Hai het n beste rovvel had
Hij is ernstig ziek geweest
Veur dag en dauw bér oet, dat mot anders hoite t wel zunneboaden. De mörngloren is prachtig om te zain soamen mit de natuur te ontwoaken tis nog diezeg alles komt tot leven, zai t zunne deur de bomen hén verriezen, de vogels ontwoaken en zetten hun beste zanglaid der op.
Wie zain de knientjes rond huppeln ien t hoge bedauwt gras liekt wel of ze verkroepken aan t speulen binnen. De stilte smörgens is n oase van rust en vree, t is lijwindstilweer as we laangs t bosraand fietsen en ik bin al gain fietser mond open om genog lugt te kriegen.
Ik krieg n tieke ien mond dij mie geliek achter ien haals schut, ik sloek hom vot mor deur want oetspijen haar veul langer duurd. t Is vroug opstoan mor je hebben n dag laank om der van te genieten. Gewoapend mit n camera om mooie ploatjes en momenten vast leggen, kennen wie loater de momenten nog ains terog kieken.
Strunen deur t bos schrokken wie op, je vuilen t moagzoer branden in keel, de knijschieven trillen der van, d’r vloog mie n fezant op mit zien geretteketet. Haar ik nou moar n jachtgeweer docht ik, moar goud haar toch niks roaken kint, je binnen haalf verlamd van schrik en t is metain over en veurbie mit de vree.
Noa nog stukje fietst te hebben goan we padje langs daip, tussen de mollebulten deur manuvreern, ik heur Wia roupen schait es op man “joa even trankiel bin onder weg haar last van stötwind”.
n Verhoal van mien old collega dij ook aan t fietsen waren op n landweggetje as n auto heur inhoalen wil, fiets doe mor even veurop, as auto verbie is zegde tegen de vraauw “dien achterwaark is ook net n dörsmesien”, hai kreeg gain antwoord weerom. Soavends op berre wol e nog even van bil, woarop zien vraauw zegt veur zon beetje zoad zet ik dösmachien nait aanloop.
Noa n tiedje eefkes van de fiets oaf aan t kaant zitten ien t gras, beetje ranja drinken en oetpoesten, “dit mouten we voaker doun” zee de vraauw.
“Joa mor we hebben d’r nait altied tied of wie gunnen ons nait de tied der veur, en t weer zit nait aalwegens mit”.
As Wia van heur waark thoes komt vragt ze mie of ik de achterbaand van fiets even wat nij locht bie pompen wil, baand is slim zaagt en het fietst swoar, liekt wel of t hoes aal wieder vot stoat van t waark.
Geliek mor even doun den is e veur mörn weer kloar, t was ook wel neudeg, mit doem drok ik baand sikkom tot velg ien.
Fietspomp der bie en even n poar sloagen der ien en nog even n poar extroa, doem der op, joa haard zat, de veurbaand nog en kloar.
De volgende dag biet waark aankomen de fiets ien fietsrek zet, op dat moment n knal woar je hoast n haartverzakken van kriegen, heur collega’s rennen noar boeten van schrik en om te zain wat of der loos is.
Verbouwerreert stoat ze om zich hen te kieken, beseft mor haalf wat of der gebeurt is. Mien laive deugd ik schrik van joen rap verschienen.
“Wat hest doe?” vroagen ze. “Ik wait van niks, kom ook net aanwaaien, stoa net noast mien fiets, mor geleuf dat mien baand knapt is zai ik net.”
Sums kin n beetje extroa toch teveul wezen en dat geft nait het beste resultoat en achteroaf n baarg extroa waark.
Vandoag met kollega Jan oppad veur n melding van moesoverlast.
Om even n profielschets te moaken van mien kollega Jan, hai is op n sentimeter noa twij meter, as e zien hoar rechtop kamt is e boven de twij meter en blieft om t spinrag ien t hoar hangen as e deur n koustaal lopt. Wieder is e massief en vaaierkaant as n blok beton.
Zien traauwring is zo groot as n neusring van bolle, mit n haart van gold en oetstroalen van teddybeer, slimmer as dit zol t nait worden.
Op t adres aankommen lopen wie noar de veurdeur van de wonen, zeg mor kasteel, kollega Jan veurop, de knop vonden van de veurdeurbel, je waiten wel zo ain woar je aan trekken motten.
Jan trekt aan dij kopern knop en het t hail spul ien haand, wie heuren de bel aan binnenkaant in gaang op de plavuizen klettern.
Ik wol votdoadelijk vot runnen, mor Jan bleef stoan as of d’r niks loos was.
“Dat krieg je van dat old spul”, zegd Jan en perbaaiert t hail spultje weerom ien gat te stoppen.
“Hest t weer veur n kander?”
“Joa aal kloar, tou dan Tammo, tik even tegen t roam aan den!”
Noa n tiedje word deur open doan deur n klaine luxe mevrouw, t hoar ien stutten of ze noar n feeske mot.
Jan: “goidag even”.
“Uh, goede morgen mevrouw”.
“Goede morgen heer”.
Ik kiek achter Jan vot, “Oo u bent met z’n tweeén.”
Wie: “Wij komen voor een melding van muisoverlast in de woning”.
“Ja komt u verder heren.”
Wie worden noar de keuken laait, bie ons thoes is koamer half zo groot.
“Hier in het keukenkastje onder de spoelbak zag ik een muis”, zee mevrouw.
“Goed, we zullen eens kijken wat er aan de hand is mevrouw”.
“Mooi heren, u red zich wel?”
“Joa, ja mevrouw.”
Jan hoalt de spullen oet t kaske, stekt zien kop der in en zuikt noar sporen van moes.
Op dat moment striek ik mit haand over zien bain woarop Jan van schrik sikkom ien t aanrechtkaske stoan gaait.
t Hail spul komt ien bewegen, aanrechtblad staait d’r bol van.
En gieren of ik mit n vraauw op pad bin, Jan is ainglieks n beetje baang veur moezen, mor gain mìns wait dat.
“Ze binnen zo rap as wotter”, zegd e.
t Verhoal gaait dat Jan in n naauwe ruumte n rödde bie zien overallpiep ienlopen is en mit wat omwegen aander piep weer oetkommen is.
Hier het e volgens mie nijmoods dansen leert, sunds dij tied binnen nauwe en donkere ruumtes nait zien affeer en gefde n schup tegen deur aan as e dizze ruumtes in mot.
“Waiten de rötten dat ik d’r aankom”, zegd e.
En ik heb hier sprinten leert en magst mie leuven of nait k heb mien eerste pr lopen en mag k van gelok spreken dat e mie nait te pakken kregen het mit zien grode handen.
As ik aargens n hekel aan heb bint wel neefkes, ze hoalen nait allenneg t bloud onder joen noagels en vel vot, ze zörgen der ook veur dat je sloap te kört komen en smörgens as n vaal van bérre glieden.
As k net rusteg lig en t stil is heur ik hom, hai vlugt mie om kop en wil k om n klets geven heb k mie zulf te pakken.
Licht aan en op zuik noar dij onruststoker en mooi is dat…, niks kin k vinden, op bér en licht weer oet even loater heur ik dij bloudzoeger weer.
Nou wol ik dat ik ogen haar van n kadoele, den was e mit mie nait kloar, of ze mozzen zo groot wezen as n euliefant den valen ze wel op aan t plefond.
Licht aan en weer op zuik noar dij roeziemoaker, en nou zai ik hom aan t zietkaande van t kaske mit mien widde maauwhemd geef k om n fleer en k heb hom.
Rode vlek op kaast en ien maauwhemd, mor dat zol mie wat, k heb om deel.
Opgelocht goa k weer op bér, rust is van körte duur, schienboar hedde nog n bruiertje dij zien potje waarm eten hoalen komt.
En nou wor ik vergréld en filaain, hai zit op muur aan t kopénd van bér, hai krigt n petetter, aal wat blieft is n poar vleugels en vlek op muur en ben d’r kloar mit, licht oet en sloapen.
Lig k net, mot ik pizzen, eerst mor even aanzain meschain gaait bui wel over.
Noa n ketaaier toch mor d’r of en pizzen aans, blieft d’r niks van d nacht over, nou lekker nog even n poar uurtjes sloapen, licht oet!… en Olske zegt “licht aan ik lig te lezen”.
Bin nou toch kloarwakker mit dien licht oet licht aan fiebelkwinten.
Eindelk bin ik in dreumenlaand en heur n wekker, non most oetschaaiden nacht is veurbie.
Vertraauwen is, as je ain wat vertellen en dij mag t nait deurvertellen aan n aander, teminnen dat was de lezing van juvvraauw, klas vief binnen inmiddels n joar opschoten.
Vertraauwen zoas juvvraauw zee was n groot goud doar mozzen wie goud omdenken…
Om ain en aander oet te duden har ze n veurbeeld en wèl je stoan achter n kander en de veurste sloet zien ogen en let zuch achterover valen zodat dij der achter staait hom of heur opvangt.
Vertraauwen ien klazze was groot en juf was groots op de kiender ien klazze.
Soavends thoes was bruier Jan ien keuken zien pankouk aan t eten dij e vannommerdag nait meer op kon.
Ik vruig hom of e wis wat vertraauwen was.
“Joa n scheet loaten as je ien schieterij binnen”, mit zien andwoord was e dudelk n joar oalder dan ik.
Goa hier mor stoan den leg ik die oet wast doun most. Sloet dien ogen en loat die mor valen, ik goa achter hom stoan en veur ik om griepen kon en docht dat gaait nait goud, klapte hai mit de kop op t kokosmatte.
Jan har dou e mit muite omhoog kwam de oafdrok van kokosmatte veur de kop stoan.
Mit veul gesputter kon e nog oetbrengen, “Doe solst mie toch opvangen!”
“Joa ik har t ook aanders docht!”
“Ik zol die nog ains vertraauwen”, waren zien woorden en ging noar boeten om t ain en t aander te verwaarken, rest van pankouk heb ik opeten.
Vertraauwen komt te vout en gaait te peerd.
Meester ik moet plassen, had je het daarnet niet kunnen doen voor het instappen!, toen hoefde ik nog niet meester, ik vraag de chauffeur of hij tijdens de reis wil stoppen.
Klas vaaier 1967 krapaan onderwegens noar Slagharen, Ponypark Slagharen, wie binnen al n tiedje aan raaize en chauffeur het nog aal gain plek kinnen vinden, ik wèl vatteg.
Mien bloas hold nait laang meer en Slagharen nog laang nait ien zicht, ik vroag meester nog mor es en dij zee dat we der zo waren, dèn geleuf ik dat t nog net vol holden kin.
Bie ponypaark aankommen zet chauffeur bus veur ingang, onderwegens har k aal bedocht hou ik t snèlst de bus oet kom. Ik zit mit ain bain ien looppad en half op stoul, zodroa deur open gaait ren ik veuroet mor wor weerom roupen deur meester.
Wie mouten eerst in rieg stoan om ain verhoal aan te heuren wat oaf wie wèl en nait maggen, en as we dörst kriegen!, konnen we bie meester drinken hoalen, tou even docht ik nou even gain drinken.
Drinken ranja, was bie schoul ien melkbussen doan en stoan onder ien bus. Dat spul was zo aaldernoast zuit dat je t noa t drinken der dörst van kregen, van t verhoal heb k nait veul mitkregen. Wie maggen oans oetleven in t paark en ren zo haard ik kin noar wc’s gebaauw woar alweer n rieg stoat, èlk ien rieg ston te huppeln en mossen denk mie net zo neudeg as ik.
t Lopt mie nou wèl hail aarg ien t gemoud, ik docht goa achter t hokje stoan, en doar stoan meer dij t zulfde docht hebben. Gaauw snèl lös, nee!, verrek knopen!, boksem haar ik zulf oetzöcht omreden ik dij knoopen zo schier von, mor dat komt mie nou min oet.
Knoop veur knoop löspeutern en de leste loat ik dr bie, op t gevuil grabbeln, of mien vingers binnen körter worden oaf dr zit niks meer.
Noa t pizzen mien mooiste moment van dag tou nou tou.
Stoat der n jong noast mie en zag dat e zuch tegen zien boksem pist haar, hest die tegen de boksem pist?, vroag ik, joa t was n spannende moment, dreugd ien loop van dag wèl, ruip ik om noa, dag is verder schier verlopen en veur vertrek noar hoes heb k toch mor eerst pist.
‘Dikdoun ien toene’ is altied n feest, wie stoan al dag of wat op camping en plan was om te goan bbqën, t begund al bie t aansteken.
Wia het n nij toustel kocht, makkelk veur op camping. Ze haar om al kloar zet in houkje op verranda.
“Ast doe om even aanmoakst hoal ik de speklapkes.”
Mor aal wat ik perbaaier ik krieg om nait aan de proat, op leste moment gaait dat ding mie weer oet, zwiennebloasen en pauken gerommel !!
“Wat n schietding van mie part vlochde ien de braand.”
Perbaaier t nog ain moal mit n vlot braandspiritus, dij zag k ien kaske stoan en as t den nait lukt, kin e geliek in t container hier even verder op.
t Is n wonder en t wil meroakels goud. Mor slecht veur de wenkbraauwen is t wel, zeker as je hom perbaaiern aan te poesten.
Baangschieterd bin ik nait, mor dit moal lopt t oardeg schier oaf. Woefff en vot binnen ze, aal wat blieft, twij swaarde bözzels boven de ogen, staank van verbraand hoar en glend veur de kop.
Mor braanden dat dat kreng wol.
Wia komt mit de speklapkes noar boeten, “Wat kiekst doe verbraand oet”.
“Joa nogaal, ik krieg om nait aan.”
“Hest stekker der ook nait ien?”
“Wat stekker”!!??”
“Doe kloothommel, dat is n elektriese mit van dij nepkolen en doe perbaaierst om ien braand te steken?”
“Joa mor mien hazzens hemmen ook vakaansie?!!”
Ik wait t joen hazzens mot je broeken aans bist n daif van dien aigen geest, zo dat binnen nog es oetsproaken woar we mit oet de vouten kinnen.
k Zat op n duuntop, en keek noar de zee
Dreumde mie op n schip, voarde n inde mee,
Dreumde van woeste boaren, zag einder gloren..
Moar t mog nait, k wos dak weer op huus aan mos.
Mout dat non aal?
Elk smokt ja elk
Tot drij moal tou
Links – rechts – en den nog n moal links
Op bruloft en partijen
Recepties en cremoaties
Vezides en bie n reünie
In t Zuden en in t Westen
Mor non ook al in t Noorden
Bie ôns!!
Op heur traauwdag krigt het wicht
Van ale gasten drij smokken
Komen d’r twijhonderd man?
Zeshonderd bie t kommen
En zeshonderd bie t goan
Dij stumper.
Dat ken je glad nait moaken
Geef mie mor weer
As—-eerder—- gewoon n haand.
Goud stevig en oprecht
Want-bie n haanddruk ken men—-
Dat zel blieken
Mekoar in d’ogen kieken.
Vrouger waren de donkere doagen veur de kerst en joarwizzeln huil mooi.
Mien voader haar den op t laand niks meer te doun en wie waren gezelleg thoes.
Van PC, TV, DvD, Mp3 of wat veur lewaairommel ook haren wie gain last.
Wanneer om n uur of vaaier t begon te schemern den wuir t gezelleg.
“Loat t licht nog mor even oet”, zee voader den, “ik stook kachel nog wat op.”
As de brand der goud in kwam den gaf dat ook nog licht in koamer.
Wie zaten den in twijduuster mit mekoar om kachel stil en voldoan.
Katte lag te spinnen bie t törfmandje en hond lag op deken noast voader.
Boeten was t pikke duuster en je heurde of zag niks weer tot t licht was.
Noa t eten wuir kraant lezen bie eulielaamp en wie deden n spultje.
Om n uur of tien zeden voader en moeke: “Wie moaken kloareghaid”, dat was t den mit aandere woorden: op berre en sloapen.
As wie de kop aan de kussen haren den sluipen wie ook al, dat was gain wonder, t spoukde ons nait in de kop van films boordevol geweld en proatprogramma’s vol problemen, en journaalprogramma vol rampen, oorlog en ellende.
Zunder de gemainde welstand dij wie momenteel denken te hebben, kin ik nait aans zeggen as dat mien jeugd echt n geweldege tied west het, aal dij lu dij dat nait mitmoakt hebben, dij hebben wat mist.
Op zoal twij c is t aibels stil, mor n poar uur leden was dat hail aanders.
n Zaike vraauw, zo om en bie tachteg joar, is aan begun van oavend binnenbrogt.
Mit veul proat noar zusters tou, zol zai wel oet goan moaken, hou gang van zoaken weden zol.
Mien tas, woar is mien tas, doar zit Jan Hoagel en zien grootmouder in. Mien opschriefboukje, woar is dij?
“Wees maar wat rustig vraauw Modderman” pebaaiert zuster. Mor niks helpt.
Vraauw Modderman het aal bie kop, het wis nait deur dat zai in t zaikenhoes is.
‘Woar bin k nou toch wel, groot is t hier, wat dou k hier’.
Aal mor rommeln in heur kastje noast bèr.
Dokter komt bie heur veur n flès mit vocht, dij aan n stang hangt, mit n lèlke prik in heur pols.
“Woarom mout dat, wil ie gliek wel eefkes wat oet mien tas pakken”?
Dokter is zo goud, om heur blomkestas te goan pakken.
“Wil ie mien bruier wel bellen”? vroagt zai aan dokter.
“Nou, nee”, zegt dokter, “Dan moet u zelf telefoon aanvragen.”
“Hou mout dat din”, vroagt vraauw Modderman.
“Dat zullen de zusters u wel gaan vertellen”.
Dokter gaait bie heur vot, want zai het aalaan wat nijs, doar het dokter ja gain tied veur.
“Kriegen wie hier ook eten”? “k Heb honger as n peerd.”
Op zoal goan wie ons mit vraauw Modderman bemuien. “Joe kriegen vanoavend gain eten, zuster zee dat joe vloeiboar spul kriegen.”
“k Heb ook hoge nood, woar mout k din noar tou”
Wie weer.”Din mout ie op dij rooie knop drukken, din komt zuster wel.”
Zuster komt.
“Mout k op dat ding,”
“Ja” zegt zuster.”
Mien gunst, op n ondersteek, dat kin ja nait”
“Zo zal het wel moeten” zegt zuster.
Vraauw Modderman is bekòf, wie der bie.
Zai blift n Jaantje onrust. Ain man op zoal dut van aal veur heur.
“Binnen hier ook tillefoon bouken?” “Wait mien overnoaber dat?”
“Hier gaait aal mit kompjoeter, wis gain bouken”
Mor doar komt n mevraauw bie joe, of ie ook tv en tillefoon willen”
“Vanoavend nog?” vroagt vraauw Modderman.
“Mörnvroug, din komt dij vraauw bie joe.”
Grode kèlleghaid op zoal, vraauw Modderman vaalt sikkoms oet bèr, lu op zoal hangen aal weer aan bèl.
t Is wied in nacht, as wie gestommel heuren, vraauw Modderman zit mit heur körte baaintjes deur spielen van bèr hin, zai is aan t wuiven noar ons. Wie binnen haildaal ontdoan, t is gain wodder woar ze in zit, mor bloud.
Krekt of zai op boot zit, oetkiek wiedvot, naald bungelt aan heur haand. Bloud drupt op grond deel, zai denkt aan hoge golven op zee.
Twij zusters kommen op ons gebèl of, zain heur doar zitten, strieken heur over heur hoaren.
“Nait aan mien hoaren kommen, wil ie mien kaam wel eefkes veur mie pakken”, vroagt zai.
“Nee, u moet eerst schoongemaakt worden, en onder de douche”
“Onner douche, hou kommen joe doar wel bie, k heb ook gain pon bie mie, wil ie mien bruier eefkes bellen?”
“Weet u wel hoe laat het is?”. “Het is drie uur in de nacht, dan gaan wij niet bellen om een nachthemd” zegt zuster.
Mit bèr en aal gaait zai oet koamer, ons onwis achterloatend.
Zusters binnen drok hinneweer om aal weer ribschier te kriegen. Bloud liekt ook zo aldernoaste slim.
n Dik haalf uur loader is vraauw Modderman weer op zoal.
“k Bin der weer, wat n toustand mit mie nait?”
Zai zit as n keunegin boven op bèr, hoogste woord het zai.
“Zuster wil ie mie mien kaam wel oet loagje pakken, want n schiere pon of klaaid, mor gain schier kapsel, din is t haildaal niks.”
Nait te gleuven, dat zai doar aan gaait dinken, in dit uur van nacht.
Vanoaf dij nacht is zai veur ons Willemientje Modderman. Van zuster kriegen wie nog n kopke thee.
Dij nacht komt ter nait veul meer van sloapen, wis nait. Blomkestas, aantaikenboukje, tillefoonbouk, n rooie droad deur zoal.
t Gaait nuver mit heur, mor t is n sjieke vraauw, doarom blift zai veur ons : Vraauw Willemientje Modderman.
Taande Maarchie
is nait meer,
twijennegentig
is ze worden,
óld en op zeg moar
en nou mos heur hoeske
leegroemd worden.
Toun k doar guster
over drumpel stapde
-schane genog
wait hou laank leden-,
kwam t mie veur
niks veraanderd was,
heur ólle meubeltjes,
t toaveltje mit drij
inlieste petretjes van doomnies
dij ze overleefd haar
stonnen der nog,
net as op bozzem
t blaauwe lepelvoaske
mit zulveren raand
woarin wat grond
oet n vrumd vèr laand
woar joaren leden
bie n dikke störm
heur Haarm, heur jongste
overboord sluig
en verdronk.
Ieder bod weer
as e bie heur kwam
kreeg e t verhoal te heuren
over dij laive jong
dij as kind aal,
net as zien voader,
zeeman worden wol
…
Kom, nait laanger
omdiedeldaantjen nou,
t hoeske mos leeg.
t Voaske, doar gain minsk
belaang bie haar
het e mitnomen
en grond in toen
verdwienen loaten,
t staait nou
mit n stok of wat
kunstbloumkes dr in
bie hom op tillevisie.
Op n onzoalege oktobermörn ontdekte opoe Ottens, opa observerend, opa’s opzette ontstoken oog.
Opa, onverzettelk óld onderzeeboot oplaidens officier, ontkinde t opzettelk.
Opoe’s opinie, n onmiddelk oogonderzuik omzailde opa onomwonden. “Onzin”, oordailde d’olle inverschilleg, “onbedudende onschuldige ontsteken!”
“Onschuldig…”, oroakelde opoe ontgoocheld, “och, och…”
“Ollevrauwluteut”, opperde opa d’opposant ongenoadeg.
Opoe ontstelde. Onthutst ontdekte t olske opa’s opkommende ongeschikte onverschillighaid.
“Onvermurwboare onverstaand!” ontvuil opoe ongewild, “n oogspecioalist ontdekt oorzoak van t ongemak ommers onmiddelk.”
“Oogspecioalist”, onderbrak opa onopholdelk ogenknippernd t olske, “ondubbele onzin!”
Opoe overdocht opa’s onredelke opmaarkens, n ongezellege onaineghaid ontston.
d’Ogenschienlek onschuldege ontsteken ondermiende opa’s optimisme opmaarkelk. t Ol, t ongemak ontkinnend, onderging n ongekinde ommekeer, overaal ontstemd over ontdekte t onmeugelkste; onzörgvuldeg opvóllen overhemden, onvindboar, onordelk opbörgen; t onoverzichtelk ontouriekend ollerdomspinsioun, d’onverkloarboare onnutte overhaidsoetgoaven, t ongezond ontluusternd ollerliek overwicht, d’onrustboarend opbluiende ontucht …, overaal over!
Opoe onderging t overgens onversteurboar, d’onsteken ontkaimde ondertuzzen opzainboarend.
Op n onverwacht ogenbik overwon opa t oorspronkelk ongewilde, n oogspecioalist ontving opdracht d’onsteken te onderzuiken, t onderzuik ontketende n ongekind opwinnen!
Oogspecialist oordailde n overgens ongevoarlieke operoatsie onvermiedelk.
“Overmorgen ontvangt u een oproep”, onderving e opa’s ontdoane opmaarkens.
Opoe, opa’s ongewone opgewondenhaid ontwoarend, ondervruig t ol onopholdelk over t ondergoane onderzuik.
Opa ontweek d’ongelokstieden ongelokkegerwies onvoldounde. “Oogspecialist oordailde n operoatsie onvermiedelk”, openboarde opa opais openhaarteg.
“n Operoatsie”, ontvuil opoe ontzet, t overrompelde t olske. “t Ol overleeft t onmeugelk”, oordailde opoe overgens onoordailkundig.
Opa ontving d’oproup.
Opnomen in t oogliedersgesticht ontwoarde t ol d’operoatsiekoamer mit oogdruppels, oogbadjes, oogzaalf …, t ontzette d’olle!
Opa onderging, ondaanks opoe’s onoordailkundege opmaarkens, d’operoatsie overweldegend.
Oogspecioalist oordailde opa oerstaark, onverslietboar! n Ooglapke overdekte t oog.
Opoe, overgelokkeg opa opzuikend, omhelsde d’oogspecialist ongeveer, d’occulist ontweek d’omhelzen overgens onfair.
t Olske omhelsde opa ononderbroken, t ontstemde t’ol. t Ontlokte d’oogspecialist, ooggetuge, n ongekinde opgewekthaid!
Opa onderdokte d’onnatuurlieke opstandeghaid ogenblikkelk, t ollerwetse onverwoustboar optimisme overwon!
In mien pyama zat ik bie te kommen,
en wat ik doun mout vandoage op te sommen.
Ik mag noatuurlek niks vergeten,
mor eerst n poar koppies thee en wat te eten.
Twij kwassantjes heb ik had,
meelkoekies, n stuk of wat,
ain beschuut mit sjèm, hm lekker
plus nog ain volkorenkrekker.
En toun ik wol goan stoan
kwammen de krummels overaal vandoan.
Ut mien snorre en mien kruus,
rond mien navvel en deur t haalve huus.
Tussen de tonen en op mien stoule,
man man, wat ain boudel.
Dat har ik ja noeit en te nimmer docht,
gelokkeg har k mie net ain krummeldaiffie kocht!
Mit dit gedicht het Ids de eerste pries van 22e Pervinzioale Schriefwedstried 2018 wonnen!
Van roggenbrood worden wie staark,
roggenbrood is veur t swoare waark.
Mit keese, aaier of mit stroop,
doar blief je van aan de loop.
Roggenbrood in t zulverpepier,
jongens, wichter kom es hier!
Eet laiver roggenbrood dan te snoepen,
want je kin d’r roazend goud van poepen.
Van zo’n broen stukkie stevig brood
wordt n klaaintje zo mor groot.
De bakker gaait vroug uut zien nust,
omdat elk en aine t zo geern lust.
Mit roggenbrood in de moage
redden wie t wel vandoage.
Roggenbrood, ik hef mien hoge houd,
doe gefst mie altied weer nije moud.
De winterlucht is geel en graauw
op t Knoal lopt Hendrik met zien vraauw.
Zai lopen recht, nait schaif of schroat
en aal moar langs dij lieke stroat.
t Woater swaart, de wind is schroal
links lopt zai en rechts lopt t knoal.
Van Troapel tot aan Bunermond
t is alles recht en nooit es rond.
Sloot of daip of knoal of wieke,
almoal hebben ze dat lieke.
Plat is t laand en plat ons toal,
links lopt zai en rechts lopt t knoal.
Fladen meziek van d’winkelweek
verwaaien in de lange streek.
mallemeulens, bellen, toeters,
euliekouken, autoskoeters.
Joa, t is prachteg allemoal,
moar links lopt zai en rechts lopt t knoal.
Doar kreeg e nog zowat weer sjans,
moar t vraauwtje geft hom nait veul kans.
n Vieze wind strikt over t laand
zai gript zien eelterege haand.
Over de badde, langs t gemoal,
links lopt zai en rechts lopt t knoal.
Hai lopt allain bie strenge vorst.
De piene trekt hom deur de borst.
Op zes vout is de grond nog zacht,
asof t op t nije veujoar wacht.
Hai lopt wat krom, zien kop is koal
want links luip zai en rechts lopt t knoal.
As aine n vertelster schrift over t ain en aander, dat zok n dikke zesteg joar leden òfspeuld het, den zol men dat mit n gerust gemoud bestempeln kennen as n histories vertelster. Benoam as de woarhaid gain geweld aandoan wort.
Dr is gain minder ding as de woarhaid geweld aandoun. Schane genog binn dr hailwat lu, dij van aander gedachten binnen en doar ken men den nait van op aan of dij heur vertelsters aal of nait histories binnen. Wat je nou te lezen kriegen, is ,n stok of wat dichterlieke vrijheden doarloatn, woar gebeurd : n histories vertelster dus.
Jan Groenbroek, n jong van Richte Groenbroek, het n bouk moakt over Henderk Prins. Nog nait zo laang leden ; 2004 of doaromtrent ducht mie.
En dat het e goud schier doan.
Henderk Prins is, was, laivergezègd, de algemain gangboare noam bie òns in hoes veur : Chr. Muziekver. “Prins Hendrik” te Scheemda, opger. 1927. Mien voader was doar vlak noa de twijde wereldoorlog dirigent van worden.
Zodounde zai je hom, mitain op t eerste ploatje van t bouk, veurop lopen; alpinopetje op – regenjaaze over d’aarm; zoas e kon, parmanteg stappen. Having Stainhoes, dij vot achter mie woont, en Jacob Mulder binnen de baide tromsloagers. Tjabbo Joager, grote trom, dr achter.
Dij foto, van de optocht dij deur t haile dörp ging, is nomen liek tegenover de vrougere Eexterschoule. Dat deden ze om dij lu, Eexterkattn, woar wie as kwoajongs altied al roezie mit haren, te stiekeln. Wie hebben lekker feest; wie hebben viefteg joar bestoan, en gain aine ken zokke mooie optochten moaken. Sliep oet! t Zol mie niks nij doun as dr ook nog n opnoame is mit Schèmterschoule as achtergrond. Want zo wazzen wie wel, as koksioanen zijnde. Gainaine veurtrekken.
Woar ik t aiglieks mit joe over hebben wil : optochten en goud is n mooi ding, doar nait van. Moar Henderk Prins was ook voak bie zoalfeesten te vinden. Benoam in dij tied dou de oorlog net òflopen was. Elk dij moar even wat te vieren haar, muik dr n feestoavend van. Grote verainens mit veul touloop huilen dat bie Panman ; leutjen, dij mit geringere aantallen volstoan mozzen, konnen wel bie Buremoa terèchte.
Nou wil t geval, dat as n verainen in 1956 zien viefteg joareg bestoan viert, den het dijzulfde verainen in 1946 recht op vatteg joareg bestoan. Of zai den feesten goan of nait mouten ze zulf waiten. In 1946 leefden wie weer ais in n vrij laand, en omreden dr de lèste joaren waineg van oetgoan terechte kommen was en, ie begriepen t al : feest zol t worden ; bie Buremoa oaliejas hotel Hoen, en Henderk Prins mos dr heer.
In dij doagen was t zo: woar Prins Hendrik optreden dee, was Nico Viëtor ook van de partij. Nico woonde in de Meulenhörn, bie zien bruier en de vraauw. Woar heden ten doage de chinees zit. Ming Garden hait dat, leuf k. Hou dat dat sekuur in mekoar zit, wait ik nait goud. Ik heb wel ais n bouk lezen dij schreven was deur Robert van Gulik, en dij haar t erover dat dij Ming gain kerel was, moar ain dynastie in het vrougere China.
Omdat dij aigenste RvG aal zien bouken in de engelse toal schreef wos ik nait wat ik van zo’n dynastie denken mos, moar Garden was n stok makleker, dat haar ik al ais in engelse les op schoule had. Garden is aans niks as toene. Doarom nuim ik in mien gedachtn Ming Garden : gewoon Ming zien toene. Vrouger haitte dat Cafe Viëtor; was dat n café, mit n echte jachtwaide; weliswoar nait mit n deurrit zoas Hotel Hoen haar, moar wel annex stalhouderij en ze haren doar n dekstatsjon. Zoas zuls de jongsten onder ons wel waiten, was n dekstasjon et domain van n dekhèngste. Ik haar hoast zègd: dij huil doar zitting, moar zitten is nait de staarkste kaante van n dekhèngste en doar zol gain mens hom ook moar ain krummel hoaver om geven. Om mie nou ais nijmoods oet te drokken : t daaier dee aan sex, nog slimmer : betoalde sex. Zien boas en hai konnen dr nait genog van kriegen, zien boas van t betoalde en de hengste van de sex.
Wie as kwoajongs net zo min (Van t toukieken den hè). De baauwboeren in de omgeven ook al nait, aal oognblikken kwammen ze weer mit n mere aanzetten, n stok of wat aarbaaiders dr bie om de zoak in goie boanen te laiden. Was tountertied n bult verlet om peerden, trekkers wazzen nog slim betuun.
PH (het niks mit zoereghaid te moaken) en Nico Viëtor dus, stonnen onder orders de “geachte aanwezigen” veur of noa zoaken zoas : openingswoord door de voorzitter – inleiding van de hoofdmeester – liedje gezongen door klas 4 – en zo wieder enzo wieder, aangenoam te verpozen; PH mit zien meziek en tegen ain pazende en doarom oetknepen vergouden, Nico, dij zok ongevroagd opdrongen haar, kreeg niks. Want niks is goud in de ogen, zoas t gezègde lut, en Nico was blind. Noar men zee : van zien geboorte òfaan. Wat dat aangaait haren ze hom gerust wat geven kent, goud of slècht veur d’ogen haar hai nait veul in de reken.
Blind geboren ; dat is wat aans as dom geboren. Nico was gain muzikant, stekeblind as e was kon e gain noot zo groot as n kou lezen. Nico dee t veurdroagen. Braille vuilen haar e leerd en dr wazzen in dij tied al n stok of wat brailleboukjes mit veurdrachten.
Schane genog allain in t hollands, en doar was e nait bliede mit. Deur de weke, as hai in zien hörntje in de jachtwaaide zat heurde hai slim waineg hollands proaten en hai haar t zulms fikse stoer mit de a.
Zien repertoire (wat dat is mout je moar eevm opzuikn in Koenen/Endepols) was den ook nait aal te oetgebraid. Dat weerhuil hom nait van t veurdroagen. As ze hom geworden luiten kwam dr gain ènde aan ; as e weer aine doan haar en t applaus sturf weg, den zee dei rötterd : “k heb nog aine.” Net zo laang tot mien voader (ie waiten nog wel : dirigent van PH) hom bie de jaaze greep, hom van t podium wegtrok en zee : Wie willen ook wel ais.
Moar goud : Nico was zok bewust van zien bepaarkens ; hai zöchde n menaaier om zien veurdrachtn oet te braiden en den t laifst in t grunnegs. Ongelukkegerwieze wos hai dat ik in dij tied in Grunnen noar schoule ging. Doags hinneweer mit train, doags lopens van en noar t stasjon. Op wat tieden ik dr langs ging, wos hai sekuur.
Ik zee t al : blind geboren is aans wat as dom. Nico ston op t tegelpad.
Ho es even, verloorntje, ik wil die wat vroagen ! En dou kwam de oape oet de maauwe !
Of ik hom gain stok of wat veurdrachten in t grunnegs leren kon? As ik n lavve kerel wèst was, haar ik jò zègd en was deurlopen. Den haar hai sekuur kregen woar e om vroagd haar. Woar of nait?
Dizze raaize bleef ik stoan; heb om duudelk moakt dat as je in Grunnen noar schoule gingen, je doar nait mitain grunnegs leren deden. Van gain kaante! Aal wat doar (in 1943) tou huil was n leroares Duuts, dij ons duuts proaten leren mos. Dat kwam in t begun goud oet, want in dij tied stikte t van de duutsers in Stad, moar dat wazzen gain blievertjes, bleek al gaauw.
Boetendes haren wie dr n leroar Frans bie, en dij nam ons aalgedureg mit noar de eglise wallonne in Pelsterstroate om psaalm vaaierntachteg in t frans te zingen. Dat luit zok beter heuren as in t grunnegs. As daarde man in t span was doar ons leroar Engels, dij in slipjaaze en bolhoud aanzetten kwam, allain om de movven te pesten en aal zien best dee om Oxford-engels te proaten. Dat wazzen zo de drij veurnoamste vrumde toalen dij ons doar onderwezen wuiren. En as vaaierde vrumde toal kwam t nederlands. Aal mit aal grunnegs lauw lone.
Zodounde heb ik hom eerst : de “ballade van de boer”, wait je wel, dij van : en de boer, hij ploegde voort; oet de kop leren loaten. Dat was vanzulms n best ding, benoam as je deur de weke veul klandizie aan dij lu haren. Aagt Morsebel dij kon e al, dij ston in t brailleboukje.
Dou mos Staring dr heer : De hoofsde boer. Dat ging over n stiefkop, dij aan de verkeerde kaante van de brogleunen over de wieke wol, in zien zundagse plunnen nog wel. Succes verzekerd.
Slakke in t sloat was zien ainege grunnegse veurdracht en doar wol òl jong nog wel n poar bie hebben.
Omdat mien pa, de dirigent van PH, van Stadskanoal òfkomsteg was, haar ik wel es heurd van Geert Teis. Dij muik riemsels dij je hail goud broeken konnen as veurdracht haar ik zo bedocht.
