Zweep, Ineke

Het knusse winkeltje haar de taand des tieds glorieus deurstoan. Het bevond zoch in ain van dai stroaten rond het centrum. Het was nooit moderniseerd.
Alles was nog het olle. Het was ain klaain winkeltje en van onder tot boven volpropt met van alles. Van jarretels tot hupzelen en van knope tot elastieken kouzen. As ons pabbe ain boezeroentje neudig haar den kon hai doar misschain ook wel terechde.
Het winkeltje stroalde ain bepoalde rust oet as je der binnen kwamen.
Moeke en dochter stonden soam in de winkel. Zie konden de klandizie soms net aan. Der kwamen veul vaste klanten.
Het waren veural oldere minsen. Veul klanten kwamen der veur ain rits of knoop of pebaaiern het te kort aan wol zo goud meugelk op te lossen. De doames namen veur elkenain de tied. Ze muiken ain proatje en zöchten ondertussen de juuste knoop of ain koartje vaailighaidsspelden.

Het was ain deurdeweekse dag. Der waren nait veul klanten in de winkel. Moeke en dochter waren elk op ain gemoudelieke menaaier bezig.
De winkeldeur ging open en der stapte ain man noar binnen. Hai had zoch nait schoren. Der zat ain scheur in zien regenjas en hai druig cowboyleerzen.
Mor hai stond netjes op zien beurt te wachten tussen doames van middelboare leeftied.

Der was wat vrumds aan hom. Hai keek steels noar de moeke. Iedere keer as dai opkeek flitsen zien ogen weg. De dochter had hij ook al ain poar keer aankeken. Zie zag ook dat hai elke keer noar heur moeke keek.
Zie kreeg der de kriebels van. Ze vond hom mor ain roare snokkel.
Ze wuir der ruierig van. Dai vent mos de winkel oet.
Toun ze weer ain poar klanten holpen haar luip ze noar hom tou en vruig “Woar kin ik joe mit helpen”?
Heur vrundelke lach mokte hom onzeker. Hai leek teleurgesteld. Ik zuik aigenliek ain raime, antwoorde hai.
Dai verkopen wie nait, zee het wichhie.
“Jammer”. Hai keek heur langer aan dan neudig waz. Weer gleed zien blik opzie noar de moeke. Toun keek hai de dochter weer aan. “Nou, bedankt veur de muite”. Hai draaide zoch om en verloat de winkel.
Het wichhie keek hom even aan. Zie was opgelucht dat dai roare kwast vertrokken was. De mouder waarp ain körte blik deur het roam. Heur ogen touknepen asof ze zoch iets trachtte te herinneren.

De man luip langzoam de stroate oet. Veur zien ogen brandde het beeld van het winkelwichhie.
Dat was dus “zien dochter”. Wat ain oardig wichhie. Allendig woz zai nait “dat hai heur voader was”. En heur mouder mocht der nog aaltied wezen. “Wat ain stok”
Hai zol heur nait meer lastig vallen. Achttien was ze toun ze dat oaventuurtje hadden met heur baiden. Hai en heur moeke!!
Toun hed hai het nait aandurfd en heur ieskold in de steek loaten.
En nou was het te loat.
Zie leefden in ain andere wereld. Hai zol er nooit aan winnen.
Op deurrais had hai ze even willen zain.

Aan het inde van de stroat wachtte ain opzichtig geklaide, fel opgemoakte vrouw.
“Gevonden wat je zocht, schat”?
“Ze hadden het nait”, antwoorde hai kört.
Ze gaf hom ain aarm en soamen steveln ze dai drokke winkelstroate weer in.
Het was ain weerzain veur even!!!

Dit verhoal kreeg daarde pries bie de Grunneger schriefwedstried van Menterwolde.

De mooie, bliekboar net vaarfde wachtkoamer zit barstendevol as ik met mien kadde noar binnen goa.
Minsen dij der al zitten kieken ons verbaldereerd aan.
Woarom?? k Wait t nait. Wie kommen toch allemoal veur t zulfde.
“Goidag”, zeg ik terwiel ik deure achter mie dicht trek.
Sommege mommeln wat terogge wat woarschienlek n groutnis veurstellen mot.
Aandern holden zok wiezelk stil.

