg en kop wordt mie nog swoarder as e aal is.Woar is t nummer, wat ik bellen kin…. Aargens vin k toch nog n servicenummer, mit mien mobiel din mor. Wat n gelok dij mobieltjes, k bin der blied mit. Bin hom aal n poar keer kwiet west, moar hai komt aal weer terug. Gainain wil hom hebben, hai s aal olderwets. Noa tien minuten ien de wacht (ze woarschouwen wel eerst mit lokoal tarief en mobiel bellen, moar zeggen nait houveul; k wis t ook nait. Doar kwam k loater pas achter) kreeg k jong stemke der veur.
“Wat is het probleem mevrouw, kan ik u ergens mee helpen?”
Ik vertelde t zo kört meuglek.
“O, mevrouw uw modem is stuk “ “Das knap”, docht ik nog, “vaalt nait tegen, ze zugt niks, mor wait t zo.” “U krijgt van ons een nieuwe, maar eerst moet u de oude opsturen. U ontvangt van ons een envelop met een verpakking waar u de oude in kan doen.” Ik haar aigenlieks docht, der komt n autootje veurrieden. Dij hoalt d’olle op en bringt nije weer en moakt t even kloar. Het hait toch nait veur niks atHome, mien Engels is goud ur.. “Okay, ik wacht”, zee ik. Dit vaalt weer tegen. Kin de feestdoagen nait mailen en nait mit mien dochter bellen dij ien t boetenlaand zit. Dat haar k nou zo groag even doan.
Even opkikkertje .
Op zoaterdagmörn kwam d’envelop. Joa, der zat n opgevollen deus ien. Gaauw modem van de muur, goud kieken noar dij stekkertjes, want dij mouten dammee weer in nije. Hai mos wel hailemoal noar Roosendoal. Weg der mit, noar postkantoor, snötbellen onder neus, proesten en housten, vot mor. Woensdags niks, dunderdag mor ains weer bellen. Weer mit @Home, kind aan hoes bie @Home. 9 minuten wachttied, schut aal op.
“Ja hoor, mevrouw, het wordt verstuurd, komt zo snel mogelijk. Komt helemaal goed“ Asof ze n pries weggaf.

Wel haar ik aal veur twijde keer mien mobiel opwoarderen mouten mit 20 euro, want der kwamen mor piepkes van Vodafone: “Uw beltegoed is laag , waardeert u tijdig op.” Je doun toch wat, mìns wil contact, mor docht wel bie miezulf, zoveul heb k toch nait beld, aans dou k n haile moand mit 20 euro. Mor weer n poar doagen geduld, das stoer as je doar nait aal te veul van hebben. Deensdag de aachtste jannewoarie kwam mien nije modem, mit pakketpost. k Was net boven, runnend noar beneden. Griste hom bienoa oet haanden van postbode, ik zeg bienoa! k Heb wat ofzucht de leste doagen, moar dit was opluchtens. Ding oet pampier, stekkertjes der ien, twij uur wachten, nou dat kom k nog wel deur. Noa twij uur grote stekker ien t