Touvalleg haar ik ook ais n poar boukjes van hom kòft. (nait van hom, moar van Mulder in Stad)
Wie binnen begonnen mit n körtje : (oet Tiepelzinnege Maggels )
Ja, dei was t
Lest was k in Stad, ~t was Dinsdagmörgen
Mien zoaken doan – veur niks meer te zörgen.
Tou koierd’ ik wat hier en doar
En kwam in n stroade aargnswoar,
Doar stonn woagens op n riege,
Mie ducht ik zag dr wel n stiege.
‘t Was ‘n deftege begraffenis :
‘n smerig rieke dooie, wis !
En ik – neisgierig – vruig ‘n jong,
dei net mit n körfie verbie mie gong,
Wel word doar wel noar t kaarkhof droagen ?
“‘k Leuf” zee he, “deie in d’eerste woagen”.
Zwoar waark het t wèst en t het hail wat tied nomen en vouten in de eerde had, veur òns veurdroager dizze onder de knije haar, moar van stond of aan was dat t peblieksnummer; al gaauw wer dr, deur zien geacht pebliek om de eerste woagen bölkt ieder bod as Nico t toneel opkwam.
De twijde dij e leren mos was “Geestelke bewoapen” (oet Op Drumpel), dat was haildal n heksenkarwaai, moar op t lèste zat dij ook in zien bovenkoamer(tje).
De daarde : Job Jodocus, ie wait wel, dij van Òlwieke ; is dr nait meer van kommen.
Zoveul tied haar ik, ook al ging ik noar schoule, nou ook weer nait.
Dij aigenste oavend is mien voader in ongenoade valen. Bie Domie Bloem (of Poot, doar wik òfweden)
Dou t òflopen was mit de feesterij keerde hai zok noar t pebliek en zee: Ziezo, dat was dat.
Domie Bloem (of Poot, doar wik òfweden) gaait mit ons beden en den speulen en zingen wie nog : k wil Buremoa mien drank betoalen ; en den goan wie noes.
Mien moe, dij aan de veurste toavel zat, zoas t heurde, zat te schudden as n eerappelzeve en het tot aan heur dood tou niks, moar den ook haildaal niks, meer mit gezang 390 worden kent.
“O na me liet”, vol overgoave en mit aal zien aandacht dr bie, was Hennie aan t zingen.
“Veul koste niet”, overtuugd van zien geliek, trok e zien mangel n ende noar zok tou.
“Ho, ho”, zee zien voader Eltjo, “nait zo wild, dammee vlogt dien keerze dr oet en den ist mooie dr oaf”.
0al Knelske ston, net as aal jaor, in deure mit n schoet vol aanstoken en zoere appels.
“Hôl die toch stille, oal grienderd”, zee Knelske, “hai zingt ja net zo mooi! Tou mor mien jong heur, goa moar mooi wieder”.
“Geemie moar n appel offe peer, assebief”, Hennie huil zien matte alvast op.
Oal Knelske, dij meer verstand in heur linker neusvleugel haar as dij baident veur heur in de kop, dee de jong drij appels in de matte.
“Dè”, zee ze, “hest ja ook zo mooi zongen, wel het die dat wel leerd”?
“Juvvraauw Batjes, vrouw Tekker”, zee Hennie, zo wies as schiette, “doar zit ik bie in t klazze. Vleden joar al, en omdat t heur zo goud bevalen was, mog ik van t joar ook weer”.
“Oerrekeerl, zee oal Knelske, “et is toch meroakel as ie zo goud mit nander opschaiten kennen”.
“Net wat ie zeggen”, dee Eltjo, sikkom net zo slicht as zien jong, n knope in de bule.
Moar Hennie keek wat zuneg, ston wat te wubbeln en zee inains, “Ze hauwt mie wel voak n moal mit lineoal over de fikken”.
“Den zelst et tr wel noar moakt hebben oal jong, beter acht geven en mit twij woorden proaten, zelst zain dat t den n stôk beter wordt”.
“Ik wol toch laiver bie meester Knippers in t klazze”, dochde Hennie haardop.
“Goa nou moar eerst wieder mit kipkapkogel lopen, aans binnen aandern die dammee aalndonder in t veuren”, zee Knelske, dij oareg wizze nog wel wat ABN bie juf Batjes opdoun kon. “Hiernoast huifst nait aangoan, dij geven toch niks, doun aal t licht oet, zo as t net liekt of dr gainent in hoes is, liggen op knijen mit de kinne op vensterbaanke veur t roam noar boeten te loeren”.
“En slagter Doanje den”, vruig Eltjo.
“Net as aal joar het e weer leverworst maokt, zee oal Knelske, “toun t zowied was en hai et broeken mos haar e zulms de lever al opsloken en mos e zok redden mit swoar. Dat het e dr dou moar indoan, t hoar was dr nait aal te goud oaf, moar ja ..t is moar veur t opeten haar e zegd en ie kennen t leuven of nait, k heb nog noeit mitmoakt dat dr aine aan doodgoan is”.
“Ik wil nait noar slagter”, zee Hennie.
“Wat den nait, mien jong?”, vruig Knelske.
“Slagter”, zee de jong, “let joe n haile zet zingen veurdat e wat geft”.
“Zo slim is dat toch nait”, zee Eltjo, “wie hebben t ja wel aan tied”.
“Joa, moar ik wait ja nait wieder as ‘appel offe peer assebief’.”
In de leste joaren van achttiende, en de eersten van negentiende joarhonderd was der n peerdekoopman Hesse in Scheemde woonachteg.
De man dee in peerden en dat was in dij tied n goud affeer.
Napoleon was al n joar of wat aan t oorlogvoeren en leventege peerdn gleden hom as lös zaand deur de vingers.
Was ol Hesse den ook gain aanslepen aan.
Zo voak as e kon, gong e op raaize : bie Schanze de gruppe over, bie Bremen langs, Mecklenburg – Pommern – Polen en as t neudeg was alderdeegs aan de Baltiese Stoaten tou.
Veurdaileg inkopen net zo laank dat e genog haar en den gong e weer op hoes aan.
Doar stonnen Napoleon zien konsorten hom al op te wachtn en nammen in n soeze de haile boudel veur dikke sìntn van hom over.
Gainaine dij hom dat kwoalek nam, der wazzen hier ja sikkom aans gainent as fransgezinden.
Zodounde kon e zok in 1802 n dik hoes, aan wat vandoage de dag de Torenstroate is, zetten – wat e den ook dee.
Dou Scheemde den loater veroverd was deur Frankriek en Lodewiek Napoleon de boudel veur zien bruiertje onder de doeme holden mos, wol dij in elke ploatse n maire hebben (maire is de franse menaaier om n börgemeester aan te duden).
Hesse wos goie road (nait duur).
Hai zee tegen Lodewiek dat e nog n zogoud as nij hoes veur hom te koop haar; nait biezunder goudkoop, moar t hoes was der den ook noar.
Lodewiek Napoleon dij de weerde van geld nait veul in de reken haar, (hai oogste ja toch, woar e nait zaait haar) betuil wat Hesse vruig veur t hoes, en muik in ain loop deur dij zien meesterknecht de maire van Scheemde; elk bliede.
Benoam meesterknecht. De man was al nuver op glee en wol t wel geern wat makleker hebben; dat geraais en getrek begon hom stief de keel oet te hangen en nou huf e bloots noar t veurénde verhoezen, n hoesholderske op de kop tikken, en den zol t zien tied wel duren; elkenaine rondkommedaaiern kon e bie leutjen al wel; börgemeester speulen zol wel aangoan.
Nait laank noadat Lodewiek keunk worden was, stapt e in koetse om zien laand ais te bekieken en beland op t allerleste (hou ken t) in Scheemde.
Hai zöcht onderdak bie de maire.
Stapt de veurkoamer in, moar zugt gainaine. Lopt op toavel oaf, woar n bret op ligt. n Schoakbord zo te zain.
Komt n maaid overtou.
Lodewiek vragt: Schoakt e?
Nee, zegt de maaid en draait t bret om:
“Ol damt” !, “asmis heur je de brikken klikken”.
Dat is, leuf ik, wat Nico Viétor, ie waiten wel, de veurdroager van de joarfeesten en goud, joe veur woar vertelde as ie hom vroagen deden hou ze dr bie kwammen om dizze streken te benuimen as Oldambt.
Dokter Siert, n tiedgenoot van Nico, dij n dreugisterij haar, net over de brogge noast t postkantoor, haar zien twievels over de lezen van dij blindganger, zoas hai Nico nuimde.
Want Lodewiek zag, as je dokter Siert leuven willen, wel wizze aine zitten.
Laankoet in leunstoule, vouten op n stove en n dikke kwaalm om zok tou.
Man nog aan tou, ropt Lodewiek, verbaldereerd, wat zel wie nou hebben?
“Ol dampt”, zegt de maaid: leutje knecht het hom zien sloatje onder wat törfmot in de piepe stopt !
Dat is, leuf ik, wat dokter Siert der van zee.
Ik ken mie best begriepen, dat ie t noadje van de hoze waiten willen; zol mie ook zo goan.
Vanzulm het Siert n P in zien lezen, dij Nico nait het; zol doarom wat noader bie de woarhaid weden kennen, zol doarom de keudel wel ais bie t schone ende hebben kennen.
Dat haar je docht !
As ie inkeld en allaine genougen nemen mit de noakte woarhaid, mout je bie mie weden, ik wait hou t goan is.
Zo het t zeten. (zee t ol wief, dou haar ze de pispot broken) :
Lodewiek komt d achterdeure in en vragt de maaid: “Woar is de maire?”
Dij zit, keunenklieke hooghaid, hier in keuken -stoef op de kaggel.
Lodewiek stapt over drumpel, zugt zien maire zitten, en ropt stomverboasd :
“Ol dambt”!
Gain wonder, zegt de maaid, hai is ja net oetgleden bie peerstaal en in de jirregeute beland. Zien goud is sjoempenat en nou mout e eerst opdreugen, eerder mag e van zien hoesholderske nait in t koamer kommen.
Ik heur joe al zeggen: dampt is mit n p, dat ken gain b weden !
Ik wait dat, ie waiten t ook: moar Lodewiek wos naargens van. Zol t ook noeit leren. Zien liefspreuk was, as je geschiedenisboukjes leuven kennen: ‘Doe wel en zie niet om’.
Lodewiek schrift : D’ou vel ainsi ni d’homme.
Gain meroakel dat je den dampt ook verkeerd schrieven of zeggen.
Onnie swah kie mallie paans.
Mien bruirtje hèt mie loos moakt.
Weliswaor nait slim, moar toch zoveul dat ik dr bliede van wèr.
Mien moe – wie wazzen gewoon te zèggen: pa en moe; – nait : voader en mouder of pabbe en mamme of zokswat – mien moe den, zee voak n moal, dij leutjeste (van de zèzze) het meer snötte in de kop as aal dij aandern mitmekoar.
Wie kregen den ook n gewone buusdouk mit noar schoule, en bruirtje zo’n grote rode.
Moar goud, t duurde nait laang of hai leverde t bewies : muik dat e wegkwam. Noar Austroalie.
Moe nait haalf bliede. Pa net zo min, moar dij dee, zo as t heurt, het zwiegen der tou.
Prins Hendrik wel de pest in :- n goie bloazer noar de giegom.
Hai zulm docht dat e der best weden kon – waineg last van grunnegers, doags veul beter weer; ie huvven nait veul oetgeven aan klaaier en kaggelholt. Aal mit aal oareg schier, bloots de zunne zat hom in de wege. Dij ging de wereld rond net aansom as dat e wènt was.
Mit ale gelukken haren ze ain keer in de zoveul tied n bewolkte dag en den vernam je dat nait zo en nou hai der zo’n vatteg joar touholt, ken e der mit leven.
Aal dounde hebben ie meugelk in de goaten kregen dat der laankdroadeghaid in ons femilie veurkomt.
Verwonderliek is dat nait.
De moe van mien bruiers en zusters was n geboren Scheemteres, n Schèmterske.
Heur òllen (Òl, hest mien òl ook zain ? Òl ?) kwammen van Finnerwolmer en Oostwolmer Aikamkp noar Scheemde te wonen. Om en bie 1895 ducht mie. Heur veurzoaten wazzen oet Nijwolde en Woldendórp heer. Zuver en gedegen Oldambsters zol k zèggen.
Wat mie t maist wondern dee : ze konnen lezen en schrieven, en wazzen nait haalf achteroet!
Laank van stof, dat wel ja!
Ons pa kwam in 1927 noar Scheemde; op fietse van Stadsknoal – (vandoar dat ons Pa en ons Moe). Hai vertèlde geern en voak dat hai bie dij gelegenhaid rode sokken aan haar, en dat haren ze nog nooit eerder beleefd in Scheemde..
In dij tied – en veul loater – was der al wel rood in Scheemde, moar dat zat wat hoger, en het doarom het dörp nait veul gouds doan.
De olders van ons pa en n haile riege veurollen hebben sunds 1700 touholden op t Knoal (nait aalmoal tougelieks).
Rasechte veenkolonioalen zol ik zo zèggen.
Wat mie t maist wondern dee : ze konnen lezen en schrievm, en wazzen lang nait achteroet.
Laank van stof; dat wel !
Aal Verloren.
Nou willen ze wel beweren dat het oldambsters en veenkolonioals de baide maist sproken varianten binnen, van wat ze het grunnegs nuimen.
Mag om mie.
As joe der den aine tegenkomt, dij zègt dat e oet Scheemde komt, doar zien haile leven woont het, altied plat proat het, onderschaid wait tussen oldambtsters en veenkolonioalen en dat e zien sproak dudt as Schèmters, en duudlek nait as grunnegs (Op t Hoogelaand houwen ze der zo roar in om dat ze zokzulf nait begriepen kennen, in Stad moaken ze der n potje van, en in de rest van de pervincie is t haildal oremus.)
As ik zèg : as je zonnent tegenkommen, zol ik as Musselknoalster zijnde oetzudeln of dat Schèmters meugelk onder joen GGG valen ken.
Oarzelnd
roakt zun mien gezicht
Snij versmelt
vaastholdend
Gain gedachten
gain gevuil
allennig tied
dij stoadeg veurbie gaait
As mien oazem
wintervummerdag tweidoezendtien op fiets noar waark (Stad > Sappemeer)
Hai staait veur kerk
soldoatenpakje aan, baret op
jongens en wichter kieken noar hom.
Zai ook.
Hai is verlaifd op heur
hed heur schreven.
Schrieven is makkelekker den proaten
hai hed aal n vracht braiven schreven
zai ain braif weerom:
Ien t duuster kwaam er bielaangs
achterom, gain mens hed t zain.
Op baank trekken ze nkander kleren oet
verlegen, veurzichteg,
ien t duuster.
Buurvrouw komt plötseling terug
vroagt: – bin joe wel veurzichteg west –
Zai schoamen zich röt
hai stopt bruukt kapodje gauw ien buus.
Zai lopen noar hoes, t is al loat ja
n leste doetje, n leste aai
Hai staait veur kerk
soldoatenpakje aan, ped op
vanmiddag mot er weer vot
voaderlaand dainen.
Hai knikt heur tou
dut mit haand alsof er schrieft.
Zai krigt n kleur
vuilt heur nog waarme braivenbuske.
Waas t moar weer zodderdagoavend.
Ik zit bie t roam
zai komt binnen
roekt noar swaart en jong.
Gaait noast mee zitten
dut leunen van baank noar beneden
Fien
wies gezicht
Ze pakt leesbouk oet tas
volgt mit vinger
en fluustert woord veur woord
regel veur regel
liekt wies mit t resultoat
Groots zegt ze haardop n haile regel
en kiekt mie aan
nou joe weer
Traain stopt
ze verloat coupé
giebelt wat schieterg
“bonjour” en “tot kiek”.
Nog even
en ze wiest mie de weg
Augustus twijdoezendtien, onnerweg ien train van Stad noar Utrecht.
Domie komt dizze keer oet aaner dörp.
Komt preken,
bidstond veur gewas en waark.
Midden ien week op n wonsdagoavend.
Kerkeroad hed beslist:
domie logeert bie weduwvrouw,
net als veurige keren.
Hai is op fiets,
kleddernat van regen
as hai smiddags aan komt.
Hai klaidt zich oet, tot op kont tou nat.
‘Dreug joe eerst moar of’,
zegt weduwvrouw.
Zai geeft hom ondergoud en pak van overleden man.
Hai komt heur sloapkoamer ien,
piemelnoakend.
‘Pak paast mie nait.’
Weduwvrouw gait veur hom zitten.
Zo binnen zai t wend
van andere keren:
vrijen tot zien goud dreug is.
Tied om noar kerk te goan;
preek gait over gemainschop.
Domie kiekt weduwvrouw aan.
Hai versprekt zich zowat, hed t over
bidstand veur gewas en waark.
Negen moanden loader hed zai n zeun,
n mooi kereltje.
Ollerling komt laangs.
‘Hou is dit meugelijk;
dit kin toch nait ja.’
Moar weduwe geft zich noit bloot;
allennig veur domie oet ander dörp
klaidt zai zich oet.
Volgende bidstond
wil zai nog n podje van hom,
laifst n dochterke.
Zai dainde bie hom
hai haar n winkel ien dörp, krudenier
Zaike vrouw ging dood
Zai bleef bie hom
zai traauwden binnen n haalf joar.
t Was aan t end van oorlogstied
t dörp zo luddek
dat n Duutser meer of minner
t Haile dörp was zowat gerefermeerd
Noa t eerste kiend, n wichje
kwam n veendje
loater nog n wichje.
Femilie deursnee
mit gerefermeerde kerk as middelpunt.
Boerenwaark en gemaintewaark veur pabbe
moeke dut t hoesholden en verkocht blikjes paitereulie
Kiener goan noar gerefermeerde schoul
gerefermeerde jongelingsverain
gerefermeerd muziekkorps
speulen mit gerefermeerde kiener
loater verkeern mit gerefermeerde jonges en wichter.
Zegt t olste wicht tegen t veendje, toun tien joar
moeke is ien hemel
t veendje haar heur doags doarveur nog zain
ien rooms katholiek zaikenhoes, ien Stad
nou laip hai veur swaade kaar mit swaade peerden.
Mit moeke ien kist
overaal kraansen en blommen.
Vaste rots van mien behold
gezang negenvaddig
veul troanen en snokken
want moeke was t laifste dat ze haren.
Joaren goan veurbie
t olste wicht krigt verkeern
mot traauwen
pabbe kwoad vanzulf
vent gaait t hoes oet, noar Amsterdam
verplegen ien
pabbe blift toes met jongste dochter.
Op station ien Grunnen
staarft pa – haartaanval –
runde te haard mit swoare kovvers.
Begroaven is n kolt kunstje
pabbe ligt tussen eerste vrouw
en moeke ien
kerkhof verbiend ien dood.
Kiener leven wieder
traauwen, schaiden,
kriegen kiener en klainkiener
goan noar boetenlaand
en kommen weerom.
Bezuiken pabbe en moeke op t kerkhof.
Dij liggen te wachten
tot wie ook kommen.
Kruusweg / Stad
juli twijdoezendzeuven.
k Zai de tied aan mie veurbie goan
As in de vrouge mörgen t landschop ontwoakt
In de stilleghaid wòrt mien oam opnomen
Deur de dook om mie tou
Nog eem,
Din zellen de kleuren bie het doagen
t Landschop weer zien vrizhaid geven
En bin ik ain mit mien omgeven
t Grunneger laand, al aiwen old
Mor toch doags nij
k Zai de tied aan mie veurbie goan.
Pollerlaand, gruine waaide
n Maiwe dij noar hemel vlugt
Golden zun in vrouge mörgen
Blaauwe wolkenlucht
t Riepe koorn, n zaachte wiend
De roek van klaai en zaand
Meulenrouden in bewegen
Kloaver bluiend aan wotterkaant
In dij wereld wil ik leven
Dat is t laand woar k zo van hol
k Huif der nait wied veur te raaizen
t Ligt tussen t Wad en Westerwol.
Wiendkracht negen
t Störmt over t laand
Vroug vaalt duusternis
Zee gaait roeg tegen waal tekeer
Onberekenboar as e is
Mit haanden in buus
Kop daip in kroag
Doags eefkes over diek
Regen slagt mie in t gezicht
Stevels zoegen vast in t sliek
Novembermoand
Lucht haangt leeg
k Heb t hier goud noar t zin
t Grunneger laand in de haarst
Gain ain dij mie tegenholden kin.
n Kroeke verwaarmt zien kolle vouten
En zien vergruide rugge dut pien
Hai denkt mit weemoud aan vrouger joaren
Mor wait, je wodden veur leeftied straft
Hai zel nog even wieder mouten
Mit dizze vraauw dij
Keer op keer trugkeert in tied
Din vlugt naacht veur weer n nije mörgen
En zachies aait e heur waangen
Ze is zo laif, zo laif.
t Miezert in Stad
In de stroaten gain mins te zain
t Is al kwat noa elven
k Bin kold en allain
Bist onze òfsproak weer vergeten
k Stoa weer ais in kol
Mor toch blief ik hopen
Omdak van die hol.
Kold en guur
De wiede wereld
Woar de Grunneger woont
Op grode òfstand
Van raandstad
En t drokke stroatlewaai
In de iezeg kolle stilte
Dij hom stoateg moakt en mooi
Grunnegers kinnen proaten
Zunder woorden
Grunnegers kinnen spreken
Zunder stem
En as e swiegend
Zien verhoal verteld
Din vaal k stil
Zo mooi …
Zo mooi …
Noajoarszun scheen op t koale laand
t Was n vrouge zundagmörgen
Dou op mien pad, van d’aander kaant
Dij ol man kwam
Hai huil wat in zien haand verburgen
Mor dichterbie, mit n dwoaze laag
Dee e haand open
k Zag n botterbloum … n botterbloum
Toch niks biezunders
Mor dou, dij bloum, dij ol man …
k Bin ze noeit vergeten.
Lest kwam ik bie mien opoe op bezuik
In t bejoardenhoes, op n zundagmörgen
Ze vuilde heur minneg, t was nait best
Ainzoam zat ze in hörn
Verzörgen is goud, niks te kloagen
t Is n schier nijmoods hoes
Mor heur lutje koamer
Is toch heur leste thoes
k Brochde veur heur n fleske klonje mit
n Bos bloumen en n bouk
Ze was blied dat ze eem keuveln kon
Bie n kop kovvie en kouk
k Zag dou ik deur t hoes hin laip
Minsen mit rolstoulen in gaang
Old, ainzoam en dement
t Muik mie verdraiteg en baang
n Zetje loater bie vot goan docht ik:
“Ze hebben t hier best goud
Mor wat bin k toch bliede
Dak hier nog nait leven mout”.
As in n zucht de zun eerde streelt
Draai ik mie as n blad noar t licht
Langsoam deur t roam
Veegt n schaar mien gezicht
Swaarft over muur
As wiezer boven de ploat
Tied tikt nait …
Schoft stil dailtjes daansend
Deur boanen van lucht
Het uur kold as oam op t roam
Ik strek mie oet, ik goap
In de wiend dij stilkes zucht
n Nije aiwe komt.
Valende bloadern, haarstkleuren
Elk joar weer t zulfde laid
Wie huiven doarom nait te treuren
t Is echt t inne nait
Valende bloadern, haarstkleuren
Elk joar weer t zulfde laid.
Wie daansten soamen op meziek in Stad
In n discotheek
Dou ik hail dicht tegen die aan ging stoan
En die in ogen keek
Zachies fluusterde ik die in oor:
“Laiverd, k hol van die”
The Beatles zongen heur grode hit:
“Let it be”.
Ze belde mie daip in naacht op
“Moi, mit mie, ik kin nait sloapen
Slaipst doe”?
“Joa”, zee ik, “k lig al n zetje in bèr”
Ze vertelde mie wat heur dwaars zat
Uren loater dou zai al uren slaip
Draaide ik mie om en om
Denkend aan heur.
Guster is west, veurbie, doan
Mörgen is onbekend, dichtbie, te goan
Vandoag is om te leven
En je mit haart en ziel te geven
Nait aan de toukomst of t verleden
Mor aan t nou, t hier, t heden.
De hel van Auschwitz wòrt herdacht
en TV dwingt mie te kieken
noar dij skeletten en lieken
van minsen dij òfslacht binnen
Ik zap en zai op t eerste net het nijs
Omliest met holle woorden
Op grode schoal doaglieks t moorden
Ook nou weer, gainain dij t tegenholdt
Ik schoam mie daip, want het vernien
zit ook bie mie tussen d’oren
Bel gaait
n Vraauw vragt om centen
veur dij, dij vluchten veur geweld
Zai het de hoop nog nait opgeven.
Kiek hom doar nou zitten.
As n pudding dij inzakt is. Zien kop is blaik en moager en hai kikt mie mit grèl-ogen aan. t Is n hopeloos geval.
k Wor mizzelk as ik laank noar hom kiek. As ik hom zo zai, vroag ik mie òf hou hai t zover het kommen loaten, mor ik kom der nait oet. Zulf zegt e dat het ‘ales’ is, gewoon ‘ales’.
Ik bin hail aans. Ik broes van energie, bin creatief en zit vol ideeën.
Hai zegt dat e in een cirkel terechte kommen is, mor nait in stoat om der deurhin te breken. Ik begriep dat nait. Hai kin toch wel n begun moaken en zien hoar wasken goan? Of ains wat aans aandoun as dat groezelg maauwhemd dij e sikkom aaltied dragt. Hai mout es n moal deurzetten.
Gewoon smörns n bedie vrouger van bèr; ik bedoul, ook echt van bèr en nait geliek noa t pizzen der weer in doeken. Nee, loat e hond oetloaten; der is hier in de omgeven een hail mooi paark. “Mor dat gaait nait” zegt e, want din mout e eerst tanken mit zien lutje auto en din duurft e in ains nait meer. Woarom nait? Nou gewoon, hai zugt ter nait oet en het al zo laank gain vremde minsen meer zain. Kin t maler? “Dou der wat aan”, zee ik, “klim op dien fitness-apperoat dastoe in sloapkoamer stoan hest, goa bewegen, goa noar de kapper”.
Omreden hai d’haile dag, nou ja, vanòf dat e oet bèr komt – om een uur of twaalven smirregs – tot soavends loat, rokend as n schösstain op baank zit, piept, houst en ragelt e as n ol kerel. As de dood is e dat e longkanker krigt, net as zien pa. Aigenlieks is hai der van overtuugd dat e de zaikte al het. “Doarom bin k ook zo muide”, zegt e. En din zien eterij. De aine dag haildal niks en aanderdoags vret e as n slootgroaver.
Ik heb n zet leden al tegen hom zegd dat e professionele hulp inschoakeln mout, mor hai het n schörf aan dokter; “dij begript mie nait en wil nait lustern”, zegt e. Joa, dat kin wel weden, mor woarom nemt e din gain aander; zo kin t nait deurgoan.
Ik heb der haildal gain zin meer in om mie om hom nog drok te moaken. Ik bin der strontzaik van aaltied mor weer n oplössen te zuiken. Ik kin nait aal deurgoan om pebaaiern hom te helpen. Hai zel t zulf doun mouten en dat dut e nait, dat is nou wel dudelk genog.
Joa, as ik wat zeg din is e het mit mie ains; aaltied is e mit mie ains, mor der veraandert niks. t Wort allinneg mor aarger en het male is dat de boetenwereld het nait ains in de goaten het. As je bie hom aan deur bellen, dut e gewoon nait open. Gain ain dij hom zain kin achter de dichte gerdienen.
As e der ains nait onderoet kin om deur oet te goan, zoas veur n bezuik aan zien moeke, din zugt e der nog wel schier oet. Din liekt e op mie. Mor zo gaauw as e weer thoes komt, is het weer mis. Nog daiper as doarveur kin je hom vinden in zien zulfgroaven òfgrond.
Ik kiek nog ains in de spaigel en zai hou e doar zit. In zien ogen de grode onverschilleghaid. Ik zai hou ik der langsoam in verzoep. Tot der niks meer van mie over is.
Mit n haarde klap sluig e deur dichte. Ze schrok van t geluud en heur heufd kwam lös van kopkussen, dij nat was van t reren. Ze heurde hou e pebaaierde auto aan loop te kriegen, wat hom noa n haile zet lukde. Mit gierende banden ree e vot.
Ze is baang en blied tougelieks dat ze even tot rust kommen kin noa de zoveulste roezie mit hom.
“Hai komt wel weerom en din proaten wie het oet”, zee ze zachies; “dat gezoes ook over, wel der nou aiglieks beslist woar onze kiender noar tou goan as ons baaidend t aargste overkommen zol”.
Aanlaaiden tot proaten hierover was het te vroug oet tied kommen van vrunden en de touwtrekkerij van femilie om de twij kiender, dij nou zunder olden achter bleven waren.
Hai wol het bie notoares vast loaten leggen. Mor dat het zo stoer goan zol, haar ze nait docht. Zai haar tegen heur man zegd: “ons kiender gan noar mien olden vanzulven, want dij binnen veul jonger as dij van die”.
Hai op zien beurt haar reageert met de woorden: “mor dij van mie wonen hier om houk van stroat; kiender huiven nait noar n aander schoul en heur vrunden wonen hier ook apmoal in dizze buurt; en traauwens, zo old binnen mien ollu nou ook weer nait”. Zo ging t aal over en weer en t laip aaltied weer op roezie oet. Op n gegeven moment ging het nait ains meer over de kiender. Van alles wer der bie hoald, totdat zai zegd haar dat ze gain zin meer haar hiermit deur te goan.
“Ik goa op bèr”, haar ze mit n vergrèlde kop zegd; “mörn kieken we wel verder”.
Dou wer e pas echt goud kwoad; “loop mor vot, dat dust nou aaltied, ast n bedie stoer wort, lopst vot; nou, doe dust mor wast nait loaten kinst; mor most hier om denken, ast nou op bèr gaaist, din goa ik vot; k woarschaauw die! Begrepen?!” zee e mit n haarde raauwe stem.
“Sodemieter din mor op!” haar ze hom veur de kop knalt.
En nou was e dus vot en zai vruig zich òf, woarhin.
Heur haart sluig over, dou ze aargens in de verte n sirene heuren dee; “het zol toch nait”, docht ze haardop.
Mor het geluud verstomde. Het duurde n haile zet, veur ze onrusteg in sloap vuil.
Aander mörn wer ze wakker moakt deur n zaachte kinderstem. Ze zag dat e nog nait thoeskommen was. Wat mos ze doun. Angst bekroop heur. Ze keek op klok en zag dat het nog gain zes uur was. Ze ging noar sloapkoamer van t lutje wicht, gaf heur wat te drinken en stopde heur weer in.
“Goa nog mor even lekker sloapen laiverd, t is nog vroug” zee ze.
Ze perbaaierde kaalm te blieven mor vuilde hou t bloud in heur lief tekeer ging.
“Ik blief hier wachten tot zeuven uur; as e der din nog nait is, goa ik noar hom op zuik” zee ze haardop.
Mit n kop kovvie ging ze op raaiten stoul bie t roam zitten en wachtte.
Telefoon ging. Ze schrok doar zo van, dat ze kovvie gruimde. Dou ze hoorn opnam vruig n onbekende stem of ze noar t zaikenhoes kommen kon, der was n ongeluk gebeurd.
“t Is gelukkeg nog apmoal goud òflopen”, haar dokter tegen heur zegd; “hai het geluk had”. Dou ze bie zien bèr ston vruig e: “woar binnen de kiender?”
“Bie buurvraauw” zee ze en gaf hom n aai over waang.
Noeit weer hebben ze over notoares proat.
Wel hebben ze de òfsproak moakt soamen old te wodden.
Ain en ain is twij, is mie ooit n moal verteld. As kind bin je al laank blied as ze zokswat tegen je zeggen, want dat moakt t leven lekker makkelk. Din huif je nait zoveul noa te denken. Bie t oller wodden kom je der al gaauw achter dat ain en ain nait aaltied twij huft te weden.
De eerste ervoaring woar je in de waar van roaken is, as der aine komt dij het sommetje op zien vingers oettelt. “Ain en ain is vief”, is de overtugende begelaaiding van dij slimmerik, as e bie elk woord n aander vinger oetstekt. Doem, wiesvinger, middelvinger, ringvinger, “is vief”, oftewel t lutje ding. Ain en ain is dus twij of vief. t Ligt der aan wel je t vroagen.
Je wodden oller en afhankelk van je interesses begun je bouken en aander spul te lezen. Kaans is hail groot dat je belanden in psychologische verhoalen dij je vertellen, dat ain en ain geliek is aan drij. Bie mie op Akkedemie is hierover wetenschappelk onderzuik doan en doar is oetkommen, dat twij minsen dij soamenwaarken meer presteren as twij dij allinneg waarken. Dus kin je zeggen dat ain en ain ook drij weden kin. Ain en ain is dus inmiddels twij, drij en vief.
t Wort aal stoerder. Vandoag de dag, kennen wie de kompjoeter. Nou moakt dizze kompjoeter, om te kinnen waarken, gebruuk van ainen en nullen. Mit n stoer woord hait dat ‘het binaire stelsel’. As je t kompjoeter vroagen, din wort ain en ain op ains ain. We hebben der weer n meugelkhaid bie.
Ain en ain is ain, twij, drij of vief.
Dus as n kind op joen vroag: “houveul is ain en ain”, antwoord: “dat wait ik nait”, din is t nait dom, nee, zien antwoord is hail logisch.
Ede Staal het ter ooit n laidje over schreven.
Wel kent het nait: “Twijde perron”.
As ik dat laidje heur, mout ik nog aaltied aan mien eerste laifde denken.
Ik heb het ter nog aaltied stoer mit der over te proaten, mor ik wil perbaaiern joe t oet te leggen.
t Is al n hail zet leden dou wie, zai en ik, ik mit heur, op t perron in Stad stonnen, omreden zai mit traain vot mos. Dat was aiglieks mor goud ook, want aans haren wie baaide veur “Jan Doedel” op t perron stoan. Mor goud, wie stonnen op t perron en traain zol der sikkom aankomen, op t perron dus… enne…
Zai mos noar hoes en ik brochde heur noar t perron om mit traain te goan.
Wie stonnen dus op t perron op traain te wachten en dou dee ze.., dou zee ze.., dou gingen wie.., doar op t perron.., woar zai op traain ston te wachten…
Wie hebben, dou ze mie aankeek.. en dou.., t was… t was n ofschaaid veur herhoalen vatboar, mor n ofschaaid kin je ja nait herhoalen.
En dou… wie stonnen dus op t perron op traain te wachten en dou het zai… hebben wie… dou wie aal stonnen te wachten, op perron Twij B en traain der sikkom aankommen zol en der n poar minsen stonnen te kieken – meer noar heur as noar mie, want t waren apmoal kerels (en ik zai der nait oet, mor dat vint ze nait aarg- VON ze nait aarg tenminzent, want wie hebben nou ofschaaid nomen en veur de toukomst is t nait belangriek meer)..
Mor dou ik doar dus.., nee, WIE doar dus op perron Twij B op traain stonnen te wachten, dij heur noar hoes bringen zol, dou hebben wie.., het zai as eerste, mor ik dee hail geern mit, hebben wie mekoar smokt. Veur de eerste moal. Ik hol van heur, mor zel heur nooit weer zain, omreden centen op binnen.
Drij uur veur mor Fl 200,–.
t Was n zotterdagmirreg en ik zat in bus op weg noar Stad. Noast mie kwam n ol man zitten; ik docht n joar of tachteg. Ik knikde hom vrundelk tou en hai knikde trug. Messchain was e doardeur aanmoudegd, want hai begon geliek n gesprek.
“Ach, waiten ie”, zee e, “ik bin n man allain en din is n proatje op zien tied welkom”.
Hai vertelde dat e Diekstroa haitte en oet Waarvum kwam. Noa vief menuten wos ik ook dat e ain dag doarveur zien 78-ste joardag vierd haar en dat zien vraauw twij joar leden oet tied komen was.
“Waiten ie wel dak aal zotterdoagen noa Stad goa? Pieterke mien vraauw het, dou ze op t lest hail min was, nog tegen mie zegd: doe most mie beloven, as ik der dommit nait meer bin, din gaaistoe nait de haile dag thoes zitten kniezen.
En dat heb ik heur touzegd meneer. Doarom goa ik zotterdoags veur boodschoppen noar maark in Stad. En ze haar geliek. As je aal doagen mor mit gat op stoul blieven zitten, din begun je te prakkezaaiern en je veraandern der toch niks aan en zolaank het nog gaait mou je in bewegen blieven. Der binnen n bult minsen dij geern zollen willen, mor nait meer kinnen, omreden bainen heur in steek loaten. Ach, t is nait best, mor t kin minder”.
“Hebben ie ook kiender?” vruig ik, omreden ik von dat n proatje n mooie òflaaiden veur hom was en t gevuil haar dat e ainzoam was en zien vraauw nog aal doagen hail aarg misten dee.
“Joa”, zee e, “k heb ain zeun. Dij woont in ain van dij nije boetenwieken van Stad; mor dij het het aaltied drok. Hai dut in kompjoeters en het zien kantoor bie Groot Maark. En omreden ik zotterdoags toch in Stad bin, goa ik, as hai t wachten te minzent, bie hom aan veur n kopke kovvie. Vrouger gingen wie aaltied soamen noar Stad, zundoags, mien vraauw Pieterke en ik. Din gingen wie noar zien hoes. Mien zeun is traauwd mou je waiten, mor ze hebben gain kiender. Zien vraauw waarkt ook nog n poar doagen in week; zai staait veur klaas. Mit Kerst hebben ze mie nog nuigd om bie heur te komen eten en dou hebben ze mie n haile bult foto’s en dia’ s zain loaten van apmoal vremde landen. Ze mouten toch wat meneer. Ach, t is nait best, mor t kin minder”.