Ik blief bie deure stoan om te kieken woar nog n stee vrij is. Nee dus. Gain aine geft kloaregheid, om ploats te moaken.
Ik blief mor stoan totdat der weer n ploatse vrij komt…
n Old vraauwtje kikt in mien mandje en zegt “Hai is zeker nog nait zo old, he?”
Woarop ik beetje zeg: “Nee, …, dizze kadde is nog mor tien joar”.
t Minske gaait gaauw weer rechtop zitten en kikt soetereg noar boeten.
Woarschienlek vanwege mien opmaarken.

n Wicchie met n knien hed grode muite heur laagen in te holden.
Ik kiek in t ronde. Typisch n wachtkoamer, denk ik.
Aan mure hangt n poster woarop staait: ‘commandeer je hond en blaf zelf’, wat zeggen wil: ‘Doe hest mie niks te bevelen.”
Jammer dat ik gain hond heb, mor ik zai ook nog n ploade van n kadde.
‘Bind een kat voor je knieën en je hebt vier ogen’. Doar zit wel n zekere woarhaid in.

Onbegrieplijk dat der juust vandoage zoveul minsen binnen dij dinken dat ze zo neudeg noar daaiernarts mouten.
Kinnen dij baisten nait op n aandere dag zaik worden.
Mien kadde begunt al onrusteg te worden en bie leutjen binnen wie zo n uur wieder… Dat kin wat worden.

Ik observeer de wachtkoamer en wat er in zit.
Ik zai n deursnee bevolken. Links in d houke zit n gewone man met zien zwaarde hond dij hom aankikt met baangeghaid in d ogen.
Wiederop zit dat wichhie met heur knien dij mie aankikt asof ze zeggen wil. ‘Zeg ais wat!!’ Mor op dit mement wait ik verder niks te zeggen.
Wat is der nou mooi aan n wachtkoamer. Niks!!!

Het olle menske begunt te proaten. “Mooi he zokke daaier. Je hebben der n hoop plezaaier aan mor as ze zaik worden!”
t Hek is van dam!!! Ze koakelt aan ain stok deur. De helft verstoa ik nait.
Het is n aander dialect as mienent. t Is net n jukebox van vrouger. As je der kwartje ingooien speulde d’haile tied deur. Nait te stoppen.
Ik denk bie miezulf: ‘hol toch ains op’.
Totdat n aander mens ingript en zegt: “Mooi weer he.”
Tot grode hilariteit van d aandere minsen. En din is t weer stil. Hail Stil!!

Aan de aander kaande van baanke zit n kroan van n vraauw met heur zeuntje en klain katje.
t Jonkje knipt zien kadde zowat fien. t Klain katje vind dij grode zwaarde hond doar in d houke wel wat!!
Ze dinkt: ‘ik heb mie nou laank genog stil holden’.
Mor zo denkt dij grode hond der ook over. Hai blaft en vertelt t jonge katje dat hai nait te vrijposteg worden mout.
Kadde is weer stil.

t Òlle vrouwtje heur zogenoamd geheurzoame teckel begunt te keffen. As der aine begunt mit lawaaai willen ze aalmoal wel.
Hai keft al mor deur. Hai wait nait van opholden wat t vraauwchie ook zegt.
Mor op n gegeven moment kikt het vraauwchie hom hail streng aan en zowoar hai luustert.
Hai kiekt heur aan met zien grode ogen en geft gain kik.

Ondertussen binnen der al weer wat minsen weg oet de wachtkoamer.
Het olle vrouwtje mit heur teckel gaait noar binnen . Op n gegevn mement heuren wie in wachtkomaer n enorm gekef oet spreekkoamer. Het teckeltje word vergraimd is mien eerste gedachte.
Mor t stemmegie van t olle vraauwchie ropt, “Koest”. De teckel wait nait van ophollen.
Noa zo’n drij menuten is t inains stil. ‘Volgens mie is teckel nou hartstikke dood’, denk ik bie miezulf, t is moesiestil.
Din heur ik het gerinkel van de kassa.
Deure van spreekkoamer gaait weer open en vraauw komt noar boeten met t teckeltje, mor dit keer is hai stil…
Ze zegt wat ik al docht: “Weer n kilo lichter”.
Hai is inent en … nait vermoord!!!

t Jonkie met zien knien gaait nou noar binnen. t Blift hail laank still! Wat zol zok doar òfspeulen achter dij deuren?
d Ogen vaalen mie zwoar en ondertussen miemer ik weg. Ik zai dat dij daaiernarts komt met n hail grode spuit om mien kat zien joarliekse inenten te geven. Zo’n grode spuit. Hai gaait der aan de aine kaande in en komt der bie zien steert weer oet.
Ik schrik wakker, schienboar haar ik even dreumd. Deure gaait weer open.
“Volgende”, heur ik!

