Reukel die mor even
Je doet je best maar even
Ain ( s )limmerik
n olde vraauw oet Zuudloaren,
wol ains heur bainen onthoaren.
mor wos nait wat zie dee,
kreeg n saaize van stee.
t bluiden kreeg t volk sikkom nait tot bedoaren!
Vekaanzietied
Veur veul minsen n plezaaier, op pad, vot, zo wied as t kin. Nait veul mit en zo makkelk leven as t meugelk is.
Mor der bìnnen ook lu, dai de griezels over de graauwels der van lopen. Allain aal de doagliekse karriefarrie: Sloapen op n berre, woar zoveul aandere lu in lagen….. Onder n does of in n loezebad, woar veurhen meer minsen west binnen…… En t slimste van aal noar n plee, woar zoveul aandern gebruuk van moakt hebben. Aal dij aksies bedaarven t plezaaier, aleer vekaanzie begonnen is. Zuks soort mìnsen kinnen beter in aigen hoes blieven, mor ja, mìns wil wel ais wat aanders.
Joe vroagen joe gewis oaf, hou k op dizze gekwedel kommen bin.
Dat zel k joe votdoadelk oetstukken. In t blad van de olde ANWB ston n inzonden braif, woarin dizze leste mìnsen aanduud werden.
Net n babbelguuchie, moar dìn veur mie en k hoop ook dat joe der de poelegrap van inzain.
Twij hemmelge zusters gingen aal op vekaanzie noar n boetenhoes in n nijmoods paark.
Noadat ze in t aanwezen hoes kwamen, wer der eerst tamtaaierd. Zomoar wonen in n hoes van n aander…… Gain sproake van !!!!
t Haile hoes wer hemmeld van beune tot vlouer. Om vief uur waren ze tou aan n kopke kovvie in n schapschoon hemmeld hoes. Ze haren t eerste kopke nog nait op, of de veurdeurbèl roasde deur t hoes.
Nou aal verziede ? Dekselse koaters !!!
t Was de boas van t spul, dij har baaide doames wat oettestokken. Der was n vergizzen holden. Ze werden vrundelk verzöcht noar n hoes eefkes wiederop in t paark te verhoezen. Dít hoes was mit ingaang van mörgen aan aander lu touzegd.
Optaikens van n grootmoe (dail acht)
Strubbels tussen olders en kinder waren der vrouger en binnen der nou. Mor t soort is veraanderd en zai kommen veul vrouger. t Zal wel mit de tied te moaken hebben, dìnk ik.
Mien schoonzeun en zien oldste wichtje haren körtsleden strubbelderij mit n baaident. t Wichtje wol nait luustern en kreeg dat te heuren. Ze wer der grammiedeg van en ruip heur voader tou:
” Geef mie joen sleudels van auto mor, din rie k noar grootvoa en grootmoe. k Goa doar
wel hìn !!”
Dikkedakken
Der binnen van dij doagen, dat je echt zin hebben om es flink wat aan te pakken. Dit was zo’n dag. Wat nait zo voak veurkomt, was gebeurd. Wie hadden meroakel goud sloapen. As je jong binnen stoa je doar nait rècht bie stil, mor op onze leeftied het dat n zekere loaden. Goud sloapen …. kerel, wat n luxe! Hou den ook, ik vuilde mie as n jonge bok in n hok vol geiten, zogezègd. Noa t broodeten zee ik den ook: “Mie dunkt, dat ik mie mor es even goa vertreden.” Het weer zugt der goud uut en ik mout toch ook n beetje bewegen hebben veur mien olle stramme botten. “Gaist mit ?”, zee ik tegen vraauw, moar dij begon geliek zoveul waark op te nuimen, dat nog aalmoal gebeuren mos, dat ik hoop op gezelschop al gaauw opgaf. “Ast toch lopen gaist, loop den even bie bakker Griepstroa langs”, zee vraauw. Bakker Griepstroa….? Ik haar der wel es van heurd. “Wat is der den ?”, Vruig ik. Dou kwam der op de vrouge mörgen n hail verhoal lös, woar ik nait op zat te wachten…. Wat was t geval: In t moandelkse proatje haren de buurvraauwlu t had over eten en drinken, vanzulf veuraal over lekkere dingen en woar je dij t beste aanschaffen kinnen. Lekkere dingen binnen veur vraauwlu van n zekere leeftied n gewild onderwaarp, om reden, dat ze aalmoal op zien tied op dieet binnen om de vetkwaben n beetje weg te waarken. Mor as ze de teugels weer n beetje vieren loaten kinnen, den willen ze ook t lekkerste van t lekkerste hebben. En bie bakker Griepstroa kin je van dij aibels lekkere amandelringen kriegen ……“Ast der toch langs komst, kinst wel even n stuk of wat mitnemen. Hest ja wel gèld in de buutse, ik betoal die loater wel even trogge.” Nou was bakker Griepstroa veur mien plannen n nuver ènde oet de richten, mor….je mouten per slot van reken wat doun veur de onderlinge vrede. Dus zee ik, achterbakse kerel: “Oh das goud, k was toch van plan doar langs te goan.” Wat was ik bliede dou ik n goud uur loater de winkel van Griepstroa zag. Doar hebben ze noamelk n “zitje”. Dat betaikent, dat je even zitten kinnen mit n vergees kopke kovvie uut d’automaat. Ik zee tegen juffraauw achter teunbaanke: “Vraauw het mie stuurd, omdat ie van dij lekkere amandel- ringen hebben. Ik wol doar wel even n pakje van mitnemen.” “Houveul mouten der in zitten ?,”vruig de juffraauw. “Eh”.., twievelde ik, ”genog veur ons baaiden, ik main mien vraauw en ik.”
“Wie hebben pakjes van vaar en van zes ringen”, zee ze “Wat mout dat kosten?”,vruig ik. “Pakjes van vare kosten vaar euro en pakjes van zèzze kosten vief euro vatteg.” Nou stoa ik overal bekìnd as vrij zuneg. Dat is nait zo, mor as je ainmoal de noam hebben wor je hom joen haile leven nait weer kwiet.
Ik docht: “Dij van zes ringen is net even veurdaileger, doar hebben wie drij aovends wat aan…”Dus ik zee: “Dou mie mor aine mit zes ringen”.
Zie dee mie ze hail netjes in n plestieken puut. Ik betuil en ging nog even op stoule zitten om mien kovvie op te drinken. Dou ik aanstalten muik om weg te goan, zee ze: “Nog n prettege dag wìns ik joe tou en verlais ze nait onderwegens, aans krieg je roezie mit de vraauw.”
Kerel man, dat mìns har gevuil veur humor. Dat riemde ja…!! Kin wezen dat ze t zulf nait ains in de goaten haar….! Onderwegens noar hoes docht ik bie miezulf:… “Wat kin n beetje vrundelkhaid toch n bult uutmoaken. Wedden dat ze bie Griepstroa veul verkopen en nait allaint omdat t zo lekker is.??!!”
Dou ik tegen de middag weer in hoes kwam, zat vraauw al op mie te wachten. “Nou,.. hest amandelringen kregen?,”vruig ze. “Zeker wel,” zee ik, “Kregen is nait t juuste woord, ik krieg vief euro vatteg van die”. “Nou, den schenk ik kovvie in, kinnen we votdoadelk n ringe pebaaiern.” Dou we gezelleg bie mekoar zaten, luit ik veur miezulf alles nog even de revue passeren: vief euro vatteg veur zes ringen … das negenteg eurosint per stuk. In guldens zol dat sikkom twij gulden wezen … das n haalve gulden per hap…….. Ik verslook mie in mien kovvie…. “Wat wilst wel gekke”, zee vraauw. “Wees toch nait zo gulzeg”. “Lekker hè, dij ringen! Buurvraauw haar geliek”. Ik knikte, nog noahoustend… twij kwartjes per hap…!! Tjongejonge…wat hebben wie t toch goud…! Woarom proaten wie den nog aaltied over de “gooie olle tied” ?
Zun en regen
Sumtieds brekt zun deur wolkenbrij
zai wil mien liggoam geern strelen
n regenvloag kin zuks nait velen
let mie heur nattens kold en rij.
Leeg
n Lege traain gaait mit hom vot
op n leeg perron zigt zai
mit lege ogen
lege roamen
bie heur leeg liggoam laans goan
ze stekt heur lege haand omhoog
n leste groet aan dij leegte
veur Stadse ledeghaid
heur leegte
nog leger moakt.
Dit gedicht staait ien:
“Hou wil t kinnen” gedachten ien n deuske
Dreum
Gain schiller kin mien dreum ien kleuren vangen
omreden hai ien t swaarde gat verswient
van haitied weer bewusteloos verlangen
noar t kleurenpad doar k sumtieds laip as kiend.
Van oost noar west en sums weerom (7)
Voetballen…. Van huus noar school: lutje bal aan e voet. Uut school: aaltied n balletje trappen, achter t huus, op e weg of op t veld aan de Mennistenloan ien Midwol. Der was niet zoveul aans op t dörp en gimmestiek, nee, doar mos k niks van hebben. (En ik kon der ok ja niks van…) Lid van n voetbalklup? Nee, dat zat der doe niet ien. Mien pa was n voetballiefhebber, mor as ik ies n moal zei dat ik bij MOVV voetballen wol, dan was zien kommentaar: “Komt niks van in, ze schuppen die de bainen kepot…” Hij ging ok elke twijweek kieken hoe dat kepot schuppen ofliep, bij t eerste van de roodzwarten op t laand van boer S.P.Meijer, tussen Midwol en Oostwold ien. Doar kon je allent mor kommen langs n laange ree, oprit bij Oadam Timmer zien fietswinkel. Wied vot van de bebouwde kom, haren kerkgangers gien hinder van t gereer op en rond t veld. (Niks meer van over, verzopen. Wotter van t Oldambtmeer waggelt doar). Op t gemientelk sportpark ien t dörp mog zundags niet voetbald worden, steurend veur de kerkgang.. As kiend ben k voak noar MOVV toe west, op zundagmiddag. Op tied, dan was de koartjesverkoper der nog niet. Wij wizzen sekuur wie dat was, miest kantineboas Strootman. As hij met de rol koartjes aan zien ronde om t veld hèn begon, stonnen wij al aan d’overkaant. Gewoon zörgen dat der n half veld tussen bleef, geld haren we ja niet. (Woarschienlek waren ze ok niet op jacht noar kiender, mor dat vulen wij toen doch aans…)
Bekende noamen op t beruchte knollenveld schieten mij zo deur de kop: Ellos, t waarkpeerd op t middenveld, Geert Bouldag op linksveur, Haarm van der Loan ien doel. Jan Farries, Ole Sporrel, Piet “t kenon” Loer…. Der was aaltied wel wat te beleven. Balen vlogen asmits wied vot, ok op t laand van melkboer Schaub die de pest haar aan voetballen op zundag. Ienmoal het e de bal “ien beslag” nomen, ging e op zien fiets, bal onder d’aarm, noar huus toe. Mien pa duvels, wij kregen votdoadelk n’aandre melkboer aan deur. Loater kreeg MOVV n nij veld op Nijssiesoord, honder meter veurbij ons huus. Mor toen waren mien broer en ik al op Scheemde richt, deur d’ULO (en deur wichter). Scheemde speulde ien die joaren n klas hoger, kreeg meer volk op t sportpark aan de Plantsoenloan (mèt tribune!). Nije helden zo as Bonzo Hoogstroaten, Jan Pruisman, voetbalfemilie De Wal…. En onder tribune kon je slik kopen bij Brandsma, of n puut doppinda’s, “souskes” zeiden we ien Oost-Grunnen. Ien Winschoot kwam n nije ster ien belangstellen, n jong van zeuventien: Klaas Nuninga (“Nuuntje”), bij WVV, ien e bomenbuurt. Genot om noar te kieken, mor ja, hij was gauw vot, eerst noar de Stad, loater noar Ajax ien Amsterdam, veur ons t hoogste van t hoogste. Van Oost- noar West-Grunnen ging ik ien november 1967. Eerst allent deurdeweeks, gien gelegenheid om ien t weekenne bij Zuudhörn aan het Van Starkenborghkenoal te kieken. Dat wer makkelker noa ons trouwen ien desember 1969, toen kregen we n wonen aan de Kleveringaloan, mooie tied. Bij d’eerste elftallen op zoaterdag- en zundagmiddag was t even wennen. Veur mij was t nij, twee ofdelens ien ién vereneging. (En doar ston toen nog wel ies wat spanning op….) Bij de zundag ston Gerrit Diekstroa ien t doel, hij haar van die grode hannen…. En Anne Tillemoa liep elkenien deruut, links veur. Asmits liep e zulkzulf deruut of uut t veld… (Hij wer nog wel ies schopt, ienmoal gaf e n schop weerom en liep toen mor votdoadelk noar de kleedkoamer….) Televizie was der toen al bijkommen met aal die glorie van Ajax en Feyenoord. Kiender op school vonden dat ok ja prachteg! Veur mij was dat voetballen op TV begund met n wedstried van Nederland tegen Oostenriek ien e viefteger joaren (Abe miste n geweldege kans). Ien die tied haar nog mor n enkeling zo’n apperoat. Wij keken ien n volle koamer bij de femilie Pijning aan d’Oosterd ien Scheemde.
t Vrumde is dat tegenswoordeg die TVvoetballerij mij al gauw op e zenen waarkt. Of ik wor der lanterg van. Komt messchien ok deur alle poeha en rekloame en d’idiote bedroagen die der ien omgoan. Al blift de FC vanzulfs nog aaltied favoriet, uutzunderns blieven der ja. Kieken ien t stadion? Nee, doar kan k niet best tegen. Joaren leden haar k nog wel ies n joarkoart, mor k zat voak te bibbern op mien stee, van de kol en van de zenen. Toen Grunnen n moal van NAC (toen nog met n jonge Van Hooydonk) verloor met 3-4, noa n veursprong van 3-0, ging k doodziek noar huus en dat wol d’eerste doagen mor niet betern. Staarvenswoar!
Voetballen kieken, schienboarliek heb ik mien porzie wel had….
As doe der nait bist
As doe der nait bist
is der veur mie nait veul aan
Ik zit wat te wachten naargens op
Ik wait woar doe bist
En ook woarom doe doar most goan
moar doch denk ik dat t aiglieks aans is.
As doe der nait bist
wait ik nait wat k aanmot mit dag
grote lege stroaten van stad
Ik heur miezulf proaten
en als ik luuster is t dien noam
dij deurklinkt ien elke zin dij ik zeg.
As doe der nait bist
verdwient oam oet dingen
en muziek van laidjes dij ik zing
Ik heur miezulf roazen
ien lijte van stilleghaid
is t zo kòld da’k der aal nait wezen kin.
As doe der nait bist
kiek ik mit lege vrumde ogen
ien spaigel noar n kop dij k nait kin
Ik zai miezulf goan
van aine kaant noar aander
en din terug, aals moar deur, woar ik ook bin.
Laidtekst, schreven deur Ronald Ohlsen, op meziek zet deur Eddie Loonstra. Verske is opnomen deur Roel van der Zee en heb j’al heuren kind veur Radio Noord.
Wotteroverlast
“Ich hab’ noch einen Koffer in Berlin…” Geert het radio derbij aan, ien e keuken, bij de grode toavel. Hij zit met e voeten ien t wotter, waarm wotter, omreden zien noagels sikkom niet meer te knippen bennen. Verkalkt. As dat mor niet op zien oaders slagt… Eerst mor even wat veurweken en dan met dij nije tang aan t waark. “Is dat nou Marleentje Dietrich, die doar zo swoel heur vergeetachtegheid onner woorden brengt? Of is t Hilde Knef? Die liet ok aalgedureg heur pakkeloazie in de Duutse hoofdstad stoan. En mor janken en jeuzeln veur de mikrofoon….”
Geert veraltereert as der n stem meziek ofkapt: “Hier volgt een politiebericht!” Op t zulfde moment gobbelt t wotter ien t blikje over de raand en lopt radjes over t zeil, ale kaanten op. Geert perbeert de ramp ien te dammen, hij wil stoan goan, mor dan moakt t blikje vannijs n schuver. Hup, twijde golf over de raand, groder nog as eerste. Krekt of e op t strand stijt bij De Koog, de Noordzeebranding noaspeult.
“Einde politiebericht!” heurt e nog net. t Wotter op e keukenvloer het ien tied iemeg t natte oppervlak vergroot, soort mini Blauwe Stad met de linker pantovvel van zien vrouw as rondvoartboot en de deurweekte pepieren zak met haarde bolletjes as toeristische trekpleister. Ok dat nog…. Veurzichteg komt Geert ien t enne, hij holdt zuk eerst even aan e keukentoavel vast, met d’aandre haand wil e zien handdoek pakken, die ligt op e schuddelbaank. Op dat ogenblik komt zien vrouw de keuken binnendendern: “Geert, het jim net dat bericht heurd veur de radio?”
Geert roakt pront zien wankel evenwicht kwiet, zien iene voet glibbert ien e richten van e puut met bolletjes, t blikje met de aandere schuuft juust aner kaant op, net genoeg om Geert kapseizen te loaten. Doar
ligt e, ien t wotter, blikje is deur aal dat gedoe omkieperd, aan e voeten van zien vrouw die riddersloagen met grode ogen noar heur kerel kikt.
“Wat kriegen we nou dan??? Is jim onverwachts met swem- of met zeillezzen begund? k Zol dan mor n aandre boksem om e kont doen, nou is dien stuutsiekoren Wehkamper glad bedörven, t mooie is der vot doadelk of.”
En dan begunt ze te laggen, te laggen, ze wiet van gien opholden. Noaberske van twij hoog doarachter, Riekje Revel, trekt achterdeur open, wil de keuken ienstappen, mor Geert zien vrouw blokkeert de toegang.
Riekje zigt allent wotter op de vloer, n stuk van n stuutsiekoren boksem en n omvalen blikje.
“Wel allemachteg, wat het Geert nou weer ommans?”
“Riekje, even wachten, Geert het n noodlanden moakt, Poort komt zo veur de wegsleperij…” En weer klinkt heur vèrdroagende lag, nog wieder vot, achterdeur stijt ja open. Ien tied lukt t Geert endelk ien e benen te kommen. Hij wil op e keukenstoel deel valen, mor dat wiet zien vrouw nog net veur te wezen.
“Is jim nou hielendal van de pot rukt? Ok nog mien mooie stoel kleddernat moaken? Niks dervan! Noar boven, verschoon dij mor! Kiek onze Olumpische zwemkampioen doar nou ies stoan….” En vannijs rollen de lagsalvo’s deur t huus en zien omgeven. “Riekje, kan jim mij de vaal even aanlangen? Joa, met dij gele emmer, bedankt.” Geert is ondertied ofdropen richting trappen. Hij heurt Riekje nog krekt vroagen noar dat plietsiebericht veur de radio. “Och”, zegt Geert zien vrouw, “dat ging om n kovver, n verdachte kovver op t stoatsion, joa, woar was t ok al weer….” “Berlien”, fluustert Geert ien zukzulf,
“Dietrich of Knef, wel wast ok al weer….” En hij moakt dat e noar boven komt.
n Dokter
n Dokter oet t Oost-Vraize Broase
kocht veur vraauw n boeket in de voaze.
Zai zee: “Hest wat te verbaargen?”
Doar kon man nait om lagen
en hai sluig heur mit bloumen op de moaze.
n Boer
n Schatrieke boer oet Boertange
haar niks meer van t leven te verlangen.
Hai knupte zok op,
mor dou brak hom de strop…
Alzo bleef hai nait laank genog hangen.
Adrillen
Ruip n koopman noar t volk op Adrillen:
“Koop hier joen vermoageringspillen!
De vraauw super-slaank!
Wat minder geld op de baank,
mor ie kinnen joe der nait aan vertillen!”
n Mobieltje
k Wol noeit zo’n ding hebben. Mor ast mit dien auto aan Duutse autoboan, op weg noar wintersport, stilstoan blifst en din uren aan de wandel bist om van de boan oaf n telefoon te vinden….. Din ook nog ains over verkeerde autoboan nog n poar uur de verkeerde kaant oplopst…… Din dien auto mit vraauw drin nait teruggesvinden kinst….. Din dinkst toch wel: “Haar k nou mor zo’n ding had!”
En din wil k joe d’ellinde bespoaren van dat Duutse plietsie mie van boan oafplokt het en noar mien auto brocht het….. De ADACman de auto nait reparaaiern kon en ons noar n hotel sleepte dij vol zat….. Wie mit tien groaden onder nul ien auto sloapen hebben op t terraain van n geroazie, dij de volgende dag de auto nait moaken kon of wol, omreden dat t zoaterdag was….. Wie mit n huurauto wieder mozzen, dij wie ook nog ien de prak reden hebben, zodat der weer n nije huurauto kommen mos…. . As wie mor zo’n mobieltje had haarn, din was t apmoal veul vlotter goan. Wie hebben ons din ook votdoadelk noa vakaanzie zo’n ding aanschaft. Veur noodgevallen vanzulfs en nait veur aal dat geplaas woar maiste lu hom veur bruken.
Mor begunst toch aal meer aan zo’n ding te ontdekken. Der zit ook SMS op, veur korte braifkes schrieven. En dat mag k nog wel ains geern doun mit buurjong. n Beetje maaljoagen zeg mor.
En zo kreeg ik n moal n wonderliek SMSbraifke dou wie op vakaanzie ien Venetie wazzen. (Vraauw zeurde aal datteg joar dat zai n moal noar dat romantieze Venetie wol en ik heb t datteg joar tegenholden kìnd, mor mit Pinkstern mos t der din ìndelk van kommen. t Vuil nait tegen mout k eerlieks zeggen. t Het de reloatsie oardeg opfrist). Mor goud, doar ien t Itoalioanse Giethoorn kreeg ik t volgende SMS-berichie: “Ma, hier Cora. De kinderen zijn dinsdag onverwachts vrij van school. Hoe zit dat met oppassen? Bericht even terug.”
Nou, dat braifke was duudlek nait veur mie bestimd. Cora was n beetje mit de nummers aan t knooien west, ducht mie. En toun kon ik t nait loaten en braifde terugges:
“Cora, ik wil niet langer op die rotkinderen van jou passen. Punt uit! Ma.”
Of ‘t weer goudkommen is tussen Cora en heur moeke wait ik nait. Ik heb noeit meer wat van Cora heurd.
Fietsen
Hou voaker of k t heur, hou vergrelder ik wor. Fietsen, dat is veur mie waarken zunder hunneg. Mien ol heer zee t vrouger voak. ”Waarken, der is gain mooier ding as waarken. Kin der wel uren noar kieken” Zo kiek ik nou noar fietsen. t Is niks as trappen woaraargens hìn, mor je mouten ook nog weerom. En wat heb je der aan ? Niks. Soms dìn binnen de omstandigheden zo, dat je joe der nait veur wegdraaien kìnnen.
Zo was t ook dizze keer.
Wie waren mit caravan noar d’Achterhouk reden.Goie vrunden van ons hebben ook n caravan en dij hadden vraauw kop gek moakt. “Fietsen mitnemen hè!” Nou kìnnen wie reusachteg mit dizze luu overweg, moar of dat ook zo wezen zol as we mit heur op vekaansie gingen…. Wie besloten t er op te woagen. Wie kwamen terecht op n camping in Vorden. t Ston ons direkt al aan. Baaide caravans hebben we zo hìnzet dat toaveltjes en stoultjes der tussenin stoan konden “veur de gezelleghaid”. Vraauwlu muiken kovvie, kameroad en ik konden uutbloazen van t waark. Fietsen haren wie tegen n boom zet achter de caravans. t Weer luit zok van de beste kaante zain, soavends konden wie boeten eten. Wie besloten dag mit n potje rummiekup en n ditje en n datje. Òfsproken wör dat we volgende dag op fietse d’omgeven verkennen zollen.
Anerdoags waren wie al op tied wakker en noa t broodeten gingen wie op pad. Mien kameroad har al n route uutstippeld, wie begonnen vol goie moud mit onze verkennen. As je wel ais in de Achterhouk west binnen, zel je tougeven, dat het doar meroakels mooi is. “Een Eldorado voor wielrijders” staait in de VVV-folders. Allain….ik bin nait zo n fietser. t Zakt mie hail gaauw in de bainen en ik mout aalgedureg van t zoadel of, om reden dat ik soms nait meer wait of ik n hai of n zai bin…. Ik loat mie hou din ook nait kennen en kin van zo n tochtje, as t nait te ver is, toch wel genieten. Dou wie op weeromweg waren noar camping, zee ain van doames, dat we nog even wat boodschappen doun mozzen. Bepakt en bezakt kwammen wie bie caravans aan. Boodschappen wörren uutpakt, d’oavend verluip zoas wie geern hadden. Volgende mörn bie t ontbijt vruig mien vraauw, woar k krìntebollen loaten haar. Nou haar ik gain boodschappen opborgen, dus vruig ik of ze wel alles oet fietstazze hoald haar. Veur zekerhaid ging ik zulf mor even kieken. Ik zag votdoadelk dat er wat nait in orde was. In fietstazze was n groot gat kaauwd. Dou ik kleppe optilde, zag ik een aanvreten plastic puut mit nog wat restanten van krìntebollen. Bie zowat ston je wel even mit d’ ogen te knippern.
Wel was der mit onze krìntebollen vandeur?
Wie wozzen het nait.
Wie aten brood zunder krìntebollen en omdat het schier weer was besloten wie n wandeling te moaken.
Tegen middag waren we trogge en zag ik bie mien fietse wat bewegen. “Stop”, zee ik, “blief stoan, der zit aine bie mien fietstazze.” Verboasd zaggen wie n eekhoorn t gat in tazze nog wat groter moaken, kon e restanten van de bollen ook nog even mitnemen. Dou hai ons in de goaten kreeg, zag ik hom twieveln of e wegrunnen zól. Dou wie ons bewogen, muik e toch mor dat e wegkwam. Wie hadden doader op haiterdoad betrapt.
Wie hebben dij weke nog hail wat òftrapt en ik mout zeggen: “t Is mie nait tegenvalen”. Op t end waren wie t hartgrondeg ains: “t Is veur herhoalen vatboar !”
Spelbedaarf
Mit kappe stoet schaif ofsneden,
dik botter derop (blaauwe baand),
runt e noar t sportveld. Bale onder
aner aarm, kaauwen gait lopiesweg.
Zien jopper is binnen körtste keren
doelpoale, net as jaze van buurjong
dij vannijs persies ofstand oftredt,
zok oetrekt, doarboven is over.
Drij korners penaltie, boetenspel
doun ze nait aan, tekkeln verboden.
“Aanschoten hands, aanschoten!”
“Speulst gemain, dust nait meer mit!”
Slörm van vieftien komt dichterbie,
smit peukje vot, pakt bale in hannen,
blift kniezend stoan. Dìn n wilde trap
over t goas in toene bie Strieker…
Even is e riddersloagen, gait mit
n boge om grode jong tou noar
d’oetgang, steert tussen bainen,
op zuik noar bale maank mous
Moi köster
Hest mie toal weerom geven,
toal van vrouger.
k Zai mien oma ien Ten Post
bie heur bonen en baiten in toen,
doeven op deel,
wentelteefkes in kebof.
Roamen besloagen, nait veul frizze lucht.
Deerde mie nait, k was tien joar.
Zo veul schiere woorden:
diezeg, dokeg, doeknekt, doamel en
n glìnne gloud.
k Daank die köster,
t was een waarm nust.
(Deurgeven deur Jan Sleumer,
kurzesköster)
Widde wieven van Hoezen
n verhoal van mien schoonpa
In achterhoes van stoatege ploats Framaheerd zitten Minoa en Teun. Baaident waarken zai doar, ain as maaid en aander as middelvent. Aaid drok . Rondom ploats lopt n braide graacht mit n schiere looploan der noast. Minoa en Teun binnen doar wiswoar nog noeit west. Zai lopen nait over van driesteghaid, t is der spoukeg.
Op dij looploan haar zai ze zain, twij widde wieven, bie naacht en ontied luipen zai doar. Aldernoast kèl was Minoa der van. Teun trok wat mit zien scholders dou maaid hom dat vertellen dee.
Boerin was wel aais wat zunderling, dat wel……moar ,och t zol wat, hai hoalde zok nou dingen in kop dij messchains ainmoal gain woarhaaid wazzen, wat nait kon. Moar nou zaten zai soam in achterhoes om bie te kommen van grode schrik, om wat ter vannaacht loos west het. Boer was gusteroavend eefkes west. Of Teun aalgedureg wel bie Grait drij kieken wol, t was sikkoms zo wied dat kaalf der oet kommen zol. Boer haar der bie zeggen doan, om störmlanteern nait oet te doun, din haar hai ja gliek licht op aachterdeel. Noa zoon anderhaalf uur ging Teun ais kieken bie Grait drij, wat hai dou zaag……..nait te begriepen.
Stoef bie kou zat n widde gedoante, aandoekte zaacht kouekop. Flusterde laive woorden tegen kou. Teun ston stokstief, störmlanteern ston noast heur, in stro. Mien laive tiedpot, laamp vil ook nog aalaan om, moar gain braand. Widde gedoante dee heur haand eefkes op lanteern, en vlamke dee t weer. Oaflopen naacht was e haildaal verhilderd west, dou hai t vertelde aan Minoa. Vertellen?…..hai kon ja gain woord oetbringen. Aal moar wiezen noar achterdeel, doar was t te doun. Minoa was nijsgiereg en baang. Dou baaident op achterdeel kwamen, ston haart sikkoms stil, nait ain moar twij widde wieven zaten bie kou.
Teun en Minoa haren nkander stief vaast. Kiek nou toch ais, doar lag kaalf, kletsnat, widde wief was daaier drög aan t moaken mit n boske stro. Stoan blieven, gain stap konden zai doun. Aander widde wief bleef bie kou stoan.
Noa n haalf uur was aal kloar. Widde wieven gingen vot, moar störmlanteern wer mitnomen. Hail veurzichteg wer boetendeur open doan en vot wazzen baaide wieven, duusternis haar heur insloten.
n Klaain lichtje haren zai nog schienen zain deur roamke van achterdeel. Teun en Minoa leuven in spouken, want voak zain zai n lichtje op looploan rond Frama. Veur gain gold goan zai noar boeten tou, om ais kieken te goan. Proat is der nog nait overoet. Ook boer en boerin wollen t nait leuven, zokse roare dingen kinnen nait op Framaheerd heergoan. Moar wat boer wel hail vrumd von? Aan spieker op achterdeel haangt störmlanteern nait. Teun wait der niks van oaf. Wie goan moar aan zuik, zegt boer. Op looploan ?….wiswoar nait. Overdag nait, en nait bie duustern. As blinden op gloep stoan, wil Minoa nog wel ais eefkes noar boeten kieken. Joa e, widde wieven mit heur lichtje. Baaident dwoalen din rond Framaheerd. Moar bie oavend noar boeten goan , doar mout ie bie Teun en Minoa nait mit aan kommen.
Want widde wieven op n looploan, mit n störmlanteern bestoan eerlieks…..hail eerlieks.
Opkrikken
n Dikke pluum veur Deputeerde Hans Gerritsen dij in het Dagblad van het Noorden (21 juni 2007, zummer begunt staark op streektoalgebied) zien gale spijt over t oetblieven van de “Europese status” veur t Nedersaksisch. Woarom wordt t Nedersaksisch nait opkrikt, zodat der Europees geld beschikboar komt? Doar kinnen dij politiekers ook nait genog op tamboeren, k heb t aal voaker zegd. Doodmui wor je dervan, en vergreld. Moaken dij Balkenende-huurlingen 100 doagen goie sier midden maank t gewone volk, mor eerlieks verstoán wat der leeft? Dat doun ze nait en asmits denk ik dat ze dat ook nait willen. Het Grunnegers, mor ook het Drents, het Twents en het Achterhoeks hemmen n knovvel in de rogge van neuden. Van Europa mag t, mor de kabbenetten tot nog tou binnen krekt zo grienderg as Scrooge in zien slechtste doagen. Aalweg drutjen, omhakkeln, nait even steveg deurpakken, dat gait je op den duur doch op de zenen waarken. Nou mout stoatssikketoares Bijleveld weer bieproat worden en dat zel ook wel weer van olden tot kolden duren. Mor Hans Gerritsen let nait lös, hai gait der op of. Streektoalen binnen “in”, n baarg volk, wie ook, hebben doar n beste kloet
“identiteit” in zitten, of hoalen dat doaroet, oet dij streektoal. Kiek mor noar aal dij streeksoops met as bovenstebeste Finkers zien “Van jonge leu en oale groond”. “Boven wotter” zit der aan te kommen, de vaalse schoamte verswindt. Aner kaante van medalje: maiste jongelu hemmen nait veul mit streektoal, dij bescharreln heur zoaken en zoakjes mit Engels of sms-toal en veur schouleksoamen doun ze t hoogstneudege aan ABN. Din stait de streektoal in schare of op de tocht, liekt der van ons kulturele aarfgoud bie lutjenaan nait veul over te blieven. Pervinzies doun wat ze kìnnen, mor vuilen zok in steek loaten deur Den Hoag. Dat mout doch aans kìnnen? Kom op, lu! Moak dij ploug van Balkenende dudelk dat der nou, loaten we zeggen veur t ènne van zummer, promootsie kommen mout veur t Nedersaksisch. Roadsleden kìnnen doarover binnen heur aigen gemainte en binnen heur aigen pertij aan belle trekken. Pervinzioale Stoaten doun der nog wat bie en loaten Hans Gerritsen nait as n mislukte Don Quichot aanklooien in t Hoagse “Armageddon”. Schiere toak veur Hans Alders, ducht mie, veurdat e van t Grunneger podium stapt: “upgrading” van de streektoal (joa asmits mout je der n vrumd woord tegenaan smieten, al is t mor oet grammieterghaaid), kop der veur! Der op of, geef ze mor apmoal n spaigelploat van Lianne Abeln, loat ze Alex Vissering zien “Geluk is nait te koop veur n appel en n aai” mor heuren! of e, willen dij bobo’s dat hailemoal nait? Hemmen ze nou al zat mondege mìnsen dij zok van t ABN bedainen? Huiven doar gain loze streektoalers bie? Gruit t ze nou aal boven de kop? Loaten ze dat dìn eerlieks zeggen dan kinnen we doar nog wat over aggewaaiern. Aal dij mooiproaterij, wat koop we doarveur. Kom kabbenet, loat Hans Gerritsen nait laanger in dij woestijn rondwoaren. Hoogste tied veur n hogere stoatus! Europa, pak t knipke der alvast mor bie!
Wènsteghaid
Woar hemel aan eerde
komt, wol k eefkes binhoes
kieken, hou t mit die gaait
waist doe mien noam nog?
wied bie mie vot
zo dicht bie
woar hemel d eerde
roakt, stiltjes kieken
doar heb k zat genog aan.
(S)limmerick
Ain visboer op de Brink in Nörg
Staait veur zien rekloame börg
Doar zien aanbod is:
“Mörgen groates vis!”
Ligt zien lozeghaid hierin verbörgen:
Guster was vandoag nog mörgen
Vekaansie
As ik aan vekaansie denk, komt ter n hail specioal, nait te beschrieven gevuil bie mie boven.
Ik denk aan wiede veerten onder strakke blaauwe luchten, aan koele meren, baargtoppen vol mit snij, blaauwe meren, gruine bozzen en aan rust. Rust van binnen oet. Lichoam en gaist kinnen weer bietanken, zodat k ter weer tegen kin in dizze joagende wereld.
Vrouger huifde je nait noar de noatuur te zuiken. Ondaanks de laange waarkdoagen, von je rust in de ainheid mit noatuur. Was der nog tied. Tied veur mekoar, tied veur rust en bezinnen.
En nou? Nou liekt t wel of je tied moaken mouten. Tied veur rust. Tied veur vekaansie. Je mouten alles ofspreken.
En din? As t zover is? Din regent t jong katten, kin je de echte vekaantiestemmen nait vinden of brekt pa zien bain.
Vekaansie, t is mor wat je der van verwachten. Waaklozen zellen aander gedachten hebben dan nijsjoagers, dij, veur heur doagliekse boterham, d haile oardkloot oafraaizen, roezies in de wereld zo neudeg bie ons bringen mouten, woar wie din ook weer roezie over moaken kinnen en haildal nait meer waiten woar nog rust te vinden is. Zai zellen wel t laifst rusteg thuusbliemen in heur wonen op de Vale Ouwe of t bungalootje aan diek. Toch?
Mor hai het ja ook nog vraauw en kinder, dij mouten hom al zo laank missen, zitten aaltied al thuus, willen der ook wel ais uut en wat aans zain. Dat wordt gegarandeerd ook oorlog en zeker; weg mit d’ rust.
Mien oompie hè, oom Jan, de belasten- inspecteur, kin zien lol ook wel op as e op vekaansie is. Hai zit aaltied uut te reken wat zien Gastheer van zien dure Boetenlaands Hotel aan belasten betoalen mout van zien zoerverdainde sinten.
Joa en as je wat meer in de bule hebben, kin je soms wel twij of drij keer mit vekaansie. En d’ aarbaider? De boerenknecht? Der binnen nog zoveul minsen dij nait met vekaansie kinnen. Gounent binnen zaik of hebben n gezinslid, pabbe of moeke te verzörgen. Dai minsen kinnen soms hailendal nait vot.
Wie kriegen nou ja ook vekaansiegeld. Doar mout je toch wel van op vekaansie? Mor, t komt veur veul, veuraal grode gezinnen, net op tied om d’ ain of d’ aander gat te dichten in de finansiering of d’ overjoarege waskemesien het zegd: “Dou t zulf mor” t Is mor raor verdaild in wereld. Mor k zol ja van dat specioale gevuil en van de rust of- roaken deur aal dij fiebeldekwinten.
Oom Gerrit het t goud bekeken. Dai zit rusteg, lekker in t zunnechie veur zien tènde of, as der somtied n kopern ploert uut n wolkenloze blaauwe lucht schient, gaait hai lekker in schaar zitten mit zien happie en drankie op tied. n Middagsloapie van n poar uur…. Din het oom Gerrit vekaansie. Mor zien vraauw, taande Truus, het kriebels in kont. Dij zol t laifst mit dikke pude geld, n luukse auto, laifst met sjefeur, niks om haanden, langs ’s Heren wegen raaizen en heur diverdoatie zuiken. n Dagje hier, n dagje doar, leuke dingen zain, nije minsen kinnen leren en, nait te vergeten, overaal lekker eten en sloapen woar ze din zulf gain waark van had het. Mor ja, doar duurt ze din weer nait over fiemeln
Vekaansie. De Grode Larousse zegt en dij ken t waiten, zeggen ze: Vakantie: tijd dat er geen lessen worden gegeven. Ik vind dat Grode Larousse t nait wait. Lessen vin je ja overaal, ze worden in t leven aaltied geven, as je ze mor zain willen.
En vrouger? In mien schoultied? Kinder kregen vrij om op t laand mit te helpen mit t binnenhoalen van dat wat met noeste aarbaid en de zegen van boven, gruid was. Niks vekaansie, niks grode raaizen, niks rust. n Zere nikkenakke, kapodde haanden van t haarde waarken en doodmuide op bèrre, zodat je, bie t eerste hoanegekraai weer overènde kwamen.
Gezelleg was t wel mor der mos wel aarbaid worden. Tegenwoordeg nuimen ze dat ‘vakantiewerkers’ en kriegen ze der geld veur. Woar ze din van op vekaansie goan, n nije plof, n walkman of n computer veur kopen. Doar mos je vrouger ais om kommen. Je huilpen gewoon mit, dailden mit in t waarken in de vrije noatuur, eten, drinken en t laif en leed. Gain schaar opzuiken of smiddoags n poar uur sloapen. Dat was der nait bie.
Zo kin ik ook nog n amateur – geoloog dij zuk in de vekaansie volledeg overgeft aan zien ‘versloaven’ terwiel zien vraauw in zunne ligt, zit hai in de grond te porren. En de getraauwde verpleegster zel groag n poar sinten verdainen as vekaansiezuster. Ook de vekaansie Koamer moakt gebruuk van minsen om dringende zoaken, in dizze ‘rustege,’ periode of te waarken. Meneer Pietersen gaait noar Luik, veur n vekaansiekurzes Fraanse toal. We doun aan vekaansiespraaiden en der binnen vekaansieschoulen, alles gilt vekaansie, vekaansie, vekaansie!
Mien vekaansie kin je zain as n parafrase op t laidje van Annie M. G. Schmidt; “Als moeder jarig is, is ze nog niet jarig.”
Op de camping heb ik t sikkom nog drokker as aans. Thuus zet ik de wasmesiene aan, zet elektriek kovvie en heb ik de stofzoeger bie d haand. In de teende dou ik de waske en moak ik kovvie mit mien tien geboden, en in ploats van de stofzoeger, mien knijen mit stovver en motblik. En din is t ook nog de bedoulen dat je rust vinden.
Wat de mins ook dut in de vekaansie, woar e ook is, woar e de muide ledemoaten ook dele legt, vekaansie staait en vaalt mit wat je der zulf van mokken, of je de innerleke rust wel vinnen kinnen. Want je nemen joezulf mit, overaal hin. Is t nait din? t Is joen aigen tied dij je deurbringen doar woar je, aal of nait, veur kozen hebben.
Wat vekaansie ook bie joe opropt, of je t beschrieven of vertellen op de menaaier van Ede Stoal, Siemon Reker, de onvolprezen
Dickens of, de nait te evenoaren Godfried Bomans, dat moakt nait uut. Elk dut t op zien aigen menaaier
En ik? Ik heb ‘t in ale rust, op mien menaaier, verteld. Mor bie alles? k Wins joe n goie en veuraal, n rustege vekaansie.
Uut “De Toal van Mien Moeke” – 2007
Theekouken
Stilleghaid gaalmt mie ien muit, as k thoeskom. Ik kiek of er post en e-mail is. Din stap ik ien auto. Zo rie k noar dörp tou, woar k eerder taande ophoald heb. Heur leste rit wol k bie wezen. Achter raauwauto aan ging t noar stad tou. Groep belangstellenden is nait groot meer as je 90 joar worden binnen. Mor as je woorden van ale sprekers bie n kanner leggen, krieg je n goud beeld van heur leven. Schane dat ze zulf nait veul meer wis. Dat zee ze tenminsent, dat alles ien n grieze mist verswonnen was. Herik, wat wer dat mensje vranterg en grammieterg dou bainen en oren minner werden. Toch zag k nog wel ains n ondeugende twinkel ien heur ogen om mensen heur gezemel en gewemel. t Leste woord dut mie denken aan n Grunneger dainst ien Harkemoa’s zulfbaauwde kerkje woar gemainte oet volle borst zong van …Hai zigt oet zien hemel/ons mit ons gewemel./Hai het mensen deur. Wat meer eerbied wer t nait minner van.
Even bie vraauw Bos aan om te zeggen dat plechteghaid goud verlopen is. Kin ook nait meer lopen. Begrip en waarmte bie dizze buurvraauw van taande dut mie goud. Wie vonnen t mooi dat bewoners van t verpleeghoes ien n kring ien hal zaten bie t òfschaaid.
Weer ien auto bedenk ik dat er gewoon bosschoppen doan worden mouten. Bie bakker hoal ik brood, stoet en theekouken. Ien kraant ston n stukje over n nijmoods dieet woar theekouken aanprezen werden as: lekker, licht verteerbaar, weinig calorieën.
Tegen bakkersvraauw zeg ik dat gemiddelde Grunneger wat genuanceerder ien zien oordail is: beetje dreug, nait veul smoak aan en wat kin mie dat schelen of k ter dik van wor. Ze zegt dat heurent nog altied beder binnen as wat er ien schappen van winkel ligt.
As k verder rie, komt taande mie weer ien t zin. Voak zee ze tegen veziede, dat ze weer noar hoes tou goan mozzen. Mor leste keer hiel ze mien hannen vaast en zee: hier blieven, nait votgoan. k Draai t haim op bie schoonzuster. Zai hoalt wat te drinken. Der wordt aanbeld. Twij potege kerels ien overaal stoan bie deur.
t Is om boiler te doun. Ze lopen mit noar biekeuken. “Hier hangt e”, zegt schoonzuster.
“Hangt?”, vragt ain. “Wat aans”, zegt ze.
“Wie zollen hom mitnemen”, zegt aner.
“Doar hangt e ja”.
“Wie maggen hom allain mitnemen, nait lösmoaken”, zeggen kerels. Boiler is nog nooit ontploft mor schoonzuster op dat moment aal en haildaal as ze vroagen of ze hom der zulf nait òfhoalen kin. Of n staarke buurman zeggen ze der gaauw bie, as ze t onweer op heur gezicht zain.
“Dij risico maggen wie wel lopen?” blast ze. Dat ze t bedrief bellen mout, roupen ze bie t votgoan. Dat dut ze. Mor nou mout er betoald worden. t Wichtje aan telefoon zegt van 11 euro veur n haalf uur. Touvalleg is er waarknemer ien de buurt dij komen kin. Schoonzuster wist hom plek aan. “Hai hangt ja haildaal ien t houkje”, zegt man.
“Doar het joen bedrief hom zulf ienstalleerd”, bit schoonzuster hom tou. Hai begunt. t Duurt even veur t ding er òf is. t Nimt meer tied as e docht. Of ze 22 euro òfreken wil.
Droaderij blift lös aan muur hangen. Schoonzuster is aan kovvie tou. Ik pak theekouken te auto oet en vertel heur wat ik tegen bakkersvraauw zee. Gelukkeg kin ze der om lachen. Wat n dag….
Stroatenplan
k Heb net n stroatenplan
van t leven kocht
Op 1-HW97 kom k
bie Verledenstroat te lanne
Boven ien toren
soezen warrelwienden
deur gaalmgoaten
Tied krigt gain kaans
om ook mor eefkes stil te stoan
Mit begerege sloagen ien t rond
tong te mond oet
kwakje spij ien voesten
wienden wie hom op
rabbelrad van oaventuur
Tegen t teruglopen
is mit haand en taand verzet
dus praait t palrad
wat wie willen
allinneg mor toukomst
Mor mit wizzeghaid van beneden
mien olders veur t hoes
Tertsen van kèrkklokken
waaien om heur tou
en deur noar zee
Doezelgmoakend is hoogte
van t aanwaaiend geluk
Moi Betsy schalt mien moeke, moi!
24/11/06
Droad oppakken
Geert zit ien achterkoamer bij de grode toavel, stoapel kranten veur zien neus. Hij is op vekansie west, oflopen weken, soamen met zien vrouw. Even deruut, vot van de doagelkse dingzegheden, zien hoe greun t gras wiederop is aan aner kaant van Vrieslaand. t Vel schier biekleurd bennen ze weerom kommen, uutwaaid, vannijs oploaden. Geert har nog wel wat laanger blieven wild, mor zien vrouw von t mooi zat, tied om t eigen tuuntje aan te harken. En ja, dan moet je de droad weer oppakken en vind dij mor ies onder de kranten, tiedschriften, rekloame, apmoal keureg rangschikt deur n metlevende en plantenwoatergevende buurvrouw. Geert zet zien stoel ien zien achteruut, gijt langzoam stoan, rug het nog vrije doagen over, en stommelt deur de bijkeuken noar buten. Zien vrouw zet net wat nije geroaniums ien e plantenbak, kluten potgrond vliegen je om d’oren. Ze gluurt even noar de bult kranten die mor niet krimpen wil.
“Nog wat biezunders ien t olle nijs tegen kommen, Moatjes?” Geert pruuft n licht verwietende toon, of ze eigelks zeggen wil: “Kerel, schiet nou doch ies op met dat ol
pepier…”
“Och”, zeit Geert, “Koopman gijt met t hiele spultje noar industriepark bij Drachten. Doar zitten ze stoefbij de A7, kunnen ze zo de snelweg oprieden. En ze bennen weer aan t reveln over t ien mekoar knutern van ién gemiénte ien t Westerketier. Een of andere biezundere schoolbestuurder vindt dat veur zukzelf makkelker waarken en doar moeten d’aandre ienwoners zuk dan mor bij aanpassen. Börgmeester Van Bekkum van Marum geft m geliek en joa, dan heb je de poppen aan t daansen.” Geert hoalt even vannijs oasem, hij is niet wend zoveul zinnen in ien toer achter mekoar te zeggen. Zien vrouw hoalt heur neus op, wiet al weer genog. “Börgmeester die Van Bekkum hiet? Kun je niet aans van verwachten!” Ze pakt de bezzem en begunt fanetiek te vegen. Geert moakt dat e votkomt, op e fiets noar de grootgrutter, bosschoppen aanvullen en noagoan of de kovvie doar nog te drinken is. Ien e winkel is e nog niet ies leste bocht om, of hij heurt al n bekende stem: Haarm Proatjeboksem.
“Zo, Geert Moatjes, nou al weerom? Mieste zestegpluzzers kommen pas weer te veurschien as de r ien e moand komt. Haar jim wìnst van de sooptoestanden in dizze kontrainen? Man man man, jim is ja woarachteg lichtbruun worden, heb je ok nog zun had in je vekansie, t kan ja niet op tegenswoordeg.”
Haarm komt even van zien proatstoel of en schenkt Geert n bekertje kovvie ien. “Hoe is t met dien bloeddruk, Harm?” Der vlugt n schare over t gezicht van d’olle streuper. Dan kloart t weer op. “Proat we niet meer over, mien vrouw wol der niet van wieten. Sunt Appie H. met zien hamsterweken begonnen is, het ze pakken kovvie iensloagen en ze vindt dat k heur doar niet met zitten loaten kan. Geliek het ze, dan mor gien bloeddrukmeter om de aarm. Schiere doagen had? Knipke leeg? Beschuten bennen goedkoper worden, jim komt op t goeie moment, potjandorie! Al heurd zeker dat jim flink wat ruumte krigt doar ien Noordhörn? Koopman gijt noar Drachten en dan blift doar doch n schitternde ruumte achter. Je kunt der wel n poar heli’s hènzetten, of n kartboan van moaken of n boan veur rollerscheuvels of hoe dat spul ok hieten mag. Messchien vestegt zuk doar wel n ekspirementeel rotondeuutperbeersentrum, met wat Uropees geld moet dat kunnen.”
Geert nemt leste slokje en stapt weer op. Hij is aal wat wummelg. Met drie rol beschuut, plat stuk Vriese noagelkees, vier pakjes thee en n superpak pleepepier gijt e swoar aanloaden weerom, brug over. Met n rojoale meneuvel let e n Koopmanvrachtwoagen, n kaptoal aan nije bezineslurpers op d’aanhanger, veurgoan. Stekt nog even haand op. Nou kan t ja nog….
Over viefentwinneg joar
Nou, hou dat t mot over viefentwinneg joar mit Grunneger toal, dat waait k ja nait. As ik ooit kiender krieg, din zellen zai van mie gain Grunnegers leren. As zai din zo old binnen as ik, kinnen ze, as ze dat willen, noar Grunneger les goan. Mor ja, viefentwinneg joar is nog hail wied vot. Wie zain t wel.
Mien peerd
Dou ik vattien was, hemmen mien olders en ik mien peerd Mirage te Fijnaart oet hoald. Ien tussentied is zai aal weer twaalf joar bie mie. Oflopen zummer keek ik op t internet en kwamen wie der achter dat heur pa n droaver ien Amerikoa west waas en n bult priezen wonnen haar. Jammer genog is t mit mien peerd nooit zover kommen, mor wat nait is, kin nog kommen.
Oet t Oethoester Boukje 3
Pelzaaier
Hai haar hom n klókje ienschonken
en zette hom deel ien grootstoul
Hai keek wat veur hom oet
en lait t lij noar binnen glieden
titvles
poepsteern
swienepuut
juggel
sjarlefrans
luks!
t Bekwam hom tiptop
Koamer schrok kant op
van zien luchteg ainmans gelag
Roamen kropen bezied
achter heur gerdien
Komaan! dochde, k schenk
mie nog mor even ain ien
Koamer hil oam op
en lait hom stil geworren
As hommesko pelzaaier haar
vergat e koamer toch mor
Oet t Oethoester Boukje 3
Kommer en kwel
Kommer en Kwel waren dikke kammeroaden. Zai deden n haile bult dingen soamen. Mit zien baaident aan bosschop en soamen aan t waark.
Ze mouken doar haile schiere vogelhoeskes en wat aal nait meer. Ook von Kwel t aaltied mooi om toart te bakken, mor begelaaidster was nait aal te wies mit hom, omreden dat hai n moal suker veur zolt omwisseld haar. Kommer haar ook oareghaid aan vissen. As zai t ook mor even aan tied hadden, gingen ze soamen noar t widde baalkje achter Moushörn.
Kwel deed aaltied t wirmpje aan hoak, mor och, och, wat gebeurde der dou? Kwel kreeg t hoakje aan zien vinger en duvelde der zo mit t wotter ien. Ainmoal op t dröge zee Kommer tegen
Kwel: ’Ik dou dat zulf wel even.’ Dou wirm aan t hoakje zat en dobber ien t wotter dreef, waas t n kwezzie van wachten. Noa n tiedje haar e beet. n Haaile dikke vis, t leek wel n haai. Kommer trok aan hengel, mor kon t allinneg nait holden. Kwel hulp hom mit, mor toch vlogen ze mit heur twijbaaident t wotter ien. t Ging zo haard dat ze wel wotterskien konden. Bie wotterzuvern van Oethoezen hemmen ze mor lösloaten. Deurwaikt gingen ze op hoes aan.
Oet t Oethoester Boukje 3
Jaan
Moi lu,
Nou ais n verhoaltje oet t Hippolytushoes [Middelsom].
As olderling waark ik doar, din heur ie veul verhoalen, doar is dit ain van:
{Proatboudel is hoesblad }
Jaan haar Proatboudel veur zok liggen. “n Schier blad, mor der staait de wereld in over God, verskes en zulfs n preek.” “Wat mout ter din in stoan?” zee k tegen hom. Jaan kikt mie ais aan.
“Nou”, zegt e, “voetbaloetsloagen, dat liekt mie wel wat tou”.
Jaan was nait groot brocht mit God en zo.
“Waist doe din wel dij God is ?” zee e. “Joa, dat wait k ja wel, hai het minsken laif.” ” En ik mien Martje, ” zee Jaan.
“Binnen ie wel ais in kerk west?” Wiswoar dat haar e. Ien Hoezen, stoef bie Middelsom ja.
“Waist wel woar dat ligt?”
Noa vatteg joar wis k dat wel. ” k Heb körts lezen doan in kraant, dat ter aargens minsken deupt binnen in open wodder, t het zulfs op t.v. west, dat liekt toch naargens noar, veuls te kold. Longontsteken, dat kinnen zai ja der van kriegen.”
Hail vilaain kwam der achteraan: “Kriegen zai ook gain geld weerom van zaikenfonds.”
Proatboudel wer weer pakken doan.
“Koieledders binnen t”, zee e. k Zee: “Te groot?” “Nou nee, dat nait zo.” t Wer weer stil in koamer. “Verjoardoagen, stokold binnen lu ja, dat mout in, hou hait blad moar ais weer?”
“Krekt, Proatboudel.”
“Hest doe ook n kerel?” “Joa, had,” zee k. t Wer stil in koamer, hai kikt mie aan: “Slim
is dat wicht.”
“Hou old?”
“68 joar is mien man worren,” zee k.
“k Bin 86,” zee Jaan. “Maggels is n hail schier verhoal, mit dij bruier en zuster, Klaas en Greta. Woar hoalt dij vraauw t vot…”
” Dij vraauw ben ik, k schrief aal joaren over heur baaident.” “Goan dij nait dood?” “Nee”, zee k, ” in mien verhoal blieven zai aaid zulfde older hollen.” “Goa mor weer vot wicht, k bin muide.” Haand wer noar mie oetstoken.
“Moi e, tot kiek.”
“k Dink dat ik nog wel ais in kerk kom beneden, is dat goud?” “Joa zeker is dat goud.” Jaan kikt mie aan.
“t Kin gain kwoad ja, as Hai minsken laif het , woarom mie din nait?” Noadínken over dit bezuikje het botslim laank duurd.
Dooie kadde
Dooie kadde ligt onder in wale
van sloot, doodstil, kop haalf
in t wotter. Poar tellen doarveur:
gilpende remmen. Rieder
stapt oet, smit dooie kadde gaauw
in sloot, naait der tuzzenoet mit
zien bezineslurper. Loate fietser
gait langzoamer rieden, zugt
dooie kadde, kop haalf in t wotter.
Menuten doarveur: stem van t boaske,
open deure, kadde glipt noar boeten,
miegt, runt noa t kraben oprit oet,
perdoes Vraizestroatweg over.
Rompslomps zit e vongen in t licht
van koplaampen, din n dovve boms.
Dooie kadde ligt onder in wale
van sloot, kop haalf in t wotter.
Kat ien zun
Ien vinsterbaank
doar ligt mien kat
te soezebollen
ien t licht.
Zun schient hom doar
persies op kop,
hai kniept ogen
der bie dicht.
Wat n weelde
liekt mie dat tou,
zo zunder zörg
te leven.
Zulfs achter eten
huift e nait aan,
dat wordt hom
zomor geven.
Ais n dagje mit
mien kat aan ruil,
dat liekt mie
Echt wel wat.
Benoam zoas hai
doar nou ligt,
mien olle
dikke kat.
Van oost noar west en sums weerom (6)
Poletiek, dat kregen we ien Midwol wel met. Moeke kwam uut n rood nest, heur pa was joarenlaank roadslid en wetholder ien Beerte, veur de SDAP. Dat was bij mien pa thuus ien t Oosterend van Midwol wel wat aans. Hij was t oldste kiend ien n kerkelk gezin. Zien eigen voa kwam uut tied, toen hij zulf nog mor n joar of negen, tiene was. Vanof dat moment was t dubbel aanpakken, n tied woar e loater niet met veul plezier op terug keek. Schienboarliek het dat ok ienvloed had op kerkgang en zo, der zal wel kifkederij west weden. Hij uut de kerk en zien zuster ok; de jongste drij kiender bleven trouw aan de Hervormden, Midwolmer variant. Dat het ongeleuflek veul invloed had, ok op t leven van de kiender. Wij gingen noar de openboare school, neefkes en nichtjes noar de kristelke. Bij ons hong Drees veur de roamen, bij mien oomke was t apmoal Tilanus (CHU) wat de klok sloeg. Wij kregen Het Vrije Volk ien e bus, loater de Winschoter Courant en hadden zundags allenneg de beperkingen van de zundagse kleren (en dat vonden we al slim genoeg). As moeke weer ies ien t ziekenhuus lag, en dat gebeurde nogal ies, dan aten wij zundags bij de kristelke tak en konden we fluiten noar onze MOVV-wedstried op t laand van de rooie boer S.P.Meijer. Loater hemmen we ien Winschoot, ien e kweekschooltied, de SJGW opricht, de Socialistische Jongeren Groep Winschoten. De tied van de grode aksie rond t Dollardkenoal en de noodklok van Fré Meis. We stonden met hakkemak en vegezak op e markt, n kroam met antioorlogsboekjes, briefkes, plakploatjes, speldjes. Eigelks hadden we t toen wel had met de PvdA en stonden dichterbij de PSP, de tied van Lek en Spek. (Winschoot kon toen gien PVdAwetholder levern; de zogenoamd rooie roadsleden hielpen n 78joarege VVD’er Mellema aan de wetholderszetel. Man, wat hemmen we ons doar as jonkies druk om moakt…) Ien Zuudhörn ben ik eind joaren zesteg votdoadelk ien e PvdA aanbeland (linkser kon t ja niet in t Westerketier..), de klup van Kees, en Zandberg en postbode Hiemstroa. En Gerard Timmerman, aktieveling van de eerste orde, ook wat de start van de VVV aanbelangt. Loater is e ofserveerd in de richtingenstried, as wetholder. Aaltied t zelfde verske: te veul bestuurder, te weinig poletieker. Volgens áándern. Zelf kwam ik niet zo veul op e veurgrond, dat kon toen nog niet as werknemer bij t openboar onnerwies. En k schreef ondertied ok veur t Nijsblad en de Leekster Courant, die klus har ik overnomen van meester Bolhuus. k Herinner mij nog een verkiezenskrant van de PvdA, woar k stukjes Grunnegers aan bijdroeg (OostGrunnegers…). Toen was Haarm Maaier ok al met de Grunneger Bond begonnen en de Zuudhörner Vries Taeke Hoekema hielp m ien t Westerketier. Hij vroeg me of ik gien zin har over te stappen, mor doar har ik toen gien oren noar. Belangstellen veur de poletiek heb ik joarenlaank holden, mor ik wus nooit of ik zulf op de barrikoaden krupen moes, of dat k der beter over schrieven kon. En toen k ienmoal ien Noordhörn zat, was t hielemoal uut beeld. Veul te druk met de school aan de Oosterweg en je kon ja niet aans as bóven de partijen stoan. Schane, Noordhörn har toen ok al eerliekse karakters as rooie Oebel, en Mekke van Diek, en ol Nijenhuis, wat toesterg op zien olle dag, mor hai kon prachteg olle vulemmers beschildern. Loater heurde ik pas wat veur “linkse rakker” hai was. Wat zol n tiedmesien doch n mooi ding weden. Even weerom noar de zesteger en zeuventeger joaren….
Op n Belg
Bie Oadörp aan begun van t Loug
laip soavends loat n Belg noar kroug
noa haile daag veur ploug aanlopen
wol hai hom doar n klokje kopen
mor krougboas zee doe bis nait wies
jags mie ja glad n swien ien t ies
wiel doe hier zits te dikkedakken
zain aner klanten laist dien hakken.
Op n ezel
n Wilde ezel is op Doord
deur ezelskoppen kaant vermoord
haitied wer hai bie t pakjes droagen
mit haarde haand van fiets òfsloagen
wat schane raip dou elkenain
no het hai ons ja glad bie bain
elk mout no aigen lasten droagen
gain ezel kins der meer veur vroagen.
Deurzicht
As hai vaalt blif hai nich liggen
Hai wodt optilt (Psalm 37)
Nich snakken
Is ja naargens veur neudig
t Zit in lutke dingen
Kieken is gold
Loat die nich opvreten
deur wat die dwaars zit,
moar zet t op zied
Hest tied
Mor hol die nich in
as t haart zegt: non!
Hol handen open
veur n schenken
Want t beste komt
van d overkaande,
is nooit wied vot
En hol vertraauwen
Want ook al is t wol ais stoer
t Komt ja altied wol goud
Optaikens van n grootmoe (dail zeuven)
Jonkie of wichtje.
Lutje popkes worden hail gaauw groot.
Mit joen klaainkinder gait dat nog vlogger
dìn mit joen aigen.
Ons oldste ootjezegger is thoes en bie de
kinderopvang al slim bezeg mit t zindelk
worden.
Omdat aal kroep in dopkes deur n kander
lopen bie de kinderopvang, vond heur moe-
ke tied worden om heur wiezer te moaken,
mor t was nait meer neudeg.
Op moekes vroag wat t verschil is tussen
jonkies en wichtertjes wait ze votdoadelk t
antwoord:
“Koen is n jonkie en dij het n gele plaank
en ik nait, daarom bin k
n wichtje”..
Grunneger in Australië
n Grunneger is emigreerd noar Australië en
ridt mit zien zeuntje deur de roegte.
Opains zain ze n groot baist mit laange ach-
terpoten en n laange steert.
“Wat is dat voa ?” vroagt t jong.
“Dat is n dangeroe”, zegt zien voader.
Even loater lopt der n haile grode vogel veur
de jeep laangs en stekt zien kop in t zaand.
“Wat is dat den ?” vroagt t lutje jong.
“Dat is n dangeroe, mien jong”, zegt voa.
n Uurtje loater rieden ze bie n wotter laangs.
Doar ligt n ieselk groot baist mit joepsterd
van n bek en hail schaarpe taanden in t
woater noar heur te loeren.
“Wat is dat den ?” vroagt t keuteldoemke.
“Dat is n dangeroe”, zegt de voader.
“Moar voa hou waist doe dat toch aalmoal ?”
vroagt t kereltje vol bewondern.
“Och dat is nait zo stoer mien jong, moar
doar mout je Engels veur kennen. Zugst
dat grode bred doar ?
Doar staait dat op: “All animals are dange-
rous !!!!!”