Dou wer t even stil en ik zag dat bus over n poar menuten bie t stoation aankomen mos. d’Ol man haar dat ook in de goaten en begon hail langsoam zie jaas dicht te knuppen. Dou zette hai n pladde taas op zien knijen. “Veur d’appels, proemen en gruinte”, zee e, wiezend op zien taas; “en veur n homp olle keze vanzulven. t Kin weden dak vandoag ook nog n gebakken viske mitneem”.
Dou bus bie stoation arriveerd was, stapden wie oet. “Je wodden bedankt veur t proatje meneer en t allerbeste” zee e tegen mie. Dou laip e vot, op weg noar maark en zien kovvie mit proatje bie zien zeun. Ik keek hom noa; k zag n man dij perbaaierde zien leven weer wat inhold te geven, mor gebukt ging onner verdrait en ainzoamhaid.
k Haar meelie mit hom en mien haart schraaide.
Loater bin k hom nog wel es weer in bus tegenkomen, mor wie hebben noeit meer noast mekoar zeten. Wie groetten mekoar vanòf òfstand. k Heb hom nog es n moal bie t oetstappen vragt hou t hom ging. Dou zee e: “ach meneer, t gaait zo as t gaait; je wodden oller hè; t is nait best, mor t kin minder”.
Dou ik n zetje leden van n kennis oet Waarvum heurde dat Diekstroa oet tied komen was, haar k veur miezulf besloten noar zien begrafnis te goan.
n Poar noabers, drij olle kammeroaden van zien koartclubje en zien zeun en schoondochter vanzulven, kwammen bie mekoar.
Domie zee n poar woorden dij bie zo’n gelegenhaid mainsstied zegd wodden: “de overledene was een goed mens en was na een lang en vol leven op weg naar zijn Huis.”.
Dou ik dij dag achter de olle hoge bomen van t kerkhof laangs laip op weg noar mien auto op parkeerploats zag ik n visioen:
Licht veurover bogen, in n laange jaas en taas in haand, laip doar Diekstroa.
Hai draaide zich langsoam om, keek mie aan en zee: “din goa ik mor. Ach, t is nait best, mor t kin minder. t Allerbeste”.
t Was op n dunderdagmirreg tegen vief uur, dou ik in n laange rieg in winkel van Appie Heijn ston te wachten. t Wicht achter kassa dee slim heur best en kon t bult winkelvolk mor net aan. k Haar meelieden mit heur.
“Nog twij minsen veur mie”, ruip n lutje stem in mie. Veur mie ston n olle vraauw. Zai keek tou, hou heur bodschoppen scant werden en grisde noa oafloop bon oet hannen van t wicht achter kassa. Mit grèl-ogen en rechte rug bekeek ze hom. “Hier is mien bonus nait mitteld!” zee ze, wiezend mit heur klaaine kromme vingers noar t onrecht op de kassabon. “Bonus nait mitteld?”, zee t wicht en bekeek de bedroagen op t papierke. “Din beduilen ie zeker de hoagelslag; mor dat was veurege week n bonusartikel mevrouw, dizze week nait meer” en gaf bon weerom. Mor t minske was t nait mit heur ains, snapde het nait of wol het nait snappen en keuvelde lekker deur mit t wicht, dat nait onbeleefd weden wol tegen n wieze olle vraauw.
k Wol mien winkelwoagen wat noar veuren schoeven, mor dat haar gain zin.
t Minske ston in weeg. Ik haar t slim drok en doarom waaineg tied. Mien vingers begonnen al meer te jeuken. Ik kon t nait helpen en veurdak der aarg in haar, greep ik de pak spinoazie, dij ik even doarveur oet t vraisvak holdt haar oet mien kare en luit dizze mit n mizzelkmoakende smak boven op de gevaarfde grieze kop mit hoar neerkomen. Zai vuil veurover mit heur gezicht tegen de grond en luit doar n plaas bloud achter. Ik ging der ains goud veur stoan. Ik nam mie n aanloop en schopte het miezerg hoopke mins aan zied om mit winkelwoagen te kinnen passeren.
“Sodemieter op fossiel”, brulde ik haard. d’Olle vraauw stènde zachies, mor dat was gaauw òflopen, deur vief gerichte haauwen dij k heur gaf mit n blaauw droag-mandje. Zai lag bewegenloos op grond, dou ik bie de kassa òfreken wol.
Der wer op mien scholder tikt.
“Hé, wakker wodden, ie mouten betoalen, zee de man achter mie. Ik schrok, keek wat in de ware om mie tou en schudde kop weer helder. “Sorry”, zee ik, betuil en ging mit mien kare richten oetgang. Op parkeerploats zag ik t minske lopen. Der vuil n puut woddels oet t mandje dat achter op heur elektries woagentje vastbonden zat.
Ik pakte het op, huil heur in en gaf het heur. “Kiek mevrouw, ie hebben wat valen loaten”. Ik gaf heur de woddels en luit doarbie mien mainst zaachtoardege glimlag zain. “Bedankt mien jong”, zee ze zaacht en ree vot.
Ik luip noar hoes. t Was gelukkeg dreug.
t Is al slim drok in nijmoodse wachtkoamer as ik mit mien kat binnen kom.
“Goie-oavend”, zeg ik, as ik deur achter mie dicht dou.
Der binnen n poar dij wat mompeln, wat n groet veurstellen mout.
Ik blief bie deur stoan en aan koppen kin k zain dat ze echt nait veur mie opstoan zellen. Ik verwacht dat ook nait, omreden ik dat zulf ook nait doun zol.
Mor dat kin mie niks verröddekonten; as der dommit ain noar spreekkoamer gaait, kom ter n plek vrij en kin k ook zitten.
n Olle vraauw kikt nijschiereg en mit n kennersblik in mien kaddemand. “Zai is zeker nog nait zo old?” vragt ze terwiel dat ze mit heur kop richten mien kat knikt. “Nee hur”, antwoord ik mit veul ironie in mien stem, “dizze kat is pas vattien joar old.”
De vraauw gaait vlug weer rechtopzitten en kikt vergrèld noar boeten. n Wichtje mit n gries knien op schoot het grode muite nait te laggen.
Ik kiek ains in t rond. Echt n wachtkoamer, bedenk ik mie. Aan muur haangt n poster woarop staait hou ik mien hond eten geven zel. Jammer dak gain hond heb, want t zugt der lekker oet. Mien moag begunt dudelk te moaken dat ter nog niks in zit. Ik haar ook ja gain tied om te eten. As je nait tot n uur of elven ‘s oavends in dizze wachtkoamer zitten willen, mouje der al hail vroug bie weden. En ook al heb ik mie hoast, wachtkoamer zit aan kop tou vol. Ik kin nait begriepen dat ter zoveul hoes-daaiern binnen dij juust vanoavend noar veearts mouten. Kinnen de baaisten din nait op n aander moment zaik wodden?
Mien kat loat maarken dat ze genog het van t laange wachten. Zai miauwt dat ze noar hoes wil, mor dat kin ze wel vergeten! Ze mag mie aiglieks wel dankboar weden dak nou even tied veur heb.
Links in houk zit n keerl mit n grode swaarde hond dij hom aankikt mit n baange blik in zien ogen.
Noast hom d’olle vraauw mit heur stofzoeger dij veur n teckel deurgoan mout.
Aan t enne van baank zit t gries knien mit t wichtje onner zuk. t Wicht kikt mie aan of ik messchain nog n grapke moaken goa, mor ik wait even niks. Aan overkaant van baank zit n vraauw mit heur lutje zeun. t Jong mout wel hail veul van zien rooie jonge katje holden want hai smoort hom zowat, zo stief holdt e hom vaast. t Katje zugt de hond wel zitten en perbaaiert mor aal bie dat swaarde monster te kommen, mor t jong knipt nog wat haarder zodat t lutje baaist mit tong oet de bek, haildal nait meer bewegen kin.
Mor de grode hond het heur al in de smiezen en dut haard ‘woef’ om t mormel te vertellen dat e nait te dichtbie hom kommen mout. Teckel van d’olle vraauw denkt ter geliek zo over en dut hail haard ‘kef’.
“Stil, stil doe” ropt ze en de geheurzoame teckel keft gewoon deur.
Noa vief menuten “stil” en “kef” is t weer rusteg.
Der binnen wat geluden te heuren dij der op duden dat het slachtoffer dij bie dokter is, weer noar boeten mag. Deur noar ‘de hel veur hoesdaaiern’ gaait open en de boas van de swaarde hond gaait stoan.
Zien hond nait: “ik goa nait”, zeggen d’ogen van t daaier. Intussen lopt der n vraauw oet de spreekkoamer mit n lutje hond, dij blied is dat e het overleeft het.
De man sleept zien kaalf spreekoamer in. De hond kikt nog even mit n doodsbaange kop richten wachtkoamer, as deur achter hom sloet.
Ik goa zitten op plek dij vrijkomen is. Mien kaddemand schoef ik onner baank. Het miauw oet de mand moakt dudelk dat mien kat der nog aaltied nait bliede mit is, mor zai het pech: ik denk ter nait over om nou vot te goan.
d’ Olle vraauw en heur teckel kriegen nou ook wat last van zenen, wat dudelk moakt dat zai votdoadelk ook martelkoamer in mouten.
t Knien loat intussen ook maarken dat het t haile gebeuren hom nait kold let. Hai perbaaiert mor aal van schoot van t wichtje te springen om, as e kaans krigt der vandeur te goan. Mor zai geft hom dij kaans nait. t Knien kikt mie aan en geft mien knipoog. Ik knipoog weerom en zai dat t baaist der spiet van het dat hai zo neudeg knien wodden mos.
Deur van spreekoamer gaait alweer open en t kaalf komt springend van bliedschop noar boeten. Elk en ain krigt n lik van hom en ‘woeft’ noar d’aander daaiern as of e zeggen wil dat ze nait baange huiven te weden.
d’Olle vraauw gaait stoan en tilt teckel aan zien haalsbaand op. t Aarme daaierke krigt even gain lucht meer en veur hai t wait ligt e op toafel van dokter.
Even loater heur ik hail haard gekef en gepiep oet de spreekoamer. “Teckel wordt dood moakt”, is mien eerste gedachte. Din heur ik n stem dij “stil” ropt. Het gekef gaait in dizze gevallen gewoon deur. Noa zo’n drij menuten drok gekef en gepiep is angstaanjoagend stil in spreekoamer wodden.
‘Hai is nou hardstikke dood’, denk ik bie miezulf.
Din gaait deur van dokter inainen open en d’olle vraauw mit n hail baang kiekend hondje komt noar boeten. “Hai mos in-ent wodden”, zegt ze. Asof wie sums denken zollen dat ze t daaier dood muiken.
t Wichtje pakt heur knien vast as of t heur aigen kind is en lopt spreekoamer in.
t Is al minder drok in wachtkoamer wodden. Allain t rooie katje is der nog mit zien lutje boas en de moeke van t jong. Zien moeke woarschaauwt hom dat hai het katje verkeerd vast het en dat het daaierke dat nait leuk vint. Mor t lutje jong vint t wel leuk en drokt t katje nog haarder tegen zuk aan. Gelukkeg zugt zien moeke dat en pakt t daaier van hom over.
t Lutje jong is t der nait mit ains en zet zien luudspreker open.
Nog gain twij sekonden loater het hai zien katje weer in d’aarms. t Aarme baaist haangt nou ondersteboven in n holtgreep van dij etterbak.
Ik denk dat dokter veur vanoavend nog aander plannen het, want noa twij menuten gaait deur alweer open. “Mooi”, denk ik, “dat schut lekker op”. t Wicht mit heur knien komt noar boeten. Zo te zain is der niks aargs gebeurd.
De sikkom-leste-slachtoffers van vanoavend goan noar binnen en din is t stil en leeg in wachtkoamer. “Zo, dommit binnen wie aan beurt” zeg ik tegen mien kat.
Ik krieg n miauw weerom as antwoord.
Omreden ik mie zo aargerd heb aan dij lutje etterbak, dreum ik dat hai zulf mit n grode spuit deur dokter in-ent wort. Zo’n haile grode, dij dwaars deur je hin goan. Ik heur t jong schraauwen en ik kin n glimlag nait onderdrukken. Ik wort opschrikt as deur weer opengaait. t Etterbakje leeft nog. Ze kommen mit zien drijen spreekkoamer oet, moeke nou zunder centen.
Ik pak mien kaddemand en goa noar binnen.
“Goie-oavend”, zeg ik en de zet mand mit inhold op operoatietoafel.
“Hallo”, zeggen dokter en zien assistente touglieks.
“Wat is de naam van de poes?”, vragt de assistente mie.
“Poes”, zeg ik.
“Oh, mooie noam, hou kom je der op”, zegt de assistente, zunder gevuil veur humor.
“Ik heb ook nog n hond” zeg ik “en je mag roaden hou dij hait” zeg ik tegen heur.
“Hond zeker” zegt ze, zunder twiefel in heur stem.
“Zai mout weer in-ent wodden tegen kaddezaikte”, zeg ik, wiezend noar Poes.
“Wel?”, vragt de assistente.
Ik krieg het gevuil dak verneukt wor mor veurdak kin antwoorden: “mien knarrie”, zegt ze: “oohh Poes, haha, ik dacht al” en nemt de patientenkoart van Poes oet de koartenbak.
Dokter vuilt intussen Poes over heur buuk, kiekt in heur oren en lustert even noar haart en longen. Dit pakt hai t spuitje dij zien assistente al veur hom kloar moakt het en hail veurzichtig drukt e de noald in t vel van Poes.
“Miauw”, zegt Poes en ik zeg ,”rusteg mor.”
“Kloar” zegt dokter en aait t daaierke over rug.
Ik dou Poes weer in de mand. De assistente vult de patientenkoart in en dokter moakt n rekening en ik betoal.
Bie t dicht doun van boetendeur denk ik: “zo, weer n joar wachten veur t volgende wachtkoamer-cabaret.”
Dou ik aal doagen nog mien hondje oetluit, kwam ik regelmoateg n keerl tegen dij bie mie achter in stroat woonde en om dezulfde reden as ik boeten laip. As wie mekoar tegenkwammen muiken wie noeit n proatje omreden ons honden de pest aan mekoar haren, dat wil zeggen, mien hondje haar n gloepende hekel aan dij van hom.
n Zetje leden dou ik in mien toene bezeg was, kwam dij man veurbie. Hai haar zien hond aan de liene en kon dus n proatje moaken.
“Moi buurman, ie hebben het zeker wel schier veur mekoar mit joen baaident nou kiender deur oet binnen”, begon e.
Verboasd antwoordde ik dat wie hail tevreden waren.
“Din kinnen joe nou gezelleg soamen mit de caravan der op oet.”
“Wie hebben haildal gain caravan” zee ik.
“Dij zai ik summers toch aaltied bie joe achter t hoes stoan?” zee e, as of ik mie vergist haar.
“Dij is van de buren”, verontschuldigde ik mie.
“O, mor mit de boot vot liekt mie ook wel mooi.”
“Ons boot hebben wie veureg joar verkòft”, zee ik.
“En dij trekhoak din?”, zee e, wiezend noar achterkaant van mien auto.
“Dij binnen wie neudeg as ain van de kiender weer ais verhoezen willen”.
“O, hebben joe din n aanhanger?”
“Eh.. nee, dij lainen wie din.”
“Nou, ik docht veur t kamperen of zo.”
“Wie kamperen noeit”, zee ik körtòf.
Hai lait zuk nait gaauw gewonnen geven en nou kon e te minzent te waiten kommen woar klepel hing.
“O nee? Joe gingen toch aaltied mit de haile femilie noar de Veluwe?”, zee e sikkom draaigend.
“Joa, in n hoeske”, zee ik muide.
“Ha, joe hebben doar n hoeske”, klonk het vastberoaden.
“Nou, dat is te veul zegd” zee ik lutteg, “wie huren het aaltied.”
Hai leek ontgoocheld en zee: “kom, ik goa der mor ains weer vandeur, hai – wiezend op zien hond – wort ongeduldeg.”
“Joen hond is dood hè?”
“Spieteg genog”, zee ik.
“Joe nemen zeker n aander?”
“Ik denk het nait, wie binnen voak vot en zo.”
“Dat is woar en zo’n baist mitnemen noar t boetenlaand is ook nait ales.”
“Persies”, loog ik.
Ik wol hom nait nog meer in de ware bringen.
Mor om nou te zeggen dat wie voak in t boetenlaand binnen?
Dat ook nait echt aigenlieks.
t Is zundagmörn en ik goa – zo as aal doagen – even bie mien moeke laangs.
n Haalf uur veur t mirreg-eten bin k bie heur. Ik zai heur zitten in t haalf duuster achter in gaang. As ik veur heur stoa, kikt ze noar mie op en zai n glimlag om heur mond verschienen.
“Moi, mien jong, bistoe doar”? zegt ze mit zaachte stem?
Ik vroag heur of ze zin het even mit mie deur toen te lopen. Langsoam staait ze op en haand in haand lopen wie deur de gaang. As wie in de grode hoes-koamer ankommen binnen, gaait ze aan n klaaine toafel zitten en ik zet mie noast heur. Laidjes van vrougertied klinken deur de luudsprekers. Meneer van der Zwoag dij wat verder van ons òf zit, perbaaiert teksten mit te zingen.
Vraauw Diekstroa ligt op bèr, stoef bie t roam.
Toafels wodden dekt. t Toafelklaaid mit bloummotieven vörmen een vrolek contrast mit de widde toafelloakens. t Eten wort brocht. Droadjesvlaais, woddels en eerappelkroketten.
t Zugt der lekker oet. t Bewies wordt levert deur mien moeke, want ze begunt mit smoak te eten. Op mien vroag of ik het vlaais veur heur snieden mout, mompelt ze wat en geft mie heur vörk.
Ik snie t veur heur in klaaine stukken.
Vraauw Diekstroa wort mit t eten holpen deur n bezuiker, mit wel ik n poar moal n proatje mokt heb.
“Nou vraauw Diekstroa, doar goan wie din”, heur ik hom zeggen. Hai vouert heur het eerste hapje en vragt of t lekker is. Mor veurdat vraauw Diekstroa antwoorden kin, zegt mien moeke: “heerlijk”. “Wollen ie wat drinken vraauw Diekstroa”? vragt e. “Geern”, antwoord mien moeke der geliek overhin. Ik hoal n glas wotter. “Kiek ains moe, hier is n glaske drinken” en zet t veur heur op toafel neer.
“Ie mouten toch echt n bedie meer eten heur, drij hapjes dat is te waaineg”, zegt de bezuiker tegen vraauw Diekstroa, woarop mien moeke geliek reageert mit: “dou ik” en eet kaalm deur.
t Male is dat, as ik mit mien moeke proat, ze waaineg of nait reageert.
Vremd genog binnen wel heur antwoorden, dij de bezuiker stelt aan vraauw Diekstroa, goud.
Het toetje, gele en broene vla mit n toefke slagroom, is veur mien moeke n feest. Mit hail veul smoak eet ze t met klaaine hapkes op.
t Wort tied veur mie om weer vot te goan en ik vroag mien moeke of ze mie noar lift tou bringen wil. Zai nemt mien haand en wie lopen soamen dij kaant oet.
As lift der is geef ik heur op baaide wangen dikke smok en zeg: “moi moe, tot mörn”. Ze kikt mie aan mit n lege blik in heur ogen. Even veurdat liftdeur dicht gaait, kiek ik nog even noar heur. Ze legt t lutje klaid op toafel recht dij in de hal staait.
Lift zet zuk in bewegen en mien gedachten goan trug noar dij haarst, noar dij zotterdagmörn, laank leden.
Zun scheen en t was as of der nog wat van dij zummerse waarmte over-bleven was. Wie waren op t laand aan t eerappel-reuen, mien moeke soamen mit heur drij kiender.
Ons knecht haar zien peerd en woagen op klaaine òfstand neerzet. Hai was aargens n proatje aan t moaken. Mien bruier – elven was e – klom op woagen en mien lutje zus klauterde op balk, net achter t peerd. “Zai ging mit heur bruier aan raais, soamen op groot oaventuur” haar ze nog roupen.
t Peerd sluig inainen op hol en binnen n poar sekonden vuil mien lutje zus van woagen en bewoog nait meer. Ik runde zo haard ik kon naar de plek woar zai lag. k Zag heur ogen dij niks meer zagen, al wait ik nait hou ik dat wos, messchain wos ik het ook nait. Moeke kwam en sloot d’ogen van ons Trientje en zee geloaten: “de Heer heeft gegeven en de Heer heeft genomen. De naam des Heren zij geloofd”.
Heur verdrait en wanhoop kwammen loater.
Het verlais van heur jongste kind het ze noeit verwaarken kint. t Is al n hail zet leden, mor dat moment staait in mien zele grift. De leste tied as ik bie mien moeke vot kom stel ik miezulf voak de vroag: “wat zel der nog in mien moeke omgoan?” Ook vandoag weer.
“Ik goa vot” schraiwde ik en mit n hoop lewaai gooide ik deur achter mie in t slöt. Aal dat gezoes aan mien kop! Ik kon het thoes nait meer oetholden. Elk en ain zat te soezen; over t kovviezet-apperoat dij nait meer wol, over t eten dat de kiender ze nait lusten deden, over telefoonreken dij te hoog was …
Ik laip noar schuur pakde mien scheuvels, ging achter t hoes bie sloot zitten, bon ze onder en ging het ies op. Hier kon k nog allinneg weden mit mien gedachten. k Was n stief ketaaier aan t scheuveln dou der ain om hulp ruip.
“Help, help mie din, ik verzoep!”
“O nee hè?” docht ik, “dij is deur t ies zakt”.
t Ies was nog nait overaal vertraauwd, mor doar wer je deur borden veur woarschaauwt.
Dou ik op de plek was woar t lewaai vot kwam, zag ik dat ter n vraauw in t wotter lag.
“Ik goa ain, ain, twij bellen” heurde ik n aander roupen, dij aan kaant van sloot op waal klaauwsterde en der vandeur ging.
“Mooi is dat”, zee de vraauw, “loaten ze mie hier allinneg verzoepen”.
“Verzoepen vaalt wel n bedie tou” docht ik, want ze ston mor tot knijen tou in t wotter. Ze was zeker drijhonderd pond en ik von t doarom nait zo vremd dat het heur overkomen was.
“Kinnen joe mie der even oethoalen?” vruig ze.
“k Wil t wel perbaaiern, pak mien haand mor” raip ik.
Ze pakde mien haand vast. Mor kaant van waal was te hoog om heur der oet te trekken. Ik dee mien best, mor t wol nait lukken. Inainen luit ze mien haand lös en vol doarbie achterover trug in t wotter.
“Joe binnen te swoar, zee ik.
“Nee”, broesde ze “joe binnen nait staark genog”.
“Der komt dommit hulp” zee ik.
” t Is mie wat moois”, blèrde ze, “je kinnen vandoag de dag nait ais meer even scheuveln. Overaal dun ies. Waiten joe hou dat komt?”
“Messchain omreden joe nait op de bordjes letten woarop je woarschaauwt wodden dat t ies te dun is?” vruig ik weerom.
“Welnee”, zee ze. “Vrouger konnen wie gewoon overaal scheuveln. Mor tegenswoordeg het elk en ain zo’n droadloze telefoon.
Ze lopen op stroat te bellen en gooien ale rommel dij ze bie zuk hebben gewoon op grond. Doardeur mouten dij woagens van de Gemainte-reiniging de haile mikmak oproemen en dat zörgt weer veur files. Deur aal dij files goan minsen nait meer in auto noar heur waark, mor lopend over t ies. Ik bedoul, als elk en ain nou over t ies lopen gaait, din wort dat toch veuls te dun”.
“O”, zee ik, “t is dus de schuld van de mobiele telefoon, dat joe nou …”
“Dat ik hier nou in t wotter lig, joa! Geleuven joe mie sums nait? En dommit kom ik te loat veur mien video-apperoat dij ik nog ophoalen mout en wait ik nait hou ik dat ding opnij instellen mout”, reerde ze.
Ik kon der gain taauw aan vast knuppen en gain sukkeloa van moaken wat ze bedoulen dee.
“t Is mie wat” zee ik muide.
“En lest wol ik noar de bibeltaik en dou mog mien hond der nait in! Ik….”
“Mevrouw” onderbrak ik heur, “ik kin dat gezoes van joe nait langer aan-heuren. Ik bin aan t scheuveln goan om van t gezoes of te weden en aal dat gerevel van joe het niks mit dizze situoatie te moaken.
“Nee, din mouje mien zuster heuren! k Was lest …
“Opholden nou” zee ik draaigend “as joe nait opholden mit soezen din goa ik vot en din mouje t zulf mor bekieken. Mor din is kaans groot dat je verdwienen onder t wotter en verzoepen. En dat is gain mooie dood, dat kin k joe wel vertellen”.
Dat muik indruk op heur.
“Woar zellen wie t din over hebben?” vruig ze.
“Naargens over, antwoorde ik. “Woarom mout elk en ain zo neudeg soezen? Der binnen toch ook wel positieve dingen te nuimen, zoas de netuur mit aal zien mooie kleuren woarin wie in genoade en bliede veuroetzichten in vrijhaaid leven maggen?”
k Haar dit net zegd, dou ik n zaikenwoagen en twij van plietsie zag aankomen, mit swaailicht en sirene.
“Dat het laank duurt”, zee ik tegen plietsie-agent.
“Joe mouten nait soezen” snaauwde hai mie tou.
Mit n taauw en n ledder kwam plietsie in aktie.
Vief menuten loater stond de vraauw verhieberd tot op heur bonken op kaant van waal.
k Was net achttien wodden en haar t gevuil da k doarmit nou ook n echte keerl wodden was. Geert, mien beste kammeroad en ik waren gelieke old, mor hai haar meer snöt in de kop as ik. As t om vraauwlu gaait teminzent.
Deur zien verhoalen haar ik de indruk dat e meer ervoaren mit wichter haar as ik, al mog e wel hail geern snakken over zien oaventuurtjes. Bie hom vergleken was ik ‘n loate leerling’ mor haar miezulf touzegd doar binnen nait al te laange tied veraandern in te bringen.
t Was n kôlle winteroavend dou Geert mie mitnam noar de “Vishouk” in Stad. Hai haar mie verteld dat e al voaker in dij noaberschop west was.
Ik haar der wel es van heurd, mor was der nog noeit west. Wat ik doar zag was veur mie apmoal nij. Achter elk rood verlicht roam van de klaaine hoeskes, zat n wicht in sikkom blode kont. Zai muik n geboar mit heur kop en hannen van: “kom binnen, t is hier lekker waarm”.
Bie elk roam woar wie even stoan bleven heurde ik Geert zeggen: “wat n lekker poedie” en “wat zol t kosten”?
t Was net of e van iezer was en doarbinnen n magneet ston. Hai wer as t woare noar binnen trokken. Verlaaiden was te groot veur hom, want in-ainen zee e: “ik kom zo weerom” en ging t hoes van t wicht binnen. Zai ging achter roam vot en dee gerdienen dicht.
Tien menuten loater kwam Geert weer noar boeten en aan zien kop te zain was e dik tevreden.
Dou keek e mie aan en zee: “nou bistoe aan de beurt”.
Ik haar hom aan t begun van de oavend al verteld da k gain sinten bie mie haar. Doarom vruig ik hom: “kinst mie n tientje lainen din?”
“Ik heb al veur die betoald” zee Geert, “ze staait op die te wachten”.
Mit lood in schounen en t hemd trillend veur t gat, ging ik noar binnen.
Ik von dat t wicht der nou nait zo schier oet zag as zo even nog achter t roam. t Was nait echt mien smoak. Mor ja, ik wol mie nait kinnen loaten en ging noast heur op raand van bèr zitten. Ze begon geliek over sinterij.
“Mit is tien en zunder is viefentwinneg gulden” zee ze.
Ik wos nait wat ze bedoulen dee.
“Hou mit, hou zunder” docht ik “ik bin hier toch nait bie de petatboer?”
Dij vragt mie dat noamelk ook aaltied as ik bie hom n petatje koop.
“Mien kammeroad het 10 menuten leden al veur mie betoald”, zee ik.
“Doe bist hier nait bie t Haailsleger mien jong, betoalen of opsodemietern” snaauwde ze.
Twij menuten loater ston ik weer boeten.
“Hé” raip Geert, dou e mie zag, “doe kinst vlug”.
Ik vertelde hom wat ze tegen mie zegd haar. n Dag loater heb ik Geert mien schulden betoald. t Waren mien buussinten veur de haile week.
Ik heb der ain ding wel van leerd: bie zukke vraauwlu in t veuren betoalen, is t zulfde as aan n hond vroagen, te pazen op n stuk leverworst.
Ze was noeit groot, taande Jaantje van moekes kaant. Mor nou, mit heur drijennegenteg joar en noa twij moanden zaikenhoes, is ze krompen tot liliputternivo. Dat vuil mie op dou ik noa n hail zet weer ais bie heur op veziede was in t bejoardenhoes.
“Waistoe hou swoar ik bin”? vruig ze.
“Viefteg kilo”, loog ik.
“Vatteg”, zee ze.
t Was te zain. Taande Jaantje het noeit kloagd, ook nou nait.
“Nee, lopen dat gaait nait meer, mor ze zörgen hier hail goud veur mie”.
Ze vragt of ik even n kopke thee zetten wil, ‘aans mout ze zuster lastig valen en dij het t al drok genog’.
“En pak din ook even dij ‘Droste’ sukkeloatjes oet kaast”.
‘Droste’ staait bie taande veur kwaliteit en kwaliteit getuugt van goie smoak.
Wanneer ze vrouger een nij klaid kòft haar, wer noam van de in heur ogen ‘haile goie zoak’ der bie nuimd. Ook mossen wie de stof van t klaid tussen doem en vinger vuilen. En haar ze n nije stoule kòft din mossen wie stoul even optillen. ‘Aiken’, dat vuilden wie goud. Aan aal dij aander rommel haar je niks.
Taande het noeit leerd, joa, drij klassen legere schoul het ze had. Ze is noeit in t boetenlaand west en de leste vieftien joar zulfs nait meer boeten deur.
Ze is noeit traauwd west, mor wait ales over de laifde, wat ter in wereld te koop is en de nijste mode.
Ze het n bult neven, nichten, achterneven en achternichten en wait persies wat elk en ain dut.
Ze vertelt der hail geern over. ‘Leren’ is veur heur hail belangriek.
De neven en nichten woar zai over proat hemmen apmoal n goie boan.
Van de achterneven en achternichten studeren de maisten nog.
HBO kin, mor Akademie is het.
Der was n haile laive neef, nuver en de tröts van de femilie dij de aine groad noa d’aander huil. Hai traauwde n schier wichtje en wer n goie voader.
Tot op n dag hai zien vraauw en kind in steek lait veur n jongere blom.
Taande zweeg. Ze zee gain kwoad en ook gain goud. Doar wer nait over proat.
Wanneer ze het nait mit ain ains is zeg ze: “d’ain is zus en d’aander is zo, je mouten geven en nemen”.
Ze heurt wel ais wat over soamenwonen.
Dat ‘hokken’ vint ze niks, mor zegt doar over: “dat is de tied”.
Mor as der n achterneef of achternicht van heur traauwen gaait, vint taande dat hail netjes, want ‘zo heurt het’.
Ze proat geern over goie dingen, minne dingen slagt ze over.
Òf en tou nemt ze wat van heur thee dij noa n haalf uur kold wodden is.
Ik vroag heur of ik nije zetten mout. “Mor nee, je gooien toch gain thee vot vanzulven”.
Doarveur het taande Jaantje twij moal n oorlog mit moakt.
De vraauw aan telefoon het n vrundelke stem.
“Mag ik joe wat vroagen?”
“Hangt ter vanof wat je vroagen willen” reageer ik, “mor wat willen joe waiten?”
“Houveul koamers het het hoes?”
“n Hoeskoamer, n keuken, drij sloapkoamers en n waarkkoamer”, zeg ik vastberoaden.
De vraauw mit de vrundelke stem zegt alles noa wat ik zeg.
“Grode keuken?”
“Standaard keuken”.
“Bouwjoar?”
“1985”.
Ik maark dat de vroagen dij zai stelt, deur heur keerl influusterd wodden. Ik wort doar wat kriegel van. “Woarom komt e din zulf nait aan telefoon?”
Noa vief menuten reageer ik wat narreg, “mevrouw, hejje nog meer vroagen?” Ik maark dat ik mien geduld begun te verlaizen.
“Momentje nog!” en tegen heur man: “Wat zegst?”
Op de achtergrond komt n flinke discussie op gaang over n bepoalde vroag.
“Dat kin je nait vroagen Geert” heur ik heur zeggen. De stem van hom wordt haarder, mor zai holdt vout bie stuk, “echt laiverd, zokswat kinst nait vroagen, dat is nait van belang”.
Ik speul mit de hoorn van de telefoon en hol hom vast as n zanger zien microfoon.
“Mevrouw, mevrouw”, roup ik weer en perbaaier zo heur aandacht te trekken. Op de achtergrond heur ik n haarde bons en t geluud van brekend glas. Din is t stil. Even loater is ze weer aan de lien en heur stem klinkt wat beduusd.
“Mag ik joe nog wat vroagen?”
“Joa”, zeg ik der vot overhin, want bin nou wel hail slim benijd wat ze vroagen wil.
“Woarom willen joe t hoes aiglieks verkopen?”
Mien mond vaalt open van verboazing. Wat gaait dij hapsnoede dat aiglieks aan. Ik huif heur toch nait vertellen woarom ik mien hoes verkopen wil.
“Mor willen joe t persé waiten, vraauw Oagje Nijneers?
Goud din, dat zel ik joe nou hail persies oetleggen. Ik bin der noamelk achterkomen dat het hoes op driefzaand baauwd is en elke moand dikke sìnte-meter meer noar links gaait overhellen”.
Nee hur, dat was n grapke; de woarhaid is dat wie nije buren kregen hebben. Meschain hejje der al wel van heurd, de femilie Tokkie, de mainst a-socioale femilie van Nederland, bekend van televisie.
Hahaha, heb ik joe doar nou weer even mooi tuk. Nee hur, het binnen nait de Tokkies mor n orthodox jeudse femilie mit dattien kiender.
Haha, alweer verneukt. t Binnen gain jeuden, mor Palestijnen, dij goan hier raaisburo begunnen veur Hamas. OK. Genog. Nou even serieus.
In antwoord op joen belangrieke vroag, kin ik joe t volgende mitdailen: De Nederlandse Spoorwegen willen hier n nije spoorlien aanleggen dij dwaars deur de achtertoen komt te lopen.
Hahaha, ik hol joe mor aal veur de gek hé? De echte reden dat ik mien hoes verkopen wil is, dat het hier spookt. Joa mevrouw, eerlieks woar. Der is hier in dit hoes n zet leden ain van kaant mokt en dij dat doan het is nog aaltied nait pakt. De geest van t slachtoffer gaait as spook nog aal nachten deur alle koamers van t hoes en flustert aal dezulfde vroag: woarom willen joe t hoes verkopen, woarom willen joe t hoes verkopen” …
..tuut … tuut … tuut …
Elke zundagmörn, lopt tegen dezulfde tied, n wat ollere man laangs mien roam mit n lutje hond. Mainsttied aanliend, mor soms lopt t hondje lös en runt din veur mien hoes over t veldje.
Veurege week kwam ik touvaleg mit de boas van t hondje aan de proat.
“Karel hait e”, zee de man, zunder dat ik noar de noam van t hondje vroagd haar.
“n Schiere noam”, zee ik, “dij heur je nait voak veur n hond”.
“Nee, dij heur je zeker nait voak. t Is n teef, mor om nou aal Karolientje over t veld te roupen, doar vuil ik mie toch n bedie te veul keerl veur” zee e.
“Dat liekt mie ook niks”, antwoorde ik, “mor woarom hemmen joe heur aiglieks Karel nuimd”, vruig ik, want mien nijschiereghaid is nog goud gezond.
“Ze is nuimd noar mien swoager” zee e.
“Vanzulf” zee ik, as of t hail normoal was dat elk en ain zien hond noar femilie nuimen dee.
“Joe zellen het meschain nait leuven willen, mor mien swoager was net as dij hond van mie; as je hom lait lös lopen, din ging e der vandeur. Noa n dag of wat kwam e din weerom. Aal zien geld der deur jagd, verzopen denk ik
.. en vraauwlu, mor ja, dat kin k nait bewiezen.
“En joen hond din?” vruig ik.
“Krek t zulfde”, zee e, “as je heur lös loaten, begunt ze wat te snuvveln en veur en al eer je der aarg in hemmen lopt ze vot, net als Karel …, mien swoager.
Doar kwam mien vraauw achter. Zai kwam lest t hoes binnen runt, ging in stoul zitten en zee: Joop, want zo hait ik…, Joop, dij röthond is net Karel, as e kaans krigt gaait ze der vandeur. Ze vertelde mie ook nog dat ze de haile mirreg as n haalf male achter hond haar lopen aanrunnen”. En van òf dij dag meneer, nuimen wie heur Karel”.
“O, hail origineel”, zee ik.