contact. Vaaier lampkes gingen branden, drij van internet en telefoon bleven oet. Alles weer vannijs, stekkers der oet en der weer ien, je kìnnen dat wel. Niks. ’t Gevuil weer te mouten bellen kon ik nait kwiet worden. Kwaam mie nait goud oet, mor ains kieken, houveul beltegoud ik nog haar. Mm 6, 80 euro, nait genog docht ik, eerst mor weer bietanken. Din moar weer t bekinde nummer. 7 minuten wachttied, zooo? t Gaait aal radder. Man aan telefoon:
“Ach mevrouw, hebt u het modem bij de hand?”
”Nee, maar ik loop er heen”. Toun wol e ale nummers waiten dij der op stonden en dat waren der nog aal wat. ”Even geduld mevrouw, ik voer even de nummers in.” Gesprek duurde zeker n ketaaier. Zulfde waarkwieze dus twij uur wachten. Op hoop van zegen, joa vief gingen der branden en aine was knipperlampke, dij wis nait goud wat e doun mos. Mor ik kon weer internetten en mailen, bellen nog nait. Dìn mor mailen mit @Home toch? Hebben joe dat welains pebaaierd? Bin aalmoal standoard vroagen, drij heb k verstuurd, gain respons. t Mout aalmoal kört en doar bin ik nait staark ien.
Weer twij piepkes van Vodafone, uw beltegoed enz. Dat kin toch nait? Heb van veumirreg nog 20 der bie doan. Ze hebben t vergeten der bie te tellen, even tjekken. He , 6,50 nog moar dat kin toch nait. Service nummer Vodafone, mor bellen. “Wanneer hebt u opgewaardeerd mevrouw, vanmorgen half tien? Eens even kijken, ja hoor, is opgewaardeerd en afgeschreven van uw rekening”. Ik : “Weet u het zeker?”
”Ja hoor, met wie hebt u gebeld als ik vragen mag ? O met @Home? Ja dat is een 0900 nummer, die kosten meer dan 1 euro per minuut”’ Ik verschoot hailemoal van kleur, wer der gewoon koorzeg van. Meer as 60 euro verbeld in ain week! Ik keek noar mien modem, hai was vergees, dat wel, mor k haar t geld laiver aan n monteur geven. Ik keek nog ains en zag t telefoonlampke nog flikkern. Ik pak telefoon op, zo dood as n pier. Wat denken ze wel, dat k nou weer bellen goa, van zien levensdoagen nait. Ik schrief n braif op poten mit aal mien onkosten, allain de woarhaid. Kop derbie holden.
Lucht mie op en kost mie allain n poszegel en wat pampier. Haar braif aal kloar liggen, mor k docht: “k Wacht nog even, stel die veur dat t vanmiddag toch kloar komt op een meroakelse menaaier”. Dat heb ik doan tot vaaier uur vanmiddag, tien jannewoarie. Dou ik weerom was van postbuzze, ging telefoon. ik schrok gainains, zo bilder was k. Hai duddet weer. Heb nog nooit zo radjes antwoord op n braif had.