Vekaanzie
De buren binnen vot, n weekie van hoes
Achter bleven de bloumen en de poes
Elke oavend wat brokkies in zien bakkie
En wat schoon wotter, t is mor een makkie
k Proat wat met m en aai m over zien kop
En k zei ok dat e toch al wat strammer lopt
De post bai de deur weg, goud oet zicht
Dat lèèg ie neit te veul in t licht
Even kieken bai de bloumen veur t roam
Met geiter in e haand en t is ok zo weer doan
Lèste dag t roam nog even wat open
De buren kunnen zo weer binnen lopen
Vekaansie
Wie binnen op vekaansie west, dat mag in kraande, in Kreuze. Leste vief joar wast der nait van kommen en nou konden we zo mor sikkom vaaier weke noar t boetenlaand. Nou ja, noar Vraislaand en nog wieder: Texel! Doar mag ik duvelsgeern hìngoan omreden dat der nait zo benaauwd is, dast dien toalen ophoalen kinst (Duuts en Amsterdams) en benoam om dast op n aailand zitst en dat voak nait deur hest. Vief joar leden wazzen we der ook n poar weken en in de joaren zeuventeg meer as ainmoal, dou kinder nog lutje beudels wazzen. t Aailand ligt der nog krekt zo, al hebben ze bie d’Ofsloetdiek Knelis Lely wel noar n aander stee sleept. Dij stait nou, nog aal mit aarm in locht, dichterbie de Vraizen. Aprilgrap van de studentenklup oet Oldeberkoop? Jacob B., zeun van t aailand, het ons noar Texel brocht, mit auto. Betere rieder bestaait der nait, haren wie even mazzel. In Den Helder is e thoes as bie zokzulf en dat scheelt al gaauw n boot. (Der was n tied dat ik docht dat Den Helder n veurstad van Schiedam was, mor t is mie aal n slok kloarder worden). Nog even over dij boot. Dat is mie doch n joekel! Man, drij verdaipens en dìn nog liekt zo’n dekvol auto`s krekt n verzoameln DinkyToys. Wie voarden op de dr.Wagemaker van de TESO, Texels Eigen Sloep Overzetterij, nou, dij sloep is steveg oetdijd. En der binnen gounent dij overzetterij oetstukken as ofzetterij, mor dat vind k nait, is mor net hou je der tegen aan kieken. Teso het zulfs van dij grode kobben in dainst om toeristen aan mooie ploatjes te helpen. Hangt der zo mor zo’n maiwe mit geknakte vleugels stil in de locht om zok fotograferen te loaten, elke digitoale hampel kin doar n wereldploatje van moaken. Vrouger was t aans. Dou wie meer as daarteg joar leden veur d’eerste moal noar Texel gongen, mit onze rooie Eend, op n zunnege zummerzoaterdag, zagen w’inains in Den Helder wotter en n baarg boten. Wie keken mekoar aan, mien vraauw en ik, kinder haren meer oog veur de schepen, en zeden: “Goh, vaalt dat even mit!” Haalf uur loater kwammen we bie n grode parkeerploatse mit apmoal riegen en dochst dast doar zulf aine oetkaizen konst? En dìn ook nog vaaierenhaalf uur wachten in de Eend en/of de brandende zunne (mit de kovvieroek van de noabers aingoal in neuze…), veurdat wie op de veerboot loodst werden. k Wil mor zeggen, nait alles is der minder op worden sunt Den Uyl. Dou wie hailemoal boven aan dek even n frizze neuze hoald haren, zunder biekomende kösten, en t begrip ‘oetwaaien’ ook weer inhold kregen haar, kon we votdoadelk de Renault weer opzuiken, aanspoord deur n vrundelk Tesowicht mit overtugende omroupstem. Doar kin dij van Arriva nog n baarg van leren… Binnen de körtste keren reden we boot of, Den Burg tegemuide. Den Burg is de hoofdploatse van Texel (en binnen n poar joar woarschienlek van aal dij Waddenaailanden, dij zellen ook wel bie mekoar veegd worden deur dij poletieke grootgruttende geliekhebbers), doar mos we weden. Ter ere van onze komst, zo leek t, wazzen ze de stroaten aan t opknappen. Mooie staintjes, gele, rooie, donkergrieze. Ze lagen wat achter op t schemoa, de stroatleggers, Wie mozzen deur t moalderge zaand ploetern mit onze hebben en holden, schiere trenen veur t strandwandeln. Jacob haar de swoarste kovver pakt, mit tillen was hai ons ook de boas. En wie hebben doar doch n prachttied had! Noa 3½ haalve weke binnen we weer ophoald, mien vraauw haar wìnst van heur aigen hortensia’s en stokrozen. Ik kìn t joe aanroaden, vekaansie op Texel. Nou eerst even wat biekommen, wel wait lees je dìn loater nog ains wat van onze wedervoarens op dit heerlek aigenzinnege aailand mit zien tuunwalen, schoapeboeten, Loladze en Hoornder Ring. (Verd…., zaand knispert mie nog tussen tonen….)
Op aigen bainen
Dou ik t terras opkwam, zag ik hom votdoadelk zitten. Hai zat in n houkje, wat in mekoar doken. Zien kop daip in de kroage, as of e baange was, dat t beetje wind dat der ston, hom n stieve nekke bezörgen zol. Hai zag mie ook aankommen en aan zien holden zag ik, dat e doar nait bliede mit was. Ik kreeg de indrok, dat hai zok nait zeker vuilde. Onrusteg keek e om zok tou. Mit n schaif oog keek e noar mie as of e zeggen wol: “Hé doe doar, ik heb laiver dast nait te dicht bie komst, want ik vertraauw die nait”. As of ik der belang bie haar om hom wat aan te doun.
Opains zag ik aan d’aandere kaant van t terras, dat der twij noar hom stonnen te kieken. Hai ruip wat. Ik kon nait verstoan wat e zee, moar de twij draaiden zok om en gingen vot.
Hai ston verzichteg op, luip aal om zok tou kiekend noar t’aandere uutènde van t terras en bleef doar stoan. Hai ruip dij baide aandern nog wat achternoa en weer verston ik nait wat e zee. D’aandern bleven stoan en ruipen wat trogge. Ondertied dat e mit de rogge noar mie tou ston, keek e toch aalgedureg schichteg achterom, as of e verwachtte, dat ik hom achterbaks in de rogge aanvalen zol. Ik haar mie gain strobraid bewogen, want ik was veul te nijsgiereg wat der verder gebeuren zol. In tied haar ik ook mien kovvie opdronken en ik zag aan zien gedrag dat hai ook dörst har, teminste zo leek het mie. Ondertussen waren dij baaide aandern ook weer trogge komen en dij muiken meneuvels, as of ze hom dudelk moaken wollen dat hai noar heur tou komen mos. Hai kreeg dat op t lèste deur en wandelde in heur richting, zunder mie uut t oog te verlaizen. Ik was onderwiel aal nijsgiereger worden en zat bie mie zulf te veurspellen, hou dit toneelstokje òflopen zol. Dij baiden aan de aandere kaant van het hek kregen hom zovèr, dat e op stoule stoan ging. Triomfantelk keek e om zok tou, zo van “Nou kiek es even, doar kiek je van op hèn?” Dij aandere baaiden waren in elk geval dudelk onder de indruk en dansten van plezaaier.
Nou kreeg hai t aalmoal op de heupen en hai begon ook te dansen. Hai kreeg aal meer zulfvertraauwen dunkt mie en net bie mien twijde kopke kovvie trok e de stoute
schounen aan, nam zok op en vloog vot mit zien femilie achter zok aan.
Zai draaiden nog even hoog boven t terras n rondje, as of ze zeggen wollen “Zugst wel,
zo mout je dat doun” en verdwenen in de wolken.
Nee, de kauwtjes staarven nog laang nait uut. Dij waiten wel hou ze t aanpakken
mouten!!!!
Tiedrit
De kop stait mie op barsten,
Mien kleur is donkerrood.
Der is nog gain ontlasten,
De ontreddering is groot.
Ik smiet papieren deur de keet,
Vanachter mien computer.
Niks gain poep of scheet,
Allain een bult gefoeter.
Nou doun de zenen ook nog mit,
Mien lief begunt te trillen.
Ik zit te bibberen as ik zit,
Krieg blauwe vlekken op mien billen.
Der komt gain woord meer in mien kop.
En as k al aine vin,
Den riemt e naargens op
Of paast nait in de zin.
Moar den, noa een rieg onnutte uren
Vaalt er toch nog wat omdeel.
Zelfs een hail ‘gedicht’ om te versturen,
Gauw moar op de digi-mail.
Dat is gelukkig weer aan zied.
Moar nou nog even de vroag:
Hou staait het mit de tied:
Is het al mörgen of nog vandoag?
Bin ik nou een dag te loat
En ligt Kreuze op oapegoapen?
Nee, goddank. Ik krieg het even te kwoad:
Twij veur twaalf, Jan kin weer rustig sloapen.
Ik heb het nog weer red,
Mit veul muite, mit veul piene.
Ook al was het ditmoal nèt:
Ik bin nog veur de Dooie Liene!.
Rond of der dwars deurhèn….
Met n diepe siek drukt Geert t toestel uut. Hij har krekt even keken noar TVNoord, noar “De Week Bekeken”. Doar zat n aitem ien, joa, zo hiet dat tegenswoordeg, over Noordhörn en dij duvelderij over nije weg noar Stad. Baarg reudel, von Geert, bult gegier en n beetje wol… Hemmen ze doar n zoaltje volzet met mensen die apmoal n haalve of asmits anderhaalve zin zeggen maggen en dan komt die vroleke Pasveer der weer maank. Das gien Pasveer, mor n Paskwil, en nijsmoakerij van t belabberdste soort…. Schut gien mens wat met op, lutje kermis is t en ffffftttt, volgende “aitem”. Of n onnerwaarp uut de varf komt, is niet zo belangriek, as t mor snel gijt. En die scheervogel van n gespreksleider mor lagen en ofbreken, en Deputeerde Bleker vindt t apmoal mor stoer en old wetholder Hielemoa zit ok niet zo op zien gemak as aans. Mensen zien der keureg uut, holden zuk keureg, veuls te ordentelk eiglieks. Apmoal lu die wel wat boven d’ogen hemmen, kun je zo zien. Schiere vertegenwoordegers van n dörp ien nood, mor dat niet blieken loaten, eerliekse West-Grunnegers…. Zie je doar zo mor op t schaarm de peerdedokter zitten… En Willem Wierengoa zal dat doch niet eerlieks mienen: “As je t goed doen willen, breek dan mor votdoadelk vief of zes huzen of…” Dan gijt zien eigen kleun der ok ja aan…. Geert komt ien t ènne en gijt noar buten. Ien e keuken kikt zien vrouw höm aan en vragt: “Binnen ze der uutkommen? Wel het t wonnen: 4a of 5b?”
Geert pruddelt wat. “Wedstried vannijs stoakt. t Kan ducht mij nog ale kaanten uut, mor de goie kunnen ze niet vienden. t Is stoer zat.”
Hij hoalt zien fietske uut de schuur, hij moet nog mor even ien e Langestroat kieken, of even rondrieden deur t open laand. Bij de glasbak stijt Hinderk Zuudhof wat flesderij ien e goaten te smieten met n uutkiek van vattien doagen maal weer. Hinderk “Zult” loat de leste nog ies even ekstroa rinkeldekinkeln, wil net zien bien over t zoadel swaaien as e Geert ien e smiezen krigt. “Moi Geert, ok aan t oprumen? Televizie van tegenswoordeg, t gijt aal sneller, t drinken ok. Zo mor weer n fles leeg….. Het jim dat sirkus over de rondweg nog zien op t schaarm? Veearts zat der ok maank, hielemoal klem in n studiofile. En die Körf van dat Rietdal, die ken’k ja niet ies. Woont die hier ok ien t dorp? Op e ruumte zeker? Nou ja, ze kwakken mor n end vot. Woorden, woorden, woorden, ze können der wel n rondweg met aanleggen.”
Hinderk kwakjet even noast zuk op e stienen.
“En nou moet jim ies even kieken. Nou willen die ien e Randstad verknooide planologen hiér n knooppunt aanleggen en dát huus doar kan dan wel ofbroken worden, t is mor n huus ja. En dan willen ze doar aal dat snelverkeer laangsrieden loaten. Het jim t koartje zien? Dr.Denker is der niks bij! Knooppunt? Knoeipunt! En zol jim ien die huzen doarnoast wonen willen met dag ien dag uut dat gejakker op n poar meter ofstand? Ok mor ofbreken dan? Nou, zo wordt dit dörp mooi noar de kloten holpen. Is doch gien kijk geliek, hoe kriegen ze t ien heur male hazzens. Och, zit k me doar ok nog weer kwoad te moaken, heb k al weer dörst.”
Schudkoppend stapt Hinderk op zien degelke twijwieler en snort ien e richten van e brug. Geert sukkelt höm noa op zien overjoarege rammelkaast, mor slagt veur t kenoal linksof. Hij wil nog even genieten van e open ruumte met zien rust en…. “Mien hemel, kounavvel, kiek doch uut!” Geert leit sikkom ien e baarm, hij stijt te trillen op zien bienen. Wat rieden ze hier asmits ok aldernoast haard, schoamachteg! Veur de wizzegheid kiekt e de weg ien beide richtens sekuur of veur e weer opstapt. Rust en ruumte, ja, ja…. Loat die rondweg aans mor kommen, dan kunnen fietsers en wandeloars op heur eigen poaden uut de voeten zunder levensgevoar. Poar swaarde kraaien kieken Geert stoens noa, n wiekel gijt der vandeur, kieviten hemmen kifkederij ien t greunlaand achter de boskes. “Toet toet!!!” Geert stapt vannijs of en pakt zien buusdoek om kop of te wisken. Was e mor jong bleven en tied ok….
Femilie
femilie
op bezuik
k heb niks in
hoes, zunege boudel, zegt
femiliebezuik.
……….
bui
boven hoezen
is weg kwiet
hai gaait weerom noar
middelsom.
……….
minet
is aan
snoetjeknovveln mit koater
van mien noaber Geert
meert.
………
veujoardag
begun meert
mien klender is
wiswoar goud, eerlieks woar
vroug.
Bie kapper…
Hai haar der nog nooit eerder hìn west. Dat huifde ook nait, want moeke haar hom zulf aaltied t hoar ofknipt.Dat dit nait altied even goud lukt was, wos hai nait, veurdat opoe der n moal wat van zegd haar.”Wicht”, zee ze, dat zee ze aaltied tegen zien moeke: “Der zitten ja apmoal hakken in, zo kinnen je lutje jong nait bie pad en weg lopen loaten. Goa nou mor ais mit hom noar een “echte kapper.”En zo kwam t dat hai nou veur n haile grote gloazen deure ston. Hai was n beetje zenewachteg. Wat zol hom doar te wachten stoan achter dij deure…. Rezeluut greep moeke klink van deure, pakte jong bie t haandje en stapte noar binnen. “Goedemiddag,” zee n mevrouw mit n laange widde jaas aan. t Leek net n dokter en doar mos hai nait veul van hebben, want dij haar hom ais n moal goud zeer doan en dat was hai nog nait weer vergeten. “Dus deze jongeman moet eens netjes gekapt worden?” Hai schrok zok lamlendeg. Doar haar je de ellende al. Gekapt worden ! Hai was toch gain boom ! Lip hong hom al op haalf zeuven. Dat mìns wol hom mit n biel haauwen, zeker net as toun pa ol appelboom omkapt haar. Dat nooit ! En hai begon mie doar toch te brollen dat heuren en zain joe vergong. t Was nait mooi meer. Moeke en dijkappersjuffrouw snapten der niks van. Ze wollen hom op n grode stoul hinzetten, mor dat kregen ze nait kloar, want hai huil zok net zo stief as een plaank. Ze kregen hom nait op dij stoul, nog mit gain tien peerden. Wat ze ook tegen hom zeden, der was gain laand mit hom te bezaailen. t Ging nait deur ! Op den duur haar hai haile kapsalon op kop stoan. Elkenain kwam kieken wel of doar wel vermoord wer. Op t lest het moeke hom mor weer mit noar hoes nomen En toun moeke hom in keuken op een stoul zette, hom een handdouk om dee en mit n gewone schere zien hoar begon te knippen, was der niks aan de haand, want moeke dee t mit n schere en nait mit n biel!
Van oost noar west en sums weerom (5)
Ien Oost-Grunnen, ien Midwol, ben ik groot worden, letterlek. Eerste acht joar ien e woningbouw, doarnoa nog n laangere zet op Nijssiesoord, woarachter nou t wotter van BlauweStad kabbelt. Mien kop was schienboarliek handsoam om te leren, lezen heb k gien problemen met had. Veurlezen von k t aldermooiste, “Okki Pepernoot” verdient n standbeeld. Zulf lezen wer benoam ien e viefde en zesde klas ontwikkeld, doar haar meester Zonderman n pracht van n bibel- teek. Hij zörgde ok veur nije boeken die we dan kaften deden as wichter handwaarken haren. Van dat brune kaftpepier, even dubbelvòllen, boek derop, omvòllen, ienknippen, man, k herinner t mij as de dag van guster. Spannende boeken zo as “De Giethoornse vrijbuiters” en “Engelandvaarders” van Norel. Thuus haren we zulf niet veul boeken. Op e verjoardag kreeg k n moal “Kameleon Ahoy” en loater mien grode favoriet: “Het verdwenen parelsnoer”. En boeken over zeevoart, want dat wol ik ok ja, zeeman worden. Michiel de Ruyter was mien grode held, mor Witte de With mocht der ok wezen… n Eerliekse bibelteek was der niet ien Midwol. Moeke van een van mien klasgenootjes kwam ienmoal ien e week noa schooltied ien n leeg lokoal boeken uutlenen, van t Nut, ducht me. Mor doar waren wij gien lid van, dat was niks veur arbeiderskiender von mien pa. t Geld zal wel n probleem west wezen. Op d’ULO kreeg k zicht op de “pockets”: ABC, Prisma en veural Swaarde Beertjes. Doar is mien verzoameln begonnen, loater zette zuk dat deur op e kweekschool ien Winschoot.
Ien ’67 kwam ik veur de klas ien Zuudhörn, klas 3. Boeken? k Herinner mij der niet veul van. Wel onder ien e kast stoapels boekjes veur t klassikoal lezen. Boven op zolder stonnen ok nog n poar kasten ien e baargruumte en doar vonden we n moal stoapels olde boekjes. Woar ze bleven bennen? Verkocht woarschienlek toen der verhuusd wer noar de Hanckemoaloan/Bosloan. Zulf ging ik nog aal deur met t vergroten van mien eigen bibelteek, mondjesmoat. Der mos ok ja brood op de plank kommen. Lézen deden we benoam deur boeken te hoalen uut de Zuudhörner bibelteek aan de Helfrichstroat, n holten noodgebouw die t joaren volholden het, ok nog veur anere bestemmens. Doar heb k ok nog vergoaderd as kemizzielid, n soort bestuurslid. k Haar niet t idee dat we ok mor iets te vertellen haren, gezelleg was t wél. Mien overstap noar Noordhörn veranderde veul. De school doar kon wel wat doadendrang gebruken, wis en vast ok op t terrein van t boekenspul. Leesderij was der net zo min as ien Zuudhörn. Der stonnen wel n poar riegen boeken ien t koamertje, votstopt ien duuster kaftpepier. Aan de hoeveulheid stof te zien wur der niet bepoald druk gebruuk van moakt. (Van dat hiele koamertje niet; belangriekste was ienmoal ien t joar t geld tellen noa de joarlekse Floralia…) Dat von k schane en mien nije kollegoa ok. Doar is de start west van t gruien en bluien van de Molshoop-bibelteek. Ien t dörp kwam wel de bibliobus, mor dat was ons niet genog. Boeken heuren ien je leefwereld, ok op scholen, je moeten ze zó pakken kunnen, stukjes veurlezen, nije dingen opzuken, n tiedje weg wezen ien n verhoal… De school kreeg ok de hulp van n goie gever die t boekenbestand ekstroa aanvullen dee. Hij is van onschatboare weerde west! (Rinnert, bedankt!)
En nou? Och, n boekengek bliéf ik, al worden summege letters wel verduveld klein….
Votlopen
“Dat dekselskoaterse wicht !!.
Woar is ze mie nou hinnittjerd ?” Taande Pie smiet heur fiets achter t hoes tegen de regenbak. Zie dut mit n klap de muggendeure dicht en gaait in de keuken aan toavel zitten mit kop in haanden. Zie het n kleur as n rooie buusdouk en hoalt hiemerg oazem.
“Wat is der toch wel nait ?” vragt dat dekselskoaterse wicht in tied dat z’onder de hoeskoamertoavel vandoan kropt.
Taande Pie kiekt heur mit open mond hail verbiesterd aan: “Woar komst du nou vandoan ?” “Dat zug joe toch ! k Lag onder roodpluzen klaid van achtertoavel te lezen. t Is zonent spannend bouk dat k van joe kregen heb.“ “Nou brekt mie de klomp. k Heb die overal zöcht en roupen. Hailendaal bie taande Marie keken ofstoe doar wast”
Dat lutje wicht was ìk op legere schoulleeftied op vekansie bie taande Pie op Kolham. Doar woonde de femilie van mien moeke aalmoal vlakbie mekander. De eerste week ging ik op mien fiets mit holten blokken aan de trappers en n raaiten koffertje mit n raaim achterop bonden allenneg op stap van Hoaren noar Kolham. Zo as t ofsproken was, brocht k mien vekansiedoagen deur bie de femilie in volgorde van wonen en aan t end weer terogge op hoes an.
k Huil heul veul van lezen en mit aal de bouken van mien veul oldere neef en nichten kon ik dizze weken mien tied makkelk deurkommen.
Mor t was nait de bedoulen om mien taande in ongerusthaid zitten te loaten.
k Har heur nait roupen heurd. As n bouk spannend is, bìn k van de wereld oaf.
Duvelsmooi vin k dat (nog altied).
k Gun veul kinder dizze aigenschop tou !
Optaikens van n grootmoe (dail zes)
Here mien tied !!!! Wat ken je t drok hebben as je aalbaaident nait meer an t waark bennen.
Joe kommen somtieds hail nait meer an t hoesholden doun tou. Noa n poar van zukke drokke doagen in t veujoar overlopen onze dochter en ons oldste wichtje ons.
As zie baaiden in koamer kommen, is t dudelk te zain dat onze drij katten en d hond as t woare n wedstried holden hebben wel de maiste hoaren inom wiedeln ken.
De vlouer ligt er mit bezaaid.
t Lutje wicht lopt mit grode pazen der overhìn en kroept op n hoge stoul mit heur baintjes onder t gat zo hoog mögelk. Heur haile menaaier van doan duudt op ofkeuren.
Zie kikt ons aan en zegt mit noadruk:
“ Wié hebben n stofzoeger !!!”
De mens wikt…..
Elk mens kìn waiten, hou het zit, is in bruuklaain geven, nooit as bezit;
moar hai vertraauwt meer op aigen kracht,
as dat hai t aal van Hom verwacht.
n Mens mout nait zo aigenwies wezen.
t Leven zölf zel hom doarvan wel genezen.
“’t Bouk”, dat sprekt ain dudelke toal en is bedould veur ons aalmoal.
Elk zöcht zien aigen menaaier en pad, veur ieder mens staait der wel wat.
As joe bie t mooiste in joen leven de dank en eer mor aan de Heere geven.
Onze Voader, dij in de Hemel troont en elk mens kent, dij op d’eerde woont, geft ons ok vandoage weer te eten.
Wie willen dat nog wol ais vergeten.
Uut genoade maggen wie blieven bestoan, aans was t aal laank mit dizze wereld doan.
Denk aan joen noaste, dìn komt ‘t aal goud, dat het Jezus ons zölf touvertraauwd.
n ‘Regenboog’ het Hai de mensen geven,
veur nou en in toukomst, in elkenains leven.
De middeloar “Jezus” kwam mensen te hulp, dij wonen in n villa, woonwoagen, tent of stulp.
Uut ons zölf kennen wie wizze nait bestoan, dìn was t aibels gaauw mit de menshaid doan.
As wie, de “Grode Regisseur” doar boven, doarveur nait aaltied dankboar blieven loven.
1 februoari 2006
Mien tuun in meert
Noar de kalender is de winter veurbai
Nog mor net meert en t veurjoar dichtbai
De tuun het mie neudig en zöt er neit oet
Grond dichtsloagen deur de regen en allemoal roet
Deur n zaachte winter gruide t gras mor deur
Nog even waachten dan heb k misschien de moud er veur
Woar moet k begunnen?, k weit t nog neit
Veur of achter ’t hoes, wat n verdreit
Gras maaien of gruintetuun op e schop
Wil er wat gruien dan mout t wel over de kop
k dreum weer wieder en stel t mor oet
En kiek in april of het dan echt moet
meert 2007
Dropsmoak
Dust n poar golpen melk
in n schoon medisienfleske,
dust derbie: twij hoogoet drij
zolde dropkes en vulst dit
aan mit kold woater oet kroane,
dust körke derop, gaist derop oet
noar maaid laand of boederij,
of en tou fleske nuver schudden
din, as kleur die aanstaait,
nìmst n slokje om te keuren,
langzoam pruivend deurslikken,
mit wat muite n beetje gunnend
aan vrundje dij mit open mond
zien beurt ofwacht. Smoak
is veurnoamste onderwaarp van
gesprek, gelok roekt noar drop.
2006
Woar ain uur ain joar is!
Bie oons in t veen neumt man t ain uur,
dai kan ja ook aibels laank duren.
Mor moak joe mor nait overstuur,
want even wiederop het man ook kuren.
Doar nuimen ze t ding gain uur, mor joar,
Kin je messchain dat wel verkloaren?
t Liekt wel n roadsel, dat is woar,
mor t bestait doar in de buurt al joaren.
As joe t waiten, dan bin je gain kou,
dan hèj’ t gehaaim vind ik snel roaden.
Het is zien “uier”, waiten joe ‘t nou!
of het n aander t joe verroaden?
december 2006
Beer en Brom
Beer en Brom bennen twij laive, ondeugende beerkes. Ze bennen n twijling. Beer is haildaal broen en Brom het wat witte vlekken ien nek. Op n mörgen waren ze vroug wakker en knepen der tussenoet, op oaventuur. Doar waren ze hail goud ien. Heur moeke was doar nait zo bliede mit, want zai baaiden konden der wat van! Ze begonnen wat mit nkander te dollen zo as gebrukelk. Doar haren ze altied veul pelzaaier ien. Op ains zagen ze n koppel vlinders en dij mozzen ze noatuurlek achternoa, dat was ja veuls te mooi. Mor vlinders vlogen aal hoger en hoger en dou konden zai der nait meer bie.
Brom haar nait goud oetkeken en laip mit kop tegen boom aan. Au! Dat dee zeer! Mor dou zag Beer n gat ien boom en doar kwam hunneg oet. Non, dou haar Brom gain zere kop meer vanzulf. Beer en Brom begonnen lekker te snuiven van hunneg en vergaten alles om zuk tou. Mor ienains kwamen iemen der aan en dij waren ter nait mit ains. Zai prikten Beer en Brom ien neus en dou stoven dij der vandeur, want dat dee gloepends zeer. Beer en Brom kwamen ien n veldje oetbluide hondebloumen terecht. Mor kop zat heur nog vol mit hunneg en de pluusters van hondebloumen pikten aan heur neus vast. Dou ze mekoar aankeken waren ze slap van t laggen want ze zagen der nait oet.
Beer en Brom gingen dou mor gaauw noar rivier om zok te wassen en doar was heur moe ook en dij was bliede dat Beer en Brom weerom waren. Mit zien drijen gingen zai dou vot om vis te vangen veur t oavendeten, want dat vienden beren ook hail lekker. Ientied haren ze kop weer schier en noa t eten waren ze zo muid dat ze votdoadelk ien sloap vuilen.
Oet t Oethoester boukje 2
Pieperdepiep
(Vrij vertoald noar n verhoal van Ben
Verschuren, bedould veur kiender van 4)
Pieperdepiep! Ik zit ien dien lief.
Teminzen, aans doe guster eerabbels, puree, patat of chips eten hes. Mien noam is Pieper de Eerabbel, mor vrunden nuimen mie dag en deur Pieper, en dat maags doe ook wel zeggen. Waitstoe hou k ien dien lief kommen bin? Deur dien mond, zols wel zeggen. Joa, dat wait ik ook wel. Mor k bedoul aigenliek woar k vandoan kom. Waist doe dat? Oet n paan mit woater woarien ik kookt bin. Joa, dat klopt apmoal. Mor ik bedoul aings nog éérder—– eh–veurdat ik —-eh— woar ik geboren bin.
k Wait nog goud dat t duuster waas. k Zat daip onder grond, soamen mit mien bruiers en zusters. k Gruide aan wortel van n plant. Ien t begun waas k nog mor n klaain knoldje, mor noa n poar moanden waas k wel tien moal zo dik worden. Ienains, op n dag, heurden wie n vrimd geluud. Broem, broem! t Kwam van boven grond. Verboasd keek k omhoog, mor k zaag vanzulf niks, van t waas baalkeduuster. Ienainen wer boven ons kop, grond opzied drukt en zagen wie n iezern aarm dij ons, hup! oet grond trok. Onder tied dat wie nog ien lucht hongen, werden wie van plant lösmoakt en ien n grote auto gooid. Boem! Au! Doar lagen wie den, maank aander eerabbels dij apmoal femilie van mie waren. Ien dij auto werden wie noar n gebouw reden woar wie apmoal tougelieks ien bad mossen. Aan ale kanten werden wie bound en wossen. Toun werden wie op n lopende baand gooid. Dat waas mie toch laggen! Botsend rolden en tolden wie deur mekoar hin. Mor even loater kreeg k de schrik van mien leven. Aan t end van baand waas ter niks meer te zain. Ale eerabbels dij veur mie lagen, villen zomoar van baand of noar beneden. Toun ik aan beurt was, wol k mie vastholden aan n andere eerabbel. Mor, veurdat k kaans doarveur kreeg, vil k aal noar beneden. Help! Dit is t end, docht ik. Nou vaal k dood. Mor dat gebeurde nait, aans haar k die dit verhoal nait vertellen kind.
k Vil ien n zaachte plastic puut, soamen mit wat aander eerabbels. Toun puut vol was, wer e dichtmoakt, op n karke zet en noar boeten reden. Soamen mit n hailebult aandere puten werden wie ien n vrachtwoagen legd dij ons noar winkel ree en onderwegens hemmen wie stilletjes nog gekkens moakt. Wie deden niks aans as pieperen, totdat wie bie winkel aankwamen. Doar werden wie deur n nuvere jong ien n rek legd. k Wait nog goud dat k ien dien winkelwoagentje legd wer tussen sloat, pizza en andere dingen. En zo kwam k bie die ien hoes en oeteindelek ien dien lief. Zo zigs mor weer, t leven van n eerabbel is best spannend. Pieperdepiep.
Oet t Oethoester boukje 2
Mien laivelingsdaaier
n Laivelingsdaaier haar k dij wel ooit had? Wis wel, hou kon ik Poes, Stoffel, Goofie, Piet, Klaasje en nog n hail riegje baistjes dij ais bie ons woond hemmen en woar wie maal mit waren, vergeten.
Loat mie Piet mor ains nemen, ons gruingeel parkietje.
n Beetje hoaneg type, hai versleet ien zes joar drij wiefkes, altmoal blaauwe. Piet en zien wiefke nummer ain zaten ien n kaauw veur t ziedroam ien koamer.
n Doalders plekje mit mörgenzun en nait veul loop. Elke dag moggen ze n zetje vrij deur koamer henvlaigen en din landden ze mainsttied op goatenplant dij onder t plefon noar aander kaant van koamer slingerde, woarnoa ze zulf weer ien kaauw klommen. Zo waas t ook dij keer dat dochter zaik waas. Ze kon mooi bie ollu ien koamer veur t ziedroam liggen, ook nog gezelleg ja mit vogeltjes boven t voutenend. Op n dag belde der n ol schoulvriendin, ze wol wel eefkes op zaikenbezuik kommen en din nam ze heur nije vrund ook mit. Dat kon ja mooi. Wie nijsgierig hou vrund der oetzain zol, wat wie van vriendin heurd haren, waas t wel n neernsachteg persoon. t Bezuik kwam en ging noast bèr zitten, vriendinnen prouten honderd oet en vrund Henk keek wat om hom tou. Ienains zaag k hom noar boven kieken noar dij grode bloaden van goatenplant. Op dat moment vil der n wit stukje, zo groot aans n dopaartje, sekuur midden op Henk zien veurheufd. n Ronde stip mit n zwaart puntje. Ons wichter zagen mie kieken en tougelieks kregen wie slappe lag. Henk dij dreugstoppel zat doar ien ain taim deur noar ons te kieken, net n lid van n vrimde sekte mit zin stip veur de kop. Hai kwam ien t ind en zee: ‘Zo is t wel mooi west.’ Parkieten wollen d’eerste uren nait ien kaauw. (Ze is wel mit hom traauwd).
Oet t Oethoester boukje 2
Wel wait hou ze hait
k Heb n verhoaltje schreven veur mien klaindochtertje. t Is n vertelseltje worden dij mien pa ook aaltied aan mien kiender vertelde en dat ze haitied hail kureg vonden. t Begun en t end waren altied t zulfde mor doartussen ien bedocht hai elke keer wat aans.
Ien n schier hoeske aan t Damsterdaip woonde ains n hail laif wichtje. Ze haar n beetje rosseg hoar, grote blaauwe ogen en waas aaltied blied. Ze woonde doar mit heur pappe en mamme. Ook haren ze n grote hond en n stel hounder.
Op n dag vroug ze aan heur mamme of ze wel n nachtje bie heur opa en opoe sloapen mog. Nou dat mog wel en dus pakte mamme auto en brocht heur vot. Ze ging geern noar opa en opoe tou. Ze speulde groag ien toen mit kat, plukte bloumkes, wat nait mog, en zat achter vlinders aan. Ook ging ze groag mit Opoe veur op fiets noar kienderboerderij. Ze namen din stoet mit en dat mog ze din aan baisten geven, mor ze at der zulf ook wel ains wat van op. Der waas ook n swien mit n hail dik lief woar ze n beetje baang veur waas.
Bie opa en opoe haar ze n aigen sloapkoamertje woar heur mamme ook sloapen haar en woar nog veul speulgoud ston woar mamme ook mit speuld haar.
Bie opoe kreeg ze voak wat lekkers te slikken, zo as n deuske rosientjes, mor t waas haildaal feest as opa ook thoes waas, want dij kon zo mooi mit heur speulen. Sums waas e n peerd en kroop e op knijen deur koamer hen mit t wichtje op rug of hai zong verskes veur heur woar ze din hail stil noar luusterde. Opa en opoe waren aaltied hail blied as ze n poar doagen bie heur waas.
Nou wol k die vroagen: waitstoe hou of dit wichtje hait??
Oet t Oethoester boukje 2
Ik en doe
der wordt proot
-al is t nich veul-
man der wordt niks zegd
t geloat blif vervroren
man van binnen brandt t
fiene taikens goan over dele
man worden deur gainent verstoan
as goldvizzen in n viskekomme
schaiten wie bie n kander langs
kammeroadschap ligt um hörn
man d ain blift d aander n ding
(18 meert 2007 noar aanlaaiden van n slim kört tele-
foontje mit aine dij zien moeke oet tied kommen is)
Dompeg
kop is leeg
sin is vot
swaarde kraai vlaigt
deur d grieze lucht
lucht is oet
handen binnen kold
stroatstainen spaigeln nat
k heur n scholekster floiten
dwaars deur dompege duusternis
vuil k n vonkje waarmte
lucht wordt lichter
Heer-heren
De ‘Quizmeesters’ wuiden wie welains nuimd, want soamen mit mien kollegoa schoulmeester deden wie voak kwisjes. t Begon apmoal bie de personeelsverainen van de gemainte, woar wie de joarliekse feestoabend opschierden mit onze vroagen, spreekwoorden, rebussen, veurwaarpen roaden, geluuds- en beeldopdrachten en voak hail komieke spelletjes.
Wat hebben we laagt bie n vla-eten wedstried van twai dikke bruiers dij zo geern van elkoar winnen wollen dat ze de lepels oetzied smeten en mit de volle snoete, as echte tellerlikkers, de bordjes vla te lief gongen. Ze zaten der onder. En bie t aaier gooien in ’n emmertje vonden sommege vraauwlu t mooier de quizmeesters de aaier noar de kop te smieten din veur de punten in t emmertje te goan.
’t Sprak zug al gaauw rond dat wie van zokse kwisjes deden en van laiverlee wuiden wie ook bie verschaaiden aandere verains nuigd om n oabendje te komen verzörgen. Dat gong van schoulen, hoesvraauwen tot kristelke vraauwenklupjes tou.
En zo wuiden wie ook ains nuigd deur n
Baptisten vraauwenklupje oet Winschoot. ‘n Moeke van n poar kiender bie ons op schoule was de veurzitster van de Baptisten vraauwen. Zai haar van onze optredens heurd en vruig ons dat ook ains veur heur klupke te doun. t Was n laif mìns, dai n bult veur schoule dee, en dìn kinst ja nait waaigern. (Wie zeden traauwens noeit nee). Wie muiken der n mooie middag van en ze vonden t aal prachteg. Noa ofloop begonnen wie votdoadelk te reddern om boudel op te roemen. Mor dat was nait de bedoulens, wie wuiden vroagd der eben bie te goan zitten. Zai mozzen nog eben danken en dat wazzen wie nait wend. Mor het verzuik was nogaal dwingend en wie kwamen elk aan n kaant van veurzitster te zitten. Ik begon aal n beetje natteghaid te vuilen en docht: oe god (letterlek din hè: “Oe God”). Wie haren t eerst nait hailndal deur, wie dochten dat zai ons bedanken wol.
En dou nam veurzitster t woord en volde de handen: “Heer, wij danken U voor deze gezellige middag …….” En toun kon k t ja nait loaten, ik onderbrak heur en zee:
“Mevrouw de veurzitter, t is heren, wie bìnnen mit zien baaident”.
n Kapster
n Kapster oet de Blaauwe Stad
Dij wos van elk en ain wel wat
Sunds guster is ze stief en stom
Ain draaide heur de nekke om
Dij was t geplaas goud zat.
n Eelskemedde
n Hail mooie maaid uut Vlagtwedde
was opains hailendal oet de kedde
heur voader ston paf
dus hai zweeg as het graf
want wat mô je mit zo n eelskemedde.
Piene in de koezen
n Oldambster boer uut Maidhoezen
luip doagenlaang mit piene in de koezen
koezendokter wôs road
hai het bie boer hail wat boord
boer lopt nou snachts deur t huus hìn te moezen.
n Dikke bok
n Joager van t Hoogklaai in Winschoten
dij het n tiedje leden n dikke bok schoten
hai dee t veur zien vraauw
mor dij ging aan de sjaauw
nou kìn joager de hoorns op zien kop poten.
Lös zaand
AAAA Dit abecedarium is mit n a.
Dat is eerste letter van t alfabet, ja.
BBBB Dat is bragel op t laand en bie diek.
Ien t leste geval zeg je ook wel van sliek.
CCCC was Baarg van Calvarie, kroug Rooie Schoul.
Noam is nou verdwenen. Dat is wat ik bedoul.
DDDD Dat binnen tulpen, de Duukjes van Tol.
n Vrougbluiend soort. Toen ston der mit vol.
EEEE Emmerrik, dij ston vlak bie ol put.
Regenbak mit ain kikker was dichter bie hut.
FFFF is fiengeef. Wordt wel zegd van n peerd.
Dus zonder gebreken van oren tot steert.
GGGG Is gramniedeg. Ja, din bin je kwoad
en wait je mit zukke gevuilens gain road.
HHHH Harregat. Huifs bedouling nait zuiken.
Mor t helpt en t is net nog gain vluiken.
IIII Dat is iezegrim. Dij is giereg of meer.
Loat rollen dat geld. Din krigt elk t wel weer.
JJJJ Dat is jeuzeln. Dou dat nait te voak
ook aal gaait t sums om n vervelende zoak.
KKKK Hier komt n schimpnoam want zeg je keronje,
din krieg je mit vraauwlu vervast dikke bonje.
LLLL t Löt vaalt aaltied op Jonas. Dat is:
bie summege mensen gaait t aalgedureg mis.
MMMM Wat staait midden ien hemel en het mor drij poten?
k Wis t antwoord nait en dat het mie verdroten.
NNNN Dat is nittjen en din ploag je mekoar.
Was sich liebt, ja, das neckt sich. Is dat woar?
OOOO Vrouger zee men: hai is old en wat stief
en nog aaltied von dij vrijgezel hom gain wief.
PPPP Reloatie bekoult. Dikste proemen binnen schud.
Ain vuilt zich goud en aner zit ien put.
QQQQ is qui vive. Wees op alles bedacht.
Blief wel lachen aans krigt angst joe ien macht.
RRRR Ruierom. Riebeltocht. Riddersloagen.
Kin je t woord? Aans even zuiken of vroagen.
SSSS Stiekelspoorns. O, ik kin dat zo missen.
n Wirm aan n taauw aan n stok. Dát was vissen.
TTTT is tekssedeltje. Dat mos köster kriegen
om psaalms en gezangen op kerklaai te schrieven.
UUUU is n unster. Doar kon je mit wegen.
Zo’n fetuut kom je hoast nooit meer tegen.
VVVV Dat is vouer. Vaalt dij om veur schuurdeur,
gain eten ien mond. t Glidt van vörk òf der veur.
WWWW Krieg je Wenzemer zulver, din is t van n fee,
mor gain goie. t Betaikent gewoon dus doublé.
XXXX Denk aan Xeres mit wien en mit sherry.
Drink nait teveul want din komt er mor herrie.
IJIJIJIJ Dat IJ is de noam van n ol wodderloop.
t Verhoal gaait dat n ainspaanjer hom doar verzoop.
ZZZZ is n zoodje. t Is schane mor woar.
Dit haile gedicht hangt as lös zaand aan mekoar.
Groningen, januari 2007.
Schoonmoeke
Schoonmoeke is oet tied kommen, vief april. Schoonmoeke Mettje. Viefentachteg joar,
sikkom zesentachteg. Aaltied te vroug, ook aal zag t olske t zulf nait meer zo zitten, t
huf veur heur nait meer zo neudeg. n Haart van gold haar ze, al was ze nait aaltied
even makkelk, benoam nait veur zokzölf. In Winschoot hemmen we ofschaaid van heur
nomen, in klaaine femiliekring. Zo was ze, gain fiebelekwinten:
Stap veur stap schoevelt ze laange weg
van keuken noar koamer op heur slovven.
Kopke rabbelt op schuddeltje, kovvie
gobbelt hinneweer, graimen dut ze nait.
Hail veurzichteg zet ze mit trillende hannen
t bakje troost veur ons hìn, sloft noar kaaste.
Aner schuddeltje wordt bie kovvie hìnzet.
“Dit binnen haile lekkern”. Doar ligt e al,
of je nou aine hemmen willen of nait. Ze
gaait onverdrutzoam deur tot elk zien gerak
het. Dìn zet ze zok deel op heur aigen stoule,
buusdouk het ze aal van kuzzen ofpakt.
Zo, dat het z’om doch mor even weer lapt.
Zun schient, törreldoefke dokt beukeboom
in, swaarde kraaien aan d’overkaant gloepen
aalbegereg. t Olske kikt onwis noar boeten.
“Ik wait ja wel, je hemmen geliek”
mor “rollator” kwam nait op batterij.
Boven ston e, in kaggelhok, ordentelk
opzied van zummerstoulenkuzzens.
“Ik wait ja wel, t moút aans”. Ze siekte,
mor echt aan loop kwam ze nait weer.
Krekt of ale mìnsen noar heúr keken
op dij male schounen, riddersloagen.
“Ik wait ja wel, k mout meer drinken”
wotter oet kroane of sap oet n pak…
t Blift derbie, zo dag en deur, n mìns
veraandert nait zo makkelk meer.
Ik kiek noar heur, vuil even heur
kolle vollen hannen. Aldernoaste stil
ligt ze doar, orthopedische schounen
in kaaste, lege glaas op schuddelbaank.
“Je kinnen dat wel zo makkelk zeggen,
mor…” Heur stem stoekt even, veurdat
ze deurprat: “je vroágen nait zo gaauw.”
Wie haren t over allain weden, en zaik.
Heur haile leven haar ze nait veul had,
wer onderwegens old in schare van pa
dij mainsttied mondgaauw teveurschien
kwam, heur ogen aingoal in zien rógge.
“k Bin even in toene west”, ook dou t al
laank nait meer huf, “wat dreug spul
ofknipt, bloaren aanveegd.” En steevaast
derachteraan: “Mor t wol nait meer.
Votdoadelk achter poest, hou kin dat wel,
haar k aans ja nooit.” t Wer nait meer aans.
Dooie takjes zag ze aal nog, bloaren wol ze
t laifst votkieken. t Haim blift schier achter.
6 april 2007
Kwaalmtoeten en kwedelmoazen
As Olle Bone de taikens van dizze tied goud verstaait, din goan de streektoalen n golden periode in de muide. Nait allent t Grunnegers, ook t Drents, t Twents, t Broabants, vot mit de minderwoardeghaid! Borst veuroet, mond wat voaker open, ogen de köst en oren, dij hangen der nait meer noar.
t Mág! k Was vanvummerdag nog mor zuneg wakker, toun k al n stok in t Dagblad vond (van Bouwe van Norden, nait de eerste, wel de beste) over streektoalen Doar dook ook weer de noam op van Joop van de Bremen oet Vlissingen mit zien webstee www.streektaalzang.nl. (Bremen dut mie aaltied aan Winschoot denken, Ger, Joop, Wim, nee Werder nait). Joop van de Bremen holdt dat apmoal sekuur bie en het nou al meer as 3000 streektoalstemmen op zien weblieste. Doar binnen n baarg Grunnegers bie, en krekt zoveul dij der op lieken (mor op Schier wonen, ik zeg mor wat). Heurst en zugst ook al voaker oetsproaken in de streektoal dij der nait om laigen, alderdeegs in de eernse sektor, doar reken ik pervinzioale poletiek ook mor bie (al heb ik nait veul mit Alders, Bleker en Calon, t Grunneger ABCeetje; t het aldernoast veul van haalf put- haalf regenwotter). t Lopt tegen de verkaizens en dìn willen poletieke kopstokken nog wel ains wat nareg op mekoar reageren. Benoam as dij bobo’s groder lieken asdat ze bìnnen, eh, Bleker op vaaier vaaierkande meters bievöbbeld. Al of nait mit krulsnorre. Komt dij Moorlag oet Stad mit de noam: kwaalmtoet! Bie de PvandenA hemmen ze doar wis en vast aine op nomen, op dij vonst: kwaalmtoet! Slagt naargens op, woord bestaait ja hailendal nait, mor t overtuugt: kwaalmtoet! Zunder te diskrimmeneren dut t mie doch aan wat donkers denken en as Bléker doar mit maind wordt…. Dat riedeltje maank rekloame, van diezulfde PvandenA, het ook al wat streektoalderegs, wat streekstroperegs, wat Goud Gouds. Veul mooier vin ik, mor doar kin j’aans over denken, n woord as kwedelmoaze! Of kwedelkont! Zol doar ook wel broekboar weden in dij pervinzioale hoesholden. Plaze heur ik doar al aine roupen. Dudelk, en t het karakter, doar mouten we t van hemmen. Bie t Dagblad kriegen ze ook aal meer in de goaten dat streektoal riekdom betaikent, toalriekdom, niks gain kraab-op-de-noad. Mooie stokjes van Ogenblikker Jan Wierenga, links onderaan op t veurblad. Niks om hakken en doch muite weerd. En dat der dìn es aine jeuzelt over de kraant volschrieven in t dialekt, doar komt ja doch nog niks van. Dìn mouten der veul meer van dij Dagbloaders op kurzes (mor dìn wordt de wachtlieste van Jan Sleumer in Amsterdam nog laanger, want dij gasten willen vanzulfs apmoal doárhìn!). Lest ston der n laank verhoal over Aike Maarsingh in de kraant, begun jannewoarie, omreden Aike votging. Zetten ze doar ook n oetsproak in van Hayo Apotheker: “Aike, wie hebbn ’t redt!” Nou, mooi nait. Dij spellen, dat liekt ja naargens noar, drij fouten in vaaier woorden. Dat drok je doch nait of in n kraant, woar mìnsen veur betoalen?! Ho, t ligt nait aan Apotheker, dij zee t goud, doar in Brussel. Hojo, Hayo! En t ligt
ook nait aan t onnerwies, t zel wel mit t opwaarmen van onze eerdbol te moaken hemmen. Kin Noord doar gain Oscarwinnend filmke over moaken?
Kaddelaifde
Doe most mie toch
nait vroagen
om wèl ik meer geef,
die of kat.
Doe bist n laiverd,
mor mien kat
dij het ja n vachtje,
zaacht en glad.
Hou kínst doe mie
nou vroagen
van wèl ik meer hól,
die of kat.
Ik hól ook van die,
mor mien kat
mit zien zaacht vachtje
is mien schat.
Op n kat
n sullege kat oet Zeuvenhoezen
ruip: hol nou mor op aal te soezen
ik wait mie gain road
aal wost doe ook kwoad
k goa over mien nek van dij moezen
Kedootje
Hebben ie ook wat schiers kregen mit de kerstdoagen, lu? Of dou je doar nait aan? Nou wie wel n beetje. En k heb ook wat kregen, mor of t schier is?
t Was in dij donkere doagen veur kerst, dat Zwoantje mie mitkreeg noar t centrum. “Kerstinkopen doun veur kerstdoagen”, zee ze. “En doe gaaist mit.”
Wat dou je din as hoesvoader en manskerel? Ie goan mit en hopen, dat je nait te veul geld oetgeven aan flaauwekul.
Nou vuil dat mit dij flaauwekul dizze raaize wel n beetje mit. Noa joa, Zwoantje mos vanzulf wel even kieken bie zo’n winkel mit kerstspullen en ze kwam der ook weer vot mit n tazze vol takjes, keerskes, laampkes en aal zowat meer. n Tazze vol veur sikkom 15 euro, nou, dat wol nog n moal, nait?
“Schier hè?” zee ze en ze luit mie der even in kieken. “Joa hur, hail schier.” Wie pakten nkander in d’aarm en luipen wieder.
t Was swienekold en t regende d’haile dag al. k Was recht bliede, dat Zwoantje mie mitreet in zo’n nijmoods boetiekje, wait je wel, zo’n schieterg hokje woar n poar van dij hibbels van wichter joe klaaier verkopen willen, dij je nait hebben willen. Nou kom k oet miezulf nait geern in zo’n winkeltje. Ie hebben der aiglieks niks mit neudeg, mor kiek, ik wait nait goud wat de rekken binnen veur de doames en welken veur d’heren bestemd binnen. t Liekt tegenswoordeg ja aalmoal zo veul op nkander. Van t zummer luip k ter n moal in, omdat k veur t roam n schier bezoentje hangen zag. k Begon tussen de rekken te bloadern of k d’aigenste weervinden kon, dou zo’n wicht op mie òf kwam en zee: “Zoekt u wat voor uw vrouw, meneer?”Kiek, din vuil je joe nait zo op joen gemak hè? Mor Zwoantje was nou bie mie en der kon mie niks overkomen… , docht ik. “Most es kieken, wat n schier colbertje,” zee ze. “Doe most neudeg n aander hebben ja, dit is net wat veur die, kinst van d’zummer ook droagen.” n Donkerrood jaske, mit swaarte vaaierkaantjes der op. “Hebben ze gain ander kleur?”
“Dit is in de mode, oor meneer,” zee ain van dij hibbels, dij geld rook.
“Paas es aan!” k Haar gain keus lu, mor k zag mor aine hangen van dij kleur en t zol ja wel n meroakel wezen as e paasde… wat docht je? t Wás n meroakel, t was net of e veur mie moakt was. k Ston der bie as n mislukte gogelder. “t Maakt u jaren jonger, meneer,” zee dij diedel ook nog.
“Dat vin k ook, dij nemen wie. Enne… ebt u der hook nog n nuivere broek bij?” zee Zwoantje, dij op slag eelsk wör.
Nou joa, n rood mit swaart geblokte colbert, dat kon nog n keer, nait, mor nou geef k joe te roaden lu, wat of dij maaid dou zee. Ze zee: “Ik eb ier nog n mooie bijpassende pantalon voor.” Ze grobbelde in de rekken. “Wacht es, ier eb ik em, der is nog héén in uw maat.” O mensen, n röze boksem, echt woar.
Ik docht, as k doar toch mit lopen mout, din heb k ja net zo laif, dat mie der n lutje beertje opvret. Alderdeegs Zwoantje keek n beetje twievelnd. Mor dat duurde nait laank. Dij verkoopster, dij k zo stoareg aan wel es even onder vaaier ogen spreken wol, haar n hail prevelement over ontwaarpers van mode en de kleurenkombinoatsies dij veur t komende joar in waren en zo mor deur. Zwoantje pakte de boksem es vast en bekeek hom van ale kanten. “Bandplooipantalon met twee steekzakken en héén gepaspelde hachterzak met knoopsluiting. Van viscose en katoen, 119 euro. Aanpazen,” komdaaierde ze en ze drokte mie hom in d’handen. Kriegen ie t ook aaltied zo waarm, in zo’n paashokje? Ik wel, k begon te swaiten as n otter en k wurgde mie in dat smale hokje in dij rötboksem.
“Bist al kloar?” “Joa…, joa,” en ik kwam weer noar boeten.
k Ston model veur de baaide vraauwlu dou Zwoantje inains zee: “Verdarre nog aan tou, kiek nou toch es,” en ze wees noar mien schounen. “Hou is t meugelk, d’aine piepe is ja veuls te kört.” Ik keek ook es en verdold, t was zo. De rechter boksempiepe was zeker tien centimeter te kört. Dij diedel dij kreeg n kop as n bolle en zee: “Nou mevrouw, k werk hier nou tien jaar en dat heb k ja nog nooit meemaakt.” lk zee: “Ik dou hom weer oet, wie komen hier nooit weer.” En k schoot t hokje weer in. t Colbertje mos vanzulf wel mit.
n Dag veur kerst was Zwoantje stiller as aans en ze was de haile dag n beetje foek. Oe, oe, docht ik, wat heb k verkeerd doan. t Was de hail dag mis.
Nou joa, t zellen wel zenen veur de feestdoagen wezen, docht ik nog.
Aanderdoagssmörgens gingen wie de kedootjes oetpakken. t Leste pakje was veur mie. Ik muik hom open en wat docht je: ik huil doar dij röttege röze boksem oet, dizze raaize mit lieke piepen. “Eh…, goh… was der nog aine?”
“Nee,” beet Zwoantje mie tou. “t Is dezulfde. Ik luip bie dij winkel laangs, dou dat oardege wicht, waist wel, op t roam tikte. Ze haar de aigenste boksem nog es bekeken en oetvonden, dat dij aine körte piepe noar binnen vollen was, hai was dus wél goud. Wel dut zowat nou toch?” Ze keek mie aan asof ze mie wel vergraimen kon. Ik zee, ik zee: “Joa, wel dut zowat nou toch.”
Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf
n Ommelandse raaize tussen Oldambt en Duurswold in viefteger joaren
Vrouger, zo vertelde mie der ais aine, stonden minsen, dij laangs duustere polderwegen op bus wachten mozzen, mit n braandende kraante in haand om chauffeur dudelk te moaken dat ze mitvoaren wollen. Ik kin mie nait herinnern dat ik ooit aine mit n braandende kraante bie bushalte stoan zain heb, al was t op t plattelaand in de joaren viefteg nog wel baalkeduuster. Minsen staken gewoon haand omhoog en deden even n stap noar veuren.
Ik herinner mie wel n raaize dij wie moakten mit GADO en ROLAND van Midwolle over Scheemte, t Hammerk, Woagenbörgen en Sibboeren naar Schildwolle, Schewol zoas ze doar zeggen. Een Grunneger zol dit n “Ommelandse Raaize” nuimen en din haar e gain ongeliek. Wie, dat wazzen mien Pa en Moe en de schriever van dit verhoal, dou n kwoajong van n joar of zeuven. Het was n duustere oljoarsoavond. t Regende bakstainen en jong katten touglieks. Wie zollen noar Taante Trientje in Schildwolle omreden ze doar haile nacht klokke luden deden. Wie stapten om n uur of zèzze bie Kerkloan in Midwolle in bus van lien 17 van GADO noar Stad. Van Midwolle noar t pompstation ging t nog wel. Dat was maist n gewone, zuneg verlichte weg. Hier en doar n lichtpoale mit n gloeiende spieker van n gloeilampke. Allain in Scheemte, in Kerkstroate zat vlak veur de bochte noar Meulenhörn een beruchte wegversmalen. Kwam bus doar n tegenligger tegen, din mog ain van baiden terogge rieden. Mekoar op dat punt passeren was nait meugelk. En al kwam der minutenlaank gain auto laangs, as bus der laangs mos, din was der zo wis as zeker wel n tegenligger…. Din was der ook nog de schaarpe draai noar rechts noa brugge over ’t Zieldaip op Scheemderzwoag bie boerderij van Kloosterboer, nou “Muincksheerd”, woar ie boerenkeze kopen kinnen. Din n schaarpe draai bie tiggelwaark as weg weer richten Brouk ging. Gelukkeg haar GADO vrouger nog nait van dij laange buzzen. t Waren maist körte Scania Vabis buzzen mit n opbaauw van Verheul, nait zo laank noa oorlog aanschaft. Dij konnen dizze schaarpe bochten wel aan. Noa dizze bochte stonden der tot pompstation gain lanteernpoalen meer bie de weg. Wereld was baalkeduuster. Hier en doar n lichtje van n boerderij.
Bie t pompstation aan pervinzioale weg tussen Scheemte en Noordbrouk mozzen wie overstappen op buzze van lien 19 dij van Winschoot noar Delfziel voarde. Vanof t pompstation, n bezinepompe van CALTEX, reden wie over n bochtege donkere weg noar t Hammerk. De eerste kilometers noar Nij Scheemte wazzen hail slecht verlicht. Hier en doar in n bochte een olderwetse lanteernpoale. n Holten poale van de bovengrondse stroomlaidens mit n wit kelkje en n honderdviefteg Watt peertje. Het ging nait haard mit buzze en t was mor goud dat chauffeur de weg wos, zodat hai bie n halte woar volk ston, op tied stoppen kon. Dou wie Nij Scheemte deur wazzen, kwam der weer n duuster stok weg. Hail langzoam wer twij keer de olle spoorboane van de NOLS (Noord Ooster Lokaal Spoorweg Maatschappij) overstoken. Spoorboane lag wat hoger as t laand der omtou, de olle overwegen wazzen nog stevege bobbels in de weg. Nou zollen wie dat n “verkeersdrempel” nuimen. As chauffeur te haard over de bobbels ging, zaten raaizegers achterin buzze mit de kop tegen t plafond en dat was ja ook nait de bedoulen.
Noa de baaide overwegen ging t op t Woar of. Mit n slakkegang kroop buzze deur t dorp. Hail veurzichteg over t Ol Daipkebrogje. Din de vaaierkande bochte achter t smale draaibrogje over t Zieldaip. Bus paasde hier net tussen de leunens, roemte veur meneuvels haar chauffeur hier nait. Din ging t weer mit n gemoudelk voartje naar t Hammerk, mor eerst mos buzze in t Westìnne, bie café Kamps weer over t Zieldaip en nou mit twij vaaierkande bochten. Ook hier was stuurmanskunst slim van neuden. (Nije hoge brogge en nije weg noar Delfziel wazzen der nog nait.) De GADO buzze, dij noar Delfziel ging, ree din t haile dörp deur, keerde bie Kerkloan, ree dezulfde weg terogge en sluig din bie Woagenbörgerweg rechtsof richten Delfziel. Dij Woagenbörgerweg was d’olle Stationsweg van t Hammerk. Gemaintebestuur haar de weg dij noam oafnomen, noadat t dörp traain al kwietroakt was. In ’t dörp, bie café Mestje stapten wie oet de GADO buzze. Hier mozzen wie overstappen van GADO op ROLAND, dij vanoet Woldendörp deur de Woldstreek noar Stad ree. Wie haren ook in Woagenbörgen overstappen kìnd, mor femilie oet t Hammerk ging mit noar Schildwolle en dij ston al bie bushalte op ROLANDbus te wachten. Veur de gezelleghaid gingen wie der mor bie stoan. Even loater kwam onze olle GADO buzze op weg naar Delfziel alweer voorbie. Poar menuten loater kwam ook de mooie zandgeel en donkerblauw gevaarfde ROLAND buzze deraan. Dij ging achter de GADO buzze aan op Woagenbörgen of. Smaal wegje noar Kopoaf, poar gevoarleke bochten bie t Wit Tilje, dìn de hoge vaste brogge op Kopoaf over t Hondhalstermoar. Loater in mien leven zol dizze hoge brogge nog n rol speulen bie mien perbaaisels om t autorieden, benoam de “hellingproef”, onder de knije te kriegen.
In Woagenbörgen dee de GADO persies net zo as in t Hammerk: eerst t dörp in, hobbelnd over spoordiek van de NOLS, din veurbie gebaauwen van Stichten (Psych. Inr. Groot Bronswijk). Bus keerde midden in t dörp bie café Branbergen, ree langs dezulfde weg terogge noar de toun nog ainege verbindensweg mit Delfziel, de smale en gevoarleke Kloosterloane. GADO buzzen oet Winschoot en Delfziel haren al keerd en stonden te wachten op aankomst van de ROLAND. Even loater vertrok t haile spul weer en keerde de rust in Woagenbörgen weerom. Veul volk was der nait bie t pad, ook al was t Oljoar. t Weer was te slecht, t jonkvolk keek t eerst even aan. Buzze ree verder deur Woagenbörgen, vannijs laangs n slecht verlichte en bochtege weg deur t lutje gehucht Laintjer naar Sibboeren. Bie Laintjer kwammen wie over olle spoordiek van t Woldjerspoor, dij hier oet de richten Stad noar t noorden ofboog. Ook hier allain nog n bobbel in de weg, achterloaten veur de konkerent op de weg dij traain van rails hoald haar. In Laintjer stopde buzze en klommen chauffeur en conductrice – dei was der dou nog – der oet. Der was een raaizeger dij fietse mitnemen wol. Even loater heurden wie gestommel op t dak en zagen we boeten dat conductrice en passezier mit verainde krachten fietse omhoog beurden. Chauffeur hees fietse op, verankerde höm in t fietsenrek boven op buzze. Wazzen ook buzzen mit n fietsdroager achterop bus, die omdele klapt worden kon. Dat leek mie n stok makkelijker. Wieder laangs Sibboeren en Helm over de bochtege weg, woar om de hoaverklap stopt wuir veur t in- en oetstappen van passeziers. Of en tou heurde je boomtakken tegen fietse op dak sloagen. Din op Schildwolle of. Netuurlek wis ook hier chauffeur sekuur woar de haltes wazzen. Kon ook ja nait aans, maiste chauffeurs reden al joaren op dizze ainege liene van ROLAND.
In Schildwolle konden wie bie toren oetstappen. t Geluud van de klokke kwam ons al in muide.
Eerst gingen wie noar Schildwolmer Diek, woar taante woonde. n Bak kovvie en n euliekouke, veur kinder limenoade. Loater gingen wie noar toren. Veur n klaaine biedroage aan de kloksmeerpot moggen vrömden en getraauwde manlu ook aan t taauw trekken. t Luden was ja aiglieks zoak van de ainspaanjers onder t manvolk. In weke veur oljoarsoavend gingen ze mit klektebuzze deur t dörp veur n biedroage aan de kloksmeerpot. Vanzulfs ging t nait om t luden allain en nait allenneg klokke mos smeerd worren….. n Klokje heurde der bie! Kaste-
lain tegenover de toren haar t der goud mit.
Om twaalf uur gingen wie mit haile femilie noar toren, woar t haalve dörp mekoar nij- joar of wìnste. Klokke nam ook even rust, t was tied veur kloksmeer. Din ging t weer wieder, tot nijjoarsmörgen, acht uur. Nij- joarsnommedag brochde femilie oet Scheemte ons mit auto weer noar hoes, zunder omwegen, n ritje van n dik haalf uur… Veurege dag wazzen we meer as twij uur onderwegens west.
Ol Pekel, jannewoarie 2007
Van oost noar west en sums weerom (4)
Swemmen? Niet bepoald mién liefhebberij, vroeger niet en nou ok niet. Ien mien geboortedörp Midwol was gien swembad, doarveur ging je noar Scheemde, eiglieks noar Eekste. Bad was open van 15 mei tot 15 september. Verwaarmd wotter was der niet, zun moes t doen en swommen wer der allent mor as temperatuur van t wotter vieftien groaden of meer was. Das kold zat. (Ik krieg nog noppen op aarms as ik dit schrief…) Ienmoal ien e week namen we de fiets met noar school, mooi ien e rieg, doar zörgde meester Zonderman wel veur. Ieder bod was k zo bemieterd as n kat, moag draaide mij om. Ienmoal ben’k klas uutvlucht met e haand veur de mond noar de plee op e gang. Huufde ik niet met, mog’k op school blieven, schoonschrieven. Voak was je deur en deur kold als je noa n half uur bij t swembad waren, ston badmeester De Vries al te wachten. Grode kerel ien wit pak met n prachtege pet, fluit om e nek. Met n schèl oog zag je t martelwerktuug bij t twijde bad: de hengel. Noa t omkleden ien t schoapenhok mos je ien e rieg aan e kaant op e steiger, die liep tussen de boaden deur. n Briede bij t twijde en daarde bad, smale op e aner steeën. Ién knovvel met d’elleboog en je laggen ien t wotter… Haar De Vries je votdoadelk ien e goaten. Ien e leren riem van de hengel sweefde je even boven t wotter en verging de wereld. Benoam as de badmeester je ien t wotter valen liet, humor….Hij vroeg mij noa t zoveulste mishottjern: “Wil je nou leren zwemmen of niet?’ “Nee!” brulde ik. Riem lös, heb nooit meer ien e hengel zeten. In t end heb’k op de MULO bij de gimlezzen van James Kastie met kuzzentjes swemmen leerd, toen wol ik t zölf. Ien e joaren zesteg, ien Zuudhörn, was der gien swembad. Wol je swemmen, dan ging je noar Noordhörn, aan de Badweg. Met n klas kiender fietsten we aaltied langs t kenoal en dan t pad op langs t huus van postbode Hiemstroa. Fietsen keureg tegen t schut en dan langs t badmeestershok, kontrole was der voak niet, dat dee Appie Hansems zölf schienboarliek. t Ging n stuk gemoedelker as ien Midwol. Dat kon ok aans, dat liet meester H.H.Wiechers dan zien, t hoofd van de school aan de Geert Waldastroat. Fluitje en allozie derbij, alles ging op kommando. Omkleden, ien e rieg langs de kaant stoan, niét bewegen, kiek veúr je! En dan op kommando t wotter ien! Wiechers har t spul goed drild (mor as even niet keek of der even niet was…..) k Ben ok zölf nog wel ies ien dat bad aan t swemmen west, bietje speulderij, lekker ontspannen. Niet laank, t bad moes dicht. Ien Zuudhörn is toen de VVV opricht, wetholder Gerard Timmerman was n geweldege aanpeerdjerder, net as Gerrit Glas, Stavasius, Sinia, Van der Velde. Der kwam n aksie veur n nij swembad, dat bad moes vanzulf ien Zuudhörn kommen, vonnen de Zuudhörners, Ik wer ienschoakeld veur wat PRdinkjes, mog ok noar Radio Noord, omreden der was gienent die n bietje fesoenlek Grunnegers proaten kon. Dat bad kwam der, ienwoners hemmen der veur dokt, “De Dobbe”, kort bij de spoorbrug. Wotter, blauw van t gloor en verwaarmd! Aan t enne van de dag kwam der n deken over t diepe bad. Mor ja, noa de eerste jubeljoaren ging t mis, niet genoeg bezukers. Wel der wél kwam? Gerrit Smit met zien plannen veur holtbouw van boaden en biebelteken. Veur n dubbeltje op d’eerste rang, dan betoal je doch gien kwartje?
