Molen van der, Nane

Buren binnen op vekaanzie en Thomas zel op heur tuten pazen. Zörgen veur wotter en vreten. Aaier dij legd worden, mag hai mitnemen. Dat, Thomas der op òf, hìnnen vouern en dou vot kieken of zai ook legd haren. Verdold, roak! Twij mooie dikke aaier lagen der al op Thomas te wachten. Dat beloofde ja wat ien paan.
Dou Geeske aaier om mirregstied even opbakken wol, sloug zai eerste aai kepot op raand van paan. Zai keek maal op. Aai was mooi broken mor der glee niks oet, paan ien. ’n Kaalkaai,’ raip zai en gaf Thomas op zien kop.

(noar n old foabeltje)

Laankmanstieden heer zagen oelen al ales ien veuroet. Mìnsken vergeten veul ien loop van tied, mor daaier nait.
Ais kregen Oarend en Gier drokte. Zai zollen op leven en dood stried levern.
Gier ging eerst noar Oel tou en vroug hou of stried òflopen zol.
‘Doe zels t ter tou doun,’ zee Oel.
’Woarom hestoe mie nait op tied woarschaauwen doan? Nou is t ja te loat en mout k vechten.’
Laip zo òf as Oel zegd haar, mor Oel haar verwiet ontholden en van dij tied of aan woarschaauwt Oel as dood op loer ligt. Luuster mor: ‘Dood, dood, dood!’

Buren hebben nije hìnnen ien hok. Ollen legden nait meer en mozzen vot. Nije hìnnen leggen al. Schane genog nait ien nustkastje, mor haldaal achter ien t klaaine hokje, doar je bloots kroepend bie kommen kinnen. Zodounde zit buurman sums onder kippestront as hai aaier te pakken het. Mor nou is t kloar. Hai het twij plestieken kunstaaier ien nustje onder klep legd ien hoop dat hìnnen dij aanwiezens deurhebben. Plestieken aaier binnen nait van echt te onderschaaiden. En verdold … hìnnen hebben t deur en volgen aanwiezens op, mor ain vertikt t en blieft heur aai achterien hok leggen.

‘Hou haiten ie ook weer?
k Nuim mien noam. ‘Geft niks, overkomt mie ook geregeld.’ Heb niks ien smiezen tot hai t vannijs vroagt.
’Slim toch dat k joen noam vergeten bin.’ Wie proaten over t weer en t liekt hail nuver mit ol tot e zegt ,’Joa, bin leste tied op biesterboan, vraauw zegt oaderverkaalken. Maal hur, dou t nait mit opzet, ales is vot, zoveul mooie herinnerns. Apmoal verswonnen. Mor nou goa k op hoes òf noar vraauw tou.
Dij is ook al n zetje zo mor vot. Mooi davve even proat hebben. Hou hait ie ook weer?’

Buurman is n driftkop. Mainsttied kaalm, mor bie tegenwiend wordt hai kwoad
en het gain geduld. Hai is aaltied aan sleudeln mit motors en ploffietsen.
Raif ligt din hinterdetwinter, mor hai kin t zo pakken as hai t neudeg het.
Tegenworreg binnen kiender ook aan sleudeln. Dij bruken pa zien raif
vanzulf en leggen t nooit weerom op goie stee. As buurman n sleudel
nait vienden kin, wordt e glìn ien hakken. Begunt te ragen.
Even loater springt hai op motor en dat noar Gamma tou, hom n nije
sleudel hoalen. Weerom bèlkt e: ’Gaait van joen aarvenis òf!’

Adrie kon goud leren en zol noar hbs, mor meester zee dat t vaaileger was eerst n joar noar ulo. Kloar. Ging hail goud. Ìnd van t joar zeden ollu dat jong noar hbs tou zol. Ulo-directeur von t mor niks. ‘As aal mien goie leerlingen noar hbs goan, hou mout t din mit ons ulo? Nee, jong is hier beter oet’, vertelde hai ollu. Zai waren al sikkom om dou zai heurden dat directeur zien aigen kiender aal op hbs zaten. Joa, himd is noader as rok. Adrie zien bruiertje is joar loater votdoadelk noar hbs goan.

(noar n overlevern)

Gemainteroad vergoaderde. Börgmeester mos kieken of elkenain der was en tèlde koppen. Mozzen aacht wezen. Hai tèlde der mor zeuven. Siktoares tèlde dou noa, mor ook hai vergat homzulf. Doarom kwam ook hai mor op zeuven aanwezegen oet. Roare boudel. Hou nou? Börgmeester kreeg dou n slim idee, doar was e ja ook börgmeester veur. Elk mos van hom vinger ien waike kouflotter steken dij veur gemaintehoes op weg laag. Din huifden zai bloots goatjes ien koufloater mor te tèllen. En zo ging t. Goatjes werden tèld en der wazzen aacht. Vergoadern kon begunnen. Stonk aal n beetje ien roadszoal.

(noar n foabel van Aesopus)

Twij kammeroaden laipen bie pad en weg, dou der zomor n dikke beer veur heur op pad ston. Ain van baaiden moakte dat hai boom ien kwam en verkroop hom tussen takken. Aander zaag dat e nait meer votkommen kon en lait hom plat op weg valen. Dou beer hom mit snoet bewoog, hil kerel oam ien en dee asof hai dood was. Beer ging der aal snoevend al gaauw van deur, omreden der wordt beweerd dat n beer nooit gain dooie prooien vret. Dou beer wied genog vot was, klom aander kerel te boom oet en vroug kammeroad wat of beer hom ien oor fluusterd haar. Dij zee: ‘Hai gaf mie goie road om nooit weer mit n kammeroad op pad te goan dij joe ien steek let as ter gevoar is.’

Woarachtege vrundschop komt eerst goud aan t licht as ain gevoar lopt.

(noar n foabel van Aesopus)

Holthakker laip ien t bos. Hai was op zuik noar n nije stoal veur zien heksebiel. Hai haar al veul holtsoorten oetpebaaierd, mor aaltied brak stoal van biel hom òf as hai aan bomen omhakken was. Hai keek hier en doar, mor kon nait recht goie toaie holt vienden. Dou vroug hai bomen om road. ’Waiten ie ook welke holtsoort k neudeg bin veur stoal van heksebiel dij nait votdoadelk brekt?’
Bomen dochten noa en zeden dou dat hai doarveur mor t beste holt van oleander nemen kon.
Dat dee holthakker. Mit staarke bielstoal der ien ging hai dou mit zien heksebiel aan bomen kappen ien zulfde bos. Duurde nait laang of ale bomen wazzen omhakt.

t is hail dom om joen slimste vijand te roaden.

Gezienus haar n beste koppel schoapen. t Waren haile besten en hai haar t ter aaid best mit had, benoam dou der nog n dikke subsidie op ooien geven wér.
Leste tied ging t wat minder. Of en tou was der n schoap zaik west en Gezienus was nait recht blied mit nij veearts. Von e mor n wieze jongkerel. Wis alles krekt even beder as boer. Nait dat e n minne veearts was, dat leufde hai nait, mor Gezienus mos nog aan hom wennen. Òl veearts haar hom veul beder legen mor dij was der mit stopt ja.

Dou nij veearts n moal kwam en zee dat e ale schoapen spuiten mos tegen blaauwtong, kraabde Gezienus zuk ais achter oren en zee dat e dat nait wol. Zien schoapen waren gezond en hai docht nait dat ze zaikte, doar veearts t aal mor over haar, kriegen zollen. Hou of t wieze kereltje ook proaten dee, Gezienus zien nee bleef nee. t Ging nait deur.

Soavends kwam veearts òl veearts tegen op n joardagsveziede en waaigern van Gezienus kwam vanzulf ook aan bod. Hou of dat hai der mit aan mos, vroug veearts.
“Zel ik ais noar Gezienus tou goan?”, onnaaierde òl veearts. “Licht dat ik hom wel beproaten kin”.
Nou dat mos din mor en volgende dag òl veearts hìn.
Eerst wol Gezienus der vannijs niks van waiten en dij nije veearts was mor n wiezege kurendriever, von hai.
Dou ol veearts dat heurde onnaaierde hai: “En as ik dij spuiten nou ais geef, mag t din wel?”
“Begun votdoadelk mor”, zee Gezienus. “Baisten mouten mie toch nait zaik worden, nait din?”

Òl veearts het rest van dag lopen te floiten en Gezienus haar zien slinger der ook aan had.
Hai docht dat bosschop wel aankommen was bie nij veearts.

(noar n foabel van Aesopus)

Baarg was n moal drok in de weer. t Ging der nogal om weg. Veul gerommel, n bult keboal en n hail gestèn. Dat kon elkenain ien de buurt dudelk genog heuren en t ging mor deur.
Daaier kwamen overaal vandoan om te kieken wat of ter loos was. Baarg rommelde en stènde
mor deur en lu waren schietensbenaauwd dat ter wat slims gebeuren zol, n dikke ramp.
Dou kwam der opins n moes te baarg oet zetten.
‘n Bult gegier en n beetje wol,’ zee Velenk, dou schoor e n swien.

*Velenk= Veleng= ain oet Westfoalen. Werden ook Hannekemaaiers of Lipskers nuimd.

(noar n foabel van Aesopus)

Waalneut en appel haren roezie over vroag wèl of mooiste van heur baaident was. Ging der orreg om heer. Dou kwam stem van brommelstroek vanoet heeg achter waalneut en appel. Hail aigenwies klonk t: ‘Willen ie wel ais opholden mit joen gesnak hou mooi of ie binnen doar ik bie bin. As ie mie zain wait ie ja votdoadelk wel of t mooiste is.’

Der is aaltied boas boven boas

(Noar n foabel van Aesopus)

t Haar boer al tiedstieden tegen zeten en nou dat t dik winter was mit veul snij en ies, was alles vroren. Hai kon der hail nait meer oet kommen en etendrinken hoalen. Dou t eten apmoal op was, slachtte hai eerst schoap en doarnoa sik. Dou e dij opeten haar, was t nog gain deu en onnaaierde hai dat os der ook aan leuven mos. Mor ook os opeten mouk nait dat t weer beter wer en boom van vlaaisvat kwam vannijs ien zicht.
Boer zien honden zagen t aankommen en zeden tegen nkander: ‘t Is tied der vandeur te goan, van as boer zulfs zien os, dij aal t waark veur hom dut, nait spoart, hou kinnen wie din verwachten dat e ons wel spoaren zel?’

Ain dij zien aigen femilie min behandelt as t tegenweert, kin nait op vertraauwd worden.

(noar n foabel van Aesopus)

Boer dee netten over zien nijs ienzaaid laand en vong der n koppel kroanvogels, dij der op òfkwammen om zoad op te vreten, ien. Zat ook n aaiber maank en dij brak zien poot ter ook nog bie. Aaiber smeekte boer hom te spoaren. Hai zee: “Moak mie nait dood boas en loat mie goan. Mien broken poot mout joen meelie toch opwekken. Boetendes bin k gain kroanvogel mor n aaiber; n vogel mit n goud kerakter dij haard waarkt veur zien ollu. Kiek ook noar mien schiere veren. Dij lieken haildaal ja nait op dij van n kroanvogel”. Boer laagde haardoet en zee: ”Dat kin din wel zo weden, mor ain ding wai’k sekuur.
k Heb die tougelieks mit dizze kroanvogels, dij rovers, vangen doan en doe gaaist ter ook tougelieks mit heur aan”.
Boer moakte körde metten mit kroanvogels en aaiber en zee: “Soort zöcht soort!”

(noar n foabel van Aesopus)

Boer ovverde vet swien aan Hercules, dij hom n moal red haar oet klaauwen van n laiw. Swien was eerst grootbrocht mit gaarst, hail veul gaarst en doardeur was baist lekker vet worden. Dou swien ovverd was, haar boer nog gaarst over en hai docht dat hai dat nou mooi aan ezel opvouern kon. Mor ezel vertraauwde t nait. Hai wis ja dat swien vetmest was mit gaarst en dou ovverd. Tegen boer zee hai: ‘Neem mie nait kwoalek boer, k bin wel zo slicht as n ezel betoamt, mor as k aan swien denk, din bedank k mie veur gaarst.’

As ie wat vergees kriegen, wees der din zeker van dat ie der loater gain spiet van kriegen dat ie t aannomen hebben.

(n foabel van Aesopus)

n Koppel gaanzen zat op boer zien laand om nij zaaid jonge koren op te vreten. Boer pebaaierde heur te verjoagen deur mit lözze vlodders te schaiten. Jacht op gaanzen was ja verboden.
Eerst vlogen gaanzen votdoadelk vot as der schoten wer, mor dou zai der achter kwamen dat t bloots geknal was en wieder niks, bleven zai gewoon zitten te vreten.
Dou wer boer zo duvels dat e aal hoagelpetronen ien t geweer dee. Doarmit schoot hai haalfschaaid van gaanzen ien ainmoal dood.

Dij nait luustern wil, mout mor vuilen.

(noar n foabel van Aesopus)

n Boer von midden ien winter n slaang dij sikkom vervroren was. Hai haar mit baistje te doun; kreeg hom op aarm en hil slaang tegen zien borst om dij n beetje te verwaarmen. Slaang leefde al gaauw op deur waarmte en zien noatuurleke ienstinkt ook. Hai beet zien weldouner verniend en boer wer vergeven. “Oh”, raip boer mit zien loatste oam, “Dat heb k der nou van dat k meelie haar mit n onoabel*, ain dij zo veul kwoad dut.” Ie mouten n slaang ook nooit aan joen borst koestern.

*onoabel = slechterik

(noar n foabel van Aesopus)

Boer dij vergrèld was op vos, omreden dij stool zien hounder, kreeg hom op t leste te pakken en zol ol rover der ais goud van laans geven. Hai bon vos n stuk taauw dat e ien petreulie deupt haar aan steert en stak fik ter ien. Vos ging der mit braandende taauw aan steert vandeur en vloog boer zien korenveld ien. Koren was sikkom riep. Stro was dreug en wol aldernoarst goud braanden. Dat joar haar boer gain korenoogst.

Ie mouten eerst even noadinken eer ie mit vuur speulen.

(Noar n foabel van Aesopus)

Boer was old en doagen zat. Dou hai t ter ien haars sikkom tou doan haar, raip e zien zeuns bie hom en vertelde heur dat hai zien goldschat op t laand begroaven haar, mor hai zee der nait bie woar. Dou zeuns hom der noar vrougen, zee ol boer bloots: ‘Mouten groaven, mouten groaven.’ Dou was ol der nait meer.
Noa begraffenis gingen zeuns noar t laand tou en begonnen te groaven. Zai vonden niks. Dou aal laand omgroaven was, hebben zai der mor koren ien zaaid en doar kwam dikke oogst van. Noa oogsttied begonnen jonge boeren vannijs te groaven mor ook nou vonden zai gold nait. Der wer weer zaaien doan en ook dismoal kregen zai dikke oogst. Zai verdainden nog meer sìnten as t joar der veur. Eerst dou kwamen zai der achter dat heur ol heer heur op zien staarfbèr n haile wieze les mitgeven haar.

As ie goud aarbaiden, komt bestopte schat vanzulf veur n dag.

(noar n Griekse foabel)

Dou bok, dij bovenop baarg woonde, midden ien zummer vrezelk dörst kreeg omreden der was gain wotter meer op baarg, ging hai op zuik noar stee doar nog aal wotter was. Dat was wied ommeneden ien n ófgrond mit staaile wanden, doar n revierke stroomde. Aal hinneweer springend van aine op aander oetsteeksel ien baargwand kwam bok bie t wotter en dronk tot hai nait meer kon. Mor dou hai weer bie baarg op wol, kwam hai der achter dat hom dat nait lukte. Baarg was veuls te staail. Hai vroug vos om road mor dij zee: ’Oh doe dwoas, astoe lieke veul verstaand haars as hoaren ien dien sik din haarstoe wel noadocht ofstoe en hou ofstoe weer boven kommen kons, eer doe omdeel goan wast.

Ie mouten eerst goud noadenken en veuroet kieken eer ie wat doun goan!

(noar n foabel van Aesopus)

n Haile goie boogschutter ging baargen ien op zuik noar buit, mor aal daaier gingen der vandeur zo gaauw hai dichtbie kwam. Bloots laiw wol hom weerstoan. Boogschutter schoot vot n piel oet zien boog op laiw òf en raip: ‘k Stuur die mien bosschop zodatstoe waits wat of ter gebeurd as k zulf zulf mit die ien slag goa.’
Deur piel verwonde laiw ging der votdoadelk schietensbenaauwd vandeur.
Vos haar van n òfstaand toukeken en zain wat of ter gebeurde en raip tegen laiw dat dij wat moudeger weden mos en der nait bie eerste aanval oetrieten mos.
Mor laiw raip weerom: ’Kin wel zo weden, vos, mor as dij kerel al zo’n vrezelke bosschopper stuurt, hou kin k din aanval van kerel zulf weerstoan? Dat red k nait.’

Pas op veur lu dij joe op òfstand aanvalen kinnen.

Japie zien Grunneger Kroon gruide te groot. Zol ja schaande weden om appelboom om te hakken, dus hai wol dij wel slieten aan kammeroad. Dij wol boom groag hebben, mor din mos e mit grote kloet bie hom thoes òfleverd worden. Tja, hail gedou vanzulf, bult groafwaark en haile sleperij. Japie zien jonges wollen nait mithelpen. Zeden: ’Pa weer mit zien kuren. Kap hom toch om, man’.
Baaide schoonzeuns het hai der áál veur kregen, boom ligt al bie kammeroad ien toen. Dij mout zulf mor zörgen dat boom grond ien komt. Schoonzeuns hebben aalbaaident slim last van rug.

Hennie, wichtje van vief, ging mit ollu op veziede bie taande. Bie taande kregen zai kovvie mit kouk, loater n klokje veur manlu en limenoade veur aandern.
Om etenstied kreeg elk n bordvol soep. Was n best bord vol, mor hou lekker ook, Hennie kon t nait op.
Taande keek heur aan en zee: ’Opeten of ien buus!’
Hennie bedochde heur nait, kreeg bord ien handen en goot soep zo ien grote buus veur op heur sundoags klaidje. Het taande en moeke hail wat waark kost om smeerboudel op te hemmeln. Klaidje mos vanzulf wastob ien.

(noar n foabel van Aesopus)

Denneboom mouk loariks belaggelk, omreden dij zien nalen ien haars valen lait en hai mooi gruin bleef. Dou winter kwam, trok ter n dikke bui snij veurbie. Ien dikke loagen vil snij omdeel en dat op dikke takken mit gruine nalen van denneboom. t Duurde nait laang of takken van denneboom broken òf en boom ging der aan dood. Snij vil ook op takken van loariks mor dij wazzen ja koal en snij vil der zo weer òf en dat omdeel op grond. Loariks leefde gewoon wieder en bleef mor wazen.

t Is n bult weerd as ain hom aan omstandegheden wait aan te pazen.

(noar n foabel van Aesopus)

Mier paasde nait goud op en vil ien t kolle wotter van n stroomke. Doef dij net vanòf kaant oet stroomke dronk, zaag mier ien wotter drieven. Dij bedocht heur nait en gooide gaauw n grashaalm ien t wotter en mier kon hom der gelukkeg aan vaastgriepen.
Even loater kroop mier bie waal op en was red. Nog naauw bekommen van schrik, zaag mier dat n joager vanoet strevèllen zien piel op doef richtte om dij te schaiten. As de wiend kroop mier noar joager tou en beet hom ien hak. Dij schrok ter van en greep noar zien hak. Deur lewaai ien stroekerij schrok doef en vloog vlug vot.

Dij goud dut kin ook goud verwachten.

(n Gezienus verhoal)

Gezienus had aaid al zin had aan n bootje. Bootjevoaren von e schier en voak was e al mit zien kammeroad, dij n bootje haar, aan t voaren west.
Mor ja, n boot aanschaffen was nait zo stoer; aal dat ter bie kieken kwam vanzulven wel. Hai mos din plak hebben veur boot en aiglieks n karregie om boot noar t Schild te bringen en zoks wat meer.

Dou op n moal zaag Gezienus n lutje advertìnsie ien kraant: Stoalen roeiboot te koop. Tegen elk aannemelk bod.
Gezienus zaag zien kaans en hai der op of.
Vil nait tou. Iesdern boot zaag der nait best oet, der mós hail wat aan gebeuren. Mor pries was der noar en boetendes was der ook n kare bie doar boot op laag.
Noa wat hinneweer proaten wér Gezienus veur n poar honnerd gulden nije aigender. t Ding achter auto aan en hai der mit op hoes aan.

Omreden hai wol nog gain woord hebben veur kammeroad eer e boot schier moakt haar, wer boot ien t schuurke zet.
Doar was Gezienus weken laang bezeg om boot op te kalefoatern. Nije vaarf der op en boudel weer schier moakt.
n Hail kerwaai haar t west. Dou nog n schiere noam der op.
Wotterdriever vaarfde Gezienus der aan baaide ziedkaanten op.

Op n zundagmörgen, dou vaarf dreug was, wer boot weer op kare draaid mit lierke en Gezienus en zeuntje op rit noar t Schild.
Doar was t stoer om n goud plekje te vienden om boot van trailer of t meer ien te kriegen.
Op n duur dou t mor nait lukte om n goud stee veur tewotterloaten te vienden, wer Gezienus wat grèl ien hakken en hai dochde dat, as t nait wol zo as t mós, t dìn mor mós zo as t kon.
Hai keerde kare mit kont noar t wotter tou, n luk beetje schaif omdeel. Dou e nait wieder kon was boot nog wel meer as n meter van t wotter of, mor Gezienus dochde dat, as hai lierke lös gooide, boot vanzulf wel deur t gewicht omdeel t wotter ien goan zol.

Zo zegd zo doan. Lierslinger wer lös gooid en dij begunde votdoadelk rond te flitsen. Geliektiedeg schoot boot ook al achteroet van kare òf. Kloar, docht Gezienus, dat gaait ja mooi. Gelukkeg mor dat e n lien aan boot vastbonden haar, van dij gevolgen dat boot ter nait vandeur goan kon as e ainmoal ien t wotter lag.

Naauw haar e dat docht of boot kletsde op t wotter. Mor dou gebeurde der wat dat Gezienus nait gaauw vergeten zel.
Deur gaang doar boot mit omdeel van kare òf schoot en op punt ien t wotter deelkwam, schoot boot votdaodelk deur en dat onner wotter. Boot glee mor deur t wotter ien en was opins haildaal onder wotter verswonnen.
Omreden boot was van iesder kwam e ook nait weer bovendrieven.

Jong keek haildaal verhillerd en bleef mor roupen dat Wotterdriever zonken was. Gezienus was ook haildaal verbaldereerd. t Duurde nait laang of der ston ook al volk bie te kieken en te laggen.
Elkenain haar wel advies veur Gezienus hou of e boot weer tou t wotter oet kriegen kon.
Op t leste het der n kroan aan te pas kommen mouten om doekboot weer op dreuge te kriegen.

Lol was der dik of en boot het nog n toer laang ien schuurke stoan eer der ain kwam dij boot veur n prikje overnemen wol. Dat is dou deurgoan.
Zien kammeroad het e noeit wat verteld over mislukte tewotterloaten, mor n zetje loater kwam dij zo mor es even aan en vroug hom of e n moal zin haar om mit noar Den Helder te goan as doar weer n doekboot te wotter loaten wer.
Gezienus dochde hoast dat kezoat der n beetje bie kniezen dee, mor dat kin e hom ook verbeeld hebben.
Hai is mor gaauw over wat aans begund te proaten.

(Noar n old foabeltje)

Mus haar zès gaarstkorrels vonden en legde dij ien n schuddeltje mit wotter ien zun. ‘Wat dustoe doar?’ vroug moeske.
‘k Wil bier braauwen,’ zee mus.
‘Bier braauwen mit zès gaarstkorrels en n beetje wotter? Dat wil k wel ais zain’, zee moes.
Noa n pooske nam mus n stuk of wat slokjes van wotter en begon votdoadelk te waggelbainen en te slingern asof e doen was. t Zol toch nait woar wezen, docht moes.
Kat haar mus en bierbraauwerij al n zetje ien de goaten holden en dou mus dee asof e doen was, sprong kat ter op òf en zee: ’Hap!’
‘k Zaag t al wel aan kommen,’ zee moes, ’as ie joe veurdoun as ain dij ie nait binnen, gaait t aaltied mis!’

Joar of wat leden binnen knötwilgen bie sloot laans poot. Mainste stoaken binnen nuvere bomen worden, aal twij joar worden zai knöt. Veur hoes van kammeroad willen vaaier knötwilgen nait gruien. Gemainte het ter al twij moal nijen poot, mor t wil nait. Te dreug of te nat? Van veujoar binnen der veur daarde moal nijen hìnzet, mor k betwievel of zai t dismoal redden. Kammeroad zegt dat hai n dikke hekel het aan dij bomen veur zien roamen en is blied dat dij aalsmor dood goan. Dat heurend, wait k nou woarom bomen juust dóár nait willen.

Buurman van kammeroad is slim wies mit bomen, dus ook mit dij knötwilgen bie weg laans. Muit hom slim dat bomen bie zien buurman veur hoes mor aalweg dood goan. Nou dat ter nijen poot binnen, het hai bedocht dat hai wilgestoaken ale doagen mor even wotter geven mout.
Din mout t ja goud kommen. Dou man mie t vertelde kon k laggen nait loaten. Hai keek mie verbaldereerd aan en vruig mie woarom k zo laggen mos. k Heb hom mor nait wiezer moakt. Mout deur mie gain hikhakkerij maank buren kommen.

Dou Gezienus n jongkerel was en nog nait zo laang trauwd, haar e, dou e n moal wat te veul draank had haar, noam kregen dat e der nait ien spijde.
Elkenain wis zekerwoar dat Gezienus perool zien klôkjes kreeg, ook al was e noeit vernijs doen west.

On Moal, joaren noatied, viel ain van noabers oet t heugoul en brook zien bain. t Laip apmoal redelk goud òf en t haar n bult minder kind mor noaber mos vanzulf aal mit zaikenwoagen noar Groot Zaikenhoes ien Stad tou.
Gezienus het mitholpen dat man ien zaikenwoagen tild wer en dou dij op pad was noar t zaikenhoes, werren Gezienus en aander noabers dij mitholpen haren ien binhoes nuigd om eefkes wat te bekommen van alteroatsie.

Noaberske kreeg jeneverfles, gloaskes en n spoulkom tou kast oet en schonk dij vol.
Gezienus kreeg spoulkom vol mit jenever veur zet.
Dou hai vebaldereerd vruig woarom hai n spoulkom vol jenever veur zet kreeg zee noaberske: “Ie luzzen t ja zo aibels geern!”

(noar n foabel van Aesopus)

Drij daiven dij bie pad en weg omstruunden om wat te ‘vienden’, kwamen n löshaangend stuk taauw tegen op weg. Aan taauw zat n ezel vaast. Taauw konden zai wel bruken en namen t mit.
Onderwegens noar hoes tou kregen drij daiven ter over hou of zai dermit aanmozzen. Dat was noadat zai onnaaierd haren dat zai taauw vonden haren en dus ezel ook dij der aan vaast zat.
Aine daif wol taauw mit ezel votdoadelk verkopen veur wat zai der mor veur kriegen konden en sinterij verdailen. Twijde daif wol taauw mit ezel eerst opbewoaren en loater verkopen om meer sìnten te beuren.
Baaide daiven werden t nait ains, kregen dikke roezie en begonnen nkander op t leste te haauwgen. Ien tied dat baaide daiven nkander pak op pìns gaven, laip daarde daif vot mit ezel aan taauw.

Doar twij honden strieden om n bot, gaait daarde der mit vot.

(noar n foabel van Aesopus)

Drij honden lagen heur oet te rusten aan kaant van revier. Dou zagen zai doar opins midden ien revier n berevèl drieven. Dij wollen zai groag te wotter oethoalen, omreden beer was dood en din was vèl ja van heur. Dij konden zai mooi verkopen veur n bult sinten. Mor hou mozzen zai bie vèl kommen? Dat wer n hail geprakkezaaier. Op t lèst namen honden besloet om wotter oet revier op te drinken en onder drinken alvaast noar vèl tou te swimmen. Dat was van dij gevolgen dat honden heur aal swimmend al tot ströt aan tou vol dronken haren en nog nait bie vèl wazzen. Zai haren zoveul wotter dronken dat zai aal drij mit n dikke knal oet nkander ploft binnen.

Dwoas weden staait elkenain vrij, mor ie mouten t nait aal te gek moaken!