“En dat is nog nait alles”, zee e, “Karel, mien swoager din, woont òf en tou n zetje in zo’n tehoes midden in de bossen, joe waiten wel, veur minsen dij soms de weg kwiet binnen” en wees doarbie mit n wiesvinger noar zien veurheufd. “Lest ston e doar gewoon in hoeskoamer te pizzen. Dat mag doar apmoal, dat vinnen ze nait aarg. Ze roemen boudel op en doun net of der niks is gebeurd. En je kinnen t leuven of nait, mor mien hondje dut het nou ook. Dat is toch allerbenaauwdst meneer? Zeg nou zulf. Ik wil, al zo laank hai mit mien zuster traauwd is, dat ze hom veur aaltied opsloeten. En nou kin ik nog ais van veuren of aan begunnen mit dizze Karel”, wiezend op zien hond. “Soms meneer, bin ik dij duvelderij mit hond zo slim zat, din dou ik heur raim òf en denk: runnen Karel, tot over twij weken, loat mor es goud zain dast op mien swoager liekst. n Gekkenhoes veur honden is er nog nait en bie mien swoager maggen ze gain hond hebben, aans haar k heur al laank noar hom tou bròcht en zegd dat e zien hond vergeten was”. Dou pakde hai Karel op, aaide heur ais flink over kop en zee: “mor soms is ze best laif hur”.
“Dat hebben joe zeker nog noeit bie joen swoager doan hè?” zee ik en laip laggend noar binnen.
Bin ik nou verdikkemie 78 joar wodden om in n karretje laangs d’oapen reden te wodden? t Lopen gaait nog best, al run ik de honderd meter nait meer in dattien sekonden. k Zit in mien ôl-wievewoagen en Johan, n vrijwilliger, moakt oet wat ter gebeuren gaait. Ik heb hail niks meer te vertellen. Ik mout noar daaierntoen in Emmen.
Nou is n daaierntoen mien grode laifde; aaltied al west. Mor dat huift dat jong ja nait te waiten. Ik zel n joar of drij west weden dou ik veur de eerste moal doarhin reden wer. Ook in n karretje. Johan denkt nou ook dat ik drij bin. Hai begunt mien aarms en nek in te smeren tegen zunroos. t Is vandoag slim waarm. Hhmm.. laank leden wer k ook wel es masseerd, mor hai dut dat nait zo lekker as mien aigen man dat kon. Ach, was mis ik dij ol schieterd …
“Zo, vraauw Diekstroa, kloar, aans verbrannen je”.
“Joa, dat zel eerdoags toch wel gebeuren”.
n Dag noar daaierntoen is nait zomor n even daggie oet veur n old mins oet n bejoardenhoes. Doar in Emmen ligt n hoge baarg historie en doar kin k nait meer zo makkelk tegenop in mien karretje. Daaierntoen Emmen is je kindertied, je herinnerns en van herinnerns wor je kwetsboar. Ik bin al kwetsboar genog mit mien oppasser Johan. Ik bin n olle laiwe zunder tanden mit n aigenwiese temmer dij zien zweep knallen let. “Opzitten! Luustern!”
Vrouger ging ik mit mien ollen en zuster twijmoal in t joar dag noar daaierntoen in Emmen. Ain dag oet, woar je n week wat aan haar. Der binnen gain foto’s van. Mor dat kin mie niks schelen, ik heb mien herinnerns. As ik soavends weer in mien bèr lag, din haar je nog de roek van t olifantenhoes in neus. As k nou mien ogen sloet en staark aan olifanten denk, din roek ik het weer. Of roek ik meschain Johan de vrijwilliger? Dij denkt dak gek bin. Lot hom mor denken.
Dou mien Pa oet tied kwam en mien zus emigreerd was noar Amerikoa, ging ik soamen mit mien moeke noar daaierntoen. Wie aten din op n lutje baank onze stoetjes van thoes. Herrinnern. De tied zat tussen ons in. Nou bin ik older as mien moeke.
Ik krieg van mien oppasser Johan n ijsje. Dat gaait der lekker in op zo’n waarme dag as vandoag. Ach joa, dat jong dut zien best, vrijwilliger in “Huize Aikenhof”. Hai knupt mie n slaab veur en k legt mien n buusdouk op schoot. Der zol es wat op mien klaid komen! n Knalrooie met grode bloumen en tien joar old. Vrouger druig ik spiekerboksems. Mor dat hemmen ze laiver nait in “Huize Aikenhof”. Old heurt bie lelek en olmoods. De manlu droagen donkergrieze, veul te wiede boksems, optrokken tot onner aarms. De vraauwlu droagen klaiden mit bloumen.
Ik zit te knooien mit mien ijsje en begun wat opsternoat te wodden. Ik dou net as n oap.
“Vraauw Diekstroa toch! Joe mouten je ijsje opeten, nait aal graimen”.
“Soez mor tegen mien kont want mien kop is zaik. Dat is toch wat jullie apmoal denken? Old en dement is t zulfde bie jullie. Wacht mor!” “Vraauw Diekstroa, dat is joen houd nait, gef hom trug aan dij mevrouw! Blief in de kare zitten! Eet joen ijsje op, dat smelt ja haildal! Vraauw Diekstroa, wat hebben joe toch? Joe zeggen niks, zitten mor mit kop noar beneden en ogen tou. Joe mouten op zo’n dag as dizze, lekker in de boetenlucht, plezaaier moaken”.
“Acht keerl, knap om mie”.
Bedoulen is goud, mor hai begript olle minsen nait. Wie binnen nait haalf wies, wie binnen allain old. Wie hebben n hail leven achter ons; kiender grootbrocht, viefteg joar waarkt. Hail ons leven hevve veur ons zulf zörgen kint. Respekt. Joa, respekt mou je hebben. Aans blief ik mit ijsjes smieten. Ik bin old wodden; hij volgt op òfstand. Mor op n dag zit hai ook in dizze kare. In t zulfde schuitje. Din zel ik vanof mien lutje wolk mit n glimlag toukieken.
“Ik bin schientensbenaauwd Berend”.
“Dat huifst nait te weden Gittje, bist ter zo aan wènt”.
“Der binnen mor twaalf stoulen”.
“Joa, dak haar k die toch zegd”. Mor t veurdail is davve der hail vlug in en oet kinnen en ik heb n gloepende hekel aan Schiphol; aal dat wachten”.
“Mor t is apmoal zo klaain”.
“Joa, as t groter west was haren ze der wel meer stoulen neerzet”.
“Ik haar toch laiver wild davve mit de KLM goan waren. Dij vlaigen hier toch ook vanòf Eelde?”
“Dat heb ik die ja oetlegd. Dij goan noar Heathrow en din is t nog n uur mit taxi noar t hotel. Wie nemen nou vanòf City Airport geliek train en binnen der din in twinneg menuten”.
============
“Hey moi, doe bist toch Annet?” Wie binnen dit moal mit zien twijen. Dit is Gittje, mien vraauw. Zeg Annet, kinst heur geruststellen en heur zeggen davve vandoag nait noar beneden dondern? Gittje vlugt noamelk nait geern en al haildal nait mit zo’n lutje vlaigtuug.
“Joe huiven je nait drok te moaken mevrouw. Wie vlaigen leeg dus, as t dommit boven helder weer is din hebben joe n hail schier oetzicht”. Ik bring joe zo n kopke kovvie en as der wat is din roupen je mie mor”.
“Zugst nou wel, der kin niks gebeuren. Waistoe wel woarom dizze wichter zoas Annet dij zok stewardes nuimen, zo klaain binnen? Omreden ze aans nait in t gaangpad rechtop stoan kinnen. Doar wodden ze spezioal op selecteerd, op lengte, wost dast wel?”
“Nee en dat kin mie ook niks verröttekonten. Berend, ik bin schietensbenaauwd”.
“Laiverd, dat gaait dommit wel over. Kiek, nou starten ze de motoren, ain veur ain. Nou, doar goan we”. Op noar Londen”.
“Berend, ik wil der oet”.
“Nou, wat let die? Vroag Annet mor of ze deur veur die open doun wil. En as t spijen most, din nait mien kaant oet asjeblieft. Der zit n puut in t netje van stoul veur die. Mor Gittje, zeg zou zulf, dit is toch veul mooier as in zo’n groot vlaigtuug mit viefhonderd minsen noar Benidorm”.
=============
“Wollen joen n stoetje mit kees of ham mevrouw”?
“Nee, bedankt Annet, gain stoet, dat komt der bie mie vot weer oet”.
“Waistoe wel dat ze in dit vlaigtuug haildal gain WC hemmen? Lest was der Chinees, dij het alles der onner spijt. Donkergruin was e dou e aankwam”.
“Berend, hol doar nou es over op. Ik zel bliede weden as we der binnen”.
“Bist mizzelk? Zugst zo graauw om de kop”.
“Berend, loaten wie, as we weerom goan, mit de KLM vlaigen asjeblieft. Ik dou t haile weekend gain oog tou as ik wait davve weer mit dit kreng mouten.
“Gittje, wie hemmen het goedkoopste tarief, din kivve dizze raais nait veraandern. Kiek es noar boeten laiverd, wie vlaigen nou boven de wolken. Ik heb zokrek heurd dat het swoar weer is boven Londen, dus mouve dommit mit t vlaigtuug deur n boi hin. Din kint ter goud om heer goan. Mor huifstie nait drok te moaken hur, t gaait mainsttied goud.
“Berend as wie nait mit KLM kinnen, din goa ik mit boot weerom, wat ter ook gebeurd. Dat zeg ik die nou alvast.
“Niks der van laiverd. As wie dommit mit zien twijen op Piccadilly Circus stoan, bist alles vergeten”.
“Doar most mor nait te veul op reken. Ik kin hier wel n verzakken aan overholden”.
“Zugst dat wel Gittje? kinst zo in de cockpit kieken. Veureg joar was ik ook mit dit vlaigtuug. Dou wie net lucht in waren gebeurde der hail wat roars. Zugst dat rooie lampke wel, doar midden-bovenin? Dij begon dou in ainen te knippern. Dij aine piloot zag dat ook en tikde d’aander op zien scholder. Dou keken ze mekoar aan, trokken wat mit scholders en begonnen alle lampkes en schoakeloars aan en oet te doun, van links noar rechts en van boven noar onner, mor dat lampke ding dus echt nait oet. Dou pakde ain van heur van onner zien stoul vandoan n hail dik bouk, ik docht n gebruuksaanwies of zo en begon dat van veur noar achter deur te bloadern. En dat lampke moar knippern, aan oet, aan oet. t Is gelukkeg apmoal goud goan. Mor wie binnen land mit n knippernd lampke. Zel k ais vroagen woar dat lampke veur is? Bin nog aal slim benijd. Ach wat zol t ook. As t belangriek is, zeggen ze het je toch nait. Nou Gittje, wie binnen der dommit.
As t nou oet roam kikst, zugst de Theems onner die.”
“Dat is volgens mie nait de Theems, mor de Noordzee, groot, daip en kold. En ik kin nait zwemmen”.
“Kaalm blieven laiverd, huifst nait baang te weden, ik bin toch bie die”.
“Doar heb ik wat aan. Doe kinst ja ook nait zwemmen. Bist ja baang veur wotter. Hest al wottervrees ast onner does staaist.”
“Ach, wat kin t schelen. t Is toch gezelleg, wie mit zien baaident n poar doagen in Londen”.
Ik zai joe doar nog stoan. Aaltied as ik noar je tou ging stonnen joe mie al op te wachten. n Lutje stipke in de wiedte, mit noast joe joen hondje Bobby. En van bliedschop begon k aal haarder te runnen. Omi, mien omi, mien allerlaifste omi …
Joe daansten mit mie in t rond, zongen kinderlaidjes, lazen mie veur, gingen mie aandoeken as ik weer ais valen was en soavends deden je mie in wasketob en lag ik hail stil tegen joe aan, te lustern noar hou de zun onnerging, want as je hail stil waren kon je de kleuren van de oavend heuren, zeden joe aaltied.
Aal doagen was het feest, n oaventuur. Soamen uren koiern deur de velden. Ik wait het nog zo goud, wie soamen. Mien lutje haand in joen zaachte haand. Ik zo klaain, joe nait zo groot. Ik zo jong en joe zo old. k Haar honderddoezend vroagen; woar de slangen toch overdag waren, of der ook oma- en opa-slangen waren, of de bokken de kees al in t lief zitten haren. Apmoal vroagen woar joe mit alle geduld antwoord op gaven. Joe hemmen mie verteld over eerdmantjes in heur paddestoulen, Joe luiten mie zoveul zain. ‘Achterweg’, ons lutje pad bie t kerkhof in Lains mit aan kaant van weg de mooiste veldboeketten. Wie hemmen appels plukt in de boomgaard en aten soavends vrizze eerdje-bijen van aigen toen, vongen stiekelpor en lusterden soamen noar de krekels.
Omi, mien allerlaifste omi… Het was n laange raais noar joe tou, mor t was aaltied de muite weerd. En as t weer tied was om noar hoes te goan, din swaaiden joe mie noa, totdat je nait meer leken din n lutje vogel in lucht. n Gries vogeltje. In mien haand haar k din stukje sukkeloa dat zaacht wodden was. Dat gaven joe mie aaltied mit veur onderwegens.
Nog lopen wie voak haand in haand. Joen moagere haand in mien jonge staarke haand. Ik zo groot, joe zo klaain. Ik oller, joe slim old. Wie proaten wat, mor ik bin n stuk stiller. Ik heb gain vroagen meer. Joe proaten mor deur, woar ik woon, woar joe wonen, hou old ik bin, hou old joe binnen. Mit alle geduld geef ik antwoord, twinneg, fiefteg, honderd moal. k Zit midden in joen wereld, joen kienderwereld. En doar vinnen wie mekoar opnij… Koiern over t veld kinnen gaait nait meer. Ik vertel joe over meneer merel dij doar zit in n swaarde jaas, kloar om noar zien wichtje te goan en over n lutje knien dij in t gras n woddel zit te eten. Soamen zingen wie laidjes van vrougertieden. Laidjes dij ik nait ais kin. Joe kommen ook nait verder din d’eerste regel, want ook joe binnen de tekst kwiet.
As ik noa n uurtje weer vot goa, swaaien joe mie oet, net as joe vrouger deden. Evenpies mor. n Wit bolletje mit stoef noast joe, n aander ol lutje hondje.
Op fiets op weg noar hoes vuil ik wat in mien haand. t Is n stukje sukkeloa dat zaacht wodden is. Omi, mien omi, mien allerlaifste omi…
“Moi lu, apmoal welkom. Dit is alweer les vief van onze kursus: ‘Duurf te zeggen wat je denken’. Wie goan mor vot begunnen. Hemmen joe apmoal aan de hoesopdracht waarken kinnen dij ik joe veurege week mitgeven heb? Mooi. Boukje, mag ik die din as eerste vroagen: hou is dizze week veur die verlopen?”.
“Och, ik docht wel goud, dokter”.
“Nee, fout. Niks dokter, gewooon Wijnand. Vertel!”.
“Mie best…, Wijnand. Ik heb guster de bezörger van het ‘Dagblad van het Noorden’ achter veurdeur stoan opwachten om hom te zeggen dat e kraant in t vervolg haildal deur braivenbus schoeven mout en nait haalf”.
“Me-roa-kels. Lu, hannen op mekoar veur Boukje”.
“Dou ik dat tegen hom zegd haar, stak e middelvinger omhoog en nuimde mie n ol kutwief en zee dak in t vervolg gain kraant meer kreeg. Mor ik was hail tröts op miezulf”.
“Dat magstoe ook best weden. En doe din Lina, hou was dien week?”.
“Ik haar ook n hail goie week, dokter, euhh… Wijnand”.
“Dat vin ik nou hardstikke mooi om te heuren. Vief weken leden dou wie mit de kursus begonnen waren joe apmoal nog schietensbenaauwd veur wat je aiglieks zeggen wollen en nou gaait t al stukken makkelker. Vertel ais Lina, wat is der gebeurd”.
“Nou, dij keerl van mie lag òflopen week weer ais, zoas zo voak, laankoet op baank te niksen. Dou heb ik tegen dij lulhannes zegd dat, as e zo neudeg drij moal in week mit dij blonde slikheks van zie waark noar bèr mout, hai, wat mie betreft de valende zaikte kriegen kon. En dat dat snötwief din ook mor in t vervolg zien voele onner-boksems en sokken mog wazzen. Dou heb ik aal zien spullen in n kovver pakd en op stroat mieterd”.
“Tja, ik wait nait …”.
“Dou heb ik dij miesgasters van kiender van hom, ais goud de woarhaid zegd. Wat veur n stelletje loezebossen het aiglieks binnen omreden ze, net as heur pa, te loi binnen om ook mor ain poot oet te steken in t hoes-holden en dak ter spiet van haar dak negen moanden mit ze heb lopen rondsjaauwen. Dak ze beter mit n kniptaang haar oproemen kinnen, dou het nog kon. Haren ze vot waiten wat n abortus is. Douk dat apmoal zegd haar vuilde ik mie hardstikke goud”.
“Mor, mor …”.
“Dou heb ik dij oetgedreugde proeme van n schoomoe opbeld en dij vedde kikker dudelk mokt dat, wat veur goudje zai ook op heur kop en lief smeren dee, ze aaltied n lelkerd blieven zol en dat dij mieghummel van keerl van heur elke dunderdag-oavend, as zai noar t sjoelen gaait, bie de hoeren lopt in Stad”.
“Vonstoe dat wel …”.
“Mor het mainst goud van miezulf von ik wel, dak bie d’overbuurvraauw de roamen onner de honnestront gleerd heb. t Mins was jammergenog nait thoes. Doarom heb ik n braifke deur heur braivenbus doan met de bodschop dat, as zai dij voele dwaargpikkenees van heur nog ainmoal veur mien deur schieten let, ik de stront in heur gaang deponeren zel. Mor telt dat aiglieks wel, Wijnand? Ik heb t opschreven, nait zegd, mag dat ook?”.
“Eh..tja, ik wait nait …”.
“Nou en dou kwam plietsie”.
“Plietsie?”.
“Joa, dij miesderd van n dainder vruig mie wak aan t doun was. Ik zee tegen hom dat e zok der nait met bemuien mos. Dou vruig dij gozzel of ik mie kon legitimeren en zo nait, dak din n bekeuren kreeg. Nou, dou heb ik hom der aine veur haauwen”.
“Plietsie …, haauwen …, mien laive tied”.
“Joa, dak heb ik mooi doan nait! Mor ik heb der wel de haile naacht veur op plietsieburo zeten. Deur aal dij lulderij kwam ik d’aander mörn veuls te loat op mien waark en kreeg op mien sodemieter van de boas. Ik heb dou tegen hom zegd dak mizzelk wer van aal dij oetgedreugde mummiekoppen van kantoor en dak doarom al n poar moanden aal doagen stiltjes in kovviekan pizzen dee. Dat was dus mien leste waarkdag doar”.
“t Is nait te geleuven. Joe konnen wel nait wies weden”.
“Nait wies weden? Ik kin joe wel vertellen, ik vuil mie der hail best bie. Dizze kursus het mie goud holpen. Ik mout zeggen, dak dat nait docht haar van zo’n dreugproemer astoe bist”.
“Dreugproemer?”.
“Joa, dreugproemer. Mostie zulf doar nou zain zitten, mit dat maal stittje in nek. En din dat roze maauwhemd van die. Konst wel homo weden”.
“Eh …”
“In elks geval was t veur mie n haile schiere week.
k Vuil mie der gelukkeg bie. Bin benijd noar de opdracht veur ankommend week. Kovvie?”
“AU!!”
“Van Vleuten
!? Stel je nait aan. Ik dee allinneg t lampke aan. Dat dut toch nait zeer?”
De man in stoul schudde baange van ‘nee’ en keek noar t gruine kapke dat tandarts veur zien mond haar. Verdamme, alles dee hom zeer, vanof t moment dat e vanmörn wakker wur.
“Van Vleuten? Kinnen joe de mond hailemoal open doun? Zo wied meugelk”.
Weer schudde de man zien kop.
“Wa wiw wai…”, zee e schietensbenaauwd en keek doar bie as n goldvis op t dreuge.
Tandarts drukde mit n vinger koak verder noar beneden.
“Aaaa!”
“Hailemoal, Van Vleuten!”
“Wa wiw wai!”
“Dat wil nait?! Dat wil wel!”
De man perbaaierde wat van hom verlangd wur, mor heurde op ains n haarde knak.
“Aaaa!”.
Tandarts haar t schienboar ook heurd. “Wat was dat?”
“Wai iw weuw, wa wuwwe wel woake.”
“Wat zeg je Van Vleuten?”
WA WUWWE WEL WOAKE!”
“Dat dut e wel voaker? Dat knakken van joen koak?”
“Uhuh
. AAAAAAAAAA! Wa wa wa?”
“Ik dou n watje in joen koes omreden der apmoal sweerderij oet komt.”
“AAAAAAAAAA!”
“Ik zai t al Van Vleuten. Koes zugt ter nait best oet. Der zit n hail groot gat in.”
“AAAAAAAAAA! Wou gwoot?”
“Hail groot!. Joe haren veul eerder laangkommen mouten. De leste moal dajje hier west binnen is zeuven joar leden. Dat wort boren Van Vleuten”.
“Wu wa wiw?”
“Wat zeg je Van Vleuten?”
“Wu wa wiw?”
“Hè? Ik verstoa je nait.”
“WU WA WIW!”
“Of dat zeer dut? Joa, dat dut n bedie zeer. Mouk joe verdoven?”
“Gwoag.”
“Nou even nait proaten Van Vleuten. Dit mout hail sekuur gebeuren.”
Dou de man de spuit zag kreeg e sikkom n haartstilstand. Hai wol t laifst oet de stoule en der vandeur. Vot van dizze koezenropper, mor de assistente haar hom stief vaast en drokde hom trug in stoul.
“Liggen blieven!”, snaauwde zai hom tou.
“Mond open”, Van Vleuten.”
De man gaf gain sjoegel.
“Van Vleuten!”
“Hmm!”
“Ik kin de spuit ook in joen waang steken vanzulf! Wat hemmen joe laiver? Mond open. Zo, dat liekt ter meer op. Mooi en nou zo liggen blieven.”
De man lag hailemoal onderoet zakt in stoul, mit bainen en rug stief as n plaank. t Swait gutste hom van kop. Zien ogen haren de dood in ogen. Hail langsoam vuilde hai de noald zien goagel binnendringen. “AAAAAAAAAA.”
Troanen sprongen hom in d’ogen.
“KWOOTWA!”
“Dat heb ik nait heurd Van Vleuten. Zo, kloar!” zee tandarts noa n zetje, “dat zugt ter weer schier oet.”
Wak joe nog zeggen wil Van Vleuten, joe hemmen nog n aander koes dij haildal verröt is. Dij mout der aiglieks oet. Zel k dat vot even doun?”
“Vot even doun?” zee de man. “O mien God, nee! Ik heb nou gain tied, mörn nait en ankommend week ook nait. Ik bel wel veur n ofsproak.”
En vot was e.
k Zel twaalf, dattien joar west weden. Jannes, mien schoulkammeroad woonde vief menuten van mie vandoan in wiek d’Oosterpoort in Stad.
Hai woonde stoef bie t spoor in t leste hoes in n steeg, dij oetkwam op de Lodewiekstroat. As ik soavends bie hom vot kwam, was ik bliede dak de stroatlanteern aan t begun van t lutje stroatje weer aanroaken kon.
n Male gewoonte, mor ik mos hom aaltied even aanroaken.
Woarom oam ik zo swoar? Ik huif hier toch nait baange te weden?
Ik vuil mien bainen aal swoarder wodden omreden ik wait woar ik bin.
In t duuster steegje. Aaltied as ik van Jannes vot kom, mouk deur dizze röttige steeg. k Bin aaltied schietensbenaauwd dak achternoa zeten wort. Ik hoal daip oam. Din begun k te lopen. Ain … twij … drij… vaaier…. Wat duurt het laank veurdak aan aanderkaant bin. Mien vouten moaken klaaine stapkes deur de plazen dij ik laiver haar ontwieken wilt, mor woar ik op dit moment gain oog veur heb. Ik blief even stoan …
“Goud lustern wat doar is… As ik het nait docht”.
Ik begun haarder te lopen.
“Wat heur ik?”
k Heur voutstappen achter mie.
“Zel k omkieken of … nee, nait doun. Mor ik heur het toch wel goud? Joa, het binnen voutstappen”.
Toch kiek ik achterom en zai n laange swaarte gedoante achter mie aan-lopen. Ik begun aal haarder te lopen, mor t is net of dij aander begunt te runnen. Hai staait stoef bie mie.
“Ik mout ook runnen … runnen… zo haard meugelk”.
Ik kiek nog n moal om en zai dat dij laange gedoante n toentje in gaait.
“Zugst wel? t Was n hail gewone kerel dij noar zien toentje gaait”, zeg ik zachies, om miezulf kaalm te holden.
Ik blief stoan en zai dak ongeveer in t midden van de steeg bin. Ik zet mien hannen op mien knijen en poest even out. In ainen heur ik weer wat achter mie. Ik kiek om en zai t gedoante weer mien kaant oetkomen.
“Zel k stoan blieven en hom veurbie goan loaten, of moaken dak vot kom”?
In ainen bewogen mien bainen zok as vanzulf noar aander kaant van steeg. Doar ging k om houk tegen n muurtje stoan.
“Zel k even kieken goan? Nee, toch mor nait,…want as e mie zugt, gript e mie meschain wel bie de ströt.”
Ik wacht en wacht, mor der komt gainain.
“Heur… doar komt e aan”.
Ik kiek de steeg in en zai t swaarde gedoante weer. Ik dou mie ogen stief dicht.
“Ik heur hom… hai lopt mie veurbie …. Gelukkeg, hai lopt deur… mor… hai lopt weer trug en legt zien haand op mien scholder. O nee, nou het e mie te pakken”.
Ik wil schraiwen mor dat lukt mie nait…
“Aal goud mien jong?” heur ik ain zeggen.
Ik dou mien ogen open en zai n vraauw op haile hoge hakken dij mie aankikt. Zai liekt op de moeke van mien kammeroad Jannes, rood hoar en n vrundelk gezicht. Mien haart bonkt mie in keel.
Mor wat n mazzel; n vraauw; vraauwlu dij doun je gelukkeg niks, vraauwlu binnen zaachtoardeg, dij begriepen aaltied alles.
“Joa hur”, stoamel ik, “aal goud”, meer verlegen din baang.
“Zol ze mie oetlaggen? Zol ze het tegen elk en ain dij ik ken, vertellen dak n schietboksem bin? Mor nee, dat zel ze vast nait doun.”
De vraauw lopt deur en ik…, ik bin allain mor gelukkeg, Gelukkeg dak ook dizze moal de duustere steeg overleefd heb.
(1)
Ring… ring…
“Mit Laura, assistent dokter Schaap, goede…”
“Goidag, Jansma hier.”
“Goidag Jansma, wat kin k veur joe doun?”
“Eh
ik zit hier mit n probleem.”
“Wat veur n probleem hejje din?”
“Het is Stoffel, mien schildpad.”
“Wat is er din mit Stoffel?”
Nou, kiek, hou zel k dat nou zeggen, t is nait zo makkelk om deur telefoon dit oet te leggen, eh…”
“Meschain is t din beter om mit Stoffel op t spreekuur te komen.”
“Nee, loat ik dat mor nait doun. t Is mien zeun mou je waiten …”
“Stoffel is joen zeun?”
Hè?…, nee, mor ik… ach, kiek… mien zeun het n haile minne tied achter rug. Hai is stok grammiedeg omreden wie körtsleden schaaiden binnen, mien vraauw en ik.”
“Kin je din nait beter mit hom noar hoesdokter goan?” Dit is een daaiern-kliniek.”
“Nee. t Zit noamelk zo. Oet vernieneghaid het Jacob, mien zeun, ons schildpad mit n tube sekondenliem op t lamminoat plakt. En nou zit het baist muurvast.”
“Oei, nou wait ik even nait wak zeggen mout, Jansma.”
“Nou ja, in elks geval ligt t baist nou dus midden in hoeskoamer op vlouer vastplakt.”
“Wat is t veur n schildpad, joen Stoffel?”
“Goh… dat wait ik nait, doar heb ik gain verstand van. Hai is broen mit n bedie geel. Mor dut dat ter wat tou? Hai is van mien vraauw west, mor bie t verdailen van t spul is e bie mie terechte komen.”
“Leeft e nog?”
Dat kin je wel zeggen, joa. k Heb zonet nog zien schiet oproemd en hom wat sloa te vreten geven.”
“Zel k dierenambulance noar joe tou sturen?”
“As joe dat n goud idee vinnen…”
“Dij moaken wel voaker male dingen mit, hur. Zeg, Jansma, wat ik joe nog vroagen wil, hou groot is joen Stoffel aiglieks?”
“Hai is drijendatteg sinnemeter.”
“Zo, zo, das n beste joekel!”
“Joa, krekgelieke groot ast t knien.”
“Hou waiten joe dat persies, holden joe dat bie of zo?”
“Joa, mien ex-vraauw en ik hemmen alles opmeten. Eerlieks dailen hemmen we zegd, dus het zai nou Lotje en ik zit opscheept mit dij vastgeplakte slome.”
“Zeg, Jansma, joe verneuken mie toch nait hè?”
“k Zel nait duurven, hai zit hier echt vast op t lamminoat. Ik heb ter mor zolaank n lutje toafel overhìn zet, want t zugt ter nait oet. Ik heb ter ook al aan docht om de twij planken woarop e vastzit der oet te hoalen en te vernijen, mor din mout de haile vlouer der oet.”
“Ik zel dierenambu…”
“Nou en dat is n hail bult waark, dus heb ik Van Eik beld, joe waiten wel, van dij timmerfebriek.” Mor ja, dij hemmen n wachtliest tot ankommend veurjoar en doar kin ik en t baist nait op wachten vanzulf.”
“Wait je wat? Ik bel d’ambulance…”
“Dus ik docht, ik bel n aander bedrief dij in vlouern dut en wat dochtst?
Ook twij moand wachttied. En ik zit hier nog aaltied mit dij klo… mit dij schildpad en gainain dij mie en hom helpen kin!”
“Wat is joen adres, Jansma?”
“Mien adres?”
“Joa, woar kin k dierenambulance noar tou sturen?”
“Eh.., o joa, Violenhof 23.”
“In Stad?”
“Joa, mor eh… willen joe ze wel zeggen dat ze heur schounen bie veurdeur oettrekken? Ik bin nogal wies mit mien lamminoat, mou je waiten.”
(2)
Ring… ring…
“Goedemorgen, Risico Verzekeringen, mit Hilda.”
“Goidag, Jansma hier”
“Goidag Jansma.”
“Zeg, ik heb n vroag over mien lamminoaten vlouer”.
“Joe haren problemen mit joen lamminoat?”
“Hemmen, ik heb ze nog altied.”
“En joe hemmen n polis bie ons ofsloten?”
“Klopt,”
“Mooi. Wat is joen polisnummer, Jansma?”
“Woar kin k dat vinnen….o, wacht even, hier heb k hom. Dat is twij, zeuven, zeuven, drij, twij, negen.”
“Twij, zeuven, zeuven, drij, twij, negen. Ik heb hom vonnen Jansma.
Polis staait op noam van Jansma, Violenhof 23″.
“Dat bin ik.”
“Mooi. Mag ik vroagen wat veur problemen joe hemmen mit joen lamminoat?”
“Jawel hur,”
“……”
“……”
“O, nou, wat haren joe veur problemen mit joen lamminoat Jansma?”
“Alweer haren. Joe zeden het net goud. Het is: ‘Wat hemmen joe veur problemen mit joen lamminoat.’ Nou kiek, mien zeun het per ongeluk n tube liem op mien lamminoat valen loaten en doar is e mit zien vout in terechte komen. En nou heb ik t goudje op n groot dail van mien vlouer zitten. Gelukkeg zat mien zeun nog nait vastplakt mor onze schildpad was wel de pineut. Wie hemmen dou dierenambulance bellen mouten en dij hemmen hom lös kregen. Mor mien lamminoat zugt ter nou nait meer oet.”
“Das nait zo mooi. Wat aarg veur dat baist, Jansma.”
“Stoffel.”
Vinnen joe t aarg as ik gewoon Jansma blief zeggen?”
“Stoffel, zo hait mien schildpad.”
“O, hail origineel, Jansma. Kinnen je mie zeggen hou groot dij liem-vlek is?”
“Jawel, dij is roem n meter in deursnee.”
“Das n haile grode tube liem west, Jansma.”
“Joa dat klopt, mien zeun haar n bult te liemen en hai het haile grode vouten, moat drijenviefteg.”
“Nou Jansma, het liekt mie het beste as mien collega van schoade-ofdailen bie joe laangs komt om boudel te bekieken.”
“Das goud, mor ik mout dommit nog wel even vot want ik bin deur mien eerappels hin. En moandags en dunderdags tussen vaaier en zes bin k aaltied aan t koarten bie ons in t clubhoes. Willen joe dat wel tegen hom zeggen?”
“Jansma, ik heb n idee, ik zel hom vroagen of e joe bellen wil veur n ôfsproak.”
“Dat gaait toch gain weken duren, hè? Ik bedoul, ik aarger mie gruin en geel aan dij liemvlek midden in koamer.”
“Nee, Jansma, dat zel wel touvalen”.
“Das mooi juffrouw, din goa ik nou mor vot achter eerappels aan.”
“Mevrouw.”
“Hè?”
“Het is mevrouw, gain juffrouw, ik bin traauwd Jansma.”
“O, din staarkte en alvast bedankt.”
“Goidag Jansma.”
“Moi.”
Zotterdagmörn. k Heb bodschoppen veur ankom week weer in hoes en k zit krek achter mien eerste kopke kovvie en n plak grunneger kouk, as telefoon gaait.
“Goiedag”, heur ik n vrommes zeggen, “met Wanda van buro Kloar-Over. Wie doun onnerzuik noar waark en inkomen. Mag ik joe vroagen, hebben joe n boan en binnen joe jonger as viefteg, din binnen joe de goie kandidoat veur ons onnerzuik…”.
As je mor laank genog wachten, din mouten ze vanzulf n moal oam hoalen, dij lu van de onnerzuik-buro’s.
Hail kaalm wacht ik op t goie moment òf, te reageren.
Omreden ik meelie mit minsen heb dij op dizze menaaier heur brood verdainen mouten, wacht ik mainsttied eerst wat ze te zeggen hebben.
Ik mout zeggen dak doar de letste tied wel wat muite mit heb. Het binnen aaltied aander lu, mor mit ainder verhoalen, ainder kletsproat, ainder vroagen over t ainder onnerwaarp.
Ik reageer haildaal verkeerd. Ik zeg da’k op Akkedemie waark en nog gain viefteg bin, mor gain tied veur heur heb.
Het mekaaiert heur geleuf ik wat aan d’oren, want ze zegt: “das mooi, din begun ik geliek mit de eerste vroag.
Hebben joe A: n laidengevende of B: n uut-voerende funktie”.
Ik dou mien best heur oraal geleuter te stoppen mor ze revelt gewoon deur. Pas as ze even heur gapperd holdt om t antwoord te noteren, het ze deur dat ik perbaaier heur dulek te moaken dat ik gain tied veur heur heb.
“Kinnen joe nait gewoon antwoord geven op mien vroag, din kivve deurgoan” heur ik dat bekstuk zeggen.
“Mevrouw Wanda, ik heb gain tied en ook gain zin”, zeg ik vergrèld.
Ik maark dat Wanda dit waark al laanger dut, want ze geft haildaal gain sjoegel.
“Joe hangen nou al zolang aan de telefoon meneer, as joe nou gewoon antwoord geven op mien vroagen din bivve zo kloar. Zel k joe de vroag herhoalen?”
Even zai ik heur veur mie, opknupt mit t krulsnoer van telefoon, heur tong veur aaltied stil.
“Nee, ik docht dat ik dulek genog west was”, perbaaier ik nog n moal, “ïk heb gain tied en gain zin om aal joen domme vroagen te beantwoorden in mien vrije tied”.
“Mooi, dan kivve nou wieder” zegt ze.
Dit is de bekinde druppel. Ik begun te tieren en te vluiken en wens heur alle zaiktes tou dij der binnen.
“t Is messchain mor beter om te stoppen met dit onnerzuik”, heur ik Wanda zeggen. Mit n daipe zucht denk ik nou van heur of te weden, mor niks is minder woar.
“Nou ik joe zo heurd heb, denk ik dat joe n haile goie kandidoat binnen veur ons onnerzuik noar de verloedering van onze toal”.
Meer heur ik nait. t Is heur lukt; ze het t veur me-koar kregen. Op van de zenen en mit n blouddruk van 190 smiet ik de telefoon deur hoeskoamer en trek de kontaktdeus oet de muur, mit droad en al. Ik pak mien n hoamer en haauw in gaangkaast het kastje, woar de blaauwe droaden van de PTT mie mit Wanda verbinden, stokkend. Ik run noar de schuur, pak mien klaaiboor en begun as n haalfgegozzelde veur mien hoes n gat te groaven op zuik noar de telefoonkoabel.
Ik perbaaier ook dizze deurmidden te haauwen, mor wor tegenholden deur plietsie.
As ik mit hannen op rug in plietsiewoagen zet wor, heur ik nog krek mien buurman, dij op t lewaai ofkomen is, zeggen: “en t was aaltied zo’n kaalme keerl”.
Veur n poar centen per dag bewoakt e fietsen in stalling om houk bie kerk. Zien moagere lief in t vaalbroene pak is houkeg, onhandeg en groot.
Schelden en vluiken gaait hom makkelk òf en hai spijt peuken van sigeretten op stroat.