Openboar vervoer
Ze schoft mit stoulen over de vlouer. Goud dat der viltjes onder de poten zitten, Dat glidt lekker en is ook beter veur t parket en mien geheur. Drij stoulen op n riege. ‘Komst ook in train zitten, opa ?’ Ze zet alvast de pedde op en scharrelt wat rond om te kieken wat der nog meer neudeg is om n train rieden te loaten. ‘ Woar gaaist hìn ?’, vroag ik . ‘Noar “Apedoorn” toch, noar ome Jan’, zegt ze en kikt mie kriegel aan, verboasd over zoveul onneuzelhaid. ‘Goud den, mag k hier zitten ?’ k Goa vast op d’ achterste stoule zitten. ‘Nee, doar mout oma zitten’. Ook dat nog….. gereserveerde ploatsen…… Ik goa n stoule noar veuren. ‘Zo goud ?’ Ze knikt wat òfwezeg, drok bezeg om koartjes bie mekoar te zuiken en de knipper oet te pebaaiern. k Wil groag noar Amsterdam’, woag ik verzichteg. Ze mout der even over denken. ‘Goud, mor we goan eerst noar Apedoorn’. ’Dat mout den mor’, zeg ik. Veul keus heb k nait, liekt mie.’Goan we nou vot ?’ Ik stel mie t weer veul te simpel veur. Oma mout eerst nog oet keuken hoald worden en wordt op de gereserveerde ploatse zet. Zai wil wel mit noar ‘Apedoorn’, dat scheelt weer n bult waark. Wie kriegen nog n koartje en den gaait t loos. De conducteur veraandert net zo makkelk in n machinist en loat t spul op gang kommen. ’Kiek opa, n schoap !’, ropt de machinist boven t geroas van de train oet. ‘Joa, k zai hom !’, roup ik. Schienboar kiek ik oet t verkeerde roam. ‘Nee, dat is toch n peerd !’, zegt ze mit n zucht. Inains, …gierende remmen, train staait stil,….kou op de reels. Machinist vuilt zuk nait te goud om t baaist zulf even aan de kaant te drukken. Den gaait t weer wieder, nait laank meer. ‘Apedoorn !’, heur ik deur de microfoon. De machinist en oma stappen oet, op noar ome Jan. Ik blief zitten. ‘Wie binnen der opa, oetstappen !’ ‘Ik mout noar Amsterdam’, zeg ik. ‘Doar heb k nou gain zin meer in’, zegt de conducteur/ machinist en zet de pedde òf.
‘Ik goa nou n boukje lezen’.
k Schud wat mit de kop. Mooie boudel is dat. Openboar vervoer kin j’op t heden ook nait meer van op aan. NS, Arriva, Noordnet….., t is aalmoal ain pot nat.
Veurjoar
Het veurjoar zit al in de locht
elke dag wordt t langer lichter
Al droagen de bomen nog gain nij blad
k Zai t veurjoar aan de wichter.
Zai lopen op stroat mit jaze lös
te giechelen en te lagen
kieken soms wel tien moal achterom
as ze jonges lopen zagen.
As zunne moar hail evenkes schient
zitten z’op bankjes mooi te wezen
vertellen mekoar van haarts-gehaaimen
dij z’in de weekbloaden lezen.
De onrust stroalt der glad van òf
wat zel dit veurjoar brengen?
Zai kieken verwachtensvol omhoog
doagen goan nou dudelk lengen.
Wat is t toch mooi om aan te zain
zai hebben hoop nog nait verloren
Dat is de reden dat elk nij joar
weer kinder worden geboren.
As onze jeugd zok zò gedragt
as dij poar jonge wichter
din is het leven de muite weerd
en wordt t opains nòg lichter.
Zoepen mit n jonge….
Viefde oflevern van Terry Rist, gehaaim agentopsteukeler, daardegroads. Hai is deur zien boas Ongkool mit strafverlof stuurd. Terry het O. de gek aanstoken en dat kin ja nait binnen de boas-knecht-verholdens van GDnoord. Het springen van de zendmast bie Noordhörn kwam nait van de grond, nog gain millimeter. En den kìn je prestoatsieloon wel vergeten, en ophogen van rang ook. Terry het hoesarrest kregen, in Noordhorn, mor dat mout nait van de doaken reerd worden, aans worden dakpannen eelsk. Hoeswaark: bedenk nije plannen dij onmeugelk lieken mor doardeur drijdubbel verrazzend!
Terry zit mit n elektronische enkelbaand aan ain bain en n swoare koegel mit kette aan aner op beune in zien hoes aan ….. (Doar kinnen we nait aan begunnen, adrezzen bekend moaken). t Liekt krekt of e nait van stee kommen kìn, mor dat is schienboarliek. As e toegangskode intikt veur zien GSM, klikt koegel lös en as e ofstandsbedainen van TV gebroekt veur t streeknijs, wordt enkelbaand boeten waarken steld. GDnoord let nog wel ains wat steekjes valen…. Terry prakkezaaiert. Hou kon e ook zo stom wezen om bie dij zendmast de boudel in de gek te joagen, hai wus ja veurof dat t nait op gekhaid deur kon. En nou mos e nog wat nijs bedenken ook! Eerst mor n beker zoepen mit wat jenever der deur, veur de inspiroatsie. n Mìns leeft nait van brood allenneg en n specialist as hai kin nait zunder brandstof. O, wel even dij flezze op t onkostenpepier zetten, zeker ook nog joen aigen strafverlof bekostegen….. Woar zel e begunnen? t Kenoal leeglopen loaten……. Broggen haalve slag draaien, kerkje van Harkema oetvergroten, vrachtwoagens van Koopman vol zetten mit speulgoudautootjes, slim tevreden mit zokzulf is e nog nait, net of n rostege spieker in de kop het. Ze zollen vanzulfs ook wel n grode vergoadern oetschrieven kennen bie Baalk in Zuudhörn, woar aal dij kopstokken (nee, gain kapstokken…) zok zain loaten kennen aan t gewone volk, benoam heuren loaten kennen, d’aine tonge is nog radder as aner. Dij bonzen proaten lu apmoal noar de mond, nait noar de oren. Dìn verstrek je zeuven alternatieven veur n hoge brogge, tillen t haile zoakje over de verkaizens hìn en groaven n gaange onder t Hoeredaip deur bie Nijziel om je goie poletieke wil zain te loaten. Besloeten kin stokken verrazzender. Nait allain n hoge rekloamepoale bie de Slechtvalk, doar ook n bar bovenin, woar je allain mor mit n schaitstoule welkom binnen. Zówat. Terry dut zien zoepenbeker nog ais weer vol, woar is dij jonge…? O, doar! Arregat, beetje veul, vot din mor. Hai ropt zien pepier van t blok of, scheurt t in snibbeltjes en smit t haile zoakje zo in de locht. Ruderij op beune moakt n besnijde indrok. Kop derbie, Terry! Wat e doun mout, is n groot ontregelplan moaken veur distrikt NZ van GDnoord. En dat zo gaauw meugelk noar Ongkool sturen in zien bunker, veurdat doar de boudel ontregeld wordt deur de komst van Leen Heb t Hart mit heur knuvvelbaisten. Loagje wotter op de snelweg, as t ooit nog ains vraizen gait, spoorbrogge poar sentimeters zakken loaten, goan de traainen van Arriva wat stoitern, keer wat aans. In ain nacht ale börgemeestersketten gappen….. Zol wel nait deurgoan, groot personeelstekört en klonen, doar wil Ongkool ja niks van waiten. Terry kin zien ogen sikkom nait meer openholden, zal wel van dij zoepen kommen. Hai nikkopt, zugt zokzulf behongen mit golden kettens, n traumaheli brengt hom van de bunker van O. noar t kopketaaier woar Jannes Blond hom tot ridder slagt. “Au!” Terry vindt zokzulf terog op dele noast zien olderwetse aarmstoule, woar e oetgleden is. Bilder kikt e om zok tou, vuilt dat kedde mit koegel drijmoal om zien verkeerde bain wikkeld is, gain bewegen in te kriegen. GSM in boksembuutse begunt te roazen en speult dan de eerste tonen van Beethovens Negende. Gottegot, doar heb je de poppen aan t daansen, Ongkool. Mit pien en muite wait e zien Minokia oet zien boksembuuts te pulen. Nij bericht van Ongkool: “Kom votdoadelk noar de bunker!” Terry bedenkt zok gain twaimoal, hai esemmest: “k Lig hier koegelvast, kin gain kaant op! Zoepen en Hoogholdt holden mie nog even in leven.
Gaauw!”
Wel is dat din ? Nooit van heurd !
De leste tied staait der in veul bloaden de duvelderij om noaloatenschap van n laandsman, dij t moakt het in ons noaberlaand. Hai het, dat mout k tougeven, t doar n end schupt en har zok n huushollen moakt mit alles der op en der aan. Mor hai het t nait goud regeld veur as zien tied kommen was, doarom t gedonder in de gloazen. Elkmoal as k der wat over lees, denk ik terogge in de tied.
Zo’n dikke viefteg joar leden gebeurde t in t boetenbad van Appelbergen bie Glimmen. Stok of wat jongelu om en noabie n joar of tiene brochten doar summers veul tied deur. Smörgens veur schoultied mit mekoar op fiets over Onnen laangs t terraain van t spoor noar t zwembad. Nee, nait laangs de drokke Rieksstroatweg, dat was veul te gevoarlek ! Joa zo ging t nog in dij tied.
Eefkes swemmen, mor dìn gingen wie aan t waark: vaarven, timmern, schoonmoaken, wie haren t hail drok. Om haalf negen waren wie bie schoul, mor om haalf vaaier gingen wie weer laangs t zölfde pad, weer of gain weer. t Mooiste was t op onze vrije middoagen ( woensdags, zoaterdags en zundags) mit mooi weer, as t drok was. Dìn laipen wie wichtertjes badjuffraauw te speulen in ons widde gimmestiekpakje mit n echte schaaidsrechterflòide om de nek. Op zo’n zoaterdagnommedag mos k aan de kaant van t daipe oppazen, dat er gain klaaintjes over de geut gingen. Dizze geut was de ofschaaiden mit t zaand van de zummerwaaide.
Opìns wer der n keuteldoemke deur heur pa roupen noar t woater. k Pakte heur bie de haandjes en zee tegen pa dat t wichtje doar nait kommen mog.
Pa kwam oet t woater en was slim kwoad op mie. In t hooghaarlemmerdieks vruig e mie of k wel wus tegen wel ik t wel nait har en dat dij regels nait veur hom van toupazen waren. k Heb toun as beschaaid geven : “As ie Prins Bernhard binnen, din mag t nog nait !!!” Dij laange dood van Pierlala ( zo bekeek ik hom dou, din k was mor n hail klaain kroep in t dopke) wer spinniedeg, greep mie bie d’aarm en brocht mie as n misdoadeger op noar t kantoortje van meneer De Boer, d’aigenoar van t bad.
Dij kwoaie kerel reerde en ruip tegen onze badmeester, mor dij bleef hail kaalm en rusteg en zee dat ik geliek har. En as t hom nait zinde, dìn mog e ofsakkedaaiern. Dij road volgde hai sputternd van kwoadheid op en k mog weer op mien plakje bie t daipe terogge.
Loater hadden wie der mit mekander plezaaier om en k vruig aan Marijke, de dochter van d’aigenoar: “Wel was dat nou din ?” Zai har heurd dat hai Rudi Carrell haitte en dat hai in de Grunneger Schouwburg optreden dee.
Toún wer k der nait hait of kold van, din k har der nooit van heurd. Wat vrumd is t toch mit ons gedachtengoud, dat zo’n veurval je weer in de kop schut bie t lezen van n bericht in n blad van dizze tied.
Optaikens van n grootmoe (dail vief)
Wie zitten bie ons aan toavel. Mien dochter vertelt over de stried mit heur oldste wel de boas bie heur thoes is. t Wichtje was körtsleden kwoad west en har mit heur voutjes op vlouer stampend oetroupen: “ Ik bin de boas !!!!”.
Mor heur moeke har heur rad dudelk moakt, dat doar niks van aan was. Moeke is de boas en doarmit oet. Grootvoa wol t wel eefkes oetpebaaiern en vruig heur: “ Wel is hier in hoes din de boas ?” Zie keek hom mit n kopschraberg, schaif kopke aan, docht n zetje noa en zee: “ Over
n pooske ikke !!!!”
Zoas ik t bekiek, kon ze best geliek kriegen, din zai draait ons aalbaaiden nou aal makkelk om heur lutje vingertje.
Het carnaval van de daaier
Wie zitten in de tied van t carnaval. Vandoar. In onderstoand laidje bin ik nog aigenwiezer as de
veurege keer. Dou mie t refrain in de kop schoot, dou heurde ik op d’achtergrond zo’n mooie slepende mitzingtango. Ik heb t mor aanduurd om dat ter bie te schrieven.
Wel duurt der ditmoal noten onder zetten?
Refrain: (tangomoat)
Dit is het carnaval
Veur alle daaier.
Ze doun het veur de lol,
Veur heur plezaaier.
Elk viert het carnaval op zien menaaier:
een hoane kraait
en d’oal hìne dij legt aaier.
1
As baisten gingen ze op t feest te keer;
goud fesoun beston veur heur nait meer.
Ze sprongen oet de kette tot de mörn aan
tou:
de hengste, t loi swien en de bonte kou.
Refrain.
2
n Marmot mit rood hoar zag zien kans en
ging mit n aanhoalig jong poeske aan
t sjanzen.
Wat kin t schelen docht dij, vrouger of loater
zit ik toch opscheept mit ain dikke koater.
Refrain.
3
n Keeshond was in t twijduustern
mit n schiere sege opdringerg aan t fluus-
tern.
En nou, zee de kees, nou wil ik ain smok,
zo nait, den dou k die vannacht bie de bok.
Refrain:
4
Een vos doekte in t heu stiekom n knien;
ze smokte meroakel noa twij moatjes wien.
Ze mot wel, zee Reintje, dit is heur lot,
dut ze het nait, den gait z’in de pot.
Refrain:
5
Om zes in de nacht was elk zat en kapot.
en sloerde mit steert tussen de poten vot.
Geradbroakt en kaggel vuilen ze op t nust
en dat was t begun van drij doage rust.
Refrain:
Dit was het carnaval
Van alle daaier.
Ze deden het veur de lol,
Veur heur plezaaier.
Elk vierde carnaval op zien menaaier,
De hoane kraai
En de hìne dij legt aaier.
As je t zo bekieken hebben daaier en mensen wel wat van mekoar.
Mit dank aan de Partij veur de Daaier dij de daaier weer op de (menu-)koarte ploatst het en mit
net zo veul dank aan de Franse componist Camille Saint-Saëns (1835-1921) dij in het stok
Carnaval des Animeaux in meziek n aantal daaier het pebaaierd oet te beelden.
Dook
dichte dook is n monster
hai beslopt t haaidehoeske
woarnoar ik stoar
van ale kaanten
slokt t op
even nog liekt t te ontkommen
din is t vot
aingoal gries
woar eerst mien dreum beston
opvreten
Midwinter
Wat hebben wie van t joar toch n schiere kerst had. As t komende joar weer net zo’n succes wordt, den taiken k der veur. Och, wat haren wie toch n meroakel schiere kerst. t Was ain groot feest. Wait je wat of we doan hebben? Nou, hail wat, verkiek joe der nait op. Wie moaken aaltied n bult waark van de kerstdoagen.
Wie binnen eerste kerstdag begonnen met bliketen. Stoete oet blik, van dij lutje keudelachtege Fraanse stoetjes, krasants haiten dij, meschien heje dij ook wel es had. Wie hebben ze in d’oven doan en mit wat botter der op deursloken. Mit thee en n glas appelsienesap. Sjuleraans, zeg mor. Tegen kovviedrinken hebben wie ons der n stok appelgebak biepakt, dij Zwoantje zulf bakt haar. Ik haar d appels schild, dus doar kon t nait aan liggen. Goud, Zwoantje zee, dat ze t lekker von, zo as elk joar. lk zee mor niks, zo as elk joar, want ter ontstaait zo gaauw n misverstand, wat joe lu?
Nou en dou kwam t grootste meroakel van de kerst. t Waarm eten. t Gekke is, dat wie aans elke dag om twaalf uur waarm eten, mor mit kerstdoagen wordt t aaltied n uur of drije. Roar hè. Dus ie begriepen wel, da’k goud smacht haar, dou t din eindelk op toavel ston.
Wat hebben we had: wie begonnen mit n dunachtege soep, volgens Zwoantje n heldere boeljon. Ze pruit mie doar inains n ènde over de gruppe. n Beetje sap, mit hier en doar n kloetje van t ain oft ander der in. t Zetde in elk geval nait aan.
Dou kregen we baaident n stuk hìnne. Vrouger kregen wie aaltied kalkoen, mor mit joen kunstgebit bin je ja wel aanwezen op hounder. Dij krieg je ja beter in stukken. Wie kregen der van dat Italioanse goudje bie, hou hait dat, ratatoelie, ducht mie. Mor ja, gain eerappels vanzulf. “Dat krigst aans ook aaltied al,” zee Zwoantje.
En wait je wat of we der achteraan kregen? n Lekkere zundoagse trilpudding? Vergeet t mor. Vruchten op sap? Wat k aans zo lekker vin? Nee hur. Zwoantje haar wat biezunders. Ze haar n ‘plat de fromage’ kocht, zo as ze zee. n ‘Plat de fromage’. n Bord mit keze. Verschillende saarten, zo as Zwoantje zee. Gele, witte, schimmelkeze, schoapekeze, krummelkeze, van alles en nog wat. Vroag mie nait hou oft aal haitte, ik kreeg der in elk geval wel dörst van. En nog wat: dat spul wordt joe toch zo klaimsk in de mond. Ie mouten of joen aigen tanden nog hebben of n goud vastzittend gebit, aans gaait t mis, wees der op verdocht.
Twijde kerstdag. Wie begonnen mit n kerststol, gevulde krintstoete zeg mor. Gul eten lu, gul eten. En wie hebben ons der n tuutaaie bie kookt. Zwoantje was even in de ware: “Houveul wolst hebben?” Ze mainde ducht mie, dat t Poaske was.
En nou kin ik t mit n tuutaaie nait loaten. Dij mag k geern op mien brood doun. Mor dat von Zwoantje nait goud. Ze was baange, dat ze der van spijen mos, zee ze. Aaie op kerststol, dat was ja gain smoak geliek. Nee, dat kon echt nait. Dou… begon k toch nog even over heur appelgebak en dou kregen wie recht n beetje hikhakkerij. Gain roezie hur, dat hebben wie ja nooit. Wie hebben op t lest mor besloten, dat ik om de beurt n hapke aaie én n stokje kerststol in de mond stoppen zol. Din haar ik zo’n beetje dezulfde smoak en zag t ter veur Zwoantje nait zo maal oet. Zo zai je mor weer, dat je der mit n beetje overleg mainsttied wel oetkomen. Of nait din.
Bie de kovvie weer appelgebak. Ik zee, dat k nog vol zat van de kerststol. Mit aaie, docht k ter achteraan.
Smiddoags om drij uur was t weer zo wied. Waarm eten. Wie begonnen dizze raaize mit n bakje genoat en n flotte majonaise der op. Vot mor.
Dou kwam ons hoogtepunt. En dat doun wie elk joar mit kerstdoagen. n Lekkere vette, spekreloade. Dij haar ze veur de radio ruild veur twinteg weckvlèzzen. Lekker man.
En wie haren der spruten bie. Mit dizze raaize eerappels. Mit vette sju. En din mag k dat geern op mien bord deur nkander hìnhaauwen. Ain grote bakke specie der van moaken. Oh…, lekker. Mor dat was nou net wat volgens Zwoantje nait kon mit kerstdoagen. t Was ongeveer t zulfde as mien kerststol mit aaie. “Harregat,” zee ze “wat bist doe toch n vrezelke boer.” En dou ik zee, dat k de netuur n beetje holp, dat t in t lief ook ja ain grote, vette kloete wordt, dou kregen wie toch weer n beetje hikhakkerij. “Vrede, vrede,” ruip k nog, “t is midwinter hur.” Ook hier kwamen wie vanzulf weer goud oet. t Eten wör dus nait preusd.
Dou kregen wie t toetje. En ik mag wel zeggen, mien persoonlek hoogtepunt. Want wat haar Zwoantje weer moakt: inzette steufde sokkeraaiperen. En dij doun wie din op n twijbak. Oh, dat is zo lekker man. Dij kregen wie vrouger ook aaltied bie ons moeke. Mor dij haar t gewaaide der van te veuren al oethoald, zeg mor, din konden we ze zo opzoegen. Zwoantje dut dat nait. Heurent mouten wie nog ofkloeven. Dat is modern zegt ze. Joa lu, ie mouten mit joen tied mitgoan, alderdeegs tiedens midwinter.
Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf
Boerenverdrait…
Kil en kèl, kold en grel
kikt d’olle boer over zien laand en denkt aan zien vraauw.
Veur joaren trug is ze hom ontvalen.
Laifdevol denkt e aan de joaren woarin ze zied aan zied t laand bewaarkten.
Veul tied om te proaten was der nait. Achterof haar e heur nog zoveul zeggen wild.
n Troan glidt laangs zien neuze.
Hai sloet zien ogen en in stilte van de mörgen heurt e heur stem weer.
Mit n veeg van zien rooie buusdouk snoft e zien verdrait vot
en mit zaachte stem sprekt e zachtjes de woorden: ‘ik hol van die…….’
Blokkie om
Deurbel geit en ik dou open.
Buurvrouw zegt: “Gaist met lopen?”
Jas aan en in buus de telefoon
veur as t neudeg is, gewoon
en as meistal noar de Vreisestroat.
We kieken noar de meul in t volle licht,
genieten weer van t mooie zicht.
In de baarm een einzoam ros van stoal,
ston der nog gein aner moal,
eigenoar is neit te zein.
Poar bomen wieder in de baarm,
we kriegen t geliek van schrik wat waarm,
Zein we n kerel stoan achter n boom !
Haart slagt wel wat vlugger as gewoon,
bliede dat we met zien beiden binnen.
Wat mout die doar aan de kaant in t gras?
Het e wat verloren wat van hom was?
As stoere vrouwen lopen we deur,
kriegen ons wangen wat meer kleur?
Haand het telefoon al vast.
We kieken nog es over scholder achterom
Noar t stee woar e net ston.
En hou goud ook of ik kiek en luuster,
hij is stil verdwenen in t duuster.
Haand let telefoon weer lös.
januari 07
Woorden
wat binnen woorden
as ze joe nait roaken?
wat binnen woorden
as joe ze nait verstoan?
wat kinnen woorden kepot
moaken, schiere woorden
binnen din vot
woorden, woorden
groot of klain
din pas is heur zin te zain
as joe ze lezen
en wiswoar verstoan.
Hou ik denk, dat Grunneger wereld der over 25 joar oetzigt
Heb k even goud over noadocht. Grunneger wereld as pervinzie zel der nog wel wezen en veul van zich heuren en zain loaten. Denk aan Eemshoaven enzo, mor ons Grunneger toal wordt aal minder sproken.
Elk joar ien meertmoand-dialectmoand moak ik t mit op schoulen. Aal minder kiender kinnen t proaten. Olders en grootolders proaten tegen nkander wel Grunnegs, mor mit kiender en klaainkiender wordt der Nederlands sproken.
Schane vien ik dat, want wat kinnen wie ien t Grunnegs mit enkele woorden nait aal méér zeggen as ien t Nederlands mit haile zinnen!
oet t Oethoesterboukje (2006)
Roemte
t Is al wel vatteg joar heer dat t gebeurd is. Zai waas nog mor net zeuventien worden en hai waas nait veul older. Ze wazzen net traauwd – een mottje – en ze wazzen aldernoarste wies mit nkander. Ientied haren ze heur hoeske op stee en potje kon gaauw kommen. Dou t ducht heur zo wied waas, wer dokter der bie roupen. Zien oordail waas kort en dudelk: mot eerst meer roemte kommen en vot waas e weer. Jong en t wicht keken nkander mit grote angstogen aan. Zai omdat ze baang waas veur t vremde dat ter te gebeuren ston en hai omdat e heur pien nait votnemen kon en tja, roemte…. Heur hoeske waas hail luddek. Wat non? Ber van t Gruine Kruus ston ien koamer en dokter haar toch ook wel geliek, t waas slim vol. Ze keken nkander ais aan en dou kreeg t jong opains lichtjes ien ogen: koamer mos mor leeg moakt worden. Mit heur baaident hemmen ze t hoesroad der oetsleept noar t achterhoeske. t Waas n mooi zetje loater worden, mor ze haren t veur nkander kregen. Dou dokter weer kwam om te kieken hou ter bie ston, zaten ze mit heur baident mit gat op ber – stoulen stonnen ja ien t achterhoes. Dokter keek vrimd op van aal dij leegte ien koamer. Hai snapte wat zien gezegde teweeg brocht haar en richtte hom mor gaauw op t onderzuik van kroamvraauw.
En, ook doar waas roemte kommen. t Duurde mor eefkes meer, dou laag der n mooi en gezond kiend ien moekes aarm.
oet t Oethoesterboukje (2006)
Zoaterdagmiddeg
Eerst wat ien toen kraabd, t onkruut gruit mie onder handen vot. k Heb toen overnomen van schoonvoader, dij haar der n net spultje van en komt elke vrijdag kieken, kin t dus nait sloeren loaten.
Wat röt holt weghoald, buurvraauw ging der ook maank. Zai het t holt ien n beste bult veur deur en bokt heur hailtied ien n slim kört rokje. Aander kaant opkieken mor weer.
Soaterdoags doun wie ook aaltied bosschoppen, mooi waark , ik mag groag winkelen. ‘Magst bliede mit mie wezen’, zeg ik aaltijd tegen vraauw as ik dij Manlu met sjekkie ien snoet veur winkel zai stoan te wachten. Toun vis eten bie Landman op Termunterziel, poar klaaine scholdjes mit genoaten. k Loat viske smelten op tong en dou ogen dicht, aans du k dat allaain bie tandarts of bie n smokje. Nog bie familie laangs west ien Nijwol en noar hoes, vraauw ien billen knepen en voetballen keken, kwam nait veul van terecht, haar beloofd poffert te moaken, vuil mie nait tegen van miezulf, maar haile keuken waas n dikke swieneboudel.
oet t Oethoesterboukje (2006)
Gea
k Heb die altied aal n braif sturen wild, mor ik duurde nait. Want doe bis sums hail aans as da’k geern wol dastoe waas. Ik aarger mie sums bont en blaauw aan die.
Doe brings mie altied mor weer aan t twieveln. k Wil groag wat kilo’s kwiet en as k soavends op ber lig din moak ik de grootste plannen, ik zel nait snoepen, ik goa vro te ber oet en din n hail end aan loop. Teminnent das t plan. Mor as t anderdoags is, din fluusters mie ien: ach blief toch nog even liggen, t weer is ja zo slecht, welke idioot gaait nou op sjaauw en ain zo’n koekje dat dut toch niks.
En t vervelendste is da’k die din ook nog geliek geven mot en da’k noar die luuster.
k Bin nait zo staark da’k die de boas bin en doar baal ik nuver van.
k Hoop dastoe nou begrepen hes dat ik wil dastoe wat voaker dien kop hols en mie mien gang goan lets. Zo das der oet en dat lucht oareg op.
Oet t Oethoesterboukje 2006
Vrundschop
Vrundschop
laaidt mie t leven deur
vrundschop
k stoa der nait allinneg veur
vrundschop
is veur aal minsken
vrundschop
kin k mie aaid beders wìnsen?
vrundschop
in mien dörp, mien stroat
vrundschop
vot is din aal hoat
vrundschop
veur riek en aarm
vrundschop
makt n kold haart waarm.
Doar stonnen ze, met de boksem op heur hakken
(Overnomen uut Chuddy’s dagboek, n joar
of wat leden)
Eindelk kìn k mien oaventuren en wetenswoardigheden kwiet aan jim. k Zal mij eerst even veurstellen, anders wieten jim niet met weI jim te moaken hemmen. Ik hiet Chuddie en bin n wichtje van ruum twaalf joar en heb eiglek al een huul mìnsenleven achter mij. Ik beleef alle doagen weer wat nijs, teminnent as doar de gelegenheid veur is. Ik woonde eerst ien Nuus, mor nou alweer een joar of zeuven ien Moarum. Ik bìn geboren op 25 oktober 1991 ien t Drentse Fluitenberg. Zo, dat wieten jim dan ok weer. As k begun te vertellen over mien oaventuren, dan bìn k nog lang niet uutproat. As ik an t strunen bìn ien de natuur, dan loop ik t liefste n beetje lös. Lekker snuffeln en haard lopen over bospoaden en langs de slootwallen en op t veld. Met een rötgang over t graslaand, vliegen ien t spoor van hoazen of knienen of wat dan ok. Ik ruuk alles en mien adrenaline giert me dan deur mien lief. Ik duur t eiglek niet te zeggen, mor ik doe t toch… We bìnnen al n moal of wat aansproken deur n boswachter, omdat mien boaskes zuk niet aan de regels hielden. k Was niet aan de lien, t was mij best. t Liep wonderboarlek altied met een sisser of. Een bulte mìnsen bìnnen stoapelgek op mij. Twee joar leden was k nog op vekansie ien Frankriek, en wel ien Normandië. Ik vond der slim waarm en heb t oflopen joar, omdat ze der weer hen wollen, mor besloten om noar t hondenpension te goan. Dat was mor goed ok, want ik heurde dat t doar weer slim waarm west was. Ik miste mien boaskes wel, mor die weken wazzen of te zien. Ik goa nog even terug noar Frankriek. Het kwam een poar keer veur dat de mìnsen groag met mij op petret wollen en dat gebeurde ok. Woarom? Omdat k n verdraaid mooie meid ben natuurlek. Veul mìnsen die noar mij kieken, worden geliek stoapelverliefd op mij. Sums bìnnen der ok minsen die niks met mij hemmen en ik niks met heur, mor doar lig ik niet wakker van.
Het begun van t verhoal heb k een beetje ien roadsels schreven, mor ik wil nou toch een tipke van de sluier oplichten. Ik bìn gien mìns, mor kìn der wel huul goed met om goan. Ik begriep ze goed en verstoa een hule bult woorden. Roar is dat, ik schrief nou veur jim ien t Westerketiers, mor ik bìn met de Nederlandse toal grootbrocht. Toch bin k een oardege Westerketierster worden. Ok mag ik wel zeggen dat k een verdraaid goed huus troffen heb. Ik ben een echt moatje van mien beide boaskes. As der even tied is, goan ze met mij noar de Duurswolderheide of noar t Letterbetterdiep, het Leekstermeer of de Hoornsche Plas woar ik voak lekker zwemmen kìn. Sums goan we noar de zeediek bij Lauwersoog, mor dat zolde wotter ien de bek dat vien k mor niks, k wor der een beetje beroerd van. De hoge golven van de zee vien’k heerlek. Ien de week loop k de meeste doagen lekker lös langs de Pierswiek, behalve ien t broedseizoen, dan moet k vanzulf aan de lien. Hoe k der uut zie? Ik kìnt as volgt beschrieven: Ik liek wel n beetje op n roodbonte koe, mor dan op n schoal van één op vieftien of zo. Ze kommen ok steevast op mij of as k bij heur langs loop. Huul veul minsen hoalen mij deurmekoar met n Drentse petrieshond. Ik liek der ok wel een beetje op, mor k ben der ien de verste verte gien femilie van, ik ben n kleine Munsterlander, hier beter bekend as de Heidewachtel. Mien jachtienstinkt zegt dat k op eendenusten en al zukswat ofmoet, ik kin der dan niet ofblieven. Het is mien zwakte, mor t zit ien mien oard. Ik ruuk zukswat al van grote ofstand. Vanwege dat bin k net een kiend, die allìnneg ien de buurt van een sukkerpot is, ok die kìn der niet ofblieven. De positieve kanten van mien karakter binnen: Trouw, altied bliede en opgewekt, nooit saggerijneg, schoon op mezulf en al zukswat hen. As wij de weekends weggoan met onze Kipcaravan, dan heb k mien eigen tentje, t was wel even wennen, mor ik bin allang bliede dat ik met mag. Een ander geval: Mien boaskes wadden op t lest van feberwoarie van t veureg joar een weekje noar Tenerife, lekker noar de zun. Ik mog
niet met, ik begriep dat best. Ik bin noar t hondepension west ien Drachtstercompagnie. k mag doar nou wel geern hengoan. De eigenoars hemmen zoveul liefde veur mij en d’aandre honden, ik kin t elkeneen aanroaden . De leste keer har k n huul lief speulkameroadje, k begon der van te hollen.Toen k doar veur t eerst uutvanhuus was, mos k wel wennen en sprong een gat ien de lucht toen k mien boaskes weer terug zag. Zoas k zee, ik beleef altied weer wat aans. Wat ik lest beleefd heb, is n beetje ongeleufweerdeg, mor toch is het woar gebeurd. Een van mien boaskes gooide een flinke stok ien t wotter van n vennetje bij Trimunt. k Stoa dan al te trappeln van ongeduld om t wotter ien te goan om die stok der weer veur heur uut te hoalen. Zoas jim misschien wel wieten, een Heidewachtel waarkt groag veur t boaske. Noa dat ik ien t wotter was, docht k even jim kinnen mij wat, ik zwem eerst noar t nust ien e boom die vlak boven t wotter hing. Een moand of wat leden zatten der jongen ien, k wis t nog as de dag van guster. k Roakte verstrikt mit mien ket ien één van de takken die ien t wotter hingen. k Docht geliek: “Hast der nooit hengoan moeten.” k Lag doar al te wottertrappeln, zeg mor gerust ik lag ien onmacht. En zoas jim wieten, hollen wij dat niet zolang vol. Mien boaske zag dat en moande heur vriendje om het wotter ien te goan om mij te redden. Hij moakte bliksemsnel zien boksem los en trok zien schoenen uut. Het duurde heur wat te lang en ze begon zuk ok al uut te kleden. Beiden stonnen ze doar op de Leidiek op t fietspad met heur boksem op e hakken en plots schoot ik weer lös. Ik zag de gezichten glundern en ik was bliede met heur. Op t moment dat ze weer ien de kleren gingen kwammen der vier fietsers ien heur richting. Wat moeten die mìnsen wel niet docht hemmen? Wat zollen ze doar aalmoal bij dat vennetje uutvreten hemmen? Ze mochten het zulf ienvullen, want mien boaskes wadden allang bliede dat t zo goed oflopen was met mij. Loater was ik as figurant aanwezeg op t oogstfeest op t terrein van de firma Diekzand, tiedens t project “Duzend joar Westerkwartier”, ik vuulde mij doar as n viske ien t wotter. k Heb er zulfs de krant nog met hoald, n groot petret van mij met mien boaske op t veurblad.
De leste tied ben k sums wat aan t sukkeln, mor Astrid vecht veur mij. Ze wil mij tot t leste moment kost wat t kost n goeie olle dag bezörgen. Ok mien aner boaske die eerst niet van honden hiel, mor toch stoapelgek op mij wer, wil dat.
Kursk
Oet mesienkoamer negen
viskten baargers t kedo
dat Wanjka nog veur Irma muik
kiek wichtje
pabbe is n vogeltje
hai sweeft nou in zee
en dat popke
komt pabbe oazem brengen
doar onder in zee
woar bankjes stoan
om oet te rusten
van de daipe raaize
laif wichtje
blief pabbe oazem brengen
want dat popke dat bist doe
Vertoalen in t Oost-Grunnens:
gedicht van
BART FM DROOG
Kejak
Joa, hai staait ter al weer, bie joe zeker ook wel? t Was van t joar aans wel n hail gedou.
Wie hebben noamelk de gewoonte elk joar n week veur de kerstdoagen n boompke te kopen.
Van t joar kon dat nait. Wie mozzen zo’n kunstkerstboom hebben. Teminzen, dat zee Zwoantje, mien laive vraauw. Ik keek heur es aan. k Heb wat tegen aal dij kunstdingen en zeker tegen zo’n kunstkerstboom. Want elk joar as wie n boompke in de pot zetten, din het dat toch wat. Dat dut mie din denken aan vrouger, as ons pa t boompke, dij we mit nkander oetzöcht haren, in de koamer zette. In n emmer en om dij emmer tou haren wie din rode crêpepapier vollen dij moeke aan d’achterkaante, oet t zicht, vastzetde met plakbaand. Elektrische verlichten haren wie vanzulf ook nog nait. Wie haren der echte keerzen in, dij op d’eerste kerstdag veur de helfte opbrandden en n dag loater haildaal. Der ston din aaltied n emmer wotter noast en wie mozzen mit nkander acht geven of der gain braand kwam. Veur t keersvet haren wie olle kranten onder de boom legd, dat leek wel nait zo mooi, mor dat heurde der net zo goud bie as de piek, dij wie kinder om de beurt in t topke van de boom zetten moggen. Pa mos ons din wel even optillen vanzulf, aans wol dat ja nait. Joa, vrouger.
Van t joar wol Zwoantje dus n kunstkerstboom en ik nait. Dat betaikende dat we van de week noar Stad gingen om aine te kopen en doarbie ook nog, zo as Zwoantje dat zee: “n Komplete nije balenboudeltje.” Want dat van ons, dat kon beslist nait meer, zee ze. Wat was t doar drok, bie V & D. De laange riege volk, dij de roltrappens opging, dee mie denken aan n hail drok bezöchde begravvenis, mensen keken der ook zo bie oet. Wie mozzen noar boven. Noar de kerstofdailen. Doar was t nog drokker. En waarm, t leek wel zummer. t Was aans wel schrikken doar. De goudkoopste boom, dij wie in t gedrang vinden konden, dij kostde 99 euro en was mor laifst I meter 85 hoog. Hai haar ook n noam: “Luxe kunstkerstboom, besneeuwd. Model: Pacific Alpine.” “Pacific Alpine. Dij nemen wie, doar kinnen we joaren mit veuroet”. Wel tot aan t ènde der tieden docht ik, want dat kin zo nait oetblieven. Ze waren ook zo vrundelk doar, om op de verpakken n “verlichtingsadvies” te geven. t Dee mie slim denken aan n rekloamecampagne van Vaaileg Verkeer of hou dat nou ook hait. Twijhonderd lampkes. Alderdeegs dát maggen je nait meer zulf waiten. “Der mouten twijhonderd lampkes in,” kraaide Zwoantje. Dij von dat ducht mie mooi. Nou kostten viefteg lampkes al sikkom tien euro, dus ie kinnen wel oetreken houveul piene mie dat dee. Dou mozzen we nog balen en zowat hebben. Dij haren ze doar in wel zeuven kleuren. Wait je wat Zwoantje hebben wol? Kejak mit gold! Kejak mit gold; k haar nooit docht, dat zowat beston. En wie haren zulf al joaren van dij mooie witten, mit n beetje aankoukte snij der op, zo as t heurt. Mor nou dus: kejak mit gold. Even loater stonden wie doar bie de kassa te wachten in n laange riege. In de loop greep Zwoantje nog even n poar andere ‘noodzoakelke’ dingen mit. n ‘Tiny Tin Holiday Candle’ veur 5,95; n ‘Baby’s eerste kerstbal’, ook veur 5,95 en…, nee, ik kin nait wieder.
In hoes mos de boom votdoadelk optuugd worden. Aal mit aal was t dik twij uur wieder veur alles der ston en t aalmoal op t juuste stee hong.
t Dee mie sikkom zeer aan d’ogen, aal dat kejak mit gold. t Blonk ter over. Nou haar Zwoantje der ook n vogeltje bie kocht, dat leek ook ja zo schier in de boom. Vanzulf ook kejak mit gold. Dat baistje haar n mooi steetje kregen, boven in d’boom, mooi in t zicht. Nou… hebben wie ook n katte, ons Mieke. En n hond, ons Flipke. En…, wie mozzen soavends nog even op veziede.
Dou wie weerom kwamen ruip Zwoantje, dou ze de koamer inkwam: Inbrekers!” Mor t waren gain inbrekers. t Was Mieke, dij boven in de boom sprongen was om zien vogeltje te vangen.
Dat was lukt, mor d’boom was plat goan. Dou was Flipke op batterij komen. Zwoantje haar noamelk aal van dij sokkeloaden kerstkransjes in de boom hongen. En zo gek as ons Mieke is op vogeltjes, zo geern lust Flipke sokkeloa. Dij haar dus aal de balen zo’n beetje verrampenaaierd op zien jacht noar sokkeloa in de omvalen kerstboom.
En zo gebeurde t in de donkere doagen veur Kerst, dat d’olle, vertraauwde balen der weer heer mozzen en gaf ik Flipke soavends gloepstreeks nog n poar kerstkransjes, want ook daaier verdainen soms es wat extroas.
Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf
Van oost noar west en sums weerom (3)
Twinteg joar woond ien Oost-Grunnen, ien Midwol, hoofddörp van gelieknoamege gemiente (al kon je dat mor beter niet zeggen tegen de noabers uut Oostwol, wollen nog wel ies wat niedsk reageren). Twij decenniums met snöddebelschool, legere school, MULO ien Scheemde en kweekschool ien Winschoot. (Op dij leste school n joar ekstroa om t platjelopen te kompenseren, biljarten leren en knobbeln slokten n baarg tied op). Die joarenlaange bijschoafderij gijt je niet in de kolle kleren zitten, het mij opzoadeld met rugjeuzeln. Voetballen is der veureerst ien Zuudhörn niet meer bij, ok al heb ik nog wel n “testmatch” speuld, met kollegoa Dries Pepping en gymmeester Appie Hansems, die was betoald voetballer west bij Be Quick (as ik t goed heb, komt doar t woord “bekakt” vandoan). Aan e kaant stonnen apmoal stuurlu, veul lozer dan wij ien t veld. Je konnen ok wel zien dat Appie Hansems nog niet aal zien talent kwiet was, mor ja, wij begrepen höm haalftied niet. Nee, de stuurlu aan e kaant schudkopten ienpoareg: vrakke lichting dit moal, kontrakt zat der niet ien…. Dat voetballen zat mij vanzölfs wel overal ien, ien t bloed, ien de genen, ien e kop. Moeke zei aaltied: “Doe? Doe hest aans niks in de kop as voetballen” en wel kan t beter wieten as …Krekt! Op e school aan de Frankriekerloan ien Zuudhön, op schoulstee stoan nou van dij meroakelse appartementen, wer op t plein niet voetbald (al demonstreerde meester Wibbens wel ies hoe dat ging, hij as voetballer en deugennieten as bal…). Proat over voetballen wer der wel, benoam over de Europa Cup wedstrieden van Ajax en Feijenoord. En over d’eigen klup vv Zuidhorn, woar ik binnenkwam as ienvaller jeugdtrainer. Olderkemizzielid Hinnerk Zielstroa ging onverdachts noar t ziekenhuus en ja, zo’n jonge schoolmeester kun je multifunktioneel ienzetten. Ik kwam ok hannen. Wij bennen nooit te kört kommen, mor ja, we haren ok n goie “no nonsense” veurzitter, Alze Noordveld. t Was destieds mor n kleine groep, met ervoaren lu as Hero Smit, Wietse Hansmoa en kieper Gerrit Diekstroa. Der waren allent mor A- en Bjunioren, van zeuventallen was gien sproake, van voetbalkebouters wer nog niet ies dreumd. Schoolvoetbal was der ok, op e dinsdag noa Pinkstern, elk joar weer. Meester Diek uut Noordhörn was de regeloar en de Zuudhörnjeugdleiders floten de wedstrieden. Meester Diek vruig mij noa n poar joar of ik höm helpen wol (“k Vertel die loater wel woarom…”), zo rolde ik schoulvoetballerij ien. Ien 1972 was meester Diek zo wied dat e stopte met zien onnerwieswaark aan e noordkant van t kenoal. Wij wonen doudestieds ien Zuudhörn aan de Cleveringaloan. Op d’eerste zoaterdag van de zummervekansie, tegen de middag, stapte meester Diek de koamer ien, rook onze grauwaarten met uutbakken spek (wij lusten dat ja t hiele joar deur) en zei: “Mmmmm, dat zol k ok wel hemmen willen, mor ja, mien moag verdragt ze niet…” Hij vertelde dat e n ofsproak met wetholder Gerard Timmerman moakt haar, votdoadelk met ziektepermizzie en dan loater woarschienlek hielemoal ofkeurd, wis en vast. Dan kon ik ja as zien opvolger noar Noordhörn, wetholder zag t ok wel zitten. Nou, doar zit je dan ien t begun van vekansie. Kunnen we der nog over noadenken? Meester Diek von niet dat t neudeg was, mor veuruut dan mor. Enne van t verske was dat ik noa de zummervekansie de brug over ging, zo mor noar de school aan d’Oosterweg, dij ik zuneg kende. (Ik was nog niet voak ien Noordhörn west, allent veur de jeugdwielerronde van Hinnerk
Miedemoa, mos ja n verslag ien e kraant).
Tiedelk, meester Diek was nog niet ofkeurd. Doarom kwam der ok veureerst niks van verhuzen, doar waren w’ok veul te schieterg veur. Mor ja, as Noordhörn je ienmoal te pakken het….
Grunneger schoamte
Olle Bone het t makkelk op grèns van 2006 en 2007. Van Jan Sleumer (kurzeslaaider in Oethoezen) kreeg e n laange braif mit bovenstoand opschrift, huift e zulf nait meer te bedenken. Loaten we Jan mor eerst even aan t woord loaten:
Dat ons Hogelandster schriever en dichter Jan Boer groag stiekels steken mog, maag bie elk bekend wezen. Dat e ien zien aigen toentje wel es wat van zuksent stoan lait, kin ik hail best velen, mor da’k ien ons gloepensgoie, nije literatuurbouk ‘Twee eeuwen Gronings’ las: ‘Merkwaardig is overigens dat de man, die zo gloedvol dichtte “Schoamt joe nait joezulf te wezen!” tegenover mensen die hem jarenlang van nabij meemaakten nooit een woord Gronings als spreektaal gebruikte’, doar wer ik zo kèl van dat ik hoast noar fles grepen haar!
En dìn komt t, Jan gait wieder:
Mit tegenworrige Redactie van Ommelander Courant is t nog veul slimmer as mit ons dichter van destieds. Redactie mot n poar regels oet Jan Boers gedicht ‘Grunneger zulfpetret’ op hom zulf betrokken hemmen: ‘Ons volk zien toal dudt op behold/moar ‘t Hollands brengt
hom wieder!’
Hai doch, das mie wat! Jan en zien lu binnen vergreld, kwoad, hoagels! En nait zo mor:
Omdat wie ien Oethoezen mit n cursus Grunnegers aan loop binnen, haren wie
n persberichtje noar Ommelander stuurd, ien t Grunnegers vanzulf.
HISTORICUS HARM VAN DER VEEN IEN
BIBELTAIK VAN OETHOEZEN
Op dingsdagoavend 21 november, 19.30 uur, zel bekende historicus Harm van der Veen n lezen holden ien bibeltaik van Oethoezen. Op zien onnoavolgboare menaaier zel Van der Veen verschaaiden (cultuur) historische onderwaarpen aan snee brengen.
Niks mis mit, liekt mie, begriepelk veur elkenain en vanoet n kurzes Grunnegers schier brocht, zo heurt t! Mor bie
’Ommelander denken ze doar aans over.
Leste zin wer deur redactie overzet ien t Slapsma-Tiessens-Nederlands:
‘Op zijn onnavolgbare manier zal Van der Veen verscheidene (cultuur)historische onderwerpen aan snee brengen!’
Vergreld deur dat ongevroagde overzetten schreef kurzesgroep-Sleumer n ienzonden braif, ien Slapsma-Tiessensstijl, aan Ommelander Courant, mit n nuigen om toalopvatten van Ommelander te verdudelken. Beetje speuls, mor kloar as wat, veur n goie verstoander:
IENZONDEN BRAIF
O.C. tegen ’t Gronings in de O.C
Sinds september jl. zijn wij in de bibliotheek van Uithuizen aan de loop met een cursus Grunneger toal. Een van de cursusonderdelen is een lezing door de bekende Groninger historicus Harm van der Veen. In het voren stuurden wij een persbericht naar de Ommelander Courant. In het Gronings vanzelf. De O.C. is gericht op de Ommelanden en daar wordt door een meerderheid nog steeds Gronings gesproken. Dat zal de redactie ongetwijfeld bekend zijn. Tot onze verbijstering bleek onze Groningstalige tekst door de redactie toch zomaar in het Nederlands te zijn overgezet. Ongevraagd. Met de vertaling van één van de zinnen was de cursusdocent slim blij: ‘Op zijn onnavolgbare manier zal Van der Veen verscheidene (cultuur)historische onderwerpen aan snee brengen!’ Die vertaling komt de docent goed te pas, omdat het een schoolvoorbeeld is van het zogenaamde Slapsma-TiessensNederlands. Niet alle cursisten wisten tot dusver wat dat was, maar nu wel. Toen het tot de klas was doorgedrongen dat de O.C. geen teksten in het Gronings opneemt, raakte iedereen zeer vergreld. Een van de leerlingen werd zo glin in de hakken en ze begon zo tegen het taalbeleid van de O.C. op te steigeren dat ze het hoofd helemaal rood kreeg. Ze riep woest door de klas heen: ‘Ik schrijf morgen nog een brief naar de O.C. en zeggen mijn abonnement op!’ Gelukkig hebben wij haar het halster weer kunnen aanbinden, want haar reactie vonden we toch wel wat te slim voor de Ommelander Courant. (Rietema’s Uit het Dagboek van Mevrouw
Slapsma-Tiessens stait ien de Bieb!)
Docent en cursisten Grunneger Toal, Uithuizen.
Noaschrift redactie O.C.: U heeft weliswaar gelijk dat een deel van de NoordGroningers nog steeds Gronings praat, maar de ervaring leert dat niet iedereen in staat is om het ook daadwerkelijk te lezen.
……………………..
Bìn je der nog? Of is joen boksem der ook van ofzakt en mout j’om eerst weer wat omhoog sjorren?
Noaschrift Docent (nait ien kraant): Dit antwoord wordt ien t Grunnegers n ‘slapscheet’ nuimd.
Reacties van aandern op n rondzendbraifke van Jan Sleumer over dit onderwaarp::
Grote klasse! Holst mie op de hoogte?
Moi! Zo heur’t! ‘t Zel mie benijen.
Wat ja schier, de vlammen slagen mij uit van blijdskap! Wij laten ons niet onder t moes stoppen, o zo.
En nou mouten zai mit t woater veur dokter, liekt mie tou.
Geweldig, hier zal mevr. SlapsemaTiessens het helemaal mee eens zijn. Het is toch ook wel slim eelsk om je moederstaal niet in de krant te willen zetten. Aldernaast. Om ruig in de kop van te worden. Wat een verbeeldens om zo te doen. Pak ze maar aan hoor, daar hebben ze t naar maakt. Ga der maar mank. Hemmen ze verdiend ja. Het kan mij niet slim genoeg te keer gaan. Ken best wezen, dat ze t niet plaatsen, maar daar kunnen wij dan helendal niks aan doen. Hemmen wij ons best daan.
t Aargument von ik nait slim staark. Postdoevenoetsloagen worden toch ook nait òfhankelk steld van t aantal leden van de Noorderkoeriers?
Antwoord van Jan Sleumer op ain van de reacties:
“Mien cursisten en ik waren eerst verbalderd en dou vergrèld dou wie deur haren dat Ommelander gain berichten ien t Grunnegers òfdrukt. (Behaalve ien advertenties vanzulf). Mit t negeren van cultuurhistorische achtergrond van n groot dail van heur lezers drukken ze ainks heur minachten doarveur oet, ducht mie. t Is wat singelier dat Grunnegers hiertegen mor nait ien t verweer kommen. Ik heb al zukse reacties had as: t helpt ja toch aalmoal niks! Wils allain mor dien principes der mit deurdrukken.
Ons klas haar hoopt op n hail praan kwoaie reacties ien Ommelander Courant, mor der kwam niks.
t Haile couplet oet Jan Boers gedicht ‘Grunneger zulfpetret’ gaait zo:
Ons volk zien toal dudt op behold, Moar t Hollands brengt hom wieder! Zien toalwil wordt nait hait of kold, Hai blift n lauwe strieder.
Lu, ik heb t der nou wel aan tou. Woar staait fles?
Nou, wat heb’k joe zegd? Olle Bone is n baarg dank verplicht aan Jan Sleumer en zien dappere kurzisten. Dij heuren nait bie de laauwen. En Olle Bone ook nait, hai klimt, noodziend mit krukke en rolstoule, op de barrikoaden! Veur wat der nog over is van ons Grunnegers, dat mout broekt/bruukt worden, ook in d’Ommelander! Kom op, redaksie van Ommelander, loat joe nait kìnnen! En aans mor op kurzes, in 2007!
Herinnering komt of ik aal of nait wil…
Voak zai ik beelden oet mien kienertied.
Sums loat k ze goan, sums stop ik ze bezied.
n Boerderij, n appelhof, ol gracht.
Moeke dij mit ons zingt en speult en lacht.
Pa dij elk plekje kin op t laand, op aarf, ien sloot.
Zai binnen nou aal weer hail wat joaren dood.
Dat babyhokje met ons ludje Riekske.
Dij pereboom as k over brugke toen ien fietste.
k Loop over laange woagenpad noar diek.
Aan baaide kanten koren, klaproos en kamille, kiek.
Refrein:
Hier was t dat ik veur t eerst verkering kreeg
en hail wat veur femilie thoes verzweeg.
Eefkes ien onnerwaal bie pomp op ree.
De laive woorden dij hai zachtjes tegen mie zee.
Ik wait nog dat hai hail mooi taiken kon.
Mor ja, of n mens doar wel van leven kon.
n Bult lachen doan en hail veul braiven schreven.
Wie dochten dat wie altied bie nkanner bleven.
Elk wis dou destieds dat wie bie nkanner heurden.
En dou was t doan … k Wait nòg nait hou t gebeurde.
Refrein:
Herinnering komt of ik aal of nait wil
aan Meulens, aan kerktoren en aan daip bie Noordhoes til.
Ien Ainerom bin ik geboren.
Ien Paiderboeren ston t olle stee.
En vuil ik mie aais wat verloren,
din goa k noar diek. Doar vien ik vree.
En vuil ik mie aais wat verloren,
din goa k noar diek. Doar vien ik vree.
k Woon nou ien stad en dat is ook wel mooi.
Mor k zai gain gruinlaand meer en ook gain ruders hooi.
Gain leventeg tafereel van schoap en kou en peerd.
Van boer dij noa zien waark noar hoes tou keert.
Cultuur en zukswat heb ik apmoal bie de hand,
Mor k heb te veul van stad en wat te min van t laand.
Der staait n hoge flat aan aner kaant van stroat.
Gebrek aan oetzicht is wat ik op t mainste hoat.
Onmedeleke roemte en dij verre horizon,
k Wol staarmswoar dat k doar elke dag noar kieken kon.
Refrein
Sunterkloas
Zwoantje is vergreld op mie. Ze het al twij doagen niks meer zegd. Nou komt dat vanzulf in de beste hoesholdens wel es n moal veur en loaten we eerlek wezen lu, voak heb je din ook baaide n beetje schuld, nait din. En ik zel de leste wezen, om te zeggen, dat k nooit wat verkeerds dou, mor dizze raaize kon k ter staarvenswoar echt niks aan doun. Hou oft kwam? Bie touval mos k invalen as hulp-Sunterkloas, want d’echte, dij haar t wel zo drok. Hai kon beslist nait overal komen.
Mor, kinder, dizze hulp-Sunterkloas het nait bie joe west, ie hebben aalmoal d’ainege echte had, mor ik ging noar… zeg mor, n ander stee.
Nou mout k joe eerlek bekinnen lu, dat k nait zo’n held bin in dij Sunterkloazenboudel en ik wol din ook beslist nait. Ik zee ook eerst hail beslist nee, dou ze mie vruigen. Ik docht, da’k mie der zo wel mooi van ofkummeln kon. Mor dou kwam der n stem oet d’houk van d’koamer:
“Ie huiven nait langer aan te dringen hur, want kiek, mien man hier, dij duurt zowat nait, dij is zo te reken n dikke schietnood. Veur dij radio proatjes moaken, joa, dat duurt e nog wel, mor din kin gain aine hom ook ja zain. Nee, in t echt… dat duurt e nait, op gain stokken noa, joa… zo is e nou ainmoal.” Dou ze dit zegd haar, ging ze rusteg wieder mit braaien.
“Ik dou t,” zee k. “Ie kinnen op mie reken.” k Gloop nog es noar de handwaarkhouk, bie ons in d’koamer. Ze waren der slim bliede mit, zeden ze. Och, oft goud gaait of nait, as ze der mor aine veur hebben hè. Mor, dou kwam t. t Bleek, dat ze ook nog gain Swaarte Piet haren, want bie n hulp-Sunterkloas, heurt ook ja n hulp-Swaarte-Piet. Ze haren stad en laand al ofzöcht, zeden ze en ze konden gainent vinden. Joa, n ol man van viefenzeuventeg, dij wol nog wel, mor dij vonden ze toch wel wat minder geschikt.
Swaarte Piet kon ook ja nait older wezen as Sunterkloas, dochten ze en wat ook nog n klaaine rol mitspeulde, zeden ze, dat was dat d’olle boas gain vief menuten zunder zien sloatje kon.
Ik mos ze geliek geven. En zo zaten wie mit nkander nog es even noa te denken of wie n goie hulp-Swaarte-Piet wozzen. In d’houk van d’ koamer was t net of de braaipennen n beetje langzoamer begonnen te tikken.
Meschien,” zee k, “meschien wait k nog wel aine.” En k zee wel ik op t oog haar.
“O nee,” zee ze. “In gain honderd joar.’
“Nou, over honderd joar is de bedoulen ook nait, t gaait om zotterdag, of eh…, duurst soms nait.”
Ie begriepen zeker wel lu, dat ze der nait onderoet kon, noadat ze zoveul proatjes haar over mie. En was ze doar nou zo kwoad om, denken ie meschien. Nee, dat was t nait. Nee…, dat haar nog n vervolg.
Want, kiek lu, ie waiten t ja wel, wie hebben mit ons twijbaaident evenveul te vertellen in hoes. Ik vertel joe niks nijs. Wie hebben om zo te zeggen, de macht eerlek verdaild.
Wie besloeten alles soam en ik geef tou, zo hail enkeld, zo hail òf en tou, overkomt ons t wel es, dat wie der nait in ainmoal oetkomen. Wie mouten der din nog es even wat laanger over denken en in t alderaargste geval holden wie wel es n zetje n hail klaain verschilletje. En k zeg t mit grote schoamte, n hail enkele keer wil dat din wel es laaiden tot n hail klaain beetje hikhakkerij. Gain roezie hur, want dat hebben wie ja nooit. Mor, nog es, t mag mie nait heugen, dat wie dat voaker hebben as…, nou wat zel k es zeggen. Nee, k begun mor nait te tellen. Je vergizzen joe al gaauw n poar moal.
Om kört te goan, wie hebben dus in hoes baaide evenveul te vertellen. Mor…, oflopen zotterdag was t aans. Ik was Sunterkloas en Zwoantje was dus Swaarte Piet.
En Swaarte Piet is nou ainmoal de knecht van Sunterkloas, dat heb ik ook ja nait oetvonden. Hai mout de staf van Sunterkloas droagen en t bouk. En de puut mit peperneuten en aander slik. Sunterkloas mag vanzulf op de mooiste stoule zitten.
Ook is t zo, dat Swaarte Piet dom is. Hai is zo dom, dat e nait wait houveul ain en aine is. Schrieven kin e ook al nait. En hij verget alles. Sunterkloas mout hom din ook voak even terechte zetten.
Swaarte Piet is ook aaltied ondeugend, in Sunterkloazen-tied hait dat: “Stout.” Sunterkloas mout hom doarom ook regelmoateg op de vingers tikken.
En…, in dit geval ook nait onbelangriek: Sunterkloas het t woord. Aaltied. En Swaarte Piet, dij mag allent wat zeggen as Sunterkloas t goud vindt. En as Sunterkloas vindt, dat e zok weer stilholden mout, din is Swaarte Piet gewoon weer stil.
Ook is Swaarte Piet slim smui en mout e van Sunterkloas kunstkes doun. Dat mout. Boven in de wandrekken klimmen bieveurbeeld, terwiel dat Sunterkloas wel wait, dat e hoogtevrees het. En din der nait weer oet duren vanzulf. Joa, heur es even, din mout je mor gain Swaarte Piet worden.
En dat dee Zwoantje nou net wel. En doarom is ze nou kwoad op mie. Op mie! En ik bin der toch ook mor gewoon tegen mien zin inrold. Ik bekloag mie toch ook nait.
Noaschrift schriever: In dizze tied zol ik dit verhoaltje zeker n beetje anders schrieven en t ook nait meer hebben over Swaarte Piet, mor over Piet. Mor omdat dat in dij tied hail gewoon was, heb k t ook nait willen veranderen.
Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf
Aigen tied
stoadeg aan krigt stroat
woar dat ik geboren bin
heur kleur weerom kieken
gezichten van joaren leden
mie aan alsof zai zeggen
willen woar bist west wat
hest doan mien tonge het
gain dainst dut mie verdrait
din begunt elk en ain touglieks
te bewegen gait wieder mit
doaglieks waark net of t haile
mechaniek vannijs opwonden
is stokloper komt mit vergrelde
kop veurbie slachter slipt zien
mezzen bie noaber op baanke
wordt sloatje kaauwd en spijd
vraauw tikt mie op scholder
zegt dat bie de buren aaiber
west het aal goud mien ogen
zain langzoam aigen tied
Noordhorn
maart 2005
Publiseerd in Krödde nr.96 (winter 2005).
Van vruchtboar laand noar glimmende panen
Ol boas zit veur venster, loert noar boeten en lurpt aan zien piep. Hai is mit gedachten bie t verandern van laand om hom tou en prakkezaaiert. Wat willen börgmeester en wetholders en dij roadsleden aan baaide kanten van de gruppe wel mit aal dij nijmoodse meneuvels, zai mit heur nije dörp, woar hemmen zai heur verstand wel. Aal dat beste laand goan ze verandern in wotter en woonderij, net as der aans niks te doun is op dizze wereld.
“Wat goud is, mout je goud loaten,” gromt ol boas verbraand in zukzulf. Woarveur haar hai mit aal dat aander volk den dij pokkel vol waark doan, woar verdainste ook al nait best van was. “t Is ja veur t noageslacht”, was toun t verhoal.
“Niks nije dörp! Zai kennen wel nait wies wezen! Dat laand is mit veul swait en troanen in waarkverschavven kloar moakt, doar mouten ze ófblieven! Volk in dörp mout in opstand kommen en zuk
nait de ogen tou drukken loaten!”
Mit strakke blik en betroande ogen denkt hai aan zien mooie kinderjoaren mit voader en moeke op fietse noar Winschoot of Wedderbaargen, speulen in wit zaand en mit boot deur t wotter in Wedderveer.
Wat gait de tied haard. Ollu oet tied, veen ofgroaven, nou baauwlaand, Lieskemeer weg, haaidevelden, baauwte en loanen. Troanen lopen ol boas over waangen bie terugdenken aan dij tied, dou hai as knuppel in en over sloot sprong noar schaaiden om korhounders te vangen. Loater, de tied van aggewaaiern. Nait dat ol boas n fietjeboksem was, nee ver van dat zulfs. Mor hai kon grammieterg worden, veural om aal dat gesmiet mit geld. Woarom aal dat nijmoodse gedou, net of dörp nait groot genog meer is om te baauwen.
“Man, man wat n boudel, woarom mout dat nou aalmaol?” fluustert hai binnensmonds.
Krekt as ol boas middagdutje doun wil, gait deurklinke omdele en stait doar zien klainzeun Geert van twinteg. Geert komt steevast drijmoal in de weke langs om wat veur oltjes te doun. Geert gait noast ol boas zitten en zugt dat ol aan t prakkezaaiern is. “Bist nait in orde opa, is der wat?” “Hailndal niks, mien jong! k Haar mien gedachten bie vrouger, dou alles aans was, nait zo jachteg. Dou lu nog tevree waren en geld nog weerde haar.” Mit radde slag veegt ol troanen vot en striekt jong deur zien hoar. “Opa, k mout joe wat vertellen en vroag joe ook om road en doad!” Ol is stoapelwies mit jong, nait omdat hai noar hom beneumd is, nee, Geert is n fikse knuppel. Eerlek as gold en nait aine dij in zeuven sloten touglieks lopt, hai is der aaltied veur zien grootolders. Geert vertelt dìn mit bliede stem aan ol boas, dat der n nij dörp op schaaiden van Pruus en Hollands komt mit veul wotter en echte dörpsplaain woar n bult te beleven vaalt.
Jong revelt aan ain stuk deur. Ol boas kikt hom mit zien volle verstaand aan. Wat is der wel mit jong aan de haand? Vanwoar aal dij drokte? Haar t wicht hom de kop op hobbel brocht? Wil ze traauwen, das nog tot doar aan tou, dìn kin dat doch wel aans…..
Geert vertelt over t nije dörp, de meugelkhaid om doar n hoes te baauwen, dij aan t wotter ligt mit verbinden noar Prusen. Je kinnen zulfs mit boot deur daip noar Schanze en zo Dollerd op.
“Opa, kinst leuven of nait, t wicht en heur ollu binnen t der ook over ains dat wie in dat nije dörp wonen goan!” Verboasd deur aal dij veurnemens vragt ol boas woar t hoes dìn wel komt te stoan en wat dat wel aal nait köst en of centerij der is.
Geert vertelt wieder over zien plannen. Ol boas stìnt nogmoals daip as e zugt dat t jong meroakels bliede is, hai luustert verder.
“Opa, kìnnen ie joe dat wel veurstellen, n splinternij hoes aan daip in t nije dorp, woar ie vrouger t laand kloar moakt hemmen veur boeren en op dat laand loop ik mit mien kinder, joen achterklainkinder…..”
Mit grode siek kikt ol tou venster oet, kraabt zuk wat achter op kop. Opìns kikt hai jong aan: “Geert mien jong, doar woar nou baiten en eerappels wazen, doar komt dat nije dörp mit hoesstee veur die en dien Trientje aan t wotter?” Jong kikt ol aan, knikt van joa en legt zien haand op scholder van d’ol boas. Rode buusdouk komt oet buutse en ol boas snokt wat en veegt de troanen weg. Hai zegt: “Goud mien jong, moak
der wat van, mien gelok krieg je!”
Veronica
Veronica, Veronica, gerdienen binnen nog haalf dicht
De zun speult mit dien hoaren, dien wimpers zeven t licht
Dit mag nog uren duren, een dag aan zien begun,
in de mörgenzun.