Aan muur van koamer hangt n litho mit as tuddel ‘Na no.9 komt no.10’ van Sjouke Heins. Mor twij renpeerden ien paddock mit heur jockeys ien zoadel stoan der op. Mor as k ter noar kiek, zai, roek en heur k veul meer.
Onner machtege kestanjes, dij koulte verschavven op haite zummernommirreg op Duundigt, roek k beswutte, witbeschoemde peerdelieven, iendringende dofbroene roek van leer, heur k schrille stemmen van jockeys, kled ien kleuren van aigenders, dij antwoord geven op stoemse aanwiezens van mitsjaauwende trainers, kalmerende bromstemmen van lads, dij volblouds ien ring van paddock rondlaaiden. k Zai rencomité-leden ien binnenring, ainmoudeg kiekend, peerden swiegend monsternd. Aigenders, begelaaid deur nijmouds aankledde doames, hollen hoopvol, tröts of mismoudeg heur ienvesteren schaarp ien oog. As even loater ‘Go to the start’ klonken het, daanzen en darreln volblouds ain noa aner ien nummervolgorde – no. 10 komt noa no. 9 – veur pebliek laangs, richten startboxen, lopen rechter en rencomité-leden noar rechterstoul, hoasten aigenders en pebliek heur noar totelisoator om der weddenschappen òf te sloeten of zuiken zai n stee op kleurege tribunes. Ientied pebaaiert elke jockey ain mit zien volbloud te worden. Noa start dendern renpeerden walend over gruine grasmat ien rondte en is bloots nog belangriek wel of der as eerste finish over komt. Loat mie dat nou weden op no. 10!

(Noar n foabel van Aesopus)

n Ezel kroop op dak van n gebaauw en rinnewaaierde mit gehampel doarboven hail wat pannen. Zien boas zat hom noa en joug hom radjes weer omdeel mit n poar beste
batsen van dikke bongel.
Ezel zee: “Dou ik guster oap t zulfde doun zaag, mos elkain haardop laggen en dou
dochde k dat op n dak klimmen lu veul plezaaier bezörgt”.

21-06-2011

(noar n foabel van Aesopus)

Ais droug n ezel n vernuimd holten beeld van n haailege deur groot loug om ien kathedroal zet te worden. n Hoop lu wazzen der op òfkommen om t beeld te zain en as ezel mit beeld laans kwam, bogen lu daip veur t beeld van haailege. Ezel dij dochde dat lu veur hom boegen deden, wer hail grootsk en hui ien kop en wol gain stap meer wieder lopen. Kerel dij ezel aan t helster haar, sloug ezel mit stok en zee: “ O, doe slichte hampetamp! t Is eerliek nog nait zo wied dat lu n ezel vereren.”
Ain dij hom verdainsten van n aander tourekent, is nait wies.

21-06-2011

(Noar n foabel van Aesopus)

n Ezel dij noar geluud van grashippers luusterd haar, von dat geluud aibels schier. Omreden hai wol stommegeern ook zo’n geluud moaken, vroug e wat of grashippers wel nait eten deden om zo’n schier geluud moaken te kinnen. Grashippers zeden dat zai bloots daauw dronken. Ozzege ezel nam besloet om wieder op daauw te leven en n zetje loater is e omkommen van honger.

(noar n foabel van Aesopus)

n Boer oet Lèlns wol n ezel kopen van n boer oet Kröddeburen en proatte mit hom òf, dat hai baist eerst even oetpebaaiern mog veurdat koop deurging. Hai nam ezel mit noar Lèlns tou en dee hom ien laand bie zien aander ezels.
t Nije baist ging votdoadelk noar ezel tou dij t minste waarken wol en t mainste vrat. Dou koper dit zaag, dee hai ezel t helster weer om en brocht hom weerom noar aigender. Op vroag hou of hai wel nait zo vlug zain haar, dat ezel hom nait noar zin was zunder hom oet te pebaaiern, zee boer: “ k Huf hom nait oetpebaaiern. k Wait dat baist krekt zo is as ezel dij zien gezelschop hai votdoadelk opzuiken dee.”

Ie kennen lu van gezelschop doar zai ien verkeren.

(noar n foabel van Aesopus)

Ezel was ais n moal swoarbeloaden op pad mit zeuns van zien boas. Zo mor opains sprongen der n stuk of wat rovers vanachter n heeg vot om ezel mit koopwoar op rug te stelen.
‘Der vandeur, goa der vandeur,’ raip ain van zeuns, ‘zodat ze die nait te pakken kriegen!’
‘Woarom dat nait? Zai zellen mie toch zekerwoar nait swoarder beloaden mit spullen din ie deden.’
’Vanzulf nait. Hou dat zo? Mor mos votdoadelk vluchten.’
‘Mor as mien last geliek blieft, woarom zol k der din vandeur goan? Woarom zol k din baang wezen veur n nije boas?’

Ook al geven ie domme volk n aandere boas, din veraandert noam van boas aal, mor dij het gelieke min meelie mit t aarme volk.

(noar n foabel van Aesopus)

n Raaizeger huurde ais n ezel mit zien boas der bie om hom noar n ploats wied vot te brengen. Omreden t was hail waarm en zun ston op hoogste punt, lait raaizeger ezel stoppen om oet te rusten en kroop hai zulf onder ezel ien schaar van baist.
Der was mor plak veur ain ien schaar van daaier en raaizeger en boas van ezel kregen hikhakkerij over wel of der ien schaar van ezel zitten mog.
Boas van ezel hil vol dat hai bloots ezel verhuurd haar en baist zien schaar nait. Raaizeger hil vol dat hai mit huren van ezel ook schaar van baist huurd haar. Hikhakkerij wer al gaauw sloagerij en ien tied dat kerels vochten om schaar, ging ezel der van deur.

Deur roeziemoakerij over biekomstegheden, verlaizen lu voak zoak woarom of t gaait.

(Noar n foabel van Aesopus)

Dou ezel en hoan n moal mit heur baaident over t haim laipen, kwam der n laiw aan dij slim gammel was.
Hai zol net ezel griepen, dou hoan haardoet begon te kraaien.
Der wordt zegd dat laiwen n dikke hekel hebben aan hoanegekraai en der min tegen kinnen.
Laiw ging der inderdoad vot vandeur dou e t gegilp van hoan heurde.
Ezel, dij zaag dat laiw bloots al benaauwd was veur wat hoanegekraai, kreeg dou zo veul keroazie dat e laiw alderdeegs aanvalen duurde en zette hom noa.
Hai was nog nait wied kommen dou laiw hom omkeerde en ezel te groazen nam. Laiw scheurde ezel aan stukken en vrat hom op.

Vaals vertraauwen is voak t begun van dikke aksies.

(noar n foabel van Aesopus)

Slaauwe laiw dij op jacht wol, bedocht wat om hom t joagen makkelker te moaken en vroug slichte ezel hom mit te helpen. Dij vuilde hom hail wat dat laiw zien hulp vroug en wol hom groag biestoan. Ezel mos hom verkroepen ien strevèllen aan raand van t bos. Zo gaauw daaier doar laiw achterheer zat bos ien runnen wollen, mos ezel allergodsbenaauwdst begunnen te gieren en gilpen. Vluchtende daaier zollen din vrezelk schrikken, heur omkeren en laiw lebendeg ien de muit vlaigen. t Belukte en vraide laiw mouk ter n dikke moordpartij van. Hail wat daaier werden zo deur laiw van kaant moakt. Dou ezel, dij homzulf slim moudeg von, loater bie laiw kwam, schepte hai der over op dat hai zo dapper west haar. Stomme daaier docht dat laiw hom bedanken zol veur zien helpen. Mor laiw zee bloots: ‘Doe hes zo goud gierd en gilpt, dat k zulf ook sikkom votrund was as k nait waiten haar hou zo’n laf en mizzelk daaier doe aiglieks bis.’

n Lafoard dij opschept over zien moud doar n held bie is, is slicht.

(noar n foabel van Aesopus)

Ezel en vos sloten n overainkomst nkander bie te stoan ien tieden van nood en gevoar. Dou gingen zai mit heur twijbaaident op jacht. Al gaauw kwamen zai laiw tegen dij ook op jacht was en slim honger haar. Vos, dij gevoar votdoadelk deur haar, laip op laiw òf en beloofde hom te helpen ezel te pakken te kriegen as laiw hom lopen lait. Laiw gromde dat t goud was. Vos lokte ezel dou noar n stuk omriggeld laand tou en sloot domme baist doar op, zeggend dat ezel doar vaaileg was. Dou laiw zaag dat ezel nait vot kon, greep hai vos bie zien kladden en vrat dij op zien dooie gemak op. Dag loater ging e noar t laand tou en dee zulfde mit ezel.

Ie kinnen ain verroaden en verkopen doar e bie staait!

Verkerentjederij van buurvraauw is dik aan. Mit heur twijbaaident hebben zai t hail gezelleg. Buurvraauw het t ter slim drok mit en zai is veul ien bewegen mit heur Jan. Kea het heur zulfs al n elektrieke fiets kocht.
Poar joar leden het zai riebewies hoald en noatied haar zai nooit meer op fiets zeten. ‘Heb genog fietsen mouten ien mien leven, k goa nou mit auto’, zee zai voak.
Mor nou fietst zai weer. Lest zundoags hebben zai n rondje om Schild tou moakt. Doarnoa het zai n week nait lopen kind. Tja, wat laifde aal nait dut!

(noar n foabel van Aesopus)

n Fleddermoes dij op grond deel kwam en vongen wer deur n wiezeltje, smeekte om zien levent te spoaren. Wiezeltje waaigerde dat, omreden hai was van noatuur oet vijand van aal vogels. Fleddermoes zee tegen wiezeltje, dat e gain vogel was mor n moes. Dou wiezel dat heurde lait hai fleddermoes goan. n Zetje loater vil fleddermoes vannijs omdeel op grond en wer dismoal vongen deur n aandere wiezel. Ook dij wer smeken doan hom nait op te vreten. Dit wiezeltje zee dat e n biezundere vijandschop noar moezen tou haar en hom opvreten wol. Fleddermoes verzekerde hom dat e gain moes was mor n vogel, omreden hai kon ja vlaigen.
Zodounde ontkwam fleddermoes vannijs aan dood.

t Is wies om omstandegheden ien aigen veurdail tou te pazen.

t Is weer zo wied. Sikkom dezembermoand en din is t ja ook al gaauw Sunnerkloas. Gezienus en Geesje vienden t n hail schier feest. Aaltied al vonden. Haile femilie komt din thoes op veziede en der worden kedookes oetdaild en gedichten veurlezen en t gaait ter din om heer, allernoast.
Gezellege tied.
Gezienus is al weken veurtied aan t noadinken hou of hai der mit aan mout. Hai wil ja groag n hail schier gedicht schrieven, mor dichtwèl doar t oet kommen mout, wil nait aaltied zo mor stromen en din het e der op n duur sikkom sloapeloze naachten van.
Geesje dut alles haitied mit leste snik. Zo gaait t ook mit kiender. Oldste gaait ter gewoon veur zitten as t zo wied is en schrieft zien gedicht. Ain noa oldste het ter voak eerst gewoon wat mit ien kop lopen en kin t din ook hail nuver op pepier zetten. Op twij noa oldste moakt ter veul waark van en begunt al op tied. Wil niks aan touvalegheden overloaten en is n week veurtied al kloar. Jongste mout ter alderdeegs nog aan begunnen en dij zegt dat zai t wel evenkes ien traain op rit noar t Noorden doun zel. Din het zai mooi wat om handen ien dij twij uur van raaizen. Kolle kaant blift ter voak hail rusteg onder, dij lopen der nait aalweg over te zoezen en doun gewoon wat mout. Dij hebben gedicht aaltied mooi òf as t zo wied is. En der nog wat slim slaauwe dingen ien zet ook nog. Joa, dat van dij stille wotters mit daipe gronden, dat klopt as n bus. Baaide jongsten wil t ook nog wel ais sikkom miskullen, omreden zai doun dichtwaark mit leste snik. Din zel ie zain dat inkt ien printer net op is en zuks wat meleur meer, mor t komt aaltied nog krekt op tied weer veur nkander. Oma het t ook aaltied n schiere dag vonden. Was der ook al wied ien t veuren mit aan loop en stak ter n bult waark en tied ien. Moakte ook fopkedookes veur klaainkiender en dij vonden dat geweldeg. Mozzen soms wel tien moal weer aarns aans hìn te zuiken noar felbegeerde kedookes en slik. Op tillevizie is tegenswoordeg rekloame van Albert Heijn, dij mie slim dinken dut aan oma heur kedograpkes veur klaainkiender. Mit oma haar ook opa, dij t apmoal aan oma overluit, Sunnerkloas n geweldeg mooi feest vonden en der vrezelk van genoten.
Tegenswoordeg, nou kiender groot binnen, gaait Sunnerkloasfeest wat aans. Elk mout ain echt kedo kopen veur tussen tien en twinneg euro en der n algemain gedicht bie schrieven over femilie, mor der mout ook n gek kedo kommen, n ding of fertuut dat gever stommegeern kwiet wil. Deur n spel worden kedos omstebeurt touwezen aan ain van lu. Deur te dobbeln verwizzeln kedoos din van aigender. Ain dij n kedo het, pakt dij oet en leest gedicht veur. Din mout ter vannijs mit dobbelstain gooid worden en het n aander beurt. As ain n zès gooit, mag hai kedoos opschoeven loaten ien kring noar n aander, gewoon mit wiezer van klok mit of schuuns over. Hierbie gaait t vanzulf om kedoos dij ain juust geern of juust abseluut nait hebben wil. Wat heb ie nou aan n ollerwetse slieptol dij t nait meer dut en wel tien kilo weegt? Mor n boukebon wil elkenain ja wel geern hebben. t Spel gaait ter om weg dat t n laive lust is en ondertied wordt ter vanzulf wat dronken en ook slikt. Der wordt bèlkt en laagd en oavend vlugt veurbie. Op t ìnd het elk n kedo en ain of meer dingen dij aandern groag kwiet wollen. Din is t ja kunst om vot te goan en dij kedos gewoon te vergeten, zodat gastvraauw der mit opzoadeld wordt. Mor dij is ook nait veur de poes en het veureg joar achterbleven slieptol n poar doagen loater bezörgd bie nije aigender. Haar hom ook nog even n foto tou appt mit bericht dat zai vergeten kedo mor even bie hom thoes op sloapkoamer bezörgd haar. Zai haar nog n sleudel van zien hoes had ja van op bloumen paazen ien vekaanzie. Dat haar speuld tussen schoonzeun en schoondochter en rest het ter dik lol om had.
Gezienus het dismoal wat van zolder hoald. Hai wil zolder toch oproemen en hai mout ja aargens begunnen. Mit pien ien haart het hai toch noa laang noadinken n dik stuk oetzocht en dat ienpakt. Hail swoar is kedo en dat mout begun worden van zolderoproemerij.
Schaande dat jongelu niks van zolder òf hebben willen. Hai het doar ja zokke schiere olle dingen stoan. Schaande om t zo mor vot te doun. Hai kwam ook bie zuiken nog weer van alles tegen dat van kiender is. Mout binnenkort apmoal mor noar Stad tou, doar zai nou wonen. Nichtjes mouten heur baaident ook nog ienrichten. Veur heur holdt ter ook nog genog tou op zolder. Mor din mout hai weer mit Sunnerkloasgedicht wieder. t Wil mor nait lukken. Gain iensperoatsie. Dat wordt vannijs n sloapeloze naacht , dinkt hai as e bèr ienstapt. Hai rolt wat hinneweer en kin sloap nait vatten en as t op t lest zo wied is, ligt hai swoar te dreumen. Anderdoagsmörgens is hai al vroug wakker. Naacht het hom iensperoatsie brocht en votdoadelk noa t broodeten gaait Gezienus achter computer zitten. Gedicht rolt ter as vanzulf oet en doar staait ien dat hai haile zoldervol spullen votgèft as ploagkedo.

Wat zel Geesje blied weden dat hai zolder toch oproemd kriegt. Dij zeurt der ja al joaren over dat zolder leeg mout.
‘Zellen kiender der blied mit weden?’, vroagt hai hom òf. ‘Nee, t mout ja juust n ploagkedo weden, din mouten zai t juust vrezelk vienden.’ As dat t geval is, mout hai allinneg nog mor zörgen dat hai pakje mit haile zolder der ien nait zulf weer touschoven kriegt op pakjesoavend. Hai zel der bie zetten dat winnoar veur meertmoand boudel aan kaant hebben mout en zolder leeg.
Loat pakjesoavend dismoal mor kommen. Gezienus is der kloar veur.

(noar n foabel van Lessing)

Vraide vaalk haar honger en vanoet lucht schoot e as n piel oet boog op twij doefkes òf dij ien boom wat aan snoetjeknovveln waren. Vriekel was al zo stoef bie heur dat ter gain redden meer aan was. Ain van heur baaident zol deraan goan, zo t leek. Zai konden nog naauw òfschaid nemen, mor opains zaag vaalk onder doekvlucht, vanoet ooghouk n hoas runnen. Dat von hai n nog betere prooi, vergat doeven en greep hoas bie zien kladden. Zo gaait t nou zo voak ien wereld.

Geluk van ain is voak ongeluk van n aander.

Gezienus het n kat. Dij hait Lodewiek en is al fieftien joar old. t Is n koater en Gezienus is slim wies mit t baistje. Krigt t lekkerste vreten oet blikjes en bakjes en as der ais wat mit t daaier aan haand is, mout veearts der votdoadelk even noar kieken, as dij der toch net is veur n kou of n schoap.

Kat het slim dure pillen veur schildklier dij, noar veearts zien zeggen, nait goud waarkt. Lodewiek mout aalgedureg twij pilkes hebben. Pillen kosten fatteg euro per deuske en n deuske is verdold gaauw weer leeg. Mout Gezienus weer nijen bie veearts hoalen. Hai is blied dat veearts zo veul om kat geft. Dat maarkt e wel van veearts as dij op t bedrief komt. Vroagt aaltied votdoadelk hou òf t mit Lodewiek is.

Gelukkeg gaait t hail nuver mit t ol baistje en da’s ook gain wonder den ol kat krigt noast zien aaldoags gerak en pillen òf en tou ook n gapsel genoaten, dij e aibels geernt lust. Snoarske Grait vroug lestdoags òf t Gezienus nait muitte kat zuks jouker spul te vreten te geven. En wat docht ie dat Gezienus zee?
“Wat kin mie t nou schelen òf kat genoaten opvret òf ikzulf. k Heb ze ja toch al betoald!”

Jaantje koopt aal drij doagen n nij hallozie bie Action, ook al kin zai ains gain klokkieken.
Ollen smiet zai ien voelensbak. Femilie vient t goud. Beter as sigeretten kopen.
‘Mooi hè?’ kraait Jaantje as zai nijste aankoop zain let.
Mor nou is der keronoa-meleur en Jaantje mout binnen blieven. Heur klokje dut t al weer nait. Zai jankt ter over. Verzörgster kriegt olske kaalm. ‘Jaantje, doe kins nou ja mooi spoaren veur n echt golden hallozie. Is toch veul mooier as dij blindlappen.’
Votdoadelk is Jaantje aan spoaren goan, hoopt zulfs dat keronoa nog n zetje blieft.

(Noar n olle foabel)

As hoas por tegenkwam, kon hoas t nait loaten om por te nittjen dat dij zo loi was en zo troag. ‘Dus ter ja dien haile levent over om n stuk laand over te steken doe-laangzoam-aan.’
Op n duur wer por geklier zat en wol vroak. Hai mouk n òfsproak mit zien neefke dij aan t ìnne van bospad wonen dee, om hom te helpen hoas ien hemd te zetten. Dat leek zien neef wel wat tou. Duurde n haile zet eer por weerom was, mor n dag of wat loater kwam hoas hom weer ien muit en dij raip: ’Schait toch es op. Wanneer stopstoe ais mit mie aalvot veur vouten te lopen?’
‘Dat dou k zo gaauw astoe net zo vlug as mie noar dikke vlint aan ìnd van bospad runnen kins.’ Hoas wis nait wat of hai heurde. Votdoadelk zee e, dat hai om n goldstuk wedden wol mit por, dat hai der veul vlugger hìn runnen kon din t troage daaier. Weddenschop ging deur en doar stoof hoas al hìn. Aan ìnd van bospad bleef hoas bie vlint stoan en keek om woar of por bleef, mor dij zat al bovenop stain en zee dat hai der al n zetje was. Hoas was stomverboasd. ‘Nog n moal?’ vroug por. Joa, dat ging aan. Ars kars mars en vot was hoas al weer. Mor ook nou was por der vannijs as eerste. Hoas het por twij goldstukken betoald en het nooit deur kregen hou por hom deroet rund haar en hom zo aibels te groazen nomen haar.

(noar n foabel van Aesopus)

n Grode stad wer aanvalen deur n vrumd leger en börgers werden bie nkander roupen om te beroadsloagen over beste menaaier om stad te verdedegen tegen vijand.
Metseloar docht dat beste menaaier om stad te verdedegen mit bakstainen was. Timmerman onnaaierde dat holt beste menaaier was om vijand tegen te holden. Dou ging leerlooier stoan en zee: “Lu, ik bin t haildaal nait mit joe ains. Der is noamelk gain beder materioal as leer om joe te verdedegen!”

Elkain veur zuk!

(noar n foabel van Aesopus)

n Hanska dij zaag dat doeven ien doevemat goud vud werden, vaarfde homzulf wit om op n doef te lieken;
ging midden maank doeven zitten en vrat hom zat.
Doeven dochden dat widde hanska ain van heurzulf was, zo laang e mor gain geluud moaken dee en laiten hom tou bie heur vouer.
Mor ais vergat e dat e veur doef deur goan mós en begon e te krazzen.
Doeven haren votdoadelk deur dat e gain doef was en jougen hom aal pikkend vot.
Omreden e gain vreten meer vienden kon, ging e terug noar hanskas.
Mor dij zaagen deur zien widde kleur nait dat hai n hanska was en jougen hom ook vot.
Hanska, dij dus èn t ain èn t aander wol, kreeg gain van baaident.
As ie te veul dingen willen, beriek ie net niks.

(noar n foabel van Aesopus)

Vouerman ree mit zien kaar over n minne ree, dou roaden hom votzakten ien bragel. Veraltereerde kerel ston noar votzakte spul te kieken en raip god Hercules aan hom te helpen kaar der weer oet te kriegen.
Der wordt zegd dat Hercules dou noar kerel touging en zee: “Zet dien scholders der mor onder, man. Joag dien ossen op en roup mie nooit weer om hulp, astoe nait eerst zulf wat pebaaierd hest. Aans kinstoe der van op aan dat k die ien toukomst nait vannijs help.”

Beste menaaier van helpen, is dat ain homzulf helpt!

(n foabel van Aesopus)

Hert vroug schoap n moal om hom n mud ròg te lainen. Schoap was nait zo dom om groan votdoadelk òf te geven, zunder dat e zeker wos dat hai ròg weerom kriegen zol.
“t Is apmoal wel mooi,” zee hai, “mor wel staait ter börg veur die?” Hert raip dat wolf börg stoan zol en dat schoap hom dus gain zörgen moaken huifde dat e ròg nait weerom kriegen zol.
“Wolf zegstoe?”, raip schoap. “Dat mizzelke daaier? k Vertraauw hom nog veur gain sìnt! Doe krigs ròg nait.
k Zol wel wiezer wezen. Boetendès kinstoe ook nog haarder runnen as mie. Waistoe wat? Kins ròg van mie kopen!”

Mouten wies wezen en gain börg aanwiezen doar oetlainder nait mit deur ain deur kin

(n foabel noar Aesopus)

n Echtpoar haar n hìn dij heur aal doagen n golden aai leggen dee. Zai dochten dat hìn n dik stuk gold ien heur haar en om dat gold te kriegen, slachtten zai hìn. Mor tot heur verwondern ontdekten zai dat hìn der van binnen krekt zo oet zaag as aander hounder en gold zat der nait ien hìn. t Slichte poar, dij hoopten dat zai ien ainen riek worden zollen, roakten zo gemoak van n golden aai doags, kwiet.

t Is onwies hìn mit golden aaier te slachten!

(Noar n foabel van Aesopus)

Hoan dij ien grond omkraabde op zuik noar vreten veur homzulf en zien hìnnen, von n edelstain en raip: “As dien aigender die vonnen haar, zol e die oppakt hemmen om die vannijs ien n sieroad te moaken; mor ik heb die vonnen zunder da’k n doul veur die heb. Wat mout ik mit die aan! Ain gaarstkorrel was mie laiver west as aal edelstainen van wereld”.

(noar n foabel van Aesopus)

Hoanebieter wol ook wel ais wat aans eten as kukens. Hai wol achter doefkes heer, mor dat zat hom nait mit. Dij konden goud vlaigen en ontkwamen hom al gaauw.
Hoanebieter las op n dag wat ien kraant over haartkwoalen en dat brocht hom op n idee. Hai raip tegen dovvers dij hai nait kriegen kon, dat zai geluk haren, omreden hai haar wat mit haart. Dij sprong hom aalgedureg n moal over en hai zee dat hai t ter wel gaauw tou doun zol. ‘Doarom kin k joe ook nait meer noazitten en te pakken kriegen en doar bovven ie mit.’ Hai ging wieder en raip: ’Nou haar k n schier plan bedocht. k Wil aiglieks n vredesriek stichten doar gain daaier meer baang wezen huift veur aander daaier. Ik wor doar din keunk van en ie worden mien vredesdoeven.’ Schane genog leufden dovvers hoanebieter en eer t joar om was haar hoanebieter ale doeven vermoord en opvreten.

t Is dwoas om kammeroad te worden van n onoabele. Dij stöt joe aaltied ien t verdaarf.

(foabel)

Stèl daiven oet n Daam brook ien n hoes op Tjamsweer ien, mor sinten of dure spullen vonden rovers nait. Der zat bloots n dikke hoan ien tuuthok en dij hebben zai dou mor mitnomen ien zak. Haren zai te minzent nog wat te eten. Thoeskommen hoalden zai hoan te zak oet om dij te slachten. Hoan begon heur te smeken. ‘Moak mie toch nait dood,’ kukelde baist, ’k dou hail goud waark. k Kraai mien aigender en noabers elke mörgen wakker, zodat zai op tied op waark kommen.’
’Dat is t hom nou juust woarom wie die opvreten goan, hoan. Omreden doe moakst haile wereld wakker as wie ons waark doun mouten.’

Lu mit minne bedoulens hebben n hekel aan lu dij heur dwaarsbongeln.

(Noar n foabel van Aesopus)

Hoazen dij gebukt gingen onner heur aigen baangeghaid en t zat wazzen om der aalweg mor van deur te runnen veur meugelke gevoaren, namen besloet der n ìnd aan te moaken deur vanòf waalskaant ien daipe moar te springen, zodat zai om haals kommen zollen. Mit nkander runden zai op moar òf, mor kikkers dij doar ien slootsonnerwaal zaten, schrokken van lewaai van runnende hoazen; sprongen moar ien en verswonnen onner wodder. Ain van hoazen zag dat, bleef stoan en zee tegen aander hoazen: ”Mout ie ais kieken. Der binnen gounent dij nog baanger binnen as wie. Loat wie mor ien leven blieven en leven aanveerden zo as t nou ainmoal is.” Binnen ja aaid gounent dij t nog slimmer hebben as iezulf!

(noar n foabel van Aesopus)

Hoazen betoogden op grode vergoadern dat aal daaier geliek weden zollen. Laiwen beten terug: ”Joen woorden, beste hoazen, binnen schier mor dij hebben gain tanden en klaauwen zo as wie dij wel hebben”.

(noar n foabel van Aeosopus)

Hoazen waren ien stried mit oarenden. Zai vrougen vozzen om heur te helpen. Vozzen zeden
dat zai hoazen groag holpen haren, as zai nait waiten haren wel of dat hoazen waren en wel of
dat oarenden waren.
Ain mout aaid goud omdenken en zoaken òfwegen eer hai wat touzegt en kop nait te gaauw ien hoazestrik steken.

(noar n foabel van Aesopus)

Hond dij n hoas tou t leger oet joug, ging achter daaier aan. Dou hai hoas ienhoald haar, beet hai hoas
zo verniend dat hai hoas sikkom dood beet. Mor hoas ontkwam en ging der weer van deur.
Dou hond hoas veur twijde moal ienhoald haar, beet hai nait tou, mor was t net of hai mit hoas speulen
wol. t Leek ter wel noar of hond docht dat hoas n aandere hond was en zien kammeroadje.
Dou raip hoas tegen hond: ’k Wol wel dastoe die gedroagen zols zo as ain verwachten mag en dastoe
dien woare oard dus teuns. Astoe mien kammeroad bis, woarom bietstoe mie din zo haard? Astoe mien
vijand bis woarom dugs din zo vrundelk tegen mie?’