Mor ik heb zain, dou e eem nait keek, hou zien haand zaacht kop van n hond aaide, zo’n moager schurfteg baaist.
Ik heurde zien stem dij zee: “idioot, wat dust doe doar nou in regen en bragel, of hebben ze die ook n bedie gek moakt”?
Zien gezicht, mit n veul te laange board, staait haard en òfwiezend as wat. As je hom wat vragen kikt e nait ains op, hai gaaist gewoon zien aigen weg. Je maarken noeit bie hom wat e denkt, wat e vuilt. Gain mins dij hom aigenlieks kint en ik vroag mie òf wat ter in dij keerl leeft: wel is dij verbitterde vent.
Mor ik heb zain, dou e eem nait keek, hou e op knijen ging veur wat dat leek op n lutje vogel: t was n muske dij doar op stoupe lag. Ik heurde hom zeggen: “wees mor nait baang, kom mor, loat mie ains zain wat ter mit die aan haand is; joa lutje vrund, de wereld is sums haildal idioot”.
Zien kroug is t verlengstuk van thoes. Hai zopt zok regel-moateg doen. As krougholder ropt: “k goa sloeten, goa nou ook mor noar hoes”, din gromt e: “joa, genog veur vandoag”.
Onderwegens daauwelt e laangs de holten barak woar e mörgen weer fietsen bewoaken gaait; dij moagere, kleurloze keerl in t vaalbroene pak, dij dut as of niks hom nog roaken kin.
Kom in t ìn, doe slove van ons eerde.
Dij gain krummeltje te eten het.
Dien wille is van grode weerde,
dij die dien staarkte vuilen let!
Loat die toch deur onrecht nait verkrachten.
Slove, smiet dien kettens vot!
De wereld krigt dien nije machten.
En ales wordt zo as t wezen mot.
Nou is t doan, kom, wie strieden! Dizze stried is t ja weerd!
De Internasjonoale is mörn boas op eerd!
Nou is t doan, kom wie strieden! Dizze stied is t ja weerd!
De Internasjonoale is mörn boas op eerd!
Van stoat en wet vaalt wizze niks te hopen,
binnen enkel ja veur schoef-veur-doem.
De aarme lieder mout het weer bekopen,
is niks as knecht, boas krigt de roem.
Slove, kom, wie nemen onze rechten.
En elk wait wat dat bedut!
Slove, kom, loat die nait langer knechten,
troef ze of dij onrecht dut!
Nou is t doan, kom wie strieden! Dizze stried is t ja weerd!
De Internasjonoale is mörn boas op eerd!
Nou is t doan, kom wie strieden! Dizze stied is t ja weerd!
De Internasjonoale is mörn boas op eerd!
Waarkers, kom, en nou nait langer soezen.
Onze plicht veur recht dij wacht nait meer.
De haile wereld zel vandoage broezen,
d’onderdrokker dij krigt gain eer.
Wie loaten ale minne groaperds beven.
Joa, wie kriegen heur wel om liek.
Wie zellen din as nije börgers leven.
Wereld is veur elk geliek.
Nou is t doan, kom wie strieden! Dizze stried is t ja weerd!
De Internasjonoale is mörn boas op eerd!
Nou is t doan, kom wie strieden! Dizze stied is t ja weerd!
De Internasjonoale is mörn boas op eerd!
Gré en Haarm van der Veen
Ik heb hom nou zain
Hai is wel wat filain
Het dee verder nait zeer
Mor ik dou het nait weer
Doe bist haalf antiek
Oalder den ik liek
Mor dit heb ik hoald
Summige worden nait zo oald
Ik gai storigaan deur
Want ik hol nait van gezeur
In toene een pop
Mien kinder binnen top
Zai haren het om mans
Doarbie was gain woord Frans
De meziek speulde een riddel
Oabreham pa.. doe bist nou een oal kirrel
Ik kiek oet over t wad
Wat is dat n mooie ploat
Veur de pier is t sliekerg glad
In de verte n boot vol genoat
Je roeken de zee zien zilte geur
En koapen roupen nander tou
De locht het n purperroze kleur
anderkaant diek beuld n kou
Och wat lekker al dij geuren
Gain minsen mit heur gereer
Der lopt genain tegen joe te zeuren
Dit bevaalt mie best dit keer
Ik zit op een dikke swaarde stain
Op t oeterste puntje van de pier
Sums is t leven zo gemain
Misschain blief ik wel hier
Langzoam gai ik toch mor stoan
En trek mie lös van t mooie zicht
Ain oog laacht de aander n troan
Ik loop weerom in t leste licht
In de toene luip n toompke hounder
Veuraan luip Kees de trötse hoan
Aal mörgens om pesies vief uur
Ston hai op tonen en luit zien stem goan.
De noabers dij konden t lewaai nait aan
Ze smeten hom van alles noar de kop
Mor Kees gaf gain krimp en veruide gain veer
En kraaide en koakelde daip oet krop.
Wat mouten we der mit t is ja vreselk
Wie kriegen ja gain ooge dicht
In de haile buurt binnen minsen sagrijnig
Wie kommen mit dai herrie nog in t gesticht.
En Kees, zuch van gain kwoad bewust
Dij aaldoage om vief uur kraaien bleef
Tot… t was ja sikkom nait te leuven
Op n mörgen in aal toalen zweeg.
De mensen wassen ja hartstikke bliede
Nou kinnen we sloapen hé hé rust
Mor om vief uur wassen ze abmoal wakker
En lagen ze te wuilen in heur nust.
Kees dij n poar week in de ruu west was
Dij luit zuch inains weer luudkeels heuren
Aal de noabers sluipen toun deur
En je heurden der ganaine meer over zeuren.
Al dij schelpkes doar op t strand
Aanspould deur de branding
Dat binnen abmoal lege hoeske
Woarvan de aigender onlangs vot ging
Je vroagen joe oaf woar binnen ze bleven
Het heur femilie der wel van heurt
Of binnen ze moar inains verdwenen
In t ongewisse de zee in sleurt.
Het is in t doageliekse leven
Hoast krek netzo als op dat strand
Het is een kommen en goan van mìnsen
En genaine het t in de haand
Sums kinnen je het vertrek wat rekken
De dokters doun doarveur heur best
Mor as t joen tied is worden je roupen
Den mout je goan veur t allerlest
Weer rolt der n golfke op t strand
En kommen der schelpkes bie te liggen
Een leutje kind zöcht de mooiste op
Zug nait bewust van t end van t leven.
Als de vlamme in hom wat minder wordt
Hai t nait meer kloar hollen kin
De herinnern van guster verdwient
En hai wordt langzoamaan toch wat min
Ieder bod as doe bie hom komst
En de vlamme aal eerder vervoagt
Hai kin die nog wel, allain nait bie noam
En die deurlopend alles opnais vroagt
Het mokt hom kwoad en tegendroads
Als de vlamme tegen het leste lopt
Den vernimt hai dat het minder wordt
Wat gaait der om in dai laaive olle kop
De vlamme in zien ogen dai is der nog
Hierin weerspaigelt zien jeugd
Doar wait hai alles nog wel van
Mor hai wait ook wel dat t nait deugd
Het is nait te stoppen kin der niks aan doun
t Is nait meer den een woakvlamme
Kinds kikt hai nou in t rond
Dai groode staarke man is nait bange
Het is duuster hai het nou rust
De vlamme in hom is uut
Ik heb der aigliek wel vrede mit
Kiek nait achterom mor aal veuruit.
Doe most op bèr mien Laaiverd t is zeuven uur
Mamme het die kloar mokt veur de nacht
Kropst nog eefkes bie mie op schoot
Doemke in de mond en t hoar nog nat
Doe rokst lekker noar potje zaipe
Holst de ogen nait lös bie mie op aarm
Omstandeg droag ik die noar boven
Kroekje in bèrre, t is lekker waarm
Mamme geft die Veurzichtig een smokje
Welterusten en gaait noar beneden
Ik blief nog eemkes bie die zitten
En vertel die een sprookje over feeën
Doe vaalst in sloap och wat n mooi snoetje
Stief tegen dien speulgoud hondje aan
Ik bin slim wies mit die mien leutje
Op gaang lot ik t lampke nog eefkes aan.
As ik den weer veur de kiekkaast zit
En zai ze liggen in t losse zaand
Broene kinder oet aarme landen
Den bin ik de wieste pa van t laand.
De allerbeste tonen
Van een prachtig laid
Dai kroepen joe onder t vel
Ik wait dat t nait gait
De mooie zaachte tonen
Van toetsen zwaart of wit
Trommelvellen dai trillen
De tonen dai nemen mie mit
Je zain ze sikkom zweven
Een golving in de locht
Van noa trilende snoaren
Op doedelzak zien zocht
Klanken van muziekanten
Oafzunderlek heur ding
Dai as ze soamen kommen
In gedachten met ze zing
Ik gai mit op vibroaties
Geluuden laank of kort
t Komt soamen in mien oor
woar t weer een laidje word
Dou mien olste zeun Kloas Jan zesse wuir haar hai moar ain wèns.
“Pa mag ik veur mien verjoardag wel n goldviske, Kees drij stroaten wiederop het der ook aine en dat vind ik ja aibels mooi.”
“Kloas Jan”, zee ik, “doe waist dat ik doar nait mit veur bin, want n baist doar mout je veur zörgen.
Doe en dien bruier Geert hebben ook al n knien en as dien moeke en ik der nait veur zörgen dan was t aarme baiske alaank omkommen.”
Moar ja luu als n poar van dij traauwe kinderogen joe aankieken dan wor je zo waik as botter, en dus ging ik mit de vraauw noar de daairenwinkel om n goldvis te hoalen.
Dou t den zowiet was kreeg Kloas Jan van ons op zien verjoardag n goldvis in n plestiek puutje en vanzulf hadden wie der ook nog n mooie komme bie doan.
Van zien bruier kreeg hai n puutje mit grind en n bakje vreten en opoe kwam snommerdoags nog aanzetten mit n beetje gruin en n pompke mit n staintje woar luchtbrobbeltjes van in t woater kwammen.
Hai was könenk te riek en elk en aine dij doags kwam dij mos ja zien goldvis bewondern. Ook haar hai al n noam veur t baistje bedocht. Hai hait Blub zee hai tegen zien vesite dij op knijen veur de komme laggen te loeren.
Moar ie begriepen t al, noarmoate de weken verstreken wuiren aander dingen weer belangrieker en wer de zörg veur de goldvis aal meer aan ons overloaten.
Doarom ston ik op n zundagmörgen de viskomme oet te bounen bie de geutstaine. Ik haar Blub mit t gruin even zolaank in n kommegie doan en ston mit rogge noar ons jong tou toun ik hom zeggen heurde “Wat roar he pa, Blub dut aal zien bek open en dicht”.
“Joa”, zee ik zunder mie om te draaien, “dat doun alle vizzen mienjong, den nemen ze n hap woater en joagen dat bie de kaiwen langs en doar hoalen ze den lucht oet”.
Noa dat e n zetje stil west haar zee Kloas Jan inains “Nou dut hai zien bek nait meer open en dicht”.
Dou ik mie omdraaide ston Kloas Jan mit de goldvis, dij ondertied t leven loaten haar, in haand. Ik zee “Most hom nait oet t woater hoalen jong”.
“Joa pa, mor in t woater kreeg hai ja gain oam”, zee t jong.
Zo zug je moar weer luu tegen kinderwieshaid is niks opwozzen.
Ik bin ja joaren toerbus sjeffeur west en ik ree in dij tied allerhande raiskes. Ik ging wel meerdoagse raaisen moaken moar ook wel dagtochtkes.
Maisttied den gongen wie de raiskes wel organisaaiern moar zo nou en din dee de raaisclub dat zulf.
Zo ook bie de raaisclub dij ik op moandagmörn ophoalen ging. Ik wis van gain toeten of bloazen en ik mos vroagen noar n zekere vraauw Kaaizer want dij zol alles regeln.
Dou ik dat naauwe stroatje indraaide zag ik ze al stoan het was n gemengd gezelschop van n man of 55.
Der wazzen wel wat jonge minsen bie moar mainsten wazzen toch wel ollechies.
Dou ik pekeerd haar en oetstapde kwam der al vot n struuse doame van n joar of zesteg aanboundern en dij begon al van vérn te belken noar mie van “Ik bin vraauw Kaaiser en ik regel t spul”.
Dou ze dichterbie kwam vuil mie op dat ze zuk nog nait schoren haar omreden zai haar oareg wat stoppels om de kinne, en ik docht nog ‘ik hoop toch dat ze mie nait aandoeken gaait’.
Ze gaf mie n haand zo groot as n kolenschop en kneep mien haile haand sikkom fien.
Zie keek mie nog n moal aan en keerde zich om noar t gezelschop.
Vooruit luu allemoal in de bus de ollen veurin en de jongen achterin belkte ze. Votdoadelk begonnen minsen as n stel dresseerde schoapen in de bus te marcheren.
Dou elk en ain n stee vonden haar kwam vraauw Kaaiser noar mie tou en zee .. “Goa mor eerst op stad aan”.
“Joa moar”, perbaaierde ik nog, “ik mout toch wel waiten woar ie noartou willen hor”.
Vraauw Kaaiser draaide zok langzoam noar mie tou om en keek mie ais meewoareg aan.
“Nou moust ais even goud noar mie luustern mien jong”, zee ze, en ik zag heur dikke spierballen gewoon dikker worden, “ik bin de raaislaaider en doe huift ons allint moar doar hén te brengen wat ik tegen die zeg.”
Ie maggen t leuven of nait moar t benaauwde zwait brak mie der bie oet en ik ging moar gaauw op mien plek dee de deuren dicht en draaide de weg op richten stad.
Dou we zon beetje haalverwege stad wazzen vernam ik inains dat bus n beetje begon te zuzooien ik keek in de binnenspaigel en joa hor doar kwam ze weer aan zetten.
Ze gong noast mie stoan en zee “wie goan noar Zandvoort aan de zee”.
“Oh”, zee k en perbaaierde nait aal noar heur board te kieken, “en wat goan wie doar doun den”.
“Joa, doe bist zeker nait hail snugger mien jong”, zee ze “moar, wie goan noar de zee, wie goan doar lekker op t straand oetwaaien”.
Om te veurkommen da’k weer de volle loag van heur kreeg vruig ik moar niks meer en ree rusteg de A7 of richten de Ofsloetdiek..
Dou wie vlak bie Hoarlem wazzen begon de bus weer te schommeln en ging mie de nekhoaren liekopstoan ik keek veurzichteg in de binnenspaigel en joa hor doar kwam t gevoarte weer aanzetten.
“As wie bie Pumerend binnen mien jong”, zee ze, “den moust t even tegen mie zeggen omreden doar wol ik mit elk en aine even n kop kovvie drinken”.
“Oh”, zee k mit n benepen stemmegie, “doar binnen wie al 55 kilometer veurbie heur”.
Zai keek mie aan of ze mie opvreten wol en belkte, “ik von ook al dast doe veuls te haard reest. Waist doe den n stee woar wie kovviedrinken kinnen?”
Vanzulf wos ik wel n mooi restaurantje en kregen de minsen nog n lekker kopke kovvie.
Om twaalf uur sekuur stonnen wie op t strand van Zandvoort.
Veural de ollechies wazzen der ook wel aan tou om even in de bainen te kommen. Vraauw Kaaiser dailde kedetjes en krinnebollechies oet dij zai mitnomen haar en elk en aine ston op t strand dij boudel op te eten, t was ja net n schoulraaiske.
Om ain uur wazzen minsen der sténzat van om dij schoemkoppen te bekieken en wollen ze weer wieder, benijd wat vraauw Kaaiser nog meer in t verschait haar.
Ze was nog drok aandeloop de leste kedetjes te verroppen dou ik heur vruig woar de raaise wieder nog noar tou gong, omreden t volk was der ja zat van.
“Oh joa”, zee vraauw Kaaiser n beetje van slag, “wie mouten om n uur of zeuven bie n restaurant weden in Azzen om te eten”.
Ik kreeg aal mien moud bienander en vruig n tikkel benaauwd “En wat goan wie de de haile middag wieder doun den vraauw Kaaiser?”
“Joa”, zee ze, “doar heb ik mie n beetje mit mishad mien jong, ik haar nait docht dat ze der al zo vlöt flaauw van wazzen. Ik heb nog genogt sìnten om t eten in Azzen te betoalen moar wieder hold t wel op, wie binnen ja gain rieke raaisclub”.
Ik zag dat vraauw Kaaiser aiglieks in zak en aask zat en der stoadegaan achter begon te kommen dat n raaise organisaaiern toch nog nait zo makkelk was as ze docht haar. Zai huil zuk tegen de aandern groot, moar ik kon aan heur kop zain as ze mie zo aankeek, dat ze der goud mit in de moage zat.
En inains kreeg ik den toch medelieden mit dij grode grieze vraauw dij zo heur best doan haar mor t nait hailemoal goud overzain kon.
Ik zee, “Ik zel ais kieken of ik nog wat veur joe regeln kin”, en pakde tillefoon.
Noa n kört gesprekje ruip ik minsen weer bie n kander in de bus, dou elk en aine zat gongen wie richten Aalsmeer, omreden ik doar bie de Joop van der Ende studio’s plek regeld haar bie Hans van der Tocht zien ‘Rad van Fortuun’.
Ze hadden doar in de studio’s aaltied verlet om klapvolk, t kosde den ook niks en minsen konnen twij opnoames mitmoaken. Ze mozzen allind even haard klappen as dat aangeven wuir en tussen de bedrieven deur kregen ze ook nog n kop vol kovvie mit n plak Indische keek.
Om vief uur haar ik de bus al weer veur de ingang stoan en zag ik de haile brut weer noar boeten kommen.
Ze wazzen zo blied as n stel kinder, dit was ja n haile ervoaren veur dij minsen woar ze nog joaren over proaten konnen.
Drôk proatend kwammen ze weer in de bus en dou gongen wie op Azzen aan, woar wie even lekker eten hebben.
Om haalf negen wazzen wie weer thoes en dou elk en ain oetstapde ston vraaw Kaaiser bie de deure mit n grode grijns op heur gezichte van elk en ain komplimentjes en scholderklopkes in ontvangst te nemen.
Ik luip nog ais even deur de bus hén om te kieken of der nog wat achterbleven was, dou ik weer boeten kwam wazzen de maisten al vot en vraauw Kaaiser kwam op mie of zetten.
“Doe hest mie red”, zee ze mit heur haarde stemgeluud, “zai vonden t aalmoal n hartstikke gesloagde dag en ik wil die doar nog hail stief veur bedanken”.
Zai stak heur grode haand oet en dou kwam woar ik de haile dag al baange veur west haar, zai doekde mie stief op baide wangen.
Dou ik doar weer dat naauwe stroatje oetdraaide haar ik n tevreden gevuil en twij brannende wangen…
Ik heb vraauw Kaaiser en heur raaisplougje nog voak n moal reden moar ze luit t organisaaiern wieder moar aan mie over.
Zoas ie waiten lu, ik bin ja joaren toerbussjeffeur west en oet dij tied komt dit verhoal.
t Was smörns om vaaier uur da’k tot bêrre oet mos, omreden vandoag mos ik ja mit n visploug op stap.
Ik kon kaalm aan doun, de minsen dij ik ophoalen mos wazzen nait zo wied van hoes.
Ik nam mien aigen hangelstok ook mit, aans zat ik doar ja de haile dag wat niks te doun en dat gaait vervelen.
Om vief uur, t was nog hartstikke duuster, ree ik t dörpke in woar de viskeluu bie de kroug al stonnen te wachten.
Ik haar dizze ploug al wel voaker mit had en kon al n stukofwat noamen. Zo haar je laange Geert van Delden dij gong altied mit zien noaber Eppie van Weerden, t was net n twijling.
Leutje Wietse van der Ploug regelde t spul, soamen mit zien rechterhaand Jan Geertsemoa, dij ree traauwens mit zien aigen auto en n karregie achter ons aan, de vis dij vongen wér ging den in dat karregie. Ik wol dij stinkerij ja nait in bus hebben.
En den haar je ook nog Flipke, hai wer zo nuimt omreden hai altied n petje op haar woar de klep liek van omhoog ston. Flipke haar n hendikep, hai was vrouger zaik west, hai haar polio had, en doarom kon Flipke sikkom nait lopen. Mor Flipke mog zo geern vissen, hai wer deur de andere leden holpen om in de bus te kommen en op zien visstek weer oet de bus te kommen.
Dou alle viskeraive onder in de bagagebakkken zat en t volk n stee vonnen haar, reden wie om twinteg noa vieve richten Vraislaand, doar in de buurt van Makkum zol de wedstried holden worden.
Veurin de bus haar ik n klaine koulkaast woar ik wat bier, vrisdrank en metworsten in liggen haar veur de verkoop.
Wietse van der Ploug kwam bie mie veurin zitten, “ik zel wel even om de koulkaaste denken”, zee hai, “zodat dij krengen wel allemoal betoalen. Hai zat nog mor goud en wel of de eerste kopers van drank en spijs kwammen der al aan lopen.
Ie maggen t rusteg van mie waiten, ik spij nait in n borreltje, mor om smörgens om haalf zesse al aan de bier te zitten zol nait in mien hazzens opkommen, k wer glad n beetje misselk bie t idee allaind al.
Mor, zoas mien voader altied al zee, handel is handel.
Dou ik bie Drachten ree zee Wietse, “koulkaaste is leeg hor en ze kriegen ook nait meer want aans zain ze straks nait meer wat ze in t wotter gooien”.
Om acht uur kwammen wie den op stee aan woar de wedstried holden wuir.
Dou ik de bus parkeerd haar wer eerst Flipke tou bus oet reten, hai bungelde tussn laange Geert van Delden en Eppie van Weerden in en op zo’n meter of vieve van de bus wer hai in de waale kwakt. “Nou redst die wel he Flipke”, zeden ze.
Dou wer der n fluitsignoal geven en de viskelu verspraaiden zok over de diek bie t knoal laangs.
Dou ik drok aan d’loop was de bus weer n beetje toonboar te moaken heurde ik Flipke roupen, “sjeffeur…”, heurde ik en gong moar ais kieken wat of hai wol. Ik zee, “wat is der Flipke?”. “Nou, ze hebben mie hier zo op de diek onder in de waale smeten mor ik mout mien visraive nog hebben, of denken ze misschain da’k de vizzen der mit blode hannen oet hoalen kin”.
t Was ja n koddeg gezichte, dat leutje kirreltje dij mie verontwoardegd vanonder zien pet vandoan aankeek, “mok die mor gain zörgen”, zee ik, “ik pak die spullen wel even oet bus”.
n Poar uur loater (ik haar even de binnenkaant van mien ogen bekeken) gong ik ais op inspeksieronde, der wuir hier en doar al wel oardeg vongen, dou ik den weer bie de bus in de buurt kwam gong ik bie Flipke in t gras zitten en zee, “hou liekt t Flipke hest al n bult vizzen?”.
“Ach waitje sjeffeur”, zee hai, “ik vin t allaank mooi da’k mit heur mit mag, t is ja prachteg hier aan t wotter, mor veul vizzen zel ik nait vangen, dit is gain goud stee en n aander stee zuiken kin ik ja nait”.
Ik besloot om zulf ook mor ais n pogen te woagen en gong daarteg meter wiederop vlak bie n sluuske zitten en begon te vizzen.
Nou bin ik gain echte viskeman, mor ik haar schienboar n goud stee vonden, ik trok de aine noa de aander vis tou t wotter oet.
Dou ik dat ongeveer n anderhaalf uur volholden haar was t inains doan mit mien geluk en begon ik boudel weer op te roemen, over goud n uur gong we weer op hoes aan.
In mien leefnet haar ik n beste pongel vis en luip der mit noar Flipke, om zain te loaten veur ik ze weer in t knoal gooide.
Tot mien verboazen lag Flipke stief te sloapen, hai vernam van de haile wereld niks meer. Stiekem keek ik ais even in zien leefnet en ik zag dat der ain voorntje en ain leutje snöttertje in zat, en veurdat ik der op verdocht was haar ik mien pongel vis al bie Flipke in t leefnet doan.
n Uur loater kwammen aal viskelu weer bie de bus en wer Flipke oet de waale plokt en alvast in de bus zet.
Aale raive wér weer opborgen onder in de bus en t vis gong in puten mit de noam van de viskeman der op in dat karregie om straks bie de kroug wogen te worden.
Weerom op t stee van vertrek gong ik altied nog even mit de kroug in veur n gehaktbaale en glas kola.
Dou aale vis wogen was en Wietse van der Ploeg aanlopen kwam mit n stok pepier woar de oetsloagen op stonnen, wér t doodstil in de kroug.
Wietse, dij geern proaten mog, kwam mit n hail verhoal over hou mooi of dat t west was en nuimde de daarde en twijde prieswinnoars op.
“Joa luu”, zee hai, “den kommen wie bie de eerste pries, en dat is Flipke mit t maiste gewicht aan vis”.
t Ainigste wat der nog heurt wuir was de haarde knal woarmit Flipke van de barkrukke ofdondere, doar haar hai ja noeit op rekend.
Dou Flipke weer n beetje biekommen op de krukke zat, zo bliede as n kind mit dij grode beker in de handen, zee hai tegen de kirrel achter de bar, “he knelis geef doe sjeffeur n ekstroa grode gehaktbaale op mien reken, hai hed ons weer n haile mooie dag geven”.
Mit n dikke gehaktbaale in t lief ree k weer noar hoes tou mit de opdracht om aankom joar weer mit de ploug op pad te goan. Mor meschien kin ik den beter mien hangelstokken thoes loaten.
Zoas ie waiten bin ik ja joaren toerbus-sjeffeur west, oet dij tied komt dit verhoal.
Dou tillefoon ging docht ik doar gaait mien vrije week en ik haar weer ais geliek. Aan de aander kaant van de liene was mien boas, “joa”, zee hai, “Ik wait dast doe vrij bist aander week, moar ik heb nog een dagritje dinsdag en dien kollegoa duuft der nait op aan.
t Gaait om 45 man van de motorklup en dij willen even noar Louwersoog brocht worden, ze goan zeevizzen”. “En”, zee hai “ik geef die viefteg gulden ekstroa omdat het dien vrije dag was”.
“Nou”, zee ik, “as t allain moar even hénbrengen en snommerdoags weer ophoalen is den wil ik dat wel even doun”.
“Mooi”, zee mien boas, “moust om acht uur bie heur kluphoes wezen”.
Dij dinsdag ree ik noar Stad woar ik dat motorklupke ophoalen mos, t was mooi zunneg weer en n groad of twijenntwinteg, mooi viskeweer dus.
Dou ik de stroat inree woar t klubhoes was huf ik nait te zuiken, omreden ik zag op oafstand al n haile bult motorfietsen stoan.
Dou ik bus pakeerd haar zag ik n braide kirrel aankommen mit n leren veske aan en abmoal tatoeages op zien aarms.
“Moi”, zee hai, “ik bin Haarm, mouten ie ons noar Louwersoog brengen?”.
Achter hom verschenen nog n stôk of tiene dij der net zo oetzaggen en ze druigen aalmoal n kratje bier.
t Benaauwde swait brak mie oet, mor ik zee zo stoens meugelk, “Joa dat is leufk wel de bedoulen”.
k Haar t nog mor net mien mond oet of ze begonnen al dat bier in de bus te slepen.
n Stief ketaaierke loater wazzen wie onnerwegens noar Louwersoog, en veurdat wie tou Stad oetwazzen haar ik de biersputters al van de roeten oflopen.
Dou wie in Louwersoog wazzen en elk en aine der oet was vruig ik aan Haarm hou loat ik ze weer ophoalen mos.
“Ophoalen?” zee hai, en keek mie ongeleuveg aan, “ophoaln? Welnee kirrel doe gaist mit op dij boat en doe gaist ook vizzen.
Ik keek hom mit open bek aan en zee mit n benauwdde stem, “Mor doar haar ik nait op rekend, ik heb gain eten bie mie en ook gain sinten om n hangelstok te huren”.
Moakt niks oet zee Haarm dat regeln wie abmoal veur die.
Ze wollen van gain nee heuren en oetendelk heb ik den mor tougeven.
Mit mien mobieltje heb ik den moar even noar hoes beld om de vraauw te vertellen da’k vot nog nait thoes was, en dou ik de bus votzet haar bin ik mor aan boord van die visboat goan.
Dou wie zo’n beetje n haalf uur op dij rötboot tegen de golven inklötst wazzen en ik mit n beroerde pokkel alvast n stee aan t oetzuiken was woar ik spijen kon, kwam der n iel kirreltje op mie of.
Hai haar n komme snert met n glaske berenburg bie zok, “Hier zee hai, de schipper von dast der mor beroerd bie stonds, eerst de snert opeten en den de berenburg der achteraan den bist der zo weer bie”.
Ik keek hom ais aan en vruig mie of of dij kirrel wel goud bie de kop was, dij vedde troep ook nog opeten?
Ik docht ‘as toe die omdraaist vriend flikker ik dij troep met kom en aal overboord’.
Ik wachde tot hai weer votgoan zol, mor hai bleef stoan en zee, “Ik blief bie die tot alles op is duufst het aans meschain wel vot te gooien”.
Dus wurgde ik dij haile brut mor gaauw noar binnen en smeet de berenburg der achteraan.
Tevreden ging t iele kirreltje weer vot, ik kon hom wel schaiten…, mor vrumdgenog was ik even loater wel van mien beroerde pokkel of.
Dou ik docht dat we al zo’n beetje in Austroalie wazzen bleef t schip inains stil liggen en heurde ik de kaptain bulken dat wie mekrelen vonnen haren.
Vot wuiren der hangelstokken oetdaild en kregen wie aalmoal n specievat van n kirrel dij ook bie t schip heurde.
Ik nuimde hom in gedachten ‘klötje’, omreden hai haar zo’n dom zeemansklótje op kop.
“Dat is om aal dij vizzen in te doun”, zee klötje, “en ie mouten vot de daarms der oethoalen aans binnen ze verröt veur wie weer aan waale binnen”.
Bek vuil mie aan navvel tou open en ik vruig mie of woar ik wel nait aan begonnen was.
Dou ik om mie tou keek zag ik dat aale motorrieders al drok aan t vizzen wazzen en ik haar de boudel allend nog moar in toeze zitten.
Ik zag mie der n gat mit in de kop en besloot om der mor mit oet te schaaiden. Ik haar ja toch al gain zin.
Inains heurde ik achter mie n swoare stem vroagen, “Wat nou mienjong hest boudel in toeze zitten?”.
Ik keek achterom en zag n beere van kirrel stoan. “Joa”, zee k, “t gaait nait zoals ik wil.
“Wacht mor”, zee de beere, “ik help die wel even”.
En veur dat ik der op verdocht was haar hai mit dij grode kolenschoppen de boudel weer veur n kander moakt.
“Nou kist de liene zo overboord zakken loaten”, zee de beere.
“Oh”, zee k, “mouten der den gain wurms of moaren aan?”.
“Nee hor, de vizzen bieten in alles wat beweegt”, zee de beere.
Ik luit de liene zakken en zag oet mien ooghouken dat de beere n knipmes oet buutse huil.
“Wat moust doar den mit?”, zee ik.
“Nou”, zee de beere, “ik docht as doe de vizzen nou vangst, hoal ik ze van de liene of en hoal de daarms der oet en den dailen wie de vis op t end.”
“Goud”, zee ik, “dat doun we”.
Nou luu, ik zel joe de details van t vizzen bespoaren, mor noa omenbie n uur ston ik met n poar lamme poten noar n speciebak te kieken dij aan de raande tou vol zat mit mekrelen.
Klötje nam de hangelstokken weer in en dailde voelnisputen oet woar de vis weer in kon.
Mien vismoatje begon onze speciebak leeg te tellen, dou hai kloar was haren wie ieders vatteg mekrelen in ons puude zitten.
Weerom aan de waale haren je de meugelkhaid om joen vrizze vis om te ruilen veur rookte eksemploaren. Veur elke tien vrizzen kreeg je vief rookten weerom, en dus ging ik oetendelk mit twintig rookte mekrelen op hoes aan.
Dou wie weer bie t kluphoes in Stad aankwammen, stonk mien bus aldernoast noar vis en dou ik de deur open dee luip mie t bier der veur oet, de gedienen hongen schaif en der laggen overaal lege vlezzen.
Ik luit de deuren mor open stoan, om de stank der oet te loaten, en gong mit noar binnen om of te reken.
Binnen ston kovvie kloar en stoetjes en ik kwam nait eerder vot of ik mos eerst eten en dronken hebben.
t Was ondertied vief uur en ik zee, “Ik goa der vandeur luu”. Ik mos de bus ja nog opreddern veur de volgende raais.
Dou ik bie de bus kwam kon ik mien ogen nait geleuven, intied dat ik zat te eten en te drinken haren de vraauwluu de bus van veur noar achter schoonmoakt vlouer vaaild en roamkes zeemt.
Dou ik votree zag ik dat Haarm en mien grode vismoat mie oet stonnen te zwaaien, mit n braide grijns zwaaide ik weerom en docht ik goa aankom joar mit plezaaier weer mit joe op stap.
In tied dat Suntnikloas nog gewoon holden wér en nait verdrongen draaigde te worden deur kerstdoagen, was je altied n week van teveurn al nait recht meer op glee.
Ik wait nog wel dou ik n joar of zesse was, in 1964 was dat, der n haile boudel van mokt wer.
t Luip joe zon beetje glad van daarms as je der aan dochten wat dij ôlle kerel mit dij swaarde knechten van hom aalmoal van joe oaf wussen.
Je huilden der noeit gain reken mit deur t joar hén, mor as hai op zien boot zat en onderwegens was noar ons laand den begon je toch het oflopen joar even weer deur joen gedachten te hoalen.
Zol de Goudhailegman waiten dat ik bie de worsten zeten haar dij mien ollen aan de wieme hangen haren. Of dat ik de wekvlezze met peren lös trokken haar dij ons moeke hén zet haar om of te koulen, zodat wie ze den mor opeten mozzen, aans gongen ze kepot ja.
En… en zol hai ook waiten dat ik dat dubbeltje dij ik mit kreeg noar zundagschoule nait in t kerkbuultje dee moar der zuitholt veur kochde.
t Benaauwde swait brak mie oet en ik was ja doodsbenaauwd da’k mit mos in Swaarde Pait zien zak.
Doarom begon ik al op tied mit de schoune bie de kaggel te zetten en ik was nait zuneg mit de worrels en t heu veur t peerd.
Ook bélkte ik aan ain stuk deur Suntnikloas verskes, om de ôlle man moar zo mild meugelk te stemmen.
Loater dou mien aigen kinder bie de schösstaine ston te bélken heb ik wel ais docht, mien ôllen mouten zuch ja wel de buutse oetlaagt hebben.
En as den de grode dag aanbroken was en ik mit swait in mien handjes ston te wachten op schoule tot Suntnikloas mien noam nuimde en ik mit trillende stem Suntnikloas kapoentje zong… den was ik toch weer verboasd dat hai mit gain woord over mien wandoaden repde, nait over de worst, nait over de peertjes, loat stoan over dat dubbeltje, naargens over.
Hai haar t allaint over schoule en dat de juvvraauw von da’k wel goud mien best dee, mor dat t wel n klain beetje beter kon.
En den dat kedootje, mooi inpakt in pepier mit mien noam der op en dikke haand vol peperneuten van Swaarde Pait.
Ik wait nait welk gevuil den veurop ston, bliedschop of opluchten, mor t was baide n goud gevuil wait ik nog wel.
En as je den thoes kwammen en pa zee, “zo mienjong, doe hest zeker n puutje zolt kregen”, kon je vol trots joen kleurboukje zain loaten dij in t pakje zat dij je kregen haren, en den ging je op pa zien knij zitten en zeden, “… nee hor, haildal nait, hai von da’k goud mien best dee op schoule en da’k n laif jonkje was”.
En pa? Nou pa dij gnivvelde den moar wat.
t Lopt nou weer tegen Suntnikloas, mor ik denk as ik den om mie hén kiek en zai dat der al weer volop kerstbalen enzo in de winkels liggen dat wie ons kinder tegenwoordeg te kört doun en de ôlle tradities mit mekoar om zaip helpen. En dat vin k doodzunde.
t Was maaimoand en den kommen bie mie altied de toenkriebels, dus dou ik op n moandag vrij was besloot ik dat ik mor ais in toen aan loop mos.
De heege mos knipt worden, t gras maait, de bloumen schovveld, der was genog te doun.
Mien olste zeun Kloas Jan was noar schoule en de klainste, ons Geert, haar klompkes al aan want hai mos mie mit helpen in toen.
Dat was mien vraauw geern goud want den kon zai mooi wat aan heur hoesholden doun, omreden mit zo’n handbindertje as ons Geert kwam dat der sums nait zo goud van.
Dou ik de heeg aan t knippen was ging leutje mit n bladhaark, dij groter was den homzulf, t òfval bie n kander haarken, dat dee hai mit zoveul plezaaier dat ik de heegebloaden over de haile toene verspraaid haar.
‘Och’, docht ik, ‘vot ook mor, kin hai ook gain kaddekwoad oet hoalen’.
Om n uur of tiene ruip de vraauw ons te kovviedrinken wie ging der ais rusteg bie op t bankje in de zunne zitten.
“Oh joa”, zee de vraauw, “ik goa zo nog even noar t dórp veur wat bosschoppen en ik zag dat dij kweker aan Kerkstroade blomkes in de aanbaiden het, zel ik die doar even wat van mitnemen? Bist ja zo nuver aan d’loop, den kinst ze vot even poten”.