Ondertied is wachtkoamer al zo goud as leeg. Heb ik wat mist?
Nog n keer, “Volgende”.
Ik bin aan beurt. Verbaldereerd pak ik de kaddemand en loop noar binnen.
“Goidag”, zeg ik en zet t mandje op d operoatsietoavel.
“Hallo”, zegt de daaiernarts, “Wat is noam van kadde?”
“Zien noam is Joris, dokter. Hai komt veur zien joarliekse inenten.”

De assistente pakt koarde uut koartenbak.
Ondertied het daaiernarts n spoide pakt en ik hoal Joris oet zien mand. Daaiernarts vuild over zien buuk, kikt in zien oren en luusterd even mit zien stethoscoop noar zien longen en t haart.
Din pakt hai d spoide en drokt nale in zien vel. Hail bedoard.
“Rustig mor”, zegt hai tegen Joris.
“Zo, kloar al weer”, zegt daaiernarts en strikt kadde over rogge.
Joris led t rusteg over zok hìn goan.

De assistent het reken al kloarmoakt en ik betoal.
“Ik wìns joe n goie oavend”, en terwiel ik deure achter mie dicht trek denk ik, ‘Weer n joar wachten veur de volgende … wachtkoamerblues!!!’

Nooit bin ik meer troost
den toun ik onder dien takken,
noar laifde zöcht en von.
Doe hest mie omaarmd en mie zegd dat t allemoal wel met vuil en
dat t leven de muite weerd is.
Dat overgoave t sleudelwoord is

Ik vleide mie tegen dien staarke stam
en was in n hail aander wereld.
De wereld van laifde en begrip,
mien troanen vluien,
Mor t wazzen troanen van
gelok en tevredenhaid

Nooit was ik zo stil, van gelok as op dat moment,
toun alles goud was en dien kracht,
deur mien oadern stroomde.
Wie waren verbonden in tied en ruumte,
ik mis die en zuik aal mor weer
noar dij olde iek,
mor dij is nait meer.

Vrouger, den proat ik over zo’n daartig joar leden woz je soms nait wat veur kattekwoad of je oethoalen zollen.
Kattekwoad…. of DROAKEVLAIGEN.
Dat was in dai tied noameliek ook al mode. Tegenwoordig hebben ze van dai kant en kloare SUPERSONISCHE VLAIGERS in allerlei kleuren.
Mor toundertied muik je zo’n droake zulf.
Soms waren je doar de haile dag mit bezig. Mooi tiedverdrief.
Der wuir hail veel aandacht aan besteed. Mor ten lesten was het resultoat er ook noa.
t Mos ain grote vlaiger worden met ain lange steert. Mien bruier en ik hadden er veul tied aan besteed.

Wie hadden natuurliek veul roemte neudig omdat het zo’n grote was.
Aan de raand van het durp waren veul wailanden en akkers. Dat nuimden wie vrouger HET VEEN, hail vrouger was dit noameliek het echte veen.
Wie op stap noar het veen. Alles wuir in gereedhaid brocht.

Der zat ain hail lang touw aan, ik hail de vlaiger omhoog, nou mor wachten tot we de gooie wind hadden.
Toch schrokken wie er wel van, het was zo’n grote vlaiger worden.
Op ain zeker moment ropt mien bruier: lot hom mor los.
Droake ging langzaomerhand omhoog. Het was ain kosteliek gezicht, zon grote droak dai langzoamerhand aal verder steeg.
Wie loaten het tou aal mier vieren. Hai ging hoger en hoger.
Ik ruip tegen mien bruier, nait zo hoog, kinst er gain boas meer over worden.
Hai steeg mor en hai steeg.
Van dai grote droake bleef ain hail klain stippie over in de locht. Hai danste er over.
Hai had er wol schik in, dai droake.