Veronica, Veronica, om dien lippen speult een lach
Verboasd dien blauwe ogen, knipperen noar de dag
Dien lief nog lang nait wakker, hangst haalf nog in een dreum,
in de mörgenzun.
Veronica, Veronica, dien haand zuikt, noar mien haand
En veur ik wat ken zeggen, ben k in dien dreum belaand.
Doe wilst nog zacht even soezen, veur weer een dag begunt,
in de mörgenzun.
Veronica, Veronica, dien lippen zuit en nat
De dag mout nog evenwachten, het licht zo licht en zacht
Ver vot van alle doagen, veur weer een dag begunt,
in de mörgenzun.
Ik hol van die Veronica, bie mie, bie mie hail dicht
De glimlach in dien ogen, dien glimlach in dit licht
Ik wil hier altied blieven, een dag aan zien begun,
in de mörgenzun.
Op t laid Veronica van Cornelis Vreeswijk
Schan(d)e dat dit nog aaltied gebeurt
t Volgende verhoal is grond op wat der heergong op n British-Airways-vlucht tussen Johannesburg en Londen. n Blanke vraauw van zo’n viefteg joar zat noast n swaarde man. Schienboarliek steurde heur dat, ze raip n BA-gastvraauw.
“Mevrouw, wat is t probleem?” vruig de stewardess.
“Joe zain t schienboarliek nait”, antwoordde de vraauw. “Joe hebben mie noast n swaarde zet. Ik bin t der nait mit ains dat ik noast aine zit oet zo’n aldervrezelkste groep. Geef mie mor n aandere stee.”
“Rusteg blieven, mevrouw”, zee de stewardess. “Op dizze vlucht zitten we zo goud as vol. Ik zel kieken of der n aandere stee beschikboar is.” De stewardess gong vot en kwam n poar menuten loater weerom. “Mevrouw, t is krekt zo as ik docht, der binnen gain aandere ploatsen beschikboar in dizze Economy Class. Ik heb even proat mit de gezagvoerder en hai vertelde mie dat der nog ain lege stoule is in de Business Class. En wie hebben ook nog ain stee in de Eerste Klas.” Veurdat de vraauw wat zeggen kon, gong de stewardess wieder: “Bie onze moatschappij is t nait gebrukelk om aine toustemmen te geven te verhoezen van de Economy Class noar de Eerste Klas. Mor ja, in dizze omstandegheden vuilt de kaptaain dat t schandoaleg wezen zol om aine te verplichten noast n mìns te zitten dij zo walgelk is.”
Dou richtte zai zok tot de swaarde man en zee:
“Doarom, meneer, as t joe goud touliekt, pak dìn asjeblieft joen handpakkeloazie bie mekoar, in de Eerste Klas wacht der n stoule op joe.”
Op datzulfde ogenstond gongen de aandere pazzeziers, dij getugen wazzen van t stoekende insident, stoan en klapten haard. Dit is n woar verhoal. As je tegen rasisme binnen, stuur dìn dit verhoal noar teminnent ain aandere lezer.
TEKST (Engelstoaleg) plukt van internet, oet de barstendevolle stroombraifkebuzze. HERTOALEN:
29-11-2006
Mien Westekwartier
Ik hol van dij
k bin hier geboren
En zunder dij vuul k mij verloren.
Woar k ok bin op disse wereld,
k wil weer terug nor dij,
k wil dien holtwallen zien en ruken,
dien pingo’s en dien schoarse heide op
t veen
dien keersrechte wegen en poaden
met lege stuken,
’t is ollemoal van mij en van elkeneen.
Joarringen in de haarst…
Deur t goldgele bloaderdak taikent zug t geroamte van de winter al òf. Doar woar de boom krampachtig zien bloaderndak pebaaiert vast te hòllen, rukt n straffe novemberstörm aan t leste blad.
De wind buldert en roast en sprekt mit dwingende stem:
Geef hier, loat löss !!
Moar de machtige aik geft t leste dail van de zummer nog nait pries. t Geelbroene blad weerspaigeld de herinnern aan n mooie waarme zummer.
Elk blad wat e verlust bringt hom dichter bie de ring van t volgend joar…. De cirkels van t leven hebben hom vörmt tot de boom zo as e nou is !
n Machtige aik dij weer en wind trötseert.
Joar in, joar oet..
Blad veur blad..
Loat dij mast springen
Nije oaventuren van onze Terry Rist, beruchte opsteukeler. Inzetboar vanoet zien woonploats Noordhörn, mor dat is vanzulfs zo gehaaim as ik wait nait wat! Terry krigt zien bestelns van zien boas Ongkool, vanoet n bunker aargenswoar aan de kust, stoefbie Delfziel, mor ook dat wait gain mìns. Op last van O. het Terry zien proatstoul via Maarktploats verkocht, proat is ja gain jenever. Nou zit e mit n braif in kode in de moag, liefzeerte krigt e dervan!
Terry Rist ligt mit zien lief op n stoule, hai perbaaiert alles, mor de braif van Ongkool blift veur hom moanzoad in n nassibale. Woarom het e dou ook zien kodebouk mit old pepier mitgeven aan Harko in ploats van dij Golden Gids? Hai kin zok wel veur de kop sloagen, dut t ook en zeerte gait dails van lief noar kop. Zo komt e nait wieder. Hai raaist of noar zien hazzengimmestiekkoamertje, woar e stand 3a oet “Yoga, as je din doch wat willen” aannemt. Zien ogen goan veur drijkwart tou, de vollen in zien kop lieken wel strandribbels, zien oorschulpen bewegen en neuze hoalt e op as Zudemoa’s Klap. Dìn verstieft e veur dik honderd persent, holdt dat tien, twinteg, datteg sekonden vaast en: “TanRika!!!!” ( = ik heb t, ik snap wel nait hou, mor ik heb t!) Dij t schoeft drij stee veuroet, de spr mout der veur en nait derachter, stuur wordt zend, ja, hè, hè: Loat de zendmast springen!
(hulpwoord: telefoon).
Terry schaaidt vot oet mit zien yogakuren, lopt noar de kelderkaaste en schenkt zok n glas volle melk in. (Gait t minder goud, dìn krigt e allain mor haalfvolle of moagere melk).
Loat de mast springen, dat e doar nait op kommen kon. Terry lopt noar de badkoamer, stekt vinger in haals en spijt net zo laank tot nait allenneg ale melk der weer oetvlogt, mor ook Ongkools braif in kode. t Haile spultje wordt votdoadelk deurspuild (Instruktiebouk bladziede 35, hoofdstok 2b, paragroaf 2.1.1). Mit lege lief gait e zo onopvallend meugelk noar de toukomstege PD aan de Bekersborgweg. Engelse pedde op, motorstofkleppe doarover hìn, bakkeboarden aanplakt, bakkersschoet veur, gain mìns dij hom herkent. En as der aal aine in de muit komt, dìn denkt dij dat der n haalfmale vroug karneval aan t vieren is. Nee, Terry loat zok nait zo mor in de koart kieken en leuf ook mor nait dat e open koart speult, zien koart is nait vergeven! Hai komt veurbie de metershoge mast en dut krekt of e belangstellen het veur de swaarde kraaien dij bovenin aan t kivveln binnen. Man, doar stait ja n dik iezern hek omhìn en dat stainen hoeske, mout dat ook mitspringen? Hai lopt deur noar de fietsenboer, blift dìn stokstief stoan en gait weerom, dut net of e wat vergeten is. (Hai mouk t nog overtugender deur zok mor weer aine veur zien hazzens te geven, nou wait e zeker dat e nij deuske Paracetamol hoalen mout). Veur de wizzeghaid dut e stofkleppe veur d’ogen en schoet achtersteveuren, je kinnen ja nait waiten. Hou kin je zo’n mast nou springen doun? Bie n poule wotter blift e stoan, kikt hou e zulf doarin spaigelt. Hai springt even omhoog, aanschaauwelk onnerwies is t beste. Smui is e nait, mor zo’n mast is vanzulfs nog veul stiever dìn de stiefste bukken. As dij springen mout, nou, dìn mout der nog n baarg oefend worden. Zol e onner de poten van dij mast meschain dikke veren zetten kinnen? Mout e zo bie zien neuze laangs es even vroagen aan Appie of Klaas, fietsenmoakers hemmen overal verstand van. Hai kin ook Simon even vroagen, dij het n pracht van n peerd en wait ook hailveul van springen, ducht hom. Woarom krigt hai nou aaltied van dij stoere bestèlns? En fesounlek betoald worden, ho mor! Hai mout de vakbond der mor ais biehoalen, t wordt tied veur n betere cao veur gehaaim agenten. Rompslomps heurt e geknitter en gegilp, o, zien GSM, dat waarkt goud stoefbie zo’n mast. Mit veul gedounte hoalt e t miniapperoat oet zien kontbuuts, schoet zat hom in wege. Weer n tieden in kode, mor nou het t deur, joa, Terry is nait bepoald achterliek: “Hou wordt dat mit dat springen?” Doar heb je duvelderij al. Aaltied mor taandjen, aaltied mor jachten. Hai zel Ongkool wel ains even verrazzen en toetst mit n laag op zien tronie in: “Even veur alle dudelkhaid: hoogspringen, verspringen of hinkstapsprong?????”
Het oog
Het oog wil ook wat zee mien vraauw
Mit n glimlach op t gezicht
Heur oog was valen op n dure jurk
Sunt des dou ik gain oog meer dicht.
Zai het de ogen boven op de kop
Wil van mien flappen tappen
Doarvan krieg ik ain woas veur d ogen
k Hol nait van dij dure grappen.
Moar om de vrede te bewoaren
Kniep ik wel n oogje dicht
Mit t oog op toukomst zogezegd,
k heb nog oog veur t laive wicht.
Het oor
Leg joen oor ais goud te luustern
Dat is hail positief
Zo kin je hail wat leren
En kom j’aan joen gerief.
Moar loat gain oren hangen
Naar macht en politiek
Wees bliede mit joen vrijheid
Din blief je geestlijk riek.
Loat joe gain oor aannaaien
Lain ’t oor aan gerechtighaid
Blief mens onder de mensen
En zörg dat elk dat wait.
As je aal dit overdenken
Goa rustig op ain oor
Din is t in t wiedere leven
Mit joe dik veur mekoar.
Uutsloapen
k Lig wakker mit n vergrelde kop
Ik kin alweer nait sloapen
k Bin veur vannacht de droad weer kwiet
Mörn lig k op oapegoapen
k Vertrauwde t nait en docht ach wat
k Goa mörn mit dokter proaten
Dij vruig mie t hemd van t gat
Moar har t gauw in de goaten
Hai zee het gait zo as het gait
En schoot doarbie in lach
De aine krigt t, de aander nait
t Is de OALE DAG.
Griezeln
Kieken ie wel es noar zo’n horrorfilm op televizie lu? Zo’n griezelfilm? Joa? Vinden ie dat nou echt mooi? Ikke nait, k vin t vrezelk, de grieze lopt mie aingoal over de graauwe. Man, ik kin der wel d’haile nacht van wakker liggen. En din spoukt t mie aalmor deur de kop en verbeel k mie, dat ter in elk houkje van de koamer ain of ander spouk of n levendege dooie tou de grond oet komt, dij mie òfsmoren wil. Of dat ter n geest onder t nust ligt, dij hail langzoam, zunder geluud te moaken onder t ledikant oetkomt.
k Schoedel mie din aaltied n beetje dichter as neudeg is noar Zwoantje tou, om mor van dij gevoarleke raante vot te komen. Nee, niks veur mie, dij griezelfilms. Zwoantje het ter gain perblemen mit. Zai kin der alderdeegs aibels goud op sloapen. Dij het naargens last van, ze mag der zulfs hail geern noar kieken. En ik kiek din veur de gezelleghaid mit. Zogenoamd.
Want, k pak ter din aaltied n bouk bie en as zo’n film din weer even goud spannend wordt, voak kin je dat aan de meziek wel heuren, din dou k t bouk tussen mien ogen en televizie, zodat k ter niks van zain kin. Mor ja, je binnen ook ja nijsgiereg vanzulf. Je willen aiglieks ook niks missen.
k Dou t din zo, dat k deur n glieve nog net even zain kin, wat ter in n houkje van t beeldschaarm gebeurt. Handeg nait?
Mor nou het Zwoantje mie deurkregen en lu, zai moakt ter n beetje misbroek van. Ze moakt mie aal aan t schrikken.
Nait onder d’film, mor as wie noar bèrre goan. Ik loat din voak de hond nog even noar boeten. k Goa noa zo’n film nait meer mit hom lopen, ik kiek wel oet. k Blief bie d’achterdeure in t licht stoan en ik stuur hom even t haim òf. Din roup k hom weer en krigt e zien bonkje. lk blief din stil stoan en luuster. As k heur boven aggewaaiern heur, is t goud. As k niks heur, zit ze aargens. Din het ze zok verstopt om mie benaauwd te moaken.
Hail veurzichteg loop k din noar d’koamer, want doar mout k deurhìn as k noar boven wil. Ze het vanzulf ale lichten al oetdoan, dij slaauwe.
En ieder bod as k bie n lichtknopke laangs kom dou k gaauw d’laampe aan en zuik even of ze der is. Achter de bank of achter n deure. En as k heur din aargens trappaaier, trekt ze expres n maal gezichte, net of ze dood is. Och man, schrikken dou k din weer, hai!
Lest soavends het ze mie vies bie de bok doan. Ik dee d’achterdeure in t slöt, gaf Flipke nog even zien bonkje en luusterde. Boven heurde k de kroane van d’wasbakke stromen.
Ze was dus al noar boven goan, dus huifde ik nait veurzichteg te wezen. In t donker luip k deur t hoes, dee de deure van d’koamer achter mie dicht en inains vuilde k n haand op mien moarze. Och lu, k reerde t oet, zo schrok ik. k Was net zo flaauw!
“Is mie dat nou n stijl, aine zo schrikken te loaten? Ik kin der ja wel n haartverlammen van kriegen. Hol toch es op mens, mit dij maalvreten meroakels.”
Zwoantje gierde van t lagen: “Dast doe doar zo van schrikst, ha, hest wel n schoon gewaiten? Doe schietnood. Of kinst nait tegen zo’n schiere griezelfilm? Aansteller! Hibbel!”
“Niks aanstellen. Elk mens schrikt zok toch dood as je zo van achtern beslopen worden! Hol doar toch mit op, mens.” k Was goud grammieterg. “k Wol die ook wel es zain as ik die zo aan t schrikken moaken zol. Dat dou ik toch ook nait.”
“Nou, doe goast mor gerust dien gang hur, dat kin mie haildaal niks schelen. Doe dinkst toch nait dat ik zo’n eelske mette bin. Nee hur, doe krigst mie nait benaauwd, zo kinderachteg bin k nait. Nee, doe! Doe bist pas kinderachteg.”
Nou ja, wie muiken t weer goud. Hikhakkerij koop je ook ja niks veur.
Der waren al n poar griezelfilms overhìn goan, dou der weer n onnuur spannende op televizie was. Alderdeegs Zwoantje wör dit toch wel n beetje te görteg, zee ze. Ik keek zo as gewoonlek weer mit over mien boukje.
“Rekloame,” zee Zwoantje, “gaauw even noar d’WC.” En doar vloog ze hìn, noar t achterhoes.
Nou heb k die te pakken, docht ik en k ging gaauw de veurdeure oet, op tonen om t hoes tou en kwam zo oet bie t pleeroampke, dat aaltied wied openstaait. Behaalve bie winterdag vanzulf. Nou hebben wie n aarbaidershoeske mit dakgeuten op aanderhaalf meter, wait je wel, zodat de kezienen ook slim leeg binnen. Dou k veurzichteg deur t roamke keek, zag k heur zitten, mit d’kop n beetje noar beneden.
Ik dee hail stil mien aarm deur t roetje en dou lu, greep k heur mit n gloepstreek in de nekke.
Loater vernam ik, dat ze t in de haile stroate heurd hebben. Sommegen, dij al op bèrre lagen, binnen der alderdeegs wakker van worden.
Vieve binnen noar boeten goan en drije hebben de plietsie beld. Dij dochten dat ter aine om haals brocht wör en ik haar hail wat oet te leggen de doagen dernoa.
Zwoantje is der nou weer, mor ze het vaaier doagen bie heur moeke west. Dat was toch wel n beetje kinderachteg, vin je ook nait?
Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf
Older worden wie aalmoal
In n doamestiedschrift las ik n oetdrukken dij mie tudevel op aarms kriegen dee. “n Bejoarde is n ding dij in t pad lopt”. Hou kriegen ze t in kop en hou duurt zo’n mìns dat schrieven. Joa, zo dink ik, mor in tied is t wel zo, dat veul jongelu beneden vatteg joar nait aans denken over older worden. Olle lu binnen ainzoam, olle zemeltoeten en hailemoal verzoerd.
Hou hail aans bekieken wie oldern dat zölf.
Wel vernemen wie aal, dat wie gain datteg meer binnen…. Doch kinnen wie stoan en goan woar wie willen en dat tot op hoge leeftied, tenminzent as wie veerdeg blieven. Wie binnen der veur ons olders as dij nog leven en veur ons kinder en of klainkinder as dij ons neudeg hebben. Wie kinnen nog best ons staintje biedroagen.
k Bin slim benijd wat de jongelu van nou van zokzölf vinden as dij olle lu binnen in de toukomst. Denken dij dat ze d’aiwege jonkhaid hebben of worden ze n generoatsie oldern dij veul muite hebben mit t older worden en nait tevree weden kinnen mit hun joaren. k Heb nou aal meedlieden mit heur kinder, dij din te moaken kriegen mit stoere olders.
Vrouger werden mensen older en wiezer
In dis tied allenneg mor griezer
Jonkhaid het wisdom in pacht
Olderdom is n zwoare vracht
Kommen der dommee weer aandere tieden
Din zol mie dat doch verblieden
Zol t din zo wezen goan
Dat aal lu geliek in t leven stoan
As k veur t zeggen kriegen zol
Din huil k t letste krekt vol
Elk mens in zien aigen weerde loaten
Elk en ain zel der bie boaten
Bie dizze dreumen in mien kop
Baauw k mien aigen toukomst op.
Mor ja, mien aigen opoe zee vrouger aal: “Moak mor gain zörgen veur mörgen, din t komt doch as t komt en nait aans ! “ En zo is t mor net.
Optaikens van n grootmoe (dail vaaier)
Toun mien dochter aal haalterkwaalter van d’oetbraaiden van heur huusholden mit n twaaide potje weer achter de rogge har, brocht zai op n goie nommerdag aal t gelainde spul van t vrougere Gruine Kruus weer trogge.
Zai haar heur baaide wichtertjes in heur autostoultjes achterin en de haile mikmak in d’achterbak.
Toun zai der was, zee ze tegen d’oldste: “Blief mor eefkes zitten. Moeke bringt de haile boudel weerom en komt krekt trogge”. t Wichtje begon votdoadeljk te blèren, moord en braand.
“ Wat hest din toch ! “
“ Moeke, most mien zuske nait troggebringen, dij wil k hollen !”
De toal van Vaaierhoezen
t Kerkje van Vaaierhoezen is oet de braand.
Aiglieks zeg ik dat nait goud, want ze hebben last van natteghaid en nait van vuur. t Wotter lopt mit stroaltjes bie de muren langs en as doar niks aan gebeurt goat alles rad van joe òf. Weer zo’n oetdrukken dij nait klopt in dit geval, want t plaaisterwaark vaalt joe op de kop.
Wat schetst mien verboazen, toun ik in de kraante las dat de Bankgiro Lutterij 920.000 euro beschikboar stèld het om t gebaauw op te knappen. Minsen hebben stemd woar t geld noar tou mout en Vaaierhoezen wör oetkozen. Ze hebben zulfs de bekende Sunt Jan in Den Bosch achter zuk loaten. Meroakels toch, hou is t meugelk ? De kerk is meer as 700 joar old, mor toch …. winnen van de Sunt Jan, t is gain klaineghaid. Der binnen vanzulf minsen dij zuk der nait drok over moaken. Zo heurde ik veur Radio Noord dat gounent in Vaaierhoezen n beter plan haren, t geld onder de inwoners verdailen en d’olle kwint òfbreken. Mor ja, zukse minsen heb je der overaal tussen. As der nou weer zo’n verkaizen is, mouten we mor op de Grunneger toal stemmen. Dij is vast net zo old, t dak lekt ook, de funderen begunt te verzakken en der zitten scheuren in de muren. En toch binnen der mor waineg minsen dij zuk der drok over moaken. Woarom aiglieks nait ? De toal heurt ook bie de kultuur van dizze streek ! Woarom wel grootsk wezen op “de boerderijen, de kerken en de börgen”, en joen aigen toal zo verkwanseln !
t Is tied om aan groot onderhold te begunnen. En as we nait in de priezen valen bie de lutterij, goan we t gewoon òftrekken van de belasten.
En woag t nait om over òfbreken van de kwinte te begunnen, geld is ook nait aal !
Of wel, Vaaierhoesters ?
Oaltje
Veurege week zundag haren we veziede. Oaltje was der, de vrijgezelle zuster van Zwoantje, mien laive vraauw. Heur haile leven is ze n ainspaanjer. k Zeg wel es tegen Zwoantje, dat zai bliede wezen mag dat ze mie tegenkomen is, aans was zai ook n soort van Oaltje west. Gekhaid hur, gekhaid, zeg k der din gaauw achteraan.
Mor woar Zwoantje gelok had het, dat ze mie tegenkomen is, doar het Oaltje t minder trovven. Goud, der was n moal n zekere Luppo west, aargens achter Scheemterhammerk vot. Dij haar bie de daarde moal kovviedrinken al zien aigen slovven mitbrocht. Dat haar Oaltje toch wel n beetje aigen vonden. Toch ging dat nog net, mor dou hai bie de vaaierde moal noa de kouke zien gebit bie de geutstaine òfspuilde wör heur dat veul te görteg en haar ze hom de deure wezen. En doar was e hìngoan, ons Luppo, mit slovven in d aine en zien haalf ofspuilde gebit in d aander haand. Weerom noar Scheemterhammerk.
Oaltje. Zo òf en tou staait ze zo mor veur onze neuze. Bellen, dat dut ze nait meer, omdat wie der tegenswoordeg zo’n voicemail antwoordapperoat opstoan hebben en omdat zai nait wait, wat of ze tegen zo’n hooghoarlemmerdiekse vraauwlustem zeggen mout. Ainmoal het ze t perbaaierd. Dou ston der n beetje schrikachteg bericht van heur op: “Wou hu wel heven tegen Zwaantje mijn zuster zeggen, dat hikke, zijn zuster, zundag bij haar komt. Tegen hetenstijd.” Ze haar t ducht mie nait goud begrepen. Sunt dij moal belt ze nait meer en staait ze zo op stoup. Zundag dus ook. Mit n tazze in d haand mit heur bekende cake ter in. Bekend bie ons, nait bie joe. Ie maggen joe gelokkeg priezen. Want Oaltje nimt aaltied n cake mit dij ze zulf bakt hèt. Ze kin nait goud bakken. Heur cake is n oet portland en grind optrokken baauwwaark, dij as je hom nait mit n soort van hakmes splieten en tot groes moalen, over aiwen opgroaven wordt in onze Grunneger grond. Ik wil der wieder nait te veul over zeggen. Allènt mor, dat Oaltje heur cake gain geschenk is, mor n straf, din waiten ie wel genogt.
Zwoantje zee: “Oh, wat ja weer n lekkere cake, dij is veur van de week hur. Ze sleepte hom noar t aanrecht, woarbie ze der wel veur oetkeek, dat ze hom nait valen luit. Ie hebben ja zo n knitter in de plavuizen.
Noadat wie wat waarm eten achter de knopen haren, wollen wie wel es even n stòkje lopen. t Was ook ja mooi haarfstweer. Wie gingen in ons schiere Knoalster bos lopen. t Was der nait slim drok. Veur ons aan luipen zo’n man en zo’n vraauw. Ie waiten wel; zo’n stel, dat d aarms onder t lopen om nkanders scholders legt. Vrouger deden Zwoantje en ik dat ook wel, mor tegenswoordeg kinnen wie dat ja nait meer òfrekken.
Wie lopen, as wie lopen, mainsttied gewoon lös. Mor dizze raaize lu, gebeurde der wat geks. Zwoantje nam inains n roam noar mie tou en stak mit n gloepstreek heur aarm deur mien rechter aarm. Nou heb ik doar n gloepenze hekel aan, omreden zai lopt nooit in de pas. Want as wie net ons linkerbain noar veuren doun mouten, din dut zai aaltied de rechter veuroet. En dat blift mor zo deurgoan. Zeg k ter wat van, din gaait t even goud, mor even loater is ze de slag weer kwiet. En din hobbel je der zo maal over. Din heb je.ja aingoal zo’n dood gewicht aan d aarm hangen. En leventeg is t ja al… Nou ja, ik riet mie din mainsttied weer lös, mor dizze raaize luit ze mie nait vrij. Ze haar mie klemvast. Inains docht ik: verdold, dat is vanzulf omdat Oaltje der bie is. Zo van: kiek es hier, ik heb n kerel en doe nait. Mor dou bleek, dat Oaltje ook nait van guster was, want wat dee dij? Dij ging aan d aander kaante van mie lopen en kreeg mie in de linker aarm. En omdat zai femilie van nkander binnen, luipen ze baaident geliek… oet de pas. En ik? Ik schudde der tussenin wat deurnkander hìn. k Wör der glad n beetje beroerd van, van aal dat geschoedel. t Gebit klapperde mie der van.
Bie zetten haar k de baaide vouten alderdeegs van de grond. En zo luipen wie doar din, deur de Knoalster bozzen. Twij kerdoate vraauwen mit n bongelnde slove der tussenin.
Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf
Om even stil van te worden!
n Boer haar n stuk of wat jonge hondjes dij e nog verkopen mos. Hai muik n bord en vaarfde doarop: “Vaar puppies te koop” en zette dat aan t begun van de ree aan de kaant van de weg.
Hai haar nog mor net de lèste spieker in t holt sloagen, wör e aan zien jaske trokken. Hai keek om en zag n klain ventje stoan. ”Meneer”, zee dat ventje,” Ik wil wel n hondje kopen”. ” Wel”, zee de boer en vreef mit zien haand in de nek, “Dizze hondjes hebben haile goie olders en kosten hail veul geld”.
t Jonkje luit heufd wat hangen, dou dee e zien haand in d’buuts, huil der n haandvol klaingeld oet en luit dat aan de boer zain.
“Ik heb 39 cent, is dat genog om te kieken?”. “Zeker”, zee de boer en floot op zien vingers.
“Dolly”, ruip e. Oet t hondehok kwam n hond aan runnen en doar achteraan vaar klaine bollegies wol. Lutje jong drukte zien gezicht tegen t hek en zien ogen stroalden van bliedschop. Ondertied dat e noar t hek tou kwam, zag e nog wat bewegen in t hondehok. Hail langzoam kwam der nog n klain bolletje wol oet, moar dizze was n stuk klainer dan de aandere hondjes. Op zien achterpootjes glee t bolletje t hok oet en op n wat klungelege menaaier begun t hondje noar t hek te hobbeln. t Dee zien uuterste best de aandere hondjes bie te holden.” Ik wil dij hebben”, zee t jonkje en wees op t waggelende hondje. De boer ging noast t kereltje stoan en vruig: “Wolst doe echt dat hondje? Hai zel nooit in stoat wezen om te runnen en te speulen zoals dij aandere hondjes”. Dou dee t jonkje een stap noar achteren, bokte zok en begon zien boksemspiepe op te rollen. Dou e dat dee wör der n stoalen beugel zichtboar, dij zien baintje aan baaide kaanten ondersteunde en vastmoakt zat aan n specioal gemoakt schountje .
Hai keek de boer aan en zee: “Waiten joe meneer, ik kin zulf ook nait zo goud runnen en hai het aine neudig dij hom begript”.
Mit troanen in d ogen pakte de boer t klaine hondje, huil t veurzichtig vast en gaf t aan t jonkje.
Houveul kost e?, vruig dij. “Niks”, zee de boer “t is vergees, der is gain pries veur laifde”.
In t Grunnegs omtoald
Op n poeske
n allerlaifst poeske oet stad
mos van heur boaske ien bad
kat haildaal ien t ìn
en t boaske wer glìn
hai was ja aan t vel tou nat
Over Poeskes
Woarom kat hom eerstes noa t eten wast.
Kat haar hom n muske vongen en nèt dou hai hom opvreten wol, zee t muske tegen hom: astoe dien fesoun hollen wilst, gaaist doe die eerst dien snoet ais wassen veur dastoe mie opvretst. Kat dochde: doar zit ja wel wat ien, ik kìn mie ja wel eerst n gleer over bek hìngeven, veurdat ik mit muske begun te vreten.
Kat zette muske dus op grond en begon mit zien poot zien kop te wassen. Doar bleef muske noatuurlijk nait op zitten te
wachten, dij vloog vot! Kat haildaal ien t ìn, hai haar toch de smoor ien dat e doar ientrapt was, hai aargerde hom kepot en hai zee: hou old ik ook wor, ien t vervolg vreet ik eerst de boudel op, veurdat ik mie de kop was. En zo doun ale katten dat heden ten do- age nog!
Lezen in n old Engels bouk en omzet ien t Grunnegers
Mien leutje gromke
Refrain :
Sloap mor gromke, d’oogjes loken;
Hol ze vèr van die, de zwaarte spoken
Dreum van laifde en van vree.
Loat de witte toverfee
Over die woaken dizze nacht.
Sloap mor gromke, sloap mor zacht.
(dizze zin 2x bie het leste refrain)
1.
Vieftien joar wieder bist dit leven kwiet.
Bist aan de coke, de paddo’s of de wiet.
Springst misschain, net as dij Brood
Van n dak of en bist dood.
Komst nait meer thoes, nait meer bie
mie.
Most dien leven laang in therapie.
2.
Vieftien joar wieder bist dit leven kwiet.
t Geld der deurknapt; aibels spiet
Dast versloafd bist aan het gokken.Oh,
dij riekdom blift mor lokken.
Jagst dien haile brut der loeihaard deur.
Mien laive wicht, woar dust het veur.
Refrain:
3.
Vieftien joar wieder bist dit leven kwiet.
Gooidest dien gezondhaid aan de zied
Veur de sigaret en zwoare shag,
Proemtebak of piep in bek.
Krigst doe ain segoar, den gait dij ook,
Net as dien toukomst op in rook.
4.
Vieftien joar wieder bist dit leven kwiet.
Aan de drank vergraimdest doe dien tied
Whisky, gin en wien uut t vat,
Bier dat vlogt der deur per krat.
Doagelieks zo doen as ain dragonder,
Kotsend gait dien leven noar de donder.
Refrain:
Zwaartgallege bedenksels van n groot-
voader dij noa een bliksemsmooie dag
oppazen omdele kikt noar zien drij joar
jonge klaindochter, dij lekker ligt te sloa-
pen in heur nuske.
Meziek: ??????????? (Kom op, wel
moakt der wat van?)
Grunnegers as cult-toal of kul-toal?
Traauwe lezers van Kreuze, en dat worden der aal meer, waiten wel hou ik tegen streektoal aankiek. De stee, woar ons Grunnegers recht op het, wordt ondermiend en as we nait oppazen, blift der allenneg mor n slap oftreksel over. Vrouger, mien jong, zegt opa dìn, vrouger, dou wer der nog Grunnegers proát en van proat kwam proat, mor das west, vleden tied…… As t zo deurgait teminnent. Hou of k doar zo bie kom?
Haalf oktober wer “Swarven zunder grenzen” deupt, atoomgeleerde Frits Pleiter kreeg t eerste boukje in de boukwinkel van Godert Walter in Stad. Niks mis mit, en mooi veur schriever Klaas Duursma en benoam ook veur t Westerkwartiers, want doar is verlet om. Mooi ook veur de stroom volk nuigd op 18 oktober doar aan Ebbingestroat. Mor dìn begunt t. Welkomstproatje van Elze ter Harkel noamens Godert Walter in t ABN. Vrundelke man dij Elze, nait zo vertraauwd mit t Grunnegers, het gain kurzus volgd, tou dìn mor. Mor dìn… Komt de oetgever aan t woord, Coen Peppelenbos as ik t goud heurd heb, k wor wat doof en nait allain Oost-Indisch. Mooie sprekert, mor aal weer in t ABN. Oetgever is grootsk op de “schrijver Klaas Duursma” dij best wat minder Grunnegs wezen mag, wat min-der schieterg, kom op, borst veuroet, as ik t goud vertoal oet t ABN. Klaas komt dìn aan de beurt en verdold, hai prat ook ABN. n Hail verhoal, want d’infloatsie in t Ollands is veul staarker as in t Grunnegers. En dìn langt Klaas t boukje oet aan Frits Pleiter en staarvenswoar: atoomgeleerde (veur de belasting) Frits holdt zien proatje ook in t ABN….. Kreeg t aal waarmer en waarmer, mien spatoaders begonnen te maaljoagen en mien trommelvliezen ruiken glad van streek. Swaiten, dokter! Aaaaah, ”t beest van het Westerkwartier” komt op-droaven, Melle Hielkema en dij dragt veur ien t Grunnens, ien t West-Grunnens, gelukkeg, t bestait nog. En priezenverzoameloar Jan Glas dut doar nog wat schepkes bie, mien oren flappern nait zo slim meer. t Enne is weer n ABN-akkoord, vot dìn mor. Nee, eerst nog even boukje kopen en taiken loaten deur Klaas. De nijbakken kleineUilschriever het der mor drok mit, hai maggelt der op lös. In ;t Grunnegers, t West-Grunnens, pak van mien haart.
Boeten is t in elks geval nait meer zo tropisch, mien rechterbain dut t ook weer. Nee, netwaarken, doar bìn k gain ster in, benoam nait as t zo hait is, en vol.
Wat stekt mie nou aiglieks zo? Dat de flaptekst op achterkaante van t boukje ook al in t Nederlands is? Joa, dat ook. Dat de oetgever trots is op zien “Groningstalige literatuur”? Och….
Dat der sikkom net zo veul ABN proat wordt as Grunnens? n Vraauw zok as schriefster van t Grunnens presenteert, in t Nederlands, aal mor deur? De streektoal wordt op dizze menaaier degradeerd tot n cult-toal, wat zeg ik, n kul-toal. n Dooie toal, mooi veur wat maaldounderij n poar moal in t joar, glas wien derbie, “performance” van Glas & Co, zo te heuren ook de smoor in, a bah, n schiethoeske…..
t Grunnegers is n prachtege streektoal, veuraal as spreektoal. As dat nait meer aan bod komt, as t Grunnegers allent nog in-te-res-sant is op pepier, glieden we apmoal mit n duvelse gang d’ofgrond in. Kinnen we nog n pooske kloagen goan, in t Nederlands, dat t zo jammer is, t was zo mooi ja……
Doe
Doe hes noar mien
woorden lusterd
mor wols heur nait verstoan
as n zaachte wiend
kwammen ze op die tou
hes heur nait begrepen
ik mouk der n störm van
kons mie nait heuren deur
t geweld?
no is wiend liggen goan
stil zunner woorden
stil…
Dit gedicht stoat ien:
“Hou wil t kinnen” gedachten ien n deuske.
Ol boom te tied oet kommen?
Zien haarsklaid laag ronnom ien gollen kleuren
laanszied bie Stemer kerk en raand van gracht
dou kwam oktoberstòrm mit volle kracht
gestìn kons iezelk haard om hoes hìn heuren
wol wilde wiend wilg over kerkhof sleuren
op zundagmirreg wer slim onverwacht
ol boom vermorzeld heurdes jammerklacht
brook levenstak der òf zols hom nait beuren
verropt verhinneweerd ston stam te treuren
von gain verschoel zuls zunner bloarenvracht
meschain mout noa ain laange winterwacht
hai t leven din aan ollerdom verbeuren
tot ankom veujoar kin n bult gebeuren
mor aiveg is e schonnen deur t verscheuren.
Dit is mien dag
Vanmörgens wer ik wakker in n dreum
van aine dij in n hoed van vlaais woont.
Ik kon der nait vandeur, k was gain Tsjwang Tse
dij dreumd haar dat e n vlinder was
en zok bie vummerdaglicht ofvroug of hai,
Tsjwang Tse, dreumd haar n vlinder te wezen
of dat de vlinder dreumde as Tsjwang Tse
wakker te worden, nee, ik was n mìns,
n toai geroamte mit twijendatteg tanden,
twij handen en n troagisch intellekt
dat mit baangeghaid veur klokken opscheept zat.
Mor langzoam, sikkom haileg, ston ik op,
gaf mien gezichte n haand en ritste mien
gedachten dicht. Dit is mien dag, wos ik.
Hier lonkt n spaigel noar verwonderd licht.
Doar brekt n vlinder oet. En dat bìn ik.
MENNO WIGMAN
(Uit: Dit is mijn dag, 2e druk, Prometheus, 2004)
Vertoalen vanoet t ABN in t Grunnegers: Jan Blaauw
Perron
Op vroren riggels
pebaaiert n traain t perron
noast hom te kriegen
Dook ien oktober
nemt leste traain noar Stad tou
tougelieks mit mie.
Mien boukenkaast zit
mit zesentwinneg ledders
aan kop tou vol doan.
Tied
Der is gain weg weerom ien tied
ik kin allinneg mor noar loader
en kommen leste doagen noader
din gaait mien tied mit mie aan zied.
Verhoezen
De vraauw van ol smid ien Suksmoezen
Wol hail geern een keer nog verhoezen.
Ze haar t doar hailemoal had,
wol wat dichter bie Stad.
Mor hai zee: doe mos nait zo zoezen.
Strand
n Kerel oet Westernij-laand
wol n dag met zien wichtje noar t strand.
Zai mouken raais mit boot,
lagen ien zun, haildaal bloot
en binnen dou vrezelk verbraand
Aauwerd sloapt
Ain moal ien t joar kwam onze vrund, een monnik uut Egmond dai ik kennen leerde via gedichtensite bie ons op veside omstreeks mien verjoardag. Hai mog bie zukke uutstapkes zien pij verruilen veur trui en spiekerbroek. Hai neumde dat zien mensenpak. Op n keer gingen wie wandelen deur Aauwerd. Toen is dit gedicht geboren.
Stilte wandelt ons tegemout,
wie knaarpen schelpen wakker,
woar “de Lindt” ons boegend grout
bennen geknotte wilgen weer uutbot.
Ien rust van t middaguur
schient zun op onze aarms,
op haarfstgetooide baarms
zai k schoaduw van ons baiden.
wailanden dreumen achter bomenriegen,
volkstoenen goapen deur een bloaderkroag.
Wie kommen bie kerkhofsgracht,
lopen langs de groaven,
proaten over abten en verleden,
ien Wibrandusstroat en dai van Baron Lewe,
Kloostermoppen worden hergebruukt
ien t Rechthuus noa een roadsbesluut.
Doe luusterst stil as ik vertel,
doe kenst het kloosterleven,
hest de Abdij al es bekeken
en waast ook ien t museum.
Ain keer ien t joar rond mien geboortedag
bezuikst ons ien dien “mensenpak”
en ik wait nou dat Aauwerd
met ons een plek kreeg ien dien haart.
Aargernis
Soms lu, n hail enkele keer, aarger ik mie wel es n moal.
Nait voak hur, zo hail òf en tou. Woar k mie din aan aarger? As ie t nait wieder vertellen, zel k joe t verklappen. Ik aarger mie n hail enkeld keer wel es n hail klaain beetje aan… Zwoantje, mien laive vraauw. Goud begriepen, k bin slim wies mit heur, mor der binnen zo van dij hail klaaine dinkjes, dij zo stoareg aan noa zoveul joar n hail klaain beetje begunnen op te valen.
Om joe n veurbeeld te geven: t Kovviedrinken. As wie smörgens zitten te kovviedrinken en k heb twij koppen had, din zegt Zwoantje aaltied mor weer: “Most nog kovvie?” Most nog kovvie, terwiel dat ik in aal dij joaren dat wie traauwd binnen aaltied mor twij koppen hebben wil. Nooit aine, nooit drije: aaltied twije.
En din toch nog elke klapscheet weer vroagen noar dij daarde. t Is n laif wicht, doar nait van, mor dij kovvie! En din dij koekjes aaltied. Ze wait, dat k gain koekjes lus mit van dij souskes der op. En toch, zeker ain moal in t joar pak ik mien kovvie, steek zunder der noar te kieken n koekje in de mond, televizie is ja aan, en din is t toch weer zo’n vieze. Bah, ze wil t mor nait ofleren. Ach, t is n laif wicht hur, mor om nou ieder bod weer mit dij vieze koekjes aan te komen, harregat.
En dat is mit t eten koken krek t zulfde. Nou lus ik de maiste dingen wel, doar nait van. Nee, mit t eten bin k zeker gain hibbel. Mor wat k nou zekerwoar nait deur de haals kriegen kin, dat is praai. t Het ons vaaier joar van ons traauwen kost om kloar te kriegen, dat ze t mie nait meer veurzet. En din toch mor weer van dij vieze dingen in de soep doun. k Mout ze din eerst weer oet mien bord scheppen en op de raante oetstallen.
t Liekt wel n rommelmaart. Ach, t is n laif wicht en ze kin meroakel goud eten kloarmoaken, mor dij smerege praai!
En aaltied weer dij schounen. Wie hebben al joarenlaank bie d ‘achterdeure de schounen stoan, in n houkje. Doar is ruumte zat. Doar kinnen ze hail schier noast nkander stoan. Heurent aan ain kaante, mienent aan d’aander zied. Mor zeker ainmoal in de vattien doagen – wat zeg ik – wel ainmoal in de week dut Zwoantje ze vot achter deure oet en let ze ze op de matte stoan. In ploats van even de muite te nemen om ze op heur aigen steetje hìn te zetten. k Heb heur lest al n moal mit kriet n vakje op de tegels moakt. “Moeke,” heb k ter opzet en doaronder: “hierin.” Mor nee hur. Zo stoef achter deure op dij stroeve matte, doar zet ze ze hìn. En as ik din in hoes kom en de deure openzwaai, din blift e stoeken omdat dij rötterge schounen weer op de matte stoan en loop k weer op kop tegen deure aan, veur de zoveulste moal. Guster nog. t Is n laif wicht en wie kinnen meroakel mit nkander over de weg, mor dij schounen! Hol mie der over op!
Mor wat k nou haildaal vervelend vin, wat k t alderaargst vin, dat is soavends as wie noar bèrre goan. Ie mouten waiten, wie doun t gebit ter aaltied in d’koamer al oet. Wie hebben baaident zo’n bakje, zo’n witte. t Was doudestieds twije veur ain geld, zodounde. Om der nait mit in toeze te komen hebben wie der n stokje leukoplast opplakt. Doar hebben wie din: ‘p’ en ‘m’ op zet. In dij bakjes doun we t gebit en zetten ze op bozzem. Smörgens hebben wie ze din vot weer veur t griepen. Dudelk genog nait? Wel t eerste t gebit ter in dut, dij kiekt even op t deksel en d’aander pakt t ander bakje. En dat gaait din toch nog verkeerd.
Zwoantje gaait voak t eerst noar boven tou, dus dij mout goud toukieken. k Mout ter toch op vertraauwen kinnen dat dat ook gebeurt. Aans mout k elke keer ook ja zulf nog kieken. Dus dat dou k nait. Huifk ook ja nait. Zai mout dat ja doun. En din kinnen ie mie wel vroagen, ik heur joe t al zeggen: “Is dat nou din zo aarg?” Nou nee, dat is nait zo aarg. Wat wel aarg is, dat is as je smörgens inains de taanden van n ander veur de strötte zitten hebben. Ook al is t joen aigen vraauw. Ach, t is n laifwicht hur, doar nait van. k Zel t ter nog es mit heur over hebben. Mor d’eerste tied mor even nait, omreden, ze het zok zeer doan. Ze is stroekeld over de padschovvel, dij dwaars op toenpad lag. “Ruum dien raive toch es n moal op man. k Heb t al wel honderd moal zegd.”
Nou joa, wat n weure nait, zo’n klaain schovveltje.
Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf
Van oost noar west en sums weerom (2)
Op e kweekschool ien Winschoot leerde je veul, en veul ok niet. t Was niet aans en t zol ok niet aans worden. t Vak van schoolmeester ? Dat leer je ien e scholen en doar kwam je niet zoveul, al zaten we destieds wel opscheept met de noam: hospitanten. Bordtaiken bij meester Jansen aan d’Omsniedenskenoal, elke week mor weer. Lag me niet zo…. Kie-ken hoe de fiets van t hoofd wer schoon-poetst deur n poar kiender uut de zesde klas. Keureg, jonges! Ien Pekel, op de Feiko Clockschool, haren ze liever niet dat we ien e klas kwamen en
kovvie drinken, dat deden w’ok apaart. Apaart….. (k Heb nog nooit zo veul over brommers heurd as toen op die school, van twij aandre hospitanten die allent mor proaten deden over Zündapp en Puch…) Kloaverjazzen was vaste prik op e kweek, pauzes liepen miest uut, leroaren vlogen mekoar ien e hoaren over de Mammoet, wat n tied!
Ien Zuudhörn, ien november 1967, gong’k met veul zin aan de slag, klas 3. Prachtkiender! (Zeg ik nou, mor toen ok!) Hansje Langendiek met zien grode ogen, Henkie Drenth die ien e eerste week votdoadelk de potloodslieper valen liet, stuk. Aan diggeln. “Geeft niks, ongeluk-je!” De hiele klas siekte, van opluchten. Ik kon niet meer stuk. Allewel, niet meer stuk…. Ien t twijde joar lag ik n poar moand ien t ziekenhuus ien Hoogeveen, aan gewichten, hernia. Mevrouw List kwam nog n moal op bezeuk, met Frans en met de twijling. Toen k weerom was op school, kreeg’k onder uut e zak van meester Wibbens, over t schrift van ien van e kiender die van elke bladzij n kunstwaark moakte. Mien vervanger, ol meester Bolhuus, dikendunschriever van geboorte, haar kloagd. Ok zo wat heurde derbij.
Wat nije dingen uutperberen, waarken met de bandrecorder, ok met groepsle-zen, gedichten veurdroagen. Proaten over t voetballen, de Europa Cup, Ajax en Feijenoord, voetbalploatjes verzoameln, ik nog veul fanatieker as Johan Teuben of Reinjan Mulder. Loater ok toneelstukjes doen, programmoa’s ien mekoar zetten, nog mooier as kiender dat zelf deden. Talent meer as genoeg. Bietje lewaaieg was t bij mij wel, dunkt me, destieds nog wat vrumd. Mor ja,
k haar male herinnerns aan de tucht die ik zelf metmoakte op e legere school ien Midwol, dat wol en zol ik aans doen. Oardriekskunde…. “Noem eens wat pro-dukten uit het Westland?” Gien probleem veur de miesten. Marjan Veldhuis stak ok heur vinger op: “Stamppot mous, mees-ter!”
Ik kon ien t aalgemien goed handen met Wibbens. Ienmoal in die vief Zuudhörner joaren wer de beste man ziek, kon niet noar school. Ik ien zien zesde klas….. Vijer doagen, elke mörgen instruksies hoalen, alle dagprogrammoa’s lagen al joaren vast. Op de menuut of! Niks veur mij, al dee’k mien uterste best. k Zal nooit vergeten dat ik op die dönderdagnomme-dag niet toekomen ben aan e les over “de mol”…… Pleindiensten? Nee, Wibbens haar aaltied dienst, en wij dus ok, al viel t ien t begun niet met bij hem ien e pas te blieven. k Zie nog zien wappernde jas-panden, zien hoed, zien gesputter en grode snelle stappen as ien van e kien-der niet om liek wol. Schup ien e kont kon e kriegen!
Toal veraanderde ok, aal meer ABN, aal minder Grunnegers. Loater ien Noord-hörn was t eerst nog aansom, mor das n aander verhoal. Loater!
De kovvie-bloezz
Refrein :
k Heb zin aan kovvie
k Heb zin aan kovvie
Kovvie git as rout,
Kovvie glìnne goud
k Heb zin aan kovvie
O jèh, k heb aibels zin aan kovvie.
Ik bin voak op kerwaai
En knooi mie den verröt.
Het swait dat lopt mie òf
En k heb een dreuge ströt.
Den smacht ik noar de kovvie,
O jèh, ik smacht noar kovvie.
Komt de tied van t schoften
Den stoef ik noar de mat
En griep zo snel as t gait
Noar t swaarte nat
Want ik wil kovvie
O jèh, ik wil de kovvie
Refrein
Is t waark om vief uur doan
Dut t haile lief mie zeer.
Kroep stìndood achter t stuur
En stört mie in t verkeer.
Want ik roek kovvie,
O jèh, ik roek de kovvie
Ik trap hom goud op t steert
Of duvel op mie jagt.
Knoeter noar mien kwint
Woar de kovviepot mie wacht.
Want ik snoef kovvie
O jèh, ik snoef de kovvie
Refrein
Ik vlaig de deure in
Schop de stevels oet.
Op hozevöddels stoef ik
Noar de kovvietoet.
Want ik vuil kovvie
O jèh, ik vuil de kovvie
Den slurp ik t swaarte gold
Mit d ogen op haalf zeuven.
k Stoa stramoet van genot
kin t sikkom nait geleuven.
Want ik pruif kovvie
O jèh – t is der den toch nog van
kommen – ik pruif de kovvie.
Refrein
Stekker deroet!
Daarde oflevern van Terry Rist, fantastische 007, gehaaim as n agent mor wezen kin. Standploats nog aaltied Noordhörn, al lopt e doar nait mit te koop, levert niks op ja. Terry vindt nogal wat hoaken en ogen op zien pad, mor t kontakt mit zien boas Ongkool, aargenswoar in n bunker, trekt hom der deur. Of hoalen ze hom der deur? Nou ja….
Terry Rist is nait veur ain gat te vangen. Hai kikt ook wel oet, moakt aaltied meer goaten om aandern in toeze te brengen. Van Ongkool oet de Sentroale het e n opdracht kregen, stait aan de binnenkaante van t pak Brinta dat e eerguster bie C1111 kocht het: “Goa noar t vrougere station in Zuud, goa nait laangs AF, krigst gain doezend euro’s. Noa aankomst stekker deroet hoalen, inpakken en wegwezen!”
Terry zugt hier gain gat in, nee, hier zellen ze hom nait te pakken kriegen. Hai schut noar boven (je kinnen nooit waiten), klaidt zok om, smeert n haalf fleske gel in zien hoar en trekt zien puntstevels aan, kregen van de moaker van ain van d’eerste Bondfilms. As je op n knopke drukken aan de binnenkaante, komt der n vliemschaarp meske oet de hak. Onwis of t nou nog zo is, bie hom in schure is t zo nat as wat. Op pad! Op zien opoefietse kart Terry brogge over en sjeest over de Gastbulten noar de Stationsstroate, hai haar sikkom n Mercedes 160D schept. Over de parkeerploatse ridt e zunder op te valen laangs t gebaauw, dut even zien baauwlaampe aan dij e op pakjedroager monteerd het. In n flits zugt e dat t kepotte roam moakt is, deuren vergrundeld bìnnen en veurzain van plakploatjes: “Verboden veur Inbrekers, wel dìn ook!” Hoal doar dìn mor ains de stekker oet! Hailemoal achteraan in de fietsenstallen zet Terry zien opoefietse zo hin dat e votdoadelk der vandeur kìn, mocht de nood aan de man kommen. (Hai zet m wel op slöt, dat mout ja, mor loat t sleudeltje veur de wizzeghaid in t dubbelesafetyslöt zitten, (handeg…) Rol van overjoarege punker mit gelkoeve is hom op t lief schreven! (Of en tou mout e even spieken, maauwhemd om-hoog, hai kin mor slecht ontholden) t Is aibels rusteg, gain traain te heuren om kwart veur drije, duuster as de nacht, allent aan overkaante zitten nog n stuk of wat kollegoapunkers mit mekoar te flikflooien, loat ze mor.
Terry hoalt zien minitrapke oet de buutse, dut der even wat spije op, t trapke wordt binnen 20 tellen n eerliekse trap dij e tegen de mure zet aan de zuudkaante. As n oape (nou ja, beetje overdreven, hai haar ja nooit meer as n vieve op gimmestiek) klimt e op
t dak, dut t loek open en kikt in t schaive gezicht van 013: Pait Donders (elkenain nuimt hom Pait Kìnstmienait) dij hom n pak-je toulangt.
“Kiek, hier zit de stekker in, k heb hom al inpakt, nou allent nog wegwezen! Mor denk derom: kinst mie nait!” Terry as n speer der vandeur, vlogt weerom, zien minitrapke mout mit, is n duur ding, aans begunt Ongkool weer over geld over de balk smieten en doar wil hai niks mit van doun hebben. As e bie de fietsenstallen oet zien doppen kikt, valen schellen hom van d’ogen. Drij van dij punkers rieden krekt vot op zién opoefietse, vaaierde lopt der achteraan te poesten.
Terry duurt nait te roupen en te reren, dìn moak je sloapende honden wakker, heb je de poppen aan t daansen en in t duuster is doar niks aan. Mit Pait zien pakje en koeve nog aal liekoet de locht in, lopt e achter
t kwartet raddraaiers aan. Ekkels knisteren onder zien vouten, n kestanje vlogt stoefbie zien kop laangs. Terry hoalt zien opoe-fietsofstandbedainen oet zien binnenbuuts, toetst code XL3 in en drokt op “Goan!” Baaide baanden lopen sissend leeg, bonkebonkebonk is t reseltoat en gevluik van de dwarsboomde jonken. Terry zugt nog krekt dat de fiets mit n swoai in de gracht sodemieterd wordt. Hai wacht even tot t spul vot is en rust weerom. Dìn drokt e op t knopke “terog!” en zugt hail langzoam mor hail wis de opoefietse oet t wotter noar de baarm schoeven, doar mout e eerst even oetlekken. Zulfs de baauwlaampe dut t nog. Terry esemmest noar Ongkool: “Stekker deroet, inpakt en wegwest. En nou?”
Ding piept.
Ongkool: “WOAR BLIFT DE KNAL?!”
Mimicry
Soms heb je van dij doagen…., den dou je dingen zunder der bie noa te denken. Zunder te waiten woarom.
t Gebeurt gewoon.
t Binnen voak nait joen minste doagen. Vandoag is zo’n dag.
k Bin in de auto stapt en op weg richting Stad, nait over Vraisestroatweg, de körtste weg, mor deur Auwerd, bie t kenoal langs, op Dorkwerd aan.
En nou rie k hier op Dorkwerderweg, zo mor, zunder doel. Wat n meroakels fijn ge-vuil !
Paulusmoa het ons vandoag nog n stroaltje zun beloofd, mor eerstetied doun de grieze wolken boven mie nog heur uuterste bèst om hom veur gek te zetten.
De schoapen in t gruinlaand moaken zuk der nait drok over. Dij hebben allènt mor oog veur t gras.
As ik de omtrekken van Dorkwerd zai, goa k wat langzoamer rieden. Mooi uutzicht, zo’n wierde in t vlakke laand !
Huuzen verstopt tussen de bomen.., nait laank meer, de bloadern begunnen al te verkleuren en d’eersten dwarreln al noar beneden. t Torentje stekt kop der al boven uut. Bie t dörp aankommen, zet ik de auto aan de kaant. Dat kin mooi tussen de bordjes mit “Dorkwerd”, de eerste zunder, de twijde mìt streep deur de noam.
Twij bordjes is aiglieks teveul, mor ja, hou mout je hier aans viefteg rieden. Tussen twij punten kin dat, mor op ain punt?
t Liekt mie nait meugelk. k Laag in miezulf om zo’n idiote gedachte.
k Stap uut veur n groot landhuus. Tussen gemetselde poalen n iesdern hek, doarachter n klinkerpad noar de veurdeur. Op de braivenbus huusnummer 2, Volsloagen overbodeg hier !
Gain mins te zain of te heuren, allènt de auto op t haim verroadt de aanwezeghaid. Wat n rust ! Minsen uut stad zollen ter be-naauwd van kriegen.
k Loop langs de weg, links om de wierde en doar over n smaal zandpad noar de kerk. Verstopt tussen de stroeken ontdek ik n pad noar n olle boerderij, òfsloten deur
n hek dij deur de joaren de kleur van d’omgeven aannomen het.
Achter t hek n bordje mit “Wacht u voor de….” De rest is nait meer te lezen, mor kin k wel roaden. Gain geblaf….
Zo’n old bordje mout d hond ook wel over-leefd hebben !
Langs de grafzaarken kom ik bie de kerk. Olle stainen, mor ook nijen.
Woarom verboast mie dat?
Den vaalt mien oog op de tekst van ain van de zaarken: “geboren te Dorkwerd 1924, overleden in Tiel 2005”.
Ik stel mie t zo veur… Joaren en joaren op zuik noart t haart dat hier achterbleven is. En as je t den weervonden hebben, klopt t nait meer.
k Loop om de kerk langs n huuske woar bliekboar wat vertimmerd worden mout. n Man zegt vrundelk: “Goidag “. Eerste mins dij k hier tegen kom!
Den kom ik langs n wat nijer gebaauw. Op de deur staait: “Hervormde Gemeente
van het wierdedorp Dorkwerd”. Ik kiek even deur de roamen noar binnen:… Toavels en stoulen, meer stoulen as minsen in Dork-werd, liekt mie.
Op mien gemak kaaier ik weer noar mien auto. De schoapen langs de sloot doun even de kop omhoog en kieken mie aan mit n filosofische blik in d’ogen. Of kiek ik nou in d’spaigel ?
k Stap weer in en rie langzoam wieder. Veur mie al d’eerste huuzen van
n nijbaauwstad. Riegen huuzen langs rechte braide sloten. “Landelijk wonen aan het water”. Ik kiek nog even achter-om. Dorkwerd is al weer wegkropen tussen de bomen. In de lucht pebaaiern kiewieten en sprutters soam ain grote wolk te vörmen. Zie kriegen t mor nait veurmekoar. Mor op de wierde is t stil,
t dörp wil nait opvalen, t holdt d oadem in en vertraauwt op zien schutkleur.
Den inains vlaig ik sikkom mit d’kop tegen t dak aan. k Schrik mie n ongeluk !…….. d’ Eerste drumpel van Stad.
oktober 2006
Controle-gekte
n bult mensen willen zekerhaid willen alles controleren
doar vuilen ze zok din beter bie zai willen t “onhail” keren
regeerns doun dit ook hail groag
t geft heur meer roemte om handen of zollen ze t doun allain om macht dat legt t volk aan banden
de gekste dingen worden controleerd t Is hoast nait te vatten
moar op n dag gait t verkeerd din hangen we aan de latten.
dat daaier n “chip”hebben is bedould om zaiktes veur te wezen
n “chip”in n pas het ook zien nut toch mouten we t aargste vrezen.
as n “chip”wordt inbrocht veur t gemak om touzicht uut te braaiden
din is al gauw t ènde zuik en goan wie noar de haaien
want n kabinetsbesloet
veur “vailighaid”van mensen n “chip”te zetten in n baby-oor
dat kinnen we toch nait wensen
Twievel
verkaizen komt aal dichterbie
moar woar mouten wie op stemmen, partijen lieken aalmoal op mekoar
t wordt tied om òf te remmen.
recloame-moakers roupen om t haardst dat zai het beste waiten
hou toukomst veur ons deroet zain zel wel wil der op heur schaiten?
de stoultjes-dans is al begonnen partijen dij stoan weer te trappeln
zai geven mekoar der goud van langs heur pannen op dak ais rappeln.
het is vermoakelk om te zain t Is net n stukje theoater
de brokken dij ze in de Koamer moaken dij baargen ze op veur loater.
dij kriegen wie volgend joar op ons bord deur t verhogen van de priezen bieveurbeeld van t zaikenfonds
heb je t al in de smiezen?
het zuit smoakt ons dus toch wat zoer ondanks nije verkaizen
veul te winnen is der nait wel veul om te verlaizen.
zuik doarom mor joen aigen geluk geniet moar van joen doagen lach om dij domme poletiek
der binnen wel grotere ploagen.!!
Beleven
Pien, drokte
regen
dwoalen
over minne wegen
Geuren, warmte
geluuden
liefde
ien t zuden
Kieken, herkennen
beleven
proeven
van t leven
Uutbreidingsplan
Ien de boerderij
stoan ze te koekeloeren
noar t nije gebeuren
op t land
Bouwvolk
parkeert de buskes
noast t bord
Te Koop
Jongelu
met n kiend
stoan onwenneg
te kieken
kriegen n hand
van die dikke kerel
ien t pak
De hand geboart
beschrift zichtboar
veur alle ogen
de nije horizon
Koartjes
Vleden komt as n stroom koartjes deur t bewustzaain gleden, vandoage is zo mor viefteg joar leden. Hoezen bestoan sleupt, mìnsen leven dood.
k Herken kaarken van t geboortedörp, zaarken op t kerkhof, toonzoal van vervörmde geschiedenis. Triesterghaaid en rododendrons laangs pad en ree
van t onthold bluien aalweg, mor deur roeten van d’olle hoezen
zai ik onherkenboare gedoantes kend, nait oet te duden zoaken herkenboar
op zuik noar n stee om zunder gekruus kommende viefteg joar stil te wezen.
oktober 2006
Aanschavven van n jonk doggie
t Is makkelker zegd as doan.
Doar komt nog hail wat bie kieken. Wie hebben n hail pad oflopen om Zo wied as nou te kommen.
Een jonkie van sikkom tien moanden bie ons in hoes.
Aldereerst wat veur n oard mout dat beessie hebben.
Dat wissen we aal laank.
Wie wollen weer n “teckel”, moar nou n eerliekse.
Joe zollen zeggen binnen der den ook nait eerlieksen ?
Joa, der binnen mishottjerden en zo aine was de veurige teckel van ons.
t Was n roeghoarege en hai was broen en dat was nait goud.
Dattig joar leden mos dizze oard zwaart bovenop heur nikkenakke weden en n lutje bedie broen onderom.
Nou wollen wie dus opnijs n roeghoarige.
Der binnen ook laankhoarigen en körthoarigen te kriegen.
Wie wollen nait n aal te klaine hond. Dij haiten bie dizze oard “standaard”. Gain middelmoat, dij haiten “estermantjes” (dwergen) en gain haile lutjeke, dij haiten “knienen” , moar den op sien Duuts “kaninchen”.
In dis tied maggen sie gelokkeg wel broen weden of zölfs n zaandkleur heb-ben.
Ook wel mooi heur !!!!!.
In t nustje dij wie vonden op t internet was de moeke ons in aale moaten en verschienen noar t zin
Wie kozen den ook aine dij t maiste op heur leek en dat was n teefke. Doarom ging onze keur nait oet noar aine van de reutjes den dij wazzen broen.
Zo is t kommen.
Ons nije hoesgenootje “Freule Florenti-ne Fan De Buorkerij” (Floor(tje) is
n roeghoarege standaard teckel mit zwaart en zaandkleurege hoaren. Aigenwies as de donder en zie het altied t leste woord.
Moar zo binnen teckels nou ainmal en as ie doar nait tegenkennen den moi j der nait aan begunnen.
Optaikens van n grootmoe (dail drij)
d Allereerste keer dat ons oldste ootjezegger heur nijgeboren zuske zag, was zie hailendaal befoezeld.
Zie von heur slim klaain moar wel hail laif en gaf heur votdoadelk doetjes.
Moar dou heur moeke t lutje potje vouden ging veraltereerde zie opins:
“Doe most mien moeke nait opeten !”
Haarstdag
Zol dit leste dag wezen mit mooi noazummerweer? Op fiets vot liekt mie nait verkeerd tou. Beste zudewiend aan wolken te zain. Din goa k van stad oet noar Onnen, kieken hou ver of ik kom en veur wiend aan weerom. n Poar stroaten van hoes òf zai k n jongkerel lopen, zo donker as je ze zelden zain. Ivoorkustswaart zeg mor. Ik kiek te laang noar hom. Hai vangt mien blik en zegt:
“Mammie”. t Klinkt wat kloagelk. Toch mout k lachen. Over scholler roup k nog wat. Rit begunt goud.
Ien Haren hol ik oostelk aan. Zo kom k op t grindpad noast zandweg. Doar binnen wel ais abbels dij je veur n poar cent mitnemen kinnen. Diskeer nait. Aan t end van weg noar Wodderhoezen lopt n nij fietspad aan diskant spoor richting Meerwieck mit n nogaal hoog brugke. t Waait nuver haard dat k zai nait veul van gruinlaand en woddergebied. Ik kom oet bie n stuk bos. Haarstkleuren komen loat van t joar.
k Vien n takje haaide. Pont voart nait meer en ik koers noar Kropswol en De Groeve. Wat n auto’s ja. Ienainen bedenk ik dat t twijde dingsdag ien oktober is, dus Zuudloardermaarkt. Kon wel even kieken. Zo verzaail k doar veur t eerst van mien leven. Wat n drokte, hai. Niks weerd mit fiets. Kermis, kroamkes mit nuim mor op en t is er. Aan t en van mirreg drij Zuudloarder bollen veur 8 euro. Wat mout k mit drij van dij dingen? k Perbaaier achterlaangs te komen en stap weer op.
Dronken kerels waggeln over weg. Peerden worden noar trailer brocht. Auto’s rieden vot.
“Veurzichteg, moeke”, ropt n man. Ain dij t goud mit mie veur het. Wat n dag. Ik stap òf, zet fiets hen en loop noar bakker. Op mien verzuik legt t wichtje n bol ien sniemesien, dut hom din ien twijen en pakt stukken apaart ien. “Dat was joe boeten nait lukt”, zegt ze. Weer bie fiets wil k aigelk vot. k Roak verstrikt ien stroaderij. Twij olle heren van stand vertellen mie ien t Nederlands dat k vlak achter Sprookjeshof zit. Ze roaden mie aan t fietspad noar Midloaren te nemen. Woar t wat rusteger is pak ik n plak krentstoet. Op grode weg is n café. Doar neem k cappuccino op t terras. t Is ienmiddels haalf zes. Op hoes aan. Wiend dij mie weerom bloazen zol is liggen goan. Ien Onnen zai k n kist mit abbels aan kaant van weg, rooien en gruinen. Veur niks mit te nemen. Ik roek aan n rooie. Zol t n zuide wezen? Boer komt er aan op trekker. Ik roup wat. Hai heurt t nait goud en zet motor oet. k Wies noar abbels en vroag: “Binnen t zuren of zuiten?” “Wait k niks van”.