Ik was t ja hailndaal mit heur ains, den haren wie alvast wat kleur in toene.
Dou zai n poar uur loater weer bie hoes kwam haar ik toene zo wied kloar.
Ik heurde auto op oprit en eerste dij om houk van t hoes kwam was mien schoonmoeke.
“Verrek”, zee ik tegen mien vraauw, “haren ze dij vogelverschrikker ook in de aanbaiden?”
t Olske greep vot n kloede zaand en smeet mie dat noar de kop.
“Kom doe vandoag moar ais bie mie in de buurt”, zee ze, “den zel ik die nog ais kraaien loaten”.
Och, ik kon goud mit mien schoonmoeke opschaiten en dat ploagen over en weer dat heurde der bie.
Dou Geert opoe in de smiezen kreeg runde hai heur in de muide, as Opoe kwam den kwam der maistied ook slikkerij mit.
En zo was t, dou Opoe kloar was mit smokken kwam der vot al n lollie oet heur buutse.
“Blomkes stoan in de kaddebak van auto”, zee de vraauw.
“Mooi”, zee ik, “den hoal ik ze der votdoalek even oet”.
Dou ik kloar was mit sjaauwen haar ik vaaier kiskes mit bloumkes achter t hoes stoan, der wazzen Goldjebloumen, Vlaitege Lieskes, Megrieten en Tudeletoanen, de aine bluide nog mooier den de aander.
Ik ging op mien knijen bie de border liggen en begon de blomkes te poten.
Geert, dij zuch inain weer herinnerde dat hai mie aan t helpen was, langde mie de bloumkes aan.
Dat gong hom meroakel of, iederbod as ik n gatje in grond stoken haar ston hai al weer noast mie met n bloumke.
Ik was al n mooi zet aan t poten west en stoadegaan mos t wel ais n moal doan wezen dochtik, mor nee Geert bleef moar bloumkes aanslepen.
Dou ik ais achterom keek ston der gain bloum in toene, wat was nou t geval, iederbod dat ik n bloumke poot haar trok Geert hom der weer oet en langde hom mie weer tou ik poote hom weer Geert trok hom der weer oet en langde hom weer tou en zo wazzen wie al n zetje aan d’loop.
Doar ston hai, mien zeun Geert, drij joar old, swaart om kop van t zaand, toenboksempie aan, klompkes der onder, petje op kop, Goldjebloum in haand, braaid laachend, mit koeltjes in de wangen.
“Kom hier”, zee k, “den krigst n dikke knövvel en begunnen wie hier vannijs te poten, mor nou most iederbod n bloumke oet ain van dij kiskes hoalen”.
Ik zit nou achter mien kompjoeter, ik haar olle foto’s inskend en dou ik dij foto van ons Geert zag mit dij Goldjebloum in haand kwam dit verhoal weer boven.
Geert is nou twinteg en zien pa mithelpn in toene is der allaank nait meer bie mor dij gutege streken het hai nog altied en dij koeltjes in de wangen ook.
Zundagmörgen: ik zit mit n spannend bouk, n lekker kop kovvie en n plak kouk op de baank in koamer.
Leutje Geert hed vannacht bie Opoe sloapen dus dij is der nait, Kloas Jan de oldste zit aan de grode toavel mit legoblokjes te speulen, t is n rustige zundag.
In de verte heur ik mien vraauw in de keuken stommeln, ze is drôk mit eten aan loop.
Inainen heur ik heur schelden, “Woar kommen dij krengen wel nait vot, het stikt der ja van”.
Even loater stait ze bie mie. “Dou der ais wat aan”, zegt ze, “ik wor der ja stoapelgek van t stikt van de mieghommels in keuken”.
Ik dou net of ik heur nait heur, ik bin ja mit n spannend bouk bezig en heb dus gain tied om achter mieghommels aan te joagen.
Dat begunt heur vanzulf te vervelen en ze riet t bouk tou mien handen oet en klapd hom dicht.
“Wat dust nou den”, zeg ik, “nou wait ik nait meer woar ik bin”.
“Kin mie niks schelen”, zegt ze, “ik kom om in de mieghommels in keuken en nou moust der wat aan doun, aans krigst gain eten vandoage”.
Mit n daipe zucht kom ik overende, omreden mien grode hobby is eten mouten ie waiten, ik noar keuken.
Kloas Jan mien olste zeun von t abmoal wel spektoakel en komt achter mie aan. “Ik zel joe wel even helpen hor pa”, zegt hai.
“Nou doar zel ik ja blied mit wezen mien jong”, zeg ik.
As ik in keuken kom mout ik mien vraauw wel geliek geven, der lopen de wereld van dij grode swaarde mieghomels over t aanrecht hén.
Ik griep n swienhontje tot geutgat oet en begun doarmit de mieghommels dood te haauwen, mor dat is ja gain doun der binnen te veul.
Ik kiek ais noar mien zeun en zeg, “.. wie mouten dat ja anders aanpakken zo het t gain zin. Wie mouten eerst ais even kieken woar ze votkommen”.
Kloas Jan legt zien handjes op t aanrecht en legt doar zien kinne op hai ken t net òfrekken.
“Joa, ik zai t al”, zegt jong, “doar achter t kovviezetapperoat, doar zit n goatje woar ze deurkroepen”.
Ik kiek ook ais en werempel hai het geliek de mieghommels kommen in t gelid deur dat goatje hën lopen, regelrecht op de sukerpot of, griepen n krummel suker en marsjeren weerom deur t zulfde goatje.
‘Nou den binnen wie al weer n stapke wieder’, denk ik.
“Komop mien kerel”, zeg ik tegen mien zeun, “den goan wie ais even boeten kieken”.
Onder t keukenglas staait n bankje woar je even lekker in de zunne zitten kinnen, as wie dat bankje verschoeven zain wie abmoal zaand op tegels liggen en de wereld mieghommels, t is ja n drokte van jewelste.
“Kiek pa”, zegt Kloas Jan, “der binnen ook ja mieghommels mit vleugels”.
As ik op knijen lig zai ik ze ook, vlaigende mieghommels.
“Waist wat opoe altied zee mienjong? Dat binnen de jonges en wichter mieghommel dij nait langer thoes wonen willen, met dij vleugels vlaigen ze oet om op zich zulm te wonen”.
As wie omhoog kieken zain wie vot onder t kezien n goatje woar de mieghommelds deurhén kroepen.
“Doar goan ze deur”, zeg ik, “as wie dat nou dichtmoaken den kinnen ze nait meer onderdak kommen”.
Ik heb in schuur nog n klain krummeltje stopvaarve en soamen mit mien zeun stop ik dat goatje dicht.
“Zo”, zeg ik, “nou nog n poar kedels kokend woater der overhën en wie binnen kloar”.
As wie weer in keuken kommen is der gain mieghommel meer te zain.
“Mooi”, zegt de vraauw, “doar binnen wie weer van verschoond, goa nou moar in de koamer zitten en lees wieder in dien bouk den breng ik joe zo n kop kovvie, dat hebben ie wel verdaind.
Mit n daipe zucht loat ik mie weer op de baanke valen en pak mien bouk om de bladziede te zuiken woar ik mit aan t lezen was, noast mie loat Kloas Jan zuch ook mit n daipe zucht op baanke vaalen en griept Donald Duck van toavel of.
“Wat hebben wie t al weer drôk had hé, of nait pa?”
Ik striek hom ais n moal over zien krullen hén en zeg “As doe mie nait holpen haast was ik nog lang nait kloar west”.
Mit n braide grijns begunt hai in zien bladje te lezen.
Ik heb ja joaren op toerbus reden, oet dij tied komt dit verhoal.
t Was dinsdag acht uur smörgens dou ik euliestok oet carter trok om zo t paail te kontroleren.
Over n haalf uur mos ik bie t postketoor wezen om de eerste minsen op te pikken veur n dagtripke noar Duutslaand.
t Was zo’n raaiske noar Oldenburg met n kovvietoavel en smiddags eten en nog wat tied om rond te sjaauwen.
Tiedens dij kovvietoavel kregen de minsen den n verkoopdemonstroatsie, omreden dij firmoa betuil den de helfte van de raais mit, zai wollen den ook wel wat verkopen vanzulf.
Ik muik alvast de bus aan loop den kon hai vast waarm worden, in n kolle bus is ja nait lekker, en muik vast de pepieren in orde.
Om twinteg over ging ik den moar op pad, k haar der nait zoveul zin in, dit soort raaiskes von ik nait zo mooi om te doun.
Pasagiers wazzen over t algemain ollegies dij op dizze menaaier der nog ais betoalboar oet konnen.
Moar dij bie die verkoopdemonstroatsie deur gladde proaters veul geld oet de buutse klopt wuir.
De eerste instappers wazzen veur mie nait onbekend, ik haar ze al veul voaker mit had. t Wazzen Berrus en Oafke Stainhoes.
Moi sjeffeur zee Berrus wie goan mor ais weer n moal mit, mien Oafke zit al weken te soezen.
Hai haar t nog mor net oet de mond of hai kreeg van zien vraauw n beste klap mit tazze op zien pet.
Niks van leuven sjeffeur hor, zee ze, hai vind dij raaiskes zulm moar al te mooi.
Ze betuilen heur 35 gulden en gongen zitten zodat ook de andere minsen instappen konden.
Van t postketoor ging ik nog n aantal aandere steden bielangs en stoadegaan kreeg ik de bus oardeg schier vol.
Dou in Scheemde de leste minsen instapt wazzen ging ik de grode weg op richting Nij Schanze en den Duutslaand.
Dou ik bie de oafslag Leer de autoboane e22 opdraaide kwam Vraauw Stainhoes even n zetje bie mie veurin zitten.
Sjeffeur, zee ze, mag ik wel n zetje op dat klapstoultje zitten, den heb ik ja zo’n mooi oetzicht deur dij grode veurroet.
Netuurlek, zee ik, den heb ik ook ja nog n beetje aansproak.
Vot begon ze mie haile verhoalen te vertellen over heur zeun dij directeur was bie n grode febriek, over heur klainkinder dij t apmoal zo goud deden op schoule, en over heur dochter dij emigreerd was noar Austrolie.
Joa, zee ze, doar hebben Berrus en ik t wel hail stoer mit sjeffeur want ik heb heur al in gain vieftien joar meer zain.
Hou komt dat den, vruig ik, je binnen mit t vlaigtuug ja zo aan de aandere kaant van de wereld.
Joa, zee vraauw Stainhoes, moar waist doe wel wat dat kost mienjong, dat kinnen wie ja nait betoalen.
Intied dat ik zo mit Oafke aan t keuveln was zag ik aan de kaande van de autoboan n groot bord verschienen mit de oafslag noar Westerstede en dat was ja t stadje woar wie de kovvietoavel en verkoopdemonstroatsie haren. Ik draaide of en ging mit n sierleke boog pakeerploats op, intied haar ik mikrofoon grepen en vertelde de luu achterin dat wie kovvie drinken gingen.
Bie t oetstappen zee Berres Stainhoes: Hou loat goan wie den weer wieder mienjong ?
Oh, zee ik en keek op t hollozie, over n zes ketaaier vertrekken wie weer, aans holden joe gain tied genog over in Oldenburg om te winkeln.
Dou ik de bus weg zet haar en even de leunens liekop zet haar, gong ik ook onderdak, ik haar ook wel zin in kovvie.
Bie binnkomst was de demonstroatsie al drok aan loop en de verkopers wazzen al drok bezeg de eerste bestellens te noteren.
Dizze raais haarn ze pannen en potten te koop en onderbérn mit echte tekselse schoapewol der op. Dij schoapewol zee de verkoper net, is overaal goud veur, veur ekzeem en veur remetiek en oksterogen, tis ja net Hoarlemmereulie docht ik.
En, zee ik tegen Berrus, hemmen ie al wat kocht Stainhoes ?
Nee jong bist maal in de hoed, ik loat mie hier gain poot oetdraaien hor, met dij flaauwekul huiven ze bie mie nait aankommen.
Dou t oflopen was ging de raais wieder noar Oldenburg.
In Oldenburg was k ais even op n teraske zitten goan mit n dikke ijssorbert, t was aibels mooi weer worden en ik keek mit veul plezaaier noar aal dij minsen dij bie mie langs perdaaiern.
Dikke kirrels en vraauwluu, summige zo moager as n panlat, jonge wichter met körde rokjes en poars hoar, snakkege jonges mit n grode kamme op kop. Der kwam van alles langs.
Dou ik dij sorbert in t lief haar besloot ik om moar ais even de Pferdemarkt of te lopen. Dizze stroat was veuraal bekend om zien wedketoor veur t peerdjerennen.
Dou ik zowat bie dat ketoor was zag ik inains Stainhoes noar boeten kommen, dou hai mie aankommen zag kwam hai geliek op mie of zetten en begon van vér al te roupen. k Heb wonnen ruip hai, ik heb wonnen sjeffeur.
Ik bleef stoan om op hom te wachten. Wat main ie den Stainhoes, zee ik, wat hebben ie wonnen den.
Tiendoezend maark heb ik wonnen ik stoa te trillen op mien bainen, t lopt mie sikkom dun deur de boksem, zee hai mit troanen in ogen. Och wat zel mien Oafke blied wezen, zee hai, nou kinnen wie noar Austrolie tou, noar t wicht.
Wie goan eerst moar ais even op dat bankje zitten zee ik, den kinnen joe even bie joen positieven kommen, ie trillen ja as n ruske man.
Dou wie zatten greep Stainhoes in zien buutse en huil doar n poar handen vol biljetten oet, dij hai mie in de handen dròkde.
Wils doe dat wel even veur mie opbaargen sjeffeur?, zee hai, ik vuil mie der nait mit vertraauwd ik bin doodsbenauwd dat ik t verlais.
Ik beloofde hom dat ik der goud op pazen zol en in de buskluus doun zol.
Wils dat asjeblieft votdoadelk doun, zee hai, den blief ik nog even zitten om bie te kommen.
Ik luip vot noar de bus, dou ik op sjeffeursstoule zat bin ik aan t tellen goan en werempel t was tiendoezend maark.
In dij tied was dat zo’n beetje twaalfdoezend gulden n beste smak geld dus.
Ik dee de kluus open en stopte de sìnten der mor gaauw in.
Dou ik weer bie Stainhoes op t bankje zat en verteld haar dat de sìnten in de kluus zaten, moande ik hom ais te vertellen wat der nou goande was.
Och, zee hai, tis nait zo biezunder Oafke dij is noar zo’n winkel goan mit klaaier en doar haar ik ja haildaal gain zin in.
Doarom bin ik oet nijschiereghaid in dij peerdeboudel goan.
Dou ik onderdak was kreeg ik vot n pepier in de handen drôkt en dij kirrel zee ‘kleig geets loos ivulln die papiere’ ik vulde moarzo wat in over n koppel peerden en gaf hom terug. ‘Teen mark biete’ zee dij Duutser, ik docht verrek mout ik der ook nog veur betoalen, nou ja vot den ook mor en betuil tien maark.
En veur dat ik der aiglieks goud op verdocht was kwam dij kirrel der weer aan zetten en bulkte ‘sie haben gewonnen’ en hai drôkte mie de sìntn in handen en dou ik weer boeten kwam zag ik die lopen en de rest waist ja.
Nog haildaal ontredderd keek hai mie aan, ik kin t ja nait vatten, zee hai nog n moal, tis ja nait te leuven, wat n mazzel.
Ik zee, kom, t word stoadegaan tied om noar de bus en weer op hoes aan te goan, wie luipen noar de bus.
Och, waist sjeffeur, zee Berrus, zeg nog noar niks teegn Oafke ast wilst, dat kin ik beter doun as wie weer bie hoes binnen.
Ie hebben geliek, zee ik, dat is wies.
Dou wie weerom wazzen op t oetgangspunt stapten Oafke en Berrus as leste oet.
Ik heb nog wat veur joe Stainhoes, zee ik, intied haar ik de sìntn in n kefört doan, asjeblieft.
Bedankt mienjong veur de hulp, zee hai en soamen mit Oafke zag ik hom weglopen.
Drijmoand loater zag ik in n ploatselk bladje n overliedensadvertentsie stoan van Oafke Stainhoes, ze was achtenzeumenteg joar worden. Onderaan t bericht ston:
Aafke uit Australie dankbaar dat mijn moeder nog hier is geweest na vijftien jaar.
Ik docht ‘Wat een mazzel’.
“Ik goa noar Opoe hur”, bulkte ik.
“Oetkieken hé”, zee moeke, en neem dizze stoet vot mor even mit den kin Opoe ja weer n zetje veuroet.
Hinkeld gong ik mit mien klomkes aan richten toren, doar woonde opoe liek tegenover.
Wie nuimden heur den ook altied Opoe Toren.
Mien Opa was in dij tied al overleden en doarom von opoe t altied hail gezellig as wie ais langs kwamen.
Dou ik de achterdeure in gong klingelde de belle, Opoe haar zo’n belle op n veere zitten, as je deure den opendeden den klingelde dat en den kon Opoe heuren dat der aine aankwam.
“Ik bin t mor Opoe”, zee ik en ik luit mie op n stoule ploffen.
Opoe ston bie t aanrecht en dee net moalen kovviebonen in de kovviepot, dou kreeg ze kedel van t petreuliestel òf en goot t kokende woater der bie.
“Most nog even geduld hebben”, zee ze, “of wolst gain kovvie, hest laiver ranja zeker”.
Ik nikde en opoe schonk mie n beker ranja in.
“Ik wol net n beschuut mit eerbaaien eten”, zee ze, “wilst doe ook aine?”.
“Wel twij”, zee ik, “dij binnen ja lekker”.
“Nou”, zee Opoe en greep een gemeleren bakje van t aanrecht òf, “den goan ik alvast botter op de beschuten smeren en den gaaist doe even eerbaaien plukken”.
Geheurzoam ging ik in toene, Opoe haar n toene mit veuraal veul fruit der in en ik kon t nait loaten om ook even n poar frambozen en kruudhoorns te eten ik kwam der ja toch langes.
Achter in toene stonden de eerbaaien om t eerbaaienveldje tou haar Opoe goldjebloumen poot, den bleef t ongedaaierte vot zee ze, dij vonden de goldjebloumen stinken.
Ik luit mie op de knijen zakken en rook ais aan n goldjebloum, ‘joa’ docht ik, ‘doar hebben ze geliek aan, ze stinken ook, bah vies hor’.
Ik keek noar de eerbaaien en zag vot al een poar dikke jonges zitten ze glommem der over en wassen vuurrood. Ik plukde der aine en dee hom in mien mond oh man wat was dij lekker. Iederbod dat ik ain in t bakje dee ging der ook aine in mien mond.
Dou t bakje vol was ging ik weer in hoes.
“Kiek”, zee ik en zette t bakje vol met eerbaaien op toavel.
Opoe keek mie ais aan en zette mie n dreuge beschuut veur.
“Kiek”, zee ze, “doe hest de eerbaaien al had, nou kist beschuut der ja achteraan eten”.
Ik keek heur mit grode ogen aan en zee “Ik heb gain eerbaaien had hor Opoe?”.
“Dat is ja singelier mienjong”, zee ze, “wat is den dat rooie spul om dien mond tou”.
Ik kreeg t inains waarm en n kop as n bolle, “Nou”, zee ik, “ik haar nog n haaile dikke plukt en dij wol nait meer in t bakje en dou heb ik hom mor opeten”.
Opoe gnivvelde ais noar mie en drukde mit n vörk eerbaaien plat op mien beschuutje, streude der n beetje sukker op en zee, “Nou in dat geval krigst nog aine”.
“Oh joa”, zee Opoe, “wilst doe mie dammee ook nog even n krop andievie oet toene hoalen en denk der om nait weer bie de eerbaaien zitten”.
As ik nou eerbaaien eet, van dij haile dikken opkweekt in kassen, den mout ik nog wel ais denken aan mien Opoe heur eerbaaien, wazzen toch veul lekkerder.
Gewoon n deurdeweekse dag, de vraauw was om boodschop en ik was in toene zitten goan mit n boukje, t was ja mien eerste vekaansiedag.
t Was aibels mooi weer de zunne scheen en achter in toene bie de volliere op de raand van t gras doar hebben wie zo’n schommelbankje stoan, mooi in schaare van n vlinderstroek.
Dij vlinderstroek ston volop in blui, van dij dikke poarse pluumen zaten der aan en op dij dikke pluumen zaten de wereld mooie vlinders, paauwogen en koolwitjes mor ook n sitrounvlinder en de grode en klaine vos n prachteg gezicht.
Ik was zo in de weer mit al dij prachtige netuur dat ik mien boukje al vergeten was, as je stil zitten bleven den kwam der aal meer leven om joe tou.
Op toenpad was n kollonne mieghommels aan loop n dikke wurm te verslepen, aindracht moakt macht zee mien voar altied en dat luiten dij klaine daaiertjes even dudelk zain. Mit man en macht wuir de wurm versleept en werempel ze kregen t nog veurmekander ook.
Wieder achter in toene was n grode bloumborder in de loop van tied haren wie doar van allerhande vaste planten verzoameld en doar wassen n haile bult zummerbluiers bie.
Hortentia’s in t gruin en mit n geel raandje en mooie poarse bloumkes der in. Doarnoast net n beetje op houk staait n Joeka, der ston n bloumstengel mit mooie widde kelkjes van wel n meter hoog.
Wieder noar links stonden wel vief verschillende kleuren floxen, n poar hommels vlogen as dikke helikopters van de aine noar de andere bloum en deden zoch tegoud aan de hunneg.
En den aan de linkerkaande vlak bie de heege haar ik nog n poar klinkertjes liggen, dij wassen liggenbleven dou ik dat stroatje legt haar.
Om dij klinkertjes tou lagen de wereld lege slak hoeskes, ik haar mie al wel ais oafvroagt woar dij wel nait aalmoal vot kommen wassen..
Nou, t antwoord wuir mie aanlangt hor, n liester, mooi broen op de rogge en licht spikkeld onder t lief, kwam der aanvlogen. In zien snoavel haar hai n hoeskeslak, bie de klinkertjes dee hai de kop schaif en sluig mit dat slakje tegen de klinkertjes.
Dou schoot mie in t zin dat dat verschiensel in de volksmond n liestersmidse haitte. Doarbie broekt de liester n stain as aambeeld en slagt doar de slakjes op kepot. As t hoeske den stôkkend is eet hai hom op en ligt der weer n leeg slakhoeske bie. Ik besloot dat dij staintjes der liggen bleven.
n Koppel muskes schoten aingoal oet de heege, kwammen even loater weerom mit takjes en mos in de snoavel, en doken der weer in.
Dij binnen wizze aan t nusseln docht ik, k zal t stee ais n beetje in de goaten holden want n nuske jonge vogeltjes is ja n aibels mooi gezicht.
Ik mos dinken aan mien bruier dij mit de karevan noar de zuudkust van Frankriek was. t Was der glendehait en hai zat klem tussen de aander vekaansiegangers op n volpakt straand, ik mos der even nait aan dinken, den zat ik toch laiver in mien toene.
De hond (ie mouten waiten ik heb n haile grode bouvier) dee inains de kop omhoog, keek noar de achterdeure en gromde wat.
Hai haar t goud heurd, de vraauw was intied weer thoeskommen, even loater kwam ze der al aanlopen, in loop weg haar ze twij koppen kovvie mitnomen en ze luit zoch noast mie op t schommelbaankje vaaln.
“En”, zee zai, “hest dien boukje al oet?”
“Och”, zee ik, “heb der nog gain letter van lezen omreden dat ik t hartstikke drok haar mit ommietou kieken”.
Ze keek mie ais aan of ik meschien nait haildaal zuver was en zee, “Bist dunkt mie echt aan vekaansie tou mienjong”.
Ik knees wat en docht ‘as doe nou rusteg zitten blifst en nait te veul kwedelst, den komst der vanzulf achter dat t gewoon in joen aigen toene meschien wel net zo mooi is as aan n Frans straand’.
Ik nam een slok kovvie en begon zachies te schommeln.
Ik wait nog wel dou ik n joar of twaalm was dat ik n lampenradio en n ploatenspeuler kocht haar veur vief gulden.
Ik was der ja aibels gelokkeg mit, ik haar de haile boudel boven op mien sloapkoamer stoan en t ding haar gain tied om oaf te koulen.
De radio was van Blaupunkt en haar aan de veurkaant zo’n kaddeoog, je mozzen altied even wachten totdat t ding op temperatuur was.
Mit n stekkertje aan de achterkaande haar ik der ook nog n ploatenspeuler op aansloten, n broene bak van Philips, je konnen der wel tien ploaten tougelieks op leggen.
As ik hom n beetje haard aanzette konnen je de muziek op stroade heuren, der zat best nog wel n beetje lewaai in.
Ik haar nait zoveul ploaten en doarom was t voak toch wel de zulfde meziek dij ik draaide.
Zo was ‘House of the rising sun’ veroet mien favoriet moar noast de Animals was ook Fats Domino en Deep Purple The Kings enz. te heuren.
Op n zundag om n uur of elm was ik weer ais in de weer mit mien meziek, dit schienboar tot grode aargernis van mien voader dij mit n bult lewaai de trap op boundern kwam.
“Ist nou ais oaflopen mit dij herrie”, bulkte hai, “ik kin miezulf ja nait meer denken heuren. Man, man en as t nou den ook nog versounleke meziek is, de kraaien valen ja dood van t dak oaf”.
Ik kon t ja nait helpen mor ik mos der wel om laagen zoals dij man doar ston.
“Moust der ook nog om laagen” zee hai, “ik perbaaier beneden ook meziek te luusteren moar mit dat gejank van die heur ik der niks van”.
Draaigend stak hai n vinger op en zee, “Ast doe dat geblér nait zachter zetst zodat ik de Schneewals versounlek heuren kín den kom ik weer noar boven en ik trek die de lampen oet dat ding en den kist in t vervolg zulf zingen goan”.
Hai draaide zug om en stoof met dezulfde gang weer noar beneden as dat e boven kommen was.
Wieselk draaide ik t geluud moar noar beneden want maistieds dee de oalheer wat hai zee, en ja n radio zunder lampen doar haar ik ja niks aan.
Inwendig von ik mien pa moar een kultuurbarboar, want ja, dat meziek was nou ainmoal de toukomst en de Silvera’s en Doris Day doar luusterde ja gainain meer noar … behaalve mien pa vanzulf.
Ik schrief hier eind joaren zestig begun zeuventeg en moak n sprong in de tied vievendaarteg joar loater…
Ik was net op baanke zitten goan mit n kop kovvie en haar n spaigelploatje opzet met meziek oet de joaren zeuventeg.
Inains wor ik overspould deur n bult gedreun en heur verder niks meer, de laampe aan t plevon slingerd gevoarlek in de weer en de mìnsen dij op stroade lopen kieken verschrikt om zuch tou.
‘Dij rötjong’, denk ik, ‘houvoak heb ik nou al wel nait zegt dat hai dij herrie nait zo haard zetten mout. As t nou den ook nog versounleke meziek is moar t is n aaintoneg gebonk dat toerloos deurgaait, der word ook nait bie zongen ofzo t is nait aan te heuren, vreselk gewoon’.
Mit n hellege kop bounder ik de trap op.
“Ist nou ais oaflopen mit dij herrie”, bulkte ik, “ik kin miezulf ja nait meer denken heuren. Man, man en as t nou den ook nog versounleke meziek was, de kraaien valen ja dood van t dak oaf”.
Schoapachteg laagt jong mie tou.
“Moust der ook nog om laagen”, zee ik, “ik perbaaier beneden ook meziek te luusteren moar mit dat gejank van die heur ik der niks van”.
Draaigend stak ik de vinger op en zee, “As doe dat lewaai nait zachter zetst den draai ik de stop der uut, den kist in t vervolg zulf zingen goan.
Ik draaide mie om en ging weer noar beneden.
Dou ik weer op baanke zaat was het hail schier rustig in hoes en dou ik een beetje oafkould was haar ik t gevuil van n dejavuu.
Ik besefte mie inains dat ik vievendaarteg joar leden t zulfde mitmoakt haar. ‘De tied herhoald’, zug docht ik, ‘zo voader zo zeun, wel wait wat mien zeun over vievendaarteg joar tegen zien zeun zegt’.
Ik kin t spieteg genogt nait meer tegen mien pa zeggen, hai is veul te vroug aan n zaikte overleden, over vievendaarteg joar den bin ik vieventachteg docht ik, wat gaait de tied toch haard, wel wait mit n beetje gelok kin mien zeun t nog wel aan mie vertellen.
Vrouger as t noar 11 november luip, den wazzen wie op schaule ja al weer drôk in de weer mit t moaken van n lampionegie.
Der wui plakt en knipt dat het n laive lust was. Mit n prikkertje ging wie roamkes oetprikken en den wuir der van dat gekleurde pepier achter plakt. In n leeg luciferdeuske wér n gat moakt zodat doar n keerske in stoan kon (want in dij tied haar wie nog nait van dij mooie elektriese lampkes) en dat deuske wér onderin plakt.
Nog n bogen iezerdroatje en n stokje en je wazzen kloar om bie de deuren langs te lopen.
Ik wait nog wel dat, dou t zowiet was der nogal n poeste wind ston. Onderdak stak moeke mien keerske aan en drokte mie n mat in de aander haand.
“Nou oetkieken hé”, zee ze, “en om dien bruiertje dinken”.
Dou wie zo’n beetje 5 meter tot deur oet wazzen, wazzen onze prachtege zulfgemoakte lampionegies al tot aan t stokje tou opbraand. Blerend stonnen mien bruiertje en ik weer in de gaange bie de achterdeure.
Mien voar dij der over tou kwam zee “Nait aal grienen goa nog moar even bie de kachel zitten”.
Hai luip noar de schure tou.. en veur n ketaaier laank heurden wie hom mit n hoamer te keere goan.
Noa zo’n beetje twinteg menuten kwam hai weer in de koamer, hai haar in twij grode blikken mit n dikke spieker en n hoamer aalmoal figuurtjes timmert. n Luciferdeuske mit n gat der in veur t keerse en n droadje mit n stokje, zo haar mien pa in n stief ketaaiertje twij onverwoestboare lampions moakt en konnen mien bruiertje en ik toch nog bie de deuren langs.
Dou wie bie de eerste deure ons ‘kip kap kogel mien voader schoot n vogel’ stonnen te zingen zaggen wie overaal om ons tou aander kinder lopen mit òfbraande lampionegies, der wazzen der bie dij allind nog dat holten stokje mit n iezerdroadje der aan bie zok haren.
Groots luipen wie der den tussendeur mit onze blikjes en de mooie verlichte feguurtjes der op.
Dou wie loater weer thoes wazzen mit n dikke madde vol slik, zee mien pa “Nou goan wie zeker wel dailen hé?.
Votdoadelk gaf ik hom n manderijn, dij mainstied toch kreuzezoer wazzen en zee, “Nou vot den mor, ie kriegen gain slik omreden dat is nait goud veur joen tanden”.
Joaren loater ston ik zulf in de schuur mit n dikke spieker feguurtjes te moaken in n groot blik, mien zeun was net blérend bie hoes kommen mit n haildaal oet n ander waaide zulfmoakte lampion.
Ik zee “Goa nog moar even bie de kachel zitten mien jong”.
As ons kinder joareg wazzen den mochten zai altied kaizen wat wie dij dag eten gingen, en vandoage was Geert joareg.
Veurdat ik hom felisitaaiern kon ruip hai “wie eten vandoage pankouk”.
En doarom ston ik om een uur of twaalm mit n aai in de handen veur t beslag en schoot mie dat verhoal van Gerrit zien hounder weer in t zin.
Ik was end maai wat achter in toene aan loop, dou inains mien buurman Gerrit de kop over de heege hén stak en zee, “ik goa mit Mienie drij week noar Schoonoord, wie hebben doar een huusje huurd”.
“Dat is ja aibels mooi Gerrit”, zee ik, “t is nou mooi weer, magst hopen dat t zo blift”.
“Och dat komt wel goud dunkt mie, moar wist doe wel om de hounder dinken den, t vreten staait in de schure en om de twij doage mout der vris woater in dij bak in t boetenhok”.
“Dat komt aal goud”, zee ik, “en de aaier doar wait ik wel road mit”.
“Joa, mor dinkst wel even om de hoane hë dat kreng wil nog wel ais aanvaaln”.
Dou t zo wied was ging ik bie Gerrit achter in toene, doar haar hai n houderhok moakt mit n ren der aan woar ze scharreln konden.
Ik haar op de compostbulde n dikke graszodde oafstoken en dij nam ik mit in t boetenhok.
Dou ik deure open dee en der in stapde dou haar dij dikke hoan mie al in de smiezen.
“Ik woarschou die vrund”, zee ik, “ik geef die vot n schop as doe die nait gedroagen kist”.
Dou ik dij zodde in t hok gooit haar begonnen de hennegies der vot in om te pikken, moar dij smerige hoan dee de vleugels wied en kwam mit n noodgang mit de poten veuroet op mie oafzetten.
In reflex dee ik mien voude omhoog mor dat ging even te vlöt doardeur schoot mie de klomp van de vout oaf en de hoane kreeg hom liek veur zien snoavel. As n vlaigtuugje donderde hai op de grond trok nog ain moal mit zien poten en bleef dou stil liggen, … nekke broken… dat heb ik weer, hou kon t ook anders ‘en wat mout ik nou den’, docht ik, ‘Gerrit is ja wies mit zien hoan’.
Dou ik in hoes kwam was mien kammeroad Teake der ook net veur n kop kovvie.
“Wat is der”, zee mien vraauw, dij altied vot aan mie zucht as der wat biezunders is.
“Ik heb Gerrit zien hoane vermoord”, zee ik bedomd en vertelde t haile verhoal.
Teake laagde mie vaaierkant oet en zee, “Dat krieg je der van as je de klompen op de grui kopen”.
“Joa laag doe moar”, zee ik, “mor ik zit der mit”.
“Och”, zee Teake, “ik wait wel n hounderboer en doar goa ik mörgen toch hën om aaier te hoalen. Hai het ook van dij dikke broene hounder en den neem ik die wel n nije tude weer mit”.
Anderdoags kwam Teake mit n grode jutezak aanzetten, “Kiek mienjong, hest doe weer n nije tude en nait vot weer mit dien klompen begunnen te gooien hé”.
Ik gong votdoadelk de tude in t hok lösloaten en verdult, t was ja krek net zo aine. Blied luip ik weer noar hoes, ‘Doar bin ik ja nog goud oafkommen’, docht ik, ‘zuchst ja gain verschil’.
De weken verluipen wieder rusteg en de nije tude haar zuch mooi aanpaast aan de rest van t toompke.
Mien vraauw en ik zaten snommerdoags achter t hoes dou de noabers weer bie hoes kwammen.
“En”, ruip Gerrit over de heege, “hest nog roezie had mit de hoane?”.
“Nee hor”, ruip ik. “wie binnen ja dikke kameroaden worden.
Omenbie n uur loater kwam Gerrit der mit zien Mienie deur t toenhekje aanzetten om bie ons nog n kop kovvie te drinken en om te vertellen over heur vekaansie in Schoonoord.
Op n gegeven mement zee Gerrit, “Ik bin nog even bie de hounder west en t zugt der ja meroakel goud oet. Doe hest ze hartstikke goud verzórgt, moar, wat veur vreten hest ze wel nait geven?”.
“Nou”, zee ik, “gewoon was t doe in de schure stoan hest en zo nou en den wat gruinvouer”.
“t Is in elks geval wel biezunder vouer west”, zee Gerrit, “dij hoane ja… dat is n héne worden” en hai wér rood om de kop van inholden laagen.
Dou kon ik der ja nait meer onderoet en heb t haile verhoal verteld.
“Och”, zee Gerrit dou ik mien verhoal doan haar, “moak die der mor nait drok om hor, ik haar ja zulf n gloepende hekel aan dij hoane en ik ben blied dat ik hom eindelk kwiet bin”.
Inains wor ik aan mien boksem trokken en zai leutje Geert noast mie stoan, “kriegen wie nou nog pankouk pa” vruig hai.
“Joahur”, zee ik mit n braide grijns, “mor ik mos even kieken of ik gain hoaneaai haar”.
Mien vraauw en ik hebben een poar goie vrunden woar wie al wel datteg joar mit omgoan.
Teake en Cato haiten ze en wie wazzen op n moandagnommerdag bie heur omreden dat ik Taeke even helpen zol om n vogelhok te spiekeren.
Zoals altied muiken wie der een hoop plezaaier bie, wie konnen t ja meroakel mit mekoar vinden.
Om drij uur ruip Cato ons noar binnen veur n kop thee.
Dou we bie toavel zatten zee Cato “Dij kirrel van de verzekern komt zo he, veur as toe dood gaist.”
“Ja”, zee ze tegen ons, “dat is haildal misgoan, wie binnen overnomen deur n aandere moatschepij en nou willen ze kieken of alles nog wel goud komt.”
Sekuur om vief over drij ging deurbelle en kwam der n kirrel inzetten mit n stief swaart pak aan. Hai stelde zug veur as Jan Jaap Hendriks en gaf ons allemoal zo’n vies slap zwaiterg haandje woar mie vot de griezel van over de graauwel luip.
“Ik goa wel even allaine wieder”, zee ik. “den kist doe even rustig mit dizze man proaten.”
“Nee hor”, zee Teake, “blief mor rusteg zitten, den waist vot wat der gebeuren gaait as ik veur die aan goa.”