Er kwam inains meer wind opzetten. Ik denk: dat gait nooit goud.
Op ain gegeven moment was het KNAP!!
Het taauw was knapt. Deurdat hai aan ain hail lang tou zat zaailde hai steeds meer oaf.
Zuchts nou wel, zee ik tegen mien bruier, nou hest de poppen(vlaiger) aan het dansen.
Toch hadden wie er behoorliek schik in.
Hai was zover oafzailt dat wie hom nait meer zagen. Droake was in gain velden of wegen te bekennen.
Nou zeg ik tegen mien bruier: Wie zallen wel op stap motten en kieken woar dat ding terechte kommen is.
Wie op de fiets gestapt. Naargens dai vlaiger.
Ik ken mie toch nait veurstellen dat dat ding in het durp beland is, zegt mien bruier.

Inmiddel s waren wie in het centrum van het durp belandt.
Zain wie doar bie kerk talrieke minsen stoan.En de klokken dai luuden.
Mot ja wel wat biezunders wezen, of nait!!
Wat is doar aan de hand. Het zal toch nait zo wezen.
En joa heur, wat was er gebeurt, je roaden het al. Onze droake was in de nok van de kerk belandt… en wel in het klokkenhuus. Het tou had zok verstrengeld om de klok, met het gevolg dat Muntendam op zien kop stond, de klokken luuden de haile tied al.

De gemainte en de koster mossen er aan te pas kommen om de klok weer te bevrijden. En… wie stonden er bie of we van niks wozzen!! Hou komt zon’n droake nou in dat klokkenhuus.
Innerliek hadden wie het nait meer.
Ain ding was zeker, we hadden DE STUNT van de dag hold en ook wel de KRAANTE denk ik.

Mooi verhoal nait… toch Woar Gebeurd!!

Netuur kin je heuren of zain en soms ook roeken. Geliek heb je doarbie n assosjoatsie met n landschap of herinnern van vrouger.

Bewust of onbewust kinnen wie altied reargeren op lochten dij op ons ofkommen. Onze neuze wordt regelmoateg prikkeld deur deurdringende geuren zoas vrismaaid gras, n dennenbos woar pas leden n buie vaaln is. Soms kommen der deur dij reuken herinnerns boven van n vrougere vekaanzie. De geur van de netuur geft joe wat aans as n bos bloumen, bieveurbeeld. n Bos bloumen nuimt men ook wel ains n roekertje, mor de netuur roekt noar meer. Gewoarworden is bie t roeken van netuur bie oetstek aan de orde.

Ook perbaaiern wie wel ains dij lochtjes in ons hoes te moaken deur geurkeerzen of potpourri in allerlei geuren. Dat is vanzulf zuvere noamoak.
Aigentliek binnen dij geuren in de netuur beduild veur insecten dij noar de nectar lokt worden, om doarnoa t stoefmeel van de aine stamper noar de aander te brengen. Kamperfoelie is doar n veurbeeld van. Snachts moakt zai gebruuk om heur geur oet te zenden noar vlinders en kevers. Waiten joe traauwens dat n geurende kamperfoelie op t nachtkassie joe aangenoame dreumen bezörgen kin. Geliek oetpebaaiern, zol ik zeggen.

As ie soms bie zee binnen den kin t wad bie leeg woater joe ook n spesioale geur geven. Nait echt lekker, mor wel roekt t noar vrijhaid en ruumte.
Geuren oet de netuur hebben voak n rustgevend effect. Tegenswoordeg stoppen ze allerlei geuren in schoonmoakartikelen zoas waspoeder en lichoamsverzörgen. Stonden ie din onder de does din ropt dat n bepoald gevuil op. t Aine middel ropt rust op. t Aander middel doartegen ropt energie op, misschain wel te veul!!! In dij middeln kommen geuren veur oet de netuur zoas lotusbloume, kaarzen bloesem, sering of lavendel.

De netuur het onweerstoanboare krachten dij joe prikkeln kinnen en activeren.
Ze moaken dat wie volop genieten kinnen van dij omgeven woar wie op dat mement binnen.
Nou, dit was weer ain proatje jawel… over de NETUUR dij ons altied weer boeit.