“Bin je gain abbelman?” “k Bin n pereman”, zegt hai. Denk ik tenminsent te heuren. “Bult perebomen ien hof?”, vroag k hom. “k Pin n peerdeman”, zegt e mit n grijns van oor tot oor. Hai moakt mie aan t lachen. Der komt n vraauw aan op fiets. “Wat is hier te doun”, vragt ze vinneg. Zien echtgenote. Aan t zure gezichtje te zain het ze mit heur man ien gain tieden echt genoten, om de woorden van n noordelke conferencier te parafraseren. Hou heb k dat zegd? Boer start trekker en ridt vot. Om heur zachter te stemmen moak ik n proatje. Abbels blieken van buurman achteroet te wezen.
As k aan t leste stuk van raais begun vroag k mie òf: wat zol dat mensje docht hebben. Haar hai n waarme glans op zien gezicht dij zai nait meer te zain krigt? Was t zukswat? Wat beleef ik toch veul onnerwegens. t Wordt koller. Ik huver. Nog even flink deurtrappen, din ben k ter weer.
Groningen, 22 oktober 2006.
Zaik
k Heb de vraauw van de bainen. Zwoantje, mien laive vraauw, is mie zaik worden. Ze is grepen deur de griep.
t Begon gustermörgen. Ie mouten waiten, wie goan der aaltied tougelieks om zeuven uur oet. En ik hemmel mie din eerst wat en klai mie aan.
Zwoantje gaait din vot noar beneden, moakt n beetje eterij kloar en dut ook mien broodtrommeltje vol.
Mor gustermörgen kon k heur hail nait wakker kriegen. “Tou nou, t is zeuven uur hur, der ofkomen!” k Heurde allent mor gepoest en gestìn.
Dou k mie schoren haar en ofgroetjed, lag ze der nog. “Tou nou, wor nou wakker, t is al kwart noa zeuven.” Weer n gepoest, mor nou kwamen der ook wat woorden achteraan. “Oh, k bin zo min, k leuf dat k zaik bin.” Potverdorie. Zaik. Ook dat nog. k Heb heur eerst mor es even onderzöcht.
Doar was k gaauw kloar mit. k Legde mien vlakke haand veur op heur kop en dou mit n gloepstreek op heur neuze en zo n poar moal vannijs. Joa, koorts. Kop was waarmer as de neuze en din he je koorts. t Is even n wait, mor din is t ook wel makkelk. Mor k heb heur veur de vaaileghaid toch nog even ondervroagd. Dat dut onze pille ook aaltied.
“Bist ook mizzelk?”
“Joa.”
“Hest ook kopzere?”
“Joa.”
“Vuilst die ook slap?”
“Dat wait k nait, k lig ja nog op bèrre.”
“Goa der din even òf en loop es even n poar stappen.” “Dat kin k nait, doar bin k te slap veur.”
t Was mie wel dudelk. Zokke onwieze proat betaikent koorts. Griep dus. t Gaait ook ja rond.
Doar was k mooi kloar mit. k Haar t ook nogal drok op t waark. t Kwam mie aiglieks slecht oet. Mor goud, joen gezin gaait veur, zeker in tieden van nood. k Belde eerst t waark mor even òf en ging es in d’stoule zitten om plannen te moaken. t Was wel dudelk dat t hoesholden der n beetje onder lieden mos.
t Verplegen van de patiënt kwam ja op d’eerste ploats. Mor, hou mos dat. Joa, vitaminen binnen vanzulf belangriek. En vocht, omreden oetdreugen is ja zo gebeurd. Ik holp eerst mor es even wat appelsienen van t sap òf en ging mit n glas vol noar boven. Ze sluip alweer. Ik kon
heur der ook ja slecht veur wakker moaken. Zo gaauw zol ze ja ook wel
nait oetdreugen.
Joa en as je de appelsienesap zo laank stoan Ioaten, din goan d’vitaminen der ook ja oet. Teminzen, dat haar k wel es lezen. k Kon t beter zulf mor opdrinken. Zulf n beetje op krachten blieven is ook ja nait verkeerd. Stel joe veur dat we baaident tougelieks van de bainen komen!
Dou eerst mor es even n pot kovvie moaken. Je kinnen joezulf wel haildaal wegsievern lu, mor doar schait ook ja gain mens wat mit op.
Dou de kovvie kloar was heb k eerst es pauze nomen. As je der even rusteg bie zitten, din schut joe vanzulf wel in de zin, wat of je t beste doun kinnen. Want as de vraauw in t gezin van de bainen komt, din mout ter vanzulf wel even wat gebeuren in hoes, vin je ook nait?
Eh…, de wasmesien aan de loop? Beter nait, want deur dat lewaai kon ze ja wel es wakker worden. En as je zaik binnen, din is rust vanzulf ja nog belangrieker as vitaminen. Stofzoegen kon vanzulf ook nait, nog meer lewaai.
Boudel wat oprumen? Aal deur t hoes lopen is ook slim geheureg, doar mout j’ook mit oetkieken. Veuraal as je koorts hebben sloap j’ook zo licht, hè. Beter mor even rusteg ofwachten.
Wacht es even: Ik haar ja nog n videofilm liggen, dij van Silens of de Lems, wait je wel, doar kon k meschien wel even noar kieken, din wör Zwoantje ook nait wakker deur mien gehaaister.
Mor dou k doar zo rusteg zat, in d’ol zörge, bie d’kaggel, dou wör k toch recht n beetje doddereg. Ik begon es wat te gapen en… dou Zwoantje om twaalf uur de sloap oet haar en noar beneden kwam, zee ze: “Woarom bist doe aiglieks nait aan t waark?” Ik schrok in t ènde. “Wat, wat, bist doe din nait zaik? Wat dust ter òf!?”
“Ik kin t nait laanger wachten, wasmesien mout aan d’ loop, der mout stofzogen worden en aal zowat meer. Ik bin vanoavend ducht mie wel weer zaik. Ik kin t nou nait meer wachten.” Ik bin smiddoags mor weer aan t waark goan.
Mor vanmörgen was t weer mis. Nou haar ze t echt goud te pakken. En k mout vot weer noar hoes, omreden ze het mie nou op n sedeltje zet wat of k doun mout. Wait je wat of ze der onderaan schreven het? Lewaai of gain lewaai.
Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf
Van oost noar west en sums weerom
Mien kennismoaken met West-Grunnen viel ien e haarfst van 1967. Veurheer was ik der allent mor laangsreden met e trein, op weg noar of weerom van Fryslân (ien Grou vekansiewaark ien e jeugdherberg Oer t Hout). k Haar n tip kregen: ien Zuudhörn hemmen ze dringend n schoelmester van neuden. Juf van klas 3 (nou groep 5) was der gilpend vandeur goan, hielemoal over de rooie. Ik op pad van Midwolle over Stad, met e trein, uutstappen ien Zuudhörn. En doar stoa je dan op e vrumd perron, woarhen? NS-man met rode pet wees mij vrundelk de weg, loater kwam k hum weer tegen as voader van n stuk of wat kiender, k heur zien stem nog: stationschef Rogaar.”Goa mor op t geluud van de speulende kiender of”, t was krekt speulketier. Ik met n boog laangs Wilhleminaloan en Burg.de Vriesloan noar overkaant van e Gast, noar de Frankriekerloan. In mien beste pak, strikke veur. Proefles ien meester Wibbens zien klas, haarst 1967? Wat ik uutspookt heb, k wiet t niet meer. Proaterij achteroaf met meester Wibbens, mor benoam met börgmeester Stronkhorst, dij t miest aan t woord was. k Haar wel wat pluspunten, de grootste doarvan was dat k votdoadelk begunnen kon, noa de haarstvekansie. Dat het de deurslag geven, mien konkurrent zat ien dienst en kon der noa Kerst pas uut.
Op 6 november 1967 is veur mij t onderwiezersleven eerlieks begonnen. Ien Bellingwolle en Kloosterholt haar k al proefdraaid, mor nou…. t Gebouw met die laange gang aan de Frankriekerloan woar veur schoeltied de schoonmoakers de boas waren. t Schoelplein met t muurtje en t stroomhok, lokoalen aan de wegkaant van Jan Albronda (klas 4), meester Wibbens (5 en 6), Janneke Viëtor (2). En dan aan t enne van de gaang rechtsof, soort tussenlokoal met smoezelge gerdienen, n scheur derien. n Stel kiender met van die grode vroagogen, nijsgiereg noar die greune mester Blaauw. En t trapke of, deur deur noar de jongste kiender van Aafke Wijnalda…
Eerste weken ging k met e trein, tussen de middag at k mien stoetjes bij Jan Albronda thuus, aan de Israelstroat, of gimmester Appie Hansems, ien e zulfde stroat. Noa twij weken kreeg k n koamer aan De Gast, bij juffrouw Meinemoa, 8a. Allent deurdeweek, weekenne noar huus, ien Hoogeveen (mien olders waren verhuusd) of noar Gé ien Scheemde. Van begun of aan ston k der allent veur, je werden zo ien t diepe smeten, zwemmen leerde je goandeweg. Veur mij was t n prachtklas, mor ja, welke onderwiezer zegt dat niét van zien eerste, echte klas? Je konnen je hielemoal richten op t lesgeven en t noakieken van t wark ien e schriften, dikke tas met noar huus. Vergoadern? Nee, doar wer niet veul tied aan spendeerd. Personeelsvergoadern beston nog niet, wat Wibbens te zeggen haar, dee e ien e eerste vief menuten van de pauze. (Wat wij te zeggen haren, was nog niet zo van belang…) Sums was der n vergoadern van de olderkemizzie, dan opende de veurzitter en gaf votdoadelk t woord aan meester Wibbens, wel zo makkelk. Sikkom vief joar waarkte ik aan de Frankriekerloan, achterof vlogen ze om, mor dat zal niet aaltied zo west wezen. Noa t eerste joar ging k met dezelfde klas met noar de vierde, n joar loater weer noar 3, doarnoa nog 2 joar ien klas 5. Jan Albronda was promoveerd noar d’ULO, veur hum kwam Dries Pepping, dierboar herinnerd. En nog weer wat loater n aandere Drent: Albert Zwiers. Aafke Wijnalda ging trouwen, as k me niet vergis kwam Aartje Krijger as heur opvolgster. Benoam met Dries en Albert was der veul kontakt. Even proaten noa schoeltied bij t muurtje, even lopen noar de raand van t dörp, noar de Cleveringaloan, kieken hoe t ston met de nije huzen. Met Dries n joar (nou ja, dat was de bedoeling…) noar Engels L.O., woar we meer laagt as leerd hemmen (I don’t quite agree with you, sir!). Akte? Nee, doar kwam t niet van, ok deur gezondheisproblemen. Ik kwam zes week ien t ziekenhuus ien Hoogeveen aan gewichten, n hernia… Rekken om n bepoalde zene meer ruumte te geven. Eerstetiedsrozen haren dus wel degelk ok stiekels…
Kon ik mor
Nooit laag ik nog zó haard,
nooit meer
zel k mie slapper lagen as dou ik kind was
mit d’aander kinder in de buurt
noa t speulen duurfdest mor zuneg
thuuskomen in duustern, omdast te loat wast
en dien onderbroekie was te geel
hou moakt n kind
aan n groot mìns dulek dat e laagd het
om hai wait nait wat, zó laagd,
dat alles
mor den ook alles wat der was
nait meer beston?
Oet: “WOTTER”
GRUNNEGER DICHTERS o.a. Simon van Wattum Tonko Ufkes
Hanny Diemer Jan Glas Peter Visser
Oetgoave van BIBLIONET GRONINGEN t.g.v. GRONINGER BOEKENDAGEN 2003
Inlaaiden: Harm van der Veen
Terry, dou t zulf mor!
Terry Rist is n fantast, ik beduil: n fantastisch gehaaim agent, standploatse Noordhörn (mor ook dat is gehaaim, kop dicht dus). Hai is nog in oplaaiden, der gait wel ains wat mis, mor ook Terry is nooit te old om wat te leren. En as e t eerlieks nait meer wait, nìmt e kontakt op mit Ongkool op de sentroale, aargens in n anonieme bunker. Hold joe vast!
Terry Rist hemmen ze bie rebulie achter t kerkhof n bain ofzet en dat is hom in t verkeerde keelgat schoten. Man, dat is mie n boudel! Benaauwd tot en mit kikt e hulpeloos om zok tou. Zien noaber het ‘om bie t bain, ropt en trekt as Soeperman en oetendelk krigt e t spul lös. Sangen gezichte van Terry wordt hail langzoamaan weer rood en din host liekwit. Mor, ik mout t hom tougeven, hai vertrekt gain spier, al rollen zien ogen sikkom tou kop oet. Noa anderhaalf uur, as zien noaber de hege knipt het, noar winkel west is om kaauwtebak en zien windhond oet de knup hoald het, kin e weer wat zeggen:
“Aaaahhhh……” Krekt as n leeglopende fietsbaand. En dìn:
“Wel het dat ommaans had!!! As k hom in mien poten krieg! Wel gloeiende godenaalzienrododendronsnogaantou, wel het dit ommaans had??!!”
Noaber spijt droadje tebak oet, trekt even mit scholders en schudt wat oet zien maauwe: n oprold braifke mit n strikje derom. Hai geft t aan Terry dij veraltereerd n bokkesprong moakt en dut of e zien vingers braand het.
“Even onder n stroal kold wotter, zo weer over en krigst gain bloaren”, buurman raaist of, het der tebak van.
Terry dut wat zien noaber hom roaden het. Hai draait kroane wied open, mor doarmit kin e aal t wotter van de zee nait ofwazzen. Boetendat staait keukenvlouer binnen körtste keren blaank, kin e zien zwemboksem nait vinden en plougt e noar t drievende toafeltje, dij e n pote oetdraait. Terry kin krekt t oprold braifke noar zok tou meneuveln, hoalt t strikje derof en leest dìn de oetlopen letters:
“Ongkool aan koatsebale: kode BIG deurslikken, noaspuilen mit blaikwotter
veur ale wizzeghaid. Nije opdracht staait op t koartjesbord in Super, daarde riege, eerste koartje. Nait liekoet der noar tou, sloeproete XY³, kiek mor in bieloage XIa van t handbouk veur ervoaren gebelskopdroagers. Eerst troangas in gruinteofduilen spaaiten, din pas koartje van t bord ofpakken. Blief mit baide bainen op grond stoan. As grond te hait onder de vouten wordt, din pazende moatregels nemen. Vaal nait op, blief krekt zo gek doun as aandern.”
Terry drift mit toavelpote toenpad of. Woar het zien noaber dat ofzette bain loaten? Dij het e van neuden, hou kin e aans mit baide bainen op grond blieven? Wel gommesnogaantou, noaber het t aan zien windhond geven, t ligt nou boven in hege. “Koest, Wuppie!” Hond krigt toavelpote, Terry ropt zien mishandeld bain oet de hoageldoorn en floddert weerom noar hoes op zuik noar t buske mit bainplaksel. Dreugtied: 3-5 uur, doar is e nog laang nait kloar mit. Om seupel van te worden! Zien onverzeddelke optimisme holdt hom op de bain, al kin e doar nait op lopen. Eerst mor even n bainplakpauzesloapke, kin e zok goud oploaden.
Op bord bie Super hoalt n antam koartjes van daarde riege en wizzelt ze apmoal mit dij van doarboven. Veuraan op daarde riege stait nou: Aanboden: kunstbain, sikkom nait broekt, pries n.o.t.k. Veur dou t zulvers….
Sept. 2006
Aal mor deur
zoiboi brengt mie van duuster houke mit swien in t hok noar mure aan overkaante bie pompe
aal mor deur
kom langzoam op gang aansteuter is d’r nait mout mie zulf redden swiene knort
mor stekt gain poot oet
aal mor deur
dik taauw aan baalken zo vast as n hoes
pa doan
bruier komt in t zicht ik kin t wel schudden goa noar koamer zoien in stoule
aal mor deur
noordhörn, 15 mei 2005
Homme Poort
Hou laang kikstoe al mit over mien scholler,
het liekt host al weer n aaiweghaid,
mor mit de joaren worstoe mie vertraauwder,
hou voak heb k die al eefkes over kop hen aaid.
Bie zummerdag staaistoe bie ons ien serre,
bie winterdag kikst bie mie op t bureau,
van tied tot tied zit ik die wat te ploagen,
den doekst even onder mien plumeau.
Vandoag was ik dien lange hoar
ik wrief ien gleufkes met n nadde douk,
over dien neus, dien ogen en wangen,
en peuter mit n tip ien elke houk.
Ons buren vienden die sprekend lieken
op Godfried Bomans, dai tevreden blik,
verlangst nog nait even noar dien piepke
of luusterst laiver noar mien nijste limerick?
Doe gefst ons koamer een hail aigen sfeertje,
gemoudelijk stilzwiegend achter mie,
t is hier hail aans dan dastoe wend wast,
dien tied ien Grunnen is al hail laang veurbie.
Doar keekstoe uut over de winkelpanden,
ik stel mie veur vanoaf een braide vensterbaank
doe hielst vrouw Leopold gezelschop,
heurdest op oafstand de Martiniklokkenklaank.
Dien kop begunt zowoar te glimmen,
t liekt of stoe dankboar noar mie knikst,
och Homme toch, doe brengst mie weer tot zinnen,
doe loatst mie schrieven onder dien laive blik.
Homme Poort (1897 – 1959), leroar Duuts, was ien oorlogstied actief ien t verzet. Hai het honderden jeudse onderdoekers holpen.
Publiceerd ien Toal en Taiken, tiedschrift veur Grunneger Kultuur, 38e joargang, nummer 1.
Pekelderdaip
Foto: Ben Doedens. Pekelderdaip bie Van Weringsklap.
Ik kom nait zo voak meer in mien
geboortedörp Ol Pekel.
n Poar moal in t joar bezuik ik n
schoolkammeroad dij doar nog woont.
t Kost mie oltied weer muite om zien huus
te vinden.
Vanzulf is in Pekel net as in de maiste
dörpen veul veraanderd moar de
Wedderklappe ligt gelukkeg nog op zulfde
stee en den is t nait ver meer.
Luu, dei net as ik Pekel van vattig joar
leden nog in t geheugen hebben, zuiken
wel vergees noar de “Veendiek,” t Smaal
Padje” of “t Klain Draaigie”.
En om bie mien geboortehuus aan de
Komnijsterwieke te kommen, mos k over
t daip, mor ik kon de “Albionsbatte”
naargens vinden. “Den mor over
“d’ Hoanekamp”, docht ik. Mor ook dat
lukte nait. En k wos toch sekuur woar dij
vrouger lagen, want t daip ligt der nog net
zo.
Vroag mie nait hou k der toch kommen
bin, want dat wait ik zulf ook nait meer. En
Komnijsterwieke is ol lang gain wieke
meer.
In de joaren sesteg was “veruutgang”
belangrieker dan eerbied veur t verleden
En t dichtgooien van de wieken heurde
doar schienboar ook bie.
T Liekt nou wel of t daip zien aarms en
bainen verloren het.
Daip mit de wieken wazzen vrouger de
slagoaders van t dörp.
In tied van vervening hebben proamen mit
peerden derveur de törf zo òfvoerd
Toun der gain veen meer was, kwammen
in Oale Pekel de febrieken.
t Was veuraal de stroketon, woar de
maiste manlu heur brood in verdainden.
Dat t daip n open riool wui, was de pries
dij doarveur betoald worden mos.
Mor zelfs de aargste stank roek je op t lèst
nait meer, want stank was waark.
Dat kon je wel zain aan de stroschepen dij
deur t wotter gleden
En uut mien kindertied is mie biebleven,
dat vies wotter ook zien mooie kaanten
haar.
Zo gingen wie soms goud in t wotter
reukeln en smeten der n brandend stuk
pepier in. t Was den net of je t gasstel
aanstoken haren, mooie blaauwe
vlammen op de graauwe schoemloage.
t Was vanzulf verboden, want de
stroschepen in t daip wollen ook wel
branden. Mor ja, olles wat nait mag is
spannend veur kinder.
En as t veul regend haar, was t feest, den
gingen de sluuzen in Neie Pekel open om
de wotterstand noar beneden te brengen.
De vissen dij mitloosd wuien, kwammen in
t zwaarte wotter van Ol Pekel al gaauw
boven zwemmen.
Mit n schepnetje van n olle kouze van moe
gingen we bie t daip langs om viskes te
vangen. Ainmoal is ’t mis goan. k Haar mie
te wied op de staiger bie d’Albion woagd
en toun n grote jong mie veurbie wol,
schoot ik op de kop in t stinkende schoem.
n Poar weken loater kreeg ik n zaikte dij
nait in dokter Boswiek zien boukje
veurkwam. Ik ging noar t zaikenhuus en
kreeg n apaart koamertje, omdat ze
dochten dat et besmettelk was. Ze binnen
der nooit achterkommen wat t wèst is
t Voele wotter en de rötten dij der in
zwommen hebben der vast mit te moaken
had.
k Heb t gelukkeg overleefd, mor oltied is
mie biebleven, hou doar onder wotter mien
achtjoarege leven in n flits aan mie
veurbieging. Mien eerste videoclip, bedenk
ik nou.
Tegenwoordig zitten der mensen mit n
hengeltje te vissen langs daip en nait meer
mit n schepnetje. De febrieken hebben
heur tied had. t Wotter is schoon en de
batten en klappen binnen nuver
restaureerd. De maisten binnen doar
bliede om
Mor toch, as k noar dat mooie
opgekalefoaterde daip kiek, krieg ik t
gevuil dat der wat nait klopt. Op n enkel
luxe jacht noa, zai k gain boten meer
voaren.
Schoon, mor dood !
t Dut mie denken aan n olle buurman dij
noa t overlieden zien allozie mit
kreeg in de kiste. n Mooi idee veur de
noaste femilie.
Mor wat mout je mit n allozie as je uut de
tied binnen.
n Kop kovvie
n Groep old studenten, aaltemoal goud
terechte kommen, kwam bie mekoar
om heur olde universiteitsleroar te
bezuiken. t Gesprek draaide al gaauw
oet op kloagen over waarkdrok. De
leroar bood zien gasten kovvie aan.
Hai gong noar de keuken en kwam
weerom mit n grode kan kovvie en n
bult kopkes. Stainen, plastic, gloazen,
sommege hail gewoon en aandere
duur en oetzunderlek. Leroar vroug elk
zokzulf in te schenken.
Toun ale old studenten n kop kovvie
haren, zee de leroar:
“Zo as je zain konnen, werden ale
mooie, dure kopkes pakt, de gewone,
goudkope bleven stoan. Het is veur joe
normoal t beste te willen veur jezulf,
allenneg mor t beste. Dat is de bron
van joen problemen en stress. Wat joe
aiglieks aaltemoal wollen, was kovvie,
nait t kopke. Je pakten hail bewust de
betere kopkes en huilen mekoar ook in
de goaten.
Wel, as t leven de kovvie is, din binnen
de boanen, t geld en de stee in de
moatschappij de kopkes. Ze binnen
niks aans as raive woarmit je in leven
blieven, mor de kwaliteit van t leven
veraandert der nait deur. Asmits, as
wie te veul noar kopkes kieken,
vergeten we te groalen van de kovvie.
Dus minsen, loat je nait drieven deur
de kopkes, genotter in stee doarvan
van de kovvie. As je n volgende keer
kovvie drinken, kin dit verhoaltje joe
van pas kommen.
(Plukt van internet, vertoald oet t
Engels)
Van waark zunder centen noar waark veur centen
In joen leven kin t roar lopen en haail aans oetkommen as joe van teveuren der van dochten.
Dou wie verhuusden noar hier in Noordhörn was k een onbekende in dizze kontrainen.
Man aan t waark en kinder noar schoul en ik thoes allennig. Kon hier gain mensk.
Der oet en op pad, dat mos k moar doun.
K wer lid van ’t Rooie Kruus veur de Welfare.
Mien toak wer vrouwlü te bezuiken dai nog thuus wat ommaans hebben wollen.
Wat heb ik veul met heur moakt, toavelloakens, schoetjes, klaaidjes nuim moar op.
T was dankboar waark en het dud n mens goud as der noar je outkeken wordt.
Doarbie ging k bie Toaveltje Dekje aan t waark.
Al doage was k er mit aan gang. Heul wat uur in week in taauw. k Verdainde gain stuver mor t gaf mie veul plezaaier en k was dankboar dat k het doun mog.
In t lest van 1998 kreeg k een braif van t Ministerie van Onderwies. Zie zaten in de knieper den der
waren veul te min meesters en juffen veur de schoulen.
k Har vrouger waarkt veur de klas en omreden k aal papieren hoald har,
vreugen zie mie weer opneis te begunnen.Moar k was toun 55 joar. k Har der nog wel zin in, mor heb eerst ofwacht wat mien meugelkhaiden waren.
Der kwam een körte oplaiden in stad aan de P.A. veur weer- aan-t- waark-goanders.
k Moes ain dag in week noar stad en ain dag mos k een plak zuiken op n schoul om boudel of te kieken.
k Vruig bie schoul in eigen dörp. Mog der direkt wel blieven kreeg k as beschaaid.
Noa n pooske vruigen ze mie der te kommen waarken bie de grode beudels.
Zo kreeg k nou outbetoald veur mien waark.
Dat was n haile veraandering. Nou k stopt bin mis k veural d
aaanhold mit de kinder en t waarken mit elkander in n gemainschop.
Populieren
Ien de verte roest t al
Doar binnen riekhalzende populieren de stem van de wiend
Blauw grieze ritseloars zunder jeugd
Groot worden ien de eerste nacht van hun bestoan
Lompe dikstammen die ien körte tied
t doel berieken woarveur ze leven De grootste worden
Hiernoa griept de wiend zien kaans
Wat overblieft is rust, roemte en tweede keus waaiboomholt
Nijmoodse balloade
Refrein: Zo mor n jong, gewoon n wicht. Hai kreeg n oproup, dee zien plicht.
Mit heur ien t bloud was hai nait baang.
aal duurde t wachten oareg laang.
Ook zai het altied op hom wacht. Zien laive braiven gaven heur kracht.
1. Zai heurde dat hai oetzonden wer
en kroop wanhopeg even op ber.
Zes moanden mos hai noar Irak.
Bie t nijs was t of t haart heur brak
Mor dou hai loader bie heur kwam
Wol ze toch nait dat hai t vernam.
Zai dee dus flinker as ze was
Dou ze hom komen zag deur t glaas.
Hai keek heur wat verwonderd aan,
begreep t wel, kon heur allaang.
Hai streek heur deur t blonde hoar
En dou omhelsden zai mekoar.
2. September kwam. Dou mos hai vot.
Zo gaait dat ja. Dat is t lot
van altied en van iedere soldoat.
Vrijwilleger of nait. Hai is paroat
en vraauwlu zitten thoes ien zörg.
Veur hoop en laifde stoan zai börg.
Mor t kin ook andersom. Din gaait zai vot, ien uniform. t Verdrait bie hom as hai berichten heurt
van bomaansloagen ien n verscheurd,
vernaild en haildaal lössloagen laand.
En mensen stoan gewoon aan kaant.
3. Toch was mor zo dat haalf joar om.
Weerom kwam t haile peleton.
Net as bie t treurege vertrek
stoan achterblievers vlak bie t hek.
Ain plek bleef leeg. Hai was weerom.
Zai lag ien t zaikenhoes. Woarom?
Zo blied was zai weer mit zien komst
dat ze per ongeluk en allerdomst
van stoup òf glee dou ze t vertellen wol
en overaal even hènrieden zol.
n Groot geluk vonden zai tot slot.
En dat ging nooit, nooit meer kapot.
Klaaier
Ik dou t weer allènt. Ik ben der flaauw van. Aaltied ging ze mit, Zwoantje mien laive vraauw. Joarenlaank gingen wie der mit zien twijbaaident achteraan, mor nou is t beurd. Wie haren der recht n beetje hikhakkerij om. Gain roezie hur, dat hebben wie ja nooit. Mor nou ging Zwoantje toch echt te wied. Veuls te wied. Ie waiten wel lu, wie kinnen meroakel mit nkander over de weg, mor der is n moal n end aan t ABC.
Wat zeggen ie? Woar ik t in vredesnoam over heb? Over klaaier kopen, verdarre nog aan tou.
Wie deden dat aaltied mit zien baaident, mor nou is t òflopen.
En t gaait mie der echt nait om, dat Zwoantje aaltied zegt, wenneer k weer wat hebben mout: “wie mouten weer klaaier hebben.” Dij wie, dat ben ik din, begriep je wel?
En t moakt mie ook niks oet dat zai aaltied de winkels kaist woar of k wat kopen mout. “Hierin, want hier hebben ze meer keur.”
En of dat nou d’aine moal in Stad is en d’aandermoal in Emmen en din weer bie ons op Knoal, dat geft aal niks. Bliekboar het zai doar n soort van kompas veur, of is t bie vraauwlu net as bie maiwen. As der aine n prooi vindt, din binnen der drij tellen loater viefteg. Geft niks, heb k ook gain perbleem mit.
En t kin mie ook niks verblodekonten, dat t veur mie aaltied weer n roadsel is, wat of k nou weer neudeg heb, as wie in zo’n winkel stoan. As wie bie hoes vot goan veur, zeg mor, n winterjaze, din bliekt deur ain of aander vermik in Zwoantje heur kop, de noodzoak veur n winterjaze inains ombatterijd te wezen in t aanschavven van n laange onderboksem.
Ie maarken zeker wel, dat k mie der nog aal n beetje helleg om moaken kin. En t zel mie ook jeuken, dat zai bepoalt wat of ik mooi vind. As ik, touvalleg es n moal, n bepoald bezoentje schier vind, din zegt zai: “Nait doun, dizze most doe. Dizze vindst doe mooier.” En dat lu, dat is n haile geruststellende gedachte, dat nemt ale twievels bie joe vot.
En t gaait mie der ook nait om, dat zai zegt wat of t kosten mag. Kiek ik mainsttied allènt mor noar de pries, Zwoantje let op aandere dingen. Welken, dat wait k nait zo krek, mor t het in elk geval niks mit de pries te moaken. Zai nuimt din dingen as: beter pazen bie dit of dat, t moakt die jonger, dizze boksem klemt die om t gat, dit blaauwe streepke is te dik en dizze te dun en aal zowat meer. Nee, om aal dij dingen bie t oetstoffaaiern kin k mie echt nait drok moaken.
Ik duurf joe alderdeegs te bekennen dat t wel makkelk is zo. Ik kom in de klaaier en k huif naargens om te denken. Ik huif nait te kieken wenneer k wat neudeg heb en woar of we wat kopen goan, k huif mie nait drok te moaken over wat mooi en maal is en ook nait over wat t kosten mag.
Zwoantje regelt dat aalmoal, zai denkt noa en ik krieg der gain kopzère van. Hoogoet n moal toetende oren, mor doar gaait t nou nait over.
Nee lu, woar t dizze raaize om ging was hail wat aans, t was echt schoamachteg. Ie mouten waiten, dat k nait ontevreden bin over mien gewicht. Goud, Zwoantje zegt wel es, dat n poar kilo minder ook goud is. “t Mag neudeg zo wezen,” zegt ze din, mor ik bin der best tevreden mit. k Bin nait te dik. Nou joa, as je goud kieken, din zitten der wel n poar deurontwikkelde horecaspieren, mor wie holden ja nait meer t figuur van aine van twinteg. Dat zit zo in de natuur van de mensen. Dat noarmoate je older worden, je din n beetje, n hail klaain beetje oetdijen.
Niks biezunders toch?
En as Zwoantje doar n beetje aans over denkt, din is dat ja tot doar aan tou.
Mor verdold lu, wat ter veurege week toch gebeurde, doar zollen ie toch
ook hels om worden.
Dat zat zo. Ik was volgens Zwoantje aan n nij schier pak tou en k was even achterbleven, omdat ter meziek op stroate was. Din bin k nog net n kind. Doar mout k wel even bie stoan blieven. Zwoantje ging de winkel al in. Dus ik luip heur even loater noa en dou kon k potverdorie nog net heuren wat zai tegen zo’n verkoper in dij winkel zee.
Wait je wat of ze zee? Ze zee: “Ik zuik n blaauwachteg pak veur n middelboare kerel mit n toetachtege pokkel.”
Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf
Zo kin t ook!!
Aan: Gedeputeerde Staten van Groningen
t.a.v. dhr.F.Woudstra Postbus 610
9700 AP Groningen
Onderwaarp: bezwoar aantaiken tegen gang van zoaken rond Mer en veurkeursvariant 5
Noordhörn, 16 juli 2006
Geachte Deputeerden,
Mit dizze braif moak ik kenboar dat ik joen konklusies in dat MER-verslag en joen veurkeur veur meugelkhaid 5 mor niks vind, ik taiken doar bezwoar tegen aan. Elkenain is wel ains weg kwiet, mor kin op goie pad weerom kommen, as e nait zainde blind en heurende doof is.
· Dörp Noordhörn ligt er en t ligt der al joaren. Dörp huift aantasten van zien leefboarhaid nait te pikken, dat is al te voak gebeurd. (aanleg Vraisestroatweg, kenoal, bedrieventerraain woar zogenoamd in Zuudhörn gain stee veur was).
· Open kaant van Noordhörn, in t oosten, is zo kostboar, dat dij kaant nait opofferd worden mag aan wat veur ekonomisch belang din ook. Dörp huift nait ofsmoord worden, dat hemmen Noordhörners nait verdaind.
· Licht en duuster, geluud en stilte, laandschopsweerden, Hamsterbörg, je goan dat nait apmoal op misbult smieten, omdat der nog meer mìnsen dure bezine verknapbuzzen willen in heur “statussymbool”.
· En as je din aal n zo neudeg n rondweg aanleggen willen, goa din mor onder t kenoal deur, nait mit n hoge brogge derover hin. Woarom binnen de kosten van zo’n onderdeurgang nait kontroleerboar
berekend? As dij hoge brogge der komt, valen de kosten wis en vast graauw en groeterg tegen, mout der n poar keer spieteg genog wat bielegd worden. Das nou ainmoal poletiek….
· Wat din wel? Verstaarken van t spoor en verkeer over t wotter, nog meugelkheden zat. Din huiven der nait zoveul vrachtwoagens over de weg dendern. Streekverkeer mit auto’s ontmoedegen (nee, dat huift nait aaltied mit kopspiekers of druppels, binnen genog aandre meugelkhaiden). Verstaarken van t unieke karakter van Middag-Humsterlaand, pazend bie dat karakter. (Tussen Spanjoarsdiek Noord en Zuud kin best n overzet veur fietsers en wandeloars).
· Pervinsie mout opholden mit te waarken aan aal dij dingen dij valen onder: “Opzied, opzied, opzied; ruumte, ruumte, ruumte….” Verbeterns zitten tussen d’oren, nait aaltied in t knipke.
Ik goa der vanoet dat je mien reaksie verwaarken in de verdere gang van zoaken (diskrimmenoatsie van Grunneger Toal mag ja nait)
Mit vrundelke groutnis, denkt der nog mor ains over,
Jan Blaauw
Majesteits-kennis
De koamer leek zo nuver mit dat stoere kabinet
Toch zaggen ze het nait zitten, nou hebben we vorstverlet.
En Majesteit moar denken: “Ik heb dat hail goud zain As ik dit kamnet loat vaaln,
ik straks gain stuver meer verdain”.
En doarom ruip zai Lubbers Dei wait van houd en raand “Ik wil t kamnet groag hoalen, din bin ik uut de braand.”
En Lubbers zee: ”Ik help joe”.
Hai kneep heur even in de ….haand “Begriep mie goud, ik dou dit
veur ’t hail van ’t mouderlaand.
Zo is t er dus van kommen: Zie goan nog evenpjes deur. En t volk dat kin weer kaizen veur t volgende malheur.
Leegloop
Ik las vanmörn in t ochtendblad De Koamer lopt ons leeg
Dei luu dei vrezen dat stait vast Een koekje van aigen deeg.
Wat hebben ze aanschopt tegen dat loon Van laiders in bedrieven
Seloarissen waren veul te hoog Dat mog toch nait zo blieven
Regering wör op matje roupen Dij mos der wat aan doun Loon in bedrieven mos omdeel Van laiders mit fatsoun
Seloaris van minister wordt Kommend joar het hoogste punt Dat wat er boven zit vaalt din weg Dat wordt gain mens meer gund.
Nog veur verkaizen goan de leden Van Koamer nou op jacht
Noar n boantje dat heur beter paast En woar t seloaris lacht
Want alles wat goud regeld is Veur t ènde van dit joar
Dat kin toch nait terogdraaid worden Dus doar schoelt gain gevoar.
Doarom lopt Koamer nou al leeg Der mout wat veurberaid
Zai strompeln bienoa over mekoar Tied hebben ze ja bienoa nait
Dat koekje loaten ze vast wel liggen Veur t waarkvolk van dit laand
Want loonsverhogen zel wel nait worden Hebben ze toch wat in d’haand.
Wottersnood
Joa, Breederode zee t al Let wel: “Het kan verkeren” Elk dij n beetje waiten wil Kin elke dag wat leren.
Het nijste nijs, t is eerlieks woar Gait over wien, dat ston-er
Wat vrouger n grode luxe was Dat drinken we nou as wotter.
As ik het goud begrepen heb Wordt wotter straks zo duur
Dat wien drinken zulfs goedkoper wordt Ik vuil wel veur zo’n kuur.
Moar k mout der eerlieks nait aan denken Wat er aal gebeuren kin
As kroane ons gain drup meer geft Woar mout dat din wel hin
Ain oorlog puur om ’t wotter Dat ligt zo veur de haand
Bie ons zel t nog wel mitvaaln In dit natte kikkerlaand
Moar in landen woar men nou voak vecht Om laand en om de macht
Is woater van het grootst belang Veul groter as men dacht.
Loat de Techniek noar wotter zuiken De eulie is straks op
t Is beter veur de vrede en
En t brengt straks even veul op.
Loat w’hopen, dat mensen goan begriepen Woar of ons t wotter stait
Stait t ons tot d’enkels of de lippen As t moar nait wieder gait.
Optaikens van n grootmoe (dail twij)
Grootva en grootmoe worden oproupen.
“Kennen ie even oppazen ?”
Dat gaait wel. Joa, wie akkedaaiern goud mit elkander.
t Lutje wicht wil mit ons verskes zingen en speulen.
Grootva speult mit n dreugdouk n wegdoekspultje: Kiekeboe.
Zie schattert t oet en klimt hom boven op nek.
Mit n klaain zetje zit zie in vensterbaank van t ziedroam woar de baank onder staait.
T mag wel nait moar moeke ken t ja nait zain.
Den het zie nog veul mooier in t zin. Zie moakt gerdienen tou en kroept der achter vot.
Mit n grode swaai dud zie gerdienen open stekt n lagend kopke der deur en ropt
“Tudepoot !”
As hantam mout je ja zoveul ontholden, den moak je der zölf moar wat van.
Lammerburen
Grootmoe Giny
Remkes, komt der nog wat van??????
In t Dagblad van 23 juni lestleden ston n
verhoal van Piter Bergstra over t
oetblieven van erkennen veur de
streektoal deur onze regeren. Ploug van
Balkenende het t zo drok mit t intrekken en
weeromgeven van paspoorten, blift gain
tied over veur t optillen van streektoalen
noar n hogere “status”. JP was hier in
Grunnen n pooske leden, mor dat gong
meer om t ophemeln van Eemshoaven en
Bavaria en t ontlopen van Piet van Dijken.
t Kin wezen dat JP toal van Piet verslit
veur streektoal, mor nait in de smiezen het
dat t Nedersaksisch n groot gebied bestrikt
en dat Piet doarin n klaaine “enclave”
vörmt mit zien Stroatsaksisch. Johan
Remkes (Binnenlandse Zoaken, doar
valen we aal onder omreden t eerdgas
nog nait op is) holdt boot of en nou willen
bobo’s in t streektoalgebied n verzuik
richten aan Twijde Koamer. Of dij t minder
drok hemmen din ministers? Vaalt te
betwiefeln, mor nait schoten is aaltied mis.
In 1996 wör t Nedersaksisch deur regeren
erkend as “minderheidstaal”. Dat
betaikende promootsie oet t verdomhoukje
noar twijde devizie van t Europees
Handvest. Bobo’s binnen nou verplicht om
streektoal te beholden, nou ja, ze mouten t
in elks geval perbaaiern. En de
gebroekers maggen nait diskrimmeneerd
worden. Nou is der ook n éérste
Handvestdevizie, doar zit in Nederland
allenneg mor t Vrais in. Grunnegers willen
noatuurlek nóg n moal promeveren, zai
binnen nait minder ja, en Drenten en
Twenten helpen heur doarmit. Doar zit nou
krekt de kneep. Deputeerde Hans
Gerritsen, dij veur Grunnen
aanvoerdersbaand om zien aarm het,
vindt dat t Grunnens nou al zo staark is,
meer din eerstedevizieweerdeg. Mor
Remkes leuft doar gain barst van. Hai tou
Grunnen oet en din zol t mit t Grunnens
veul beter goan din veurheer? Bestaait ja
nait. Nee, t Grunnens mout eerst mit kop
en scholders in twaide devizie der
bovenoet steken en din kieken we mit Sint
Juttemis wel ains weer. En doar gait onze
liberoale Johan, al weer n bok schaiten in
Twijde Koamer, wat het dij man t drok.
Me dunkt, wie mouten zulf mor ains wat
meer aan de bak mit ons Grunnegers. Op
dij noam van t stadion bievöbbeld,
Euroborg, kinnen vanzulfs zunder muite
twij stippen, oftewel twij voetbaaltjes. Henk
Bartelds op Knoal kin deuzen vol
plakploatjes drokken mit “Remkes, komt
der nog wat van?” en “Remkes, steek kop
boven t wotter”. n Aksie mit haite
stroombraifkes noar Binnenlandse Zoaken
zit ook in de piepliene. Wat ook goud
meugelk is dat we koppen bie mekoar
steken en mit n aksietraain noar Den Hoag
soezen, dij superbus van Ockels ridt ja
nog nait. In traain moaken we der n
gezellege boudel van, t woord gezelleg
verstaait elkenain. (Wia Buze achter de
tap, Jungle Warriors van Jan Kuper in
veurste woagen, Deputeerde Hans
Gerritsen mit zien saksefoon of mondörgel
as begelaaidend koartjesknipper,
Groenbroek en Engels mit Boukenkist
achterin, doar is wel wat van te moaken).
Veur JP nemen we n poar ekstroa kratten
Bavaria mit, spandouk derbie: “In Grunnen
mout meer kinnen/kennen/kunnen” en op
noar t Binnenhof. Ik heb der wel
vertraauwen in, kampioen binnen we al
laank mit onze 39 punten, wie haren van
de regeren der mor 35 vanneudens. En
aans mout onze joker Simon Reker nog
mor ains op batterij kommen. t
Grunnegers gait Europa in, wis en
woarachteg. En wie willen betere arbiters,
en eernse bobo’s, dal maaljoagen mout
nou mor ains doan wezen. Kom op,
Grunnen(s), loat die nait kennen, wel
érkennen!
Koatsebale aan ongkool
Terry Rist haar n minne dag, alles
mishottjede. Dat begon smörgens vroug al
bie t aanklaiden. Toun e handgrenoat aan
schoune plakde, trok e de pinne deroet
zunder dat hai der bie noadocht. Nou,
binnen de körtste keren was e kloar
wakker. n Knal! Sloapkoamer haildaal in
puun en zien linkeronderbain lag krekt in
de wasbakke, dij verinneweerd haalfweg
trappen hong. Dat köstte hom hail wat
muite om dat onderbain weer goud onder
de knije te kriegen. Lopen gong nog wat
swoar, mor dat zol wel bie trekken. Noa
zien bord mit Brinta gong Terry op pad
noar veld bie Dörpsstee. Der mos stunt
worden mit de grode feesttente, mor ding
was al vot.. Op t sportveld laip allenneg
nog n manske dij ol pepier verzoamelde.
Hai keek Terry ais aan en zee: “As je wat
willen, mout je wel op tied kommen”. Doar
kon t mitdoun. Op noar de brogge over t
kenoal, dij mos e opbloazen. Haar ook wel
wat, dij feestelk verlichte fietsvleugels dij
over d’ol wasknieperfebriek hinzailen. Of
dat brogwachtershoeske dat bie Avalon
deel kwam. Haren ze votdoadelk n
portiersloge… Mor ook dat was gain
sukses, brogge ston steevast omhoog en
der wazzen aalweg mìnsen om tou, t leek
wel n mieghummelbult. Terry was nou
even bilder, zöchde mit zien GSM Super
3a60 kontakt mit gehaaime sentroale,
onderbrocht woaraargns in n olde
beunker.
“Hallo sentroale, vroag van koatsebale
aan Ongkool: as t gain drij uur is en t
regent ook nait zoas veurzegd, wat mout
koatsebale din oet stee zetten?”
Ding pruttelde as opoes kovviekane, gong
dou over op sizzen en soezen en wur
rompslomps stil. “Gain beriek” kwam der in
beeld.
“Wel gommesnogaantou, mit wat veur
rötzooi hemmen ze mie nou weer
opzoadeld?” Terry was der zat van,
stinzat. Hai gong op hoes aan. Hai haar
nog gain tien meter lopen, toun e n gesis
en geknal heurde achter hom.
Veraltereerd keek e noar brogge woar
dikke swaarde rook vanof kwam. Bliksem
sloug der nait in, mor deroet, drij, vaaier
moal. En dou zag e ain van de
fietsvleugels deur de locht soezen richten
Zeuvensteerns en t brogwachtershoeske
kwam deel bie ingang van jeugdhonk, twij
roeten in diggels, mor wieder goud
gezond. Terry muik dat e vot kwam. Bie
“Welgelegen” huil Wubbo hom tegen. Of t
al heurd haar? Grode feesttente dij
kortsleden bie de Dörpsstee ston, was de
locht invlogen aargens in de Vraise
Wouden. Störmwind kreeg de schuld, mor
Terry haar zo zien twiefels. Hou kon dat
nou? Thuus dee e votdoadelk zien slovven
aan en pakde veur alle wizzeghaid nog n
bord mit Brinta. Dou gong telefoon:
“Sentroale. Ongkool veur koatsebale, wat
e nou weer verhapstukt haar….”
Terry vreef zok nog ais stief in d’ogen.
Zien linkeraarm lag verdacht dicht in de
buurt van de wekker, deken haar e oftrapt,
loaken zat strak om zien rechterknije
bonden. Hai vong nog net wat op van
nijsberichten op wekkerradio:
“Vanmorgen is in het Groninger
dorpje…….”
Noordhörn, 21/06/2006
Niks gebeurd en toch….
Drij dingen stoan vandoag op t
programmoa: aaier hoalen op boerderij,
bie taande laangs ien t verpleeghoes en
din noar kroug bie diek om n rondje te
geven omdat mien eerste column ever
ploatst wordt. Eerst noar pa zien zuster dij
heur leste joaren ien t olle dörp slit,
heurent en mienent. Ain van deuren ien
gaang staait haalf open. Zuster vragt:
“Heje n schone broek aantrokken, vraauw
Aldershof?“
“Zo voak huft dat toch nait”, heur ik n
tegenstem.
“Elke dag n schone broek aan, vraauw
Aldershof”, zegt zuster.
Oet ooghouk zai k persoon dij aansproken
wordt mit n mooi blomkesklaid aan.
Taande is goud te spreken. Het wel ais
minner west. Wie proaten over
femiliedingen. As ze heurt dat k meer
plannen heb, jagt ze mie sikkom vot.
Boeten kom k vraauw Smit tegen. Dat
Willem der west het, vertelt ze. Ze zee
tegen hom dat e der goud aan dee zien
olle moeke op te zuiken. t Was toch
allemoal regen, haar Willem onwilleg
zegd. Vraauw Smit kikt wat meer tillevisie
nou bainen nait meer willen. Elke
noamirreg zigt ze Boldjeboeren om haalf
zes. Doar is n haile minne kerel bie.
Bie t olle stee laangs rie k noar t noorden.
Neuteboom staait nog altied ien
onnerwaal. As kiend bin k van plaank òf
donnerd ien t wodder. Mit kreus op kop
kroop ik te sloot oet en dat ien hoes. k
Verbeel mie dat ik t hoongelach nog heur.
Boeten t dörp draai k t roam open. Aal
meer baauwlaand. k Roek een
siepelgewas. Op t stuk bie brug kon wel
facelia stoan. Mooi gezicht as dat straks
lila bluit. Veul waait is eerste iendruk. Dij
wiede lucht over t oetgestrekte laand. Ien
de verte is diek aal te zain. k Rie
wadlopersree op en stop bie boerderij
links. De man dij hier woont, bin k mit noar
legere schoul west. Wie hemmen kanners
moeke kend. As k noar diek wil, goa k hier
even aan veur n proatje en n kopke thee
of zo. Net as zienent ston ons loadere
boerderij aan binnendiek. Dus waren wie
aigelk buren. Veul sjaauwen bie n kanner
doan. Ik krieg n stieg aaier mit. Hai het n
keer n swoaneaai veur mie regeld. Dij wol
k beschildern veur Poask. Mit ienholt van
dat aine aai kon k grode cake bakken. Nait
dat er ain was dij hom pruiven wol as k
over swoan vertellen dee. Dij siepelderij
onnerwegens het bieslook west en t rokt
noar praai krieg k nog te heuren.
Din snidder ik mit n flinke gang bie
Noordpolderkanoal laangs noar kroug
onder aan zeediek. k Schoef deur open.
Gelagkoamer gonst van geroezemoes.
Veur k bie stamtoavel bin, heb k aal hail
wat heurd en zain. Serveerster brengt
kovvie.
“Lekker”, ropt n kerel.
“Mos òfwachten”, jeuzelt zai.
“Even noar plee”, zegt n man.
“t Is broen”, zegt e.
”Hai staait er veur”, is t antwoord.
“Wat veur geloof hemmen nije bewoners”,
wil ain waiten.
Buurman nimt tied om noa te denken. Din
zegt e:
“Ik denk Hervormd. Ze goan tenminsent
nooit noar kerk”.
Op dizze dag zit er altied n vaste groep
woar k n enkele keer bie bin. Doudestieds
haar ik groot woord. Nou baaide columns
aannomen binnen is t mie mooi tou om te
tracteren. Der komt ain aanzetten mit n
grode puut genoaten. Wel wat hemmen wil
betoalt en krigt zien dail. As der aans niks
is, is genoat ook vis, bedenk ik. Nog even
zeelucht opsnoeven op diek. Borkums
widde gebaauwen glaanzen ien zun.
t Wordt tied om weerom te goan. Over
landwegkes rie k noar Stad tou. Thoes
kiek ik ien gids. Boldjeboeren keek vraauw
Smit toch elke dag noar om haalf zes? k
Zai t aal: The Bold and the Beautiful.
Niks gebeurd en toch n mooie dag had.
Groningen, 21 juni 2006.
Optaikens van n grootmoe (dail ain)
Klaaindochter is op veziede bie heur
grootmoe.
Dij het krekt heur pottenpaanderij aan
kaant moakt en roemt de boudel weer op.
t Lutje wicht zugt aal dij romtommelderij en
kiekt heur oogkes oet, den in heur
nijmoodse hoesholden thoes ken zie dij
nait.
“ Grootmoe is dat joen taandenbozzel ? “
vragt zie en wiest noar de bozzel op
schuddelbaank.
Kurzus Grunnegers
Der wer mie vroagd, of ik n verhoal
schrieven wol veur de volgende
kurzusoavend. Man, ik wer der vergreld
van. Wat mos ik wel opschrieven, wat zol
ik bedenken? Ik zol t nait waiten.
t Valt mie nait mit om zo mor wat op te
bedenken.
Ik wol den mor schrieven over mien
ontdekken in t bouk “Twee eeuwen
Gronings – n golden toal”. Doarin las ik,
dat der n Jan Boer is en n Jan J.Boer.
Veur mie is dat n haile grode verrazzen,
want dat heb ik noeit waiten. Ik zag t aan
de foto in t bouk. Ik heb Jan Boer n korte
periode van zien leven mitmoakt en haar
mie der aaltied over verwonnerd dat hai
zukse doktersverhoaltjes schreven haar,
om reden hai gain dokter was.
Ik heb mie voakachteg ofvroagd, hou dat
wel ien mekoar zat, docht dat zien pa den
dokter west har.
En nou, noa joaren, wait ik het.
k Har nait docht, dat k nog zo veul op
pepier kalken kon.
Oet: “Aigen waark”
Cursus Grunneger toal ien Noordhörn
Jannewoarie – maai 2006
Idylle
Ik spring
hai springt
zai springt
wij springen
springen ien t hoge gras
springen tot de wiend ons optilt
Lucht is hoog en laauw as aask
Lucht is hoog en laauw en blauw
Wiend lispelt loom deur zulver blad
Boven ons de lucht
laauw, blauw
droagen deur de waarme eerde
hol ik mien oasem ien
(Uut: “Aigen waark”
cursus Grunnger toal ien Noordhörn
2006)
Dapper
veur Stanislaw Sosabowski
zo kwammen noa joaren
de Polen weerom
en kregen recht
moar luipen krom
de doden rust
de noamen weer schoon
op de zaarken
ons gewaiten sust
en toch gain roezie met de buren
as ze hier nou mor nait
kommen waarken
hou laank kin oorlog duren
5 juni 2006
Zundagnoamiddag
De lucht is hoast groen – en ik buten
oadem – en onnertied jakkern de
loadewoagens over t laand om binnen te
kriegen wat nog ien de wiers leit te wachten,
veurdat t onweer lösbarst. Ik jakker noar huus
om mien eigen kostboare vrachtje op tied
onner dak te kriegen. De jongste hangt op t
stuur te sloapen, mor de oldste ontgijt niet
veul. Hij wordt angsteg as e de eerste dikke
spatten voelt en moant mij aan om haarder te
fietsen. Zien stemke klinkt ongerust, mor ik leid
hem of deur hem te wiezen op de
bedrievegheid om ons hen. De boeren bennen
gek ien e kop. Het zal de leste meugelkheid
wezen om nog gras ien e kuul te kriegen en de
gehoaste sfeer dut hoast surrealistisch aan
onner dizze hoge, dreigende lucht Wat liekt het
land nieteg dan, zo vlak, zo leeg, haalf
september…
Is het echt al n haalf joar leden dat ik
mij, verleid deur de eerste prille
veurjoarsstroalen, veur het eerst weer op fiets
op dit zulfde pad begeef? Achter glas leek t zo
mooi, mor de thermometer die dudelk nul
groaden Celsius aandudt, had ik toch wat
serieuzer nemen moeten. t Lutje wichtje op
mien stuur slept dizze keer niet, mor kikt met
bliede oogjes om zuich hen. Heur handjes
kleuren blauw, blauwer.
Hoewel de eerste kiewieten heur
opwachten al laank weer moakt hemmen, leit
het ies nog op de sloten en is de wiend
venieneg kold. Het korte gras wordt deur de
wiend plat op t land henleit en richt zich nou en
dan, host vergeefs, weer op. De vlakte van t
laand is mor schien. Ien dit lege laand vallen
ien de winter de hoogten en leegten des te
meer op. Eeuwenold laandschap dat ooit, toen
de zee heur terugtrok, deur iemege mensken
zo bewaarkt werd, joar ien, joar uut, dat er
vruchtboare landbouwgrond veur ien t stee
kwam. Mor de olle slenken hemmen heur
onuutwisboare sporen achterloaten.
Noar Nijhoof mor. Ien de Eisseshof
kenst n kopke kovvie kopen en as t geluk hest,
hemmen ze der ok wel wat bij. Met dizze kolde
mag je jezulf wel belonen as je de deur
uutkommen en, belangrieker nog, dat lutje
wichtje roakt aans stok en steen verkleumd. Ze
moet eerst opwarmen, veur we weer op huus
aan kunnen. Ze kan aans wel n ofkeer kriegen
van fietsen met mamme.
Op Nijhoof aan. Op de Frytumerweg
zigst aan de hoogte woarop beide boerderijen
bouwd bennen, elk met de kont noar de weg,
dat t n old stee is. Hoe zol t pad der uut zien
hemmen, toen de eerste boeren zich hier
vestegden? As ik op dizze plek aankommen
ben, voel ik me aaltied ver of stoan van de
tegenworege tied. Hier liekt alles zo
oorspronkelk. Mor schien bedrugt, Brussel
bepoalt ok veur dizze boeren of t der op of der
onder wordt. Al haar n machtege haand t dörp
der ok hen plempt, zo leit het der bij. Een
ansichtkoart. Anton Pieck zol der niks met
kend hemmen, want het dörp is niet lieflek,
mor koal, stoer, zunder opsmuk, as de
volksoard. Zichzulf. Loat ze ien de randstad
mor niet wieten, dat hier zulke pareltjes
bennen. Wel wacht der op busloadings
Japanners met n gids?
De kaggel snort en de kovvie is goed.
Het wichtje het de gelagkoamer tot heurent
moakt. Heur voetjes daansen over de
versleten planken, heur blauwe handjes
kriegen weer heur normoale kleur. De
slagroom van mammes appeltoart lepelt ze
tevreden op. Ze het nog gien verstaand van
natuur, van landschap of oorsprong. Mor op n
dag zal ik heur vertellen hoe beveurrecht ze is
hiér op te groeien. Ik zal heur de liefde veur
dizze omgeven bijbrengen. Veur de twee
zwoanen die kroakend overvlogen, toen we op
Nijhoof aanreden. “Kogel, kogel”, riep ze
bliede, toen ik ze heur aanwees. Heur tied van
mobieltjes, en God wiet wat nog meer, komt
wel, ooit. Eerst zal ze de geneugten van dizze
eenvold ervoaren.
Kom wicht, we goan op huus aan. De
kaggel thuus snort ok.
(Uut: “Aigen waark”, cursus Grunneger
Toal ien Noordhörn 2006)
Mien inspiroatie
As winter wiekt
Zun komt weer veur n dag en moakt
Vot aal wat driester
Van noabers dak n glinster-glieboan
Doar k op sliester
Noar mien jeugd weerom – Mien pa pakt mie
ien t hof bij haand
en zegt: Dij vogel dij’s nou heurze
is n liester.
Dansen op dien graf
Ofsproak stijt veur vandoag noteerd:
Ik zal dansen op dien graf, solo macabre.
Bezörgd luuster ik noar de
weersverwachten:
Zwoare buien met onweer en haarde
wiend.
Uut schoenenpuut op beun vis ik n poar,
woarop ik joaren leden bewoog op meziek.
Vergees perbeer ik ien n ien-over-twij-loa
t laank leden aanschafte vlinderstrikje te
vinden.
n Filmkluut met Gene Kelly en Stanley
Donen
schuuft langzoam veurbij: Singing in the
Rain
As ik mij soavends tegen zunsondergang
noar t kerkhof hoast, kieken dunderkoppen
toe.
Regenjas hangt keureg over mien arm,
plu wiest t pad noar dien grafstien.
Krekt as ik sierlek de begunholden
aanneem,
brekt t onweer lös, rolt dunder
kundegmoakend.
Op mien glidderge zolen glij ik ale kaanten
op.
“Bravo!” ruusken van ofstand kiekende
popeliern.
Ik heur van verschilnde kanten onderdrukt
Gelag en dien stem: “Nog niks bijleerd!”
Hooireuk
Ruuk k weer de soete reuk uut t riek
Van hooi en gras en witte kloaver,
Die met de goeie westewiend
Uut stilte voart noar t stadsgedoaver;
Dan is veur mij weer t groene veld
Ien n gloed van sulverlicht verschenen;
Dan sie k gien stroat, moar swad noast
swad,
En n stienen wereld is verdwenen.
Dan kruup k besied ien t waarme hooi,
En dreum en kiek noar t spul van
pluuskes,
Die roaveln uut het wolkenwit,
As spinsel over leege huuskes.
Dan rie k weer op soo’n soeikend voer,
Met saachte schokjes deur de lannen,
Dan sie k weer, hoe dat groen en blauw
Ien n kanner trilt aan greide-rannen.
Soo’n miemerij liekt teuverij,
En ken uut niks n wereld bouwen,
Woar menskenhaand gien spieker slagt,
En joaren ait vegees op houwen!
Uut: VERZOAMELD WAARK
Gedichten ien t Westerketiers
Op de fiets noar Den Horn
Op e fiets noar Den Horn, jim kan je beroerdere dingen denken. Bewegen is t toverwoord van dizze tied, of niet dan?
Nou niet votdoadelk begunnen te kauweln over die fiets van mij, met roestplekken op stang, stuur en velgen. Dat komt deurdat pervinsie liefhebbert ien streuen met zolt vanoaf t ogenblik dat Piet Paulesma mekkert over nachtvorst en zukswat. Van noature ben ik ok niet zo’n poetser, kan mij niet best bukken. k Wol eerst nog specioale pekelbescharmers aanbrengen
op e zijkanten van mien Vriese stamboektwijwieler, mor doar schien je ok al n vergunnen veur hemmen moeten (€ 28,75 bij de balie ien t gemientekantoor en ordentelk op je beurt wachten…)
Stuk langs Vriesestroatweg is omstreden deur al dat gejakker van dat nijmoodse
wat-heb-ik-ja-n-hoast-verkeer. Dan kiek ik mor noar links, die ofwieken heb ik toch al.
Nou stoan doar nog twij boerenploatsen in n groene ruumte (behaalven as t snijd
het). Vertel mij wat, dat het ok ja langste tied duurd. Nog even en dan stampen ze
poalen de grond ien en n vracht huzen, n zorgstee en n bezinepomp de grond uut.
Zuudhorn wordt opstöt ien e vaart der volkern, wetholders bennen der veur noar
t spierverstarkersstee west om mor genoeg ien e mouwen te hemmen, aans
komt der van dat stöten ok ja niks terecht. Kiek, doar gijt weer n reiger met n
protestbord: “Oostrand oafblieven!” Gister hielden eenden n demonstroatsie bij t
gemientekantoor met spandoeken: “Oostrand is meer dan Oostergast, wij
heuren der ok bij!” Burgemeester wol ze aalmoal ophokken ien e trouwzoal, mor
doar stak gemientesekketares n stokje veur, pepieren waren niet ien orde en t
was ok nog niet ploatst ien t bokkebladje.
“Krieg je mot met,” zei e. As ik bij de Hogeweg ben, moet ik met gevoar veur eigen hals- en bienbreuken de stroatweg over, mor dan kom je ok ien n aandere wereld. Eerst al die
spuutbusuutspattens op de schoapenschuur, kunst met n woepster van n K. Dan komt jim bij de Hoge Hoeve, drijsterrendierenpension met twij dikke Belgen ien e bewoaken. En n ruumte der
om hen, komst ogen tekort. Hest nog mor krekt twij zwoanen ien t vizier kregen, of der suust al n wiekel deur dien blikveld. En doar n greide met almoal kiewieten, juust weerom uut Oafrikoa. Elk half uur roast der n gele rupe veurbij.
Even verder, mor dat wis ik toen nog niet, komt de grootste verrassen. Ien n bocht van de Hogeweg stijt n bank, of eiglieks n pak-spul-mor-uut-tafel. Ik even van e fiets of, moet mien neus snuten en kan mien buusdoek niet vinden. Ieniens heur ik: “Hé, psstt!”
Ik kiek om mij hen, gien mens te zien. Nog n moal: “Hé, jim doar, psstt! Hier bennen we, aan slootkaant!” Stoan mie doar twij ganzen te smoezen met mekoar. Ze fladdern mij dichterbij. Ik
d’r noar toe. “Joa, wij moeten wat stiekem doen, mensen hemmen almoal griep ien e kop
en doar kriegen wij de zenen van. Ik ben Hakan Hazzenson en dit is mien wief Kälin
Verstaandderbie”, mor zeg mor Knelis en Knelske, das korter.”
“W-w-wat wil je van mij? “ stotter ik.
“Klein beetje begrip mien jong, veurdat alle vremde vogels aan kaant mokt worden. Wie willen jim wat zien laten, mor dan moet jim wel met ons met. Het jim wel iens heurd van Niels H.? Joa, zo willen we dat met jim ok doen. Jim moet even wachten tot dij groene Peugeot veurbij is,
zit n vrouw ien. Kiek iens an, ze lagt en zwaait. Kent jim heur? Jim kent wel veul
vrouwen, dunkt mij, krieg ik gien kans veur…”
Hij kikt even schuun achterom noar Knelske die n duustere blik ien e ogen het en met linkervleugel dreigt.
“Zo, hier het jim n verkleiningspil, hiel deurslikken en dan op mien rug, nek goed
vastholden. Het jim de fiets op slot? Joa? Veuruut met e geit!”
De twij ganzen vliegen op, ik hol mij stief vast.
Noordhörn, 8/3/06
Dollerd
Veurege week, noa onze zundoagse pudding, zee Zwoantje inains: “Waist wat?” Nou wait k nait veul, dus k zee: “k Zolt nait waiten.”
“Wie goan noar Nij Stoatenziele.” “Da’s goud,” zee k. Joa, wat n kunst om zowat te bedenken. Want lu, faitlieks was dat mien idee. k Haar t ter al n week of wat leden over had, k haar heurd van n kammeroad, dat je doar stevels lainen kinnen om noar zo’n vogelschuurtje te lopen, stoef aan t wad. n Verrekieker kon je der ook mitkriegen. En dat haar k zegd tegen Zwoantje, mien laive vraauw. En nou komt dij der mit aanzetten of zait t zulf bedocht haar.
“Doar heb k aaltied al n moal hìn wild.” Tou mor, ook dat nog. Ik luit heur der mor bie.
Noadat wie even n haalf uurtje d’ogen dicht doan haren, kropen wie in ons autootje en gingen wie op raaize. Zwoantje haar koarte veur zok op de knijen en wie reden der ook nog in ain moal hìn.
Je zitten doar wel in n oethouk van de wereld lu, wat n ruumte. t Was aans wel kold doar bie t wotter. Mor dat heb je aaltied doar. Zwoantje kreeg heur mutse oet t handschounenkastje en ik haar mien zundoagse pette gelukkeg nait veur niks bie mie.
Dou gingen wie op zuik noar n poar stevels, dij wie doar ja lainen konden. Normoal gesproken lu, kon dat ook wel, mien kammeroad haar wel geliek. Der was mor ain ding wat de boudel n beetje in de ware gooide en dat was dit: t hokje was dicht. En dou gebeurde der wat geks.
Dee Zwoantje eerst of t heur idee was om doar hìn te goan, nou wos ze inains weer, dat ik ter mit op batterij komen was. “En woar is dij kerel van die, dij van dij stevels nou din wel, hè,” zee ze, net zo flaauw as n tieke. “As k dat waiten haar, din haar k mien aigens wel mitnomen.”