Gain ain kin joen kammeroad wezen as ie nait waiten of ie hom vertraauwen kinnen of nait.

(Noar n foabel van Aesopus)

Hond dij mit n dik stuk vlaais ien bek moartil over laip, zaag zien aigen schaar ien t wotter van moar. Hai dochde dat t n aander hond was mit n stuk vlaais ien bek dat n moal zo groot was as zien aigen.
Hai lait vlaais tou bek oet valen en besprong aander hond votdoadelk om hom meester te moaken van t dikkere stuk vlaais.

Zodounde verloor e baaident. Dat wat e pebaaierde te griepen verdween ien t wotter omreden t was mor n schaar. t Eerliekse stuk roakte hai kwiet omreden t dreef vot ien moar.

12-01-10

(noar n foabel van Aesopus)

Kou wol n moal op jacht om n hoas te vangen. Veur gezelleghaid vroug hai laiw, schoap en sik mit. Haile dag trokken zai deur bos en veld zunder n hoas te zain. Aal kregen zai n hert te pakken. Doar wazzen zai ook slim blied mit en dou t donker wer, gingen zai liggen oet te poesten aan raand van bos.
Ien goud overleg, zee kou, zollen zai vongen hert verdailen zodat elk n paart kreeg.
Dou nam laiw t woord en zee: ’Laive kou, k bin joe dankboar dat ie mie nuigd hebben mit te goan, mor eer ie t hert verdailen goan wol k joe n wieze road geven. Ie waiten dat ik laiw bin en wil doarom t eerste vaaierde dail. Ook twijde dail is veur mie, omreden ik ja staarkste bin. Noar mie ducht verzekert mien macht mie van t daarde kwart en wil der nog ain pruiven van wat ter overblieft, dij zel kennismoaken mit mien tanden!’
Goie road was hier slim duur en ook zoer mor kou, schoap en sik konden zunder vlaais noar hoes tou goan.

Foabel wil joe bloots vertèllen: Staarkste zel aaid zien wil opleggen willen!

(noar n foabel van Lessing)

Iem vroug ais aan mìns of dij wel ain nuimen kon dij hom meer gouds brocht as iem.
‘Joa wis kin k dat’, zee mìns.
‘En wel mag dat din wel nait weden’, vroug iem.
‘Nou da’s hail makkelk,’ zee mìns,’ dat is schoap vanzulf.’
‘Oh joa?’ ,vroug iem, ’Woarom dat din wel nait?’
‘Nou,’ zee mìns, ’schoap zien wol heb k ja echt neudeg en dien hunneg streelt bloots beun van mien mond en boetendes, astoe t waiten wils, k vien schoap nóg veul weerdevoller as iem?’
‘Woarom dat din?’, vroug iem.
‘Nou omreden schoap geft mie goudschiks zien wol mor astoe mie dien hunneg gefs, mout k haitied oppaazen veur dien angel. Doarom!‘

(Noar n foabel van Aesopus)

Joager, nait n hail moudege kerel, woarde rond noar sporen van laiwen. Hai vroug holthakker, dij aikenbomen aan t kappen was ien bos, of dij ook sporen van laiwen zain haar of dat e wis woar laiwen heur sloapploats haren.
“k Zel”, zo zee holthakker”, joe op slag zain loaten woar of dat laiwe zulf is.”
Joager wer blaik om snoet en hai begon te tandeklappen van baangeghaid. Hai zee: “Nee, daanje. Dat vroug k nait. Ik zuik bloots zien spoor en nait laiwe zulf.”

Nait aal helden binnen lieke moudeg ien doaden as ien woorden.

(n foabel van Aesopus)

n Kwoajong was aan swimmen goan ien n woeste revier, mor swimmen kon jong nait. Zunder hulp kon e nait te wotter oet kommen en doarom raip e om hulp. Der kwam n kerel op òf, mor ien stee dat kerel jong hielp, begon e tegen jong te schelden dat hai nait wies was om swimmen te goan en dat revier doar veuls te gevoarlek veur was. Dat mos jong echt nooit weer doun. En zo ging t mor deur. ‘Och man,’ raip jong dou vanoet t wotter, ’help mie toch eerst en schel mie loater mor oet.’

Goie road zunder hulp het gain zin.

(Noar n foabel van Aesopus)

Jong was drok mit sprinkhoanen vangen. Hai haar der al hail wat vongen, dou e n schorpioun zaag en omreden hai mainde t was n sprinkhoan, wol e dij beet kriegen. Mor dou hai hom griepen wol, lait schorpioun zien vergiftege angel zain en zee: ‘Astoe mie grepen haars, miejong, haars doe mie nait kregen en wastoe aal dien sprinkhoanen ook nog poter west.’

(Noar n foabel van Aesopus)

Jong dij van t laand weerom kwam op weg noar ploats, wer noazeten deur n wolf. Dou jong zaag dat e wolf der nait oetlopen kon, keerde hai hom om en zee tegen wolf: “ k Wait wel vrund Wolf, dastoe mie te pakken kregen hest, mor eer ik der aan goa, vroag ik die n gunst. Wilst doe meziek veur mie moaken op mien flòit, zo da’ k nog ain moal daanzen kin?” Wolf voldee aan t verzuik en ien tied dat hai op flòit bloazen dee en jong der op daansde, heurden honden op ploats t flòiten; kwammen der op òf en zaten wolf noa.
Wolf kon nog krek tegen jong roupen: ”Aigen schuld plagt t mainste. Omreden dat ik mor n sloager bin, haar ik mie nait as n meziekant gedroagen mouten, bloots om die te plezaaiern.”

(Noar n foabel van Aesopus)

Moezen hillen n vergoadern om oet te figelaaiern wat of beste menaaier was om elkain te woarschaauwen aans kat ter aan kwam.
Van aal bedinksels dij aandroagen werden, was der ain dij mainste stimmen kreeg en dat was t
veurstel om kat n bèl om haals te hangen.
Den konnen moezen votrunnen as zai bèl heurden en ientieds bezied kroepen.
Mor dou moezen der op deur gingen en der ain aanwezen worden mos dij kat bèl aanbienen zol, was der gainent te vienden dij dat doun duurde.

(noar n olle foabel)

Kat en Moes woonden mit heur baaident ien vree ien n hoeske boetenòf. Ien zummer was der eten genog ien t veld en doarom verzoamelden zai ook eten veur wintertied, as der niks te eten was op t laand. Zodounde haren zai ook n pot vet ien crypte onder koor van kerk verstopt veur kolle winter. Dat was wel n ìnd van heur hoeske òf, mor din kwam je der nait bie as t nait neudeg was.
Op n dag mos Kat noar dörp. Ain van zien zusters haar n potje kregen, zee e. Dou Kat weerom was, vroug Moes hou of t potje haitte. ‘Pas-begonnen, is noam’, vertelde Kat.
Pooske loater mos Kat vannijs noar dörp. Aander zuster haar ook n potje kregen. Dij potje haar noam Haalf-op kregen, vertelde Kat aan Moes.
Nog weer n zetje loater was der n daarde potje ien wereld kommen en dij kreeg noam Haldaal-op, wis Kat bie thoeskomst te vertellen.
Doarnoa huifde Kat nait meer vot noar dörp tou.
Dou wer t winter. Was gain eten meer ien hoes en Moes stelde veur om pot vet oet kerk te hoalen, zodat zai doarvan eten konden. Mit wat muite kreeg Moes Kat mit noar kerk. Bleek al gaauw dat vetpot ien kerk leeg was! Dou wer Moes slim kwoad op Kat, omreden hai begreep nou pas noamen van jonge katten en wat of ter gebeurd was. Moes begon Kat vrezelk oet te schelden. Kat wer op zien beurt kwoad, greep Moes bie zien kladden en beet hom kop òf. Moezenvlaais von hai zo goud smoaken, dat e Moes haldaal mor opvrat.
Vanòf dij tied wer der op moezen joagd deur kat en dat doun katten tot vandoag de dag aan tou.

(noar n foabel van Aesopus)

Van jongs òf aan wazzen kat en muske kammeroadjes west. Kooi van mus en maand van kat stonden noast nkander en zai wazzen ien loop van tied dikke kammeroadjes worden. Dat ging laang goud, tot ter op n dag n aandere mus op veziede kwam bie mus. Deur getsjilp en gekwedel van baaide muzzen ging t ter orreg om weg en op n duur was t net of zai roezie haren. Kat schrok en docht dat vrumde mus zien kammeroadje haauwgen wol en hai zee: ’Wat? Woltoe mien kammeroadje wat aandoun? k Zel die mores leren doe!’ Hai greep muske mit zien schaarpe noagels en vrat hom op. ‘Hai,’ zee e noatied, ‘k wos nait dat muzzen zo lekker binnen. Hai keek zien kammeroadje even aan en dou … greep e dij en vrat dij ook op!

Netuur is staarker din leer!

(noar n foabel van Aesopus)

Kat wer verlaifd op n knappe jongkerel en smeekte Venus om heur ien n vraauwspersoon te
veranern. Venus voldee aan t verzuik en veranerde kat ien n schiere jonge maaid. Jongkerel zaag
heur en wer smoorverlaifd. Hai nam heur mit as zien bruud. Terwiel zai mit heur twijbaaident ien
sloapkoamer wazzen, vroug Venus heur òf of kat mit liggoamelke veranern heur gewoonten ook
aanpaasd haar. Doarom lait zai n moes ien sloapkoamer lös. Kat dij even nait docht aan heur
tegensworrege toustaand, vloog van bèr of en dat achter moes heer. Dij wol zai opvreten.
Venus was dudelk teleursteld en veranerde vraauw gaauw weer ien n kat.
Netuur is staarker as opvouden.

t Was n schiere boom dij Gezienus en vraauw hoald haren. Wel n beetje aan dure kaant mor och, t is mor ainmoal ien joar Midwintertied en din dou je wat. Op wintersport gingen zai dit joar nait en kiener kwammen ook nait op veziede omreden dij wazzen mit nkanner noar Amerikoa tou om doar “Xmas” ien zun te vieren ien “The Sunshine State”. Opa en oma kwammen dit joar ook nait, omreden zai overwinterden ien n appartement ien zuden van Spanje. Gezienus en Geesje haren t riek dus allain en wollen ter ook even van nemen ien aale rust en zoas t heurt.
Ditmoal ais gain kunstboom. Dij laiten zai mooi op beun. Zai wollen n eerliekse ollerwetse spar oet Sibboeren, bie kweker vot. Ien veujoar hoalden zai doar aaid bloumkederij veur ien toen en zai wozzen dat hai ook kerstbomen grootbrocht mit laifde veur zien vak. “Wat ie ien buurt kriegen kinnen, mout ie nait ver veur aan raais goan”, zee Gezienus ja voak.
Allain roek al dou zai boom achter ien auto haren, dee heur ien t veuren genottern van t feest van optugen en versieren.

t Dee Gezienus dìnken aan vrouger, dou hai n lutje jong was en zien pa aal joar, n week of wat noa Sunnerkloas, mit kerstboom thoes kwam as e noar vijmaart ien Stad west haar.
Hou of t leste moal haldaal verkeerd òflopen was. Dat kwam zo. Moeke haar net nije overgerdienen ien veurkoamer kregen, van dij zaachte gruin ferwailen gerdienen dij tot op vlouer kwammen. t Was ook nait goudkoop west, zekerwoar nait en zo braid haren zien ollu t ook nait had. Zien moeke haar gerdienen zulf naaien doan en dat was nog n hail kerwaai west op ol trapmesien, omreden stof was mooi dik west. Doagen was zai der van smörgens tot soavends mit aan loop west, din t mos en zol apmoal kloar veur kerstdoagen as femilie over vlouer kwam. Den wol zai boudel ribschier hemmen. Dat was heur goud òfgoan en moeke was aibels wies west dou gerdienen der hongen. Dou was pa der mit kerstboom over tou kommen. Doar wer n holten kruus onner timmerd en soavends noa t melken kwam boom ien houk van veurkoamer te stoan tussen twij roamen ien. Omreden koamer was nait slim groot wer boom vlak ien houk zet. Moeke dee nije gerdienen der veurzichteg achter en bie nkanner tegen muur aan. Doar mog ja niks mit gebeuren. Dou wer boom versierd en optoakeld mit kerstbaalen en slingers en engelhoar en der kwammen ook hollertjes ien mit eerliekse keerskes. Dat was sekuur waark, den keerskes mozzen persies rechtop stoan aans graimde t zo mit keersongel op boomtakken en der onner op kerstklaaid dat onner boom vlijd was. Doudestieds mit echte keerskes ien boom was t nog zo dat bloots op kerstoavend keerskes veur t eerst aan moggen. Tot t zo wied was, mog ie allain mor noar boom kieken.

Op kerstoavend haile femilie gezelleg bie boom en noa t nijs van aacht uur mit weersveurspellen op radio, zee pa dat t zo wied was. Keerskes moggen aan. Feest kon begunnen. Gezienus en zien bruiertje keken tou hou pa mit luzivèrs keerskes ain veur ain aanstook en joa heur, t ging aan. Op n duur braanden aal keerskes en wer boom n eerliekse brannende kerstboom. Wat mooi was dat en wat wer t n schiere kerstoavend mit nije gerdienen tou. Wat zaten ollu tröts en voldoan mit kiener bie boom. Dou t bèrregangerstied was veur kiener, blous pa keerskes, dij nog mor haalf opbraand wazzen mit n dikke poest ain noa aaner oet, zodat ter ook nog wat overbleef veur aanerdoags as femilie op veziede kwam. Op kerstzundagmörgen was t hail stil ien keuken dou Gezienus van bèr of kwam. Zien moeke zat ien keuken en hoelde. Wol nait vertellen wat of ter loos was. Prevelde allain mor wat over n rötboom. Gezienus en zien bruiertje begonnen van weeromslag ook te hoelen. t Was n verdraitege boudel mit nkanner. Dou Gezienus en zien bruiertje troost zuiken wollen bie kerstboom ien veurkoamer, kwammen zai der achter dat haile boom verswonnen was. Houk van koamer was leeg! Wat keken zai maal. Nou wizzen ze ook woarom heur moeke zo’n verdrait haar en begonnen zai nog haarder te hoelen. Loater het moeke heur verteld en konnen kiener ook zain wat of ter gebeurd was. Ien nije gerdienen zaten dikke vlekken haars dij oet takken van kerstboom kommen wazzen en wieder zaten der apmoal witte vlekjes ien gerdienen. Dat was keersongel dat ter ienkommen was dou heur pa keerskes soavends mit n beste poest oetbloazen haar. Moe heur schiere nije gerdienen wazzen verinneweerd en kerstfeest was over west. Boom lag mit keerskes der nog ien achter schuur op misdòb. t Wazzen hail verdraitege kerstdoagen west. Gezienus kon t zuk nog heugen as dag van guster. Ollu hemmen nooit weer n kerstboom ien hoes hoald. n Joar of twinneg noatied, dou Gezienus op ploats kommen was en ollu der oet gingen, wazzen vlekken nog te zain west ien veurkoamergerdienen en haar Gezienus veur zien moeke nije gerdienen kocht ien t nije hoes wat wiederop. Dou haar zai vannijs schraifd mor was t aans west.
Noatied haren ze bie Gezienus thoes wel n kerstboom opzet, mor t was aaltied n kunstboom west mit noamoakkeersen der ien. Kiener haren dat ook wel schier vonnen, mor haren voak vroagd woarom of heur pa en moeke nooit n eerliekse boom hemmen wollen.

Gezienus schrok op oet zien gedachten dou zien vraauw hom vertelde dat ze aibels blied was mit heur kerstboom en dat ze der aal noar oetkeek om dij toavend op te toakeln mit heur twijbaaident. Dat leek Gezienus ook schier tou en knivvelnd zee e: “Mor gerdienen hoalen wie der eerst even òf, dochstoe ook nait?”

Op dörp wordt nog mit kerbid schoten op oljoarsdag. Jongelu goan mit stuk of wat melkbuzzen noar lege wier en leggen heur schuuns omhoog op n baalk. Beetje kerbid derien, beetje wotter derbie en deksels derop. Din roupen zai ‘oren’ en aal vingers goan ien oren. Din lopt n jong mit brannende fakkel achter buzzen laans. Din is t net oorlog. Ain noa aander vlaigen deksels mit n dovve dreun van bus òf. Hou haarder knal, hou gaauwer heksen en spouken oetrieten. Duurt haile dag deur en jongelu hebben heur schik ter aan.

Gezienus zien opoe, dij al weer vieftien joar vot is, wer aal joar op ain van kerstdoagen oet bejoardenhoes ophoald en din moakte femilie der mit nkander n schiere dag van veur ol mins. Lopen kon olske nait zo goud meer mor dingen moaken mit heur handen ging heur nog hail schier òf. Elk joar nam zai Geesje en Gezienus n zulfmoakt kerststuk mit en doar wazzen zai slim wies mit, omreden n kerstboom haren zai dou nooit. Ien kerststuk haar aaltied n dreugde bloum van grote plant bie gracht van boerderij vot zeten, dij freule heur plant nuimd wer.

Opoe von t schier weerom te kommen op boerderij, doar zai opgruid was. Zai was ientresseerd ien wel en wee van bedrief en kon hail schier vertellen over vrouger, dou zai nog n lutje wicht was en over loater dou zai boerin west haar op ploats. Achterklainkiender, dij nog hail klain wazzen dou, vonden dij verhoalen schitternd en as opoe nog nait aan vertellen tou kommen was den paasden klainkiender wel op dat t nait vergeten wer.
Dat joar haar zai ook n aibels groot kerststuk mitnomen en middenien priekte vannijs ain van dreugde bloumen van freule heur plant dij al tiedstieden bie boerderijgracht stoan haar. Geesje dee opoe aal joar ien haars n stuk of wat van grote keersvörmege bloumen mit. Dij werden den dreugd en stonnen bie heur ien n bloumstuk verwaarkt ien vestibule. Ain van dij dreugde bloumen wer aaltied opbewoard veur mitnemen noar ploats mit kerstdoagen.
Heur verhoal was dij kerstmis ook over grote plant goan. Opoe haar verteld dat zai, joaren leden alweer, dij plant kregen haar van leste jonker op Grevingoabörg even boeten dörp. Jonker was old west, haar gain noazoaten en as hai t ter tou doan had, mos ol börg ofbroken worden, zo haar e onnaaierd. Dat ging zo bie oadeleke hoezen, der zollen ja gain vrumden op börg wonen. Wat of ter mit toen en singels ronnom börg gebeuren zol, wos ol jonker nog nait.
Opoe, dij dou n jong maaidje was, haar wel ais tegen heur moeke zegd dat t heur slim muiten zol as boudel vot kwam, omreden zai haar dij grote planten bie börggracht aaltied zo schitternd mooi vonden. Dij haren haile grote bloaren aan stengels zo dik as n kerel zien pols en bezied onder aal dij bloaren haren gruine bloumen bluid, dij zo op dikke keerzen leken. Opoe haar kwoajonges ook mit pretlichtjes ien ogen verteld dat zai wel ais stiekem ien börgtoen speulde mit kammeroadskes en den haren zai zuk zo mooi verschoelen kind onner dij reuzebloaren as ol jonker of zien knecht, Dikke Richt, der aan kwam. Ook as t regende konnen zai der hail schier onder schoelen en werden den nait nat. Dou jonker opoe n moal overlopen haar, had hai heur nait votbìnzeld mor was hai n hail gesprek mit heur begund over toen en over bloumen. Jonker haar heur dou verteld dat zien overleden vraauw dij plant mitnomen haar noar börg tou, dou zai mit hom traauwd was en dat zai om midwinter dreugde bloumen der van ien kerststukken verwaarken lait om börg ien dij tied van t joar wat op te schieren. Echte noam van plant was Gunnera west, haar jonker verteld, mor hai nuimde dij zulf aaltied freule heur planten.
Opoe haar slim snaard van planten ien grachtswaal, dij zo schitternd ien t wotter spaigelden en
haar vroagd of zai der wel ain van hemmen mog veur thoes bie gracht.
Opoe haar wieder verteld dat jonker t ter n zetje loater tou doan haar en bie Donoatuskerk ien
dörp begroaven worden was. Boven graf was jonker zien femiliewoapen ien stukken broken as
taiken dat mit hom femilie Grevingoa oetsturven was. n Week of wat noa begravvenis was Dikke
Richt, dij zo staark was as n peerd, bie heur thoes mit kaar t haim opreden en haar n grote
kist òfleverd mit n plant der ien. Ol jonker, zo zee knecht, haar hom veur zien dood besteld dat hai ain van freule heur planten oetgroaven mos en noar wichtje van boer bringen. Zai mos der mor bot zuneg op weden, haar knecht ter nog bie zegd.
Opoe was vanzulf hail blied west mit plant en dij was ien grachtswaal bie boerderij poot. Opoe
haar voak aan ol jonker dinken mouten as zai veur plant zörgen dee, dij elk joar wat groter gruid was. “Plant staait ter nog aaltied, zo as ie waiten”, haar opoe zegd. “Joen oma het ter gelukkeg ook aaltied goud veur zörgd en nou is joen moeke der al weer joaren wies mit. En ie speulen der ook al weer onder, heb k wel heurd van joen moeke”.
“Viefentwinteg joar loater”, zo ging zai wieder, ”kreeg k n braif van netoares van t Zaandt. Of k wel even bie hom aankommen wol om midwinter”. Dat zai der nijsgiereg op òf ien dezembermoand dou t zo wied was. “Nou”, haar opoe zegd, ”dou k bie netoares kwam, het dij mie n braif van ol jonker geven en doar ston ien dat hai n narrege olle man worden was dou zien freule te tied oet kommen was en dat e gain laifde meer had haar veur aander lu. Dat t levent hom niks meer verschelen kon, omreden hai haar zuk zo allinneg vuild.”
Ook wazzen der om midwinter gain bloumstukken meer op börg west mit heur dreugde bloumen der ien en hai was zo aibels blied west dou t lutje wicht van boer zo gek west was mit dij planten. Dou haar e besloet nomen dat wichtje noa zien dood ain van dij planten hemmen zol. As zai der goud veur zörgen dee, zol zai viefentwinteg joar loater, mit kerstmis, n golden brös ien vörm van n Gunnerablad kriegen dij van zien vraauw west haar. Dij haar hai heur ais as kerstkedo doan omreden zai haar zo slim wies west mit heur grote planten.
“Kiek”, haar opoe dou zegd en noar heur klaid wezen: ”Dit is hom.” Dou haar zai brös òfdoan en
dij bie Geesje op klaid speld. “Nou is freule heur brös veur die”, haar zai zegd. “Doe hest aaltied
goud veur freule heur plant zörgd en k hoop dastoe brös loater wieder geven kins en dat plant ter den ook nog is.”
Dij winter haar opoe t ter tou doan. Nou, vieftien joar noatied staait plant ien zummer nog aaltied bie gracht te pronk. Mit kerstfeest, as haile femilie bie nkander om toavel zit, wordt vannijs t verhoal van jonker en opoe verteld en wordt golden brös dij Geesje op heur klaid dragt vannijs bewonderd. Ien houk van koamer staait ook kerststuk mit n dreugde bloum van freule heur plant der ien verwaarkt. t Is as of dij goudkeurend nikkopt. t Vuilt as of opoe der even weer bie is.

Klokslag aacht. Tiedens midwinter begunt dag ien Leerms din zo’n beetje veur ons. Is ja ook laang duuster smörns. Mor nog evenkes en doagen worden vannijs laanger. Schane genog is der gain oetzicht op snij, aal op regen. Aiglieks heurt ter ja n dikke loag snij te liggen, zo as ie op kerstkoarten zain kinnen. Zo as ien vrougerdoagen. Zai t veur mie ien mien herinnerns. Stèl joe ais veur. n Loag snij op sleepdak van ol smederij en op rooie pannen van nog ollere Donatuskerk, snij op grafstainen en op hegen rondom kerk, snij bovenop Leermster vlint, snij op gras en op pad en weg. Wat bandensporen der deur van auto’s en fietsen. Bomen wit van riep. Even loater zet zun haile boudel glìn ien schienwaarper. Joa, dat is pas winter.
Ankommend week is sikkom elkenain vrij, veul lu goan der din even tussenoet, even n raaiske moaken, lekker oet eten of gewoon op veziede. Mor dizze week het elkenain t nog slim drok. Ook ien mien kop is t drok. Schriefkederij zulf kost din meschain wel nait veul tied, mor kop mout aal leeg wezen om denken te kinnen. n Hail kerwaai om kop leeg te kriegen ien dizze tied doar van ales nog mout. Mout omreden t kin. Kon t nait din huifde t ook ja nait. Kon der mor wat meer nait dizze tied, denk k sums wel ais slim ollerwets. t Gaait ons vandoag de dag apmoal goud, mor der is veul van doun en der mout zoveul gebeuren nog. Ales mout ain mitmoaken, overaal aan mitdoun, t liekt wel of der nooit gain ho is. Nee zeggen blieft slim stoer.
Anneke is aan bosschoppen doun. Boudel veur kerstdiner mit haile femilie mout ien hoes hoald worden.
Zulf wil k nog wat aan schrieven, n slim kört verhoaltje meschain, beste wìnzen mouten ook nog deur oet en aal zukswathìn, mor k wil ook ja n poar doagen biekommen van … joa, van wat aiglieks? Wereld is nait roazend moakt, mor wie denken vandoag de dag van aal. Wiezulf moaken wereld mit nkander roazend. En woar tou? Doar gaait t hìn, eer k ter op verdocht bin, zit k al weer achter computer en begun aan n gedicht over deksels roazende wereld.
k Mout aiglieks eerst mit kerstboom veur dörp aan loop.

Mit nog wat jonges mout dij hoald worden en opzet en lampkes mouten der ien. Kerstboom komt aal joar stoef bie Leermster vlint te stoan. Lampkes blieven branden tot Drijkeunegen. Stroalen rust oet as t nait waait en din binnen lu ook kaalm zo as t heurt ien dizze tied van t joar. Bie dikke wiend slingern lampkes wild hinneweer. Din wordt t lu votdoadelk ook roeg ien kop en is t doan mit kaalm overdenken van dingen. Lampkes slingern, zo as ik ter noar kiek, òflopen joaren meschain veul te veul veur elkenain. Loatve hopen dat t van t joar kaalm is mit slingerderij ien mien mor ook ien joen binnenste. Din nog bloots wat snij der bie en kloar is kerst!

Kaalme Midwinterdoagen toudocht en veul haail en zegen ien nij-joar.

(Noar n foabel van Aesopus)

Daaier van t open laand en van bossen hadden laiwe as keunenk. Dij was nait kwoad en ook nait boazeg, mor recht en oardeg zo as n keunenk mor wezen kin. Hai raip baisten n moal op veur n keunenkleke vergoadern van aal vogels en daaier. Hai stèlde veurwoarden op veur n wereldwiede òfsproak woarbie wolf en laam, paanter en sik, tieger en hert, hond en hoas rondom ien vrede en vrundschop mit nkander wieder leven konden. Hoas zee, “Oh, wat heb ik der laang noar oetkieken doan dat t zo wied kwam, dat swakkern zunder baangeghaid heur ploats iennemen kinnen noast staarken”. En dou hoas dat zegd haar, runde hai veur zien leven.

8-02-10

(noar n foabel van Aesopus)

Stoef bie graacht wazzen ais twij wozzen bollen aan vechten om n kudde koien. Winnoar zol boas over koien worden. t Ging der aldernoarst om weg en kikkers ien graacht schoten van waal òf wotter ien en twij kikkers gingen n ìnd wiederop op pompeblad zitten. Ain kikker haar zien slinger wel aan vechterij en hai von t spannend, dij twij staarke vechtersboazen doar op waalkaant. Veur kikkers was der ja gain gevoar, docht hai. Mit heur dikke hoorns stötten bollen op nkander ien en bloud vloog ien t rond. Aander kikker muik hom slim zörgen. ‘As dij dikke bol winnen gaait, din gaait aander der vandeur mit n bult poehaai en gebölk. As aander hom din nog noazit, kon verlaizer hier wel ais ien graacht te laande kommen. As dij op ons deel vaalt, goan wie der ook aan.

As groten mit nkander aan vechten goan, din is klaaine man doar aaid dupe van.