Dou Hendriks zat en n kop thee veur zoch stoan haar, begon hai vot n verhoal oaf te steken over volgauto’s kovvie, kouke enzowieder.
“De premie blift vief gulden in de moand”, zee hai, “en doar zit alles bie in.”
“Oh”, zee Teake, “wat krieg ik doar den allemoal veur, ja nait dat ik der wat aan heb moar veur de noabestoanden bedoul ik.”
“Nou”, zee kirrel, “zoas ik al zee doar zit het oafleggen bie en de oetvoart mit kovvie of thee t vervoer en netuurlek de verazzen.
Vol ongeleuf keek mien kameroad Teake de verzekernskirrel aan en schudde mit zien kop.
“Hou n verrazzen”, zee Teake, “kriegen ze den ook nog een verrazzen as ik dood bin.”
Dou ik dat heurde en zien kop der bie zag, heb ik mie de buutse oetlaacht ik kon nait weer oetschaaiden, troanen biggelden mie over de wangen heen en Teake… Teake zat der bie of hai woater branden zag.
Dou verzekernkirrel hom oetlegd haar dat met ver-azzen t verbranden in de oven beduild wer kon Teake der zulf ook wel om laachen.
“Net of dast doe dat zulf wel deur haast”, zee Teake dou verzekernkirrel vot goan was.
“Ik wel doe kounavvel”, zee ik, “moar evengoud bedankt, ik heb in tieden nait meer zo laacht. Dou wie weer n beetje bekommen wazzen binnen wie wieder goan en hebben het vogelhok kloar moakt.
Ieder bod as wie bie Teake en Cato op verziede binnen en Cato begunt over wel ze nou weer in kraande lezen het dij dood is, den mout ik, of ik wil of nait, weer lachen om dij domme stek van Teake joaren terug.
“Hest weer veurnkander Cato hör, hai mout der noa al dij joaren nog aal om lachen”, zee Teake, “en volgens mie den is hai straks de ainegste dij bie mien kremoatsie nog aal staait te laachen.”
Zo zain joe mor luu, hou n leutje misverstand joe joaren loater nog altied plezaaier geven kin.
“Ik heb t veur nander”, bulkte de vraauw, ik schrok der glad van want ze zat geliek noast mie achter de kompjoeter en ik lag op knijen veur de holtkaggel om de aaske der oet te hoalen.
Groots kiekt ze mie aan en begunt te laachen, “bist net n schösstainveger dij net van t dak òf vaaln is”, laacht ze.
“Joa”, geef ik heur weerom, “as doe begunst te bulken as n schelviswief terwiel stoe moar n meter van mie of bist den is dat ook nait vrumd dunkt mie.”
“Over drij weken den is t veurjoar vekaansie en den binnen kinder twij weken vrij van schoule en omdat wie zulf den ook vrij binnen heb ik via internet n midweek boukt bie Sinterparks.”
“Das ja meroakel wicht”, zeg ik, “en dat hest haildal alinneg veurnander kregen? Moar zunder gekhaid, dat liekt mie wel schier tou.”
Dou wie de kinder verteld haren dat wie dat van plan wassen konden ze mor zuneg oafwachten dat t zo wied was.
Drij weke loater was t den zo wied, wie wassen al om tien uur vertrokken noar Sinterparks zodat wie alvast eefkes wat rondkieken konden.
t Was n meroakel mooi paark t was der schoon en netjes en je konden mit zo’n traaintje t haile paark over.
Om drij uur kregen wie de sleudel van ons hoeske en konden wie de kovvers oetpakken en ons nust opmoaken.
“Goan wie nog even swemmen pa?”, ruipen de jonges.
“Doar heb ik eefkes gain zin in”, zeg ik, “mor goan joe mor mit joen baaide en mörgen goan mamme en ik ook mit.”
“Kiek”, zegt de vraauw, “ik heb veur die nog n nije zwemboksem kocht” en ze huil zo’n drijkwart boksem omhoog mit van dij Hawai taikening der op.
“Oh”, zee ik nait al te entousjast, “haren ze in dij winkel gain gewone zwemboksem meer?”
“t Is bie die ook noeit goud hé”, zegt ze, “bist toch gain òl kirrel dij zo’n olderwetse boksem aan heben mout woar je t haile zwikje zitten zain kinnen.”
Ik zee der mor niks meer van, ik trek toch aan t körtste end.
Aanderdoags gongen wie mit ons baaide jonges mit dat traaintje noar t zwembad tou. Ik haar in t hoeske alvast dij zwemboksem aandoan en ik von t moar niks. As je der bie zitten gongen mos ik as n vraauw de knijen bie n ander doun aans keken ze mie aan Jeruzalem tou, ik haar de haile tied t idee dat t haile klokkenspul boetendeure hong.
In t zwembad keek ik mien ogen oet wat n grode boudel luu, der wassen grode en klaaine poulen en volgens ons Geert was der ook n wild wotter boane dat haar hai guster al even bekenen.
“Kom pa”, ropt Kloas Jan, “goa mor ais mit.”
Via allerhande gaankjes en trapkes loop ik achter mien jonges aan noar boven, doar was n poultje wotter en aan ain kaant konnen je der n laange glieboane mit wotter of.
De jonges sprongen der al in en ruipen “zel we doun wel t eerst beneden is?”
“Nog even wachten”, roup ik, boven in mien nije zwemboksem zat zo’n kordje dij ik ais even stief aantrok en dichtknupde, dou was ik der kloar veur. Ik sprong in dat poultje wotter en dook mit dezulfde gang de glieboane of.
Man wat ging dat ja gloepende haard dat haar ik nait docht en ik zag ook nog gain donder want ik haar de ogen vol chloorwotter zitten. Mit ain haand perbaaide ik in mien ogen te vriemen en de andere haand haar ik veuroet stoken want je waiten noeit wat der op joen pad komt.
Net dou ik weer wat zain kon huil de boane op en zweefde ik eefkes in de locht, om den mit n dikke plons in n aander poultje wotter te vaaln.
Dou ik t wotter ruik glee mien nije zwemboksem van mien kont òf bleef nog even om mien enkels hangen en was dou vot.
Mit de schrik om mien haart wér ik deur de stroming noar de volgende glieboane voert en glee in de blode kont noar t volgende poultje, woar ik mit n dikke plons in terecht kwam.
Dit poultje haar bankjes onder wotter aan de kaande woar ik op zitten gong om mien situoatsie te overdinken.
Ik kon zo toch ook nait wieder, wat zollen de minsen wel nait zeggen, der was nog ain zo’n glieboantje en den kwammen je terecht in t grode zwembad en dat zat ja vol mit kinder en grode minsen.
Ik zat der ja mooi mit, haar ik dij boksem mor noeit aandoan. Nait waitend wat te doun bleef ik mor op dat bankje in dat poultje wotter zitten.
Eefkes loater komt mit n grode plons Geert in t badje vaaln, as hai mie zugt komt hai noar mie tou en zegt “wie wassen joe al kwiet woar blief je wel nait.”
Gaauw leg ik aan hom oet dat mie dij nijmoodse swimboksem van de kont ofgleden is in dat veurige poultje en dat ik der nou bie zit zoals ik op de wereld kommen bin.
“Mok joe mor nait drôk hor pa”, zegt hai, “wie zuiken hom wel op.”
Hai staait op en bulkt haard noar zien bruier dij wiederop is: “Kloas Jan, pa is zien swimboksem kwiet en hai zit hier nou in de blode kont te wachten.”
Ik pak Geert bie de aarm en trek hom noar mie tou, “stil toch jong”, zeg ik, “kist ja net zo goud in de kraande zetten mit dien gebulk, elk en aine huift dat nait te waiten.”
“Ik goa zuiken”, zegt hai, “hier zitten blieven hor” en vot is e.
Wachten duurt laank en iederbod as der weer aine inplomde haar ik t idee dat ze mie aan zaten te kieken, zol elk en aine dat gebulk van dij rötjong heurd hebben den?
Oeteindelijk kwam Kloas Jan der aan mit mien swimboksem, “kiek pa hier is joen tinde mor de tintstokken binnen vot”.
Mit n grijns op zien smoel ston hai doar.
“Geef hier dat ding en hoal dij grijns van dien smoel”, zee ik.
Hai gaf mie de boksem en zee, “boksem kinnen je wel kriegen mor dij grijns krieg ik nait vot.”
Vlöt trok ik mien swimboksem weer aan en terwiel ik hom mit baaide handen vasthuil glee ik omstandeg van de leste glieboane oaf.
Ik heb dou wie weerom in t hoeske wassen de swimboksem ritueel verbraand in de open heerd en heb mie bie n winkeltje op t paark n degelke swimboksem kocht zodat de vekaansie wieder hartstikke goud verlopen is.
Dou wie thoes waren en de vekaansie foto’s aan t bekieken wassen zat Kloas Jan mit n grode grijns op zien gezicht.
“En”, zee ik, “is dij grijns op dien smoel nog aal dezulfde of intied n nije.”
t Was een zotterdagoavend in oktober en t was al duuster boeten, dou deurbelle ging. Dou ik bie de deure kwam ston mien schoonmoeke der veur zo nat as n verzopen kat t woater luip van heur plestiek kopdoukje oaf zo in de schounen.
“God”, zee ik, “t kon wel regen”.
“Loats mie hier boeten stoan of letst mie der in” zee ze en keek mie der venienig bie aan, vot dee ik n stap aan de kaande en luit heur der in.
“Wat n hondeweer”, zee ze dou ze met n dikke rooie kop in de koamer kwam en vot op mien stee veur de kachel zitten ging.
“Och mens”, zee de vraauw, “is t den zoks min weer?”.
“Joa”, ging ze wieder, “wie hebben om dis tied gedienen al dicht en de open heerd der bie aan”.
Wie wollen net aan de kovvie begunnen.
“Wilst doe ons Geert en Kloas Jan even roupen den mok ik veur heur sokkeloademelk”.
Dou de vraauw noar de keuken ging, ston ik onder aan trabbe en ruip de jongens tou of ze sokkeloademelk wollen.
“Oh joa”, bulkte ik der achter aan, “en opoe is der ook”.
Even loater wassen kinder beneden en zaten gezellig bie ons in de koamer opoe (dai in tied alweer opdreugt was)greep in heur tasse en zee ik heb gevulde kouken mit noamen, bie de waarme bakker vot. Doar haar ze mie, man dij vin ik ja zo lekker he.. ze binnen groot mit een lekkere broene bovenkaant en een dikke loag spies der in en een amandeltje der boven op. Votdoalijk gong ik stoan om schurreltjes te pakken woar wie de kouken opleggen konden.
“Nou wist wel overhénde hé”, zee schoonmoeke, “as der moar een gevulde kouke op toavel komt”.
Doar haar t oalske wel geliek in je maggen mie der snachts veur wakker moaken.
Dou de kouken op de schurreltjes lagen kreeg der nog ain belangstellen, noamelek ons hond, Tommie haite t baist en t was een rasechte asbak, nait al te groot swaart mit broen en wit, ach een alleroardegst baistje.
Elk en aine begon aan zien kouke en kovvie of sokkeloademelk en der wer vrolek wat keuveld over van alles en nog wat.
Noa n tiedje haar mien vraauw ons twijde bakje kovvie inschonken en dou ze der weer bie zat zee ze tegen mie, “verrek hest dien kouke ja nog aal nait op bist nait goud ofzo?”
“Joa”, zee ik en keek de kring ais rond, “joe hebben allemoal dij kouke nou al op, moar ik heb hom nog even liggen loaten, je mouten der van genieten van zo’n kouke, dij mout je nait zo aalbegerig noar binnen schrokken. Mien voar zee altied ‘spoorst doe wat den hest doe wat’.”
Ik haar t nog moar net zegt dou der wat swaart en broens tussen mien bainen deur schoot, mit n noodgang mien lekkere gevulde kouke van t schurreltje oafgriste en mit de zulfde gang weer onder de stoule schoot en mit groode happen mien kouke noar binnen waakte. Stom verboasd keek ik Tommie (want dij was t) noa moar ik kon der nait meer tegen griepen om mien kouke nog te redden.
Elk en aine was vanzulf slap van het laachen, veuraal mien schoonmoeke, troanen biggelden heur over de wangen en ze mos t lief der bie vast holden. Op n duur begon ik zulf ook te laachen, want ik zel der wel beteuterd bie zeten hebben en als ze aalmoal zo schottern den mout je zulf ook wel.
Dou elk en aine wat bedoard was en Tommie weer in zien mandje kroop omreden dat der toch niks lekkers meer was, kwam leutje Geert noar mie tou en zee, “kiek Pabbe ie maggen mien amandeltje wel hebben want dij lag nog op mien schurreltje en ik lus hom toch nait”.
Ons hondje Tommie is der alaank nait meer, moar ieder bod as wie nou een gevulde kouk bie de kovvie kriegen den ben ik de eerste dai hom op het.
As bie ons op zundagmörgen om haalf elf de deurbelle gaait, vroag ik mie vot oaf wel dat wel nait wezen kin.
Omdat ik t nogal drôk haar mit eerappels schillen veur t waarm eten vruig ik aan de vraauw of zai even kieken wol.
Twij tellen loater is ze weer in koamer, “t Is veur die”, zegt ze, ik zel de eerappels verder wel schillen.
Verboasd loop ik noar de veurdeure, dou ik hom open dee zag ik twij jonge wichter stoan, n donkerhoareg wichtje van een joar of twintig met n laange rok aan en een grode glimlach op heur mond. Noast heur staait n blond deerntje met een keurig mantelpakje aan en rode lippen en aalbaaide hebben ze zo’n taske bie zoch woar ik ons notores ook altied mit lopen zag.
“Moi meneer”, zegt t blonde wicht, “… vinden joe t goud as wie even mit joe over God proaten?”
‘Stik, Jehova’s’, dink ik, ‘ik mout dammee mor even een stevig woordje met de vraauw proaten’. Want ik vuil mie vies bie de poode pakt.
“Nou dat wait ik nait hor”, zeg ik, “want ik ben ja nait zo geleuvig en ik denk dat ons laaive heer aan joe wel genog het en mie der nait meer bie broeken kin, en as joe den toch wat geestelijk vouer neudeg binnen den mout je honderd meter wieder lopen den krieg je aan de rechterkaant de gerevormeerde kerk en dij hebben nou spreekuur, nou moi he”, en ik wol deure dicht doun. Net op tied zag ik dat t donkere wichtje sikkom de vingers tussen deure kreeg omreden dat ze mit heur haand op kezien leunde.
“Vinden joe t den nait vrumd meneer”, gaait ze onversteurboar wieder, “dat der leven op de wereld is dat mout toch deur aine moakt wezen?”
“Joa dat wait ik nait hor”, zeg ik, “t was der allemoal al dou ik der bie kwam en ie hebben op dat punt wel geliek, moar in mien geval wazzen mien pa en moe de doaders.”
Onwillekeurig dink ik op dat moment dat t de wichter lukt is om mie mit heur vroag in discussie te kriegen, nou gaait t der om wel de laangste oadem het en ik moak mie kloar om mit heur een verboal gevecht aan te goan.
“As wie der even in kommen maggen den kinnen wie joe oetleggen wat wie bedoulen en misschain zet dat joe wel aan het dinken over t ontstoan van de wereld”, zegt t blonde ding.
“Dat mout mor nait”, zeg ik, “want ik heb n haile grode Bouvier en dij het niks op mit vrumde minsen, t liekt mie beter dat je t bie de buren perbaaiern.”
“Moar meneer”, zegt t donkere wichtje weer, “vinden ie t den nait wonderliek dat as je beveurbeeld n kou in t laand zain stoan, doar aan de aine kaant gras in gaait en aan de aandere kaande melk oet komt? Dat mout toch deur een hogere macht mokt wezen?”
Ik kiek t wicht ais aan en kin der nait bie dat der zoveul onneuzelhaid oet komt.
“Ach waist mien wicht”, zeg ik, “in Foxhol stait Scholtens febriek en doar gooien ze der aan de aine kaant eerappels in en der komt aan de aandere kaant Brinta weer oet en doar het ons laive heer gain bemuienissen mit hor dat kin ik joe wel verzekern.”
“Ik heur t al wel”, zee t blonde wichtje, “der valt mit joe nait vesounlek te proaten wie kinnen beter weer wieder goan.”
“Dat liekt mie n goud plan”, zeg ik, “en as je nog ais weer n goud gesprek willen den mag je rusteg weer aanbellen hor.”
Mit n voldoan gevuil gong ik weer in de koamer woar de vraauw intied kloar was mit eerappels schillen.
“Nou dat was ja n hail gesprek”, zee ze, “haren dij wichter den nog wat te vertellen?”
“Jou hor”, zee ik, “en as doe waiten wilst woar t over ging den moust doe de volgende keer zulf moar mit dij minsen proaten, want ik heb zegt dat ze rusteg nog n moal weerom kommen maggen.”
Wie hebben vanoaf dij tied gain last weer had van Jehova’s, misschain stonden wie wel te bouk as onredelke minsen woar nait mit te proaten vaalt, en ik zel de leste wezen dij ze wiezer mokt.
“Televizie dud nait meer”, zee de vraauw dou ik thoes kwam van t waark.
“Hest reken wel betoald den?”, vruig ik.
“Tuurlijk”, zee zai, “dat is ja t eerste woar ik noar keken heb.”
“Nou ik zel noa t eten wel even kieken wat of der mit loos is”, zee ik.
Dou ik mie himmelt haar en t eten even zakken loaten haar bin ik op onderzuik oet goan. Alle stekkertjes en droadjes leken mie wel goud tou ook televizie zulf was nait stokkend want as ik een spaigelploatje in de dvd apperoat dee haar ik ja wel beeld. Doar lag t dus nait aan.
“Ik zal meurgen noamiddag wel even mit Essent bellen”, zee ik, “en vroagen of der wat loos is mit de koabel.”
Anderdoags greep ik tillefoon en belde t nummer van Essent, t eerste wat ik heurde dou der opnomen wer aan de andere kaant was een vraauwlustem dij mie mitdailde dat ons gesprekje n dubbeltje per minuut kosde.
‘Nou’, dogde ik, ‘nog as het den mor nait te laank duurd’, onneuzel jonk dat ik bin.
Ze wees mie der op dat ik ook op ain of ander webstee kieken kon of der bie oons misschain een steuren goande was en ook vruig ze of ik wel alle droadjes en stekkertjes controleert haar.
“Ze denkt zeker dat de gemiddelde Grunneger in Zuudloaren thoes heurd”, zee ik tegen de vraauw, “want ik heb nog noeit zo’n stom verhoaltje heurd.
Dou t wicht noa vief menuten eindelk kloar was mit heur gezoes en ik docht dat ik nou n mitwaarker aan de liene kriegen zol, kreeg ik der n aander wicht veur dij vruig of ik wat mit kompjoeter haar den drôk je op ain zee ze. “Nee hôr”, zee ik, “doar is niks mis mit.”
Mor ze ging gewoon deur mien zin hén en vruig of der wat mit tillefoon is want den drôk je twij.
Dou haar ik in ainen deur dat dit ook zo’n baandje was en luusterde geduldeg t reloas oaf.
Hep je gain televisie meer drôk den zeuven zee het wicht oeteindelijk en dat dee ik den ook vot.
t Was even stil aan aander kaande, en dou ik een wichterstem heurde zeggen van, ‘goedemiddag welkom bij Essent TV’ begon ik votdoalek mien verhoal te vertellen over dat mien televiesie het nait meer dee.
Dou ik mie even stil huil heurde ik t wicht zeggen ‘Veur de financiele administroatsie toets ain, veur de koabel aansloeten toets twij, enzowieder, t leste wat ze zee was ‘as je niks doun worden je deurverbonden mit n mitwaarker.’
‘t Zel mie nijdoun’, docht ik en bleef geduldig aan de tillefoon.
t Ainigste wat ik heurde was n stuk keboal wat veur meziek deurgoan mos en door tussendeur n wicht dij aans niks zee as ‘aal ons mitwaarkers binnen bezet, ie mouten nog n ogenblikje wachten’.
Ik begon der over noa te denken om de hoorn der mor op te leggen want ik haar t gevuil dat ik gain steek verder kwam.
Mor aan aanderkaant was t ja ook sund want ik haar al een nuver zet al dij verschillende wichter aanheurd en dat haar ook al een mooi sìnt kost, dus besloot ik nog moar wat geduld te hebben.
Inains wer de meziek oetzet en heurde ik n kìrrel vroagen wat hai veur mie doun kon.
Omdat ik docht dat t weer n bandje was mor nou mit n kìrrel der op, zee ik niks.
Even loater vragt kirrel mie weer of der ain aan de liene is, nou begon ik toch te twiefeln en zee, “is dit n bandje of bist doe n mitwaarker?”.
“Dat leste meneer”, zegt dij kìrrel, “wat kin ik veur joe doun?”.
“Nou”, zee ik, “mien televisie dut nait meer”.
“Oh”, zee kìrrel, “wat is joen postcode en hoesnummer?”.
Dou ik hom dat nuimt haar zee hai “Dat klopt meneer, der was een steuren bie joe in de buurt, moar intied is t alweer verholpen hor as alles goud is dud hai t gewoon weer”.
“Oh”, zee ik, “nou mooi bedankt den mor hé. Moi hor”, en ik legde de hoorn weer op de tillefoon.
“Nou”, zee de vraauw, dij t haile reloas mit aanheurd haar, “doe bist sikkom n haalf uur met heur aan t bellen west en wat muiken ze der van?”.
“Nou, televisie is weer kloar”, zee ik vrolek.
“Ik zel die t even zainloaten”, en ik luip noar de kiekkaaste en drokte hom aan. Mor op welke zender ik hom ook zette ik haar overaal snij…
Moudeloos luit ik mie in stoule vaalen en zee tegen de vraauw “Wilst doe Teake en Cato wel bellen of wie vanoavend terechte kinnen om te kloaverjassen?”
Ik luip mit mien dainblad vol mit borden en sousjes en messen en vörken noar boeten tou, hail omzichtig want t was ja abmoal breekboar spul.
Teake en Cato, woar wie al joaren bevrund mit wassen, zollen der tegen een uur of aachte wezen en den zollen wie mit n ander dik doun in toene.
Dou ik sikkom bie de houke van t hoes was kwam Beer (de hond) mit een noodgang tot toen oet runnen en kon mie nait meer ontwieken. Hai knalde vol tegen mie aan en mit n hoop lewaai vuil alles op de grond.
Wat verdwoasd in t ronde kiekend zat ik plat op mien gat op de grond, mien vraauw dij al op ons terras ston kon heur lagen vanzulfs nait hollen.
Franterg kwam ik aan t ende en begon de rommel weer bie n ander te zuiken, de hond lag mit oren plat op de kop achter t holthok en de vraauw kwam stoadeg aan weer n beetje bie.
“As t kloar bist mit mie oet te lagen den kist mie misschain eefkes helpen dij brut weer op te pakken”, zee ik.
Dou ik de schoade bekeek vuil mie t nog mit dat der nait meer stokkend was allain n bord en n bakje mit n rood souske haren het nait overleefd.
Dou ik in de keuken mit de stokstoede aan t snieden was heurde ik mien moage knorren omreden dat ik stoadeg aan wel honger kreeg, van nood at ik het kontje van de stokstoede mor op zodat het hongergevuil eerst eefkes weer weg was.
Net dou ik de grode gas barbekjoe op stee zette kwammen ons vrunden deur schotdeur hén zetten.
Teake haar twij vlezzen wien in de handen en luip vot deur noar de koulkaaste om ze kold te zetten.
“Goa zitten”, zee de vraauw, “den schenk ik alvast wat te drinken in”.
“En ik steek alvast de barbekjoe aan den kin e op temperetuur kommen”, zee ik groots.
Al n zetje zaten we wat te keuveln en te drinken. Op n gegeven moment ging ik stoan om t vlais tot koulkaaste oet te hoalen.
Dou ik deure open dee zag ik gain vlais stoan, ‘nâh docht ik, hed ze het misschain al op t aanrecht zet’, mor ook in keuken von ik gain vlais. Mit n vrumd gevuil ging ik weer noar boeten en vruig de vraauw woar ze t vlais hén zet haar.
“Hou ik”, zegt ze, “doe hest t vlais toch bie de slagter weg hoalt?”
“Nee hor”, zeg ik, “dat zolst doe doun”.
Net dou de zin der oet was schoot mie in t zin dat ze mie inderdoad vroagt haar om t op te hoalen.
“Ik bin t stroal vergeten”, zeg ik.
“En nou den”, zegt de vraauw, “ik krieg stoadegaan wel zin in een beetje eten”.
Dat was ik ja haildal mit heur ains mor ik kon t ja nait oet bainen snieden.
Ik ging weer in hoes en trok diepvries open. Dat was ook gain vetpot der zat een tuud in en n pakje speklappen een deuske fricandellen en een stôkje lever. Nait genog dus om vaaier man zat te kriegen.
Net dou ik versloagen aan mien veziede vertellen wol dat we mor petat hoalen mozzen ging tillefoon.
Dou ik op nam was mien zeun Geert der veur en zee, “hebben ie nog roemte in diepvries pa?”
“Hou dat jong”, zee ik, “der kin ducht mie nog wel wat bie”.
“Nou”, zee Geert, “wie zollen dik doun in toene mit vrunden en dij hebben oafzegt dus nou mouten we t vlais even kwiet”.
“Och jong”, zee ik, “ik kin die wel smokken, kom hier vot mor hén en deur veurdeure want ik heb der verlet om”.
Gaauw vertelde ik hom wat mie overkommen was.
“k Kom der vot aan”, zee hai en eefkes loater ston e mit de schoalen veur deure.
“k Haar der ook nog een sloatje stoan pa dij heb ik de ook bie doan”.
Ik nam de schoalen over en luip vot deur in toene, “eten”, ruip ik, “k haar joe mooi bie de poode hé joe dochten dat ik t werkelijk vergeten was, mor nee hor k heb der zulfs nog een sloatje bie.
Dou ik onderdak ging om de rest op te hoalen ston mien zeun achter deure te gniffeln, “nou bin ik zeker wel stegen in de aarvenis”.
“Staaist bovenaan hor”, zee ik, “en mok nou mor dast vot komst”.
Wie hebben mit ons vrunden een gezellige oavend had en wie hebben lekker eten en dij twij vlezzen wien binnen op goan.
Dou Teake en Cato weer op hoes aan wazzen en de vraauw en ik de boudel ophemmeld haren heb ik heur verteld hou ik aan t vlais kommen was.
“t Is ja meroakel”, zee zai, “net of t zo wezen mos”.
Zo zain je mor weer as de nood hoog is is de redding dichtbie.
“Voruit”, zee de vraauw en porde mie aan.
“Wat is der den”, zee ik en keek op van mien kraande.
“Goa die himmeln, want wie goan dammee noar Stad.”
Ik zat nog in mien nachtgoud bie de groode toavel t dagblad te lezen.
“Bist nait goud”, ofzo zee ik, “t is ja nog mor haalf negen en ik heb kraande nog nait oet en ik mout nog eten, en wat mout ik in godsnoam op dinsdag in Stad doun.”
“Ik bin neudeg aan nij goud tou en omdat wie baaide vrij binnen van t waark kinnen wie dat nou mooi even wachten.”
De moud zonk mie vot in de schounen want as der ain ding is woar ik n hekel aan heb den is t wel met de vraauw klaaier kopen in Stad. Mor zoas dat maistied gaait haar zai weer t leste woord en zat ik n haalf uur loater met heur in de auto richten Stad. Dou wie de auto pekeerd haren bie Ikea en mit zo’n leutje buske noar grootmaarkt onderweegs wazzen was ik al weer sténzat van de drôkte om mie tou en wol ik wel geern weer noar hoes, mor dat zat der veurlopig eefkes nait in.
Dou wie bie de Olle Grieze oet de bus kwammen troonde de vraauw mie vot mit noar V&D. In n rechte liene ging wie mit zo’n roltrabbe noar de oafdailen vraauwluugoud. Zogaauw wie doar arriveerden keek ik vot in t ronde of der aargens n steegie was woar ik zitten kon want oet ervoaren wis ik dat t woarschienlik wel n zetje duren zol. Bie de paashokjes ston zo,n haard plestieken bankje en doar luit ik mie vot opploffen omreden dat mien vraauw den bie mie langs mos om te paasen en ik den vanoaf dat bankje kommetaar geven kon. Ik haar net kont aan stoule en mien vraauw kwam der al aan zetten met aarms vol polten, hier hol doe mien tasse mor even bie die den gon ik wat Paasen.
Broaf zat ik doar op dat bankje als n haalve zole mit mien vraauw heur tasse op knijen te wachten op wat kommen ging, aiglieks wos ik dat wel want in die vieventwinteg joar dat wie traauwd binnen was dit nait de eerste moal.
“En wat vinst der van”, zee de vraauw en perdaaierde wat veur mie langs ze haar n boxem aan dij te laank was en n wit himd mit frutsels woar je deurheen kieken konden.
“Mooi wicht hor”, zee ik wel waitend dat je nait derect alles oafkammen mouten.
“Vinst boxem wel mooi en kiekst nait deur dij bloes hén”, zee ze.
“Nou”, zee ik hail veurzichteg, “boxem is wat te laank en dij bezoen is wel n hail klain beetje deurzichtig”. Boekou docht ik vot, verkeerd antwoord, ik zag heur kop wat betrekken en ze stevelde vot weerom in heur paashokje om eefkes loater weer te verschienen mit n rok en trui aan.
“En dit den”, zee ze, en ze perbaaierde vrundelk te blieven, “is dit beter of vinst dit ook niks net as dat aander steltje.”
“Dit is n nuver steltje”, zee ik wies, “en dij aander klaaier mog ik ook wel lieden hor.”
“Ik zai t al wel”, zee de vraauw, “dit vindt meneer ook niks, ik kin t aan dien kop wel zain.”
Ze draaide zug om en verdween weer achter t gedientje dij ze zo haard dichttrok dat e aan de andere kaant weer open schoot.
Ongemakkelk schoof ik wat op dat plestiek bankje hinneweer, was t hier nou zo waarm of kreeg ik last van t benaauwde zwait omdat ik wel wis dat wie nog nait kloar wazzen.
Ik was nog mor net bekommen van de veurege ronde dou mien vraauw mit n kop op onweer te veurschien kwam, ze haar n te strakke boxem aan en een gestreept bezoen dij volgens mie veur kirrels bestemd was.
Ze bounderde mie veurbie noar n groode paasspaigel tou en snauwde mie tou, “mooi zittenblieven en dien kommetaar veur die holden, ik red mie der wel alaine mit!”
Noa n zetje haar mien vraauw nog ain steltje klaaier overholden en troonde ze mie mit noar de kassa.
Dou ik even loater as n pakezel mit twij tassen in mien handen bie de kassa weg luip vruig ik of wie misschain nog even n kop kovvie drinken gingen, zunder mie n antwoord te geven luip ze veur mie aan noar t retaurant tou en keek in de ronte veur n stee.
“Verrek”, zee de vraauw, “moust ais kieken wel doar zitten”, en wees noar n toaveltje aan de aandere kaant van t restaurant.
Dou ik in de aanwezen richting keek zag ik mien kameroad Teake en zien vraauw Cato zitten. Ze zaten tegenover n kander mit stoense koppen in de ronte te kieken.
Dou Teake mie zag kloarde zien kop op en hai wenkte dat we der bie zitten mozzen.
Noadat ik n rondje kovvie hoald haar en wie gezelleg wat keuveld haren, stelde Cato veur aan mien vraauw dat zai moar mit heur baaide verder inkopen doun mozzen, “want Teake kamt alles oaf wat ik hom zain loat”, zee Cato, “hai het gain loot verstand van mode.”
“Nou”, zee mien vraauw, “net as mien kirrel dij wait ook nait wat mooi is.”
“Mooi”, zee Teake, “wie zain joe om drij uur wel bie de auto, wie redden ons wel. Gaist mit den goan wie even bie de Gamma n zoage kopen woar ik verlet om heb.”
Zo gaauw wie konden luipen wie weer noar boeten en zöchten ons n mooi stee oet op n terras op Grootmaarkt, “dij zoage kin nog wel even wachten”, zee Teake, mit n lekker glaske drinken konden wie t doar wel oetholden tot de vraauwluu kloar wazzen.
“Waist wat”, zegt Teake inains, “kinnen wie nait oafproaten dat wie in t vervolg mit mekander noar stad goan as de vraauwluu weer klaaier hebben mouten?”
Ik was t votdoalek mit hom ains en vanoaf dij tied wuir t winkeln in Stad n stuk aangenoamer.
Kwait nog goud, tis dunkt mie omenbie 20 joar leden dat ik tegen oavend hén nog even achter t hoes in de zunne zat.
t Haar snommerdoags nog n stoevertje regent en dat kon je roeken.
“Oh man wat roekt dat lekker”, zee ik tegen de vraauw dij noast mie zat, zai wast hailndaal mit mie ains.
Achter in toen zatten de kinder te speulen mit heur baaide (ie moutn waiten ik heb twij zeuns).
Geert was toun drij joar en hai haar t harstikke drôk der mit om t gras ais mooi aan te haarken, want dat kon hai volgens homzulf veul beter dan zien voar.
Zien oldere bruier Kloas Jan (dij was toun al vief) was hail stiekem achter t schuurtje op de grond aan d’loop, moar ik kon nait recht onderschaaiden wat hai omhands haar.
En aiglieks muik het mie ook nait zoveul oet, want ik zat ja lekker in de zunne, nait dín, en veul onhail konnen de jongs toch nait aanrichten.
Intied kwam de vraauw (k haar nait ains vernomen dat ze in hoes goan was) weer noar boeten zetten mit n grode mok kovvie en n plak òl wief. Veur de baaide jonges haar ze n beker Hooghoudt ranja en vanzulfs ook n plakke van dij lekkere kouke.
Dou de jonges dat den ook in de goaten kregen mit wat veur lekkernijen heur moeke weer noar boeten kommen was wér alles aan kaant gooit en kwammen ze noar ons tou runnen.
En mit heur swaarde haandjes en snoetjes begonnen ze geliek te eten en te drinken.
t Was ja n koddeg gezicht dij zaandkoppies dij zo lekker in dij òl wief zaten om te kaauwen.
Wat mie opvuil was dat Kloas Jan alles mit ain haand dee en ik vruig hom den ook of hai zien aander haand zeer doan haar.
“Nee heur pa”, zee t jong, en groots dee hai zien haandje open en kwam der n dikke regenwurm te veurschien.
“Hai stak n klain endje tou de grond oet”, zee t jong, “en dou heb ik hom der hail veurzichtig hailemoal oettrokken. Wat n dikke hé pa”. Nou doar kon ik hom gain ongeliek in geven, t was zo’n dikke, dij as je hom aan ain kaant vasthuilen aal langer wér.
“En wat gaaist doe mit dij dikke wurm doun mienjong”, vruig ik hom.
“Oh”, zee t jong, “dij goa ik dood moaken”.
Ik zee “dat moust toch nait doun mienjong” en begon n hail verhoal over hou nutteg zo’n baistje wel nait is in de grond zodat t wotter beter weg kon en dat de grond zo mooi lös wér en zo wieder.
Dou ik kloar was mit mien betoog keek hai mie wat beteuterd aan en zee, “dus ik mag hom nait dood moaken pa?”
Ik zee “nee mienjong loat hom mor weer lös”.
Hai trok nog n moal mit scholders en keek mie nog aais meewoarig aan en ging weer in toene speulen.
Dou t bèrregoanstied was en ze schoonwozzen nog even veur de kiekdeuze zatten te kieken noar Sesamstroat, vruig ik Kloas Jan nog even wat hai mit dij dikke regenwurm doan haar.
“Nou”, zee hai, “ik mog hom ja nait doodmoaken, dus heb ik hom lekker leventeg begroaven”.
Hou je t ook bekieken luu, tegen kinderwieshaid is niks bestand.
In’t salon van kapper Westroa
Zat een plougje bie mekoar.
d’Aine wol zien board verkopen
d’Aander zat te dik in ‘t hoar.
En zo gaait ‘t in kapperszoaken
‘t Nijste nijs was doar al old.
Want bie kapper, ‘t is ‘n meroakel
Is de proatstoul nooit ais kold
“Dag joe baaiden!” dat was ol Tilman
Tegen de tachtig, gries en koal
‘k Wait nog wel dou ik soldoat was…
En din kwam der ‘n hail verhoal
Mor Geert Proem wist ‘t allernijste
Laive tied, wel haar dat docht
Aarmswoar, ‘t was ongeleuvelk
Haar een man zien vrouw verkocht!
Twij doezend gulden veur vrouw en kinder
‘n Melkkou en wat hoesgeroad
Dat was ‘t nijste en doar wör dou
Hoog en braid ais over proat.
Haarm de Groot, dij onder ‘t mes zat
Zee direct: nou dij heur krigt…
Mor dou mes wat stief op keel kwam,
Dee e mond mor gaauw weer dicht.
“Kiek”, zee Haarm dou hai weer proaten kon
Dij heur krigt is lang nait min
Want dij trekt nou zunder rompslomp
Zo bie vraauw en kinder in.
Och, dat ie zo’n vraauw verkopen goan
Kiek, dat is nog doar aan tou
Mor ik mout joe toch vertellen lu
‘t Haar mie wel begroot van kou.
Hinderk Bruggers was aan ‘t joagen
Op ‘n stuk gruinlaand, stoef bie sloot
En zeun Jan van ‘n joar of zeuven
Druig alles wat zien voader schoot.
Dou opains zee Jan: Tou, voader kiek ais!