“Ach,” zee k, “din lopen wie toch zo even noar dij vogelhutte hìn, wie hebben ja dichte schounen aan.”
En zo deden wie dat din mor. Wie mozzen n pad oflopen, dwaars deur t raait hin, noar dij grote vogelhutte op poalen. Dij staait doar ja stoef aan t wotter, meschien binnen je der wel es west.
t Begun van t pad wol nog wel. Mor wiederop wör t aal stoerder nog n dreugachteg loopstee te vinden. En dat bevuil zwoantje niks. t Pad wör natter en natter en Zwoantje nareger en nareger. En dij klaai zoegt ook zo hè. Om kört te goan, dou wie bie ons vogelhutte aanbeland waren, haren wie de vouten nog dreuge, mor der hong ons wel n beste palternaksie van klaai en raait aan de schounen. Mor goud, wie waren wel op t stee komen woar wie veur komen waren en doar ging t ja om, nait din?
Binnen in dat ding konden wie kiekgoaten in de mure moaken, deur n poar plankjes om te klappen. En doar zaten wie, op t bankje noast nkander, te kieken. Woarnoar? Noar n poar eenden dij stoef veur ons in t wotter zwommen. Wiederop waren vogels genogt, van alles en nog wat. Dikke woepsterds en schieterge iepenkrieten, van alles. Zwoantje zee grammieterg: “Doar hebben we wat aan, wie hebben ja gain verrekieker bie ons, wie konden hier ja aine mitkriegen. Onzent ligt mooi in hoes, net as ons stevels.”
“Kiek es, ook n bootje” zee k gaauw om t gesprek mor es n aander kaante op te sturen. Zwoantje keek noar dij boot. “As we n verrekieker haren, din konden we ook zain of der mensen op zitten.”
t Was gain succes lu, houwel Zwoantje tougeven mos, dat de locht doar toch wel lekker vris was en dat we n hail ènde over ons mooie Wad kieken konden. “Ook zunder verrekieker” zee ze der nog gaauw achteraan.
Dou mozzen we nog weerom. t Was net of t nog natter worden was en dou gebeurde der n raamp, k kin t nait aans nuimen. Zwoantje bleef mit heur schou in de klaai hangen. Zo haar ze hom nog aan en zo ston ze der mit de zokke in. Joa lu, en wat dou je din om de vrede te bewoaren. Even loater zag k kans zunder dat Zwoantje t zag, mien schou daip in de klaai te drokken en hom gaauw oet te trappen, zodat k ook mit mien zokke in de bragel ston. In n goud huwelk lu, dail je d’ongemakken, nait din. Dou wie noar hoes reden, zaten wie mit blode vouten in d’auto en dat is hail roar rieden. t Gaf n hail apaart gevuil. Ik vuilde mie net n dikke oape, mit vraauw oape noast mie.
Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf
Op bezuik
Van de week binnen Zwoantje, mien laive vraauw, en ik even noar t zaikenhoes west. Zwoantje heur ol taante Gepke oet t Hebrecht was meleur, dij was van de bainen komen. Zai haar d huppe broken.
Dij taante Gepke, doar komen wie nait zo voak. Benoam ikzulf heb t nait zo op heur begrepen. Ze wil mie ieder bod as ze mie zugt smokken. En dat wil ík nait. Goud begriepen, k heb gain hekel aan wat degelke, olderwetse smokkerij, mor nait mit Zwoantje heur taante Gepke. Brr, as k der aan denk, lopt mie de grieze ja al over de graauwe. Maisttied het ze gain gebit in de mond en heur snorre stiekelt ook aaltied zo, harregat.
Mor dizze raaize bin k oet miezulf mitgoan. k Heb alderdeegs veursteld dat wie mor es noar “ons” taante Gepke mozzen, dij doar zo allènt in dat grote zaikenhoes ligt. Want lu, Zwoantje mout binnenkört ook hìn. Ze mout ter ook n zetje blieven en ze is nou n beetje schrikachteg. Dus ik docht, waist wat, wie goan mor es op bezuik, din went ze der alvast wat aan. En nou binnen ie vanzulf doodnijsgiereg wat of heur mekaaiert, mien Zwoantje.
Ik ook! Want ik wait t ook nait. Joa, ze hèt ter wel wat van zegd. Ze zee: “Eh…, eh…,doar hest doe toch gain verstand van, en eh…,t is nait slim, en… t is in t lief, mor joa nou, hou mout k die dat as kerel nou din ook aan t verstand brengen.” En doar mout ik t mit doun. Ze zee der nog wel bie, dat as mensen mie der noar vroagen, ik zeggen mout, dat t de blindedaarm is.
Dus lu, blindedaarm, dat is t, wie bennen der oet, gelukkeg.
Mor goud, doarom gingen wie dus noar taante Gepke. Ze lag der hail schier bie. Ze lag op de rogge, haanden boven de dekens in nkander vollen en ze haar de ogen der bie dicht. Ik docht nog even, ze zellen mit de operoatsie toch nait…, mor dou dee ze de ogen open en haar k even loater mien vette smok te pakken. Joa, zunder gebit en mit stiekels. Hou t wel mit taante Gepke was. “Goud” zee ze. Ze haar al weer ontlasten had en lustde ook weer wat eten, mor…, aal liplapkederij. In hoes was ze betere kost wend, degelke kost. Mor zusters waren wel laif en dij dokter aigenwies, zo aigenwies! En doar in d houk doar lag n ol vraauw en dij was opereerd aan n verzakken (Zwoantje kreeg n kop as n bolle). En dij vraauw, dij was traauwd west mit ol Zwier Dekker van Zèlng, dij al joaren oet tied was en…, ie begriepen meschien wel lu, dat mien gedachten n beetje òfdwoalden en dat k taante Gepke nait haildaal zo goud meer bieholden kon as in t begun. Nou was dat gain raamp, want dij kon zokzulf wel redden. Ze revelde deur wollen en linnen hìn. Wie waren ducht mie t ainegste bezuik dat ze kreeg en din heb je ook ja wat in te hoalen, nait din?
Zwoantje kon der even loater toch tussenkomen. “Heb je ook aan de centrefuus legen, taante Gepke?” Zwoantje het meer verstand van dat soort zoaken as ik. Dat wos taante Gepke nait, omreden ze was wat in de ware west. Dokter haar ook ja zegd: “U eeft kaarts mevrouw.” En din bin je joezulf nait. Dat was ook ja zo. Joa, en Zwoantje docht ook nog, dat dat nog wel komen kon van de narsose. Doar bleven je voak hail laank n beetje dodderg van, zee ze. Dou wol Zwoantje wel even waiten of ie zulf ook wat eterij mitnemen moggen in t zaikenhoes. Taante Gepke heur ogen waren nog goud, want ze kon persies zeggen, wat d aander patiënten aal kregen haren van t bezuik en ze gloop es vaals noar t boske bloumen dat wie mitnomen haren. Ze haar bie aandere patiënten zain: dreuge worsten, zolte heerns, baaltjes, fruit, leverworst, petat, frikadellen, zokkeloa, n gebakje, n krintstoete, n povvert, n prane oprolde kolle pankouken en n snittjebuzze mit slagroom.
“O” zee Zwoantje, “ik heur wel, ie huiven hier nait te versmachten.” Ik denk lu, dat as Zwoantje hier dammeet zulf ligt, ik òf en tou wel op n bosschop stuurd wor. Ik krieg t ter nog drok mit.
Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf
Rommelmaart
Goan ie der ook wel es hìn, lu? Noar zo’n rommelmaart? Wie aans nooit, mor veurege week was t n moal zo wied.
Zwoantje, mien laive vraauw, haar noamelk wat op t pergram, wat ze geern hebben wol en dat kon ze naargens kriegen. Ze was ale winkels òf west, gelukkeg zunder mie.
Want wat wol ze hebben? Hol joe vast: n stoule. Nou vroagen ie joe meschien òf, of ze naargens n stoule kriegen kin? Mor ze wol n hail apaarte stoule: aine veur boeten. n Stoule veur achter t hoes. Nou hebben wie doar wel n poar van, mor doar kin ze nait goud op zitten. Ze zit doar nait lekker op. Zo as ze zulf zegt: “Ik kin t nait goud ofrèkken.”
Want lu, der is gain boetenstoule, woar Zwoantje goud in zit. Wie hebben alles al perbaaierd. Plastieken, holten, iesdern, dikken, lutjen, staailen, platten, hogen en legen, ze kin der nait in zitten. Goud begriepen, ze zit ter wel in, aans mos ze ja d haile dag stoan, mor ze zit nait lekker, zegt ze din. Ze zit ter meer óp as dat ze der ín zit. En dat wil ze zo geern hè, der lekker inzitten. En nou vroagen ie joe meschien oaf: woaróm kin ze der nait in zitten. Joa lu, houwel t joe faitlieks nait aangaait, zel k veur t goie begrip der toch even, mit instemmen van Zwoantje, wat over zeggen.
“Mag elk wel waiten hur, kin mie niks verschelen!” zee ze nog. Dat komt deur heur figuur. Of beter nog, deur heur model. Of meer nog: deur de verholden tussen boven en onder. Heur bovenstok is n oardeg endje laanger in verholden tot heur onderstok zeg mor. Roegweg zegd is heur funderen te kört. En de muren binnen wat te hoog optrokken. Ze is zeg mor n beetje n boetenmodel. As ze n minirokje aan doun zol – dut ze nait hur – din zoI gain aine t vernemen. t Hangt heur onder de knijen.
En omdat ze nait lekker in onze toenstoulen zit – wie hebben van dij mooie witten – en omdat aandern ook nait lekker zitten, mos der mor n olle gewone stoule heer. Zo aine woar je de kuzzens even oetpakken kinnen en dij wieder boeten stoan blieven kin. En n ol stoule is ook ja nait duur. Dij mag noa n poar joar ook ja verröt wezen. Kin ze ja weer n ander hoalen.
En nou je dit aalmoal waiten lu, wait je ook, woarveur wie lest noar de rommelmaart in Eelde west binnen. Want Zwoantje holdt nait van haalf waark en wie hebben dus vot mor veur de grootste maart kozen.
Nou, stoulen genog doar. En doarom haren wie ook sikkom de haile dag neudeg, omreden Zwoantje mos in elke stoule even zitten. En voak lu, zitten de mensen, dij heur handel doar aanbaiden zúlf op zo’n stoule, dus ie begriepen wel, dat t doar in Eelde n haile vertonen was.
As ze weer aine zag, dij der n beetje op leek, wurgde ze zok bie de koopwoar langs om der bie te komen, juig de koopman of koopvraauw oet de stoule en schoedelde zok der in. En din was t noa n zetje: “Hè nee, hier kin k nait goud in zitten hur” en doar achteraan woarom nait: “Te hoog, te leeg, te kört, te daip, te haard, te zaachte, te staail, te plat.”
Haile schieren von k ook: “Hè, k mag hom nait lieden.” En: “Hè,t vuilt nait goud aan.”
Bie aine ging t mis. Der zat n hail klaain soeterg kereltje op. Dou Zwoantje der op zitten ging en zok even wat hìn en weer schoedelde ging t verkeerd. Krak, der deur. Ik kon mie nog net verstoppen. Loaten wie t ter mor op holden, dat dat nait deur heur gewicht kwam, mor deurdat dij stoule allent mor iepenkrietjes verdroagen kon. Hou ze t regeld het, dat wait k nait, mor t het in elk geval gain geld kost.
Of t lukt is? Joa, t is deurgoan. Ze het op dij haile grote rommelmaart aín stoule vonden, dij heur paasde. Aine mit kuzzens der in mit bloumkes der op. Nog n schiere. Zeuven euro. Gain geld. t Is n echte boetenstoule worden. Meschien staait e doar nog wel op parkeerploatse. Want hij paasde nait in ons luxe woagen.
Luuster hier noar 27 Zwoantjes, veurlezen deur de schriever zulf
Hail gewoon
Hail gewoon luustern
as aine die wat verteld.
Hail gewoon proaten
as aine die wat vroagt.
Hail gewoon swiegen
as aine die wat touvertrouwd.
Hail gewoon der wezen
as aine die neudig hed.
DAT IS TOCH HAIL GEWOON??
Kerst
In dörpen en steden
dwarrelt de snij hail zachtjes noar benee.
Wonderboarliek hou mooi,
het brengt joe rust en kracht,
in dizze wereld van oorlog en macht.
Ik loop noar boeten, t is de muite weerd,
hier boeten is letterliek niks wat ons deerd!!
De wereld liekt hail klain met zo’n witte deken,
in de verte heur ik gerinkel van ain arreslee,
langzoam
‘t is prachtig t is mooi!!!
Terwiel ik mien weg vervolg noar huus,
begunnen klokken te luuden, t is zo stil, t is zo mooi
t is eindelijk KERST!!
Trekvogel
Hai is nou as ain vogel veurberaaid
op de grote trek dai kommen gaait.
Sloapeloos begunnen mien nachten,
hai kin hoast nait langer wachten..
Hai word wekt deur het eerste licht,
oet de takken van zien olde leven.
dai hom nog aal omgeven
mor nait meer veur lang.
Hai neemt ofschaaid van zien vertraauwde omgeven
tenslötte der is meer om veur te leven.
De vievertjes, het bos en de meidoorn en de iek
het was zo vertraauwd bie de diek.
Hai is nou kloar veur de grote trek,
om te vinden zien andere stek.
Hai vuilt zien vleugels al riezen en kiekt nog even om,
en vlogt noar het laand dat grenzelooshaid hait.
Stilte
Ik heur het stille lange straand
As vlakte tegen het wotter sloan
Golfies van zaand en glinsterende staintjes
Bewoaken het getij.
Woar is de stilte nog heurboar, is
t licht nog schoon en t wotter nog fris
Grui in oetzichten van ainzoamhaid
bang en reddeloos trilt mien hoed
Zol ik duurven schraauwen, zij heurt niks
Zol ik duurven hoelen, din trekt de
zee zoch terogge…
Stilte is de wind aan mien vouten,
is dit de gedachte aan mien laifde
Zunder tegenbericht, zunder lege
flessen op t wad met n braifie.
Waddennacht
Veurjoar zummer haarfst
t is weer tied veur t wad
mien voutstappen zetten sporen
in t zaand en de nacht
is broken.
Over n muur van wotter
ver op zee in t schien van de moan
drift n botter
en ik vuil mie klain.
Zee trekt zok terogge
deur soamenspel van moan en wind
en zoas n kind
vuil ik mie herboren.
Tot die wil ik beheuren
mie ain vuilen mit dien pracht
k bewonder die in vrees en kracht
en loat mie goan deur geur van slik
Doe kinst de nacht temmen
met veul gezag en
waist die te gedroagen
en… sloets oaf met n lach
Oeterliek vertoon
Zelden heur je ain mins meer zeggen,
bin tevreden met wat ik heb.
Oeterliek vertoon dat is wat telt in dit leven,
het liekt wel of de minsen nait meer om mekoar geven.
Het leeft langs elkoar hin, alles wat telt is geld,
veul verdaarf, verdrait en veul geweld.
De buurmans zien gras is altied gruiner as de rest,
zo doun we met mekoar ons best.
Veul waarken nog meer geld, gevuilens word nait over sproken,
het sozioal gebeuren word volledig oafbroken.
We waarken veur alle luxe dai mor te bedenken is,
pronken tegen mekoar aan dat is ons motto, mor dat is mis.
Tevredenhaid en waardering, wie stonden er nait bie stil,
minsen vinden alles hail gewoon, dat is woar ik ain beetje van ril.
Aal meer en weer wil men op den duur,
luxe, mor steeds weer wordt de rekening presenteerd.
Respect veur ain ander is er nait meer bie,
oeterliek vertoon den heur je erbie.
De mins wordt leefd en beschikt nait meer over ain aigen wil.
Dat wordt op den duur ain bittere pil,
mor dat is mor veur even en gaait weer veurbie.
Men let joe vallen en denkt nait noa,
wat in joen haart schoelt dat is nummer ain,
doar mit zet je gain minsen op het verkeerde bain.
Het materiële bringt hail veul teweeg, dat is wel bekend.
het is mooi mitnomen en je roaken er aan wend.
Doar schoelt nou t gevoar van dizze tied,
de aine kikt op materieel en d’aander interesseert het gain biet.
Gras is altied gruiner aan de aander kaant van de heuvel,
dat zingt Liesbeth List.
Minsen, kiek ains om joe tou, neem ains rustig de tied!!
En geniet van wat de natuur ons nog biedt.
Geef joen ogen ains de kost en je zal’n zain dat de wereld,
ook aanders wezen kin zunder dij sneltrain.
Neem ains ain keer het boemeltje van Knoal noar Veendam hin en weer
dat brengt pas sfeer en rust.
Er binnen zoveul mooie plekjes in dit Grunneger laand,
goa mor ains zitten aan de woaterkaant.
Geniet nog van de stilte om joe tou,
dat zegt mie veul meer as dij dikdounerij.
De weerde van het leven zit m dus nait in het materiele, mor in klaine dingen
zitten in mien toentje en de vogels heuren zingen.
Het is mor net hou je het bekieken,
Ainvoud siert de mens is ain prachtig spreekwoord hierveur
Tenslotte goan we met elkoar toch deur ain deur!!
Het is ain mooie theorie veur elkenain geschikt!!!
MKZ
Onze boeren kriegen weer flink op de kop,
ze hebben dit joar ain geweldige strop.
Tien joar leden werd er besloten deur de hoge heren,
om te stoppen met enten, het tij was nait meer te keren.
Het ging ja zo goud met onze veestoapel, te goud,
toch was het ain haile grove fout.
Dai aarme dairen binn’n zich van gain kwoad bewust,
en de overhaid dai de heer’n besust,
met enten om het leed te verzachten,
en de boer’n mor wachten, wachten.
Woarop aigenliek op ain nai bestoan,
zo ken het ja nait verder meer goan.
Het bedrief woar ze dag en nacht veur stoan,
gait noar de knoppen, oetkieken noar ain nai bestoan.
Alles haren ze er veur over om het te veurkommen,
mor het virus is nait te stoppen, dus lot mor kommen.
In de waailanden ‘s morgens vroug as de kooien ontwoaken,
het is ain mooi ploatje, het mot joe toch roaken.
Ons landschap met dai kooien in het laand,
doar mit heb je toch ain geweldige baand.
Dat heurt er bie, mor dankzij het MKZ virus,
is het veurbie, veurbie!!
Ode aan Ede Stoal
Ede stoal is ain begrip veur menigain
een twaide as hij zo is er zeker gain,
Zien lest joaren brocht Ede deur op het hooge laand.
met dizze streek had hij ain geweldige baand.
Alles wat met ruumte te moaken, polders en landerijen
dei gezichten waren veur hom net schilderijen.
Ainmoalige tentoonstellen in Lains op t Hoge Laand
ik was er getuge van en roakte volledig in de ban.
Verhildersum doar wast of hai terogge was veur even
doar zong hai weer dit is mien laand dit is mien leven.
Zien levensloop wuir met woord en beeld aan ons toont
ons bezoek aan het hooge laand wui zeker beloont.
In zien laidjes zet hij gevuilens van die en mie fantastisch neer
zien heufd was er ain opslagplaats veur, meer en meer.
Alles wat hij om zoch tou zag bewoorde hai
van t veen, polder woater en klai.
Het laif en leed op de wereld, prebeurde hai te verzachten
zowel met zien stem as met zien gedachten.
De natuur was hom zo heilig, dat zag je gebeuren
in zien laidjes brocht hai dat zo mooi noar veuren.
Mien toentje, weikschillebonen en mien leven
dat ken joe zoveul warmte en plezair geven.
Ede was ain veurbeeld veur ons allemoal
hai brocht iets tot stand in de grunneger toal.
Koaper op de kust!!!
Zun schittert in t woater, t is mooie zummeroavend.
Libelles soezen as helicopters hin en weer.
Kikkers holden in de verte hun zummeroavendconcert.
Ook heur ik oaf en tou ain koekoek, dat duudt op regen.
Zo rustig en puur is dij netuur, op dizze zummeroavend.
Ik zit aan de woaterkaant en k heb ook ain toeschouwer, hai staait vlak bie mie, aain raaiger.
Oaf en tou gaait dobbertje in de weer, moar gain beet.
Mien metgezel (dij raaiger), dinkt:
As t enigszins kin, neem ik mien kans woar.
t Is zo rustig, de ogen valen mie zwoar.
d Eenden hoalen mie nog ain beetje wakker met hun gekwoak.
Zun zakt verder noar benee, oavondrood taikent zoch al oaf tegen de blauwe hemel.
Ik soezel weer weg, doar bie t woater,
Opains schrik k wakker, wat n geklapper,
t Is dij raaiger, hai ging er vandeur,
je roaden het misschain wel, vandeur mit mien steur.
Mien dobber doar zat niks meer aan,
hai haar er ain mooi moaltje aan.
Hai zweefde in de locht, en mieterde hoast noar beneden
Hai zuikt ain mooi plekkie op, en was natuurliek hail tevreden.
Ik was weer allain, en kloar wakker,
Mien dobber beweegt!!!
Dit keer is t roak, dink ik bie miezulf
Wat zol er aan zitten, misschain wel ain snouk.
t Word zwoarder en zwoarder,
de liene staait goud strak.
Ik dink, deurzetten, moar er was gain holden meer aan,
d hangelstok vloog in t woater, ik der sikkom achteraan.
Wat er aan zat, zal ik nooit waiten, misschain wel ain olle fiets.
Toch had ik ain mooie zummeroavend door bie t riet.
De vogels floiten hun leste deuntje, veur t sloapen goan
Dizze zummeroavend ken veur mie nait meer stok.
En terwiel ik noar huus fiets, floit ik dat deuntje: der is moar ain ding wat ik nait wil missen, dat is vissen.
Zummeroavend in Zeeland
Het was op ain mooie zummeroavend dat ik die zag,
er kwam over mie ain haile braaide lach.
Ik luip langs het woater, de zee was aain liene
zo mooi in de plooi,
bepoalde rust stroalde het oet, ik volgde het op de voet.
Dai koperen ploert met de zee geliek, kroept nog even achter ain wolk
hai neemt oafschaid van de dag, mor nog nait hailemoal
hai komt nog even om de houke kieken en in ain poar seconden tied
zakt daigrote rode bol in ‘t niet.
Zun is ondergoan, d’ oavend vaalt.
Tied om te goan, nog even blief ik stoan, het was zo mooi
dai zunsundergang in volle tooi, in …Zeeland.
Zuudloardermarkt
Zuudloardermarkt ‘t is weer zover,
boer’n komm’n weer van heinde en ver.
Vroug in de mor’n as de mist nog over ‘t veld hangt,
moaken alle boer’n zoch op veur de grote vangst.
Ze kiek’n er riekhaalzend noar uut,
ook al kost ze dat ain menige duut.
Peerden en kooien alles verzoamelt zich,
minsen en beesten zie binn’n best wel zenuwachtig.
HandelŽn op dai dag stoat nummer ain,
hou zet ik dai ander op ‘t verkeerde bain.
Beetje komedie, beetje tragiek,
artisten bin’t as het gait om de piek.
Handje/geklap over en weer,
borreltje en ain bolknak, wel trekt er van leer.
De kroegboas het ‘t dai dag goud,
zurgt veur ain natje en dreugje, dat zit heus nait fout.
Beesten en minsen wat ain spektoakel,
wat ain gekrioul en wat ain gekoakel.
Ain ding is zeker, veur boas en beest,
is het dizze dag ain woar feest.
Tot ‘t volgend joar mor weer!!
Grunnen:
Grunnen oh Grunnen wat hest mie veul te baiden,
van Oldambt. Westerwol tot aan de Maiden.
Rustieke durpies, mooie natuur,
geniet der mor van, t is puur.
Kopp van Grunnen ain pronkjewail,
het golden laand dat is ons dail.
Goa ik van Termunten noar de stad,
genog dieverdoatsie, veur elk wel wat.
Polders, waailanden en bos,
ook Westerwol mokt bie menigain wat los.
Deur t Oldambt goa ik noar Daam,
tot ik loater in Delfziel aankwam.
Grunnen is van ons, dat stait wel vast,
mor elke toerist is onze gast.
Doe hest mie veul te geven,
hier wil ik veur altied wel leven.
Ain roare klant!!
Het knusse winkeltje haar de taand des tieds glorieus deurstoan. Het bevond zoch in ain van dai stroaten rond het centrum. Het was nooit moderniseerd.
Alles was nog het olle. Het was ain klaain winkeltje en van onder tot boven volpropt met van alles. Van jarretels tot hupzelen en van knope tot elastieken kouzen. As ons pabbe ain boezeroentje neudig haar den kon hai doar misschain ook wel terechde.
Het winkeltje stroalde ain bepoalde rust oet as je der binnen kwamen.
Moeke en dochter stonden soam in de winkel. Zie konden de klandizie soms net aan. Der kwamen veul vaste klanten.
Het waren veural oldere minsen. Veul klanten kwamen der veur ain rits of knoop of pebaaiern het te kort aan wol zo goud meugelk op te lossen. De doames namen veur elkenain de tied. Ze muiken ain proatje en zöchten ondertussen de juuste knoop of ain koartje vaailighaidsspelden.
Het was ain deurdeweekse dag. Der waren nait veul klanten in de winkel. Moeke en dochter waren elk op ain gemoudelieke menaaier bezig.
De winkeldeur ging open en der stapte ain man noar binnen. Hai had zoch nait schoren. Der zat ain scheur in zien regenjas en hai druig cowboyleerzen.
Mor hai stond netjes op zien beurt te wachten tussen doames van middelboare leeftied.
Der was wat vrumds aan hom. Hai keek steels noar de moeke. Iedere keer as dai opkeek flitsen zien ogen weg. De dochter had hij ook al ain poar keer aankeken. Zie zag ook dat hai elke keer noar heur moeke keek.
Zie kreeg der de kriebels van. Ze vond hom mor ain roare snokkel.
Ze wuir der ruierig van. Dai vent mos de winkel oet.
Toun ze weer ain poar klanten holpen haar luip ze noar hom tou en vruig “Woar kin ik joe mit helpen”?
Heur vrundelke lach mokte hom onzeker. Hai leek teleurgesteld. Ik zuik aigenliek ain raime, antwoorde hai.
Dai verkopen wie nait, zee het wichhie.
“Jammer”. Hai keek heur langer aan dan neudig waz. Weer gleed zien blik opzie noar de moeke. Toun keek hai de dochter weer aan. “Nou, bedankt veur de muite”. Hai draaide zoch om en verloat de winkel.
Het wichhie keek hom even aan. Zie was opgelucht dat dai roare kwast vertrokken was. De mouder waarp ain körte blik deur het roam. Heur ogen touknepen asof ze zoch iets trachtte te herinneren.
De man luip langzoam de stroate oet. Veur zien ogen brandde het beeld van het winkelwichhie.
Dat was dus “zien dochter”. Wat ain oardig wichhie. Allendig woz zai nait “dat hai heur voader was”. En heur mouder mocht der nog aaltied wezen. “Wat ain stok”
Hai zol heur nait meer lastig vallen. Achttien was ze toun ze dat oaventuurtje hadden met heur baiden. Hai en heur moeke!!
Toun hed hai het nait aandurfd en heur ieskold in de steek loaten.
En nou was het te loat.
Zie leefden in ain andere wereld. Hai zol er nooit aan winnen.
Op deurrais had hai ze even willen zain.
Aan het inde van de stroat wachtte ain opzichtig geklaide, fel opgemoakte vrouw.
“Gevonden wat je zocht, schat”?
“Ze hadden het nait”, antwoorde hai kört.
Ze gaf hom ain aarm en soamen steveln ze dai drokke winkelstroate weer in.
Het was ain weerzain veur even!!!
Dit verhoal kreeg daarde pries bie de Grunneger schriefwedstried van Menterwolde.
Geuren en kleuren
Netuur kin je heuren of zain en soms ook roeken. Geliek heb je doarbie n assosjoatsie met n landschap of herinnern van vrouger.
Bewust of onbewust kinnen wie altied reargeren op lochten dij op ons ofkommen. Onze neuze wordt regelmoateg prikkeld deur deurdringende geuren zoas vrismaaid gras, n dennenbos woar pas leden n buie vaaln is. Soms kommen der deur dij reuken herinnerns boven van n vrougere vekaanzie. De geur van de netuur geft joe wat aans as n bos bloumen, bieveurbeeld. n Bos bloumen nuimt men ook wel ains n roekertje, mor de netuur roekt noar meer. Gewoarworden is bie t roeken van netuur bie oetstek aan de orde.
Ook perbaaiern wie wel ains dij lochtjes in ons hoes te moaken deur geurkeerzen of potpourri in allerlei geuren. Dat is vanzulf zuvere noamoak.
Aigentliek binnen dij geuren in de netuur beduild veur insecten dij noar de nectar lokt worden, om doarnoa t stoefmeel van de aine stamper noar de aander te brengen. Kamperfoelie is doar n veurbeeld van. Snachts moakt zai gebruuk om heur geur oet te zenden noar vlinders en kevers. Waiten joe traauwens dat n geurende kamperfoelie op t nachtkassie joe aangenoame dreumen bezörgen kin. Geliek oetpebaaiern, zol ik zeggen.
As ie soms bie zee binnen den kin t wad bie leeg woater joe ook n spesioale geur geven. Nait echt lekker, mor wel roekt t noar vrijhaid en ruumte.
Geuren oet de netuur hebben voak n rustgevend effect. Tegenswoordeg stoppen ze allerlei geuren in schoonmoakartikelen zoas waspoeder en lichoamsverzörgen. Stonden ie din onder de does din ropt dat n bepoald gevuil op. t Aine middel ropt rust op. t Aander middel doartegen ropt energie op, misschain wel te veul!!! In dij middeln kommen geuren veur oet de netuur zoas lotusbloume, kaarzen bloesem, sering of lavendel.
De netuur het onweerstoanboare krachten dij joe prikkeln kinnen en activeren.
Ze moaken dat wie volop genieten kinnen van dij omgeven woar wie op dat mement binnen.
Nou, dit was weer ain proatje jawel… over de NETUUR dij ons altied weer boeit.
Dij olde iekeboom
Nooit bin ik meer troost
den toun ik onder dien takken,
noar laifde zöcht en von.
Doe hest mie omaarmd en mie zegd dat t allemoal wel met vuil en
dat t leven de muite weerd is.
Dat overgoave t sleudelwoord is
Ik vleide mie tegen dien staarke stam
en was in n hail aander wereld.
De wereld van laifde en begrip,
mien troanen vluien,
Mor t wazzen troanen van
gelok en tevredenhaid
Nooit was ik zo stil, van gelok as op dat moment,
toun alles goud was en dien kracht,
deur mien oadern stroomde.
Wie waren verbonden in tied en ruumte,
ik mis die en zuik aal mor weer
noar dij olde iek,
mor dij is nait meer.
De wachtkoamerblues
De mooie, bliekboar net vaarfde wachtkoamer zit barstendevol as ik met mien kadde noar binnen goa.
Minsen dij der al zitten kieken ons verbaldereerd aan.
Woarom?? k Wait t nait. Wie kommen toch allemoal veur t zulfde.
“Goidag”, zeg ik terwiel ik deure achter mie dicht trek.
Sommege mommeln wat terogge wat woarschienlek n groutnis veurstellen mot.
Aandern holden zok wiezelk stil.
Ik blief bie deure stoan om te kieken woar nog n stee vrij is. Nee dus. Gain aine geft kloaregheid, om ploats te moaken.
Ik blief mor stoan totdat der weer n ploatse vrij komt…
n Old vraauwtje kikt in mien mandje en zegt “Hai is zeker nog nait zo old, he?”
Woarop ik beetje zeg: “Nee, …, dizze kadde is nog mor tien joar”.
t Minske gaait gaauw weer rechtop zitten en kikt soetereg noar boeten.
Woarschienlek vanwege mien opmaarken.
n Wicchie met n knien hed grode muite heur laagen in te holden.
Ik kiek in t ronde. Typisch n wachtkoamer, denk ik.
Aan mure hangt n poster woarop staait: ‘commandeer je hond en blaf zelf’, wat zeggen wil: ‘Doe hest mie niks te bevelen.”
Jammer dat ik gain hond heb, mor ik zai ook nog n ploade van n kadde.
‘Bind een kat voor je knieën en je hebt vier ogen’. Doar zit wel n zekere woarhaid in.
Onbegrieplijk dat der juust vandoage zoveul minsen binnen dij dinken dat ze zo neudeg noar daaiernarts mouten.
Kinnen dij baisten nait op n aandere dag zaik worden.
Mien kadde begunt al onrusteg te worden en bie leutjen binnen wie zo n uur wieder… Dat kin wat worden.
Ik observeer de wachtkoamer en wat er in zit.
Ik zai n deursnee bevolken. Links in d houke zit n gewone man met zien zwaarde hond dij hom aankikt met baangeghaid in d ogen.
Wiederop zit dat wichhie met heur knien dij mie aankikt asof ze zeggen wil. ‘Zeg ais wat!!’ Mor op dit mement wait ik verder niks te zeggen.
Wat is der nou mooi aan n wachtkoamer. Niks!!!
Het olle menske begunt te proaten. “Mooi he zokke daaier. Je hebben der n hoop plezaaier aan mor as ze zaik worden!”
t Hek is van dam!!! Ze koakelt aan ain stok deur. De helft verstoa ik nait.
Het is n aander dialect as mienent. t Is net n jukebox van vrouger. As je der kwartje ingooien speulde d’haile tied deur. Nait te stoppen.
Ik denk bie miezulf: ‘hol toch ains op’.
Totdat n aander mens ingript en zegt: “Mooi weer he.”
Tot grode hilariteit van d aandere minsen. En din is t weer stil. Hail Stil!!
Aan de aander kaande van baanke zit n kroan van n vraauw met heur zeuntje en klain katje.
t Jonkje knipt zien kadde zowat fien. t Klain katje vind dij grode zwaarde hond doar in d houke wel wat!!
Ze dinkt: ‘ik heb mie nou laank genog stil holden’.
Mor zo denkt dij grode hond der ook over. Hai blaft en vertelt t jonge katje dat hai nait te vrijposteg worden mout.
Kadde is weer stil.
t Òlle vrouwtje heur zogenoamd geheurzoame teckel begunt te keffen. As der aine begunt mit lawaaai willen ze aalmoal wel.
Hai keft al mor deur. Hai wait nait van opholden wat t vraauwchie ook zegt.
Mor op n gegeven moment kikt het vraauwchie hom hail streng aan en zowoar hai luustert.
Hai kiekt heur aan met zien grode ogen en geft gain kik.
Ondertussen binnen der al weer wat minsen weg oet de wachtkoamer.
Het olle vrouwtje mit heur teckel gaait noar binnen . Op n gegevn mement heuren wie in wachtkomaer n enorm gekef oet spreekkoamer. Het teckeltje word vergraimd is mien eerste gedachte.
Mor t stemmegie van t olle vraauwchie ropt, “Koest”. De teckel wait nait van ophollen.
Noa zo’n drij menuten is t inains stil. ‘Volgens mie is teckel nou hartstikke dood’, denk ik bie miezulf, t is moesiestil.
Din heur ik het gerinkel van de kassa.
Deure van spreekkoamer gaait weer open en vraauw komt noar boeten met t teckeltje, mor dit keer is hai stil…
Ze zegt wat ik al docht: “Weer n kilo lichter”.
Hai is inent en … nait vermoord!!!
t Jonkie met zien knien gaait nou noar binnen. t Blift hail laank still! Wat zol zok doar òfspeulen achter dij deuren?
d Ogen vaalen mie zwoar en ondertussen miemer ik weg. Ik zai dat dij daaiernarts komt met n hail grode spuit om mien kat zien joarliekse inenten te geven. Zo’n grode spuit. Hai gaait der aan de aine kaande in en komt der bie zien steert weer oet.
Ik schrik wakker, schienboar haar ik even dreumd. Deure gaait weer open.
“Volgende”, heur ik!
Ondertied is wachtkoamer al zo goud as leeg. Heb ik wat mist?
Nog n keer, “Volgende”.
Ik bin aan beurt. Verbaldereerd pak ik de kaddemand en loop noar binnen.
“Goidag”, zeg ik en zet t mandje op d operoatsietoavel.
“Hallo”, zegt de daaiernarts, “Wat is noam van kadde?”
“Zien noam is Joris, dokter. Hai komt veur zien joarliekse inenten.”
De assistente pakt koarde uut koartenbak.
Ondertied het daaiernarts n spoide pakt en ik hoal Joris oet zien mand. Daaiernarts vuild over zien buuk, kikt in zien oren en luusterd even mit zien stethoscoop noar zien longen en t haart.
Din pakt hai d spoide en drokt nale in zien vel. Hail bedoard.
“Rustig mor”, zegt hai tegen Joris.
“Zo, kloar al weer”, zegt daaiernarts en strikt kadde over rogge.
Joris led t rusteg over zok hìn goan.
De assistent het reken al kloarmoakt en ik betoal.
“Ik wìns joe n goie oavend”, en terwiel ik deure achter mie dicht trek denk ik, ‘Weer n joar wachten veur de volgende … wachtkoamerblues!!!’
Droake Vlaigen
Vrouger, den proat ik over zo’n daartig joar leden woz je soms nait wat veur kattekwoad of je oethoalen zollen.
Kattekwoad…. of DROAKEVLAIGEN.
Dat was in dai tied noameliek ook al mode. Tegenwoordig hebben ze van dai kant en kloare SUPERSONISCHE VLAIGERS in allerlei kleuren.
Mor toundertied muik je zo’n droake zulf.
Soms waren je doar de haile dag mit bezig. Mooi tiedverdrief.
Der wuir hail veel aandacht aan besteed. Mor ten lesten was het resultoat er ook noa.
t Mos ain grote vlaiger worden met ain lange steert. Mien bruier en ik hadden er veul tied aan besteed.
Wie hadden natuurliek veul roemte neudig omdat het zo’n grote was.
Aan de raand van het durp waren veul wailanden en akkers. Dat nuimden wie vrouger HET VEEN, hail vrouger was dit noameliek het echte veen.
Wie op stap noar het veen. Alles wuir in gereedhaid brocht.
Der zat ain hail lang touw aan, ik hail de vlaiger omhoog, nou mor wachten tot we de gooie wind hadden.
Toch schrokken wie er wel van, het was zo’n grote vlaiger worden.
Op ain zeker moment ropt mien bruier: lot hom mor los.
Droake ging langzaomerhand omhoog. Het was ain kosteliek gezicht, zon grote droak dai langzoamerhand aal verder steeg.
Wie loaten het tou aal mier vieren. Hai ging hoger en hoger.
Ik ruip tegen mien bruier, nait zo hoog, kinst er gain boas meer over worden.
Hai steeg mor en hai steeg.
Van dai grote droake bleef ain hail klain stippie over in de locht. Hai danste er over.
Hai had er wol schik in, dai droake.
Er kwam inains meer wind opzetten. Ik denk: dat gait nooit goud.
Op ain gegeven moment was het KNAP!!
Het taauw was knapt. Deurdat hai aan ain hail lang tou zat zaailde hai steeds meer oaf.
Zuchts nou wel, zee ik tegen mien bruier, nou hest de poppen(vlaiger) aan het dansen.
Toch hadden wie er behoorliek schik in.
Hai was zover oafzailt dat wie hom nait meer zagen. Droake was in gain velden of wegen te bekennen.
Nou zeg ik tegen mien bruier: Wie zallen wel op stap motten en kieken woar dat ding terechte kommen is.
Wie op de fiets gestapt. Naargens dai vlaiger.
Ik ken mie toch nait veurstellen dat dat ding in het durp beland is, zegt mien bruier.
Inmiddel s waren wie in het centrum van het durp belandt.
Zain wie doar bie kerk talrieke minsen stoan.En de klokken dai luuden.
Mot ja wel wat biezunders wezen, of nait!!
Wat is doar aan de hand. Het zal toch nait zo wezen.
En joa heur, wat was er gebeurt, je roaden het al. Onze droake was in de nok van de kerk belandt… en wel in het klokkenhuus. Het tou had zok verstrengeld om de klok, met het gevolg dat Muntendam op zien kop stond, de klokken luuden de haile tied al.
De gemainte en de koster mossen er aan te pas kommen om de klok weer te bevrijden. En… wie stonden er bie of we van niks wozzen!! Hou komt zon’n droake nou in dat klokkenhuus.
Innerliek hadden wie het nait meer.
Ain ding was zeker, we hadden DE STUNT van de dag hold en ook wel de KRAANTE denk ik.
Mooi verhoal nait… toch Woar Gebeurd!!
Gelok
Ach laive mensen,
sprak de Bot
k Leef ook van
de biestandspot
mor k wil hier
nait veur n miljoun
meer vot!
Definitie van de Grunneger
Ons volk liekt brokkelg,
Stroef en kold
Net as zien haarde kloeten,
Moar t beste is noar binnen vold,
De haarde kaant zit boeten.
Opoe
Opoe is n old wief
Heur bainen stoan stok stief
Zai is zo doof as n olle jut
En naargens meer veur nut.
Traauwen…
Traauw gain timmerman,
Dij moakt der voak n potje van
Traauw ook gain drokker,
Dat is voak n proatjesmoaker
Traauw gain bessembinder,
Den krieg je n hoes vol kinder
Traauw veuraal gain meubelmoaker,
Want dij dut t nog veul voaker
Traauw veul laiver n boerenknecht,
Want dij dut zien zoaken recht!
Lees as aanvullen hierop ook: https://dideldom.nu/herinnern/
Bara(c)k
De wereld zit in n dip!
t Geld liekt op
mensken worden marteld,
broekt en misbroekt
en kapers pikken n eulieschip!
Moar t is nait aal elene…
Amerikoa het n neie president!
Veur t eerst n haile schiere
Moar wel n swaarde vent!
Riek n twiefeln…
Aarme luu bent blied
‘Wie kriegen nou aaltmoal onderdak!’
Elk het straks zien aigen BARAK!!
Miemern
Ik zit veur
t koamerroam.
De snij jagt
over t veld.
t Is kold,
k Goa nait noar boeten.
k Zit laiver
achter t roam…
k Wor old!
Ode aan Noabers’ beste
Rentnaaier in Scheemde
aan t Vredenhovenplain
Knuuteroar tot in de tonen
puult rusteg deur
den in t holt, den in d’bonen
Het buurvrauw n laampke stok
of dut de lift t ais nait
den wordt e drok
vlogt mit zien raive-kiske der op oaf
In n mum van tied
is t euvel over en…
is der alweer n nije klus
Hai lopt over van de vliet !
Mor waarkt groag op zien gemak
doarom gript hai aal gedureg
noar zien puutje mit tebak.
Even smoken ropt e den
en klopt bie mie an deure
hai wait ja dat ik net zo ben
ik stoa in n mum boeten deure
n Loat eerbetoon
k Was even weerom
in mien dörp Roon.
wiel n oal vrouw Boer
kreeg noa roem zesteg joar
11 augustus 2009
nog n eerbetoon…
Ze redde zes mensken t leven
deur heur in oorlogstied
-vatteg/viefenvatteg-
n schoeladres te geven.
Jeuden dankten veur heur moud…
As t olske nog leven zol,
haar ze vast bedankt mit woorden:
‘Dank joe: t WÁS al goud…’.
Betuun…
November twijdoezendnegen
Duuster, grauw…
Moeke drok in bewegen…
Sunterkloas, Kaarst…
Kiek ais op dien peecee!
Hest al weer wat meel?
Nee! Aine moar.
Narreg lopt ze henneweer
Schiet weer!
En mit dij krises niks te makken
Wat mout ik
In Godsnoam den nog bakken?’
Gain meel,
Gain sìnten…
Och moeke zee t luttje wicht
t Wordt toch dommeet ‘Licht!’
Hest jawel n beetje meel…
Den bakst toch n stoetje
Zunder krenten!!!
‘Nicht…’
Het was neven en nichten-dag
Bruier was weer ais recht veur de raap…
Oaltje heur klainzeun
Dee aan as n wicht
“Dat ist ja kain gesicht!”,
Ruip e, haalf put- haal regen
(woont al joaren over de grup),
“Dat ist ja n ‘Nicht!'”
Ik, deur dij opmaarken glad verlegen:
Ging ook nog mit hom mit…
“Ja nicht…”
Stutterde ik in zien nije toal
“Mensch! Dat is doch auch n mens!”
Was MIEN enne van t verhoal…
n Vrais wonder…
Mien laive tied,
Wat is doar aan de haand?
Zailboten voaren doar
Over t gruinlaand!
Joa, Vraizen holden van spektoakel
Moar dit, dit…
Is echt n meroakel!
Vanòf de A-7 liekt dit n soort Fata Morgana…: Je zain oetstrekte waailanden mit koien en… zaailboten!
Dinken…
Sums dink ik:
as elk zo docht
as ik dink…
Zol t leven
veul beter weden.
Den was t goud!
Mor as ik zai,
hou blied
dij aander is
mit zien dinken,
Den dink ik nait
dat dat zo mout…
God muik de minsk…
en gaf elk ziend
Of je doar blied mit bennen
of nait
t Zel noeit veraandern kennen
Veur niks is der gain
onderschaid!!
n Röt hoane…
n Koppel hounder
en vanzulfs ook n hoane…
n Echte!
Wat muik e zok drôk,
wat n gebounder!
Haar aale hennechies
goud onder doem
mor wat aarger was…
ook mensken wazzen nait zeef
As ze in buurt kwamen
kwam e hail slim op dreef…
Sums muik e t oareg gek…
wol e buren nait in toene zain
sprong ze op nek, zo ook vrouw Boer
en pikde heur stief in t hoar.
Wat n misselke hoane,
hou gemain!
Ik draai hom n loer…
“k Zel hom slachten”, zee ons voar
“den is t gedonder van de boane
komt t mit de buren
ook vast weer veur mekoar…”
Zo zegd, zo doan
Ain hoal mit t mes…
en dood was d’hoan!
“Hai ruste in vrede…!”
zee ons voar voldoan.
Röt weer…!?
Heur kopkes gingen al open
Het was zo lekker waarm
Opains was doar de winter…
mit temperetuur n van min 10!
De knopkes bennen weer sloten
de bloumkes, dij hebben pien!
Heur lentegoud al kloarlegd
mit aal dij mooie, frisse kleuren…
Want t veurjoar zol ja kommen?
Hou kon dit toch gebeuren?
Het weer ken je nait regeln…
gelokkeg nait!
Mor k hoop wel dat t in t nije joar
de bloumkes…
t beter gaait!!
Viefteg joar loater…
Kreeg n nuigen van ‘De Flint’ veur n reunie loagere schoul ’43 – ’48
As peuter en as klaine vent
ging k zo n vief joar noar de Flint!
Dij noam was dou nog nait bekend
mor ken mie wel bekoaren
omdat k mie vuil; nog aal n drent
en hunebedden prachteg vind
Bie de vievers, in de bossen
van de ‘Noatuurschoon’
was hossen
en speulen hail gewoon.
Mor dou ik t loater kwiet was…
ging k t pas missen
en k vertel joe, da k hail blied was
as mien ollen noa n zettje ‘vissen’
zeden: ,Goa mor!’
as n hoas ging k der den vandeur…
Liftend, op fietse of mit bus
noar Dientje Hof
veur onderdak…
as k weer ais zo neudeg
noar Neitap mus!
Al ben k der al meer
den viefteg joar vot…
Elke bod weer…
is t veur mie as levens sap
Neitap!!
Met daank veur de 2e Reunie van de Flint!
Vandoag vuil k mie as herboren…
vuil k mie vanneis, dat kind!’
Gas!
Wat n ellende!
Dik zesteg joar goud veur t smieten mit geld…
Teminsen doar in den Hoag!
n Bodemloze put!
t Noorden wuir nait teld…
mor zit vandoag
wel mit de beem-prut!
(k)Wiebes, Ramp, Flutte en kozotten…
ie worden slim bedankt!
Vreedzoam en nuchter…
22 mai 2019 alweer n beven!
Dat biffe hier
in t noorden…
mor komt men ons
echt an de ziel,
zoas mit gas
en wind,
oetstel, oetstel
en nog ais oetstel,
den bennen
der partie luu,
dij zulf bepoalen
wanneer zai
zunder male woorden
heur gram wel hoalen!
Den Hoag…
moak joe alvast mor op!
Wie kommen der aan
ons geduld is op!!
bennen nou echt
goud roeg in d kop!!
Bevrijd!!!
Verward…
Vreugde
Bliedschap
Feest!
Verdrait
Endelk weer
VRIJ!!!
Mor wat is vrij
Noa vatteg/viefmvatteg
heffe aal joaren
nog oorlog had
Nee, nait hier!
Dus, dat rakt ons nait…?
Wie goan deur
met t herdenken van
ONZE slachtoffers!
Dij aandern
kennen wie ja nait?
t Moakt mie verward
k zai t haalfschaid nait!
Genut…!!
Genot!
k Zat achter t hoes
Bienoa nait te doun.
Aal genut!
k Goa weer in hoes
overal op d hoed
jeuk!
Bah!
Mor dou k zag,
hou klain zo n wezentje is…
wuir k wakker!
Kerel man,
wat klain!
En toch
alles der op en aan!
Lopen, wupken, vlaigen
hou bestaait t!
Ik koop mie n microscoop…
k wil t beter zain!
Van nou oaf is genut
veur mie genot!
t Woord Genut liekt op genot…
As men in Nij Scheemde t over genut haar, raip mainegain:
Genut? … Onnut!!!
De hoorn… des overvloeds…
Van neerslag
worden wie neerslachteg
Wie roupen den voak:
‘Bah, wat n kikkerlaand’
Allend de zun vinden wie prachteg
desnoods in n hail vrumd laand!
Mor…
zunder neerslag
zol ook ons dail van d oarde worden
as de Hoorn van Oafrikoa.
Hier zol ook alles den verdorren…
En dat vin ik den meer…
om neerslachteg
van te worden!
Klinker(s) en Mit-klinkers…
“Zitst achter kompjoeter Opa?”
“Joa, mien laiverd, opa wil even n verhoaltje tiepen”.
“Dije, dij’st mie gusteroavend vertelt hest? Van dij baaide poeskes, dij noar disko gingen?”
“Nee, dizze gaait over Klinker.”
“Oh, joa, dat heurt bie toal he?”
“Klinkers en mede-klinkers, dat binnen letters he?”
“Joa, ol kwedel, dat hest al leerd op schoule he.”
“Joa, en even en oneven ook!”
“Dat binnen zievers!”
“Wait ik ook!”
Joa luu, toal is net as t leven; nait slim makkelk.
Wat mout zo’n luttje wicht toch nog n hoop leren, bedenk ik mie.
Lezen en schrieven zel wel goan, moar of ze t leven ooit begript?
“Oom Appie haar t doarnet ook over klinkers…?” kwam ze mie der weer tussen.
“Dat binnen stainen, dij ze broeken veur hoezen bouwen en stroaten leggen”, perbaarde ik dudelk te moaken.
“Oh” was t ainegste wat ze zee en ik zag dat ze doar stief over noadocht.
“En Klinker in Sodom gaait der oaf,” vuil mie der oet.
“Hebben wie den gain toal meer, as dij vot gaait?”
“Tuurlijk wel ol bliksem, dat is ja n gebaauw! Doar was t doe ja mit oma noar t kindercircus.”
“Oh, dije; is dat n klinker? Hou ken dat? Dat is toch n hail groot hoes?”
“Enne… doar goan oom Henk en tante Riekje toch wonen?”
“Zo wiet is t nog nait!”
“Hebben ze wel zegd! En den mag ik van oom Henk groatis noar t circus! En ook noar Harrie Potter en…”
“Hol die ais koest, doe revel! Ken t verstand der ja glad nait bie holden!”
“Bist nou kwoad op mie?” stutterde ze verongeliekt.
“Tuurlijk nait, moar opa wil t verhoaltje geern oafmoaken en as t doe der aal deur kwedelst, ken k mien verstand der nait bie holden”
“As ik niks meer zeg, vertelst mie den straks dien verhoaltje?”
“Joa!”
Weg was ze. In t keuken heurde ik heur zeggen: “Oma, opa vertelt mie straks t verhoaltje dat e aan t moaken is op kompjoeter!”
‘Zo’, docht ik, ‘en nou wieder…!’
Joa, mooi nait; t wol nait meer, mien gedachten wazzen in ware!
Toalklinkers, stroatklinkers, Klinker van Sodom, tou moar!!
Net dou k droad weer oppakken wol, – noa n kop kovvie en n pafke – kwam ze weer bie mie stoan: “bist kloar?”
“Nee, t wil nait meer.”
“Oh? Lees mie toch moar veur!”
“t Verhoaltje is nog nait oaf…” perbaaierde ik nog, moar t huilp nait: veurlezen!
Onder t veurlezen huil ze nog n moal oet: “dat hest mie zo-even ook verteld, mama zee t al: dat doun opa’s en oma’s voaker!?”
“Hou vondst?”
“k Snap nait woar t over gaait…! Dij van gusteroavend was mooier!”
“Gaait mie net zo” mompelde ik. Schrieven ken stoer wezen, net as t leven!!
Aigenlieks was t plan mien gal te oeten over t verdwienen van De Klinker.
k Besef mie nou, dat t doar gain spier aans van word!
Plof
t Was in joaren viefteg, dat k ze kennen leerde.
Job en Martje.
Heur hoeske, nait aal te roem, ston aan raande van dörp.
Hai n luttje gedrongen kereltje en zai n potert van n wief.
Baide wazzen ze slim spierd.
Dat kon ook nait aans, zai dainden baide bie boer en in heur tied was dat ploetern en zwaiten. Smörgens om 6 uur der veur!
Zichten, binden, dórsen, vouers vlijen, baiten op aine zetten, plougen, eggen, cullien, ja, wat nait.
Job in de viefteg dee al mit vanoaf zien twaalfde, Martje haar eerst nog n poar joar hoesholdschoule doan om koken en naaien te leren.
Doar kon ze loater mit veuroet vonden heur ollen.
Zai hadden geliek. Veuraal dou t oorlog wuir, kwam Martje der goud mit oet.
Sokken stoppen, borstrokken braaien, boksems en hemden verstellen, nuim moar op. Mos aal noa t waark gebeuren.
Zundoags wuir der wozzen. Den zag je in t haile dorp waske op liene en op blaike.
Zeuven doage in t enne! Mout je nou ais om kommen!
Job nait minder. Noast 20 rou toene haar e nog vaaier koien en twij zwienen op t hok.
De vaaier koien veur de melk en de botter, ain zwien veur de slacht en d’aander veur t neudege geld.
Ondanks d’oorlog haren zai t goud. t Neudege was aaltied veurhanden.
In zessenvatteg wuir t oareg aans. Zai kregen n settel van belasten oet Winschoot: of zai even langs kommen wollen.
Job der hén, nait waitend, wat hom te wachten ston.
“Neemt u daar maar even plaats meneer”.
n Stief ketaaier loater: “U bent aan de beurt meneer”.
‘Wat ja bekakt’, docht Job, ‘nuimen mie aal meneer?’
“Gaat u zitten meneer” zee d’ambtenoar en dou kwam t.
“Wij kregen te horen, dat u koeien houdt?”
“Joa”.
“Wat doet u daarmee?”
“Vouern en melken vanzulfs”, zee Job.
In gedachten dochde: ‘bis t toch nait onneuzel?’
“Dat begrijp ik, maar wat doet u met het geld wat u voor de melk beurt?”
“Geld?”, koien geven gain geld!”
“Maar u verkoopt toch wel melk?”
“Nee!”
“U wilt me toch niet vertellen, dat u dat allemaal zelf nuttigt?”
“Nee, swienen kriegen der ook van”, zee Job, dij deur aal dat gevroag toch wel wat onrusteg wuir.
“Heeft u geen spaarbankboekje?”
“Wat is dat?” vruig Job dreuge.
“U weet niet wat een spaarbankboekje is?”
“Nee!”
Ambtenoar trok n loa open en huil Job n mooi zwaart boukje veur.
“Dit is een spaarbankboekje. Daar zet men geld op en dan krijgt men van de bank rente.”
“n Mooi boukje, hebben aarbaiders dij ook?”
“U kunt gaan meneer!” was t nog ainegste wat ambtenoar zee en Job het der nooit meer wat van heurd…
n Joar loater op n zundagmiddag zee e opains: “k Wil mie n plof kopen.”
“Woarveur?” wol Martje waiten.
“k Wor aal stiever en strammer en den huif k nait trappen”
“Wat kost zo’n ding wel nait? k vindt t nait neudeg” zee Martje mieterg.
“Haarm en Jantje en Gittje en Gerrit hebben ook aine en zai bennen der meroakels over te broeken” perbaarde Job t op n aander toer.
“Doe most t waiten, veur mie huift t nait”.
Kloar was t. Moandags sprong Job op fietse en n uur loater vloog e noar hoes, dit mos Martje votdoadlieks zain!
“Wat ja n dik ding!'”
n Zundapp mit drij versnellens, mit n dubbeld zoadel; “kinnen wie baide op.”
“Leufst toch nait…” sputterde Martje, moar Job haar hom al keerd en zee: “Nait baange wezen, stap op!”
“Martje bedocht zok nog ais, moar zai haar Gittje ook al bie Gerrit achterop zain en verdriestte zôk.
“Zits t goud? Hol mie moar omzied.”
Martje sluig d’aarms om hom tou en zee: “kloar!”
Job trapte hom aan, zedde hom in d’eerste, gaf gas en…
t Veurrad ging omhoog en PLOF!!!, doar lag t hail spul tegen t hoes.
“Hes t die zeer doan?” vruig Job benaauwd!
“Vaalt tou, moar zo kin t nait!”
“Nee, perbaar doe t ais.”
“Ik?, kons t wel nait wie wezen!”
“Ben ik ook nait, moar t liekt mie beter!”
Noa nog wat oarzeln bedocht ze zôk, stapte veur op en zee: “tou den moar”.
t Gong meroakel. Twijde versnellen haar ze in t begun nog wat muite mit, moar op trograaize haar ze alles goud in de smiezen.
Job haar der gain muite mit, dat e achterop zat. Ook nait as buren hom voak beschimpten as kwoajong bie moeke achter op plof.
Hai haar der vrede mit. t Was naist aans.
In stilte genoot e wel as n kwoajong!
Waarm…
Zotterdag twij augustus twijdoezendaacht…
Vanoet Scheemde goan wie mit de bus van Pieter Dekker noar t Oogstfeest in Muntendam.
Roem datteg gasten en n haandvol vrijwillegers stappen in bie ‘Nij Vredenhoven’ en de tour ken begunnen.
Onderweegs vertelt Klaas, wat de bedoulen is en wat ter zo-aal te zain en doun is.
Onder ons bennen drij luu in rolstoule.
Lodewiek is der aine van. Evert, vrijwilleger het de toak hom te begelaaiden. Mooi span bie mekoar!
Geinponems en echte optimisten.
Lodewiek, nog vrij jonk, het last van haart en bloudvoaten.
Doar zit e slim mit: “aigenlieks ben k oafschreven. Deur aal dat dottern, bennen d oaders zo dun, dat opnij dottern slim riskant wordt”.
Evert het mit hom te doun. Hai is wel vief joar older en vuilt zok oareg beveurrecht tegenover Lodewiek.
Noa t aankieken van t boerenwaark als dörsen en zukswat goan wie mit n kander weer in bus en belanden via Tripskompnij bie t paveljoen van d Heemtoene.
Hier kriegen wie oetleg over de toene en kennen wie over d maarkt.
Evert en Lodewiek besloeten de maarkt te bezuiken. Dit vanwege de wat roege poaden in toene.
Loater op dag besloten zai nog n glaske bier te hopen bie t paveljoen.
Lekker waarm in zunne op t terras. Lodewiek wil geern zien rolstoule zo ploatst hebben, dat e d’boudel goud overzain ken.
“Gain probleem”, zegt Evert en zórgt n pracht steegie veur hom oet.
“n Doalders ploatse oareg nuuver zo” kraait Lodewiek en nemt n slok van zien bier. “Smoakt ook goud”.
“Wat ja schier, dat je om ons docht hebben” ropt Evert as twij wichter mit elk n glas wien in haand aanlopen kommen.
“Dij was veur onszulf bedould, moar ie maggen ze hebben” was spontoan heur antwoord.
“Nee heur”, ropt Evert gaauw, “dat was moar n grapke. Goa gezelleg bie ons zitten, den kennen wie even kwedeln.”
Hai haar t nog nait zegd of zai schoven al aan.
Vlötte wieven zo gezegd. Vrolek en waarm!
Dat bleek dou der over en weer proat wuir over t ain en aander.
“Bennen ie vriendinnen, of…?” mos Evert waiten…
“Nee, wie hebben manluu thoes loaten. Wie hebben hier ja kirrels genogt om ons tou! Ie hebben vrauwluu ook ja thoes loaten…”.
Evert, binnenkört viefenvatteg joar traauwd vertelt dat e n hotelletje boukt het om dat soamen mit zien partner te herdenken.
“Wat ja romantisch, dat zollen ons kirrels nou nooit doun!”
As ik t spultje benoader, zai k, dat Lodewiek deur baide omhelst wordt en n poar dikke smokken op waange krigt… “Kennissen…?”, vroag ik.
“Ken d hail wichter nait!”
Hai het net as Evert zien verhoal ook verteld denk ik en wichter geven spontaan bliek van heur mit-leven…
Mit zunne hoog aan de locht was dit veur mie weer n fijne, waarme Zunnebloumdag! Doar doun wie t veur!!
n Knot(s) van n vraauw…!
n Simpele noam, mit n fantastische oetstroalen.
Het is vandoag 20 jannewoarie. n Hail biezundere dag.
Obama, n swaarde, is om 18.00 uur, Nederlandse tied de vaarnvattegste president van Amerikoa worden.
Hou is t meugelk!!! Wel haar dit oeit docht!!!
Zel t din toch nog goud kommen mit dizze wereld, woarin je t gevuil kriegen, dat t aans naarns om gaait as om geld en macht?
Rillens luipen mie over rogge, dou hai zien eed oaflegde.
Hoop dut leven…
“Wost Knevel ook nog zain”, vragt vraauw.
“Hé, wat?”, vroag ik verbobberaard.
“t Elfde uur, waist ja wel!”, mompelt ze.
“Joa, mag wel”, antwoord ik en zai schoakelt over.
Andrais is in gesprek mit n schriefster over heur nijste bouk.
t Gaait over n verhoal, dij zai optaikend het oet de twijde wereldoorlog.
Ik luster moar mit n haalf oor. Ben nog aal bie Obama.
As de vraauw even loater oetleg geft over t ontstoan van heur bouk en de hoofdpersoon beschrift, (aine oet t verzet) kom k weer hailendaal bie!
Twijde wereldoorlog!!!
k Was n kirreltje van n joar of zes-zeuven en wie zaten der nog midden in.
De V-ains gierden deur de locht en zo nou en den smakte der aine bie ons omdele. Roamen noar de finoaters, pannen van t dak en aal zukswat meer.
Ons ollen haren t der stoerder mit as wie.
Doags noadat der n V-ain in de buurte noar beneden donderd was, mossen wie waiten hou n groot gat of e sloagen haar.
Zoveul te daiper, zoveul te mooier! Ons fantasie ging op loop en voak haren wie der in n mum n schiere hut van baauwd.
Ondaanks de tieden, aait wel diemdoatie!
Ook mit ons voar. Al was e veul van hoes, -mos deur de weke puttjes scheppen in Dieverbrug- wos ons aait bezeg te holden. Zo mossen bruir en ik achttien zegen melken en vouern. Zwoar waark veur n poar van dij keudels, moar wie wuiren der goud veur beloond…!
Dou ons hondje, Foxie jongen haar, muik voar ons n vij-woagentje mit n ainspan, woaras wie de pubs in vervuiren konden.
Foxie der veur en den noar buurvraauw.
Wie n koukje of n pepermunt en de jonkies n slokje melk.
Even kwedeln en den weer retour.
Wat n herinnerns!
Veuraal an buurvraauw Boer. Wat n golden wief!
Heur aigen noam was Knot, Anje Knot.
(Zai de tuddel van dit verhoal. n Knot(s) van een vraauw.)
n Zaachte stem, aait n glimlach en o zo goud veur elk.
Veuraal veur luu dij onderdrukt wuiren. In dij tied de jeuden.
Vanoaf drijenvatteg tot t enne van d oorlog haar ze drij jeudinnen onderdak verschaft om aan de gaskoamers te ontsnappen.
Wieders haar ze zulf ook nog drij zeuns dij nait veur de moffen waarken wollen, en onderdoken waren bie t olske.
Buur n haren wel wat in de smiezen, want de landwacht luit heur nait mit rust. Dij haren ook deur, dat ‘der wat zat’ en zollen köst wat köst dat ‘rapalje’ vinden!
Bie tieden kwammen zai wel zes moal op n dag langs! Mit n man of zes zeuven.
Mit t geweer in aanslag stonden zai den rondom t hoeske…
Ook snachts kreeg ze gain rust. Mien ollen zaten voak moal achter t gerdien.
Haren aarg mit heur te doun, moar wazzen ook nijschiereg vanzulfs.
Op n dag kwam ik even bie heur langs en zag, dat ze n bord op toavel haar mit n poar vermecelli-sliertjes der in.
“Hebben ie soep had”, vruig ik nijschiereg.
“Nee, ik mout nog eten” was t antwoord.
‘Dat was n dikke floater’, mout ze docht hebben.
Mor ik steurde mie nait en ging weer speulen.
Zai wos hou ze t aanpakken mos. Zeuven personen in hoes, en mor ain bord op toavel!! (noa mien ‘overval’ zel dat aait wel n schone west weden!)
De razzia’s wuiren aal feller. Zai kreeg gain rust meer. Elk onverwacht moment stonden dij broenhemden bie heur veur deure…
“Ja, roak!” fluusterde mien voar, “zai hebben aine te pakken!”
“Kinst zain wel t is?”, wol moeke waiten.
“Nee, t is routduuster”, sprak voar en stapde mit gemengde gevuilens weer onder de loakens.
Aanderdoags vertelde zai an moeke, dat ze heur oldste zeun mitnomen haren.
De broenhemden hebben heur wieders mit rust loaten. Gelokkeg moar.
In viefenvatteg kwam heur grode verhoal: drij wichter en twij jongs kwamen op ains veur t droad. Buren keken heur mit open mond aan.