(n verhoal van Rolf )

Vroger, n joar of sesteg leden, is ter ais n koatje van dörp moakt van lucht oet. Sentrom staait ter ien swaart-wit op mit kerk, kroug, gemaintehoes en luddek börgje boven ien beeld. Dat koatje hemmen wie noa laank zuiken vonnen op n rommelmaart ien n stad wat wieder vot.
Is ainegste koatje, en n hail schiere ook, dat ter ooit van dörp moakt is en no hemmen wie hom.
Ien tied is ales veranerd. Gemaintehoes is nou n dubbeld woonhoes. Kroug staait aal tiedstieden leeg. Ons hoes staait n beetje noar veuren tegen kerk over en ie kinnen ziedgevel en dak goud zain. Kerkplaain nummer 6.

Tussen hoes en kerk stoan twij minsen, n man en n vraauw, te proaten. Auto veur deur is van veurege aigeners. Dij woonden der dou krekt. Ien dat hoes brochden ollers heur zès wichter en n jong groot. Ien hörn van ale koamers slaip wel n kwoajong, heurden wie ais van n lougster. As ie no deur t hoes hìnlopen kinnen ie joe nog veurstèllen hou of dat was. t Kon amperaan.
Ien 1999 begunden drij dochters te proaten over heur pa en hou dij zien aigen wichter nait òfblieven kon. Aner drij wichter en jong waren glìn ien hakken west dat ter over proat wer, dij wollen ja nait dat anern der wait van kregen. Nee, gainain mog t waiten vanwegens schande ien dörp, nait om heur moeke en ook nait om heur pa. Mor kwoad was aal steukeld en t werren duustere doagen veur t volk. Kerel, dij vroger soldoat west haar, besloot op n bidderlieke menaaier n ìn aan schande en straf dij op hom òfkwam te moaken. Dou dainders hom hoalen kwammen en op deur stonnen te beuken, runde hai bie trap omhoog noar zoller en gooide hom, kop noar veuren, tou bovenroam oet omdeel. Meer dood as leventeg wer hai òfvoerd noar zaikenhoes en zulfde daag nog haar hai ter tou doan.
Paardie lu ien t dörp waren doar ien tied nait raauweg om; anern mainden dat wichter der nooit gain proat over holden haren mouten. Mit tou tied oet kommen van dizze kerel was vree ien dörp zekerwoar nait weeromkeerd en ook was ellèn van dij misbruukte wichter nait over.
Kiener binnen tot op dizze daag verdaild ien zulfde twijspaalk as dörp. Van dood oaf van heur pa hemmen drij wichter van bruier en zusters en n kobbel lougslu verwiet kregen dat ter bloud aan heur hannen bakte omreden zai haren proat. Schoal is veur aiveg oet evenwicht.
Wedevraauw het heur leste vief joar ien rolstoul op onnerste verdaipen deurbrocht. Dat haar nait makkelk west. Benoam nait omreden ales ploatsvonnen haar boven heur kop, onner heur dak en op plaain veur t hoes.
Der wordt zègd dat zai n hail oarege vraauw west het en dat hemmen wie ook wel vuild. Dou wie ien 2009 t hoes veur eerste moal bekeken, stonnen heur spultjes der nog. Tot aan hoarspèllen op bozzem tou noast petret van aal heur volk. Mor dat aigenste volk kon t deur dij drokte ien femilie nait opbringen hoes leeg te hoalen. Vremd genog stoan baaide grafstainen op kerkhof even boeten dörp der schier bie.
Ronnom bluien blomkes.

(30-12-10)

Buren binnen ophokt, zo as zai zulf zeggen. Deur keronoa het regeren ales op slöt doan. Buren hebben pest ien dat zai nait vot kinnen. t Binnen veulraaizegers en laifst nait thoes. Haitied aan votgoan, votwezen of thoeskommen. Zai konden t beter rusteger aan doun, vienden wie. Buurman haar al twij moal ien zaikenhoes legen mit haart en zai haar ook mankementen. Nou binnen zai drij moand thoes west en verdold, t is heur aan te zain. Zai binnen ien rust kommen en vuilen heur fit en gezond. Keronoa n ramp? Kon minder veur buren!

(noar n foabel van Aesopus)

n Kraab lait zee veur wat t was en koos n stuk gruinlaand as zien nije woonderij.
Vos kwam op hom òf en, omreden hai was gammel, vrat e kraab op. Stoef veurdat e opvreten wer, zee kraab dat hai t verdaind haar om opvreten te worden, omreden hai haar niks op t laand te zuiken en hai bloots wat zien oard en meugelkheden betrof, aanpaast was aan leven ien zee.

Tevredenhaid mit joen löt is n wèl van geluk.

(noar n foabel van Aesopus)

Kraai was ofgunsteg op roaf, omreden t zain van n roaf was n veurtaiken en lu konnen aan zien
vlaigen zain of toukomst der goud oetzaag of dat ter tegenheden op komst wazzen.
Dou kraai n koppel raaizegers aankommen zaag, vloog hai boven ien boom en begon zo haardoet te krazzen as hai kon. Raaizegers keken noar kraai en vrougen heur òf wat of dat bedudde mor ain van lu zee: “Loat wie mor wieder goan, van t is mor n kraai en zien krazzen bedudt haildaal niks”.

As ie joezulf veurnoamer pebaaiern veur te doun as ie binnen, moak ie joezulf belaggelk

(noar n foabel van Aesopus)

n Daif huurde ais n koamer ien n haarbaarg en bleef doar n zetje om aan te kieken of e wat gappen kon om logies te betoalen. Dou e der n poar doagen lozaaierd haar en nog niks van zien goading vonden haar, zaag e krougholder mit n schiere nije jas aan veur haarbaarg zitten. Daif lait zuk ook deel en proatte wat mit hom. Dou t gesprek wat hottjede, gapte daif n moal slim en begon as n wolf te hoelen. Krougholder vroug woarom of hai zo bot hoelen dee. “Dat zel k die zeggen”, zee daif, “ Mor eerst mout ik die vroagen om mie bie klaaier vaast te holden, van aans rop ik dij ien stokken. k Wait nait meer wanneer of dat t begonnen is, mor aaid as k gap, krieg k zo’n aanval en begun k te hoelen. Meschain is t wel n straf veur onmizze dingen dij k vrouger doan heb of het t aalmoal n aandere oorzoak, mor wa’k wel wait, is dat as k veur daarde moal op rieg zo’n hoelaanval krieg, ik ien n wolf veraander en lu noar strödde vlaig.” Mit dat e dit zee, begon hai vannijs te gappen en te hoelen as n wolf. Krougholder leufde t verhoal en begon bunzelachteg te worden, ging stoan en wol der vandeur. Daif pakte hom stief bie nije jas vaast om hom tegen te holden. Hai smeekte krougholder hom stief bie klaaier vaast te holden, omreden dat hai aans zien aigen klaaier verroppen doun zol, as e bie daarde moal hoelen ien n wolf veraanderde.
Tougelieks begon e vannijs – dus veur daarde moal – te gappen en te hoelen. Krougholder, dij doodsbenaauwd was dat daif ien n wolf veraandern zol en hom den aanvallen zol, vrong zuk oet nije jas, dij daif nog aaid vast hil en benterde der van deur, kroug ien. Hai smeet deur achter zuk tou en dee as de ment grundel der op. Daif ging der mit jas van deur en kwam nait meer trug.
Ie mouten aal verhoalen nait leuven.

“k Begun old te worden”, is mien antwoord as Anneke vragt: “ Woaraan zitstoe te dinken?” Antwoorden dut zai nait, zai leest ien nijste Nesbo. Older worden! Brr … en toch kriegt elkenain der mit van doun.
As ie nog n klaain kiend binnen, besef ie joe dat haldaal nait. Din gaait tied joe ja nait vlug genog, wil je groot wezen. Wat duurden weken sums laang dou k nog op legere schoul zat. Tiedstieden was t eer der vannijs vekaanzie kwam.
n Hail klaain beetje vlugger ging t aal dou k noar middelboare schoul ging, mor ook dou leken vekaanziedoagen voak hail wied vot. Was gain beroerde tied, vuilde mie jong en staark en k was nijsgiereg noar wiede wereld om mie tou. Wereld dij doudestieds nog vrezelk wied vot leek van buurtschop doar k opgruide. Vief kilometer noar dörp, vanòf mien twaalfde meer as n uur fietsen noar schoul ien n Daam. Schiere tied, achteròf bekeken.
“Ie binnen zo old as ie joe vuilen, wordt ter zegd”, nemt vraauw droad van gesprek wat òfwezeg weer op, mor blieft drok mit heur Nesbo-oaventuur.
Joa, old vuil k mie wel wat, dink k. Bie vatteg veranerde boudel. Older worden zat ik dou al laang nait meer op te wachten. Tied van bewust ien bewegen blieven, zond leven, op joen gewicht letten mouten.
“Mor der binnen toch ook wel schiere dingen aan older worden, toch?”, maarkt Anneke, n beetje multitaskend, vannijs wat òfwezeg op en kiekt mie over bril hìn even onderzuikend aan. Joa, gelukkeg is der nou riekdom van rezenoabel wezen, van rusteg kinnen ofwegen van veurs en tegens van n zoak, van reletiveern kinnen, van genottern kinnen van lu en dingen om joe tou. Sums nou en din dink k mit n licht, wat woazeg gevuil van wìnst weerom aan tied van mien jonge joaren doar ien mien geboortestreek. Vrijhaid, netuur om joe tou, ofwizzelns van joargetieden. Mitaarbaiden op boerderij, daaier verzörgen, deur t veld strunen, mit noaberkiender speulen, visken en swimmen ien t Ofwotternskenoal. Ien winter
bie koienpeerden ien waarme staal, mien knienen vouern mit hoaver, n stuk vouerbait. As t vroor scheuveln mor ook veul lezen, hail veul lezen ien gezellege veurkoamer bie waarme kolenheerd. Anneke kiekt evenkes op oet bouk, zugt woarschienlek dat k mit miezulf drok bin, leest wieder. Is t n veurdail, n zegen zeg mor, dat vraauw, noabers, vrunden en femilie mit mie mitraaizen noar t older worden?
Zo nou en din vien k dat ik wel n beetje veul maank leeftiedgenoten verkeer, n beetje op ofstand roak van jongelu, te veul ien n olluwereldje verzaaild roak. En as k maank jongelu goa, vien k dat hail schier mor vuil k ook best wel dat ik inderdoad older word.
t Is nait zo dat ik rusteger leven goan bin. Abseluut nait! Gainain het t drokker din n ‘senior’ en dat geldt ook veur mie, dink k der moudeg op lös en mout n beetje laggen om miezulf. Raaizen, lezen, tilleviezie kieken, fietsen, vraauw, kiender, klaainkiender, vrunden, femilie, verainens, vergoaderns, hobbies, toen, computer en zukswat meer binnen mien raaisgenoten noar mien older worden. Noar laand van rust …?
“Aal mit aal loof k dat ik wel vree heb mit older worden”, dink k haardop. Mit nkander raaizen wie apmoal voutje veur voutje noar laand van rust. Mor nou nog evenkes nait! Doar heb k t veuls te drok veur op memint.
Anneke kikt op oet heur bouk. Tot mien verrazzen maarkt zai gelieke fientjes as roak op: “k Loof
dastoe aargenswoar aankommen bis, nait ?”

(noar n foabel van Aesopus)

Kerel en laiw kuierden mit zien twijbaaident deur t bos. Zai wazzen tegen nkander aan t snakken over hou staark en hou machteg heur soort wel nait was. Onder aal dat gesnak deur kwammen zai n standbeeld veurbie van n kerel dij n laiw mit zien handen dood moakt haar. Kerel zee tegen laiw: “Zugs wel hou staark of wie binnen en hou wie zulfs keunek van daaier aan kinnen?”
Laiw zee dou tegen kerel: “Dit standbeeld is vanzulf moakt deur n mìnsk. As wie laiwen wozzen hou wie n standbeeld moaken konnen, din zol ie n kerel zain dij op grond lag onder laiw mit laiw zien poot op borst.” n Verhoal klopt aaltied tot der n aander verhoal verteld wordt!

(noar n foabel van Aesopus)

Laiwe was aan t hoasjoagen bie Bavvelt en zaag opins n hoas ien leger liggen te sloapen. Hai zol
hoas krekt griepen dou der n reekaalf veurbie runde. Laiwe vergat hoas en joug reeke op slag achternoa. Hoas wer wakker van t keboal, schrok en runde haard vot. Laiwe kwam der noa n zetje achter dat e ree, dij hoogholtje overvloog, toch nait te pakken kriegen kon en ging weerom noar plak doar hoas lag. Dij wol e toch nog mor even te groazen nemen, nou dat reekaalf hom ontkommen was. Dou hai zaag dat hoas ien tied votrund was, zee hai tegen homzulf dat t zien aigen schuld was. Hai haar lopen loaten doar hai al wis van was om kaans te hebben nog wat beters te kriegen.

Beter ain vogel ien haand as tien ien locht.

(Noar n foabel van Aesopus)

Laiwe wer wakker dou der n moes over zien kop kroop. Kwoad kwam e ien t ìnd, kreeg moes bie zien kladden en zol hom net dood moaken, dou moes hom doodsbenaauwd touraip: “As ie mie spoaren den zel k joe teunde baarmharteghaid eerlieks terugbetoalen.” Laiwe laagde wat en lait moeske goan. n Zetje loater wer laiwe vongen deur n koppel joagers en dij bonden hom mit taauwen vaast aan stoaken ien grond, zodat e der nait oet rieten kon.
Moes dij t brullen van laiwe van verren al heurde, kwam der op òf; knoagde taauwen mit zien schaarpe taandjes deur en raip laiwe, dij der oet reet, achternoa: “Ie mozzen der om laggen dou ik zee dat k joe terugbetoalen zol en ie nait leuven wollen dat ie ooit veur joen geboar noar mie tou beloond worden zollen, mor nou wait ie dat t alderdeegs veur n moeske meugelk is om n laiwe van dainst te weden”.

(Noar n foabel van Aesopus)

Op n aibels haite dag ien zummer, dou alle wilde daaier slim dörst hadden, kwammen n laiwe en n dik wild swien, noa laang zuiken, tougelieks bie n lutje wel aan om te drinken. Zai kregen votdoadelk drokte over wel van heur as eerste drinken mog en noa wat hikhakkerij duurde t nait laang of zai kregen sloagerij en vochten noa n zetje op levent en dood mit nkander. t Was nog kamp dou zai achter poest even stoppen deden om op oam te kommen. Dou zagen zai dat n koppel gieren en kraaien op takken van n dooie boom vlakbie tou zat te kieken tot ain van twijen of meschain wel baaide vechtersboazen t ter tou doun zollen, zodat zai verlaizer van stried of baaident opvreten konnen.
Laiwe en swien kwammen dou op slag tot zinnen en sloten vree. Zai zagen ien dat t beter was om vrunden te worden den opvreten te worden deur gieren en kraaien.

Doar twij vechten om n bonk gaait daarde der mainsttied mit vandeur!

(noar n foabel van Aesopus)

Ien veujoar had laiwerke heur nust moakt ien t jonge gruine wait. Heur jonkjes konden sikkom oetvlaigen, dou boer der aankwam en tegen homzulf zee, dat wait riep was en dat e aale vrunden en noabers vroagen zol hom volgende dag mit te helpen mit oogsten.
Ain van lutje laiwerkes heurde dat en vruig moeke woar of dat zai hin goan konden om vaaileg te wezen. Moeke zee dat t nog nait zo wied was en dat kwam ook oet. Aanderdoags kwam der gainent om te zichten.
n Poar doagen loater kwam boer der vannijs over tou en nou zee e dat e volgende dag zulf kommen zol mit zo veul meugelk zichters as e ienhuren kon.
Dou moeke laiwerke dat heurde zee zai tegen lutjekes dat t boer nou eerns was en t tied wer om vot te goan.

Omreden ain nait aaltied op zien vrunden vertraauwen kin, is beste menaaier van helpen joe der zulf mor tou te zetten.

Gezienus was noar groot zaikenhoes ien Stad west. Haar al hail laang last van dik toon had. Noagel was iengruid en dokter haar zegd dat e der mor beter even mit noar zaikenhoes kon. Veul haar e doar nait mit op had, mor wat mos dat mos en hai haar der slim veul last van. Kon sikkom nait meer ien stevels lopen en op slovven achter vij heer was ja ook niks weerd.
Zo was Geesje mit Gezienus noar zaikenhoes reden, haar hom der òfleverd en zegd dat zai hom wel weer ophoalen kwam as zai bosschoppen doan haar. Dat haar Gezienus dik ien order vonden, omreden zai haar zegd dat ze ook even bie sloager Van Dieken aan Damsterdaip aan goan zol om n peerworst te hoalen. Doar was e ja gek op. Vraauw was naauw vot of zuster, dij eerst wat muite haar om pampierboudel veur nkander te kriegen, haar hom al bie spezioalist brocht. Dij haar wat stoer noar Gezienus zien vouten keken en zegd dat t wel even pienlek worden kon en dat t mor t beste was as meneer even n roeske kreeg tiedens operoatsie en zo gebeurde t.
Dou Gezienus weer biekommen was, haar e maal opkeken, din ien stee van ain zaten der om baide vouten dikke swachtels. En gekste was dat ter niks om dik toon zat, doar t ja om ging. Dij stak frank en vrij noar boeten onder t verbaand vot.

Gezienus wis nait hou of e t haar, mor vouten deden wel overaal zeer, op dik toon noa!
Verpleegster zee dat ale oksterogen der schier oet kommen wazzen en dat dokter aander vout ook mor even doan haar nou e toch ainmoal bezeg west haar. Huifde hai loater ook nait nog n moal te kommen veur aander vout.
“Mor mien dik toon din?”, vruig Gezienus, ”Is mien dik toon din niks aan doan?”
“Nee, man”, zee zuster, ”Veur joen dik toon mout ie bie n aander dokter weden, dij zit even wieder op ien gaang. Dij dut niks aans as iengruide noagels opereren.”
En hou of Gezienus ook te keer goan was, iengruide noagel wer niks aan doan, doar mos e mor mit n nije ofsproak veur weerom kommen bie goie dokter. Dou e weer thoes was, kwam ol mìns der vot over tou om te vroagen hou of t goan was. Ie heurden ja leste tied zo veul dat ter verkeerd ging ien zaikenhoezen, dat zai der vot mor even op òf kommen was om te heuren. Eer Gezienus ook mor vertellen kon wat of ter apmoal mis goan was, haar ol mìns al wieder reveln doan en was zai mor noar zien vouten kieken bleven. Of e ook zain haar dat dokter fouten moakt had omreden der mishottjede dij ja zo veul, ston sikkom aal weken ien kraant, en dat zai der ja nait aan dinken mos dat zai heur jong doar ook toutamtaaierd haren. En zo haar t ol mins mor wieder reveld. En zai was mor noar zien vouten kieken bleven.
Tot Gezienus der flaauw van worden was en roupen haar. “Mins, kiek toch noar mien vouten. Din zain ie ja dat aal oksterogen vot binnen. Allain dik toon dut mie nog zeer, doar mou’k nog n moal mit hìn. Fouten moaken, zeg ie? k Zol nait waiten hou of lu doar wel nait bie kommen. Mouten ze votdoadelk mor noar goie ofdailen goan ien stee van n deur te vroug.”
Dag noaheer was ol minske bie Geesje kommen en haar zuk der over bekloagen doan dat t haildaal mis was mit heur. “k Bin baang da’k last van oaderverkaalken heb”, zee ze. “k Mainde ja hail wel dat Gezienus mit ingruide noagel noar zaikenhoes mos en nou bliekt dat e veur zien oksterogen hin west het. Nee, k moak mie dikke zörgen dat t mis gaait mit mie en k vuil mie aans nog zo goud.” Dou was ze begund te schraiven en Geesje het ter orreg tegen proaten mouten om moeke weer rusteg te kriegen.

(noar n foabel oet Indië)

Ien oerwoud op Sumoatroa woonde n woeste tieger dij aal daaier en mìnsen opvrat dij hai tegen kwam. Lu wozzen heur gain road meer en kropen vot ien heur hutten. Zai wazzen net zo baang veur tieger as aal daaier ien t bos en nuimden tieger toewanbabiát. Dat betaikent Radja van t oerwoud.
Daaier kwamen bie nkander om t ter over te hebben hou of zai der mit aan mozzen.
‘Aans wie nait oppazen vret tiegerbaist aal daaier op en as der nog n poar overblieven, goan dij wel dood van baangeghaid en blieft ter haldaal gain ain over. Wel wait wat om tieger stoppen te loaten ons ain noa d’aander op te vreten?’ vroug dikke grieze euliefant.
Gainent dij wat wos.
Op t alderlest dee lutje hertje, nait groter as n dikke hond, bekje open.
‘k Heb wel n veurstel,’ zee dij, ‘mor t is gain echte oplözzen. t Is meer bedould om ons wat oetstèl te geven en n goud plan te bedenken.’
‘Zeg t mor gaauw’, raipen daaier, blied dat ter ain was dij wat zeggen duurde.
Hertje zee: ‘Elke daaierfemilie mout ain van heur aanwiezen as vreten veur tieger. As tieger joa zegt tegen plan, het hai aal doagen ain daaier om op te vreten en let hai aandern mit rust.’
Omreden der zat niks aans op gingen daaier akkoord en deur löt wer aanwezen welk daaier eerste dag, welke twijde dag, en zo mor deur aan bod was om as vreten veur tieger te dainen. Luddek hertje was zulf daarde dag aan bod.
Tieger was blied mit aanbod van daaier. Hai huifde haldaal niks meer te doun. Vreten kwam hom ja ien muit lopen. Eerste dag vrat tieger jong wild swien op, twijde dag ging olle oap ter aan. Dou was t beurt aan hertje om op daarde dag opvreten te worden, mor wel der ook kwam, gain hertje. Tieger wer hail kwoad en brolde der over.
Hai wol òfsproak mit daaier al òfzeggen, mor op t allerlest kwam hertje bos oet. Hai zat onder bragel en was nat van swait. Tegen tieger raip hai: ‘k wait wel dat k te loat bin, heer tieger, mor der het n aandere tieger achter mie heer zeten. Dij dut net of dit bos van hom is en t is joenent ja’.
Nou wait elkenain dat n tieger gain aander tieger ien zien jachtveld hebben wil en dou tieger heurde dat ter n iendringer was, wer hai nog kwoader din hai al was en raip: ‘Woar is dij klier, dij mie van t eten òf holdt. Bring mie noar hom tou, doe stuk maalvreten, en dat votdoadelk!’ Hertje vloog veur tieger oet t bos ien, over heuvels en baargen en deur revienen. Tieger was al hail muid dou hertje hom bie n daipe leemkoel brocht en zee dat aander tieger doar ien verstopt zat. Koel haar staaile waanden en hail wied omdeel ston n poul wotter. Dou tieger over raand keek zag hai doar beneden n dikke tiegerkop. Tieger begon astemoat te grommen en brollen, mor tieger onder ien koel brolde gelieke haard weerom. Tieger, dij boeten homzulf van kwoadens was, bedocht hom nait en sprong koel ien, zien spaigelbeeld ien muit. Tieger zat onder ien koel en kon der nooit weer oetkommen.

(noar n foabel van La Fontaine)

Grote Griekse filesoof Socratus lait homzulf n hoes baauwen. t Was gain groot hoes en n kammeroad van filesoof zee: ‘Gain stand veur zo’n groot man.’
‘Stand gaait nog wel ,’zee nummer twij, ’mor dat roam!’
Nummer drij von veurgevel der nait mooi oetzain en nummer vaaier von t mor n hondekot. Veuls te klaain veur heur beroemde kammeroad von wieder elkenain.
Dou zee Socratus, dij grote man, ‘Al is mien hoes ook nog zo klaain, der kinnen genog echte vrunden ien.’

t Is beter van binnen ien n luk hoeske as boven op n grote! Geluk zit hom nait ien riekdom.
*luk = klaain

Midden op camping stoan wat poaltjes ien t gras. Noast ain van poaltjes zit n gat ien grond. t Is n schier rond goatje, zo’n 15 centimeter ien deursnee, en as ie der ien kieken gaait t hoast recht omdeel. Bie t gat ligt wat lös zaand en der liggen ook wat ronde keudeltjes. t Gat is veurdeur van n knienefemilie.
Mit heur zeuven binnen zai. Pa en moe Knien vanzulf en vief klaaintjes.
Klaaintjes binnen n week of drij old en pa en moe doun der alles tou om klaintjes zo goud meugelk groot te kriegen. Smörgens, as t gras nog sjompenat is, zain lu dij op camping stoan, klaaine wolbaaltjes ain veur ain oet hool opdoeken. Eerst komt der n kopke oet, dij kikt even ien t rond en hup doar is t baistje boven grond. As aal jonkgoud boven is, huppeln zai eerst wat veurzichteg ien de rondte en zo gaauw zai t nait vertraauwen, doeken zai t hool weer ien. Om der vief tellen loater vannijs oet te kommen. Den is t speulketaaierke en hebben knientjes dik plezaaier. Kampeerlu hebben heur slinger der ook aan. Loater zitten wolbaaltjes rusteg ien waarme zun oet te rusten. Pa en moe zai je doagsover nait.
Elke mörgen stoan der lu mit fototoustel kloar om baistjes zo schier meugelk op n ploatje te kriegen en dij kommem aal mörgens weer krek te dichtbie en den is t eerst weer doan omreden knientjes doeken votdoadelk weg ien t hool as lu dichter den 20 meter bie t hool kommen. Holtdoef binnen knientjes nait baang veur. As dij bie poaltjes deel strikt en wat rondkuiert, blieven knientjes rusteg gras eten en runnen zai om doef tou, dij der ook nait aans van wordt.
Knientjes worden wel aal mor driester en huppeln ieder moal wat wieder van t hool of. Allain soavends, ien twijduustern, goan lutjekes mit pa en moe wat wieder van t hool of noar raand van camping tou, doar t gras vanzulf t lekkerst is.
Vanmörgen was der al n klaaintje allenneg aan raand van camping, wel vatteg meter van t hool òf. Doar huppelde hai wat ien t hoge gras rond. Mor dou opains runde t klaine baistje mit n voart stroalrecht over t veld noar t hool terug. As n speer ging e. Wat kon dat baistje al allergodsbenauwdst runnen!

Reden van paniek wer al gaauw dudelk. t Runnend wolbaaltje was nog nait ien volle voart t hool iendoken of dikke roofvogel, dij as n kenonskoegel oet lucht deel viel, was der ook al. t Lutje baistje haar t nog naauw red. Roofvogel ging der weer gaauw vandeur
Lu op camping hebben der nog haile dag over noaproaten doan. Vaaier knientjes huppelden al gaauw weer rondom t hool. Viefde kwam pas veul loater weer veur n dag. Dij haar zien leske leerd. Eerst ien twijduustern zagen lu pa en moe knien mit heur vief lutjekes vannijs noar raand van camping huppeln en ging t knieneleven aaldoags wieder. Dou wie n week loater vot gingen van camping waren der mor twij lutje knientjes meer. Of lutje deugennait ain van dij twij was, doar binnen wie nait oetkommen.

19-10-10

(noar n foabel van Aesopus)

Melkenmaaid laip noa melkens mit emmer melk tou t laand oet noar boerderij en lait ien loop heur gedachten aigen gaang goan.
”Veur sinten dij dizze melk opbrengt, kin k teminzent drijhonderd aaier kopen. As aal gaait zo as t goan mout, kinnen doar n lutje drijhonderd kukens oet kommen. As t mitweert binnen kukens groot tegen tied dat dij mainste sinterij opbringen op maart. Tegen haarstvrijweek heb k den genog sinten moakt om mie n nij klaid te kopen. Ien nij klaid goa k den noar kermis tou en aal jongkerels willen den votdoadelk mit mie traauwen, mor k wies heur apmoal òf”.
Krekt dou gooide zai kop ien nek en begunde wat te spirrewirren. Zodounde lait zai emmer mit melk valen en aal heur mooi plannen wazzen op slag noar de moan. Op boerderij kreeg zai boetendes ook nog pruddels van boer en wer zai kort op loon.

Beter ain vogel ien haand as tien ien locht.