Kiek, nou bin ik volwassen, teminnent in joaren…. Mien geest? Wel, dat wait ik sums nait hou old dat dij is. Kin nog welains …. As ik mit n stel wichter winkeln goa en n mooi pakje of n klaid zai, ik t aanpazen goa en veur spaigel stoa te draaien… Din denk ik welains : ‘Mien moeke mos mie zo ains zain…’ Mien gedachten goan din even terog noar vrouger.
Zai was hail smieteg mit braaien, zai mog t groag doun . In wintertied in grode woonkeuken bie d’olle vaaierkaante kookkaggel mit vaaier goaten, in elk gat iezern ringen mit deksel as der gain kedels in hingen, zat ze mit tikkende pìnnen mooiste klaidjes te braaien of te hoaken, en nait te vergeten mutsen, kofkes, borstrokken en kniekouzen mit moezentaandjes. Ik heb heur t aiglieks nooit vroagd of ze bliede was dat ik, d’oldste, n wichtje was. Zai haar n hail aander idee van wichtje wezen as ik. Zai perbaaierde mie t hail voak bie te bringen, mor eerlieks, ik heb hail laang docht dat der gain verschil was in jongs en wichter. Loater is t wel aalmoal goud kommen. Wat ik wel wait is dat ze hail bliede was mit mien bruirtje dij vief joar loater kwaam, meschain wol ik t om dij reden wel nait waiten ook. Ze haar t dou aal wel deur dak n haalve kwoajong was.
Toun ik nog hail klaain was en nog niks van kaddekwoad wis, was ik n zuit potje. Vandoar heur grode verwachtens, denk ik. Mit de grui kwammen ook de streken. Dik zes joar was ik en ging mit jongs oet buurt noar schoul. n Poar kilometer lopen. Zai t nog veur mie, veujoar, mooiste braaiden klaidje aan. Lila mit klokrokje, wit koordje om middel en witte blokjes onner in raand en rond maauwen. Widde kniekouskes , t aal netjes en schoon. n Ploatje . “Nou, moak die nait voel veur das t op schoul bist en kom ook schier terog, nait in onnerwaal, gain kikkerdril vaangen of sallemaanders mitnemen. Rechtdeur lopen, op stoup blieven….” Ik wol t wel, was altied van goie wil, mor joa…… Bie ons op t streekje verderop woonde n kolenboer en smörgens vroug hail voak op zulfde tied as wie noar schoul gingen, ree hai mit zien peerd en woagen, zien swaarde woar derop, bie zien klaanten laangs. Wie waren aal even op weg, hai kwaam ons achterop. ‘Mitrieden jongs?’ ruip e . t Schaive laagje zag ik nait, as kind let je doar nait op. Hai ree stapvouts en mien drij kammeroadjes, woarvan twij older, sprongen der op en trokken mie der ook op. Kolenboer klakte mit zien tong en raip: ‘Vot peerd!’. Hailendaal gain twievel, t kwaam gain seconde bie mie op om te waaigern. Mitvoaren op kaar, dat was wat! Aalmoal tot schoul aan tou! . Wat zoln ze ofgunsteg op ons wezen! Ik kon mien achterkaant nait bekieken, mor kinder aalmoal wel en doar waren ze glad nait ofgunsteg op…. Zagen mie aal toeskommen… Ze wezen wel en gnivvelden wat, mor ik sluig even mit haand achter mien kont, vreef n beetje achter mien kniekousen, zag nait dak t allìnneg mor aarger muik. Volsloagen in ban van t ritje. Zo zat ik op schoulbaank te wummeln en t cokesstof en törfmot in mien nij klaidje te paarzen.
Schoul ging oet en ik noar hoes. Hou dichter ik bie hoes kwaam, hou langzoamer ik luip. Aargens in mien achterheufd begon ik wel wat te twieveln over vanmörgens, meschain mos ik mor niks aan mien moeke vertellen over rit op kolenboer zien kaar. Dat mos ik mor nait doun, bedocht ik mie. Moeke ston bie waslien en hoalde dreugwaaide goud deroaf. Ze draaide zuk noar mie om, monsterde mie, heur wenkbraauwen trokken soamen. ‘Draai die es om, in godsnoam woar hest in zeten, das nait normoal!’ ‘Op kaar van kolenboer, wie moggen mitrieden tot aan schoul tou’ zee ik bunzelachtig.
‘Dij verrekte kerel, zo hoalde zien gram, omreden ik gain braandstof bie hom bestèl!’ k Snapte der nait veul van, ain ding wel, dat ze nog kwoader op hom was as op mie. Volgende mörn ruip ze mie, veur dak mie aanklaiden ging om noar schoul te goan, bie zuk. Wees mie op twij stoulen woar goud op laag.. ‘Nou kist kaizen , dij overaal mit stevels of t broene klaidje mit dij nuvere, borduurde raand en pompoenkes. As t weer van plan bist mit kolenboer mit te goan, zok mor veur dij overaal kaizen.‘ k Haar aigenlieks gain keus meer. Moeke sloakte n zucht, t was n begun.