“Haren ie zes onderdukers, en mor aine, dij oppakt is?”
“Joa, Haarm kon t nait langer verkroppen, dat ze mie t zo stoer muiken. Hai het zok vrijwilleg aanmeld.”
“Nog wat van hom heurd?”
“Ja, hai leeft nog. k Goa eerdoags noar hom tou in Bergen Belsen. Hai is slim zaik en mout broodmoager weden. k Hoop dat e t red!”
En dat dee e! n Moand noa heur bezuik was e zo wied opknapt, dat e noar hoes mog. Nog slap as n schuddeldouk, moar moeke haar veur hom genogt te eten om hom weer in t enne te kriegen. Loater is e directeur worden van de ploatselke baank.
Dat dee heur slim deugd.
Heur belonen was groot. Elk von zien stee.
Dat Gonda, ain van de jeudinnen, de moud haar noa aal de ellende, les te geven aan NSB-kinder woarvan d’ollen in t gevang zaten, was heur mooiste. Dat was heur bonus, boven op heur toch al goie belonen!
Obama dee mie vandoage weer staark aan heur denken:
“Wie willen mit joe proaten en nait omzain in wrok!
Of ie nou christelk, katholiek, jeud, Palestijn, moslim of nait geleuveg bennen…’
Endelk betere tieden?
Wie wachten oaf.
Berichten in kraande doun mie alweer twiefeln…
Grunnegers verkopen heur gas an Duutsers!!!
Nou zeg ik joe!
Anje Boer-Knot krigt postuum de Yad Vashem-onderschaiden van de stoat Israël. n Vertegenwoordiger van de ambassoade van Israël overhandigt mörgen (11-08-2009) aan Hindrik Boer de eremedallie en oorkonde dij heuren bie de onderschaiden.
n Lopende neuze…
t Was weer zo wied. Zunnebloum Scheemde stoan kloar om te vertrekken noar Emmen.
Mien gast van dei dag was GAIT. Ik kon t nait loaten -k ben van mien oard aibels neischiereg- om gewoar te worden of hai n Grunneger was of n Tukker?
“n Rasechte Grunneger” was zien antwoord op mien vroag. “Trouwes, der zit wel Overiesels bloud in t familie”.
Gait was keuterboertje west en haar n waarkzoam leven had. Van oetgoan en vakantie haar e gain keeze eten. Gain tied en gain geld, moar ook noeit behuifte!
“Hest der vandoage wel zin in den?”, vruig ik.
“Joa, deur mien roffel in kop, k haar n zwoare infarct, ken k nait veul en zit k veul thoes. Mien vrauw zit dus weer opnij mit n kind! En veur heur dou k dit. Zulf moakt t mie nait veul oet. Nou k ainmoal van hoes ben, liekt t mie wel schier… Het Trien even dagje rust he?”.
“Wat hest pesies?”, wol ik waiten, “dien proaterij is goud?”
“Joa, n aarm en bain willen nait meer. Doarom wil k geern, dast mie dommee bie haand holst.”
“Kinst ook in n rolstoule”, opperde ik, moar doar wol hai niks van waiten.
Onderweegs in daarntoene ging t oareg nuuver.
“As k n beetje steun heb, gaait t wel.”
As je older worden heb je wat minder kontrole over spieren en zuks wat. Gait kwielde. Haar dat noa zien roffel nog wat aarger as veurtied. As e in stoule zat haar e grode rooie buusdouk onder beriek, moar doar kon e nou nait bie, omdat e mie bie d haand haar…
Zunder dat e der bewust van was, streek e mit dij haand, woarmit hai mie vasthuil even onder neuze deur en … vot was t!
Dat doch de! Mien haand zat boven en joa, ie begriepen t al wel. Nait, da k vies van hom was moar lekker was aans…
“Wachtstoe hier even? Ik mout even pissen”, zee k en stoof t toiletgebougie in. Kloar! Gain probleem!
Zien neuze paasde zok aan aan ons ritme: Even stoppen en den weer lopen.
Noa n moal of vieve wuir e klouk: “kerel man, wat moust doe ja voak pissen! Kenst wel last van dien prostaat hebben… Goa doar toch ais mit noar dokter!!!”
“Zek doun”, zee k. “Joa, doe konst wel ais geliek hebben.”
Deur zien opgeroemde humeur en de grappen en grollen dij over en weer vlogen, was de dag zo om.
“Aander moal geern weer!?” zee e vroagend bie t oafschaid.
“Is goud”, zee k. “k Zel mie melden. MOI!!!”
k Zel hom zeker weer nuigen veur n oetje! Inclusief zien neuze… Ons plezaaeir van dij dag haar k veur gain geld missen wild!
n Wilde slachtpartij!
Wilm en Grait, n oerdegelk en zuneg stel, mit n aigen hoeske aan raande van Scheemde zaten wat versuft bie d holtkachel kovvie te drinken. “k Heb slecht sloapen”, zee Grait. “Doe wilst mit kaarst kalkounen in pot, moar wel mout dij slachten?”
“Ik nait”, schrok Wilm dij van zokzulf wel wos hou omhandeg as e was. Op toene, joa. Moar n hoane kon e nog nait doodmoaken, loat stoan n kalkoun! “Andrais dut dat al joaren, vroag dij ais”.
“Dat ken. k Zel hom vroagen. Mor vandoage wordt dat nait. k Heb nog n bulde waark. Waske ligt der nog en k mout t eten nog kloarmoaken. As t doe nou de mous ais stroepen gaaist, den scheelt mie dat weer n beetje. Mörn goa k den wel noar Andrais. t Mout ook wezen, want mit n dag of wat is t al Kaarst en zai mouten ja ook nog n tiedje in t wotter…”.
“Dou was t zegst, den logst nait”, zee Wilm en muik zok op om mous te stroepen.
Aanderdoags sprong Grait op fietse en ging noar Andrais.
“Moi, moust es heurn…”, begon ze verwilderd.
“Man, wat bist ja wild”, zee Andrais zien vraauw Haarmke. “Goa eerst ais zitten, den schenk ik die kovvie in en kist doe dien aai kwiet”.
Grait lusterde nait. In heur kop spookten de kalkounen.
Zai nam n slok kovvie en spijde t sikkom oet… “Mens, wat is dat ja waarm!”, ruip ze verschrikt.
“k Heb t ook ja net inschonken, wat mekaaiert die wel nait! Wor doch ais kaalm! Hier, eerst nog n sigaretje, den komst wat tot t schandoal.”
n Stief ketaartje loater vruig Andrais wat ze op heur lever haar.
“k Zit mit dij verrekte kalkounen. Wilm het ze goud vetmest, doar ligt t nait aan, mor k wait mie gain road hou of k ze slachten mout!”
“Och mens, is dat t aal? Dat dou k al joaren. As je t waiten, het t niks om hakken… Wanneer mou t weden? Den kom k wel even.”
“As t ken mörn, den ken k boudel op tied aan zied moaken. Zai mouten ja ook nog n tiedje in t wotter!”
“Mörn kin k nait, den mout ik eerappels sortaaiern n bie bruier Lammert. Wonsdag heb k wel tied, den kom k tegen n uur of tiene..?”
“Dat is goud, ken k doar op reken?”
“Tuurlek, moak die mor nait zo drok, t komt aal goud. En kiek oet bie t pad, t is oareg drok!”
“Moi”
“Moi, tot wonsdag!”
Wonsdagsmörns. “Doar komt e aan”, zee Wilm. Hai het n emmer bie zok, wil zeker ook n beetje mit hebben…?”
“Hest ja n emmer bie die?” was Wilm nijschiereg. “En der is n loch in den Eimer.” zee e gnivvelnd dou e zag, dat der n gat van zo’n zeuven sentimeter in bodem zat.
“Joa, dij mou k broeken bie t slachten! Wils t ook nog n poar op t hok hollen, of gaait de rest in t vraiskiste?”
“Nee, wie willen geern alles in ainmoal aan zied, den bennen wie der ja oaf.” antwoorde Wilm hoasteg bie de gedachte; as t nait lokt…
t Vangen was makkelk. Wilm haar t hok nait te roem. Der mos ja gewicht op wollen zai der wat aan hebben.
“Dat bennen besten.”
“Mout ook, den heb je der laanger wat aan”.
“Nou dou ik de eerste en den nemst doe t van mie over…” zee Andrais en ging striedewiets over t kalkoun stoan.
“Ik”, ruip Wim verschrikt, “Grait zels t bedouln!”
“Ook goud”
De kop van t daaier, dij orreg tekeer ging huil e mit baide handen vast. “Nou d emmer over kop.”
t Gat was net groot genogt om kop en d haals der deur te hoalen. As n echte chirurg gaf e zien commando’s. “t Mes!”
Wilm langde hom n groot, schaarp mes tou en mit ain hoal har Andrais t kloart. “Wat heb k zegd: n kind ken de was doun! Nou doe” en langde Grait t mes tou.
Grait, deurgoans in dit soort dingen wat konsekwenter as Wilm haar der toch wel wat muite mit. Mor ja, as zai t nait dee, zol ze aait oafhankelk wezen van n aander en dat noeit!
Zai sluig t bain over t kalkoun en was der kloar veur. “d Emmer” dee ze Andrais noa.
Wilm langde hom aan en Grait stak baide aarms oet om hom over te nemen…
Mis! Ondanks heur gewicht, zag de kalkoun kans om t op n loop te zetten!
Mit Grait nog op rogge stoof e over t laand!
Wilm en Andrais eerst schrikkend, kon t lachen nait loaten…
Wat n gezicht! As n cowboy stoof ze over en deur t swaarde laand, dat Wilm net winterkloar haar.
t Lief dee heur zeer van t laachen!
Graitje stuiterde der op n duur òf en lag plat op t lief in de blubber.
Kalkoun stoof over t sloot en kon n zetje genieten van zien vrijhaid.
Foeternd en voel as de nacht kwam Grait aanlopen.
“Wasblik!” was veur dat moment heur leste commando…
Wilm het soamen mit Andrais t karwai oafmoakt.
Ook de oetnaaide kalkoun ontkwam der nait aan.
Aanderdoags hebben ze hom mit veul muite te pakken kregen en mos hai der net as zien ‘hoesgenoten’ toch nog an leuven.
Grait en Wilm hebben noeit gain kalkounen meer op t hok had.
Zulf slachten? Noeit van mien levensdoagen weer!
En aait n aander lasteg wezen was veur heur ook gain optie!
(dit is n woar gebeurd verhoal, moar noamen bennen vanzulfs wiezegd!)
Gain hekel aan swaarten meer
Al weer roem zeuven joar leden betrokken wie ons flatje aan t Vredenhovenplain in Scheemde.
Van oet t loug (25 joar in t veld aan raante van t dorp) noar t Centrum!
Dat is nait niks zee moeke… Dat wordt wennen…
Vanoet de stilte noar de störm zol je dinken, moar t vaalt best tou!
Wat n diemdoatie!
Moandoags begunt dat al mit grode vrachtwoagens, dij of en aan rieden om de winkels te veurzain van koopwoar.
Wat n gedou! Den zai je pas, wat t is om zo’n truck mit treler of aanhanger goudschiks deur t krioul te kriegen.
Nait allaind mout je tussen aal dat blik deur manoevreern, ook mensken mit n kuierkoare (rollator) kennen joe t stoer moaken!
Is der nog n steetje van n meter tussen stoup en vrachtwoagen: ‘t ken nog net!’ zai je d oltjes dinken en hou troag dat t ook gaait, zai scharreln der tussen deur!
d Acordeonspeuler zet om n uur of negen zien eerste deuntje in, in de hoop dat t weer n poar stuver geft vandoage.
Tot soavends stait e te speulen: ‘drink, drink Brüderlein drink…’, en wieders nog twij deuntjes, dij hai schienboar oet kop leerd het om kost te verdainen…
Deur de weke word hai oaflóst deur twij aandere moaten. Alle drij oet Roemenie.
Stefan verkocht stroatkraande en Josef mit gitaar zingt der lusteg op lös.
Net as de visboeren het elk zien dag aan t plain.
Sjors heurt doar vanzulfs ook bie. Het is onze vaste plainbewoner.
n Rooie koater. Is vanoaf t vannijs indailen van t plain nait weg te houwen.
Veuraal as de visboeren heur stekkie innemen. Den is hai d eerste klant!
Aal doage wat nijs! En den komt noa zes doage weer n rustdag…
Tenminste dat main je!
Aal mörns stoa ik noa t eten van n stoetje vergezeld van n bakje leut even achter de geroaniums op t balkon n pafke te smoken.
Noa aal dat gedonder over t gevoar van smokerij het moeke mie ook zo wied kregen, da k nait meer in hoes smook, moar op t balkon en achter op de galerij.
k Mout wel zeggen, dat ik nou minder smook as aistieds en wat t mooiste van dat gedou is: elk joar sauzen en/of behangen is der nait meer bie!
Op joen oldere leeftied is dat vanzulfs n zegen!
Zundag veur n weeke was t roak!
Noa wat voetballers, dij zok verzoamelden, ston der n bus van Deiman, dij t volk van c-doezend vervoaren mog veur n schier oetje.
Loater laipen der nog wat kerkgangers, en dou was t stil!
t Plain wuir even loater bezet deur n vattegtal swaarten…
Nait da k n hekel heb aan anders- dinkenden of kleurden, moar aan dizzen heb k nait zoveul plezaaier.
t Bennen de assistenten van buurman Henk Stainhoes.
Zotterdoags noa t sloeten van C-doezend pakt Henk de grieper dij hai kreeg van Gemainte en pakt alle troep, dij achterbleef op.
Schienboar dut hai dat nait echt goud, want…
De koppel swaarten komt aanvlaigen en pikt alles op wat nog eetboar is.
Ie begriepen t al wel, ik hebt t hier over swaarte kraaien!
Lawaaischuppers ben t!
Opaains heur ik gerammel van n achtergebleven colablikje dij over t stroate rolt.
Schienboar is der ook nog wat jonkgoud oet berre vallen, docht ik…?
Moar nee: twij kraaien haren schienboar noar studio voetbal keken, zotterdagoavend:
Bek vuil mie bie t aanzain van heur trapperij wiedwoagen open.
Mit heur gele snoavel slougen ze ombeurt tegen t blikje en zowoar as k leef:
de Koemantjes wazzen der niks bie!
Over n kander hén stroekelnd en koppeltjedoekelend wol d ain schienboar nog beter wezen as d aander…
t Feest begon bie Henk ten Hoor en binnen een mum lag t blikje bie Harte van Dam veur deure, zo’n viefteg meter wieder!
Mien hekel aan de swaarde joekels, zoas k ze voak nuim, verdween as snij veur de zunne…
En nou stoa k elke zundagmórn om n uur of zeuven al op mien balkon oet te kieken, in de hoop, dat der n vervolg wedstried komt.
Pafke tussen de lippen vanzulfs!
Jammer, der liggen gain blikjes meer zundags.
Schienboar het Henk Stainhoes wat wiederop ook d boudel aanschiert?
n Haaibaai van n opoe…
Opoe Tjaddens, n tachtegplusser oet Kloosterholt haar net weer n joar heur riebewies verlengd kregen.
t Joar der veur was heur man overleden en omdat e n schiere levensverzekern haar, kon zai zok verploatsen in n spiksplinternije Ford Mondeo.
n Roeme vaardeurs, mit n grode kovver, woaras je veul in kwiet konden.
Dou heur man nog leefde, haren ze genogt aan n Golfke zee e, waitend dat moeke geern mit t knipke rammeln mog en maisttieds meer mit nam den ze neudeg haar…
Zai mos zok aait inhollen omdat t autochie nait veul baargroemte haar.
Ja, en wat dou je den as je endelk allaind boas bennen en t geld der wel veur is…?
Op n zotterdag stoof ze deur de dreven onderweegs noar Leer in Duutsland. t Was zogehaiten n laange zotterdag en den ken je bie d overburen ook noa de middag nog trechte.
Gang zat der goud in. Zoveul te vrouger in Leer, zoveul te beter.
Winkels zat om der weer ais goud tegenaan te goan…
In Bennerwol op Rederweg, woaras je zeuventeg maggen, was t roak!
‘t Zel toch weer nait zo wezen he’, schrok ze dou ze in achteroetkiekspaigel keek.
n Gruine Volvo zat al n zetje achter heur en zai wos, dat plietsie voak in dat soort auto’s snelhaidscontroles huil.
Joa, verdorie: n stoptaiken. Auto mos op t parkeerploatse en n luttje Blauwhemke beduudde dat ze deure open doun mos.
“Mevrouw, Uw rijbewijs graag”, zee e vrundelk.
“Heb k nait, ook nog nooit had”
“Oh? Mag ik dan Uw kentekenbewijs?”
“Heb k ook nait! k Heb dizze auto net stolen. Aigenoar ligt achter in kovver, Kiek moar ais…”
t Luttje plietsiemannechie schrok nuuver. Zien hazzens kon je kroaken heuren.
‘Geen rijbewijs, geen kenteken en een man in de koffer…?’
Hier is meer aan de hand! En hai vruig via zien mobilefoon om assistentie.
Binnen n mum van tied haar t olske vief auto’s van de Hermandad om zok tou en zag ze dat drij van de acht agenten een revolver in d haand haren!
Ditmoal was t n boom van n kerel dij heur vruig: “Mevrouw Uw rijbewijs!”
Laank nait zo vrundelk as zien luttje kameroad…
“Joa heur, asjeblieft”, was heur antwoord.
“Enne… Heeft U misschien ook Uw kentekenbewijs?”
“Joa, moar noatuurlijk”, zee ze en langde ook dat pepiertje tou.
“U bent de mevrouw Tjaddens, die op beide papieren vermeld staat?”
“Inderdoad, ie kennen goud lesen!”
“Wat zegt U?” vruig de reus, die kennelk nait oet dizze regionen oafkomsteg was.
“Loat moar”, schrok ze.
“Mag ik nog even in de koffer kijken?”
“Moar gerust heur, k heb veur gain aine gehaimen.” kraaide ze vannijs.
Noadat e zok der van verzekerd haar, dat der gain kerel in lag, vruig e:
“Hoe kan het, mevrouw, dat mijn collega vertelt dat U geen rijbewijs heeft en geen kenteken en… geen e…?”
“Dat wait ik nait, dat mout je hom zulf vroagen… Hai zel wel wat in waare wezen? Straks zeg de ook nog da’k te haard reden heb vast?”
“Mevrouw, U kunt gaan. Sorry voor het misverstand en een goede reis verder!”
“Dank je, t zel wel lukken”, mompelde t olske en mit n grode grijns op heur gezichte trapte ze t gaspedoal weer in.
“Honderd Euro verdaint!”, zee ze bie zokzulf. “Dizze dag ken nait meer stok!”
Onderweegs n ploatje van Andre Rieu in de ceedeespeuler frommelnd ging ze haard mitzingend de grup over. Op noar Leer!
Honnekaare..
In 1944, d oorlog nog in volle gang, wazzen wie op veside bie mien Grootollen. Opa, ‘Eppie’ haar wat koien en as dij molken worden mozzen, ging hai met Wodan (n trekhond) veur d kaare zo’n drij kilometer richten t Laikstermeer noar t gruinlaand, woaras koien laipen te groazen.
Noatuur en kinder wazzen zien alles.
Tegen vaar uur wuir Wodan veur kaare spant.
‘Tied om te melken’ was zien vaste taimke, woarmit hai aangaf dat e noar t laand ging en tegen mie: “Gaist mit mien jong?”
Wies as ik was as ik bie opa weden kon, ken je joe begriepen, dat mien antwoord gain nee was…
Over t hobbelege padje (zo n 80 cm braid) langs de Roonervoart stoof wie noar t laand. In werkelkhaid was t vast nait zo haard as ik dou docht…
Moar as kind heb je voak gain notie van dat soort dingen.
Wodan haar aan t comando ‘Vot’ genogt om de sokken der in te zetten.
Noa t melken gooide opa de volle bussen op kaare, en zee dat ik t spul wel noar hoes mennen kon…
Mit n braide smail op t gezichte gaf e mie d laidsel, sloug Wodan op kont en zee: “Vooruit moar, op hoes aan!”
Dat was even teveul veur Wodan en hai bleef den ook prompt stoan…
‘Vot’ was doarom t volgende comando en doar stoof t spul hen.
Mit n bloudgang over t smaale hobbelege pad en stoef langs t wotter.
Melkbussen slingerden hén en weer, moar smakten der nait oaf…
Dou Opoe t spul aankommen zag, sluig ze d handen veur t kop en ruip: “Dij verrekte domme kerel. Hou krigt hai t in kop om luttje jong allaind mit kaare noar hoes te sturen. Hai haar ja wel verzoepen kent!”
Ik, zo trots as n paauw: “Moi opoe, ik mog zulf mennen van opa…!”
“Joa, dat zai ik” mompelde zai binnensmonds.
Zai huil zok in om mie…
Moar dou opa noa n drij ketaaier aanlopen kwam stoof ze noar dam en foeterde hom d hoed vol!
“Ik wait, dat der nait veul onder dien pedde zit, moar dit gaait ja alle paarken te boeten! t Kind haar ja wel verzoepen kent!”
Bloazend van niedeghaid stoof ze in hoes. De deure wuir mit n smak dicht gooid asof ze wol, dat hai hom veur d kop kreeg…
d Òl wuir der echter nait hait of kold van: “Dij trekt wel weer bie”, zee e glimlaachend.
“Doe kist al hail goud mennen, mien jong. Ik krieg vast wel n goie knecht an die!”
De schrik dij ik opluip van opoe heur kwoadeghaid was in ainmoal vot!
Aanderdoags op schoule heb k mien schoulkameroaden verteld hou goud ik al mennen kon mit hondekaare!
t Is nait wizze, moar ik haar wel t gevuil, dat zai gloepens òfgunsteg op mie wazzen!
Oet t Loug…
In de bouw.
Berend koekak, Fobbe moaze. Jans nakke, Gele Durk, Moos Nijland, Karel pinda, Jan Popije, Sam bukken, Haarm kniene, Tjump Nijland, Jurn Nakke, Gerrit piggo, Jan bee… Aal bienoamen, dij bie mie opkommen, as ik trogge denk aan joaren zesteg in Nij Scheemde. Ook wel Scheemterhammerk nuimd.
Moos is veur mie ain van de kleurrieksten, woarvan ik mien herinnerns geern mit joe dailen wil.
As Moos bie mien schoonvoar kwam, den nuimde hai hom in t begun bie d achternoam. Noa n glaske bier of n kloare ging e over op zien veurnoam en noa t twijde borreltje was t den Popije veur en Popije noa…!
Ik haar doar in t begun n roare kiek op, mor t was gain schelden… Hai vuilde zok den thoes en gaf dat mit t benuimen van de bienoam aan. t Was ook aait n sigoare, dij hai van t rooktoafeltje snapte. Nou is roken betuun, mor dou stond der in elke hoesholden zo’n ding in t koamer mit sigaretten en sigoaren, n asbakje en voak ook nog n puut pieptebak.
Moos was bouwvakker, net as mien zwoager en baide waarkten bie d zulfde boas. Der was n bult waark in de pervinsie. Maist nijbouw in dij tied.
In t begun mozzen zai op fietse, loater mit heur baide op n plof en nou was t al mit n buske. Zai haarn n put in de buurte van Zuudloaren, n groot nij hoes veur n meneer, dij t nogal nauw nam en nait echt gul was.
Al n moal of wat wuir der over proat en zegd, dat e gain kradde bier brocht. Moos von, dat t nou tied wuir om dat mor ais te regeln!
“Dat lukt die nait bie dizze kerel”, docht mien zwoager.
Moos docht doar anders over en haar aanderdoags al n goud plan…
“Moi!” Moos stapde in t buske en zette n grode platdrôkte deuze achter de baanke. “Nait tegenaan steuten”, was zien woarschauwen. “t Is nogal breekboar!”
“Wat zit der den in?” wollen jongse waiten.
“Dat zai je dommeet wel” dee e gehaimzinneg en smeigelde wat.
Aankommen bie t bouwwaark, luip e votdoalek deur noar t heerdstee.
Oet t keton kwam n groot stok helder glas, dij hai in de schöstain metselde.
Zien moaten wollen waiten, woarom dat was, mor Moos zee niks.
“Bek dicht, as dij kerel straks komt!” woarschouwde hai.
Om n uur of vaare kwam meneer aanreden in zien bolide. Even kieken, hou of t der bie ston.
“Zo, heb je de open haard al klaar?” maarkte hai op.
“Joa”, antwoordde Moos kört.
“Enne, doet ie het?”
“Dat zel wie even oetperbaaiern”, zee Moos en luip mit n poar olle kranten noar d heerdstee.
Vlam der in en in d’open heerd onder schöstain.
Gain trek…!!
Meneer kwoad en sputterde, dat hai docht mit echte bouwvakkers van doun te hebben!
Moos op rogge onder t schöstain: “Ik zai t duchtmie al. Dat hebben wie al voaker had. As meneer ons n kratje bier mit n liter jenever brengt, komt t wel goud”.
De man broesde wat over assosioal gedrag en stoof mit n dikke rooie kop vot.
“Zugst nou”, zee zien moat, “k Zee die ja, dat e dat nait dut!”.
“Wie zeln t zain”, was t antwoord, “zellen wie deuren der in hangen?”
Mit zien baide haren zai der vief deuren in, dou zai n auto heurden.
“Nou zelst hebben”, zee mien zwoager, “doar komt de boas!”
Dij was t nait. Mit grode stappen en nog aal rood om kop kwam meneer aanbentern en zette n kradde bier onder t venster.
“Zugst dat?”, glom Moos, “Ik krieg geliek!”
n Poar doage loater kwam meneer weer aanrieden.
“Hest dij glasploate der oet?”, vruig mien zwoager benaauwd.
“Aal op stee, loat hom mor kommen!”
“En…? denk je dat ie het nou gaat doen?”
“Ducht mie wel, joa, wie haren t mankement nogal gaauw vonden”, zee Moos.
Hai stapte noar d’heerdstee en stak vannijs de brand in n kraande. Dij vloog mit n bloudgang deur t schöstain en gaf meneer aanlaiden om zien gezichte weer wat in de plooi te trekken.
“Is meneer nou tevreden?”, vruig Moos laconiek.
“Zo hoort het…!!!!”
“Joa, mor t ken nait aal mitlopen in t leven hé. n Leven zunder hobbels is ook mor saai, vinnen ie nait?”
Op terograaize noar hoes was der van muieghaid niks te maarken.
“Mit Moos mog ik altied geern waarken”, vertelt mien zwoager voak op verjoardagsvesides.
En as je doar den noa viefteg joar nog om laachen kennen is dat hail begriepelk.
Gloepenshaard…
1952
Bonzo en Flip stonden soavends om n uur of aachte veur bie dam in Meulenstroate.
t Was n waarme zummerdag west en dij waarmte gaf aanlaiden om boeten nog even noa te kwedeln over de resultoaten van heur neren.
“Nait te roem”, zee Flip, “Meer as 10 klanten heb k nait had vandoage!”
“Den jeuzel mor nait”, zee Bonzo, dij n auto-reperoatie bedrief haar.
“Ik haar twij klanten mit n lege knibbe, n bult waark en gain hunneg!”
“Nou kiek toch ais. ..!”
Der stopde n nije Opel Kapitein en wel kwam der oet?
Pak -bienoam van d achterbuurman-.
“Dou mor duur” ruip Flip, “was d bus te min?”
“Nee”, zee Pak, “wie mozzen n poar uur laanger en dou zee de boas: ‘Ik mout nog noar Winschoot, stap mor in, den breng ik die wel thoes’.”
“n Mooie kaare, dij het wat kost”, zee Bonzo as deskundege.
“Joa, en wat wol e haard”, zee Pak, “wel 100 km!”
“Dou even normoal”, grijnsde Flip, “van Stad noar Scheemde is ja mor datteg!”
“Oh”, stutterde Pak…, dat wait ik den ook nait, mor t ging gloepens haard!”
Bie Manske heur je nog ais wat!!
As advertensie-verkoper kwam k aal weeke bie Manske. En k mout zeggen: mit veul plezaair!
Dinsdoags was de dag dat k eev’m langs ging om te kieken, of der wat te verdainen was…
Hail gauw haar k al deur, dat t zoaterdoags nog veul plezaireger was op zien luttje kantoortje in de enorm grode romney-loods vol mit allerhande spullen.
Den gooide hai de kiosk open woaroet patat en fricandellen verkocht wuiren.
n Drokte van belang! En… altied in veur n proatje!
Somtieds wel twaalf, dattien man in dat luttje kantoortje.
“As ie kovvie hebben willen, t staait op t aanrecht, melk en zuker stoan op toavel”, was aaiweg t taimke van Trijn -zien vraauw, dij nait minder gastvrij was-.
En den ging t loos! Stoere verhoalen over luu, dij langs west wazzen, moar ook over zien handel en nait te vergeten, de verhoalen over vrouger…!
Wat doar aan t verleden over toavel gung…
Nait allaind flauwekul, nee, ook over t ontstoan van Kloosterholt enzo.
“Manske, doe woonst aan Troanendalloane, woar komt dat vot?”
“Ja…, dat zelk joe vertellen…” t Stoule kwam wat noar veuren om zien gasten veuraal niks te loaten missen en den:
“Ie waiten vast wel, dat der vandoage de dag n bult luu bennen, dij in heur laand bedraigd worden en hier heur hail zuiken. Dat is altied al zo west, dus: niks gain nijs onder de zunne!!
Zigeuners wazzen vrouger luu, dij ze naargens hebben wollen. Oet Egypte kwamen ze mit doezenden noar Europa en honderden doarvan kwamen via Schanze in Kloosterholt. Hier, op dit stee, woar nou mien loodsen stoan, wollen ze heur woonwoagens zetten om vervolgens van hieroet heur woar aan de man te brengen…”
Je heurden mensen dinken: ‘zol hai ook n zigeuner wezen?’ De link mit zien neern was ja al gauw legd…!
“Heb je zin in n zolt heerntje?”
Onder heerns opmoaken pruit e gewoon deur:
“Kloosterholtjers wazzen t doar nait mit ains en kwamen s nachts mit schuppen, snitten en zaizen aanbroezen en hakten op dat volk in! Der was zoveul geweld, dat mainege zigeuner sneuvelde en wat der over was is vlucht richting Maiden/Muntendam. In tied dat dat west het nuimden d luu dit dail van Kloosterholt ‘Het dal der tranen’. Loater: Tranendallaan!!”
“Achter de Maiden bennen zai dou deelstreken. Zo as ie wel waiten, hait dat nog aaltied: Egypteneind!
‘Wat n logica’, docht ik. Moar t heurt goud…
“Al gaauw haarn ze deur, dat n beetje wiederop, n beter stee was om zok te setteln en doaroet ontston Muntendam…
As je d echte Muntendammers kennen, waiten ie dat dat aal gitswaarde luu bennen.
“Verrek, hest geliek”, was de reaktie van enkelden, dij mit bek open t verhoal tot nou tou aanheurd haarn. Ie konnen ze dinken heuren: ‘woar hoalt hai t vot…!’
“Den waiten ie ook vast wel”, ging Manske wieder, “dat Muntendam n echt koopmansploatse was?”
‘Joazeker!’, beoamden touheurders.
“Wait ie, houveul hondekaarn der dou wazzen?”
“Nee”
“Zes honderd! En dij zworven elke moandag oet. Zai laipen haile noar Drinte en Vraislaand om heur woar te slieten! Appelsienen was dou heur grootste handel, moar der wazzen ook pardie dij bozzels en aander hoesholdelek spul verkochten. En vis! Nait elk was vanzulfs koopman…”
“Net as overal, haarn enkelden gain brood op plaanke. Zai belandden loater bie boeren in t Oldambt.
n Poar handen vol settelden zok tussen Nij Scheemde en t Woar!”
“Verrek”, zee ik, “dat klopt! Doar ligt t streekje ‘Luttje Muntendam!'”
“Joa”, beoamde Manske, “en doar wonen Sam en Moos…”
‘Den is mien schoonvoar ook n zigeuner’, docht ik, ‘dij komt doar vot en is ook gitzwaart… enne… Den klopt zien verhoaltje, dat e as klain jonkje n moal kidnept is deur zigeuners ook!’
Mien hazzens begonnen te kroaken: de Nijlanten en Drenten, zai wazzen aaltmoal zwaart!
“Nou begriep k woarom die t zo goud gaait”, mos k nog even kwiet bie t oafschaaid.
“k Dink t ook grijnsde Manske; tot volgende weeke! Moi!”
k Mos t verhoal vanzulfs vot kwied aan moeke…
Moar dat heb k waiten!
“Hol der toch over op raip ze: wie zigeuners? Kirrel woar hes t dien verstand! Manske het joe der n mooi ploatje op draaid!”
Ik heb mie moar stil holden. Misschain haar ze geliek, moar k wol der nait van waiten: t Was zo’n mooi verhoal, dij goei je toch nait vot…?
Tot n aander mie bewiezen ken dat t oet Manske’s doeme kommen is, hol ik t veur woar!
Jong Ootje (102)
Leven en dood…
Bie t lees n van de titel zel n ie joe oafvroagen:
Jong Ootje… 102?
Al liekt dat wat krom veur n boetenstoander; veur ons, klainkinder, was zai aait jong ootje!
Dat kwam, omdat ons aander opoe van moekes kaante dou older was…! En… veur t gemak Ol Ootje nuimd wuir.
n Forse, stoere vrouw, recht van ziel en leden.
Aait rechtop op stoule en nooit verlegen om woorden.
As je op bezuik kwamen, haar ze maisttieds wel n taimke of verske oet vrouger tieden.
Zai was de zestiende in t gezin, woaras der dou nog vattien van in leven wazzen.
t Traauwboukje was al vol! Zuuneg as men dou was 1895… wuir heur geboorte bieschreven op t omslag!
Veur zowied dat kon in dij tied, haar ze n goud leven.
Heur bruirtjes en zuskes wazzen wies mit heur en zodounde mos ze nogal ais heurn, dat ze verwent was…
Op heur twaalfde kwam ze van schoule. Dat dee zeer, want zai mog en kon goud leren. Mie dunkt, as ze in dizze tied geboren was, haar ze vast heur HAVO mit glans hoald.
Lezen was op loatere leeftied heur hobbie.
Dou wazzen kinder t hoes al oet en was t boerenwaark veur heur finito… Doan! Wat n zegen!!!
Of t kwam deurdat heur ollen zestien haren… Zai kregen zulf, ‘moar’ drij kinder!
Gingen vanzulfs ook alle drij noar boer.
Boeren wazzen bie heur nait populair, dat ken je joe begriepen.
Zo vertelde ze ons voak, dat ze mit n stôk of 10 – 12 maaiden op t laand lagen te baiten ruden enzo en den oet volle borst laidjes zongen.
Boer haar heur verteld, dat dag den gaauwer om was…
Doar haar hai geliek aan, moar vertelde ze den cynisch: t Mes snee van twij kanten!
De luu dij langs t laand laipen dochten den: dij wichter bennen zo monter, worden vast goud betoald…!’ Joa, kom der moar om!
Noa t waark op t laand mos der nog vouerd en molken worden.
Doarnoa eten en nait te loat op berre! Dag begon weer vroug!
As boer visite kreeg zundoags, haren ze der nog n toak bie: zoas gebroekelk wuir eerst t laand en de gewassen bewonderd en was der doarnoa tied veur kovvie/thee en zukswat.
Bie binnenkomst van t spul zaten de maiden tussen dele en t veurénne te wachten mit lappen en borstels om de klaai van gasten heur schounen te hoalen.
“Heer k ben U genegen, k zal U de schoenen vegen,
want Gij zijt de wijnstronk en wij zijn de ranken.
Voor hetgeen U ons geeft, zullen wij U bedanken!”
Den kregen wie n poar sìnt en mossen dat ook nog dailen!
Ook vattien/ achttien zat heur hoog! Wat n tied! Heur man haar n oneven nummer trokken en mos vaar/vief joar t leger dainen! (jongse, dij n even nummer trokken, wazzen vrij)
Noast heur inkommen, dij ze in heur allaintje bie n kander kraaben mos, kreeg ze van de tounmoalege gemainte 2 kwartjes ondersteunen. Veur elk kind n kwartje…
‘Doar mos je den elke moal veur van Nij Scheemde noar Scheemde lopen…!’
De börgemeester dij toun aanzat, gaf loater in Den Hoag aan, dat hai gain aarmoudege gezinnen in zien gemainte haar… En promt wuir de biedroage stopt!’
‘Dat het dij gloeperd waiten! Wie hebben hom wegpest!’ (glimlaachend)
Veur heur n reden om nooit weer n ambtenoar te respektaaiern.
Net as n hail bult boeren, haarn dij t veur aaiweg bie heur verpest…
Veur mie was t gain wonder, dat heur politieke kleur vuurrood was.
Doarom schrok ik indertied van heur mainen over de nije minister-president.
Aine van de PvdA: ‘Doar hebben wie niks aan! Dat is n mitloper!’
Of t zo was, loat ik hier in t midden. Persoonlek vond ik t gain slechte…
Loater, dou e stopt was, kreeg k doar aander gedachten over.
Tot negenteg joar op zok zulf woond, mos ze mit tegenzin noar bejoardenhoes t Hamrik in Nijwolle. (Zai kreeg n hazzenblouden.)
As wie op bezuik wazzen, mos ze voak waiten loaten: ‘Ik zel mie berusten, moar k zit hier nait mit plezaaier!’
Directeur Horst schatte in, dat ze wel nait meer zo laank in t bejoardenhoes zitten zol. ‘Al negenteg? Den zel ze nait slim laank onze gast weden’, was zien mainen.
Twaalf joar zol t worden! En vanoaf heur honderdste kwam börgemeester vanzulfs ook elk joar even langs op heur joardag.
‘Moeke, mouten ie ook nog n nij klaidje hebben veur joen verjoardag?’
‘Is goud, loat Hillie mie moar n stok of wat hoalen van Uffen’, was heur antwoord.
Zai zat der schienboar dou goud bie…
‘Íe mouten der n beetje schier opstoan, want börgemeester en zien vraauw kommen ook…’
‘Wat mout ik mit dat volk…doar heb ik niks mit!’
‘Joa, ik ken der ook niks aan doun, dat komt, dat ie zo old worden’
En den: op heur joardag, mit de haile zoal vol mensken dij hail drok mit zokzulf bezeg wazzen en heur vanwege heur doveghaid n beetje links liggen laiten:
begon ze te declameren. Keersliek op stoule, haar ze al n zetje in de goaten, dat ze nait al teveul aandacht kreeg en docht: ‘ben ik nou joareg, of wat is dat!’
Elk wuir stil en zat aandachteg te luustern noar vannijs n taimke oet vrouger tieden, woaras ze zo goud in was.
n Grode glimlach op heur gezichte gaf veur mie heur overwinnen weer: ‘Dij heb k te pakken! Ze kwamen toch veur mie!’
As de bórgervoader en zien vraauw oafschaaid namen, was heur bedankje gemoakt zuit. ‘Bedankt, meneer de burgemeester, dat U ook even langs kwam!’
Heur gezichte sprak doarbie boukdailen en ik kon heur humor best waarderen.
Börgrmeester oapetrots: ‘Tot volgend jaar Oma, dan komen we graag weer langs!’
En dou… in juli 1997, sikkom 102 en haalf… kwam t tillefoontje van heur zeun:
‘t Hamrik het mie net beld. Of wie bie moeke woaken kennen. t Gait nait zo goud. Kinst kommen om bie heur te woaken?’
Mit zien baaidend, hai roem tachteg en ik as aantraauwd klainkind in de zesteg… mochten wie heur begelaaiden noar heur enne.
‘k Heb dorst, dou mie n beetje wotter’ zee ze soavends rond n uur of aachte.
Hai druppelde wat mit n lepeltje op her lippen en dat vond ze moar niks…
‘Dat is ja niks, dou mie t komke zulf moar.’
‘Nee moeke, dat ken nait, den verslokst die…’ was zien antwoord.
‘Ie mouten hier op reken: as ik dommeet bainen boeten berre krieg, is mien eerste loop noar t kroane en loat ik mie vol lopen mit wotter…’
Even noa negen, n uur loater was t beurd: bluis ze heur leste oadem oet…
Kleurriek…
Der is veul gedou in de wereld, woaras je joe aan aagern…
As je older worden, ‘dreum’ je t laifst vot in mooie herinnerns.
As vrijwilleger van de Zunnebloum komt mie weer n raiske te boven as ain van dij schiere herinnerns…
Wie stonden kloar om oaf te raizen noar t Noorder Daaiernpaark in Emmen.
Het is n zunnege dag en zulf ben ik in n meroakels goie stemmen.
De eerste begrouten van mien gast is doarop n toffe aanvullen.
Op d zesde verdaipen lang ik heur d haand en stel mie veur.
“Goie mörn, mevrouw, mag ik joe mitnemen veur n schier tochtje?”
“Geern”, was heur antwoord. “As je goud veur mie zörgen en behollen thoesbrengen, want ik wil groag vanoavend weer zond en wel allaind in aigen berre sloapen!”
“Komt goud heur”, zeg ik berustend, mit n knipoog noar heur buren, dij ons oetzwaaien.
“Den staait t kraande mðrn wel weer veur t venster!” zee buurvrouw en wie stappen in d’lift om oaf te raizen.
(zai is nait meer de jongste en doarom holden de buren n beetje socioale comtrole: kraande veur t roam… den is t goud!)
Aankommen bie d’auto, geft ze aan; geern veur in te willen, vanwege -zoas ze t zulf nuimt-, mien bult!
Zai het mie al hailndaal om… en geef aan dij wens dus geern geheur!
Onderweegs vertel ik heur, dat wie noar daaierntoene in Emmen goan.
“Ach, wat ja mooi. Doar was ik vrouger, vot noa d’oorlog ook al ais mit n schoulraize….”
Baide aander gasten nikten instemmend, ook zai wazzen doar rond achtenvatteg west.
Aal keuvelnd, laachend en zulfs n laidje zingend, belandden wie in Emmen.
“Dat heb je rad doan!”, zee t olske, -nait in de goaten, dat tied deur heur gekeuvel- om stoven was.
De ontvangst was geweldeg! De rolstoulen stonden in laange riegen kloar en noa de kovvie mit kouke kon de ‘safarie’ starten…
“Ie hebben t vandoage zwoarder as ik…! Ik loat mie rieden, ie mouten waarken!”
“Geern doan!”, was mien antwoord en dat was eerlieks maind, want ik zag t mit heur hailndaal zitten!
“Och, kiek toch ais, wat mooie vlinders, Klaas!” (Deur heur enthousiasme vergat ze de U-vörm, woaras ze mit begonnen was en dat dee mie slim goud.)
Zai ruik nait oetkeken bie de vlinders, mor ik gaf aan, dat der nog veul meer moois was en as wie dat aal zain wollen, toch wel wieder mozzen….
Bie de vogels kwam ze sikkom tou t stoule oet van enthousiasme…
“Och, wat mooi! Wat is de scheppen van ons laive Meneer toch prachteg! Wat mooie kleuren!”
‘Ja’, docht ik vanachter d’rolstoule heur ‘bult’ bekiekend: ‘nait elk is zo beveurdaild!’.
Op terograize kwetterde ze aan ain stok deur…. (t leek net ain van de vogels, dij ze vandoage bewonderd haar).
“Dat ik dat op mien òl dag nog beleven mag, ik ben joe aarg dankboar!”
Ik was der even stil van en was mie slim bewust van t goie doul van de Zunnebloum….
Mor dou kwam de domper…
Bie heur appartementje aankommen, dee ze deure open en raip: “Goie dag altmoal… k ben der weer, t was n hail mooie dag!”
Licht schrikkend, omdat der gain aine in hoes was en t meschain veur heur leeftied toch wel n beetje te drôk west was… reageerde ik bezðrgd: “Gaait t wel vrouw K…?”
“Joawel, mor dit is aait t zwoarste noa zo’n oetje: gain aine, woaras je joen verhoal an kwiet kennen….! Mor t is ja nait aans…!”
“Ach, en ik mout noar hoes, want Hillie het de waarme prak kloar stoan”, zee ik impulsief. “Sorrie, mor ik beloof joe, da’k eerdoags nog ais aankom!”
Deure vuil in t slöt en noa n minuut op d’overloop te stoan…. drokte ik op belle.
“Ben je wat vergeten?” was heur reaksie.
“Nee, ik wilde joe vandoage even bezuiken, mor ie wazzen der ja nait. Toch nait zaik?”
“Welnee! Kerngezond en k haar n aibels mooie dag!”
Heur oogies glommen en ondanks heur leeftied haar ze mien bedoulen vot deur: “Kom der in, komst net op tied! k Zel die vertellen woaras ik d’haile dag west ben….”
Vannijs deden wie nog n moal de haile raize mit alles der op en der aan.
t Ketaaiertje, dij ik der veur oettrokken haar wuir n der vieve!
“Waiten ie, welk vogeltje veur mie vandoage de mooiste was? IE!!”, zee ik bie t oafschaaid.
“Dank je,” zee ze zaacht: “Dat ken schienboar nait aans? Mien waigje ston noamelk op Vogelzang.”
n Maale zaikte moarn Mooie dag!!
De zunne stait hoog aan de locht, de temperatuur 21 groaden! t Ken nait beter!
Van de Zunnebloum goan wie vandoage mit zo’n 20 man noar Odoorn. Het zogehaiten Volkloristisch Dansfestival. Wie kozen doar indertied veur, omdat wie vonden, dat t Noorder Daaiernpaark veur onze doelgroep oareg priezeg wuir.
De organisoatie in Odoorn is geweldig en hail klantvrundelk. Elk joar goan wie ain op ain. Dat wil zeggen: ain vrijwilleger op ain gast. Veur de gasten betoalen wie intree en de vrijwillegers bennen groates!
SIVO hait de organisoatie en stait veur Stichting Internationoal Volksdansfestival Odoorn.
‘Slim Interessant Veur Ollen’ moak ik der van.
Doezenden ollen, moar ook n hail bult jeugd is de vaaier doagen dat t holden wordt ‘ain’. En dat al geft n geweldege sfeer.
Joarlieks kriegen wie den ook de vroag: ‘Goan wie ook weer noar Odoorn?’
Dit moal waren Dick en zien vraauw mien gasten. Zai zunder makementen, hai in n rolstoule.
“Parkinson”, vertelde zai mie bie t ophoalen.
En dat was zichtboar! Aal zien leden schudderden en wat mie t maist zeer dee, was, dat zien heufd zo aarg ‘beweegelk’ was.
Kerel man, wat mouten ie doar ja muide van worden! Het aanzain dut mie al zeer…
Zo nou en den gaf e den ook aan, dat e slim muide in de nek wuir.
Den zette zien vraauw hom ‘vast’ aan de kopsteun van zien stoule.
De wieze, woarop zai dat dee en de laifde, dij ze doar bie oetstroalde deden mie zo goud, da k de eerste schrik al weer n beetje te boven kwam.
Ondanks, dat e ook slim muite haar mit t proaten, en ik hom voak nait verstoan kon, kreeg ik veul infermoatsie deur van zien vraauw.
Zai zag aan zien ogen, wat e wôl of bedoulde.
‘Hij geniet erg, Hij moet naar het toilet’ en dat soort dingen, gaf hai op veur mie onbegriepelke wieze aan.
Zai begreep hom as gain aander.
Twij podia en zo’n vief groupen wieder, kwamen wie aan op maarkt.
“Hij wil nu lopen”, vertelde zien vraauw.
“Kan dat?”, vruig ik bezörgd.
“Ja hoor, een klein stukje is nog best mogelijk”.
Al was ze orreg wat mans, het haar wat om hakken om hom tou ‘kaare’ oet te kriegen. Hai haar n staarke wil en perbaaierde op alle kanten mit te waarken, mor veur 99% was t waark veur heur!
Tuurlek luit ik mie nait onbetuugd en stak ook mien handen oet.
“Dat doun ie alle mörns en oavends?”, vruig ik onneuzel.
“Ja”, zee ze mit n glimlach. “Maar dat is niet erg hoor, k ben het gewend he.”
t Schudden in kaare was niks, bie wat wie nou zagen. Slingern en stunteln. Of e zo omsmakken zol…
Oet veurzörg ging ik dicht achter hom lopen. Ken k hom opvangen, as e vaalt, docht ik.
“Dat hoeft niet hoor Klaas, hij red het wel”, gaf ze mie mit heur vertraauwde glimlach te kennen.
Zai kon beter tegen n poale proaten. Ik bleef op hoog oet n meter achter hom en haar zo mien twiefels over heur welgemainde advies.
Hai luip mor deur. Alle luu, dij ons veurbie kwamen gaven aan net zo te dinken as ik.: de bezörgdhaid stroalde van de gezichten en as ze ons veurbie wazzen, kon je der steevast oprekenen dat ze heur kop 90 groaden draaiden. Hou bestaait t ! Heur je ze dinken.
‘Hou ken n mensk zo worden…’, docht ik en besefte mie, dat ik mit n joar of zeuven older as hai, wel oareg gezegender oet was…
Noa ongeveer n haalf uurtje en zo n twijhonderd meter wieder zee ze: “Hij wordt moe, houd jij de kar even vast, dan zet ik hem er weer in”.
“Gaf e dat aan?”, vruig ik. “Hou zag je dat?”
“Ik zag het aan zijn ogen. Hij heeft daar dan nog minder stuur in, dan anders.”
“Bie lutjen aan mouten wie noar hoes”, zee ik en langzoamaan luipen wie noar d’oetgang, woaras wie mit de aander raaisgenoten oafsproken haren.
Op weg noar hoes haar mien gast zien ogen sloten.
‘Hai mout wel slim muid wezen’, docht ik.
Zoas maisttieds was t oafschaaid wat emotioneel.
“Bedankt, Klaas, we hadden een fijne middag en mijn man heeft ook erg genoten”.
As bevestiging kreeg k n dikke smok op rechter waange.
In mien jongere joaren wol k niks waiten van vrijwillegerswaark… Waark mout betoald worden was aait mien devies. Dou wos ik nait dat ‘betoalen’ ook op n aander menaaier kon.
n Haalf joar loater het e net as onderweegs noar hoes, zien ogen sloten, mor nou veur goud…
Mien herinnerns an heur baide blieven. k Haar ze veur gain doezend euro missen wilt!
Vot peerd…!!
Vandoage, de 19e juli 2012 las ik n berichtje in t Dagblad van het Noorden over n olle kerel, dij ze asnog oppakt hebben veur oorlogsmisdoaden!
Dat is de twijde al weer vanweeke… Aine is 97 en d’aander 91!
Het dat nog nut, vroag ik mie oaf?
En den…, even loater: Joa, wis! Zai hebben heur straf ontlopen en dat ken nait!?
Mien herinnerns goan weer trogge in de tied.
k Was n joar of zesse, ducht mie en ik was geern bie boeren.
Maisttieden bie Hinderk Boer, mor ook voak n moal bie Jan Luung op Neitap.
Hai haar net n sedel kregen, dat e zien peerd inlevern mos… (zoas ik mie herinner, haar e dij soamen mit Hinderk)
n Mooi, staark peerd! n Broene mit n bles! Ik mog der soms op rieden! Zunder zoadel… striedewiets der zo op!
Ik vroug hom, of ik mit mog. Dat was hom goud en zo togen wie dij dunderdag soamen op t peerd zittend noar Roon.
Der wazzen wel vatteg boeren mit heur peerd.
k Heb mie ogen oet kop keken en woarschienlek oafvroagd, wat of dij Moffen mit zoveul peerden mozzen? k Haar ook ja nog gain verstand!
Luung kreeg te heuren, wat of e aal doun mos…
In looppas deur d’Heerestroat tot aan de Raiffeissenbank en den weer trogge.
Wat n pracht gezicht, aal dij peerden en wat laipen ze aal mooi!
Dou dat achter rogge was, kreeg e te heuren, dat t peerd goudkeurd was en dat e wel oafraaizen kon!!
Gain dubbeltje kreeg e! En dat veur zo’n mooi peerd!
Ik was des duuvels! Kon al noeit tegen onrecht… en dit sloug veur mie alles!
Hou mouten ie t heu nou binnenhoalen? En plougen? En d mizze over t laand brengen?
k Wait nait of k der antwoord op kregen heb van Luung. Wel zai k hom in mien herinnerns nog mit kop noar beneden lopen en rooie buusdouk aalgedureg aan d’ogen!
Bienoa zeuventeg joar loater wor je der weer aan herinnerd, deur n stokje in t Nijsblad van t Noorden… (sorry: Dagblad van t Noorden).
Zellen wie baide t zulfde docht hebben bie t noar hoes goan?:
VOT PEERD…!!!
Nij Stoatenziel…
n Joar of wat leden vruig Lineke Dekker oet Blijham mie of k n noam bedenken wol veur heur nije boot op t Oldambtmeer…
Zai wazzen d eersten, dij wel wat zagen in rondvoarten op t meer.
Van t ain kwam t aander…
Mien bedochte noam: ‘Windschere’ wuir oetkozen en as dank kregen mien vraauw en ik n schier dagtochtje aanboden.
Vanoaf Wedderveer mit boot over de Oa en t Boelo Tiedenskenoal noar Rhederbrug.
Onderweegs vertelde Alex Visschering over de noatuur. Iesvogeltjes, rötten vangen en zuks meer. Hai haar zien gitaar ook mit nomen en laidjes as ‘Lenin en Stalin’, ‘boeren bedankt’ schalden over t wotter.
‘Hollanders’ dij ook mit wazzen keken heur ogen oet!
“Wat prachtig! Het lijkt wel de Mississippie!” kraaiden ze in t Boelo Tiedens kenoal.
Jammer, dat ze nait alles mitkregen van Alex zien verhoalen…
Zo as t verhoal over Nij Stoatenziel. t Eerste stee in Grunnen, woaras de zunne opkomt!!
Zien enthousiasme dee ons besloeten, om dat ais te beleven.
Oaflopen zummer zee ik op n nommerdag tegen mien buurman: “Zellen wie mörnvroug noar Nij Stoatenziel?” (mien vraauw was t te vroug, mor hai hapte gelieks tou)
Om kwart over vieve vot. t Was oareg diezeg en t leek der nait op, dat zunne veur n dag kommem zol…
Dat was ook zo!
d Haile tied gain zunne zain! Jammer, mor t dee niks oaf an ons plezaaier.
Deur de raiten noar t vogelkiek-hoeske. Wat n pracht, wat n rust en stilte.
“Mooi he!”, mompelde buurman.
“Joa, asof der gain mensk op de wereld is.”, was t antwoord.
Mit ons baidend was t volop genieten.
“Kiek doar ais”, raip ik enthousiast. Aan t kaande van t wotter luip mouderziel allaind n mooie Ree. “En wie mor dinken, dat we hier mit ons baiden bennen!”
“Joa, zol hai der net zo over dinken? k Wol zien gedachten wel ais heuren!”
Tegen tien uur opperde ik, dat k ook nog wel ais bie de punt van Raide kieken wol.
k Was der nog noeit west! Buurman von dat n gemis en vertelde honderd oet over aal dij vrachtwoagens puun, dij hai doar stört haar en over de floater van Joop den Uil mit zien boeten- en binnendiek!
Thoeskommen vertelde ik moeke, wat n prachtege dag wie had haarn en nog dezulfde zummer bennen wie n moal of wat op fietse van Stoatenziel noar Termunten en noar Ditzum west…
Achterof vroag ik mie of, woaras ik mien verstand joaren leden haar.
Wie stoven mit caravan deur hail Europa! Stress en keboal wazzen voak ons dail.
En dat, terwiel t dichtbie zo mooi en stil is…
“Der gaait niks boven Grunnen”, heur ik Henk Vonhof op Noord zeggen.
En zo is t mor net!
Tillefoon…!!
Guster op de verjoardag van ons klaindochter wazzen kinder van klain tot groot drok dounde mit heur mobieltjes…
Ik zat dat wat mit gemengde gevuilens aan te kieken.
Zo van: mout dat nou? En toch wel schier, dat ze nait boven d’ollen oet kommen.
Even loater zat k mit mien gedachten in t verleden.
Aan achtenvatteg, dou wie noar Scheemde verhoesden en ons aigen telefoon hadden.
Nummer 66!!
In t kantoor hong n kastke mit n slinger der aan en bovenop t kaske lag d hoorn.
Wol je mit aine bellen, den gaf je n slinger aan dat ding en kwam Nonny van t postketoor aan d liene. “Wilst mie even verbinden mit…?”
Vief tot tien minuten loater ging den de belle en vertelde Nonny, dat ze kontakt haar en kon je t gesprek aan goan. Wat n weelde!
Ons overbuurman zat der dou nog zunder en kwam voak n moal langs mit de vroag of e even gebroek moaken mog van nummer 66.
As dank legde den n dubbeltje op t buro!
Net as kinder der nou spelletjes mit speulen, deden wie dat ook in dij tied.
Wel mozzen wie ze zulf bedinken!
Op t waark haar Christien mie n geintje flikt…
Onderweg noar hoes, bedocht ik mie hou ik heur weerom pakken kon.
Ik belde heur vanoaf hoes en gaf heur n advertensie deur van n gruinteboer oet Muntendam, woarvan wie wozzen, dat e geern n moal stunten mog…
“Hofman. k wil even n advertensie zetten. Spruten, n kwartje de kilo, fijne Gold renetten datteg sìnt, n emmer eerappels, dizze weke twij kwartjes, mit gratis n dikke praai. Enz.”
k Gaf heur n beste labbe tekst deur, zodat ze wat te schrieven haar.
Dou k weer op kantoor kwam zee ze: “Zol dat aal wel goud weden?” en luit mie de tekst lezen.
“Dat ken nait, gooi dij mor vot”, zee ik en scheurde hom stok.
Zai schrok doar nuver van en sputterde, dat Hofman dat echt zulf deurgeven haar.
Ik laachend: “Hast nait deur, dat ik dat was?”
Op zetterij bie t Nijsblad in stad was t ook voak roak. Doar waarkten meerdere doofstommen.
Voak as ik binnen kwam, was t: “Zon-ne-veld… te-le-foon!”
As k de hoake den overnam, was der vazulfs gain aine an d liene…
Deur de stress vergat ik den even, dat e doof was en dus nait telefoneern kon!
Op mien route Muntendam-Veendam was t bie slager Braauwer aait t zulfde laidje…
As e mie zag, reageerde hai nait op d winkelbelle. Lait mie rusteg tien minuten wachten en zee den voak: “Vandoage niks”, en kon k asnog mit lege handen votgoan.
In n proatje mit n PTT mitwaarker kreeg ik van hom n nummer, woaras je joe zulf mit bellen konden om joen telefoon te controleren.
Dou was t kloar!
Elke bod, as ik binnen kwam, toetste ik op t toestel, dij op teunbaanke ston, dat codenummer gauw in en legde d’hoorn weer op t toustel.
Mit rogge noar hom tou laip ik den wat hinneweer.
As t ding begon te rinkeln, kwam e mit n rooie kop in d winkel en greep d hoorn…
“Verd… weer loos alaarm!”, foeterde en vroug den, wat ik wol.
In twij menuten was ik den weer boeten deure! En mor laachen.
n Kollega van mie belde oet jiddelghaid zo mor n nummer en kreeg der n Chinees veur:
“Goeden morregen… PTT hier. We willen graag even uw telefoon controleren… Ik ga u een paar vragen stellen en als u die met ja kunt beantwoorden, wil u dan ‘tok’ zeggen?”
Noa drij vroagen zee e: “Wilt u eens achter u kijken? Ligt daar nu een ei?”
“Nee….?, dan is er goed wat fout! Ik stuur een monteur langs! Goeden morgen.”
Zulf wol ik n klant bellen… Nam d’hoorn op en wol t nummer draaien: Kom k midden in n gesprek van n moeke en dochter:
“Wat hest den?”
“Zwoar verkollen en wat broert.”
“Aigen schuld! Ligst ook ja noakend in toene!”
“Hou komst doar bie, doar komt t nait van…”
Doar dou k an mit, docht ik en zee…:
“Ie hebben geliek! Doar komt t wel van”.
Moeke verschrikt: “Wel hest doar bie die?”
“Gain aine, k ben haildal allaind in hoes.”
“Lokst! k Heur t ja wel ! Wel is dat?”
Dit komt nait goud… Ingriepen! Docht ik:
“Sorry wichter, woar zitten ie?”
“In Finnerwol”, zee moeke. “Blijham”, zee heur dochter.
“En ik op ketoor in Winschoot…!”
“Hou ken dat den?” wol moeke waiten.
“k Wait t ook nait, mor joen dochter het geliek, k ben nait bie heur…”
“Gelokkeg mor”, zee moeke, “k Mout der ook nait an denken.”
“Wie proaten mörn wel wieder!”, ruip ze heur dochter tou en smeet d’hoorn der op.
Dou de stemkompjoeters kwammen en je voak aaiweg in de wacht zet wuiren, kwam k op n keer in de verlaiden om ais net zo te reageern.
k Nam op mit: “U bent verbonden met het antwoordapparaat van Klaas van Zonneveld. Wilt u Klaas, toets 1, wilt u Hillie, toets 2, wilt u…”, en zo ging k nog even deur.
k Heurde an aander kaande, dat e n toets in drokte en zee dou: “Da’s nait neudeg jong, wat wolst mie vertellen?”
n Aander moal zee k der nog bie: “U kunt na de pieptoon uw boodschap inspreken…”
“Verrek! Dij begunt ook al mit dat gedonder…”
Woarop ik ruip: “Doe begunst nait te schelden he!”
Mor der kennen noatuurlek ook maale berichten deur kommen…
Zo kwam ik s mörns n moal op ketoor en was der n tillefoontje van n collega: “Willie heeft zich vanmorgen dood gereden!”
Ik ston aan de grond noageld: k Haar doags der veur nog mit heur lol trapt…
“GvD” was mien spontoane reaktie, woarop mien boas ‘zwoar christelk’ mie doar streng op aansprak.
Moandags op t biljarten krigt ain van d jongs aait n belletje van n annonieme:
“Teelefoooon! Pak hom nou op! Teelefooon! Heurst t nait? Pak hom nou op!”
Evert Babtist schient aan d aander kaante te zitten….!
Schier speulgoud! In de hudege tied is t nog makkelker… Ken je ook sms- n.
Is goudkoper. Stuurde mien klaindochter n berichtje mit felesitoaties veur heur 17e joardag. Kreeg k as antwoord: “k ben morgen pas jarig! Haha!”
Ik votdoadelk n nij berichtje: “Nog maar 75 en nu al vergeterig”.
Woarop zai weer: “geeft niks joh! Dikke kusss, Daphne!”
De meugelkheden bennen aans… De lol is nog aal t zulfde!
Ernst mit Puikee kwaliteit!!
Banketbakken was zijn leven
‘De bekende Veendammer Ernst Puik (76) is niet meer…’
Dat kopte t Dagblad van het Noorden begun van weeke.
t Was even sloeken. Alweer aine!
Decennia geleden t feestbeest van de Parkstad…
En oet dij tied ken ik Ernst…
Binnen zien bedrief mos t aal perfekt wezen, mor doarboeten haar e schiet aan alles!
Dag en nacht knoeien was veur hom gain punt.
Mainegmoal ben ik snachts bie hom binnen wupt.
Den zag ik deur t achterroampie dat e nog drok dounde was en kon ik mien zinnen nog even verzetten deur wat mit hom te oll-hoeren.
Ernst was n Hilversummer. Was doar start mit n banketzoak, mor kon nait genogt omzet draaien. ‘n stee van niks!’
Dou e n advertensie las over n nije Winkelpromenoade in Veendam was e votdoadelk spekkoper. Hai huurde mit de waitenschop van zien veurege stee nog in gedachten- n houkstee, woaras e gloepens wies mit was. “dit is t mooiste punt van de Promenade! Hier loopt altijd volk!”
Hai kreeg geliek.
t Wuir beredrok. Elke moand lait e mie zien nije omzetten zain…
“Dat huift toch nait”, sputterde ik. “Doar moust nait zo open over wezen, wat gaait mie dat aan!”
“Jij mag alles van me weten, geen enkel probleem!”
Hai was as n kind zo blied, dat e noa zien foalen in Hilversum, de boudel in Veendam goud an d loop haar!
Doar waarkde hai slim haard veur. Sums nachten achter mekoar was e in zien domien: de bakkerij. ‘Wij verwerken uitsluitend roomboter’ haar e op meerdere plekken in zien bedrief hangen.
Loater kreeg e doar nog mot over. Bie controle van zien bedrief, vonden zai n pakje margarine! En dou verboden zai hom om dij tekst nog te broeken.
Duuvels was hai! “Die hufters! Ik heb ze uitgelegd dat ik vanwege mijn ‘suiker’ geen roomboter mag hebben en daarom de margarine op mijn brood smeer!”
Het het hom nait holpen.
De klanten muiken zok der nait drok om. Ik denk, dat t heur hail nait opvalen is, dat de plakkoaten verwiederd wazzen. Het dee aan zien gebak ook niks oaf…
Traauwens, wie haren mit ons baide al n nije rekloametekst bedocht.
t Is ERNST mit PUIKe kwaliteit.
Ik haar hom der al ais op wezen, dat e wel wat mit zien noam doun kon…
“Met zo n klote naam?”, was dou zien reactie…
Baide slogans het e volgens mie noeit neudeg had.
De kwaliteit van zien produkten was super en zien inzet om t de klant noar de zin te moaken meer as 200 procent!
Zien winkels stroalden luxe oet, -in mien ogen wel ais TE LUXE,- mor as ik mien mainen doar over zee, dee e n greep in loa en gooide mie zien omzetzievers van de leste moanden veur d’neuze: Aal moand zo n twinteg, datteg procent meer!
Ik kon mien ogen nait leuven! “Hou krigs t kloar!”, was mien reaktie.
In aal zien winkels het e kapitoalen verspiekerd. Aal mit n kander veur tönnen!
Hai beknibbelde naarns op.
“Ik wil al mijn drukwerk met een gouden krakeling”, zee e op n middag tegen mie en ik mos dat mor even regeln…
Hai docht an n golden opdrok mit n ondergrond in sjiek blauw.
Dat was veur ons gain perbleem. Wie haren as eerste in de pervensie n mesjien, woarop je alle soorten folie drokken konden en dus ook wel gold.
As n kind zo blied was e, dou ik hom zien bestell n brocht …
“Hee trut, geef die man effe zo’n heerlijke slagroomsoes! En doe er een zak gevulde koeken bij voor zijn vriendin!”