Der is aaid stilleghaid as ien kerk op n deurdeweekse dag.
Ook nou as k laangs t smaal fietspadje, even voart moakend, helgen van t holten tiltje op fiets. Wottervogels swiegen votdoadelk as dij mie gewoar worden. k Stop op t vlakke dail, midden boven t moar, bie plaank doar n stukje oet verswonnen is geliek n rötte koes. Kiek om mie tou en zai van mie vot swimmende ainden en wotterpiekjes. As n verkenner oet t leger loat ik mien blik rondwoaren over wiede omgeven. Over t wotter liek onder mie. Levensoader oet vrouger tied en nou trug brocht tot òfwottern, vis- en wottervogelverblief en voarweg veur n aindoadege tourist ien n kano. Peddeloar loat t raanke bootje over t moar zigzaggen geliek n joagende snouk onder wotter hinneweer schait. n Ainzoame viskerman, doeknekt as n raaiger ien onderwaal, aargert hom onverzains aan wottertourist, mor blift noar dobber loeren.
Den woart mien blik over gruine, hier en doar n beetje glooiende velden vol schoapen en heukels. Ien klaaine legertjes lopen dij te groazen as of heur levent ter van of hangt en zai nog ain moal goud vreten eer ze stried iengoan.

Lekkere roek van nijskes maaid gras, aanlangd deur n poestje zummerwind, dringt mien neusgoaten ien. Dij komt van n veld even wiederop vandoan doar gain legertje vee marcheert. Doar liggen swoaden gras te dreugen geliek riegen platte zaarken op n stadse begroafploats. Nog wieder vot, ien verte, liggen olle boerenploatsen, plat en braid ien t wiedse landschop, krek of ze der hìn kwakt binnen oet lucht wied der boven. Bie t aine nijmoodse veebedrief liekt t krek aansom. t Is net of dij, triesterg en koal as n molbult, vanoet grond omhoog drukt is.
Hail wied vot, rondom mie tou, torentjes van n haandvol kerkjes; vermoanende vingers ien t Grunningerlaand. Dij waren vervast te klaain den woarschaauwens hielpen nait genog en bewoakers van t geleuf worden nou zölf bewoakt deur monementendainst. En ook vergroetjen van t landschop konden dij nait tegenhollen. n Rieg hoge stoalen masten – mit koabels, dij as n feestslinger deur t landschop ophongen binnen – overvleugelt aal t overge. Veuroetgang is nait te stoppen.
Der wordt over proaten doan dat ter eerdoags vannijs zo’n guirlande bie komt. Ook zol der nog ain – n koabelstroat nuimen politici dij – onder grond deur kommen. t Wordt ter nait mooier op hier bie t Holten Waigje achter ien maiden, mor nou t is nog aaid n oase van rust. t Is en blift mien laifste stee.

24-02-10

(Noar n foabel van Aesopus)

n Mol kin nait zain, mor lutje mol zee ais tegen zien moeke: ‘Moe, k bin der zeker van da’k zain kin!’ Omreden moeke wol hom teunen dat e hom vergizzen dee, legde zai n poar korrels wierook veur zien neus en vroug: ‘Wat is dit din?’
Lutje mol raip dat t kiezelstainen wazzen.
Zien moeke raip oet: ‘k Bin der baang veur dastoe nait bloots blind bist mor dastoe ook nait roeken kinst, mienjonkje.’

Mouten nooit denken dat ie allain t wel waiten!

(Noar n foabel van Aesopus)

n Kerel haar ain om haals brocht en femilie van vermoorde zat moordenoar noa. Dou kerel bie n revier kwam, zag e n laiwe op waalkaant brullend op hom òfkommen en schietensbenaauwd klom e as de mieter n boom ien.
Mor boven ien boom kwam hom n slang ien muit, dij sisternd op hom of kroop, en vannijs schietensbenaauwd sprong e boom oet wotter van revier ien.
Doar swom n dikke krokedil dij kerel vong en hom levent opvreten dee.
Zo waaigerden eerde, locht en wotter n moordenoar te beschaarmen.

(Noar n foabel van Aesopus)

Mug vloog op ain van hoorns van bol en bleef doar n tiedlaang zitten. Krek dou e wieder vlaigen wol, moakte hai n neudelnd geluud en vroug e bol of dij groag wol dat e vot goan zol.
Bol zee: ” k Wis nait dastoe der was en k zel die nait mizzen astoe vot gaais.”
Der binnen gounent dij heur zulf belangrieker vienden din dat aandern dat van heur
vienden.

(noar n foabel van Aesopus)

n Swaarm muggen streek deel bie n omvalen hunnegpot dij op keukentoavel lag. Muggen kropen ien pot, gleerden der ien om en vraten heur zat ien hunneg. Heur pootjes en vleugels kwammen onder hunneg te zitten en bakten aan toavel vast. t Was van dij gevolgen, dat zai nait meer votvlaigen konden en omkwammen. Krekt veur en aleer zai tter tou deden, raipen muggen: “Oh, haalve zolen dij wie binnen, veur n bekvol zuite hunneg hebben wie ons zulf verdelgen doan”.

Pelzaaier dat betoald worden mout mit òfzain, dut slim zeer.

(noar n foabel van Aesopus)

Oarend haar ais n hoas te pakken kregen ien t veld. Mit zien snoavel en klaauwen reet hai aarme daaier aan stukken veur ogen van n muske, dij slim ontdoan raip: ‘Hoas, woarom gaaistoe der nait zo as n hoas betoamt as n hoas vandeur?’ Naauw haar muske t roupen of der dook n vaalk oet lucht omdeel en greep muske mit zien schaarpe klaauwen. Dou vaalk mit muske omhoog vloog, heurde muske hoas roupen: ‘k Lag mie ja dood om die, mus!’

Ain dij homzulf nait redden kin ien t leven, kin aandern doarover ook min goie road geven!

(Noar n foabel van Lessing)

Der binnen dichters dij zo goud binnen dat lu heur nait meer begriepen kinnen. Wat mout ain doar nou van denken?
Vogels zaten ais mit zulfde perbleem over heur zingerij. Ain kin nog schierder zingen as aander en zai deden mor tegen nkander op. Dou vroug Nachtegoal aan Laiwerk: ’Woarom vlugstoe toch zo hoog lucht ien astoe zingen gaais? Is t meschain omreden gainain kin die din heuren?’

t Zaag der nait noar oet dat ol minske nog weer thoes kommen zol.
n Week of wat leden was zai opnomen ien Groot Zaikenhoes, dou dokter nait meer wos hou of hai der mit aan mos. Ze vil zo mor weg en der was eerst aan epilepsie docht. Noatied haar zai slim kopzere had en dat wol mor nait overbedern. Zai was nait meer ain van jongsten mit heur negenteg joar mor nog slim goud bie tied. Dou dokter nog dubde, haar zai der zulf op stoan dat zai noar t Groot Zaikenhoes tou wol, omreden zai wer sikkom gek van kopzere en wat beders wol as dij asperientjes van dokter. Dokter gaf al gaauw tou den hai wus wel dat e n discussie mit t ol minsk toch nait winnen kon. Ien t zaikenhoes figelaaierden hoge heren oet dat zai n dikke tumor ien kop haar en dat dij der oet mos. Onder nkander was der nog even proat over west of t muite nog wel weerd was veur zo’n oldske, mor zulf was zai hail dudelk west ien gesprekken mit dokters. Zai was t levent nog laank nait zat en wol zo gaauw meugelk holpen worden. Operoatsie ging deur.
Mor noatied haar t ter nait best oetzain. Operoatsie haar nait hail veul gouds oetricht en dokters haren kiender verteld dat t ol minsk t ter wel gaauw tou doun zol, omreden tumor zol wel hail vlug weer groder gruien. Dat t mor t beste was dat zai ien n staarfhoes opnomen wer omreden ze zol over n dag of vattien wel oet tied kommen, haren zai docht.
Dochter der achter heer en joa heur, drij doagen noa operoatsie, t ol minske was nog ains nait weer goud bie, wer zai opnomen ien t staarfhoes doar zai tot te tied oetkommen blieven kon. Omreden t laip tegen vekaanzietied, onnaaierde oldste dochter dat t hoeske van moe votdoadelk mor leeg mós, din kon moakeloar t hoes ien verkoop kriegen en konnen zai zulf noa begraftenis nog even op vekaanzie.
Dat kwam aandern ook goud oet en zo kwam t dat ol mins heur spullechies apmoal aal onner kiender en klainkiender verdaild worden wazzen en t hoeske al leeg hoald, dou zai nog ien staarfhoes op dood te wachten lag. Mor n meroakel gebeurde. n Week of wat loader haar t ol mins kop der weer op en vruig zuk of woarom of dat zai ien t staarfhoes zat en dat zai mainen toudoan was dat zai wel gaauw weer noar heur aigen hoeske terug kon. Nee, bie heur dochter wol zai beslist nait ien. En ook nait noar verzörgenshoes. Zai kon heurzulf wel weer berakken, hil zai vol en wol gainain tot last wezen.
t Wer nog n haile gedou om aal heur bullen en spullechies op tied weerom ien t hoeske te kriegen, mor noa n moand kon Geessie vannijs ientrek nemen ien heur hoeske op nije meubels. Ollen waren bie t oetroemen van t hoeske noar drekstoup brocht. Gainain van noazoaten haar dij hebben wild. Ol wiefke von t nait slim haar zai zegd. Zai was toch al mainen toudoan west dat zai t aan nije meubels tou had haar. Ook wol zai nog groag even dat t haile hoes opschilderd wer. Dat mos toch ook al neudeg west wezen, zee zai opgewekt, dou ze weer thoes kommen was. En toen was ook n drekstoup en of zai dij ook even weer schier moaken wollen en der konnen ook nog wel even spruut- en mousplanten ien. En dat maale bord mit Te Koop der op mossen zai ook mor even weer terugbringen noar moakeloar. En…
Ie begriepen wel dat kiender dij zummer nait meer op vekaanzie kommen binnen. En ol minske het t nog joarenlaang volholden en tevreden ien heur hoeske wonen doan.

(noar n foabel van Aesopus)

Norelke wiend en zun betoogden wel van baaident t staarkste was en proatten òf dat dij as eerste kerel, dij krekt bie pad laip, te goud oet kriegen kon, staarkste was en doarmit winnoar. Norelke wiend mog begunnen en blous votdoadelk oet ale macht, mor hou haarder hai bloazen dee, hou stiever kerel zien overjas om hom tou trok.

Op t leste dou e nait meer poesten kon, gaf wiend t op en mog zun pebaaiern wat of dij kloar kriegen kon.
Zun begunde veurzichteg te schienen. Kerel dij kreeg t lekker waarm. Zun begunde wat haarder te schienen en kerel kreeg t wat waarmer. Zun begunde te stroalen en kerel wer zo waarm dat e jas oet dee. Dou t nog haiter wer, trok e nog meer goud oet en dou wer t zo hait dat kerel, dou e bie t moar kwam aal zien goud oettrok en noakend t wotter ien sprong.
Overredenskracht is ja staarker as geweld, bliekt aaid mor weer.

(Noar n omtoalde foabel van Aesopus)

Op n moal vong vogelvanger n oadeloar ien zien net. Dikke vogel wer votdoadelk kortwiekt deur kerel en bie aander vongen vogels ien hok smeten. Noa verloop van tied kwam der ain dij oadeloar wel kopen wol en dat ging aan. Nije aigender von t n schiere vogel en hai lait oadeloar zien vleugelveren vannijs aangruien. Doe vogel weer vlaigen kon, steeg hai op, vong n hoas ien t veld en brocht dij as daank noar weldouner. Vos zaag dat en raip: ”Hai, kerel toch. Doe mos dij kerel niks brengen. Kons mor beder wat noar dien veurege aigender bringen. Dij kin die den nog n moal vangen en die vannijs kortwieken. Dat is veul beder.” t Is mor krekt of ain wel of gain veurdail van aksies het!

(noar n foabel van Aesopus)

Twij manlu, doar ain van aaltied woarhaid zee en d’aander niks aans as leugens vertelde, raaisden mit heur baaident ien laand van d’oapen. Ain van oapen dij homzulf tot keunk van ale oapen oetroupen haar, gaf opdracht om baaide raaizegers op te pakken en noar hom tou te bringen. Hai wol van heur waiten hou of mìnsen over hom dochden. Hai ging op zien troon zitten en baaide kerels werden veur troon brocht. Hai groette heur en vroug: ”Wat veur keunk vienen mìnsen nou dat k bin?” Leugenoar zee: ”Lu vienen joe n geweldege goie, wieze en staarke keunk en joen oapen binnen apmoal ook hail wies en geschikt om hoge posten te beklaiden ien t mìnsenriek.” Oapekeunk en zien oapen wazzen hail wies mit leugens van leugenoar en hai kreeg schiere kedoos. Dou eerlieke man dat heurde, dochde dij dat as leugenoar al zukse schiere kedoos kreeg veur zien leugens, hai deur woarhaid te vertellen nog wel veul schierdere kedoos kriegen zol. Dou Oapekeunk hom den ook zulfde vroag stelde zee kerel: ”Ie binnen n boetengewone oap en aal joen bedainden hier binnen ook boetengewone oapen.” Oapekeunk wer hail kwoad dou hai dat heurde en lait eerlieke man deur zien oapen verscheuren.

(noar n foabel van Aesopus)

Oarend en vos onnaaierden dat zai kammeroaden worden wollen en zai zollen doartou dicht bie nkander wonen goan.
Oarend baauwde zien nust hoog ien boom en brudde zien aaier oet en vos mouk zien hol onder worrels van aigenste boom en doar kwammen lutje voskes ien wereld.
Nait veul loater haar oarend honger en kon e gain vreten vienden veur kukens. Dou vos even vot was, dook oarend omdeel, greep ain van jonge voskes en gaf dij aan zien kukens te vreten.
Dou vos weerom kwam, was zai slim verdraiteg over wat of ter gebeurd was, mor nog veul kwoader, omreden zai kon niks weerom doun.
Mor n zetje loater gebeurde t volgende: Oarend vloog boven over n altoar doar n bok op reusterd wer as ovver aan goden. Vlaigensvlug dook oarend omdeel, grisde n stuk van broaden bok vot en vloog der mit noar nust. Hai haar nait deur dat ter nog n kooltje vuur aan stuk vlaais zat.
Deur wiend begon t kooltje ien nust te branden en haile nust vloog ien de braand. Aal kukens vielen omdeel en dou vrat vos heur op.

Hemd is noader as rok! of
Dij t lest lagt, lagt t best!

(noar n foabel van Aesopus)

Oarend haar n schildpad te pakken kregen en vloog mit zien klaauwen om baistje zien schild vot. Mor schildpad zat ien schild bekropen en oarend kon hom nait opvreten. Hai was drok aan prakkezaaiern hou hai baistje te schild oet kriegen kon dou kraai der over tou kwam. ‘Ik wait wel hou of ie dat doun mouten, oarend, mor krieg k ook n dail as k joe t vertèl?’ Oarend zee kraai n poot van schildpad tou en dou zee kraai: ‘Vlaig hail hoog lucht ien mit baist en loat hom din omdeel op rotsblok valen. Din brekt zien schild en kinnen ie hom opeten.’ Zo gebeurde t en schildpad het t nait overleefd.

Ie kinnen joe verstoppen veur vijand, mor as dij hulp kriegt din is t gaauw doan mit joe.

(Noar n foabel van Aesopus)

Laiwe was old en gammel. Hai was nait veul maans meer en haar ter al sikkom tou doan.
Wild swien kwam der over tou en gaf laiwe verniend n hoal mit zien slagtaanden, omreden laiwe haar hom vrouger ais wat misdoan.
n Zetje loater kwam bol der over tou en roamde laiwe aldernoarst mit zien hoorns.
Dou ezel zaag dat gevoarleke baist zunder neude* benoaderd worden kon, laip e op laiwe òf, keerde hom om en batste laiwe mit zien achterpoten der ain veur.
Staarvende laiwe stìnde en zee: “Da’k pien lieden mout deur staarke moudege baisten kon k verdroagen, mor dat deur dij stomme ezel ondergoan te mouten, moakt t staarven n moal zo slim.”

• neude = risico

(Noar n foabel van Asopus)

Hond dij, dou e jonk was en staark, aal daaier dij e opjoug ien bos te pakken kreeg, zat ais, dou e old en nog n moal mit zien boas op jacht was, n wild swien noa ien strevèllen. Dou hond n zetje achter swien heer zeten haar, kreeg e swien bie oor te pakken mor kon hom nait vaast holden, omreden zien taanden wazzen nait best meer. Swien ging der van deur. Joager, dij hond noazetten kwam, was hail kwoad en gaf hond der allergodsbenaauwdst van laangs. Hond keek hom aan en zee: ‘ Kon der niks aan doun, boas; wille was der net as vrouger, mor t mishottjede deur mien olle-dag-kwoaltjes. Ie mouten mie aiglieks priezen veur dij k was, ien stee van mie der van laans te geven om dij k nou bin.’

(Noar n foabel van Aesopus)

Joager dij bie Gezienus op t laand te joagen laip, haar n hond dij, dou dij jong was en haard lopen kon, aanschoten hoazen en fezanten zo te pakken haar en bie joager brochde. Mor dou hond old was, lukte t nait apmoal meer en kon wild hond sums ontkommen. Joager was doar vranterg tegen en gaf hond ter n moal allergodsbenaauwdst van laangs.
Dat was Gezienus min noar t zin en hai zee tegen joager: ‘Dien hond kin der niks aan doun vrund, wille was der ja wel net as vrouger en hai het t goud pebaaierd, heb k wel zain, mor hond is old. Dou mos hom priezen dastoe der zo’n goie hond aan had hes, ien stee van hom laaiter te geven om wat hai nou is. Astoe hier op laand joagen blieven wils den zelstoe dien hond beder behandeln mouten.’

(noar n foabel van Aesopus)

n Aarm old wiefke von n lege wienkroek doar haile lekkere wien ien zeten haar ien aaskegat bie hoes van n rieke kerel. Kroek rook nog aalvot noar dij lekkere draank en wiefke rook aalsmor vannijs begereg aan kroek. Hil kroek onder neus en din weer onder neus vot en zee: ’Oh, wat komt ter toch n lekkere roek oet dij kroek. Wat mout dat lekkere wien west wezen as dij kroek nog aalvot zo lekker rokt ook nou wien al laang op is.

Herinnern aan n goie doad blieft!

(noar n foabel van Aesopus)

Onbeschoamde teef dij jongen kriegen zol, haar heurzulf mit n gladde tong bie n kammeroadske, dij n aigen nust haar, ien hoes proat. Teef leefde bie pad en weg en haar gain onderkommen doar zai jongen kon. ’t Is mor veur ain dag en zolst me der slim mit helpen, omreden k bin hondsmuid,’ haar zai zegd. Kam- meroadske was n laive hond en t ging aan. Mor dou zai aander dag weerom kwam bie heur nust lag teef der nog ien, mor nou mit heur zeuven jongen. ‘Kin toch nait stroat op goan mit zeuven klaaine potjes. t Is ja zo kold. En woar vien k zeuven bèrren veur mien klaaintjes. Loat mie hier nog n week en din goave vot.’ ‘Voruit din mor,’ zee laive hond,’ mor echt nait laanger as n week heur.’ Dat wer vlöt touzegd, vanzulf. Aal mit aal het laive hond weken laang wachten mouten en elke week zee onbeschoamde hond dat zai over n week vot goan zol mit heur nustvol jonge honden. Mor dou zai noa weken weerom kwam om heur hoes op te aaisen wazzen jonge honden ien tied dikke beren worden en mit heur moeke bedraaigden dij laive hond en jougen heur vot. Zo verloor laive hond heur nust aan onbeschoamde hond mit jongen.

Ondank is swerelds loon en aal te goud is buurmans gek. Dat is aaid zo west.

(noar n foabel van Aesopus)

n Boer even boeten dörp haar drij zeunen. Dij zeunen mouken aalgedureg roezie. Veuls te voak was der kifkederij en wazzen zai t nait mit nkander ains. t Lukte heur ol heer mit redenaaiern mor nait om n ìnd te moaken aan drokte en dat ging op n duur geld kosten, omreden t waark kwam nait kloar zo.
Dou vroug voader aan Gezienus n moal hou of hai der toch mit aan mos. Gezienus kraabde zuk n moal achter oren en zee dat hai wel ais mit jongs proaten wol.
Dou jongs op n oavend proaten kwamen, haar Gezienus n praktische les veur heur. Hai gaf elk van jongs drij stukken op nkander spiekerde panlat en vroug heur dij middendeur te breken. Dat kon gainent van jongs kloar kriegen. Jongs begrepen der niks van wat of Gezienus wol. Dou gaf Gezienus heur aal drij ain stuk panlat en zee dat zai nou pebaaiern mozzen dij middendeur te breken. Dat was makkelk, omreden jongkerels wazzen staark zat. Ain stuk panlat brak votdoadelk.

Dou zee Gezienus tegen heur dat as zai t mit nkander ains wazzen en nkander helpen zollen, zai gelieke staark wazzen as drij panlatten op nkander en dat as zai t nait mit nkander ains wazzen, zai den net zo makkelk breken zollen as lözze stukken panlat.
Votdoadelk noa Gezienus zien wieze les was t oet mit hikhakkerij.

Aindracht moakt macht!

(noar n foabel van Aesopus)

n Swoarbeloaden woagen wer deur n span ozzen deur bragel van n ol loan sleept. Azzen van roaden kroakten en piepten der over.
Dou t aal slimmer wer, keek ain van ozzen achterom en zee: ‘Woarom moaken ie zo’n bult lewaai mit joen gekroak en gepiep. Wie doun aal t waark ja en doarom zollen nait ie mor wie der om weg goan mouten.’

Ain dij t stoerst het, heur ie voak t minst.

(noar n foabel van Aesopus)

t Was waarm en peerd haar geluk. Dij haar n poul mit lekker vris wotter vonden, doar hai zo veul oet drinken kon as e mor wol. n Poar doagen loater kwam wild swien der schane genog over tou. Dij dook t wotter ien of t niks was en moakte der binnen kortste keren n modderpoul van. Wotter was nait meer te drinken. Peerd was vanzulf vergrèld en zon op vroak. Hai zol dat wilde swien.
Peerd vroug n jongkerel dij op jacht was om hom òf te helpen van t swien. Hai bood jongkerel zulfs aan om as eerste mìns op zien rug zitten te goan zodat hai swien beter kon vangen. Zodounde haar jongkerel swien zomor te pakken. Nait kwam jongkerel bloots mit swien as buit thoes, mor ook nog mit n prachteg jong peerd. Vroak van peerd was zuit, mor zien vrijhaid was e kwiet.

Vroak mag din zuit wezen, dij duurt voak mor even. Mainsttied mout ie dij levenslaang bezuren.

(noar n foabel van Aesopus)

Vogeloar vong n petries ien zien netten en zol dij krekt nek omdraaien, dou petries hom smeken
dee hom ien leven te loaten. “Loat mie leven beste vogeloar en ien ruil veur mien leven zel k die n haile kobbel petriezen noar dien netten tou lokken.”
Vogeloar zee: “k Vien t nou minder stoer om die nek om te draaien as eerst, omreden doe wils
dien aigen leven spoaren deur dien vrunden en femilie te verroaden!”

Kinnen beter ain vogel ien haand hebben as tien ien locht!
Mor hier veuraal: t Hemd is noader as de rok!

Buurvraauw wol noar kerk tou, nou keronoa-regels versoepeld wazzen. Haar lezen dat ter kerkdainst was, mor nait mitkregen dat preek bloots ‘streamd’ wer. Op zundagmörn fietste zai noar kerk en laip kerk ien. Doar ston domnee ien mikrefoon te proaten, mor n haandvol olderlingen was aal dat ter was aan volk. Dij keken vrumd op dat buurvraauw der zomor maank stapte. Buurvraauw schrok slim en wol gaauw weer votgoan, mor domnee zee: ‘k Bin blied dat ter toch nog n schoapke kommen is. Goa mor gaauw zitten, hur.’
Zo het buurvraauw, rood om kop van schoamte, preek biewoond.

(Noar n foabel van Aesopus)

Raaizeger zol noa wat gepiemel krekt van hoes goan, dou hai zien hond hom bie deur oet rekken zag en gappen.
Hai vroug hond op schaarbe toon: ”Woarom staais doe doar bie deur te gappen? Alens is kloar veur raais behaalven doe. Kom votdoadelk mit!”
Hond kwispelde mit steert en beet terug: “Nou, boas. k Bin al laang kloar. k Stoa al n zetje op joe te wachten!”
Treuzeloar rekent vertroagen voak tou aan vrund dij aaid op tied is!

(noar n foabel van Aesopus)

n Lutje ree zee tegen zien ol heer: ’Ie binnen ja veul groter as n hond en kinnen haarder lopen. Boetendes binnen ie haardlopen ook beter wènd. En din heb ie nog n moal joen gewaai om joe verdedegen te kinnen. Woarom binnen ie din toch zo aibels baang veur honden?’
‘Dat kin apmoal wel zo wezen mien jong,’ zee zien pa, ’aal dij veurdailen heb k zekerwoar mor k wor zó baang as k mor n hond blavven heur, dat k ter din votdoadelk vandeur goa.’

Om van n lafscheet n kerel te moaken, is gain proaten aan!

Van reüniekemizzie van HBS kreeg k van week n groepsfoto oet 1965 toustuurd. Of k meschain wis wèl doar apmoal op stonden.

Joa vanzulf, dochde k, mor t vil tegen. Haalfschaaid kon k zo opnuimen, mor de rest? Gain flaauw benul hou zai haitten. Van gezicht joa, mor noamen, nee, dat wol nait.
Aanderdoags vannijs keken en verdold, k kwam weer op n poar noamen.
Week loater wis k, op ain noa, noamen van ale mitleerlingen van raais noar Peries weer.
Dat aine wichtje mit bril en laang donker hoar mout k aalvot aan denken. Hou haitte dij toch ook weer?

(noar n foabel van Aesopus)

Revieren vergoaderden en besloten heur bie zee te beswoaren omreden zai stroomden zo drinkboar en zuit ien zee oet, mor werden doarnoa votdoadelk zolt en wazzen nait meer te drinken. Zee, dij deur haar dat revieren pebaaiern wollen hom dat tou te reken, zee: “Hol mor op ien mie oet te stromen, din worden ie ook nait zolt.”

(noar n foabel van Lessing)

Vil roaf n moal op dat oarend datteg doagen op heur aaier zat om dij
oet te brouden.
’Ha, zo,’ schotterde zai verboasd oet, ‘nou begriep k eerst hou dat
jonge oarends zo schaarp zain kinnen en zo staark worden. Dat mou’ k
ook zo doun.’
Van stond òf aan zat roaf dou ook datteg doagen op heur aaier te brouden.
Toch binnen der aaid bloots zulfde swaarde roavekukens oet roaveaaier kommen.

(noar n foabel van Lessing)

Swaalfke vloog noar schoap tou om hom wat wol oet vacht te plukken veur ien zien nust. Dou swaalfke dat dee, begon schoap op en deel te springen van kwoadens.
‘Woarom bistoe zo kwoad op mie?’ vroug vogeltje beschaaiden: ’En woarom bistoe zo grienderg om zo’n beetje wol? Stoas herder aal tou dat dij die ale wol òfpakt en die noatied noakend rondlopen let en mie guns nog gain plokje. Hou hestoe dat wel nait?’
‘Hou of k dat zo heb?,’ vroug schoap. ‘Nou dat komt omreden doe hoals mie wol op n veul minder pelzaaierge wieze òf as herder dat dut.’

(noar n foabel van Aesopus)

Schoap haar ais n stoet laind van hond, mor kwam der mor nait tou dij weerom te bringen. Hond sleepte schoap op t leste veur rechter. Rechter was gain beste, lait schoap mor naauw aan t woord. Wel raip hai wolf op as getuge. Dij zee dat schoap nait ain mor wel tien stoeten laind haar van hond en ook al raip schoap dat t apmoal logen was, t hulp heur niks, rechter luusterde nait.
Hond was slim verboasd, mor ook blied mit leugenachtege wolf en zee niks. Rechter dee oetsproak: ’Schoap mout votdoadelk tien stoeten aan hond geven’. Dag der noa heurde schoap dat wolf ien n daipe put valen was en der nait weer oetkommen kon. ‘Kin mie niks schelen’, zee schoap, ’Hai verdaint nait beter, dij leugenbaist. t Is zien schuld dat ik mien brokken eten mout zunder melk der deur.’

ain dij overdrieft is n gevoar omreden hai sprekt woarhaid mor bliekt toch n leugenoar!