16-02-09

t Is vekansie, mien nichtje Magriet en ik lopen over loopplaank, dij oom Albert net oetlegd het, noar waal. Wie liggen zo’n beetje bie Akkrum tussen n poar Vraise meren ien. Oom en taante vinden t goud dat wie nog even aan laand goan tot donker wordt. t Is hier hail stil, vér van bewoonde wereld , liekt t. Wie lopen op n fietspad, woar pas nij grind streud is, de klaine gele vaaierkaante staintjes liggen der lös op. Énd verderop is n brug ien aanbaauw. Wie kinnen nou aal zain dat t hoog wordt, bulten inklonken zaand liggen der aal.
Ik heb inains zin om noar boven te goan, hailendaal noar boven.
“Hou vér zel je doar kieken kinnen? Kom Magriet, wie goan dij hoogste bult op!” Ik wacht nait op heur antwoord en begun mit de klim. t Is meroakels mooi doar, streepkes blinkend meer tussen aal mor klaainer wordende kimkes. Zun ain grode rode bol, nog net nait onder. Ik zai Magriet nog mor haalfweegs en hail gunder taante Immy op t dek bie de waslien.
Nou deel! Zaand is droes onder mien vouten en ik goa aal moar radder, vuil mien hoaren wappern , ófrakkerd aan t lutje toontje tou.
Din zai ik inains t pad weer, vuil even gain vaaste grond, kin nait rechtop blieven en vaal veurover, as n snouk, pebaaier mit mien haanden ien t grind vaal te breken. Krimp ien mekoar van pien. Staintjes zitten ien mien haanden. Magriet komt der verbilderd bie stoan.
Ik loop noar wotterkaant, spuil mien haanden ien t kenoal.
“Vaalt mit”, dou ik kerelachteg, “gain bloud….” s Oavens bie noar bèr goan, zugt taante Immy mien roodsangen haanden. Zai schrikt en ropt oom Albert der bie: ‘Was ze nog mor even goud’.
Sloapen kin k nait bèst, oom Albert komt nog even kieken en schient mit zaklanteern op mien polzen, doar zain wie twij donkerrode streepkes. Hai schoert zien wenkbraauwen: ‘Mörn vroug voaren, wie mouten op tied in Lemmer wezen’.
Ik schoam mie, woarom mos ik ook zo neudeg as n kwoajong dij bult ofrunnen. Bin aal twaalf, ik dink aan woorden van mien moeke: “Gedroag die nou ains as n jongedoame en wees n veurbeeld veur dien nichtje!” Mor ik wil nog even gain vraauw wezen, Bloudvergiften kin rap goan en verveelnde gevolgen hebben.
Aander dag om middag ien Lemmer binnen de streepkes aal opschoven tot ien mien ellebogen.
Oom Albert zwaait zien fiets van dek, helpt mie mit achterop klimmen en trapt mit n noodgaang noar t centrum. Noa drij keer vroagen stoan wie endelk bie n dokter op stoup, gelokkeg is e toes. Hai ontsmet en streut n wit antiseptisch poeder ien mien haandpalmen.
Noa n poar menuten trekken strepen, as n wonder, vot. Bliedeg kieken wie mekoar aan. Dokter kikt noar mie over zien bril: ‘Altijd goed uitspoelen met schoon water , jongedame’.
Ik knik mor, bie t woord ‘jongedame’ zit mien keel dicht.

Twij vraauwlu, n jonge en n middelboare, lopen stief aarmd over t stroatje noar t verzörgingshoes.
‘Most nait schrikken van dien omaatje hur’, zegt oldere tegen jonge. ‘Zai wordt slim vergeetachteg. Ze belde net nog wanneer wie kommen zollen. Kiek, zai zugt ons al , ze zel deur wel zo open doun’. ‘Och wicht , bist doe der ook bie, wat bin ik doar ja blied om, kom der mor gaauw in’. ‘Oma wis toch dawe kwammen’, zegt ze verboasd. Heur moe stöt heur aan en fluustert: ‘ Gewoon derin mitgoan, nait tegen spreken, doar roakt ze allain moar van in ware’.
Ze goan zitten en dochter moakt thee. Omaatje kikt heur klaaindochter aan en zegt: ‘Wat hest doar ja n mooie trui aan, n nije?’.
‘Nee oma , dizze heb k al wel vaaier joar, zeker wel. Mor hai blift mooi, was nait goudkoop mor din hè je ook wat’. Oma knikt. Dochter schenkt thee in en vroagt: ‘Hebben wie der ook wat lekkers bie?’. ‘Kiek mor even wicht , k wait nait wa’k aal zo in hoes heb’. Ze kikt weer noar heur klaaindochter en zegt: ‘Wat hest doar ja n mooie trui wicht , nije? Staait die goud hur. Lekker waarm ook zeker?’

Klaaindochter kikt heur moe in keuken even mit n schaive mond aan. ‘Joa hur oma, hail waarm, net goud veur dizze kòle doagen’. ‘Moe!’ , roupt dochter vanoet keuken ,’ zellen wie dij grode reep mit neutjes dailen? Dij kouk dij hier ligt is aalmoal oetdreugd, dij gooi k weg ‘.
‘Joa wicht dû dat mor , tis mie ja goud’, zegt t olske.
Zai draait heur gezicht weer noar heur klaaindochter en zegt bliede: ‘Wat hest ja n mooie trui aan wicht, lekker waarm, hest dij zulf braaid?’.
Klaaindochter, mit n knipoog noar heur moeke: ‘Nee oma , dat hebben joe ja doan , joe hebben ja zoveul braaid in joen leven , mooi hè ‘.
‘Joa kind‘ en mit n stroalend gezicht gaait ze verder: ‘Kleur kwam mie al bekend veur. Ik docht aal, mor k wast aalmoal vergeten.
Roar toch?’
Ze laggen aledrij mit volle mond.

24-2-11