Hai klopde mie op scholder en zien enthousiasme was slim aanstekelk!
n Eerliekse kirrel. Gain blad veur de mond.
As t hom nait zinde, kon je joe wel baargen. n Wotterval van scheldwoorden was den joen dail!
Zo kom ik op n moandag van mien route en wil nog even bie Ernst kieken…
Mits ik d achterdeure open doun wil, vlogt dij mie sikkom tegen de kop.
8 man vlaigen der oet en ik heur Ernst roupen… “En je komt der niet meer in ook, ik heb het gehad met jullie sjachrijnege koppen…!!”
“Kerel man, wat is dit? Waist wel wast dust?”
“Kan me niet schelen! De hele dag kan der geen lachje af en ze doen anders niets dan zaniken!! Ik doe het zelf allemaal wel weer in mijn eentje.”
Bam! Dat was dat. Zien gramnieteghaid was reden om mie ook deure oet te joagen…
“En donder jij nu ook graag op! Ik moet zorgen dat ik mijn winkels morgen weer gevuld krijg.”
Hou haard e waarken mos, huifde ik hom nait vertellen!
De haile nacht het e waarkt as n peerd, gain tied veur n körde pauze, loat stoan veur n kopke kovvie…
Of dat loater de reden west het veur t oafsteuten van zien winkels, wait ik nait…
Der goan hail wat verhoalen over Puik van de Promenade.
Zien taande oet Hilversum het hom aait steund in alles wat e dee.
Hai ging der voak op bezuik.
Op n moandag vruig e mie: “Kun je effe voor me naar Assen?”
“Nee”, was mien reaksie; “k mout nog noar de Wieke, houzo?”
“Ben gisteren naar Hilversum geweest en in Assen uit de trein gezet.
Der zat een opgedoft wijf tegenover me en die dacht een opmerking te moeten maken over mijn kleding…
Je weet, dat ze dan bij me fout zitten en ik heb haar dus flink de waarheid gezegd!
Ze deed beklag bij de conducteur en ik ging er uit.
Ook dat dus niet zonder mijn agressie! Ik was hartstikke fout en nu wil ik mijn excuses aanbieden via deze taart!”
Hai was nait n man mit veul takt. Doar was e wars van. Recht veur de raap en veuraal as e n pilske dronken haar.
Op toarte haar en schreven: Sorry voor t ongemak! Ernst.
Dat was dus zien goie kaante en doarom mog ik hom geern!
Aander luu dij hom kent hebben, zellen der aans over denken…
k Ben blied, dat e op mien pad kwam en t dut mie deugd, te waiten dat e op zien aigen wens: te staarven in t harnas oet tied kommen is.
ERNST PUIK… Sjapoo!
Christy… n Wichtje mit pit!
Wie goan trogge noar negenenviefteg…
Viefteg joar leden, woar blift de tied!
Ons bedrief, n drokkerij was net verploatst noar Meulnstroate.
Ons voar haar n beste slag moakt deur t bedriefspand mit woonderij oet 1741! te ruilen veur t gereformeerde kerke mit jeugdgebouw.
Wat n roemte! En wat n licht!
Van 60 vaarkante meter noar zo n 150!
In t olle pand gain stee om kont te keren, nou mos wie hoast op fietse van d ain noar d aander mesjien.
Smörns nait meer hozen… zoas in t olle pand dij zo n datteg centimeter onder t stroatpail lag en woaras t grondwotter roem boan haar.
t Ainegste noadail in t nije pand was d ol schoulkachel… of beter zegd; de oafvoer der van. Piepen luipen noa zo’n drij meter omhoog mit n knik overdwaars tou ziedmure oet. En dat gaf nait veul trek!
As e moar eerst goud brandde, was t aal goud, moar veur dat t zowied was was t housten en noagais housten! En deur de kwaalm zag je gain haand veur ogen, aal mörns n goie start!
Dat was n biekomsteghaid…
Wie konnen mit zoveul roemte veuroet! En dat was n zegen.
Scheemter kraantje luip nait en ons voar haar d’euvele moud om den moar wat aans te perbaarn. Hai startte mit n hoes aan hoes kraante in Maiden en Muntendam. Mensken kregen hom veur niks! Betuilen gain lezersgeld! In dij tied n haile grode gok.
Het laip goud; van 2500 noar 22.000! in n joar of tiene! t Kon nait beter!
As titel haar t krantje de noam M-M-Nieuws (Maiden-Muntendam). In de volksmond was dat al gauw: MAU MAU!
Aal meer mesjienen en aal meer volk. Van vief man noar sums twinteg.
Ook Christy kwam der bie. n Wichtje van sikkom zestien.
Zai kwam van ULO-schoule en haar t plan om in verplegen te goan.
Doar kon ze pas mit begunnen as ze zeumtien was, dus mos ze nog roem n joar wachten. Maal veur heur, mooi veur ons.
Oerdegelk en zoas n Grunneger betoamt: nuchter en rusteg.
In n luttje kantoortje, dij wie onder d’örgelbeune bouwd haren, begon ze in administroatie. Zai haar der kiek op, was goud sekuur en was ook noeit te beroerd om ais n uurtje langer te waarken.
Ons voar was wies mit heur! Noa n goie moand zee e tegen heur: “Christy, dit ken nait langer zo, dien loon is nait goud!”
“Oh”, schrok t wichtje, “ben k te duur?” d’Olle laagde: “Nee, te goudkoop! Doe verdainst meer! Dust ja zo dien best!”
En zai kreeg honderd percent opslag…
Vanoet heur stoule achter t buro haar ze via n tussenroam oetzicht op d zetterij.
Haile dag roatelden doar twij mesjienen woaras zai slim in interesserd was. As dochter van de dörpssmid haar zai wel n beetje technische gevuil ducht mie. Noa n joar vruig ze d’ol of zai dat n moal perbaarn mog.
“k Ben n beetje oetkeken op t schriefwaark en mesjienezetten liekt mie hail mooi”
“Den doun wie dat,” was t antwoord, “dij aander baiden kennen t waark op ketoor wel oaf. Kloar was t. Mit n glunder gezicht stapde ze aanderdoags achter t zetmesjien en of ze t al eerder doan haar; t ging meroakel!
De vakbond was t der nait recht mit ains. ‘Vrouwen horen niet achter zetmachienes!’
Mien voar haar echter zien aigen regels: “zai dut t meroakel, wat is doar mis mit?”
En zai bleef woaras ze zat! Vakbond of gain vakbond!
Christy is bleven tot heur traauwen.
Zai was dou sikkom drijentwinteg. Aigenlieks was ze n beetje sneu, dat ze heur hobby; mesjienzetten opgeven mos, moar ja dat was in dij tied zo: Traauwen? Den ophollen mit waarken! Traauwde vraauwlu heuren in hoes! t Was nait aans…
t Gemis was aarg en aan baaide kanten.
Op n goie dag, t waark gruide ons boven kop, zee d’olle: “Christy. Ik vroag heur of ze gain haalve doagen helpen kin!”
“Dat mag ja nait van de bond”, zee ik.
“De bond kin ons nait helpen, wie mouten t zulf regeln”, was t antwoord en vot was e!
Aanderdoags zat Christy weer glundernd achter HEUR mesjien.
Dat huil ze vol totdat ze n potje kreeg. En vot was ze, joaren laank.
Tot veur n week of wat bie ons t schelle ging en Christy weer veur deure ston.
Wat n weerzain, wat n herinnerns kwammen der over toavel! Noa viefteg joar was t net of tied stil stoan haar.
Jammer genogt, het ze heur man verloren en dat muit mie veur heur.
Mit heur instellen en waarklust zol je denken, dat zai beter verdaaind haar.
Zo is t leven; je hebben het nait veur t kaizen.
Vannijs kennen wie ons verblieden mit t kontakt mit Christy!!
t Proat is den haail aans as de doagse roddels en mit n glimlach hoalen wie herinnerns op oet ‘dei goie olle tied!’
t Geluks Kloavertje…
“Wie kennen nog wel n rondje fietsen”, zee moeke zotterdagmiddag onder t eten.
“Houveulsten is t vandoage?”, wol k waiten.
“De zesden”
“Den ken k nait. k Heb beloofd, da’k in de kroam van DIO stoa in d Eextahal”. (DIO is mien badmintonclub en wie konden nog wel wat leden broeken, zodounde.)
Om goud twij uur wuir k begroet deur Gezienus en Hillie. (collega-leden) k Was even te vroug volgens heur en dat gaf tied veur n proatje…
“Wat hest doe vrouger doan?”, wol Gezienus waiten.
Ja, en den krieg ik t op d heupen. Bekje staait mie nait stil, as k in t verleden doeken ken.
t Bleek, dat zai baiden bie de ritssloeten febriek van Optilon in Sodom waarkt hadden in d joaren vieteg/zesteg…
“Dou kreeg n wie Optilon as klant!”, ruip ik.
En ik vertelde van de wel aarg biezundere menaaier, woarop dat goan was.
In dij tied haren wie veur t eerst stanzmessen, dij wie in de drokpaarsen inbouwen konden en den alle meugelke figuurn oet t pepier stanzen konden.
As boetenmitwaarker was ik voak an t oetdinken, hou of wie nije klanten ‘vangen’ konden… en dou op n moal bedocht ik mie, dat wie n kloaver vaar oet stanzen konden.
Hai wuir zo groot as nou ongeveer n a vaar en as tekst drokten wie der op: ‘Uw geluks klaver vier?’. En wieders, dat de geadresseerde overwegen kon of e an n nije drokker tou was…
Van de zesteg verstuurde kloavertjes kwamen der twije trogge.
Bruir haar al aangeven dat e t mor niks von, dus was ik mit dij twij reakties nait slim blied.
De eerste wol stenselwaark veur n verainen… doar ging mie t nait om!
De twijde was Optilon… “YES!!”, was mien reactie.
Of wie langs kommen konden?
Bie mien bezuik, doarnoa, gooide de tounmoalege directeur mie wat drokwaark veur en vroug, of wie dat moaken konden.
Gelukkig kon ik doarop volmondeg joa zeggen.
Binnen n weeke haar e zien ‘proef’ opdrachten kant en kloar in hoes.
“Hoe kan dat? Hebben jullie wel genoeg werk?”
Ik legde hom oet, dat wie vief snelle mechienen haren en dat wie nog wel wat meer wend wazzen.
Kreeg geliek n stok of tien nije orders mit en dou ik dij oafleverde, vroug hai zok haardop oaf: “Als jullie dat allemaal kunnen drukken, waarom zitten wij dan bij een drukker in Eindhoven?”
Ik mos hom t antwoord schuldeg blieven. Van laiverlee kwam t zo wied, dat wie alle drokwaark kregen en kregen zai aal meer service van van Zonneveld Zonen.
Mozzen de priezen van heur produkten wiezegd worden, dan wuir dat wied van teveur n aangeven en kregen zai n haile weke laank de beschikking over aal t raive wat wie veur handen haarn…
Aander klanten mozzen den mor even n weke laanger wachten en haren doar gain muite mit!
Noa zo n anderhaalf joar kregen wie ook d aander fabrieken in Oostenriek/Zwitserland/Luxemburg en Duutsland as klant. In alle toalen vloog t drokwaark tou t kerkje in Meulen stroate in Scheemde der oet.
“Den hemmen ie de stoaken dou ook mitmoakt?”, wol Gezienus waiten.
“Nou en of, dat was mie n boudel… t Manvolk was op n gegeven moment over deur n geweldege vernijen. De vakbond mos der heer en kreeg t kloar, dat der gain ontsloagen vuilen. Zai mozzen den beraid wezen, om tegen behold van heur loon, t zulfde waark as de vrauluu te doun.
Manluu gingen akkoord, en elk was tevreden.
Dou, roem drijkwart joar loater, begonnen vrauwluu te sputtern, dat zai onder betoald wuiren -manluu kregen oareg meer as zai veur t zulfde waark- omdat oafsproken was, dat zai heur veurege loon beholden konden… d Aine jende d aander op en dou brak der n wilde stoaken oet! Dat het nogal even duurt. Zo laank, dat n ‘Hoge Duutser’ dij as tussenpersoon dainde veur de directie meldde: “Her n direktor hat gemeldet, die tuure zu schliessen, wen dasz zo durch geht!!’
“Of dat de deurslag geven het, dat men weer an t slag ging wait ik nait”, zee Gezienus.
“Nee, ik ook nait… Mor vanoaf dat moment wuir t der nait beter op in Sodom en brokkelde ons Geluks kloavertje stokje veur stokje oaf”, zee ik mit n kloede in d haals.
“Den is t nou dien beurt”, maarkte Hillie op en ik kon vannijs perbaaiern nije klanten te winnen. Mor nou veur D.I.O.
k Leuf nait dat der veul animo was.
k Heb nog nait heurt, of hier ook n kloaverje vaare zien waark doan het.
Koekoek…!!
As je vandoage, de dag, zain hou of t Circus in Den Hoag heur best dut om ons aan t lachen te kriegen, ken je der wel n haartverzakken van kriegen!
De blaauwkoppen lachen zulf op t haardst en trekken doarbie de bek wied open!
Oh, mag je dat nait zeggen?
‘Sorry den! Dat haar k nait zeggen mouten! Mien ekskuuses!’
Al was boer Hendrik vrogger ook nait de beste…, hai was wel aine, woaras je echt wel ais smoakelk om lachen mossen.
Ik herinner mie nog, dat e noa n laank debat opains stoan ging en raip: Erectie! Erectie!
De veurzitter schrikkend: U bedoelt waarschijnlijk interruptie?
Nee! Erectie! Dat stomme gelul hier moet nou maar eens stoppen!
Kwait nait, of e doar dou zien ekskuus veur aan boden het….?
Anno twijdoezendvieftien ben je kloar mit ekskuus, as je n stomme opmaarken moaken en n aander de grond intrappen!
Is ook nait haildaal woar: As je zwak begoafd benn n en op feesbouk zetten, dat de minister presedent n koegel hebben mout, den ben je vanzulfs strafboar!
Liekt mie logisch?
As de blaauwkoppen (sorry veur t woordgebroek)
Joa, k wait da k doar messchain nait mit votkom, omda k nait bie de TOP heur?
Toch mien ekskuses!
As zai aal mor deurbezunegen op zörg en waark, den liekt mie t nogal logisch, dat t volk in opstand komt?
Aal dij stress over wel/gain waark en dat criminele gedou in de wereld (Nederland) moakt joen natuur der nait vroleker op!
En waiten de clowns doar in Den Hoag wel, dat je zunder geld niks kopen kennen?
t Volk gain geld, zai gain brood!
Nee, zowiet is t nog nait… jammer genogt!
Mor dij tied komt veur heur ook eerder as dat ze nou denken!
Vieze … (Sorry, sorry! Ondanks, da’k t woord, dat bie mie opkwam wegloaten heb… Dit had ik niet moeten zeggen! Beetje domme uitdrukking! Mijn ekskuus!)
De gaale lopt joe wel ais over…
t Woord Labbekakken was veur mie nij.
De betaikenis is mie nou dudelk! Gelukkeg het Hans de Boer zien ekskuses aanboden… en is zien noam zuuverd?
Den is der aanderdoags alweer zo n domme kerel… (Sorry beste mensen!) dij vindt, dat de trainen vlotter weer rieden mouten noa n zulfdoding…
Sorry! Zo heb ik het niet bedoeld! Mijn ekskuses!
An mien hoela! Denk toch eerst ais noa, veur je zowat zeggen!
Kl.. z..! (sorry hur! Mor hier lopt mie de gaale even van over! Sorry!)
Rusteg! Rusteg! Moak die toch nait zo drok!
Ach, verrek om mie…! t Is ja aaldoage rötzooi!
Nou lees k net in d kraande, dat t Oldambt vannijs sikkom vief miljoun bezunegen mout! En dat noa n eerdere van 6 miljoun! Ken toch nait?
Hou mout dat wel aal… Even wachten mit de Blaauwe Loper?
Zol je zeggen, mor dat is ook gain optie. Neerndounden hebben ja verlet om aal dat volk, dat vanoet de Blauwe stad winkeln komt!
t Is aal n boudel!
Haar Imca eerst ain grode scheure… nou zit ze der vol mit!
Bevens! Doar komt t aal van! k Heb der al n haartverzakken van had!
(weekblad Vriendin)
Luu om mie tou beweren, dat dat meer kwam van heur menaaier van doun?
En… dat ze de Vicarie nait kwiet ken deur n te hoge pries?
Zai haar zok bie t zingen holden mouten! Zol kennen…
(ook van dij oetsproaken woar ‘sorry Imca’ paast?)
k Wait t ook nait aal!
Wel is mie onder t schrieven de kop goud seupel worden en is mien hartslag nuver omhoog goan…
Mörn mor ais noar d hoesdokter… n pillechie zel mie helpen?
Of heurt dat nou onder labbekakken?
Dokter ken mie t hopelek oetleggen…?
“U moet zich dat niet allemaal aantrekken, denk aan de leuke dingen!”
Dat dou k! ‘KOEKOEK!’
Reageern? Groag! Mag best ook negatief wezen…
Mekkern…
t Is krises…
Bezuneging op bezuneging.
Dammeet komt veur t volk de bodem van t knipke in zicht en worden ze dwongen snachts op pad te goan om de neudege middeln in te zoameln?
Meer en meer heur je rondom joe gemekker over graai n, steel n, corruptie en dat soort zoaken.
Nou is t volk ook nait aait zo laif as ze der oet zain, mor as je lees n en op t kiekkaaste zain, wel der aal mit doun an t plundern en hou ze zok der den ook nog oet perbaarn te proaten, den wordt t joe ja swoar te muide! Wat n zootje!
En wel gript nou ais ECHT in?
Het schient, dat t leven aal ondeurzichteger wordt…
Van Stoatslötterij net n meeltje: ‘U heeft nog geen Oranjeloten…!’
k Haar eerder al aangeven, dat k doar veur bedankte, mor dat negaairn ze gewoon!
Kl.z.!
Op mien oafreken zagen mien vrouw en ik, dat der n bedrag over moakt was…
‘Schade inz. Volmachten’?
t Is vanzulfs aait schier, dat men joe wat oetbetoald, mor wat mag dit den wel wezen?
Schoade volmachten?
Zai k opains de letters NN! Nationale Nederlanden! Oh, dus toch t bedriefspensioun!
Woarveur is dei veraandern nou weer goud?
Is dat n begun van t enne?
Kl.z.!
Der is n bult te mekkern vandoage de dag en dat liekt nog aarger te worden… zegt men.
Der mout van Brussel nog veul meer bezuunegd worden!
Hou nog meer? En… woarvan den?
t Vingertje gaait konstant noar onze intelligente bestuurders!
‘Hou willen dij dammeet nog draaien, as wie niks meer oet te geven hebben?’ vragt moeke.
Winkels goan aal meer dicht…!
‘Da’s nait zo slim’, zeg ik, ‘Dij hemmen heur best ook wel doan!’
En proat mie nait van lonen bie dat volk!
Zo gauw as d kindertjes 18 bennen, en der n beetje meer in t puutje mout, is t beurd!
Zuik mor wat aans! ‘Overtolleg?’
Roem datteg joar leden heb k mie doar al slim kwoad om moakt…
Direkteur van de tounmoalege hoesholdschoule vertelde op n olderoavend, dat de leerlingen in de zorg maar beter konden overschakelen naar de detailhandel!
Doar was veul meer vroag noar volk!
k Heb hom dou vroagd of e wel wos hou dat kon en… woarom hai aan dij viezeghaid mit waarken kon?
Laiden ie de wichter op om veur n kwartje in t uur de neerndounden te dainen?
Kl.z.
Ja, k heb in mien leven al hail wait mekkert…
Vandoage mekkert elk! Gain wonder!
Mien mekkern het n hail goie reden…
Mien voar haar in d’oorlog 18 zegen op staal!
Aal doage haar n wie bie t brood. dus:…Zegemelk!
Scheemde juni 2013
De Scheet…
k Mag mie gelokkeg priesen da’k nog n beetje an sport doun ken.
En de zozioale kontakten doarbie mien leven verrieken.
Bie badminton heffe jonk en old deurnkander.
De jeugd smui en snel, de oldjes wat stram en troager.
Gainaine, dij doar muite mit het.
Veurege zummer was d’ol bakker goud op dreef…
Hai houwde asof e deur de duvel achternoa zeten wuir!
Zien leeftied? gaf doar n ekstroa dementie aan…
Racket stoof hom oet haand en kwam bie tegenpartij in t veld.
En wat nog schierder was, zien kunstgebit kwam doar weer achteran!
Proesten van t lachen en onder t kovviedrinken t gesprek van de dag!
Vanmörgn bie t biljarten snoof k opains n maale zuide locht op…
Zoas dat voak gaait, mit de opa’s, is de knalpot wat gauwer n moal lek.
Kwedel as ik ben en te voak n rap antwoord, zee k in alle ‘beschaidenhaid’: “k Heb niks gezien, k heb niks gehoord. Deze werd schijnbaar in de kiem gesmoord?” k Wait nait wel t dee… en al heb k niks zain of heurd… Roken heb k hom wel!
De moaze is die joa bienoa scheurd!
Man, wat n kwalm!
Kleur schoot hom oet…
En mie der bie!
Sorry, zo bedoul ik t nait! Blief kaalm… blief kaalm!
As ik de honderddoezend…
Ie kennen dat laidje nog wel?
Wat kon je doar vrouger wat veur kopen! An elke vinger n diamanten ring!
Aj nou t nijs op tillevisie zain, of d kraande inkieken, is t ja net, of d Euro gain ollerwetse stuuver meer weert is!
n Zootje! k Heb der gain woorden veur!
En den zeggen pardie luu: Aarger die doar toch nait aan… Is slecht veur t haart!
Joa, was t mor zo makkelk! Kop in t zaand steken wil k nait!
Tuurlek is t wel te begriepen, dat elk wel n beetje meer wil…
Veur pardie luu is t knibbeln en mout d aankoop van n nije wasmesjien voak oetsteld worden tot t vekansie geld komt…
Ging mien veurege verhoaltje over onze gemainte, nou las ik vandoage dat Willem H. deur zien aigen femilie aankloagd is…
Bah! docht ik: van joen femilie mout je t mor hebben!
t Verhoaltje wuir aans, dou k verder las… Wat n krimineel! En wat gewaitenloos!
En k docht geliek an Wladimir en Gerrit mit zien lach en open bek!
Apmoal minsken… hou bestaait dat toch in s hemelsnoam?
‘t Komt deur aal dij rekloame!’ mekkerde opa.
‘t Kopen wordt der in houwen… elke bod herhoalen en kloar is kees!
d Luu worden harsenspuild! Dat is t!’
Zo zel t wezen, docht ik, dij trogge docht an de verbouwen van C-1000 noar Jumbo… Doar kreeg aal t waarkvolk ‘n cursus’ ombatterijen…
Mit n rollenspel, meziek en aander gedou, mos C-1000 in ain moal wegspuild worden… ‘JUMBO!’ Dat was ja de toukomst!
Eem trogge noar Willem en kesotten. Welke partij je ook stemmen…
t Is ain pot nat! De crimineel n zunder streepkespakken goan de bak in…
Dij mit streepkespakken kommen vot mit: “Dat had ik niet moeten doen…”
en… stappen in n aandere bestuursfunctie, woaras de belonen voak nog beter is!
Mien leste perbaaiern, om nog wat te verbetern in dizze wereld was bie t verkaizen van d leste moal…
Dit keer heb k de lieste ais echt bekeken. Oet de vieve, dij k nog n beetje respectvol achtte, en zuuver op de groat, heb k mien keuze moakt.
Nog nait echt n grote pertij, mor wel wait wat nog komt!
Ik hoop van haarten, da k dit moal goud stemd heb…
Al zellen hier ook wel n poar bie zitten, dij t nait te nauw nemen?
Deugd dee t mie, dat buurvrauw -nait waitend, aan wel of zai heur stem geem mos- mie in t stemhokje zain lait, dat ze op dezulfde man as ik stemd haar…
Zai haar mien oetleg overnomen!!
Hoop dut leven!
Barre tieden veur Manske…
t Was n schiere zummerdag. Manske haar zok net n pilske pakt en zat te prakkezaairn over de slechte handel.
Schienboar deur t waarme weer, haar e waineg aanloop en was de bodem van de kas goud zichtboar! “Hou mout dat wel wieder…”, dochde haardop.
Trijn komt aanlopen. Zai haar net n rondje lopen mit kinderwoagen en haar tussendeur nog even n kopke thee dronken bie Ol Graitje, dij stief zaik was.
“Hou was t?”, vroug Manske.
“Oareg nuver, zai komt der wel weer boven op.”
Ol Grait haar d enkel broken, dou ze d hounder vouern wol. Dou ze t hek open dee, bleef ze mit d aarm achter t goas hangen en… boms!’ doar lag ze.
“Hou is t meugelk”, vertelde ze. “Dou ik vuil, glee klompe mie van voute en knakde enkel mie dubbel. Gelokkeg heb k t aargste had. Dokter zee vanweeke, dat t zok goud herstelde en mit ain krukke rommelt t al weer n beetje aan….”
“Nait veul west?”, wol Trijn waiten.
“Gain knope beurt. En dat al drij weke!”
Trijn pakt Jampie oet kinderwoagen en lopt t ol hoeske in in.
“Moi!”, Haarm Gankemoa komt aanlopen.
“Moi!”, groutte Manske trogge. “Hou is t?”
“Nait te roem. Vrauw krigt n potje en ik heb gain dubbeltje om spullen veur heur te kopen!”
“Wat hest aal neudeg den?”
“Luiers, n kinderwoagen, klaaier en dat zok dingen, waist ja wel.”
“k Heb hier wel n kinderwoagen”, zee Manske, in de hoop, dat e toch nog n beetje vangen kon…
“Dat zai ik, mor ik zee ja: k heb gain dubbeltje!”
“Den kinst ook niks kopen!”
“Nee, mor ik docht: nisschain wil Manske wel wat ruilen…”
“Wat wolst din ruilen?”, wol Manske waiten.
“Nou, as ik dij kinderwoagen krieg, krigst doe mien hoes?”
“Dien hoes?!” t Was net of e t in Keulen dunnern heurde…
Dat kin k nait moaken… t Is wel n ol krödde, mor den hebben zai gain dak meer boven kop en krieg ik zulfverwiet! Docht e.
“Hou wilst dat den wel doun? Woar mouten ie den hin?”
“Oh, dat heb k al regeld. Taiske heur ollen hebben aanboden, dat wie wel bie heur wonen kennen.”
“Den is t mie goud”
Haarm schrok der van… Joa, ho even! Doar mout nog wel wat bie!
“Ook goud, zuik die nog mor wat oet!”
“Dij fietse en dij kopern bloumpot”, stutterde Haarm.
“Tou mor, neem mor mit!”, zee Manske, dij t veur Haarm den ook wat aannemelker von.
Haarm greep de fietse, slingerde d bloumpot an t stuur en pakde d kinderwoagen. Manske zol zok nog ais bedenken kennen!
Mits komt Trijn boeten deure en vlijt Jampie in t kinderwoagen om nog n klain endje te lopen.
“Dij heb k der nait bie kocht!”, raip Haarm.
“Hou, dij heb k der nait bie kocht! Wat hest den wel kocht?”
“Dij kinderwoagen!”, zee Haarm. “Kinder koop ik nait, dij moaken wie zulf.”
Trijn schrikt zok röt, draait zok noar Manske en vragt: “En woar loat ik Jampie den?”
“Leg dij mor in t hounderhok, doar bedenk ik wel weer wat veur!”
Haarm, baange dat de ruil asnog over goan zol, sprong gaauw op fietse en sjeesde as n raket t aarf oaf…
“Ol stumper!”, zee Manske. “Gain noagel om de kont te kraaben! Moust heur vanweke nog mor n pude vol potjegoud brengen en dou der din ook nog wat eerpels en gruinten bie. Zai kennen t best broeken!”
Trijn begreep hom en muik der gain woord meer over voel…
Baide wazzen aarg sozioal.
Dou Jampie n joar of twaalm was, kwam Haarm weer ais langs.
Manske schrok eem en kreeg der gemengde gevuilns bie…
“Moi! Hou is t? Enne… hou is t mit t luttje wicht en de vraauw?”
“Meroakel, t kin nait beter! k Heb vast waark bie d boer en doar bin k al weer n joar of negen tot baider tevredenhaid!”
“Mooi man! t Wazzen barre tieden indertied en bie ons was t ook gain vetpot! Doustoe bie mie kwamst veur n kinderwoagen haar k ook al drij weke niks verdaint. Mit dien aanbod docht ik weer n zetje veuroet te kennen…”
“Den haar n wie baide n goie dag. Ik kon t ol nust an stroatstainen nait kwiet en doe hest die der goud mit red?”
“Joa, k heb der nog n beetje aan overhollen. Bin blied, dat t veur ons baide goud oetpakt het! Doar mouve even aine op drinken.”
Manske pakde twij fleskes bier en langde Haarm ain tou.
“n Stokje worst der bie?”
“Joa. Proost den mor he!”
Oranje-fan…!
Nait, da k n echte laifhebber ben van t Köningshoes…
Mor k dink, dat wie beter oet bennen mit n monarchie as mit n republiek?
Trouwes, wie hebben t ducht mie wel troffen mit onze Oranjefemilie!
Gain jiddelderij of zowat.
Je mouten der toch nait an dinken, dat wie aal vaar joar n nije president kaizen mouten en doar miljarden aan oetgeven!
Ook nait, dat k wat mit voetbal heb…!
k Mag t naait aanzain en nait aanheuren.
Net zo’n geldsmieterij! En dat nuimt men sport!
Nee, mien Oranje gevuil is boven kommen deur t dörp Oranje!
Wat n menselkhaid, wat n soamheureghaid!
Gain ego-gedou, mor omdinken, om luu, dij verjacht worden oet aigen laand.
t Zel joe mor gebeuren!
t Is vanzulfs nait aal aarmoud en verdrait, der zitten ook luu bie, dij aander bedoulens hebben!
Je mouten t wel realisties bekieken…
Mor 99,5 persent zit knap in de stront!
In Geldermalsen wuir t opvangen van 1500 zielen op 15000 inwobers n hail groot probleem… Doar gingen ze op voeste mit de overhaid…
Nait zunder resultoat… t gaait over! 10% was te veul!
Oranje kreeg 700 op honderdvatteg inwoners (500%!)
En… zol doar bovenop nog ais zeumhonderd kriegen!
Dat was ook doar teveul van t goie! En terecht!
Nait op de voeste, mor n börgmaister, dij achter zien volk ston en heldin Hilde, dij pontifikoal veur d auto van stoatssikketoares sprong!
Wat n gemainschapszin!
t Verhoal wil, dat Den Hoag docht, makkelk over n handje vol bewoners hín te walsen …
Mor doar was de krachtege soamheureghaid! Felesiteerd!!
Ook wuir der proat over n deal tussen Mark en Hennie…
Mie ducht: nait zo vrumd? t Gebauw van Oranjestad ston ja leeg!
En volgens Hennie was der roemte veur 1800 luu!
Mit zien Oranjestad haar e t dörp n dainst bewezen en nuuver op koarte zet.
Dat Mark hom tegemout kwam, nou t park sloten was, liekt mie doarom nait verkeerd?
De menaaier, woarop t goan is was slecht en bepoald nait sympatiek tegenover n gemainschop, dij al slim tougeefelk was!
Woar vind je dat?
t Woord misbroek was hier op zien ploats!! Nooit meer doun!!
As genougdounen organiseerde COA n gezoamelieke Kerstmiddag…
Vannijs stonden de 140 bewoners doar achter!
De financieren van dij dag was vanzulfs mor drupke op n gloeiende ploate…
mor wel n geboar dij noavolgen verdaint!
Soamheureghaid, doar gait t om!
En dat is der in Oranje as naarns aans!?
Veur mie reden tot veul respect, meer as veur t belaid van Den Hoag en COA!
Honderdvatteg lintjes van d köning zol hier messchain op zien ploats wezen, mor huift veur mie nait! Ik heb niks mit hokjeploatserij… Bah!
Trouwes worden zai den hoogoet ‘lid van Oranje Nassau’ terwiel Officier veur heur nog te leeg is!
k Ben nou in mien leven veur t eerst ‘Oranjefan!’ en dat vuilt goud!
Haiti!
“Joa, dat liekt mie wel wat, mor hou stelst die dat veur den?” Mien doofhaid speulde mie weer ais paarten, dou moeke veurstelde om n haai-tie te doun mit mien 79e joardag…
Zai ging onlangs deur t knije en zag aarg op tegen de kommende drokte. Begriepelk. d Haile dag in t enne en s oavends nait sloapen van aal dij drokte!
“Loat dien oren toch ais oetspoiten! En goa den ditkeer mor noar de brandweer! Ik denk nait an n vekaansie mor an dien joardag! n Haai-tie! In Mewoll bie Simone, waist ja wel… woar ik van t veurjoar mit wichter west bin!”
“Oh, dat Engelse gedou? Dat is toch wat veur vrauluu?”
“Joa, en ook veur ol wieven, zoas doe!, bist nou lekker?”
“Doe waist ja wel, da k al joaren van thee of bin….?”
“Dat wait k! Mor kinst der ook wel kovvie kriegen en t is der hail biezunder! Elk dijst der over heurst von t n belevenis. Ik dou t!”
“Doe dust mor” was mien antwoord. Al laank bliede, da k nait in t vlaigmesjien huifde en laange enden over t strand sjouwen mos.
t Feit, da k mien kovvie en tebak nait missen huifde was al n zegen!
En…, de lokoatie, dij ze kozen haar, dee mie ook deugd!
d Olle gaiterei in Mewoll, woaras vrogger kerkklokken goten wuiren deur Van Bergen en anno twijdoezendzestien t domein is van jongeluu mit n klaine bepaarken.
k Haar aait al n zwak veur luu, dij zogenoamd n beetje boeten de boot valen wazzen.
Dou ons dochter en schoonzeun de stap muiken om krisiskinder op te vangen, haar k doar wel n beetje mien bedenkens bie, mor dou k mit aigen ogen zag, hou dij bie heur weer op verhoal kwamen, was k ain en aal trots! Onveurstelboar houveul pech dat je bie joen geboorte al hebben kinnen!!
Bie aankomst wuiren wie al welkom haiten via n bord boven d ingang: ‘Welkom Familie Zonneveld’. Vuilde waarm aan!
De vraauw van de oetboater dee doar nog n schepke bovenop en gaf oetleg hou ain en aander waarkte.
Zai felesiteerde mie ook noamens aal t personeel en ik wuir zowoar verrast mit n klain kedoochie! Ain van d wichter mog mie t aanlangen.
Wat schuchter langde zai mie t tou…
“Wat ja mooi, da k n kedochie van die krieg! Dat is n kuske weerd!”, zee ik. Trok heur noar mie tou en gaf heur, zoas men dat tegenswoordeg dut, drij doekjes.
Volgens mien klaindochter schrok ze eerst even, mor glunderde doarnoa van oor tot oor! (“dat je dat zomaar deed…!”)
Der zol hail wat lekkers opdaind worden en t wotter laip mie al in mond.
De bedainen was prima. Jonges en wichter deden heur uuterste best om t ons noar de zin te moaken en dat ging heur best oaf. Kon nait beter!
En de hapjes op d schoalen … Kerel man, wat lekker!
Manluu wazzen t dik mit vraauluu ains: ‘Beter kon t nait!’
Schoonzuske oet Hoorn haar nog wel wat laanger wilt… Zai kon mit heur twij loagere schoul vriendinnen herinnerns ophoalen en den heb je an n poar uur nait genogt!
Dat elk zo genoten het, dee mie slim deugd.
“Aandermoal mor weer”, was mien antwoord, dou moeke vroug: “Hou vondst?”
“Bist maal? Dat douve nait elk joar! Elke bod wat aans!”
“Is mie goud heur. Doe hest goie ideeen!” En k gaf heur n ekstroa smokje veur wie sloapen gingen.
“k Haar t aans braid noar zin in Taiti!” sputterde ik noa… “k Huif nait aans!”
Van zaand… noar klaai
Dat liekt makkelker den t is.
Gewoon verhoezen en dat is dat, zol je denken.
Veur mie leek dat ook hail simpel, mor ondanks mien enthousiasme pakde dat hail aans oet…
Zaand is lös, klaai haard en stug! En… zo as de grond, is ook de mensk.
Althans zo heb ik dat vuild.
In mien geboarteploats Nietap (Roon) was t aait gemoudelk. Elk kon elk en d achterdeure ston aaiweg open veur onverwacht bezuik.
Overal kon je zo even binnenwippen veur n proatje en n bakje leut.
En op nij-joarsdag hadden vrauluu t bere drok! De haile buurtschap kwam langs om joe t nij-joar oaf te winnen!
Manluu wazzen d hail dag onderweegs en de maaisten stonden voak tegen t enne van de dag, stief oet van draank.
Zo heurde dat. Punt oet!
Dou wie in achtenvatteg noar Scheemde verhoesden, haar ik as kind gain benul van aander luu en aandere levenswiezen.
Gelukkeg was ik n luttje krikhoantje en luit ik mie nait op kop zitten…
Mien rapport van d schoul in Nietap gaf aan, dat ik ‘bevorderd’ was noar viefde klas.
Mien klasgenoten van d Eexterschoule wazzen doar slim verboasd over.
‘Zo n luttje ventje al in d viefde?’
Zat nog drij weke in t vaarde bie meester van Zanten.
Doar begon mien eerste ervoar n mit d haarde klaai…
Wat ik doan haar, wait ik nait meer, mor as ik der nou an trogge denk, vuil k weer de haarde klap, dij k in de nekke kreeg… (schienboar verdaind?)
k Heb hom nooit meer lieden mocht!
En…. dat e loater maineg moal n pak houwe kreeg van de van der Schanske’s oet Luttje Rusland, dee mie deugd. Zo mos e der net langs!
Wel ben k doar vanzulfs nuver van schrokken… k Haar dat ja nog noeit eerder mitmoakt! Tjonge, hou duzzen ze!
Dou noar de viefde, bie meester Vrieze. n Laive man, mor voak slim muide en zodounde dommelde hai nogal ais in…
Wie schoten den mit propkes noar zien koale kop en was t roak, den sloug e d ogen even op om doarnoa weer weg te dommeln.
Al haar ik slim muite mit dat gedou, ik dee noar haartelust mit.
Woarschienlek oet levensbehold?
Zoas bekend, vergeten Grunnegers voak de H, of ploatsen hom, woar t nait heurt.
Veurbeeld: ‘Aarm et zien haarm broken’. Ie kennen dat wel.
Omdat wie dat nait deden, mos ik voak mien opstellen veurlezen.
Meester gaf den aan, woaras d aandern op letten mozzen…
Veuraal de H kwam doar bie te pas.
As vrumde ‘indringer’ dee dat gain goud.
Zo n luttje schieterd en ook nog as veurbeeld stellen? Wat doch e wel!
In de pauze mos k der an geleuven. ‘Wat mainst wel, welst binst?’
En de treiterei was begonnen. Tegen mie aan rammen was tot doar an tou en schelden dee nait zeer. Mor dou k n klap tegen kop kreeg en loater n trap tegen d schenen, was t doan! As n dolle heb k om mie tou houwen! En de schenentrapper haar gain boesderoentje meer om pokkel.
Dat gaf, – bleek loater – nogal wat indrok.
Elk wol vanoaf dat mement wel mit mie speulen!
Tot vandoage ken k nog altied goud mit de toun dikste raddraaiers.
Van Verbindensweg verhoesden wie noar Kerkstroate en mos ik noar Scheemter schoule.
Meester van der Tuuk haar d viefde en zesde klasse.
Hai kon mieters mooi veurlezen! En wat nog mooier was: wie haar n ook zingen!
En dat mog ik geern. Soamen mit Bé en Kootje Kuper zong ik eerste en twijde stem.
Ben der nog groots op.
k Vuilde mie op dizze schoule al beter thoes…
Mor ook hier was t voak kribben en wat mie achternoa opvaalt, is dat veuraal Iekje Venemoa en ik doar muite mit haren. As der roezie was, of dat der aine pest wuir, sprongen wie der tussen en muiken der n enne an. (Touval? Wie kwamern baide oet t Westerketaar)
Lest bie mien kapper heurde ik nog van n vraauw, dat ik zo voak veur heur in de bres sprongen was… ‘Ik wuir voak pest en as toe der nait west was, haar ik t nait vol holden, ducht mie….’
k Wait nog dat meester van der Tuuk der maank mos, dou meester Jonker sloag kreeg van Freerk Groenbroek, omdat zien bruiertje Joop doar straf van kreeg.
Joop nuimden wie voak ‘kniene’ en zel t der wel noar moakt hebben?
Of aal dij fiebelekwinten, dij ik beleefde op baide schoulen loater op d ULO aan d Kerkloane oorzoak west bennen van mien tegenzin in t leren, wait ik nait.
t Zel der wel invloud op had hebben ducht mie. In twijde klasse van d ULO begon k der mit de pedde noar te gooien en in daarde klasse heb k t hailndal verbruid!
k Was vieftien en k haar t hailndal had mit schoule. Mien leste rapport toonde aans niks as grafpoaltjes…! k Haar mien zinnen zet op n boantje bie mien voar in drôkkerij.
‘Komt niks van in!’ zee voar. ‘Eerst dien diploma en den zain wie wel wieder!’
Gelokkeg kreeg k steun van Jan Hendrik de Grooth. Hai was kruudenier onder toren en mien voar en hai konden aibels goud mit n kander.
Dou hai mie vroug hou of t op schoule ging vertelde ik hom de situoatie en zee, da k bie d ol in d zoak wol.
Nog gain twij doage loater brocht hai zien wekeliekse advertensie veur t Scheemder kraande en begon over mien wens om drokker te worden.
‘Dien zeun wil in t bedrief, Eppie van Zonneveld. Wat is der mooier!’
‘Doe wilst toch wel n opvolger? Ik zol t wel waiten’
Voar ging om! Wel mos ik hom in t volgende onderhold nog overtugen mor dou ik aangaf, dat je mor tot joen zestiende aannomen wuiren op de Grafische schoule in stad, mog ik mien bouken inlevern. Hoera!
TEST! Veur da k touloaten wuir tot de Grafische schoul in stad mos k veur n test noar Amsterdam. De bond stelde hoge eisen an t touloaten!
t Haar naait veul om hakken, docht ik, mor dou ik de test loater bie touval op t buro liggen zag en hom las, docht ik doar aans over.
Hou konden ze zo’n oetgebraid verslag moaken van t speulen mit blokjes en zuks meer?
Nou, in 2012, as k doar weer an denk, hebben ze mie pecies goud oetstokt!
Precies zoas zai veurspelden en adviseerden wuir woarhaaid!
En ik mog leren veur drôkker!!!
En de tied, dij dou kwam, was n supertied!
Twij doage waarken, ain dag noar Stad en weer twij doage waarken.
In ’58 t diploma hoald.
Inmiddels dus 10 joar op de klaai…
Deur t older worden en n beetje scharrelderij, kon k mie loater beter handhoaven op klaai.
En nog aait woon k in t zulde dörp…
Mor mien devies is en blift:
Beter van klaai noar zaand…
as van zaand noar klaai!
n Knipoog en Mandarijnen…
Al is t al weer n tiedje leden, toch denk ik voak nog an de joaren, dat wie mit ons gezinnechie aan d raante van Scheemde in t veld woonden.
Vanoet t centrum mozzen wie wel verhoezen, dou discotheek The Corner noast ons de deuren opende! Sjonge, wat n lewaai! Vanoaf dij tied was sloapen meer overdag den s nachts n gewoonte worden.
Op d bandrecorder kon ik zo de muziek opnemen!
Boeten Scheemde haren wie al n moal of wat n òl hoeske zain an d Hoanebietersloane en op n gegeven moment zee k tegen de vraauw: ‘Wie goan n endje lopen’.
Toch ais oetvogeln, docht ik of dat steegie te koop is…
Zo zegd, zo doan.
Dou wie d boudel van dichtbie bekeken en achter t hoes struunden, kwam òl buurman De Gries aanlopen. Hai was nijschiereg, wat of wie doar te zuiken haren?
‘Och, zomor wat kieken. Zol der wel n nije op maggen?’
‘Dat wait ik nait, mor ie kennen inlichtens kriegen bie Buseman.’
Gelukkeg haar mien vraauw vanoaf heur geboorte in t veld woont in Nij Scheemde en haar ze -noa eerst wat sputterderij- toch wel intresse in mien plan!
‘Doe hest aait wat! Mor ja, nog joaren noast dat helse keboal wonen is ook ja niks!’
Wie wuir n t ains en dat dee mie deugd!
Op noar Buseman… De aigenoars wazzen femilie van hom en noa laank over en weer bellen en proaten, kon k t stee n joar loater, op noam kriegen.
Dou kwam t echte waark! Gemainte wol nait zo as ik en ik nait zo as gemainte!
Ik wol op t midden van de kochte vattien rou baauwen, mor zai wollen, da k op de fundeminten van t ol hoeske bouwde!
k Zel joe n laank verhoal bespoaren… ik kreeg veur tachteg persent mien zin en net veur de kerst in zeuvenzeuventeg konnen wie ons nije stee betrekken.
De eerste nacht gain oge dicht doan… konnen van de stilte nait sloapen!
Mor as luttje kinder zo blied, dat wie van t lewaai oaf wazzen!
Al gauw kreeg we deur, dat der hail wat vogels rond t hoes wazzen. Prachteg!
Elke mörgen luipen de fazanten over d loane t veld in.
Wiefkes (n stok of tiene) veurop en even loater de mannechies.
Zai kwamen oet de hoge bomen, veur an d loane.
Aine der van kreupelde en dat was in onze ogen ‘opoe’. Zai het nog joaren de roete lopen, en achternoa heb ik voak docht: dij hevve te old inschat!
Wieders veul muskes, roodborstjes, merels, liesters, kraaien, oksters…
k Heb zo’n datteg soorten teld! Ook holtdoeven vanzulfs en… spechten!
Soavends op t terras heurden wie ze voak hoamern! Klop, klop, klop!
Op n dag, soavends rond zeuven uur kom ik aanfietsen en staait vraauw mie op te wachten… Vinger veur de mond. Moust doar ais kieken!
In boom boven sloot zaten drij oelen… Dou ik stoan bleef en noar heur keek, deden twije n oge open en geliek weer dicht. n Knipoog, zeg mor!!
k Haar t idee, dat ze zok wel vaileg vuilden en dat dee mie goud!
Omdat ik roemte zat haar, heb k ook nog wat hokken baauwd veur wat hounder en doarnoast n viever an legd veur eenden.
k Haar t idee opvat om Grunneger Maiwgies te kweken en k vond kwakereenden en Mandarijnen ook wel wat om te hebben.
De hounder en de kwakereenden was gain probleem!
Mor de Mandarijneenden wazzen schienboar van n hogere soort?
t Eerste nuske, drij jongen… Alle drije gingen dood!
‘Moust even noar Kloas Nijland in Nij Scheemde goan’, was goie road van mien moat Maarten. ‘Dij het zien haile leven al vogels had, ook eenden! Dij ken die wel perzies zeggen van hou of wat’.
Maarten haar geliek. Dou ik Nijland t probleem veurlegde was t votdoadelk: ‘Joa, dat probleem ken ik. As der genogt tiekjes in locht vlaigen, is t gain probleem. Doar happen zai op. Mor as dij der nait bennen wordt t n probleem!’
Wat ik oeit oetvogeld heb, is meel op d veren streuen. Zai perbaaiern den, dat der oaf te hoalen. k Heb der ook wel ais hounderkukentjes bie zet. Dij vreten wel oet zok zulfs… en d eendjes kieken dat den oaf!’
t Joar der op, haar k bie twij wiefkes vaaier jongen!
Inmiddels haar k hier en doar al keken, of der in mien omgeven aine was, dij n klokke haar te bruien… Gain aine!
Den mor n puutje meel hoalen en kieken, of dat de deurslag geven ken.
Gelokkeg zat dat joar de locht vol vlaigjes en was k t meel nait neudeg!
Tot mien grode verboazen zwommen ze n poar doage loater apmoal al in d viever! Ik ruip mien vraauw omdat k wol, dat zai der ook van genieten kon!
Zegt ze inains: ‘Pak tou! Zai verzoepen!’
En inderdoad, zai zwommen nait meer mor zakten noar de bodem…!
‘Verrek, hou ken dat den? Zai kennen toch zwemmen?’ docht ik.
‘Ja, mor t wotter is nou nog veuls te kold! Doar bennen zai ja nait op berekend!’
Inderdoad! Dou ik mit opstreupte maauwen de jonkies der oet haar, wazzen zai meer dood as levend!
Wikkeld in handdouken op radiator, kwam t leven der endelk weer in…!
‘Verduld! Hebben ze genogt te vreten, heb je dit! k Haar ja noeit docht, dat n eend verzoepen kon!’
Noa n poar joar gelok, heb k ze vot doan. t Bleek dat rötten op eendestront oaf kommen!
‘Hest vast n sloot in de buurt?’ opperde Kloas.
‘Joa, vlak achter t hoes. Op n anderhaalf meter van viever!’
‘Den dou ze mor vot! Rötten kommen aingoal trogge!’
t Was nait aans! Mor t muide mie slim!
n Joar eerder haar k mien kwakers ook al vot brocht. Dat op aandringen van mien dochter… Zai wuiren rebels, as der wat bie heur in de buurt kwam en veuraal s nachts. Ons dochter kon der den nait van sloapen en gaf aan, dat as ik ze nait vot dee, zai vertrekken zol!
k Was der wel n beetje sneu onder, mor gelokkeg kreeg k der dat veurjoar n kameroadje bie! n Klain vogeltje mit n schier rood borstke.
Hai wupde op t onderenne van mien schop en elke bod as k der n spoa grond oet mieterde, zat hai der op kop in om de wurms te pakken!
In eerst instantie docht ik an n roodborstje, mor dat kon aigenlieks nait… Hai was dikker en nait schichteg!
Soavends t vogelbouk der bie… Was t n grasmus! Haar k nooit van heurd!
De Hoanebietersloane, n prachteg stee…
Inmiddels zitten wie al weer vieftien joar boven Jumbo (eerst C-1000) en ook doar is t goud toeven, al zain wie doar minder vogels en meer mensken.
Ook nait verkeerd, mor wel n reden om zo nou en den even -mit ogen dicht- trogge te goan en vannijs te genieten van aal dat mooie gevederte!
Die Wende…
Noa de val van de muur in Berlien 1989, besloten wie in t veurjoar ’90 mit ons vw-buske doar hin oaf te raizen.
Van bruier in Lübeck haren wie al veul heurd over de ritten, dij zien zeun dee as medezien-bezörger. Aal weke op en dele noar Berlien!
En aal weke n pas vol stempels! En…. nait te vergeten: bekeurns!
Onderweegs kwam t voak n moal veur, dat der schrikhekken op stroate stonden, dij aangaf, dat e links aanholden mos…
As e den zo’n vief kilometer wieder was, wuir e deur de vopo’s aanholden mit de vroag, woarom hai aigenlieks links ree?
As e den zee, dat der n endje trogge borden stonden dij dat aangavven, kreeg e te heuren: ‘Du bist ja verrückt mensch! Wo stehen die den?’
Zai haren ze den al gaauw vothoald!
Zien boas het t vanzulfs aal betoald… kaptoalen kwiet an bonnen!
Zel e wel deurberekend hebben vast?
Ain en aal corruptie!
Mit zien paspoort was t ook n boudel…
De Ozzi’s wazzen gek op stempeln.
Zo mos neef elk haalf joar n nije pas! Vol!
Op n duur kreeg e mitwaarken en kon e aine hoalen mit 100(!) bladzieden.
Koren op de meulen van de grensbewoakers! Aine?
Drije kon toch ook? ‘Du hast ja genug seiten!’
In Berlien zulf was t nog beter! Mainegmoal wuir zien bestelbus openbroken en was e n smak pillechies kwiet…
Totdat… e n grode swaarde bouvier mit nam!
Doan! Hai huifde deuren zulfs nait meer sloeten!
Van zien boas kreeg e t aankoopbedrag veur d hond dubbel trogge!
In de wereldstad ankommen hevve eerst oetkeken noar n camping…
Ston naarns aangeven, dus mor even vroagen.
‘Camping?’ Gain reaktie! Nog aal anti Amerikoans?
Kon k mie wel n beetje begriepen…
‘Wir wollen kampfieren….’
‘Kampfieren. Was ist den das?’
‘Jezus!, wat is kamperen in t Duuts?’
Mien vriendin kwam der ook nait op.
Ik n lucifers-deuske oet buutse en der gauw n tènte op taikend.
‘Ah….! Sie wollen zelten!’ en spontoan begon e mie oet te leggen, dat e gain zeltplatz wos.
Gelokkeg kwam der n jong deerntje bie, dij ons wieder oet douken doun kon en zo kon wie soavends in t duuster asnog n steegie vinden.
Aan d raande van t vlaigveld… waineg sloapen!
Mit de metro noar t centrumm glad n belevenis! Mooi? Nou neu!
De stad op zog was nait verkeerd. n Hoop te zain en te beleven.
t Vuil ons op, dat der nog zoveul olle gebouwen stonden!
‘Zeker vergeten’ docht ik sinisch.
In n ziestroate van t Alexanderplaz, n hail schiere winkelstroate, was n hoop reuren. Modeshows midden op stroate, stroatnuzikanten en… rond n klain plaintje zo’n vatteg Chinesen, dij heur woar an de man brochten -sieroaden, horloges- en zokswat.
In tied, dat wie bie ain van heur stonden te kieken, -t leek altmoal prachteg, mooi oetstald op n muurtje en schitternd in d zunne, stoven ze as muskes oet n kander! Wie schrokken ons lam!
Drij buskes mit plietsies kwamen der aangieren en stoven op de spleetogies oaf! Ik kreeg nog n beste roam en ging sikkom onderoet!
‘Moust dij kieken’ ruip mien vriendin… n Luttje pindaatje stroekelde over t muurtje, woarop e zien woar oetstald haar en kwam plat op bek omdele. Hai kreeg zien kovvertje, dij opensprongen was, nog wel mit, mor mie ducht, dat dij al wel haalf leeg was?
‘Vot hier! k Wil hier gain dag laanger wees n!’
k Mos goud op heur inproaten, mor k kreeg heur nog wel zo wied, dat we bie Chackpoint Charly de restanten van de muur bekeken, n stokje stain kochten en… in t draaiende restaurant, hoog in de locht lekker smikkeld hebben. Onder t genieten van t toetje zee ik: ‘Wat n oetzicht he… Kikst over d haile stad hén en zuchst ook pesies woar of de muur aal ston het.’
‘k Ben laiver in d luttje dörpkes as in dit gekrioul’ zee ze nukkeg.
Aanderdoags den mor t Oosten in… Wat n ainvoud… (armoude?). Grauwe hoezen, woar in aal dij vatteg joar noeit meer n kwaaste vaarve op kommen was! Stroaten mit koelen en zulfs goaten! Oetkieken gebloazen!
Nait allaind veur dij gammele wegen, mor ook veur dij mieghummels, dij t joe hoast onmeugelk muiken om n aigen koers te voaren!
‘Wat n Trammelanten!’ Tientallen Trabantjes (Trabi’s) stoven joe aan alle kanten veurbie en haren schienboar minder last den wie van de slechte stroaten…? Aalgedureg stoiterde der wel aine deur d locht, mor kwam wonder boven wonder weer op zien vaar pootjes trechte. n Belevenis!
Bie de wainege tankstations stonden de twijtakjes in riegen om bie te tanken. Benzine der in, kofferbakje open… n praane eulie der deur, even goud hinneweer schudden…(deden ze deur t t kofferje noar omdele te drokken en trogge te stoitern) en…. joagen mor weer!
Op t laand net zo n boudel! Zes luttje combines noast n kander…!
‘Kiek doar ais! Pond Tebak in zesvoud’ ruip ik verwonderd. (Pond Tebak was n man bie ons in t dö rp, dij in zoad handelde en op zien proefveldjes n hail luttje combine broekte.)
‘Zo hol je wel waarkgelegenhaid’ zee mien vriendin.
Manluu en vrauwluu, zai haren apmoal waark en n inkommen. Leek mie nait verkeerd!
Net as in d winkels: gain vaarkleuren etiketten, gewoon gries en swaart-wit! Dou ik t doar mit krudenier over begon zee e dapper: ‘Das sol man ja alles bezahlen! Wofür ist das den nötig?’
Geliek haar e! En ik zeg joe, dat t meroakels goud smuik!
De camping, dij wie dou opreden, was as t woare gewoon n groot grasveld mit in t midden n hokje woaras je joen behuifte doun konden.
Gain pot of niks… Gewoon n hail daip gat, woar je striedewiets boven stoan mossen. Niks veur mie!
Noa drij doage vroug k n mitkampeerder, woaras ik betoalen kon? ‘Ach wasz! Scheize! Hier brauchst Du nicht bezahlen!’
t Bleek, dat dat n kampeerploatse veur t volk west was.
Op t strand bie d Oostzee was dat wel even aans. Zwanzig D-Mark!
‘Ie waiten van wanten!’
‘Wie bitte?’
‘Ie hebben joe al nuuver aanpast!’
Dat was ook zo mit de vaileghaid. Noeit wuir hier stolen of inbroken… nou is t de orde van de dag!
Of dat de toeristen wazzen, of aigen volk is mie nait duudelk worden.
Van bruier wait ik, dat de Ossi’s over t algemain veul geld hadden…
Wollen zai n Trabantje of Wartburg kopen, den wazzen zai wel vattegdoezend Maark kwiet! En dat konden zai spoaren omdat baide an t waark gingen. Noa d aanvroag van n autochie duurde t den voak n joar of tiene, dat ze aan beurt wazzen!
Noa die Wende konden ze dat weerdeloze geld inwisseln veur westduurse Maarken en was ook doar t kapitalisme geboren!
Aarg jammer!? Elk zien mainen!
Bruier haar in dij tied n bult stress van aal dij Trabi’s, dij de centra van Hamburg, Lübeck inpikten. Zai smeten mit geld en de neerndounden haar n ter goud mit!
‘Ik ken ja nait meer op tied mien klanten beveurroaden!’
Noast hoesgeroad en klaar wuiren der ook veul BMW’s en Mercedessen verkocht.
Hou gek ken de ‘bling-bling’ joe moaken!
Volgens bruier vuilen der dou ook veul doden in t verkeer aan ‘d aander kaante’. Mit zo’n westduutse slee over dij strontwegen ging t ja veuls te haard!
Veur ons was t n haile ervoaren en n slim enerveernde vekansie!
Nou anno 2015 vroag ik mie voak oaf of t kapitoalisme doar inmiddels net zoveul vernaild het as hier bie ons?
Ik denk het! En dat te waiten, dut mie zeer!
Van pankouk noar Fricandellen…
k Mos vanweke noar dokter veur n gesprek…
Dat zit zo: ik haar last van de pillechies tegen chorestorol.
Veul piene in de gewrichten en doar was k bepoald nait blied mit.
Staarker; k Heb ze van gramnieteghaid stoanloaten en dat leek dokter nait zo verstandeg…
‘Zal best, maar ik heb ze gekregen ter voorzorg…’ was mien reactie.
In d wachtkoamer zatten twij doames, dij nait hail proatsk wazzen…
Dus, mor wat in t rond kieken en folders lezen.
Noa n zetje kwam der n nogal stevege ‘boy’ in.
d Ogen wat troanderg en zo hai zee: ook kolle handen.
“t Is kolder as k docht”, zee e en wreef zok zien kolle handen.
“Ook even n apeekaatje?” vroug ik.
En dou kreeg we op nogal n haarde toon te heuren, wat hai wel nait aal haar:
Choresterol, zuker, reuma en nog hail wat meer! En… veuls te zwoar!
Mor dat haar n wie zulf al wel zain!
“Laive tied, dat is nogal wat! Mout je joe ook spoiten, vast?”
“Zes moal doags! En oafvalen! Das nait zo makkelk, mor k heb der al wel tien kilo oaf in drij moand! Ik at nogal vet en doar ben k mit an t mindern! Helpt echt!
t Was ook wel bar, houveul of ik at. As k om zes uur op berre ging, zette moeke mie aait n schuttel mit fricandellen op t nachtkaske….” “Om zes uur al op berre?”, vruig ik schrikkend.
“Joa, en den knabde ik der even twinteg fricandeltjes deur”, zee e laachend.
“Ik lach der om, mor t is vanzulfs wel n beetje belachelk!”
“n Beetje?” raip ain van d vraauwluu, dij aans nog niks doan hadden as luustern…
“Joa, n versloaven he! Heb ik ook heur! k Ben al dik zeuvemteg joar an de tebak. t Veurdail doarvan is, dat je der nait echt dik van worden…”, zee ik.
“En nait groot he! Bist mor n luttje schietertje!”. En hai schotterde van t laachen.
“Ik ben van veur d oorlog en dou kregen wie voak pankouk mit n beker zegemelk! En k leuf verduld, dat dij zegemelk veuraal, mie deur t leven holpen het!”
Wat de baide vraauwluu van ons gesprek docht hebben, ken je gissen!
Dat dokter zien mainen der over ook nait echt positief west is, ken k mie best begriepen!
Mor dokters hebben ja n eed oaflegd, dat zai mensken helpen zellen…
En of dat nou gruinen, blanken of swaarten bennen, moakt nait oet!
Versloavens valen doar ook onder, net as soorten geleuf!
Schier dus, davve dokters hebben!
God zegen joe!
In Amerikoa was t nait van de locht bie t aantreden van Trump as president…
Mit zien dikke proellippen gooit e ter an d lopende baand oet : Go bl… Y…
Zai zeggen t doar dus aans, mor dat vin k nait passen in n Grunnens stokje.
Ik vond t wel n beetje veul, as k eerlieks ben.
Mor ja, k ben den ook nait ‘christelk’ ! (Althans gain kerkganger)
Nee, om eerlieks te wezen, hol k nait van dat gedou.
Volgens mie mainen zai t ook hailndaal nait, want tiedens de kampanje en noa zien aantreden wazzen d aandern apmoal mieskasters, dij der niks van moakt hadden. (heb Joen noasten laif as joe zulf!) Ja, ja!
Den heb k t hier vanzulfs over Trump en Clinton en… God zegen hom echt: Obama!!
Obama is hail aans. Al gaf e ook dudelk te kennen, dat Trump zien zegen veur t presidentschop nait van boven kommen kon en zok doarom inzette veur Hillary.
Al ben ik ook wars van Trumps goare oetsproaken, en vuil ik totoal gain verwantschop mit zoks luu, toch mout mie t van t haart, dat ik ook totoal gain aanbidder ben van aal dat vrome gedou dij summege van zien veurgangers verspraidden!
k Nam soms t woord ‘Godverneukers’ wel ais in de mond…! (noa t aanzain van n debat op tv).
Mooi proaten, en achter d rogge om d aander verneuken of beschimpen !
Dat is toch vluiken in d kerke? (Go… bl… Y… ! Hou duur je!)
Vluiken heurt nait!
En veuraal nait op zo n menaaier…
Dat was CDA-man van d gemainteroad in Scheemde mit mie ains.
Hai vertelde, dat ze bie elke vergoadern van zien club aait in gebed ‘veur’ gingen.
Op n oavend haar hai dat doan en noa t woord amen, ging t loos!
De aine schampte en roddelde nog meer as d aander over n collega!
Ik ben dou stoan goan en heb zegd, dat ik noeit meer ‘veur’ goan zol! ‘Dat nuimen ie christelk? Schoam joe!’
Hai gaf mie te kennen, dat mien woord godverd… hom gain vreugde brocht…
Mor wat dij luu mie doar flikten woog veur mie veul zwoarder!
Dat nuim ik vluiken in de grofste zin van t woord!
Noa dij oavend kon ik loater t nog beter mit hom vinden!
Wie begrepen n kander!
t Zol schier wezen, as ze in Amerikoa d zulfde kaande opgingen!
Toch mor even din…:
Got bless joe!
En… noeit meer vluiken in d kerke!
Hunebettie punt en el
Mit toal kin je speulen…
Al joaren meel ik inmiddels mit mien nicht (Bettie) oet Roon.
Vandoar de titel van dit stokje.
Zai is ook gesjameerd van dialect.
Zit hom in de genen, vast?
In t begun, dat wie besloten mekoar zo nou en den te meelen, heb ik pebaard mien Roner dialect te broeken (wat dou slim stoer was!)
k Was der al zesteg joar vot!
Bettie, alias Hunebettie, nichtoetroon en zuks meer zol den in t Grunnegs schrieven.
Inmiddels is dat n beetje verwotterd en douve net as t oetkomt.
Dit onder t mom: aal wat mout is minder mooi!
Veurege moand kregen wie in d kop om ook ais Westerkwartiers te perbaaiern… Heurt verdomt schier en t leest ook nog goud! (en.. t klinkt wat vrundelker as t aander Grunnegs) sorry heur!
Ie mouten waiten, dat wie baide op de grens van Noordenveld en Westerketaaier geboren bennen en dus van baide dialecten wel wat mitkregen hebben.
Bettie is geboren an de Heuloan -de weg noar t Laikstermeer- en ik an de Leeksterweg, 100 meter wieder.
Achter ons hoes hadden wie De Natuurschoon, geweldeg veul bos mit vievers, doevetil, hertenkamp enz.
n Woar oard veur tieners om te speulen en heur woare ‘ik’ te vinden.
Aan d aander kaante van d stroate was de weg noar t meer. (Nou Meerweg, in ons tied : Heuloan) n Kilometer of drij vaare.
In de Noordmannen van n poar weke leden, gaf Wiebe Kleinstroa aan, dat hai in zien jeugd aait mit pa en moeke kampeerde bie t meer an stadskaante. Den voarden wie mit t bootje noar Cnossen aan d aander kaante.
Dat was mien mooiste steetje op oarde! Zee Wiebe.
Heb k geweldege herinnerns aan!
Leekstermeer
Cnossen jr. aan ‘ons’ kaante van t meer mos dat beoamen. ‘Ik ben hier geboren en inderdaad: t is ook mijn mooiste plekje van de wereld!’
Over heur oetsproak was ik nait verboasd…
Wel blied!
‘Dat is mien jank west om elke bod, as ik vrij was trogge te goan noar mien geboortestreek!’ Docht ik.
Nietap t mooiste steegie in de wereld!
Gain wonder, da k zo zaik wuir, dou wie der vot wazzen!
De Natuurschoon.