Nait dat Johan hom veul van rookverbod aantrekken dee. Der binnen ja zo aibels veul dingen dij ongezond binnen, nait maggen. Ze kinnen hom nog meer vertellen!
Hai het n drok bestoan, viendt e zulf, en sums nou en din mout hai toch ook even relaxen kinnen mit n sigretje, nait din? Ain sigretje ien t haalf uur en hai blift stress boas. Dat is zien ervoaren en doarmit zien overtugen.
Gelukkeg hebben zai veur hom en zien mitsmokers op ketoor n smookhool ienricht ien n vrougere opslagroemte. Roamen zitter der nait ien, mor wel n òfzoegienstelloatsie.
Mit aandere smokers, apmoal van dij gezellege lu, hebben zai der heur home van moakt. Muren binnen volplakt mit posters doar smokende filmsterren op stoan. Pronkstuk is vanzulf deur Johan ophongen klassieker mit daip ien kroag van overjas wegdoken Dean Martin, sigret tussen lippen, der op.

Op grote òfdaankte vergoadertoavel n poar joepsterds van aaskebakken vol mit stinkende aaske en oetdeufde peuken. Swaarte braandplakken ien plestieken blad. Òfzoegienstelloatsie broen en plakkerg van nicotine aan zolder. Atmesfeer rokerg, houstaanjoagend. Olle stoulen mit braandvlekken ien sleetse beklaiden. Vergeten voele borden, kopkes en lepels en vörken ien n slordege stoapel op toavel ien houk. Van hoesholdelke staf komt hier gain ain meer. t Kin Johan apmoal niks verschelen. Hier vuilt e hom thoes en hai zel gain seconde laanger as neudeg ien rookvrije kantine blieven om hom doar zien etendrinken tou te stellen. Ien hol kinnen smokers grammieterge wereld aan. Gain prekende anti-smoker, gain nait-smoker, het ter tougang. Dat hebben dij lu wel òfleerd ien tied. Proberens van boazen om bruinust van tegenwaarken van t ienstelde smookverbod dicht te kriegen binnen tot nou aan tou mishottjed. Onder aanvoeren van Johan is t zulfs n moal sikkom op n wilde stoaken oetdraaid dou boazen heur hool dicht doun wollen.

Dou op n moal, haildaal onverdachts veur hom, vuilde Johan hom onder t smoken nait goud worden. Hai kon sikkom gain oam meer kriegen, swait brook hom oet en stoef derop zakte hai ien stoul onderoet.
Zien sigret lag vergeten n nije braandplak op plestieken toavel te smeulen.
‘t Is zien haart,’ ropt n pazzipant en vlaigt noar kantine om beheerder dij BHV’er is, te hoalen. Aandern leggen Johan ien tied veurzichteg op vlouer en 112 wordt beld; reaniemoatsie wordt begund.
Even loater dut zien haart t weer ook al is t onregelmoateg, mor hai dut t weer. Deur maanse iengriepen van zien pazzipanten is Johan vief menuten loater ien goie haanden en mit ale toeters en bellen ien zaikenauto op weg noar Groot Zaikenhoes. Mor Johan zel nait op tied op ploats van bestemmen aankommen, omreden zaikenwoagen lopt vaast ien n grote, oet klaauwen lopen, demonstroatsie deur smokers onder zaikenhoesvolk, dij heur smookroemtes dij mörgen deur n oetsproak van rechter per votdoadelk kwiet worden waren.

Laif en leed haren zai mit Beiske, dij n snobbeltje op n Kooikertje leken haar mor dat nait was, daild. Mor nou haar zai t ter tou doan en noa n zetje mos der n nije kommen van zunder hoesgenootje was t wel slim stil ien hoes. t Mos vernijs, net as Beiske, ain oet t asiel worden en t laifst krek zo ain. Lies op internet op zuik en joa heur, noa n zetje von zai der ain dij op Beiske leek.

Dij mos t worden, raip ze votdoadelk. Dou Jo der over tou kwam, zaag e dat hondje ien n asiel ien Malaga haildaal ien Spanje zat en dat wuir hom gek genog. Lies toerde deur en zee dat zai allain dat hondje hebben wol en dat ze der as t mós veur noar Spanje tou wol. t Kwam ook haildaal nait zo gek oet, zee ze, omreden zai zollen ien vekaanzie toch ja nog mit camper noar Zuud-Frankriek tou om doar n oomzegger van Jo ais op te zuiken. Dij haar doar ien buurt n kestailtje kocht om der n hotel ien te begunnen. Zo reden zai dus ènd april noar ZuudFrankriek tou; bezöchden neefke en zien wicht en reden n poar doagen loater weer wieder, richten Madrid. Ien tied haren zai koart bestudaaierd en òfstand noar Malaga leek op koart hail nait zo wied vot, dus Lies onnaaierde dat ze eerst ook nog wel eefkes noar Toledo bie Madrid goan konden. Dij stad haar zai aaltied al geern zain wild. Dou zai doar ainmoal waren, was t ook nait meer zo’n ènd noar Cordova mit olle kattedroal en vandoar was Grenada mit t Alhambra ook mor even biegoan. t Was oetendelk toch wel n allergodsbenaauwdst ènd west! Vanòf Grenada binnen zai dou dwaars deur Sierra Nevada noar Malaga trokken en arriveerden noa tiedstieden bie t hondenasiel dij rund wer deur n Vloams stel. Jo en Lies werden der alleroardegst onthoald, dat mout zegd worden, en zai waren vot op slag verlaifd op t hondje.

Zai zaag der oet as n verklainde oetgoave van heur Beiske. t Hondje was ien tied stereliseerd en chipped en veurzain van ale prikken. t Köstte heur der aal mit aal mor dik drij honnerd euro bie. Ze hebben der wel nog n poar doagen vergees stoan. Dou zai weer votgingen en aalderhartelkst òfscheid van beheerders namen, vruigen dij nog wel woarom zai zulven haldaal noar Spanje kommen waren om t hondje op te hoalen. Dij waren ja wend om hondjes mit vlaigmesien deur hail Europa vergees noar nije boasjes te loaten vlaigen! Gommesdoagen, dat haren Jo en Lies ja hail nait zain op internet! Ston zeker ien klaine regeltjes, mor t kon Jo en Lies ook aalmoal niks verschelen. Zai haren hondje, doar zai slim blied mit wazzen en dij ze Meiske nuimden. En dij zesdoezend kilometer dij zai der veur reden haren, waren ze benoasten bie al weer vergeten. Boetendes haren zai toch ook nog mooi even Toledo, Cordova en Grenada zain, nait den?
Onner t noar hoes rieden, haar t hondje mooi wennen kind aan nije boaskes en dat was ook wat weerd. Ainmoal thoes was hondje eerst wat schaauw west en baang veur alles dat bewegen dee, mor dat was al gaauw bietrokken. Meiske kon alderdeegs al mit ien t maandje achter op fiets. Dat was nog t stoerst west om te leren den ien Spanje wordt der ja nait veul fietst mit hondjes. Aigenste zummervekaanzie binnen zai mit heur drijent ook nog even mit camper noar Noordkoap west. Deur t Spoans hondje binnen Jo en Lies dou aan n dik ongeluk ontsnapt op autoboan ien Duutslaand. Dou zai even parkeerd haren om t hondje oet te loaten, was dij der vandeur goan. Eer zai hom weer aan lien en ien auto kregen, haren zai ien tied al wel datteg kilometer wieder wezen kind.
Krek dou zai weer aan rit wazzen, kwammen politieauto’s en ambulances heur achterop vlaigen en dat heur veurbie mit toeters en bellen.
Dou zai noa uren ien file stoan wieder rieden konnen, kwammen ze zo’n datteg kilometer bie parkeerploats vot, bie t ongeluksplak laangs. Wel vatteg auto’s wazzen doar ien n ketbotsing terecht kommen. Wat waren zai dou blied dat t hondje der oetnaaid was op parkeerploats. Aans haren zai ook wis bie t ongeluk betrokken west, konden zai wel noagoan.
As ik aan lu vertel dat Jo en Lies n hondje oet t asiel ien Malaga hoald hebben, kieken zai mie aan en zai k dat dij zuk òfvroagen of dij Jo en Lies wel goud wies binnen. Mor dij baaident, waitend hou of lu over heur Ommelaandse raais dinken, kin dat aalmoal niks verschelen. Zai binnen zó wies mit heur Spoans hondje! Wel vroagen zai zuk nog aaltied òf woarom hondje der doudestieds van deur goan was op parkeerploats. Benoam omreden zai was der doarnoa nooit weer oetknepen!
Meschain omreden zai dou bloots Spoans verston? En ondertied al n nuver woordje Grunnens mitkregen het?
Wèl zèl t waiten!

24-01-10

(Noar n foabel van Aesopus)

Mieghommels wazzen op n schiere winterdag drok bezeg groankorrels te dreugen dij zai ien zummer sprokkeld haren. Sprinkhoan dij sikkom verhongerde, sleepte zuk veurbie en smeekte om n beetje vreten.
Mieghommels vrougen hom woarom of hai ien zummer gain winterveurroad verzoameld haar. Sprinkhoan zee dat e doarveur gain tied had haar omreden hai was dou haile doagen aan t zingen west.
Dou zeden mieghommels dat hai, as e stom genog was om ien zummer mor haile doagen te kwelen, ien wienter mor mit lege moag noar bèr daanzen mos.

(noar n foabel van Aesopus)

Oel dij der aan wènd was om ien naacht op zuik te goan noar vreterij en doagsover slaip, wer oet sloap holden deur zingen van sprinkhoan en vroug hom doarmit op te holden. Sprinkhoan waaigerde dat en aal hou of oel der ook bie baistje op aandrong op te holden, sprinkhoan bleef der mor om weg goan.
Dou e der achter kwam dat sprinkhoan nait opholden zol, nam slaauwe oel touvlucht tot n list. “Omreden k kin nait sloapen deur dien schiere zingen, goa ik mor wat van hunneg drinken dij iemker mie lestdoags geven het. Astoe ook wat hebben wils, mostoe hier mor heer kommen, din drinken wie der baaident wat van”, zee hai. Sprinkhoan dij dörst kregen haar van zingen en blied was deur kompelmìnt over zien zingen, sprong boom ien noar t hool doar oel aaltied slaip. Oel kwam tou hool oet, kreeg sprinkhoan bie zien schobben en vrat hom op.

Gezienus en zien vraauw Geesie binnen òflopen joar mit verkaizens twij moal noar stemburo west, mor hemmen nait stemd. Dat kwam zo. Zai zollen aal hìn, zoas zai dat aaltied wènd west haren te doun, mor t mishottjede heur dismoal glad. Zuster van Gezienus zien vraauw, Tjoaktje, en heur Hinderk wazzen ien t boetenlaand op vekaanzie en Gezienus en Geesie zollen ook veur heur hin goan te stemmen. Mozzen volmachten wel aal regeld worren vanzulf en dat haren zai din ook doan. Eerst stempazzen opstuurd noar vekaanzieadres om taiken te loaten en dij kwammen radjes weerom. Mor dou zai t pampier goud leesden, kwam Geesie der achter dat zai ìns nait stemmen konnen veur zuster en heur kerel. Zai woonden ja nait ien zulfde gemainte. Noa proat veur tillefoon mit minsen over grup zeden zai doar dat stempazzen mor vernijs noar vekaanzieadres stuurd worren mozzen, din zollen zai femilie oet aigen woonstee benoadern veur heur te stemmen.

Van dij gevolgen dat Gezienus boudel dus vernijs ien kevot kreeg en opstuurde noar Frankriek. Hopelk kon t apmoal krekt veur daag dat ter stemd worren mos ien odder kommen. Dat kwam t ook. Op dag van verkaizens tuugden Gezienus en vraauw noar stemburo. Stempazzen haar Gezienus gaauw van bòzzem òfgrepen en ien buus doan. Op stemburo gaven zai pampierkes òf aan lu achter toavel. Dij loerden Gezienus aan en vrougen noar heur paspoorten. Glad vergeten! Kerel van stemburo zee dat zai zunner nait stemmen moggen! Gezienus en Geesie vergrèld weer op hoes aan. n Hail gezuik noar paspoorten, dij Geesie op t leste von ien loag van kamnet, en zai gingen der vernijs op oet. Dou zai veur twijde moal bie kerel achter toavel ien stemlokoal kwammen, stak Gezienus kerel paspoorten en stempaskes tou. No zol t wel ien odder weden, dochde hai. Veurzitter van stemburo bestudaaierde paspoorten en paskes en zee dou dat ter wat nait kloppen dee. Kerel zee dat ter op paspoort Gezienus ston en op stempas Hinderk. En op paspoort van Geesie ston ook heur aigen noam, mor op stempas ston ja Tjoaktje. “Dat kin ook ja nait”, raip Gezienus vergrèld, “ Hinderk en Tjoaktje dij zitten ja ien boetenlaand!”
Geesie haar t votdoalek deur. Ach laive toetpot, haren zai heur aigen stempazzen hìnstuurd en lagen dij van zuster en swoager no veur man op toavel. Mit n kop as n boeskool is Gezienus stemlokoal oetbuuld en Geesie het pampieren weer mitreten. Zai mout van goje hoeze kommen, wil zai Gezienus ankom moal mitkriegen om stemmen te goan.

19-12-2010

Op 29 november kwamen lu van Stichten Kunstgaang Kaampke, “Kaampkelu”, veur leste moal bie nkander. Dat was ien dörpshoes van Riep. Mit stoppen van Kaampke komt ter n ìnd aan fieftien joar klainschoalege kunst en cultuur op t Hogelaand. Der worden gain tentoonstèllens meer hollen, cursussen geven of boukwaarken oetgeven. Reden is vergriezen van bestuur en van doneteurs, dij bie Kaampke “Vrunnen van Kaampke” nuimd werden. Ollen stoppen der mit omreden zai kinnen nait meer noar bieainkomsten kommen en der kommen gain jongelu veur ien stee. Joa, den gaait t vanzulf over. Doar der ien topjoaren voak sesteg lu of meer òfkwammen op n lezen of n poar honnerd op n tentoonstèllen, mos der leste tieden veur nait meer as tien tot twinneg lu, mit bestuur der bieteld, optreden worden. Tiedschrift Kopmeskes mit gedichtjes en verhoalste eksemploar van dij zien nijste bundel mit korte verhoalen en gedichten ‘Gaanzen Gakken en Kikkers Kwakken op t Hogelaand’ aanboden.(3) Drij nije bundels op ain dag! Grunneger Toal is gelukkeg nog laank nait dood dus!

                                                                  1 

Mor nog ainmoal trokken Kaampkelu dus van leer ien Riep veur n goud gevulde zoal van n man of fiefteg. Hans van der Lijke trad op mit zien verskes. Hai verraste Kaampkelu mit n nij laid, baseerd op gedichten oet Pollerschaauw van Tiny Veldhoes, dij haile Kaampketied deur siktoares was. Dat was n grode verrazzen. Ook dee Hans nog n moal Slakje op Wadwerderweg. Wia Jager oet Wedde haar n mooi verhoal schreven veur dit òfschaaid en las dij veur. Gré Lesterhoes oet Veendam droug ook veur oet aigen waark en Joyce Bodewes, ook oet Veendam, zong ien Grunnegers n laid van Leonard Cohen. Prachteg was dat. Ook Jan Bos en Folkert Sierts traden op. Jan Bos kreeg laggers op zien haand mit n schier vertelsel over Epke Zonderland en Kaampke op RTV Noord ien ain pergrammoa.
Börgmeester Rodenboog kreeg mor laifst drij, pas oetkommen, bundels aanboden. Van Anna de Vries-Maarhuis kreeg hai ‘Maank Schaar en Schimmen’, n gedichtenbundel over dementie.(1) Van Tiny Veldhuis kon börgmeester bundel mit ‘Midwintergedachten ien Gedichten’ ien ontvangst nemen.(2) Aal gasten kregen dit bundeltje ook mit noar hoes tou loater. Börgmeester zette op zien beurt Kaampkebestuur ien bloumen en sukkeloa. Doarveur en veur zien steun aan Kaampke as gemainte Loppersom, mor ook perseunlek, kreeg hai deur Nane van der Molen eer ste eksemploar van dij zien nijste bundel mit korte verhoalen en gedichten ‘Gaanzen Gakken en Kikkers Kwakken op t Hogelaand’ aanboden.(3) Drij nije bundels op ain dag! Grunneger Toal is gelukkeg nog laank nait dood dus!

‘Gaanzen Gakken ….’ is ook mitain leste deur Kaampke oetgeven bouk west. Belangriekste oetgoaven wazzen Waarken mit Woorden, dij oetgruid is tot n standoardwaark mit dik 8.000 Hogelaandster waarkwoorden en verboegens der van. Wieder was n hail schiere oetgoave, Stil Leven van Jan Boer zien gedichten, n hoogtepunt van oetgeverij.
As òfsloeten van dizze biezundere mirreg traden Tiny Veldhuis en Anna de Vries-Maarhuis op as Pait & Grait en laiten aal dat Kaampke doan het nog ais revue passeren en dat was n haile bult. Tentoonstellens, aksies, kienderactiviteiten, lezens, raaiskes, oetgoaven, joarliekse schrievers- en dichtersdoagen, cursussen en mitwaarken aan biezundere doagen. Te veul om op te nuimen. Ien aal dij fieftien joar binnen bestuurlid west: Fré Schreiber, Jan Bos, Aukje Tillema, Manny Hovenkamp, Christien Nijenhuis, Maarten van Dijken, Anna de Vries- Maarhuis, Tjeerd Burgstra (aal 15 joar puutholder), Tiny Veldhuis (aal 15 joar siktrès), Herman Veldhuis, Henk Veldman, Atty Bos en Nane van der Molen.

Gezinus haar eerste swaalfkes weer zain boven sloot bie weg laans. Hai wer der haildaal blied van omreden nou wer t pas echt veujoar en kon e endelk kunstmis op t gruinlaand gooien.
Dat dee e elk veujoar zo gaauw eerste swaalfkes weerom wazzen en hai zat doar sikkom aaltied goud mit.

Nait laank noatied begunde t din wel wat te regen en begunde t gras votdoadelk goud te gruien.
Thoes kommen het e t ook doadelk aan Geesje verteld en dij mouk zuk ook bliede. Veur heur betaikende t begun van t hoesschonen en ook zai was der doarom blied om dat vogeltjes weerom wazzen oet t verre zuden.
Nait dat ze t zo ophad mit dij swaalfkenusten onder heur geuten, benoam nait deur aale vogeltjespoep dij op heur stroatje onder t roam deelkwam mor Gezinus legde der aal joar n bred onder en as jonkjes oetvlogen wazzen en bred vot kon, was t weer krekt zo schoon as Geesje t hebben wol.

n Week loater was t zo wied dat swaalfkes òf en aan vlogen mit strookes en klaai en heur nuskes renoveerden en der wer zulfs n nije noast baauwd.
Ain van swaalfkes haar t zo drok dat dij nait goud opletten dee woar of dij vloog en zat zo mor ien ains ien droaden van olle antenne op dak ien toeze en vaast.
t Was gain mooie kiek dat vogeltje dat mor zien best dee om der oet te kommen. Hong aan pootjes en flodderde mor wat ien t rond tot e zo muid was dat e nait meer bewoog. Òf en tou bewogen vleugeltjes nog wel even en Geesje von t vrezelk om noar te kieken en zee dat Gezinus der votdoadelk op of mos om t daaierke te redden.

Nou was t nait touvalleg dat ol droaden aaltied nog bovenop dak zaten. Gezinus was noamelk nait zo’n held ien hoogte en duurde beslist nait dak op en al haildaal nait om n vogeltje te redden, hou of t hom ook muitte dat t vogeltje gain spierke kaans had om zulf weer lös te kommen.
Dou Gezinus der nog over ston te prakkezaaiern hou of e der mit aan mos, haar Geesje al n oplözzen bedocht.
Brandweer mos der bie! t Ging hier om n noodzoak en din kon je brandweer bellen, wos zai. As dat toch ais kon dat dij t vogeltje redden deden.

Dou zai 112 beld haar, duurde t nait laank of doar kwam ledderwoagen al aanvlaigen. n Bult volk ter achterheer vanzulf, dat aal mit aal wer t oardeg drok op weg bie boerderij.
t Duurde nait laang of ledder wer oetschoven en brandweerkerel kroop ter bie op.
Hail veurzichteg benoaderde hai t vogeltje dat weer aal wilder begunde te sparreln. Mit n knieptaang pebaaierde brandweerkerel t vogeltje lös te kriegen en noa n hail gedou lukte dat.

Mor dou hai t vogeltje vrijkregen haar was dij zo muid dat dij nait votvloog mor ien stee doarvan bie dak omdeel koegelde, over geut hin rolde en wieder omdeel viel.
En wel ston doar beneden mit bek wiedwoagen open? Joawel heur, kat Sjakkelie. Zai haar t swaalfke nog nait ien bek of zai runde der ook al mit vot. Gezienus der nog op klompen achterheer mor Sjakkelie kon veul haarder lopen en runde mit vogeltje ien bek toen ien en kroop onder stroeken bezied.
Binnen allinneg wat veerkes overbleven onder aalberenbossen.
Geesje het kat n week laang nait meer lieden mocht mor dou zee Gezinus dat t apmoal noatuur was en dat kat ter ook niks aan doun kon en dat t nou mor weer over weden mos. Boetendès wazzen aal nuskes ja toch bezet worden.
Och, en dou Sjakkelie n pooske noatied ook nog n dikke röt ien schuur vong was t haildaal weer kloar en haar Geeske kat zien wandoad vergeven.

t Schierste was dat ter nog nooit zoveul jonge swaalfkes vanoet nuskes onder geut oetvlogen wazzen as dij zummer.
Noatuur herstelt zuk aaltied, zo haar Gezinus zegd.

(noar n foabel van Aesopus)

Swaalfke en kraai haren drokte over wel òf dat schierste verenklaid haar.
Kraai mouk der n ìnd aan deur te zeggen: “Dien veren maggen ien veujoar en zummer den wel hail nuver wezen, mor mienent beschaarmen mie allernoarst goud tegen kòl ien winter en woar blifstoe din?”
Nuver-weer-vrunden doar heb ie nait veul aan.

Gezienus zien zeuntje haar n knientje, dij e ais op rommelmaarkt ien t dörp kocht haar veur n kwartje. t Was ain van twij jongbaistjes van zès weken old en t jong was der wild op west. Dou e bie zien moeke gain geheur von dou hai hom kopen wol, gaf e t nait op en zeurde zien pa net zo laank aan kop dat dij tou gaf. Dij von t aargens zulf ook wel schier dat t leujong n daaier hebben wol. Hai mos pa wel touzeggen dat e t baist zulf vreten geven zol en ook oetmizzen. Nou, dat was vanzulf votdoadelk touzegd. Moeke zee nog tegen Gezienus dat e der mor op reken mos dat hai zulf veur t daaier opdraaien zol. Mor handel ging deur en t jong was eerste doagen aalvot mit t baistje ien tril.
Knien kreeg Swartje as noam, omreden hai hailendaal swaart was. n Aander jonkje oet t dörp kocht t aander baistje, mor dij haar t ter noa n poar moand al tou doan. Opa timmerde n hok veur Swartje en noaber dij der ook zien slinger aan haar, timmerde n goazen ren ien mekoar.
Eerste doagen waren der gain aksies, mor dou t hok oetmist worden mos, wer laifde van t jong al wat minder groot. Dat haar e ja nooit docht, dat dij boudel zo stinken zol en toch wel slim smereg was, mit dij jier en keudels. Mit n greep mit laange stoal en mit ol heer zien waarkhandschounen aan werd klus toch kloard, mor t duurde al nait laank meer of Gezienus draaide der zulf veur op. t Jong mos net hoeswaark moaken of net n bosschop doun of voetbalen, aaid krekt as t weer tied van oetmizzen was. Ook mos pa aal voaker vroagen of jong t knien wel vouerd haar.
As Swartje boeten was ien ren ien summer was t gain dorie; nait veur t vouern en nait veur t missen. t Knelpunt laag hom veuraal ien wintertied as t baist onnerdak was ien t achterhoes. Mor t jong was der wieder nog altied wies mit en speulde voak mit Swartje. Hai hoalde hom den oet ren en knien kon vrij deur toen strunen. Of en tou verswon t baistje wel ais tussen stroeken, mor hai kwam altied weer luchteg springend terug. Ien tegenstellen tot zien bruiertje werd Swartje older en older. t Jong ook vanzulf en dij kreeg t ook drokker mit voetballen en mit leren, zodat Gezienus aiglieks hailendaal veur t baist opdraaien dee. Hai haar t er wel ais over dat t baist op n duur mor vot mos, dou Swartje older wer en nait vanzulf dood ging. t Baist was op n duur al n joar of aacht west en nog zo sond as n vis ien t wotter. Mor dou ging knienezaikte rond. Jong zat veur t eksoamen dou Swartje zaik wer en kop vol swelderij kreeg. Ogen waren haildaal tou. Pa docht dat t knien mor òfmoakt worden mos om oet lieden verlöst te wezen, mor dat ging jong en zulfs moeke veul te wied. Nee, t baist mos en zol noar veearts om kieken te loaten of der wat aan te doun was. Jong mos vanzulf hoeswaark doun; moeke zee dat t pa zien toak was om mit Swartje noar veearts te goan en doarmit was t beslist.
Zodounde zat Gezienus op n oavend noa t waarm eten mit Swartje ien n deus op knijen bie veearts ien wachtkoamer. t Ging der doar nuver om heer. n Dikke herder haar krekt n kat gedienen ien jagd. Kat was oet t kooike van boaske ontsnapt en herder zol kat wel even mores leren. Kat kon zuk net op tied redden deur ien gerdienen te klimmen. Noast Gezienus zat n jongemaaid ook mit n kat ien n ketonnen deus op schoot. Deur t gedou mit herder was dij kat ook van streek roakt en plasde ien deus. Ie roaden t al. Natte bodem viel der onneroet en herder haar twijde kat ook gerdienen ien jagd. Gezienus hiel deus mit knien op knijen goud vaast, din boas van herder zat liek tegenover hom. Snoet van herder kon hoast bie deus mit knien der ien kommen en hai rook knien vanzulf. Hond dee niks aans as noar deus tou snuffeln mit oren recht ien t ìnd en hail begereg kiekend.
Gezienus docht ter aan hou t eertieds ging dou hai nog thoes wonen dee bie ollu op ploats. Dou kwam t regelmoateg veur dat der n daaier zaik wer en t ter tou dee. As t slim was, werd der n haandje bie holpen. Nou mos je votdoadelk noar veearts, den daaier waren net kiender veur lu. Hail even mos e , ondanks herder dij aal mor driester wer en ook al begunde te likkeboarden, hoast kniezen, tou e om suk hìn keek noar aal dij börgerlu mit n zaik baistje, dij zo verdraiteg keken. Ainege oetzunderns waren katteboazinnen dij hels waren op boas van herder en zulf ook hoast bloasden van verniendhaid, dou zai katten weer ien deus of kattemaand haren.
Boas van herder trok hom der nait veul van aan. Zee enkeld mor dat hond broaf was en niks dee. Hai hiel hond net kört genog aan lien zo dat dij net nait bie deus van Swartje kommen kon.
Gelukkeg was herder t eerst aan beurt dou veearts wachtkoamer ien kwam en hail even noar gedientjes keek veur t roam. Dij hongen der wat vrumd bie. Dou herder vot was begonnen lu aalmoal te koakeln as dat t n schaande was dat zuks wat mit laive poeskes gebeuren kind haar, mor op t lest zat Gezienus nog allain mit Swartje ien deus ien wachtkoamer. Dou veearts hom raip en knien zaag, prakkezaaierde en mommelde dij wat. Dou kreeg e n spuit en zee dat e t knien n spuit geven zol, en dat as t daaier aanderdoags nog leven zol, hai nog zo’n spuit hemmen mos. Òf Gezienus ter veur over haar, vroug e. Aans kon e t knien ook wel iensloapen loaten, den veul hoop haar e nait. Denkend aan ellèn en verdrait as e zunder Swartje thoes kommen zol, zee e dat hai ter op woagen wol.
Knien kreeg dus n spuit; ging weer ien deus en op hoes aan woar belangstellen groot was en ook opluchten dat Swartje nog leven dee en veearts der wat aan doun kon. Gezienus zee dat e volgende dag weer hìn mos veur vannijs n spuit. Hai vertelde der mor nait bie dat veearts zegd haar:” As t knien den nog leven dut”.
Mor Swartje zat aanderdoags nog rechtop ien zien hokje en Gezienus der soavends weer mit hìn. t Jong mos vanzulf noar voetbaltrainen, dus dij kon nait mit. Gezienus haar wel n wat steveger deus opzöcht dit moal, mor herder was dij oavend nait ien wachtkoamer. Twij katten wel weer en dij waren nou toamelk trankiel. Gerdientjes hingen weer recht. t Knien kreeg vannijs n spuit en veearts zee dat e t nou wel redden zol mor dat e over twij doagen nog n leste spuit hebben mos.
Swartje klunderde aal wat op en noa drij doagen het Gezienus leste spuit hoald. Hai haar ientussen al wel heurd dat t dure spuiten waren – wel twij tientjes t stuk- dij veearts zaike daaier gaf en noa leste spuit vroug Gezienus veearts den ook wat benaauwd hou groot òf schoade was. Hai keek Gezienus aan en zee: “ Dou mie mor n tientje den k vind t ja zo geweldeg dat ie aal mor weer kwammen mit zo’n zaik baist veur dij zien leven ik nog gain dubbeltje geven haar en woarvan k noa eerste spuit docht haar dat k joe nooit weer zain zol mit t baistje”.
Swartje was der n zetje loater weer haildaal bovenop en was deur goudkope spuiten toch zo immuun worden veur ale zaikten dat e, zond en wel sikkom zestien joar old worden is. Gezienus het der dus nog joaren waark aan had, mor zo slim von e dat nou ook weer nait.
Aiglieks dee hai t ol baistje, dij e ien toen begroaven het, slim missen noadat e t zoveul joaren verzörgd haar.
Zeun is nou traauwd en het zulf n zeuntje. Hai het opa al vroagd of e t knienehok en ren
nog het……

27-08-09

Onderwegens van en noar schoul fietsen mien kammeroadjes en ik aaid bie n vervalen old hoes laangs. t Gehail zigt ter roepseg en triesterg oet. Vaarf bladdert van kezienen, geuten en veurdeur. Muren binnen voalbroen. Pannen binnen hier en doar stokkend. Ain van grote zichten is sneuveld en der is n swaarte ploat veur spiekerd. Veurgevel zigt ter oet as kop van n ol piroat mit n lap veur ain van ogen en hier en doar n smartlap en n dèl ien verweerde gezicht.
Soms is t krek of wie ol zeeschoemer kreunen heuren as wie der laangs fietsen. Zunder dat wie t maarken, fietsen wie den wat haarder.
Of en tou vertelt ain van ons onder t veurbie fietsen n griezelg verhoal. Ien t ol hoes spoukt t staarvenswoar, moaken wie nkander wies.

n Zetje leden onnaaierde ain van kammeroadjes om ais om t hoes hìn te lopen en te kieken of wie der aargens ienkommen konden om oet te vigelaaiern of der doodstaarvenswoar spouken zitten. Elke dag hebben wie t ter over as wie der laangs fietsen, mor elke dag blift t doar bie. Ain het opins n bult hoeswaark; n aander mout voetbalen en n daarde mout noar joardag van zien opoe tou. Zulf zol k der best ais kieken willen, mor aiglieks bin k ook n beetje benaauwd. Dou pa guster vertellen dee dat t olle hoes over vattien doagen òfbroken worden zèl, omreden der worden doar nije appartementen baauwd, vuilde ik mie blied, mor ook n beetje n benaauwde hukker. k Wil der, loofk, ankommend week toch nog even kieken goan.

7-03-10

Kammeroad is taggenteg worden. Deur keronoabepaarkens gain dikke
veziede. Omreden taggenteg worden is toch wel apaart, haar zien vraauw
bedocht dat t aans mos. Ien boeten hebben zai n vuurkörf zet mit vuur der
ien. Twij baankjes der om tou. Twij aan twij mog veziede, op rieg òf, n haalf
uur kommen veur toart en n kopvol kovvie. t Was wat kold zo midden
jannewoariemoand, mor gezelleg en noa n zetje wazzen lu weer vot, konden
joarege en vraauw evenkes ien hoes noar kaggel op te waarmen en din
kwamen der van nijs twij bezuikers. t Wer n hail biezundere joardag.

(noar n foabel van Aesopus)

Herders haren veul last van tieger dij midden ien nacht kwam en heur schoapen te groazen nam. Zai besloten om tieger te vangen en grouven n daipe vaalkoel. Nacht loater haren zai roofdaaier te pakken ien koel en smörns namen zai tieger op zien beurt goud te groazen. Zai gooiden dikke vlinten noar en op baist en haauwgden en prikten aarme daaier mit stokken. Dat ging haile dag zo deur, mor tieger was staark en nog laang nait dood. Herders zollen dag dernoa deurgoan tot tieger t ter tou doan haar. Mor der wazzen ook n stuk of wat herders dij haren meelie mit aarme roofdaaier en soavends gaven zai hom wat stoet en wat te drinken. Schane veur herders was aal dat tieger weer staark wer deur stoet en drinken en t duurde nait laang of hai kon te koel oetkommen. Dou begon hai sloapende herders ain noa aander te groazen te nemen. Dij hom stoet en drinken geven haren wazzen as lesten aan de beurt.
Dou t zo wied was zee tieger mit bloud om bek: ’Beste lu, ie hebben mie stoet geven en drinken. Doar bin k joe dankboar veur en k spoar joen levens.’ Dou ging tieger der vandeur.

Goud mout ie nooit mit kwoad vergelden!

Gezienus en Geesje binnen gain echte vekaanzieminsen. Aiglieks hebben zai der ook gain tied
veur. Der is aaltied wel wat te doun op boerderij en dat let zuk nait ien n agenda stoppen.
Deurdat Gezienus groag n beetje handelt en kwaanzelt, haar hai twij joar leden n nog knappe
caravan op kop tikt. Der was ain, dij zien vekaanziehoeske op wielen wel ruilen wol veur vatteg
boal koelgras dij Gezienus over haar. Dij ruil was aangoan.
Geesje haar dat mor niks vonden en haar der over foeterd. Wat mozzen zai as boerelu nou mit
zo’n fertuut. Mor dou zai der n moal mit heur twijbaaident mit op raais west haren noar Drint, haar Geesje smoak te pakken kregen. Noa nog n weekendje Achterhouk, wazzen zai loater zulfs al n moal ien Limburg west.
Dit joar haar der n boetenlandse raais op pergram stoan. Tou België ien zol t goan, haldaal
noar Ardennen. Dat von Gezienus wel n beetje spannend, mor hai haar n Tom Tom op zien joardag vroagd, en ook kregen, en doar konden ze mooi mit op pad. Wegenkoarten konden thoes blieven; hikhakkerij over welkse òfslag zai hebben mozzen was vleden tied.
Raais ging best en pad noar camping aargenswoar bie Remouchamps, haar mit Tom Tom n
floitje van n sint west. Totdat ze der sikkom wazzen!
Zai zagen camping, wied vot onder ien t dal aalliggen, dou Tom Tom-ding Gezienus opdruig
votdoadelk rechtsòf te sloan, n smaal baargwegje op. Geesje haar veul laiver grode weg volgen
wild, omreden dij zol ook vast en zeker wel aargens bie camping ien buurt oet kommen. Gezienus haar zegd dat Tom Tom zekerwoar n kortere weg noar camping veur ogen ston en doar ging t hìn. Nou dat grote vertraauw op t wegwies-fertuut het Gezienus waiten!
Noa n poar honnerd meter was t wegje smaler en smaler worden. Geesje haar nog tegen Gezienus zegd, dat e mor beter keren kon nou dat t nog kon, mor hai haar zegd dat ze al stoef bie camping wazzen en haar wieder reden.

Mor t wegje was nog smaler worden en ook minder; daipe koelen en stukken rots dij deel valen wazzen vanòf staaile hellens, doar zai tussendeur pebaaierden te kommen mit caravan. Tot ze nait wieder konden. t Wegje wer te smaal en wat nog slimmer was, der hong n dikke boom over wegje hin, doar auto wél mor caravan náit onner deur kon!
Gezienus vlukte en bandiesde, Geesje was hail stil worden mor jammerde òf en tou even, dat
haar Gezienus toch mor noar heur luustern wild. Doardeur was Gezienus nog kwoader worden en haar hai t nog waarmer kregen. Op t leste het e caravan, dij sikkom vaast zat tussen twij
baargwanden aan weerskanten, lös gooid en binnen zai allain mit auto wieder kropen en hobbeld en bie camping aanland.
Campingholder, dij gelukkeg Nederlands proatte, had heur stomverboasd aan kommen zain over wegje dat veur twij joar leden al òfsloten was veur verkeer, omreden der kwammen stukken rots omdeel valen. Hai haar Gezienus en Geesje vroagd woarom zai nait gewoon over nije rondweg kommen wazzen, dij vlak veur camping laans laip.
Mit veul pien en muite is caravan zulfde nommirreg nog mit trekker van campingboas ruggelings terug noar grote weg tou sleept. Haldaal zunder schoa is kerrevan der nait òfkommen mor der kon nog ien sloapen worden, t weer was schier west en noa n weekje rusteg aan doun, binnen Geesje en Gezienus, dit moal over nije rondweg, richten snelweg weer op hoes aan goan.
Op n grode parkeerploats onderwegens, doar zai even n kop vol kovvie dronken haren, vroug ain heur weg noar Remouchamps. Ploats ston wel op zien koart, zee e, mor weg der hin nait. Hou of dat kwam? Kerel haar n grode Bos schoulatlas open op moterkap van zien auto liggen. Overzichtskoart van België en Luxemburg, schoal 1: 800.000 op bladziede 73, lag veur. Terug ien auto haar Gezienus, wieder riedend, aibels veul lol had over dij domme Hollander, dij mit schoulatlas oet 1964 op pad was. Geesje haar wat mit kop schud en zegd dat je echt gain domme Hollander weden huifden om op raais preblemen te kriegen.
Dou zai weer thoes wazzen kon der ien geuren en kleuren over heur boetenlaandse raais verteld
worden, veuraal deur Geesje. Bosatlas en Tom Tom kregen doar ien vanzulf roem aandacht.
Zai goan zekerwoar nog wel ais vannijs noar boetenlaand mit ien tied moakte caravan, mor den
wel … zunder Tom Tom en mit n nije wegenkoart.

(Noar n foabel van Aesopus)

Elkain komt, noar n olle legende, op wereld mit twij puten om nek. n Klaaine puut mit lek en brek* van noaber haangt veur zien borst en n dikke puut met zien aigen fouten haangt op zien rug.

Doarom zain lu fouten van aandern aaltied eerder din heur aigen lek en brek

* gebrek

(noar n foabel van Aesopus)

Twij manlu trokken mit nkander op. Ain van twij pakte n aksebiel op dij op pad laag en zee, ‘k Heb n biel vonden.’
‘Nee, vrund,’ zee d’aander, ‘Zeg nait ik, mor wie hebben n biel vonden.’ Mor doar wol aander nait aan.
t Was zienent zee e.
Zai waren nog nait bot veul wieder, dou zai noazeten werden deur kwoade aigender van aksebiel.
‘Dat zigt ter nait best oet veur ons’, zee hai, dij biel mitnomen haar.
‘Ho es even,’ zee aander, ’hol doe die nou ook mor aan wat òfstoe ook zeggen dees doustoe biel vonden hes en zeg nou dus ook mor ik ien stee van wie. t Zigt der dus nait best oet veur die!’

Hai dij n dail van neude (= risico) veur zien reken nemt, heurt ook n dail van belonen te kriegen.

Gezienus zien ol heer wer al nuver old en nou mos e vannijs te ogen keuren veur riebewies.
Vrouger haar e veur zien minne ogen pefester had. Dij kon e ja goud omreden dij laip bie hom op laand te joagen en brochde ol Gezienus mit Midwinter aaid n hoas. Boetendes hufde hai nait te betoalen dou pefester hom ien behaandeln haar veur zien ogen, dou e oller wer.
Pefester haar dou onnaaierd òl mos ain glas hemmen mit n òfwieken noar links en aander mit n òfwieken noar rechts en aiglieks mos e kop schaif hollen om goud zain te kinnen, van dij gevolgen dat ter ook nog n sirrel ien baaide gloazen mos. En grode gloazen vanzulf.
Dou e der n moal mit trekker overhìn reden was, mos e n nije hemmen mor dij eerste fok doar gaf ol man nog aaid van op dat t zo’n meroakel beste west haar. Pefester haar t ter schaande genog, laank leden al weer, tou doan. Opvolgers van pefester wazzen ook goud heur, doar wol e niks van zeggen, mor joagers wazzen t nait en hai mos nou gewoon betoalen as e der kwam.

Nou was e tachenteg worren en riebewieskeuren kwam der vannijs aan. Gezienus haar al zegd dat e dokter mor nait tegenproaten mos. “En ook gain gesjank over dij eerste bril van joe, din dat nemen ze joe nait ien daank of”, haar e ook nog zegd. Pa haar ientied oetvonnen dat keurensdokter n vraauw was en hai haar zuk lekkere klonje op doan. Dìn zo’n jonge vraauw dij ol kerels keuren mos, zol wel nait veul ophemmen mit staank van olle lu, haar e docht. Hai stonk der over van klonje. Zo zegd, zo doan en bie t onderzuik proatte hai nait tegen; dee krekt wat dokter zee bie t loeren deur t mesien en t ging meroakel, benoam omreden e of en tou, as e n lettertje nait goud zain kon, gaauw even boeten t apperoat om keek. Dokter haar niks deur, dochde hai.
Zai keek ien papperassen en zee dat t veurege moal bie aander dokter ook goud west haar.
“Hemmen ie dou ook zo smokkeld as nou bie mie?” Schrokken wol e t eerst nait tougeven mor krekt op tied dochde hai dat e heur ja nait tegenproaten mog van zeun en doarom gaf e tou. “En rieden ie nog aaid schoavrij?” was volgende vroag. “Joa heur, òflopen tien joar niks meer had.” Dat aine luk deukje van òflopen week vergat e mor even. Doar was ja ook gain plietsie bie west en hai haar t zo even òfakkedaaierd mit aigender van aanreden auto. En dat aandere akkefietje, dou e n stuk of wat poaltjes nait zain haar eer t te loat west haar, was zien schuld ja ook nait mor van gemainte dij baarms nait maaid haar.
“Nou” zee ze,” haaildal goud is t nait. Ie binnen n twievelgeval. k Zel joen dossier ais noakieken”. Dat gaait mis, dochde ol boer, mor dokter zee even loater dat e veurege moal touzegd haar aal joar even noar zien ogen kieken te loaten en ze kon zain dat e dat ook doan haar. Haar zeun toch geliek had, dou dij doar op stoan haar. Zulf had e docht dat t nait belaangriek was om elk joar even hìn te goan. Was ja votsmeten geld, haar e wat gramnieterg zegd. Mor jong haar volhollen en dou was e mor goan, ieder joar vannijs.
“Van mie kriegen ie der onner zulfde veurwoarden drij joar bie, mor wees veurzichteg”, ludde t ìndoordail.
Dat huifde ze gain twij moal zeggen. Bliedeg mor hister ree e votdoadelk deur noar Gezienus op ploats om t te vertellen en dat e nog primoa rieden kon. Hai zol jong wel ais mit zien proatjes dat t aiglieks nait meer vertraauwd was dat e mit auto bie weg was. “Dat ie joezulf wat aandoun is doar nog aan tou, haar e zegd, mor stel joe veur dat ie n aander t zaikenhoes ien rieden.” Dat haar ol wel even aan t denken moakt mor hai zol jong nou votdoadelk even t goie nijs vertellen en dat e nog best vertraauwd was achter t stuur. Veur dat e der op verdocht was, was e al bie ploats. Mit n grote swaai stoof e t haim op mor dou ging t eefkes mis. t Was hom krekt tou of haim körter worren was. Hai was zo mor bie hoge muur. Mit n hoop rebulie kwam auto tegen boanderdeuren aan tot stoan. t Kroakte en schudde van aal kaanten. Schrokken kroop ol man auto oet. Wat was e flaauw. Nog flaauwer wer e dou zeun der over tou kwam en zee: “k Haar t joe ja al n moal of wat zegd dat ie nait meer vertraauwd binnen mit auto bie weg.” “Och, verrek om mie”, zee pa, ” Dat mag dìn wel zo weden mor k bin ja hail nait bie weg, mor bie die op t haim.”

(noar n foabel van Aesopus)

Op n keer, dou zun zegd haar dat hai traauwen wol, begonnen kikkers ien pasteriegracht van Steem zo haard as zai konden te kwakken. Domie haar last van aal dat gekwak en vroug woarom of zai zo haard kwakten. Ain van kikkers zee vergrèld tegen domie: ‘Zun dij vrijgezel is, moakt onze gracht nou sums al dreug mit aal zien geschien. Hou mout dat wel nait as hai traauwen gaait en der ook nog lutje zunnen bie kommen?’

(noar n foabel van Aesopus)

Laiw was verlaifd op wicht van holthakker en vroug holthakker of e mit zien dochter traauwen mog. Holthakker leek dat mor niks tou, mor was ook veuls te benaauwd om te waaigern. Hai bedocht n list om zunder schoa van laiw òf te kommen. Hai vertelde laiw dat e zien wicht hebben mog, op veurwoarde dat hai laiw zien tanden en koezen der oet roppen mog en noagels van zien klaauwen òfknippen mog, omreden zien dochter was doar zo benaauwd veur. Laiw, smoorverlaifd as hai was, von dat goud en zo gebeurde t. Mor dou laiw n dag of wat loater weerom kwam bie holthakker om mit wicht traauwen te goan, kreeg holthakker n dikke bongel en begon laiw doar mit op zien kop te haauwgen, zodat dij der oet reet.

Dij nait staark is, mout slim wezen!

Graauwe kop loert mie aan, t hoar roeg op kop, wat vettege toesten hoar valen hom veur ogen laans. k Schrik van dij lèlke kop en wait nait goud wat te doun. Loer mor gewoon weerom. k Vuil mie min ien hoed, vrezelke min, en t wordt der nait beter op as kop mie aal mor aanloeren blieft. Was k mor nait aan zoep goan gusteroavend, noadat k mien ex tegenkomen was mit heur nije vrijer. k Vuil mie aal beroerder worden en strampel weerom noar bèr tou. Graauwe kop ien spaigel is verswonden!

n Lutje aacht moand leden binnen mien vraauw en ik opa en oma worden. Wie binnen vanzulf hail wies mit onze eerste klainkiend en we hebben der aal n poar moal op paasd bie zeun en schoondochter thoes. Dat ging meroakels goud en “Nou wordt t tied”, zee zeun,” dat joen klaindochter ook mor ais noar opa en oma te logeren mout om dat oet te pebaaiern. Den kinnen wie mooi even noar Noorderzun ien Noorderplantsoun zotterdagoavend. En zundagmörgen even oetsloapen vanzulf”. En dat ging deur.
Tegen n uur of zes op zotterdagnommirreg wer klainkiend mit haile hebben en holden brocht deur zeun. “Zai mout veur t sloapen goan nog n schone luier en n fleske melk hemmen en den zel ze t wel tot mörgenvroug redden”, zee zeun, ”alewel sumtieds wordt zai ook wel ais midden ien naacht wakker, omreden zai het den honger en den mout ze ook nog n lutje fleske mit melk tussendeur hebben, heur”. Dat zol wel löslopen, dochden wie en zeun ging der vandeur. Om zeuven uur hebben wie mit ons twijbaaident t wichtje n schone luier omdoan. Ging hail goud. Ik tilde baintjes omhoog bie hakken en vraauw dee luier om. “Dat is n stuk makkelker as vrouger dou der nog vaaileghaidsspellen ien mozzen”, zee oma en t was zo kloar, mor dou docht wichtje zeker dat wie t nog mor n moal doun mozzen en plasde nije luier votdoadelk weer vol. Dou dat òfhanneld was, mog ik heur fleske geven. Klaindochter haar der goie sloek op en fleske was ien n veeg leeg. “Haars kiend tussendeur nog ais n boerke doun loaten mouten”, zee vraauw, mor dat was k even vergeten. En hou of da’ k heur nou nog over scholder legde en op rugje kloppen dee, n boerke kwam der nait en ien t leste mos t den mor zunder boerke en zo legde oma klaindochter ien ledikaantje. Ledikaantje doar zai zulf ook vrouger as potje ien sloapen haar en ons zeun ook dou dij klain was. k Haar t ding vannijs opschillern doan en der schiere plakploatjes op moakt. Was hail schier worden, al zeg k t zulf. Mit dat oma klainkiend deel legde, gaf lutje over. “Dut mie niks gain nij, zai het ja ook nait boerd”, zee vraauw. t Kiend der weer oet en hemmeld; haldaal verschoond, bèrke verschoond en dou vannijs der ien. Dat ging goud. Wie hemmen nog n verhoaltje verteld en nog n laidje veur heur zongen en storreg aan vil zai ien sloap.

Wie sloepend koamertje oet en veur TV. Om twaalf uur nog even hail veurzichteg keken, mor potje slaip as n blok en wie ook mor op bèr. Op menuut òf om drij uur wer k kloar wakker. Lustern of k kiend ook heuren dee. Nee, aal was stil. k Von t wel hail stil. Zol t wel goud weden mit lutjeke? k Begunde mie aal mor meer zörgen te moaken. Stel die veur dat zai weer overgeven haar en nou ien spij laag. Dat kon toch nait. k Wer vanzulf aal wakkerder en op t lest ik der oet en sloepend noar sloapkoamertje tou. Stikduuster vanzulf. k Heurde niks en k zaag niks en laamp kon k nait aandoun. As zai slaip kon zai den ja juust wakker worden. Op t leste bin k op knibbels noast ledikaantje kropen en net zo dicht bie t bèr, tot ik t wichtje oamen heurde. Zai slaip as n roos en was niks mis mit heur. Gelukkeg! Hail veurzichteg weer achteroet kropen ien duustern en dat weer op bèr.
Vraauw slaip as n roos! Mor sloap kon ik nooit weer vatten en om vaaier uur begunde k mie vannijs zörgen te moaken. Zol t wel goud weden? Roar ja, da’ k haldaal niks heurde. Noa n zetje bin k mor weer noar t koamertje slopen, vannijs noast t ledikaantje kropen en luustern of zai slaip. Ze slaip vanzulf! Ik weerom op bèr. Om kort te goan; om vief uur het zulfde gedou zuk herhoald en om zes uur nog n moal. Nooit weer n wink ien ogen had. Dou k om haalf zeuven wat heurde, was k ter ook aal oet en ston k al noast ledikaantje. Klaindochter was net wakker worden en keek mie laggend aan. Ze schotterde t oet. k Heb heur der oet hoald en mit vraauw, dij ientied ook wakker worden was, hemmen wie heur weer n schone luier om doan en n fleske geven. Dou mog zai bie ons op bèr. n Feest was dat man. Wat had kiend, mor wie ook, n pelzaaier. Mor al gaauw bin k zeker ien sloap valen, den k wer opains wakker omreden der wer aan mien hoaren trokken. Oma, mout ie noagoan, haar klainkiend al ienstuupt dat zai dij sloaperge opa mor ais aan zien hoaren trekken mos. Dat belooft nog wat veur toukomst, mor eerste moal logeren is n succes worden.

Dit verhoal is ook opnomen ien bundel ‘Katjewìnst op t Hogelaand’ (2014)

Schildpad van Leerms, dij hom lekker lui ien zun lag te koestern op vlint, bekloug hom tegen zeevogels oet Spiek over zien verdrait dat gainain hom vlaigen leren wol. Hai wol ja zo stommegeern groag vlaigen kinnen. Vriekel* oet Kraiwerd heurde klacht van schildpad ook aan en vroug wat zai as belonen kriegen zol as zai hom mit omhoog lucht ien nemen zol en schildpad zo deur lucht voaren te loaten.

‘k Zol joe ales geven dat k haar,’ raip bliede schildpad.
‘Din zel t wezen,’ zee vriekel, greep schildpad ien heur klaauwen en vloog lucht ien. t Ging hail hoog, aals mor hoger, sikkom tot wolken aan tou. Schildpad haar t doarboven ien lucht slim noar t zin tot … roofvogel schildpad zomor lös lait. Doar soesde aarme baistje omdeel. Haarder en haarder vloog e omdeel noar grond tou en kwam aan t ìnd van vlaigerij mit zo’n smak op grond deel dat zien schild ien stukken brak. Stoef veur dat hai deel störtte, raip e nog: ’Dit is mien verdainde loon, want wat zol k nou mit vleugels en wolken aan mouten? k Kon ja naauw op mien pootjes veuroet kommen op grond en wat zol k din vlaigen mouten?

Ain kin nait ales hebben en ie mouten nait ales willen. Kinnen as schoumoaker beter bie joen laist blieven!

*Vriekel = roofvogel

(noar n foabel van Lessing)

Vos dij noazeten wer deur n stuk of wat honden, redde homzulf deur op n hoge muur te klummen. Doar konden honden hom nait te pakken kriegen, mor zai bleven aal mor onder muur stoan blavven en jammern. Dou Vos vot wol, mos hai doarom aanderkaant muur òf, mor doar gruiden dikke brommelstroeken. Toch sprong hai derien en dou hai bie takken van brommelstroek omdeel glee, toakelden schaarpe doorns hom nogal tou. ‘Wat binnen dat nou veur haalve zolen, dij ain nait helpen kinnen zunder hom ook tougelieks te pienegen.’, raip Vos verontwoardegd en ging der as n hoas van deur.

(noar n foabel van Aesopus)

Vos viel n moal ien n daipe put en kon der van zien levensdoagen nait zunder hulp weer oetkommen. Bok, dij slim dörst haar, kwam ook bie put en vroug vos of wotter lekker was. Vos, dij zien kaans zaag deroet te kommen, raip dat wotter slim lekker was en dat bok ter mor gaauw ienkommen mos. Bok, dij bloots aan zien dörst docht, sprong ook ien put. Dou vertelde vos dat zai der nait weer oetkommen konden mor dat, as zai soamenwaarken deden, t aal lukken zol. ’Astoe recht bie muur van put op stoan gaais, kin ik op dien kop mit hoorns stoan goan en der oetklimmen. Zo gaauw as k ter oetkropen bin zel k die helpen der ook weer oet te kommen. Bok ging recht bie muur op stoan en vos kroop te put oet. Mit ging e der vandeur. Bok raip hom noa woarom vos hom nait hulp. Vos zee: ’Wat bistoe toch n stom daaier! Astoe geliekeveul verstaand ien kop haars as hoaren ien dien board, wastoe ja nooit ien put sprongen zunder eerst te kieken hou ofstoe der weer oet kommen kons. Ain mout nooit wat gevoarleks doun as ie nait eerst keken hebben hou of ie aan gevoar ontkommen kinnen.’

Eerst goud noadenken eer ie aargenswoar mit begunnen!

(noar n foabel van Aesopus)

n Oethongerde vos zaag hoog ien n wienstroek wat trozzen droeven hangen. Dij zol e wel even opeten. Vos bedocht van ales om bie droeven te kommen mor t lukte hom nait dij te pakken te kriegen. Zai hongen veuls te hoog. Op t leste laip e mor wieder en zee: “Dij droeven wazzen ook vast en zeker zoer en nait zo riep as k docht haar”.

(noar n foabel van Aesopus)

Ol kraai dij n stuk vlaais gapt haar bie slagter Roggemoa, vloog mit vlaais ien neb boom ien op kerkhof bie Lopster toren.
Vos, dij achter n grafstain oet lag te rusten, zaag dat en wol stuk vlaais slim geern hebben en dat lukte hom op n slaauwe menaaier.
‘Wat is n kraai aiglieks n nuvere vogel,’ raip e, ‘as heur stem nou mor gelieke schier was as heur aankiek, zol zai staarvenswoar keunegin van vogels wezen’. Laipe vos mainde der niks van, mor kraai, dij vos stommegeern heuren loaten wol dat zai áál schier zingen kon, begon haardop te krazzen. Omreden zai mos neb doar open bie doun, vil stuk vlaais der oet.
Vos pakte t vlaigensvlug op van grond en zee tegen kraai: ’Dien stem is goud genog, dat is dorie nait, mor hes te waaineg hazzens.’

(Noar n foabel van Aesopus)

Vos nuigde kroanvogel ais veur t eten en gaf hom niks aans as wat boontjenat, dat opdaind wer ien n groot, plat, stainen bord.
Elke moal as kroan wat soep ien neb haar, viel t ter weer oet en t aargerde hom slim dat e soep nait noar binnen kriegen kon. Doar haar vos zien slinger aan.
Mor kroan nuigde vos weerom en hai dainde t eten op ien n hoge, smale voas, doar kroan neb goud iensteken kon en makkelk aan zien gerak kwam.
Vos kon t eten ains nait pruiven, omreden hai kon snoet nait ien toet van voas kriegen.
Op dij menaaier nam kroan hail schier vroak op vos.

Boontje komt om zien loontje!

(Noar n foabel van Aesopus)

Vos haar nog nooit n laiwe zain. Dou e veur eerste moal ain zaag, wer e zo vrezelk benaauwd dat e t ter kaant tou dee oet baangeghaid. Dou baangschieter laiwe veur twijde moal tegenkwam, was e nog bot baang, mor nait so slim meer as eerste moal. Dou e laiwe veur daarde moal zaag, was e al zo driest dat e noar laiwe tou laip en mit hom begon te proaten.

t Is voak zo dat as ie ain wat beder kennen veuroordaail minder slim wordt.

(foabel noar n sprookje van Grimm)

Peerd van boer wer old en kon waark nait goud meer doun. Boer wol hom bloots laanger holden as e zain lait hou staark of hai nog was. ‘Hoal mie mor n laiw din kin k zain dastoe nog staark zat bis … en nou vot mien staal oet!’
Peerd laip bos ien. t Was hom baang te muide. Ien bos kwam peerd n vos tegen en dij vroug peerd woarom of hai kop hangen lait. Peerd zee: ’Grienderghaid en traauw goan nait haand ien haand. Mien boas is vergeten dat k hom joarenlaank mien beste krachten geven heb en nou k sikkom niks meer kin, jagt hai mie vot. k Mag allinneg blieven as k hom nog n laiw thoesbrengen kin en hai wait wel dat k dat nait meer kin’.
‘Dat is ja wat’, zee vos, ’mor doar wait ik wel road tou. Goa mor ais laankoet op grond liggen en dou mor net ofstoe dood bis.’ Peerd dee dat en vos ging noar laiw tou. Hai zee tegen laiw: ’Doar ien bos ligt n dood peerd, n lekkere kloef veur die.’
Laiw ging votdoadelk mit. Dou zai bie peerd kwamen zee vos: ’Dit is ainks gain goud stee om peerd op te vreten. Waist wat, k zel hom mit steert aan die vaast bienden en din trekstoe hom zo noar dien hool.
Din kinstoe hom doar lekker oppeuzeln.’ Dat ging deur. Mor wat dee dij slimme vos? Hai bon mit steert van peerd laiw zien poten aan nkander. Dou klopte hai peerd op scholder en zee: ’Goa mor stoan en trek mor stief aan. Laiw zit goud vaast en doe kins hom zo noar dien boer tou slepen.’ Zo gebeurde t, hou of laiw ook brulde om lös te kommen.
Dou boer heur aankommen zaag, bekroop hom haart en hai zee: ’Nou magstoe bie mie blieven en zels t goud hebben op dien olle dag.’ Peerd kreeg van dij dag òf aan goud vouer tot zien dood aan tou.

(Noar n foabel van Lessing)

‘k wol groag dat k gelieke vlug en staark was as ie,’ zee Vos tegen Tieger.
‘Is der niks aans aan mie dastoe groag wilze?’ vroug Tieger.
‘k Zol nait waiten wat,’ was antwoord.
‘Ook mien prachtege hoed nait?’ vroug Tieger: ’Dij het ja gelieke veul kleuren astoe streken hes en dien oeterlek zol din hail mooi pazen bie wat ofstoe apmoal oetvrets.’
‘Juust doarom,’ zee Vos, ‘zol k ter hartelk veur bedanken. k Mout ja juust nait lieken op dij k bin. t Was mie veul laiver dat k mien hoaren veur veren ruilen kon.’

Ain kin nait aaltied hebben wat hai groag wil.

(noar n foabel van Aesopus)

Olle vos zat ais mit staart ien klem dou hai aan hounder roven was bie boer. Bleef hom niks aans over as zien staart òfbieten, wol e ien leven blieven. Hai von t onderschaaid tussen homzulf en aander vozzen vanòf dou vrezelk en hai prakkezaaierde hou of hai staarten van ale vozzen vot kriegen kon. Hai zee tegen vozzen dat t hom nait recht dudelk was woarom v n vos n staart neudeg haar. Staarten werden ja aaltied smereg en mozzen mor aal schoonmoakt worden. Nee, hai kon der ja hail goud zunder. t Ducht hom doarom goud dat ale vozzen heur staarten mor òfsnieden mozzen. Ain vos, nog wat slaauwer as ol staartloze vos, zee dou dat dat wel zo wezen mog, mor dat hai dat eerst nog even zain wol en of ol vos hom nait even omdraaien kon om dat zain te loaten aan aandere vozzen. Ol vos draaide hom om en n doavernd hoonlaggen van vozzen was gevolg. Staartloze vos wol nog wat zeggen mor dat huifde nait meer. t Was elkenain dudelk woarom hai staartloze vozzen wol, mor gain vos lait zien staart ter òfsnieden.

Om goud ien t geleuf te kommen, mout ain mooi laigen kinnen.

Der was nait n bult volk op kremoatsie ofkommen en k kon der ook gainent van. k Haar al n zetje te wachten stoan ien ontvangstroemte tot wie aula ien moggen veur leste eerbewies aan mien olle taande.
Keek wat noar aander lu om te zain of der zekerwoar gain bekìnden maank wazzen. Omreden der was gain ain dij mie wat bekìnd veurkommen dee, rouk k aan t fantezeren wel of dizze lu apmoal weden konden: femilie, noabers, kammeroadskes?

Pebaaierde veurzichteg wat aan proat te roaken om t oet te figelaaiern mor dat mishottjede. Lu wollen nait even proaten.
Ging der bie zitten en overdochde leven van taande en wanneer k heur veur leste moal, al weer joaren heer, zain haar.
Dook ien mien herinnerns, noar mien omke dij t ter al joaren heer tou doan haar, aan heur twij kiender, dij k domt mainstekaans nait ins herkinnen zol.
Dou dochde k aan verhoalen dij taande mie ais, dou k om en bie twaalven was en bie heur logeren dee, vertelde over tied dou k nog mor nijskes geboren lutje potje was. Dou was ol nog n verege vraauw west, doar k goud mit proaten kind haar over vrouger. Hou of zai mien moeke doudestieds n joar laang holpen haar en k deur heur boakerd was. Hou aibels veul pelzaaier zai mit mie had haar en mie biekans vetmest haar. Zai haar mie ook veul verteld over mien jonkhaid. Hou of k as lutje jonkje west haar en over mien oaventuren; mit wel of da’k speuld haar. Zai wos t as gain aander. Mit deur heur paailen was k staark en groot worden.
Dou k noar groot schoul goan was, wazzen zai wied vot verhoesd en zaag k heur bloots nog ais op n traauwerij of loater bie n begraftenis. Zai was dou al old en strampelg en haar last van n bult zaiktes en kwoalen dij bie leeftied heurden. Zat voak mit kop tussen bainen. k Stuurde heur òf en tou n koartje. k Haar der nou spiet van dat k heur nait ais n moal opzocht haar.

Dìn staarvenswoar zai k rompslomps taande liek op mie òf kommen ….
Mor dat kin ja nait en as k beder kiek, zai k dat t mien oldste zuster is.
”Wat hestoe nou?”, vragt ze, ”Wat kiks ja verbilderd.”
Miemeringen binnen veurbie. Mitain goan ook deuren van aula lös.

Lutje jong van vaaier joar is wat dwaars, wil nait wat ollu willen en zegt nee as t joa weden mout. Jong kriegt zin nait, begunt te blèren, roakt haldaal gek ien hakken en zegt dat e votlopen wil op zuik noar n bedere pabbe en mamme.
‘Gaais dien gaang mor,’ zegt pa en doar lopt jong al op weg.
‘Mooi even goan loaten,’ zegt pa tegen moe. Stiekum holden zai jong ien goaten.
Noa menuut of vief staait jong weer ien koamer.
‘Bistoe der al weer jong? Wols toch vot?’
‘Joa, mor ie kwamen mie nait noa, ja!’

Snijvlokken dwarreln omdeel. Toen is bedekt mit n blaank klaid. t Vrust. Vraauw is drok mit kovvie zetten van wie kriegen kiender dommee op veziede. Zulf zit k wat joareg te wezen. Zesteg bin k worden vandoag. Gedachten goan trug noar mien jonkhaid, dou k nog mit bruiers en zuster thoes wonen dee bie ollu. Wotterlaaiden was der nog nait omreden doar wie woonden was t n onrendoabele streek mit mor n poar ploatsen en wat aarbaidersspultjes, zo’n vief kilometer boeten t dörp. Wotter mozzen wie oet regenput pompen. t Was nog zo’n kopern pomp dij aal week poetst wer. Pomp het nog joaren bie mien zuster ien hoeskoamer te pronk stoan mit n bloumbak der om hìn. Op zodderdagnoamirregs mozzen wie aal week ien tob. Tob ston summers ien stookhut en as t winterde op kougaang. Op kaggel wer wasoaker mit wotter hait moakt en dat wer ien wasketob kieperd. Òf en tou wat kold of waarm wotter derbie en wat zaip en bad was kloar. Op rieg òf oldste der t eerst ien en jongste t lest. Doarnoa stoet eten mit moeke heur zulfmoakte jam der op. Moe moakte mainsttied pudding veur zun- doags. Dat kreeg je deurdeweeks nait. Den haar je zoepenbrij. Dou k hail luddek was, slaipen wie nog ien bèrstee mor noa n verbaauwen kregen wie sloapkoamers. Dij waren dou nog nait verwaarmd en ook dou ston t bovenlicht mainsttied open. Ien winter stonden der dikke iesbloumen op t glaas en doar kon je mit poesten deurkiekjes ien bloazen. Smörgens as je der ofkwamen, mos kaggel eerst aanmoakt worden mit holtjes en den kwamen der n poar briketten op en aaierkolen.

As kaggel hait was den kon der melk aan kook brocht worden en kovvie moakt. t Lekkerst smoakte kovvie summers op t laand as wie dat noar manlu, dij op t laand waarken deden, bringen mozzen ien n swaart emailleerd kedeltje. Der kwam altied n propke pepier ien toet van kovvie mos wel aankommen vanzulf. Spoulkommen der bie en din mit nkander op schoven of ien hokken zitten kovviedrinken en brood eten. k Kin kovvie ien spoulkom nog roeken en t smoakte aan lutje toontje tou. Moeke haar t ook wel ais mit n thermovlès pebaaierd mor dij laiten wie n moal valen en dou rabbelde kovvie ien vlès. Dou we bie pa aankwamen, zeden wie dat t ding valen was, mor dat alles der gelukkeg nog ien zat. Wie begrepen dou nait woarom manlu zo bot laggen mozzen. t Swaart kedeltje het nog joaren dainst doan en dou ollu van ploats òf waren, bruukde moeke dij nog aaid om koamerplanten wotter te geven.
Joa, dik viefteg joar leden was t n hail aander tied. Kinnen kiender van nou zuk gain veurstellen meer van moaken. Achternoa bekeken, was t n zörgloze tied veur ons as kiender. Haren der dou vanzulf gain vernul van dat ollu best wel liefzeerte haren om aal dingen doar wie ons loater ook zörgen over moaken deden.
Dij tied van dou komt nooit weerom nait, mor k bewoar der schiere herinnerns aan. Wie haren t nait min trovven. Zulfs ien kolle winters was t waarm bie ons thoes. Den schrik k op oet mien gemiemer. Zeun en dochter mit aanhang doavern koamer ien; vlaigen mie om haals en filesetaaiern mie. Mien schierste verjoardagskedo kreeg k loater op dag dou k heur wat over mien jonkhaid, doar k smörns aan dochde, vertellen dee en zai zeden dat zai dochden n nog schierdere jonkhaid thoes had te hebben as ikzulf.
Winters binnen ien loop van leste viefteg joar schienboarliek waarmer worden. Zol t den toch woar wezen dat eerd opwaarmen dut?

( 27-04-09)

(Noar n foabel van Aesopus)

n Weep, keunegin van t nust, ging baarg Olympus op, doar god Jupiter wonen dee. Zai haar n verzuik en brocht Jupiter wat van t lekkerste hunneg oet nust mit om hom te vlaaien. Jupiter dij gek op hunneg was, von t n schier kedo en dee touzeggen dat weepkeunegin vroagen mog wat zai mor wol en hai zol t heur geven.
Weep vroug: “ Geef mie n angel mit vergif, zo da’k lu dij mien hunneg gappen willen, doodsteken kin.”

Dat verzuik zat Jupiter mit ien moag en hai werd der wat vergrèld om, omreden hai mog minsen. Mor weep heur verzuik waaigern kon e ook nait, omreden goden holden aaid woord . Doarom bedocht hai t volgende en zee tegen weep: “ Wat ofstoe wils zel k die geven mor t kin ten koste goan van dien aigen levent. Astoe ain mit angel steks, zel dij ien steekwond achterblieven en den gaistoe der zulf ook aan, omreden doe bis dien angel den kwiet.”

Boontje* komt om zien loontje.

(* Bona = moordenoar)

Gain postzegel meer ien hoes om op condoleancekoart te doun. Gaauw noar postboalie achter draaideur bie AH. ‘Ho’, zee winkelmaaidje, ‘Mouten winkel- woagentje mitnemen!’
‘Huif bloots even postzegels te kopen.‘
’Ook din n woagentje mitnemen!’
‘Mor wat mout k doar din ien doun?’
‘Moakt nait oet, mout van mien boas.’
Wies dee zai mie n ontsmet woagentje. Heb dij mor aanpakt en vief meter veur
mie oetschoven noar postloket. Boukje postzegels kocht en dij ien karreke deel vlijd. Dou noar wichtje weerom, heur t woagentje touschoven, mor eerst postze gelboukje der oettild en ien buuts stoken.
Wies zee wichtje: ’Zo binnen regels, meneer!’

Harrie en Kees wazzen bie n mevraauw ien hoes aan vaarven. Verwìnd wit hondje van mevraauw laip heur aals mor veur vouten, mor mevraauw zee dat baistje gain kwoad kon. Opains strukelde Kees over hondje en pot witte vaarf vloog over mevraauw heur kebaaltblaauwe vlouerklaid. Zunder bedinken greep Kees hondje en zette dij op kont ien haalf lege vaarfpot. Dou begon e te roupen: ‘Mevraauw, mevraauw, joen laiverd wol ook vaarven en nou is t hom haldaal mishottjet. Aarme baistje toch!’
Mevraauw het heur haldaal nait bekloagd.

(noar n foabel van Aesopus)

Ienbreker was op pad en kwam bie n dik hoes doar wel wat te hoalen was. Schane genog veur hom was doar n kwoaie woakhond en dat wis hai. Daif haar doarom n dikke stoet bie hom en dij wol e hond geven zodat dij hom mit rust loaten zol.
Mor hond zee tegen daif: ’t Is mien toak om te blavven as der n daif komt en dat dou k ook astoe pebaaiers hier ien hoes te kommen. Moak mor dastoe votkoms en dit zel k die aal
vertèllen: Astoe der mit spullen van mien boas vandeur gings din zol dat mien schuld wezen en kiek dat is nou krekt wat k nait wil.’

Loat joe dus nait overhoalen mit kedoos om joen plicht te verzoaken. Denk aaid aan joen plicht en aan gevolgen van joen doaden.

(Noar n foabel van Aesopus)

Wolf dij n bonkje ien haals haar, huurde aaiber ien veur n bult geld om mit zien laange neb bonkje oet zien haals te hoalen.
Dou aaiber bestèl doan haar en noar sinterij vroug, raip wolf gnivvelnd en graauwend: “Mor
doe hes al genog betoald kregen omreden doe kons dien neb zunder gevoar beten te worden oet bek van n wolf hoalen, nait din?”
As ie ain dij vaals is biestoan, verwacht din gain belonen en wees dankboar dat ie der nait bie
ienschaiten as daank veur joen muite.

(noar n foabel van Aesopus)

Ais was bie Wolf n bonkje ien haalsgat stoeken bleven. t Was bonkje van n laam en zat ter al twij week ien. Zo kon Wolf nait wieder, hai kwam zien hool oet en vruig aander daaier hom te helpen, mor gainent duurde of wol vraide Wolf helpen. Dou kwam hai bie kroanvogel aan wotterkaant en dij vogel kon Wolf nog nait. Kroan wol Wolf wel helpen, zee dat Wolf bek mor wied open doun zol. Wel mos Wolf hom eerst touzeggen dat e bek nait dicht doun mog, as Kroan zien kop en snoavel ien Wolf zien ströt zakken lait. Dat zee Wolf votdoadelk tou, vanzulf. Kroan mit snoavel en kop ien haalsgat van zaike Wolf, kreeg al gaauw vat op bonk en trok dij Wolf te haals oet. Dou dat lukt was, zee Kroanvogel dat Wolf hom der wel wat veur geven mog, vanzulf, omreden hai haar Wolf t leven red. Wolf zee dou, dat t dwoas was van vogel om hom wat te vroagen, omreden Wolf haar Kroan zien kop mit snoavel en aal ja makkelk zat kepot knaauwen kind, dou dij bie hom ien haalsgat zat.

Van ain dij kwoadoareg van oard is, mout ie gain daankboarhaid verwachten!

(Noar n foabel van Aesopus)

Wolf kwam n laam tegen dij verdwoald was. Hai nam hom veur om laam nait votdoadelk dood te bieten, mor om hom eerst dudelk te moaken woarom of hai recht haar om jonge daaier op te vreten.
Hai zee tegen laam: ‘Doe hest mie òflopen joar beledegd.’
‘Mor dou was ik hail nog nait ien wereld kommen,’ jammerde laam.
Dou zee wolf: ‘Doe vretst gras ien mien gruin laand.’
‘Da’s nait woar,’ zee laam, ‘Ik heb nog nooit nait gras vreten doan.’
Nou zee wolf: ‘Doe hest oet mien wèl drinken doan.’
‘Nee,’ raip laam, ‘k Heb nog nooit wotter dronken, omreden mien moeke heur melk is tot op heden etendrinken veur mie.’
Dou greep wolf laam, vrat hom op en zee: ‘Nou, k loat mie mien moal nait ontgoan, zulfs astoe aal mien beschuldegens weerleggen kins.’

Tiran zel aaid n reden vienden veur zien doaden.

(Noar n foabel van Aesopus)

t Was waarm weer en wolf ging noar revier om doar wat te drinken. Laam wol ook wat drinken, mor omreden hai wol wolf nait tot last wezen, ging dij n ìndje wiederop stoan te drinken. Wolf was op roezie oet en raip dat laam votdoadelk opholden mos om waggels (=golven) ien t wotter te moaken, opdat hai rusteg drinken kon. Laam was wel slim schrokken van dij oetvaal van wolf, mor zee toch dat klacht van wolf misploatst was, omreden t was stroom ien revier dij drinken stoer mouk veur wolf. Wolf was eerst verboasd dat laam hom ston, mor dou raip hai: ’Haalf joar leden hestoe mie ook al dwaars zeten.’ ‘Mor dat kin ais nait,‘ zee laam, ’dou was k ja nog nait ien wereld.’
‘Wat moakt dat nou oet’, raip wolf, ’Din is t vast en zeker dien pa west dij mie dwaars zeten het en dij het ter nooit straf veur kregen!’ Dou greep hai laam en vrat dij op.

Der vaalt nait te proaten mit ain dij opzettelk op roezie en geweld oet is!

(Noar n foabel van Aesopus)

n Wolf dij veurbie kwam, zaag dat n poar schepers in n hut zaten te schraanzen van n dik stuk schoapevlaais. Hai ging noar heur tou en zee, ”Wat n keboal zol t geven as ik krek zo doun zol as joe”.

Nee, zien overtuugen op t vlak van zond eten en veul bewegen, belidt Joakob nait ien stilleghaid. t Is en blift zien laimeneerstuutje en hai wait eerlieks woar hail veul van dij dorie òf. Tot vervelens aan tou proat e der over en ie kriegen noa zo’n prevelement eerder zin om t ter mor ais goud bie te zetten ien snackbar den over te goan op zien eet- en bewegensleer. As e joardag het traktaaiert e lu dij der nog aal kommen op nog meer wiesheden en op appelsienesap mit stukjes temoat en komkommer. Ain dij noar Joakob zien leer leeft, mout den ook wel hoamel en smui wezen.
Joakob het ain dorie. Zulf is e dik; nait aaldoags dik mor eerlieks dik. Ontronteg dik!

Aaid mor gezond en n luk beetje eten en doarbie veul ien bewegen wezen en den toch veuls te dik! Kin ja hoast nait!
Gainain snapt hou of t kin en veur homzulf is t ook n pienlek onderwaarp.

As ie hom vroagen hou of dat t kin, zegt e dat e allenneg van wotter al dik wordt en dat t te moaken het mit n oetzunderleke en aarfleke stofwisselndorie. Doarnoa veraandert e gaauw van onderwaarp.
Achter zien rug nuimen ze Joakob Wotterdik. t Is nait zo dat e, noast zond en waineg eten, nait veul dut om òf te vaalen.
Zo fietst e elke dag dik datteg kilometer noar Stad hinneweer en bie schier weer zulfs twij moal doags.
Nooit het e gezelschop; hai fietst of lopt aaid allain. As e muid is van t fietsen, stapt e òf en lopt e n ind mit fiets aan haand en zo kommem lu hom voak tegen op weg van en noar Stad tou. Lu dij hom kinnen, hebben mit hom te doun; lu dij hom allenneg mor kinnen van hom tegenkommen, vienden hom n wat apaart koegelrond kereltje op of noast fiets.
Der is gain ain dij wait wat of e dut ien Stad. Zit e doar op n baankje ien n paark wat oet te rusten? Dut e ienkopen ien Reformwinkel? Zuikt e femilie op? Het e meschains n kammeroadje?
Gain ain dij t wait.
Antwoord ligt, zoas veul lu al wel ais grinnikend zegd hebben, veur de haand.
Elke dag fietst Joakob over n bult omwegen noar n stille, wat òflegen wiek.
Tegenover n modern kantoorgebaauw van drij verdaipens zit n snackbar, dij haile dag deur open is.
Doar stapt e van fiets òf en gaait ter ien om zuk doar vol te proppen mit petat mit mayo of n petatje oorlog, volgd deur ain din wel meer kreketten, frikandellen en gakbaalen mit pindoasaus. Dat alles votspould mit grote gloazen cola. Gain ain kin hom doar en hai is der n rondom aander minsk.
Joakob zien gehaaim zol nog laang n gehaaim bleven wezen as nait op n dag Klaas van Koos en Sinie, dij körtens weer bie Joakob op joardag nuigd binnnen, n boan kregen haar op t kantoor tegenover snackbar.
Achter zien bureau op twijde verdaipen vot kin Klaas klandizie van snackbar zitten zain. Hai verboast zuk der over dat zien as n asceet levende dörpsgenoot, der sums twij moal doags noar binnen gaait om zuk vol te proppen mit junkfood. Hai grinnikt bie gedachte aan kommend joardag van Joakob.

(noar n foabel van Aesopus)

Dou ol laiwe old en min was en nait meer zulf op jacht goan kon om aan eterij te kommen, bedocht e wat om zien gerak te kriegen. Hai kroop ien hool under baarg en dee krek of e bot lebait was en zörgde der veur dat elkenain t ook wos.
Aal daaier haren meelie mit ol ropper en ain noa aander gingen zai op zaikenbezuik. Zo gaauw zai ien hool waren, nam laiwe verziede te groazen en vrat heur op.
Noadat veul baisten t der zodounde tou doan haren, viezelde vos oet hou of dat laiwe zuk redden dee.
Hai ging noar laiwe tou mor bleef boeten hool stoan en vroug laiwe hou of dat t mit hom ging. “k Bin hail min”, zee laiwe, “doarom wil k ja groag dastoe der ien koms, zodat wie n beetje jaauweln kinnen”.
“Nee, daanje”, zee vos, “Ik zai dat ter n bult voutsporen van baisten dien hool ien goan, mor k zai der gainent weer oetkommen”.

Hai, dij zuk woarschaauwen loat deur t onmis oordail van n aander, is wies.

t Heugt Gezienus nog goud dat ol buurman, dij ondertied al zo’n negenteg is, n moal tou appelboom oetkledderd is dou dij viefensesteg was. Haar bain der bie broken. Haile buurt proatte der over en oordail was west dat zo’n ol kerel nait meer ien appelboom thoes heurde. Gezienus zien ollu haren der as vattegers ook zo over docht, dou.

Dou hai noa zien traauwen op kaalverkaamp zulf n appelhof aanpoot haar mit jonge appel- en pereboomkes haar e doar nog wel ais aan docht. Zol hom toch nait gebeuren mouten as bomen groot waren en vol zaten met appels en peren dat hai ook zo te laand kommen zol. Mor hai was ja aaltied veurzichteg, docht e, en zo’n voart zol t din wel nait lopen en boetendes waren ie der ja zulf bie.
Mor dou boomkes groot waren en der appels en peren aan zaten, was t toch n moal sikkom verkeerd goan. Haar op trap stoan op bovenste tree, dou ain poot van trapke votzakt was ien grond. Hai haar hom nog krekt aan n tak vastgriepen kind. Hai haar niks tegen Geesje zegd, mor doagen dernoa wel slim veul spierpien had. Ien tied was e ook wiezer worden en nou kwamen poten van trap haitied op n plaank te stoan. Zo kon e rusteg wieder zien emmers vol peren en appels plukken. Overaal sleepten zai tazzen vol fruit mit noar tou en elkenain was aaltied wies mit zien roodkokende stainpeerkes en dikke goldrenetten veur appeltoarten bakken.
Dou wer t vannijs haars en mit haars kwamen störm en wiend vanzulf. n Moal, begun november, haar t slim störmd en bloaren waren dij haars vroug van bomen òfvalen. Doags noa störm was Geesje aan t blad hemmeln goan op platdak boven keuken en Gezienus haar nog zegd, dat zai goud oetkieken mos dat ze nait omdeel valen zol.
‘Och’, haar zai zegd, ‘Doe waitst toch wel da‘ k aaid veurzichteg bin?’ Dat was ook zo. Geesje haar blad van dak òfveegd en dou zai weer ommeneden kommen was, haar zai ook waark veur Gezienus had. ‘ Doe mos mie dammee bloaren nog even tou krimp oethoalen’, haar zai zegd.
Gezienus vot mor op slovven noar boven tou. Geesje haar nog roupen dat ter ook weer nait zo veul hoast bie was en dat hai eerst slovven oet doun mos. Mor Gezienus kroop mit slovven aan op dak. ‘Deur stroeve zolen van slovven kin k makkelk bie dakpannen omhoog kroepen’, haar hai zegd. Ien krimp lag veul blad en dou hai dat ter oethoald haar, mos e ommeneden. Mor nou was t n hail aander verhoal. Ien krimpgeut waren stroeve zolen van slovven nat worden en zo glad as snöt. Hai haar hom mor goud aan dakgeut vastholden. Dou mit ain gladde zool op pannen … mor hai haar vout nog nait op gladde paan zet of doar was e al hin gleden en eer e t wis, haar e ondersteboven aan geut hongen mit ain vout onder onnerste pannen van veurdak en hangend aan baaide handen aan geut van t veurìnd. En doar hong hai. Votdoadelk was t verhoal van ol buurman, dij te appelboom oetkletterd was, hom deur kop hin schoten. Vout dee wat zeer doar onner paan en paan optillen mit dij vout wol nait. Op t leste kon e hangend aan ain aarm, mit aander haand dakpaan doar vout onner vaast zat wat optillen en zo kwam e vrij en kon e hom op kont bie pannen deel glieden loaten op plat dak.
Dou hai weer ien keuken kwam, haar e zegd: ’t Is oplöst heur, krimp is schoon, mor ankommend joar roup k der n jongkerel bie om kerwaaike te doun. Mie wordt t gevoarlek zat’.
Geesje zee: ’Joa, t ging der doarboven orreg om weg, heb k wel heurd, mor k bin blied dat bloaren der oet binnen, zodat ter gain lekkerij kommen kin.’

Aanderdoags haar Gezienus min lopen kind, haar last van vout had. Dij zel wel wat kneusd wezen, haar e docht. Dou ol buurman even aan kwam, haar dij Gezienus vroagd wat of ter loos was mit vout.
Gezienus haar wat mommeld over oetglieden en zo over natte bloaren.
Ol buurman haar hom slaauw aankeken en hom vroagd: ‘Wastoe guster aan t gimmestieken aan geut?’ Hai haar t mit stomhaaid aanschaauwd vanoet zien sloapkoamerroam, zee e, en tegen zien vraauw zegd dat Gezienus hou oller hou gekker wer en nou al op kop aan geut hongen haar. Geesje wis nait wat dij heurde en het nog n zetje wat noaprutteld.
Joar dernoa het Gezienus kerwaaike oetbesteed aan jonge garde.