Wat ‘n dikke vogel doar bie sloot.
Dat is vast ‘n beste veur de soeppot,
Tou voader, schait hom dood!
Nee mien jong, zee voader Bruggers,
Dij vogel dij hait ooievoar.
Dij brengt ons hier de lutje potjes,
Dij brochde die en ook dien voar!
‘n Poar moand loater ston Jan bie waige,
Zien moeke dij haar ‘n twijling kregen.
En Jan keek zok de ogen tou kop oet,
Zo mooi kon ‘t goudje zok bewegen.
Mor Bruggers, dij zat in zien stoule
Mit ‘n zeuven-doagen-störm’s gezicht,
Want twij van zukse klaine hummels
Dat was ‘n zoak van veul gewicht!
‘Hai, zee Bruggers, wat toch ‘n boudel!
Gain geld in hoes en twij vot bie mekoar!
Dou zee lutje Jan bie waige:
Haarst hom toch mor doodschoten, voar!
As je al wat older worren,
Denk je geern ais aan joen jeugd.
En din is der toch nog hail wat
Dat joe nog zo dulek heugt.
As ik mit dij jeugdherinnerns
Nog ais weer in Sibboern kom
Denk ik voak mit veul plezaaier
Aan een slikwinkeltje weerom.
‘k Zai vrouw Sliem nog achter teunbaank
Altied monter, altied blied.
Zai haar veur heur klaine klanten
Elke dag weer ále tied.
Och wat kóstte dou dat slikspul,
‘t Was destieds ja hoast vergees.
Veur áín sìnt, een koperlap dus,
Kreeg je twij gelukstoffees.
Priezen kon je d’r ook mit winnen,
Spanning zat ter altied in.
As je din nóg een toffee wonnen
Was dat destieds lang nait min.
Soms din ging je sìnt nog dailen,
‘n Haalfke dat en ‘n haalfke dit.
Om een goie keus te moaken
Minsen, dat vuil lang nait mit.
Neem zuitholt, wat was dát lekker,
Veur een sìnt een haile stoal.
Haar je twij sìnt te versnuien,
Din was dat gewoon ‘n kaptoal!
‘s Wonsdoags, mainstied tegen middag,
Kreeg ik steevast altied ‘n sìnt,
Keurmeester, dij swienen keurde,
Het ons joarenlaank verwind.
Soms din wachtte hai mit opzet,
Groot was din ons stil verdrait.
Echt in spanning bleven wie wachten,
Want d’r om vroagen mog ja nait.
Mor op ‘n duur, as ‘t aal te stoer wör,
Pakte hai porremenee,
En as hai ons sìnt din toustak
Zeden wie zeker nait van nee.
Op een run din noar vrouw Sliem tou.
Klompen vlógen ons achternoa.
“Twij gelukstoffees!” was bosschop
En ons sìnt verdween in loa.
‘k Leuf, vrouw Sliem dee ze in ‘n komke,
‘t Was heur “brandkast” in dij tied.
Riek kon zai der nait bie worren,
Wel was z’hail wat uren kwiet.
Veur vrouw Sliem was het gain riekdom.
Mor as ik ‘t nou zo bekiek
Het ze óns ‘n bult bliedschop geven,
Wie as kinder… wie wazzen riek!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
n Sprij van dook ligt over t laand op dizze veujoarsmörn.
t Koren staait ter meroakel veur noa zo n best veujoar en boeren vrieven zok voak ais in handen: da s aal heurent!
t Ol keuterspultje van de Gebroeders van Dam het n nije aankiek kregen.
t Raaiten dak is oetstukt en hier en doar binnen muren opnijs weer optrokken. Schosstain staait ter weer recht op en der is n nije veurdeur kommen.
Der is alledeegs n sloapkoamer aanbaauwd. Jurrie von t eerst wel wat kold, mor nou e der ainmoal aan wènd is wol e nait geern weer kuutjebuten.
Van stond of aan het Hennie mit aanpakt en as ze t hoeswaark doan haar trok ze mit Jurrie noar t laand.
Dou t zummer wer kon Jurrie t allain nait meer of en dou haar Hennie onnaaiert dat ter hulp kommen mos.
Jampie Koegel, dij doags teveuren oet Indonesië weerom kommen was, wol wel geern aan slag en dou Jurrie hom vroagd haar as knecht, haar e votdoalek jô zegd.
n Fikse vent en nait baang veur n beetje waark.
Hennie zörgt wel dat e s middoags zien pozzie krigt en zo heurt t ook.
Nou Jurrie hulp het krigt e aal meer oareghaid aan t boerenbedrief. Wat hemmen ze n waark had om t laand weer kweekvrij te kriegen, want laive tied nog aan tou, wat was t n wildeboudel.
Ol Meer is mit pensioun goan. Ze bruken t ol peerd nog n beetje veur t lichte waark, mor as der wat verzet worden mout, wordt Hennie aanspand. Jurrie het n drijjoareg peerd kocht en Jampie het hom vot Hennie nuimd.
Jurrie het ter mor wat om laagd: wel nuimt n roen nou Hennie?
Op dizze veujoarsmörn is Jampie Koegel allain aan t melken goan. Da s de eerste moal zo laank as e der is, want altied gaait Jurrie mit. As Jampie onder eerste kou zit laagt e in zokzulf.
Zò zenewachteg het e Jurrie nog nooit zain. Nou ja, t zel wel nait mitvalen, mor nee… dat n mins zò roar doun kin!
Wa s dat? Wordt ter roupen? Jampie kikt ais om zok tou. Verdold, doar staait Jurrie in achterdeur te zwaaien.
Wat nou? Ja, zel wel niks aans opzitten, mout e straks mor verder melken. Op n run vlogt Jampie over loan en haildail achter poest komt e bie Jurrie aan.
Pak votdoalek dien fiets en goa noar dokter, tou nou kerel, schait nou op. Zeg mor dat e doalek kommen mout, t is zo ver!
Mit dat e t leste zegt vlogt Jurrie ook al weer in hoes.
Jampie gript as de wind zien fiets, springt ter mit n zwaai op en as n gek vlogt e noar grintweg.
Haarder, ààl haarder, net wat veur Jampie. As e bie dokter aanbelt kin e gain pap meer zeggen.
Kerel nog aan tou, dat is rieden nait! Jampie het zien bosschop nog mor goud en wel doan of dokter zit al in woagen.
In loop het e zien tas grepen en vlinten stoeven hom achternoa, zòveul gas geft e in ainmoal.
k Bin bliede dat ie der binnen dokter, t is zo ver mit vraauw.
Jurrie wacht dokter al bie deur op en lopt veur hom aan in hoes.
Alles staait kloar dokter hur, zegt vrouw Blaik as ze dokter zicht.
t Ol mins is der al n dag of wat west, dat wol Hennie laiver.
Dokter gaait eerst noar Hennie, onderzöcht heur even, knikt ais en lopt din noar toavel om te kieken of alles der is.
Keurig vrouw Bleek, u kent het vak! laagt dokter.
Jurrie staait op hozevörrels in sloapkoamer en wait nait woar e kieken mout.
Kom hier mor bie mie, mien jong zegt Hennie zaacht en stekt hom haand tou. Aalgedureg bit ze op lippen van pien. Ze het t hoar nat op kop, mor gain geluud komt heur over lippen.
Din begunt de stried om t jonge leven. Kaalm, zoakelijk hoast dut dokter zien waark.
Jurrie vuilt hou Hennie zok aan hom vastgript en t gaait hom deur alles hin dat ze zo lieden mout. Zò aanschaauwt Jurrie van Dam t wonder van de geboorte. De geboorte van dat klaine schepseltje, bloud van zien bloud. t Wordt vol in t gemoud van Jurrie van Dam.
Hai zicht hou Hennie lidt, mor hai begript òòk woaròm ze dit droagen kin.
Din, as n verlözzen hoast, komt ter àin gil van Hennie en votdoalek ter achteraan de stem van dokter: Een flinke zoon!
Even loater geft dokter t kind over aan vrouw Blaik en gaait zulf noar de kroamvraauw.
Stil ligt Hennie in t kuzzen. t Hoar ligt as n plak op kop, ze is blaik, mor op heur gezicht ligt n nije glans.
En… hoe zal de zoon heten, van Dam? vragt dokter as alles bestöt is.
Elzo… Elzo van Dam dokter!
Nooit is doar over proat en as Jurrie t zegd het zuiken zien ogen dij van Hennie.
Ze nikt allain mor en mit baaide handen trekt ze hom noar zok tou.
Vast drukt Jurrie zien lippen op heur mond en hai schoamt zok nait dat e schraift…
Elzo van Dam… zò is t goud!!!!
Òflopen!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Bim… Bam… Bim… Bam… Bim… Bam… Veur… bie… Veur… Bie… t Is… doan… Bim… Bam !! Zo gaalmt ol torenklok over t dörp.
Heur, zeggen minsen, Elzo van Dam wordt begroaven!
Dood is nog onverwachts kommen, mor dij komt mainstied onverwachts over drumpel.
t Het Jurrie slim aangrepen. Wel n ketaaier laank het e bie ber stoan, zunder ain woord te zeggen.
Hail tevree haar Elzo der legen, net of e bliede was dat t veurbie was.
Ze hemmen t goud had mit heur baaiden, Elzo en hai. Zeker, der binnen wel ais haarde woorden valen, mor ze hemmen nooit n vinger noar mekoar oetstoken.
Elzo van Dam wordt begroaven… t Moakt veur Job Klaaistrô nait veul oet of e nou op wipkoar of op liekwoagen zit, zò voak het e de raais noar t kerkhof nou al moakt.
Hai schoft t proemke van ain waang noar aander en drukt houd even vaster op kop.
n Dikke begraffenis is t nait. Ain auto ridt ter achter aan en din nog n man of dattien, vattien dij der lopend achter aan kommen.
Veul verziedjen hemmen Jurrie en Elzo nait doan en femilie hemmen ze hoast nait.
Nee, Job Klaaistrô het wel geliek, n dikke begraffenis is t nait. Hier en doar staait n kobbeltje volk te kieken, as t aits kin tussen hoezen in.
Nait veul volk achter, zeggen minsen. Job huift nait aan lien trekken, peerden waiten t pad al wel.
Ol toren kikt op alles deel. Aan zien braide vout speult t jonkgoud en even verder gaait Elzo van Dam zien leste gang.
Uren… Doagen… Moanden… Joaren… Sinter op kerkhofloan knarst onder roaden.
Job schoft zien proemke nog even weer noar aander waang. Nog even, din het e hom weer verdaind.
Misschien kin e noatied nog nèt n vrachtje doun…
Elzo van Dam wordt begroaven
Beuken heeg onttrekt kerkhof aan t oog.
Hou voak is liekwoagen al bie hom langs reden? Din staait woagen stil…
Droagers stellen zok op en brengen Elzo van Dam noar zien leste rustploats.
Jurrie het leste nachten gain wenk in ogen had: t is hom aan te zain ook.
Hennie is ook blaik. Noast mekoar stoan ze bie t graf. Langzoam zakt kist vot…
As veurganger vragt wel nog wat zeggen wil stapt Sambo noar veuren. t Is n ààndere Sambo dij doar nou bie t graf staait. Aans het e overaal de gek mit, nou is zien broanie vot. Nou staait e tegenover de dood…
Vandoag Elzo, mörn hai misschien. Veul zegt e nait, mor wàt e zegt komt oet t haart. Dat is Sambo as mins…
Elzo, rust zacht! Leste woorden blieven even boven t graf hangen… Rust zacht…
Din is beurt aan domie. Jurrie en Elzo binnen nooit gain geregelde kerkgangers west, mor as domie der over deel kwam was e welkom west.
As domie der over begonnen was dat ze nait voak in kerk kwammen huil Jurrie altied de woorden van zien grootmoe aan: Leef zò, dat ge ten alle tijde durft te sterven! Doar hol ik mie aan domie!
Domie Bos prat over n minskeleven. Nog nait zo laank leden n bruloft en nou n begraffenis.
Vandoag Elzo, mörn misschien ain van heur. Mor noa dit leven komt n aander leven… Elzo van Dam was n goed mins west.
Ain van zien leste doagen was domie nog bie hom west en hai haar der Vrede vonden…
Laat ons bidden, zegt domie. Onze Vader die in de hemelen zijt, Uw naam worde geheiligd, Uw Koningkrijk kome…
Taande schraift en Hennie kin zok ook nait goudhollen. t Pakt Sambo alledeegs aan, alhouwel hai allain mor even mit mond trekt.
s Oavends zitten Hennie en Jurrie stil bie mekoar… Ze k die nog n moal inschenken, mien jong?
Och gommes doagen, hest dien kovvie ja kold worden loaten. Tou nou Jurrie, perbaaier nou even om staark te wezen.
k Wait wel mien jong, t vaalt nait tou, mor wie mouten der toch weer deur. t Haar nog minder kènd. As wie dit nait kregen haren, ik bedoul… nou ja, as ik ter nait west was haarst allain zeten.
Hest geliek wicht, wie mouten weer verder!
Mor t vaalt mie zo stoer, wie binnen zo laank mit ons baaiden west. Kom, k zel mien kovvie even opdrinken en din wi k nog even noar t vij kieken.
Mooi, din loop k wel even mit. t Peerd kin mie nou ook al.
Wat is t mooi hier Jurrie, k wol nait geern weer noar stad tou!
Om t peerd nait of om mie nait? vragt Jurrie en din laagt e weer.
Om baaiden nait, zegt Hennie. Mit heur baaiden goan ze noar t vij. Aarm in aarm stoan ze bie t peerd.
As ze even loater noar boeten lopen roeken ze t veujoar.
Kom wicht, wie goan aan zied. t Is mörn weer vroug dag!
Even knipt ze hom in aarm… Zò is t goud!
t Ol hoes dreumt onder t raaiten dak. Ain dij binnen zien muren opgruid is het e lösloaten en n jonge vraauw, dij t geluk bie hom vonden het nemt e weer mit laifde op.
t Leven gaait verder… aal mor verder…
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Elzo van Dam draait zok veur de zoveulste moal om in ber. Sloap wil nait kommen en hai wil zo geern sloapen!
Hai is muide, hai is mèèr as muide! Moanden ligt e nou al en al het dokter t ook nait zegd, hai wait dat e nait weer van ber ofkommen zel.
Ver weg heurt e t gesnurk van Jurrie. Dij het n jonk wiefke noast zok kregen, mor zien opoeoeoeoe… het e der bie aanhollen…
n Jonk wiefke… Elzo van Dam volt handen op dekens en zo ligt e stil hin.
Hennie de Boer… Dankboar is e dat dij in heur hoes kommen is.
Ze verpleegt hom as n mouder en as ze deur t hoes lopt te zingen is t net of t overaal lichter wordt.
Alles blinkt en glimt En Jurrie wordt elke dag jonger!
Hai zel t ook aans kinnen mit zo n wiefke!
Elzo van Dam wait dat zaais ale doagen tousloagen kin mor hai wacht de Maaier rusteg of.
Doagen het e der tegen vochten… Hai was baang, baang veur de dood dij kommen mos.
Mor hai het zien stried streden… Makkelk het e t nait had, mor as t al te slim wùr kwam Hennie bie hom zitten en dij kon hom zoveul rust geven…
Hai hòlt van Hennie! Aàns as Jurrie, mor toch: zai is àlles veur hom!
Stil ligt Elzo hin en din beleeft e zien leven opnijs… Dulek zicht e zien moeke veur zok. Zien moeke, dij zo n grode ploats in zien leven innomen het.
Kiek, nou zit ze bie hom… Stil mor mien jong, wees mor nait baang, ik bin ja bie die!
As n krans ligt t grieze hoar om heur gezicht. Hai vuilt heur haand dij zo vraid was van t aarbaiden, mor dij toch ook weer zo zaacht wezen kon.
Wat is dat, nou is ze mor zo weer vot.
Gommes, da’s Jurrie ja dij veur hom staait.
Knikkers? Wat wil Jurrie nou mit knikkers… O jô, da s woar ook, hai het Jurrie zien knikkers ofpakt, ofstòlen!
Jurrie schraift, mor zo het hai dat ja nait maind! Hai wol ze allain mor even lainen, omdat e zien aigen allemoal verloren haar…
Houveul wazzen der ook mor weer? Achttien, jô net, achttien knikkers het e Jurrie ofhoald.
En doar is meester Klootsemô. As e die weer knipt Jurrie, din zeg t mor hur, din geef k hom wat mit klomp op kop!
Gommes, nou is zien klomp vot… Wel het zien klomp wegpakt? Mien klomp, tou nou, wel het mien klomp! Wees nou nait zo flaauw en geef mien klomp weer, aans krieg k klappen van voar…
Wat toch zunde, zo n mooi vogeltje! t Kon nait, zee voar, zo n vogeltje in n kooi, dij ging toch dood.
Mor hai haar j al zo mooi zongen… n Leutje jonkje haar n dood vogeltje stief onder bloeske votstopt en vlak achter mizzen kwam t grafke, leste daank van n waik kindergemoud…
Moeke is dood mien jong! Dat haar voar zegd…
Mien jong! Zowat zee voar ja nooit, mor nou haar e zulf verdrait, want heur moeke was dood.
Moeke dood? Mor… dat kon toch nait… dat mòg toch nait! Haar moeke hom doarom zo roar aankeken dou e even bie heur veur t ber ston?
Hai mos goud oppazen, haar ze zegd en goud veur Jurrie zörgen…
En din in ainmoal is alles weer vot…
Mor nou wordt t nog veul mooier! Hai, wat ja n licht, allemoal lampkes en doar… Doarachter n haile grode boog… Wel is dat, doar in dat licht?
Ainmoal mouten wie allemoal, Elzo. Dat is Hennie, dij doar mit hom prat… Wat is ze mooi… Nou het e gain pien meer, nou is e nait baang meer. Nou komt dij boog aal dichter bie… aal… dichter… bie… Hennie! Jurrie! Ik… Oh… benaauwd… dou dat licht oet!
Nee, nait oet doun, ik kom ja… Hennie! t is goud zo… ik kom ja!!!
Ropt Elzo, vragt Hennie, mor Jurrie heurt niks. Stil let ze zok van ber ofglieden en lopt noar t ledikant.
Elzo, mien jong, zèg toch ais wat! Mit t looplampke licht ze bie.
Even dut Elzo ogen nog weer open. Hai zegt niks meer, mor t is net of e heur beduden wil: Zò is t goud!
Even gaait ter n rillen deur hom hin, din is t veurbie. n Streep moanlicht vaalt deur t vinster…
Elzo van Dam het zien raais volbrocht…
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Sambo is nog zo monter as wat. Hai zingt zien hoogste laid nog en as t aan hom lag din bleven ze nog wel n uur of wat.
Verdikke nog aan tou, hemmen ze t nait aan hom te danken dat ze bruloft vieren kinnen?
As hai Jurrie nait opwaarmd haar, was dij nooit over traauwerij begund.
t Zit hom ainlieks nait op ain stee. Zel ik joe ais wat zeggen, begunt e.
Wait je wel wat ie binnen? Krentjebrijkerels, dèr! Wel gaait nou al op ber?
t Gaait ja nog mooi. Komaan, lovve nog even zitten goan din ze k nog even n stukje veurdroagen.
Mor Sambo kin mooi proaten of maal proaten, ain noa aander knipt ter tussen oet.
Veur de mainsten is t weer vroug dag en ze willen nog geern n poar uur sloap hemmen.
t Lopt zo of dat Sambo der op n duur allain over blift.
Vrouw Blaik en Hennie reddern boudel zo n beetje op en taande zit mit Elzo te proaten.
Dus zöcht Sambo zien troost mor bie Jurrie.
Kom Jurrie jong, lovve nog ain drinken op de goie ofloop.
t Kin der nou wel op stoan en ook haildail, k heb ook nog wel ain van die te goude.
As ik ter nait west was, haarst hier nou allain zeten te kniezen en nou bist traauwd man mit op rieg.
Tou ol dreuge, schenk nog ais in!
Hennie komt ter net over toulopen en zegt: nou tou din mor, din krieg je nog ain van mie, mor da s ook beslist de leste!
k Lus t goudje geern, zegt Sambo en slagt kop in nek.
As e zicht dat ter toch niks meer te hoalen is zöcht e zien boudeltje bie mekoar, geft heur almoal fesounlek n haand en mit harmonnicô op rug trekt e of.
Mor hai het ter bepoald nog nait genog van, want op loan heuren ze hom even loater weer speulen: Lang zullen ze leven!
n Haalf uur loater zitten ze bie mekoar. Jurrie, Hennie, Elzo, vrouw Blaik en taande.
Koamer zicht ter weer toonboar oet en meer kinnen ze ainlieks vot ook nait doun.
Ie haren t zo straks over sloapen, begunt vrouw Blaik, mor as ik joe der mit helpen kin, din wel geern.
Mörnvroug mout ik hier toch weer wezen, dat ik kin hier vot wel blieven.
Taande zel der wel niks op tegen hemmen da k veur ain nacht bie heur sloap en din kinnen Hennie en Jurrie noar mien hoes goan.
Hennie het ter nou al zo voak sloapen, dat ain nacht kin der nog wel bie.
Jô, ie mouten t zulf waiten, mor dit liekt mie nog t beste tou.
Nou as ie doar niks op tegen hemmen, din wel geern! zegt Hennie.
Jurrie zegt mor niks, mor aan zien haile kop is te zain dat hom t braid aanstaait.
Vief menuten loater lopen Jurrie en Hennie op loan noar grintweg.
Haalfweg draait Jurrie zok om en kikt noar t ol spultje, dat dulek te zain is in t moanlicht.
t Is old, mor toch, veur gain geld van de wereld zol e der vandoan willen.
Hai zegt niks, mor t is net of Hennie hom begript. Ook zai holt van dat old hoeske mit zien vertraauwd raaiten dak. Dòàr zel veur heur t nije leven begunnen.
Even kikt ze noar Jurrie… Klain liekt e zo noast heur. Mor der stroalt zoveul gouds van hom oet, dat ze n kloet veur keel krigt.
Dankboar is ze, meer as dankboar. Stil lopen ze verder… Rondom is t stil. t Dörp slept nog en alles is oet en dood. t Hoeske van vrouw Blaik licht op in t moanlicht.
Hennie geft Jurrie sleudel en hai vuilt aan woarom ze dat dut.
Achter heur is deur dicht valen, hier gaait e veur heur open.
Din bukt Jurrie zok, tilt Hennie op en dragt heur over drumpel.
Stil ligt ze tegen hom aan en as Jurrie zegt: Mien wicht! wait ze dat z alles het wat ze mor begeren kin.
Een nij begun in n vremd hoes, mor toch binnen ze bliede dat t zo goan is. n Streep moanlicht vaalt deur t vinster en geft glans aan t grode geluk!
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Op bruloft komt gang der weer n beetje in. t Gaait eerst nog wel n beetje stroef noa dat geval mit Blaauw, mor Sambo zol Sambo nait wezen as e schot ter nait weer in kreeg. Hai trekt zien ol harmonnicô hoast oet mekoar en zingt as n liester.
Mor din het vrouw Mulder nog n stukje woar pandverbeuren bie te pas komt. Kin t nog mooier oetkommen? Sambo mout taande n doetje geven, mor doar komt niks van in.
Knotnerus zit te wippen op stoul, dat kin goud worden! Nee taande, zegt Hennie, eerlek is eerlek, doar kinnen ie nait of!
Of? Gain denken aan, zegt Sambo. Doar heb k nou aal oavend al op zitten te wachten. Gain flaauwe kul, dat doetje mou k hemmen.
En of ol taande nou hoog springt of leeg springt, ze aggewaaiern net zo laank mit mekoar tot ze bie Sambo op schoot zit. Dij het zok vanzulf nait aal te glad schoren en hai aait taande goud mit t gezicht om kin tou. t Ol mins reert t oet, mor t helpt heur allemoal niks.
En din, veur ze goud en wel in de goaten het wat ter gebeurt, bakt Sambo heur der n beste veur.
Harregat, doe jeneverhaals, doe vorrejeude!
Taande kokhaalst t hoast oet en as ter goud op aankomt is dat ook gain wonder. Mor wat dut t of. t Is mor ainmoal bruloft en din mout men nait zo naauw kieken.
Vrouw Blaik zörgt ondertied dat ze nait tekört kommen, al paast ze der nou wel veur op dat ain van aander kerels Blaauw nait achternoa gaait.
Eerst mor n harleke beet, onnaaiert zai noa t zeuvende klokje en din komt ze mit n schuddel vol worst.
t Is Sambo bepoald te dreug, want dij mout ter mit jenever deurspuilen. t Is toch compleet n wonder wat dij loeken en lasten kin.
Hai drinkt mor studdie deur en men kin nait zain dat e der aans van wordt. Allain wordt t speulen wat wilder en de laidjes dij e zingt binnen allemoal nait geschikt veur n jongedoameskostschoul.
Toch, wat kin e zien laidjes aans mooi noar veuren brengen. t Gaait hom allemoal gelieke smui of en al gaait e wel ais n moal over streep, hai holdt de moud ter mooi in.
Kees Maaier het nog nait veul zegd. Hai nipt aalgedureg even aan zien glaas, mor doar blift t ook bie. Gommes doagen Kees, zegt Sambo in ainmoal, wie hemmen die ja nog aal nait heurd. Hou wordt dat ol bui, doe hest mie t nog op handslag beloofd.
Jô kiek ais even, zegt Kees, tougelieks drinken dat gaait nog, mor tougelieks proaten kin nait en doe havvel hest dien mond ja aingoal veuraan, dat n aander kin mit goud fesoun ja nait aan t woord kommen. Mor as t wezen mout kin k joe nog wel n stukje vertellen. (vrij naar A.M. de Jong). Ik heb ais n bouk lezen en doar kwam n pervester in veur dij haar zok toulegd op t hazzens operaaiern. Kerel nog aan tou, wat was dij doar kloar in. Hai haar in oorlog west en zodounde haar e zo n kennis van zoaken. Dou komt ter op n dag man bie hom dij haar altied n vrezelke pien in de kop. Overaal was e al west, mor gain dokter kon hom helpen. Nou, dij pervester zol din wel ais kieken wat ter aan hoaperde. Hai holt hazzenspan der of, bekikt t spultje ais en zegt: dien hazzens binnen hartstikke voel, dat dij mou k hier wel n week of wat hollen om ze schoon te moaken.
Lokst zeker, zegt vrouw Mulder der tussen deur.
Wis en woarachteg nait, zegt Kees, t is woar gebeurd! Mor ik goa verder. Der was ofsproken, over n week of drij kon dij jong weerkommen, din was t spultje wel weer schoon. Afijn, dij pervester moakt dij hazzens net zo schoon as e ze mor kriegen kin en baargt ze din in n deuske op. Mor aal wel weer komt noa drij week, dij jong nait. t Duurt vaaier week, vief week en pervester wordt ter hoast verlegen mit.
Hai komt ais n moal tou t zaikenhoes oet en din lopt e dij jong zò tegen t lief.
Hee kerel, wostoe dien hazzens ook ais n moal weerhoalen? Ze liggen al n haile zet te wachten!
k Huif ze nait meer bruken, zegt man, k bin vorrekoopman worden!
Kloar is t. Ze hemmen vot deur dat dàt n streek veur Sambo is en dat gunnen ze hom net.
Sambo grolt zulf nog t haardste en zegt: Dat hest mooi zegd, Kees jong, doe magst nog ais weer aan t woord.
En zo hemmen ze n bult plezaaier mit mekoar. Jurrie zegt nait veul, dij het t veul te drok mit zien Hennie.
Hai nemt mor moateg in, mor zunder dat e der aarg in het krigt e toch nog n nuver klokje.
Gommes doagen nog aan tou, wat gaait hom t braid noar t zin en wat het e toch nuver wiefke.
t Is loat veur ze der om denken en as vrouw Koeper zegt: Movve ook ais noar hoes, is t haalf drij.
Sambo begunt te speulen: We gaan nog niet naar huis! Mor dat helpt hom nait veul.
t Wordt bergoanstied en bakker Mousker kin vot wel opblieven, want dij mout weer maank de stoetjes.
Mor hou mout dat nou mit de sloaperij, gooit taande der in ainmoal tussen deur.
Jô, dat is nait best, doar het nog gain mins over docht mit dij drokte.
Och, zegt Hennie, doar kivve straks beter over proaten, as aandern votbinnen.
Mor vanzulf, sloaperij mout nog regeld worden. Dat ze doar ook nait aan docht hemmen.
Ain noa aander gaait vot. Manluu lopen der almoal nait hail vast meer over, mor toch is der nait ain bie dij zok allain nait redden kin.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Nee, vaarver Blaauw het ter nait veul oareghaid meer aan. Aandern hemmen t aal nait in de goaten, omreden Roulf zo mooi aan t zingen was.
As Roulf oetzongen is, blift t even stil. Timmerman Mulder kin der mor min over dat ter zokse laidjes zongen worden. Man, de griezel lopt joe ja over rog hin as je zokswat heuren.
Wat vrezelk nait, zegt vrouw Mulder, dat ter toch zok olders binnen!
Sambo het zien harmonnicô der even bie hinzet, omreden hai even spuilen mout.
Vraauluu begunnen al weer te havveln mor din zegt Hennie inains: Mien gommes, wat scheelt Blaauw wel?
Niks gain wonder dat ze t vragt, want t is ook n lelk gezicht. t Vaarvertje is haildail onderoet zakt en zo wit as kriet. Om de vief tellen schut e even in t in, want hai het ofgemieterd snok.
Hoal hom mor gaauw n stuk stoet mit n kop zwaarde kovvie, zegt Sambo, dat zel hom wel helpen. Gg.. ain st.. stoet, morrelt t vaarverke, k wil.. n.. noes… en dat wi k!
Och laive tied, zegt vrouw Blaik, zoveul het dij aarme jong aal nait had! k Heb ze nait teld, mor mit vief holt t wel op.
Paas mor op dat e t nait heurt, komt Roulf der tegen in, aans kon e wel ais maal opgeven. Dizze vles kin t wel aans vertellen! Roulf bukt zok en hoalt n vles bie toavelpoot weg.
Nee jonges, zegt Jurrie, da s gain mooi doun. Ie waiten wel dat e nait veul hemmen kin en din prent je hom t ook nog in. Woar komt dij vles vot?
Och, zegt Sambo, k haar nog ain in kelder stoan en ik docht: k neem hom mit, aans verslagt e misschain.
Zo n deugenait! Versloagen, zee e. Jô, doar is ook wel kaans veur bie hom. Gain dàg kin e n vles draank in hoes hemmen. Nee, der zit weer wat achter. Dat was ja net wat veur hom, om zo n vaarver Blaauw even zo doen as n tuut te vouern en zulf lol te hemmen.
Vrouw Blaik het ondertied n kop kovvie hoald en as n mouder zegt ze tegen Blaauw: Kiek mien jong, drink dat mor gaauw op, din knapst wel weer op. Tou mor gaauw, t is nou nog hait!
Blaauw komt overind en vrouw Blaik ondersteunt hom n beetje. Zo drikt e zien kovvie op. En nn…ou wi k nn…noes!
Wat movve, vragt Hennie. Zo kin t ook nait. Aarme jong is ja zo zaik as wat.
Ik zel hom wel even wegbrengen, zegt Sambo. t Is mien schuld ook ainlieks, mor zo haar k t nait bedould, eerlieks nait.
k Www..il hom nait mm..mithemmen, hakkelt Blaauw. k Zzz..el mie wel redden!
Mor din komt Roulf Slagter der aan te pas. Wacht mor, zegt dij, ik goa toch ook vot, want Remmerdien kin zok zo laank nait redden allain.
Spit in rug is nait mooi luu en benoam as Remmerdien t het is der gain hoes mit te hollen. Zeuven kroeken is nog nait genog. Komaan Blaauw, wie goan der vandeur. t Muit mie wel luu, mor dou k traauwd bin heb k mien Remmerdien beloofd da k goud veur heur wezen zol en doarom dou k t ook.
Ze helpen Blaauw in zien jaas, zuiken zien pet op en din is Roulf ook zo ver. Laive tied nog aan tou, wat kikt dij Blaauw toch min oet. Dij s vast wel n dag of drij zaik. As e allain mor n beetje lolleg was kon gain mins der wat op tegen hemmen, mor dit is te ver goan. Mor goud dat Roulf der bie is, aans konden der nog wel ongelukken van kommen. Nou luu, veul plezaaier verder en din tot kiek mor weer. Veur dat Roulf vot gaait lopt e nog even noar Elzo en geft hom n haand.
Elzo laagt mor wat, mor t gaait lang nait van haarten. Jong wol t zo groag dat ter bruloft kwam, mor t is ainlieks niks gedoan. Hai het ter stoer mit, dat is zo wel te zain.
Nou Elzo jong, hol die mor tooi en tot aander keer din mor weer. Bie deur zegt Roulf: Zo Blaauw, pak mie nou mor in aarm, din bivve der zo!
Blaauw het nait veul omdenken en t is hom ainlieks almoal wel noar t zin. As e n zetje in open lucht west is gaait t wat beter en as ze n eentje op vaste weg binnen krigt e al weer wat proats. Dat lopt nog weer oareg goud of.
Bie hoes vragt Roulf: Kistie allain wel redden jong?
t Komt best in order hur, wost bedankt!
Roulf is nog nait bie weg of achterdeur gaait open en doar staait ol vrouw Blaauw in nachtgewoad. Blaauw wil wat zeggen, mor t ol mins zegt: hol die mor stil mien jong, vertel t mörn mor. Eerst goan wie sloapen!
Vief menuten loater ligt Blaauw onder de wol. t Olske stopt hom der nog even goud onder, strikt hom nog even over kop en zegt: Sloap mor gaauw e mien jong, mörn is t wel weer over!
Dag Moeke, zegt Blaauw en din slept e ook al. Even blift vrouw Blaauw nog stoan te kieken, din gaait ze ook weer op ber. t Blift toch altied n moeke
.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Din pakt Sambo zien harmonnicô weer veur t lief en doar gaait t weer hin.
Vrouw Blaik schenkt nog ais in, want binnen gain nikslusders bie.
Man och man, wat gaait ter heer. Schaande dat Elzo nait mit doun kin. Hai het t laist mor dat ze nait mit hom proaten. Soms vertrekt zien gezicht even van pien, mor hai let t nait maarken.
Roulf Slagter komt in t in. Roulf het n nuver borreltje op, want aans dee e zokswat morzo nait.
k Zel n stukje veur joe zingen, zegt Roulf. n Ollerwets laidje, dij ik nog van mien grootmoetje leerd heb. Sambo speult vast wel even mit?
Doar gaait e din!
Op somb’re kerkhof zekeren nacht,
Zag men een meisje knielen.
Wijl vlokjes sneeuw zo stil en zacht,
Op t aardrijk nedervielen.
De graver ging het kerkhof rond
Toen hij een meisje knielend vond.
O geef mij Albehoeder
Wat doet gij meisje nog zo laat,
Er is geen mens meer op straat,
Ik vraag aan God mijn moeder.
Ik dwaal hopeloos straat op en straat neer,
Moest het mijn moeder weten…
Zij keerde wis wel spoedig weer…
Ik heb vandaag nog niet gegeten.
Ik vroeg aan gindse deur wat brood,
Men lachte en spotte met mijn nood,
Men joeg mij van de trappen.
Dat was de hulp die men mij gaf,
O man, ontsluit dit dierbaar graf,
k Wil bij mijn moeder slapen.
k Mocht in een vriend’lijk vaderwoord,
Helaas mij nooit verblijden.
Door zwoegen werd hij vroeg vermoord,
k Ben ook van haar gescheiden,
Die eind’loos werkte voor haar kind,
O, ze heeft me toch zo zeer bemind,
k Moest haar voor altijd derven.
Zij blikt nu zeker op mij neer,
O God, geef mij mijn moeder weer,
Of laat mij liever sterven.
De graver licht het van de grond,
IJlt naar zijn woning henen.
Geen zucht ontsnapt aan ‘s meisjes mond,
Hij hoort haar niet meer wenen.
Maar t is alsof hij nog het woord,
Van ‘t biddend stemmetje hoort:
O geef mij Albehoeder!….
De vrouw ontving haar in haar schoot,
Te laat… helaas ze was reeds dood,
Ze was bij hare moeder.
Din is t verske oet. Roulf krigt ter bepoald oareghaid aan, want hai begunt nog ais weer.
In Eng’land woonde een Koopman, rijk en machtig,
Die had een dochter, genaamd Elizabeth.
Zij beminde een stalknecht…
Mor vanzulf, dij vrijerij ging nait deur. Aan Roulf zien zingen kin je wel heuren hòu slim of t wel was.
Toen hebben zij haar in een kelder gesmeten,
Zij bonden haar al in die kelder vast…
Bakker Mousker het mond ter bie open, want t is eerste keer dat e t laidje in zien gehail heurt. Ie zain t gebeuren as Roulf zingt:
Zij heeft toen nog een brief geschreven
Die door twee kinderen aan haar minnar werd gebracht.
Daar stond zo duidelijk in te lezen,
Och geliefde minnaar, ‘k moet van deze wereld af.
Mor dij stalknecht was ook nait veur de poes. Paas ais op! Hai ging noar t kastail en zee dat e dokter was! Ja, ja, mouten t lef der mor veur hemmen.
Toen is hij naar het ledikant getreden,
Al waar hij stortte zo menig droeve traan,
Open uw ogen en ziet uw minnaar kermen,
Open uw ogen en ziet uw minnaar aan.
Mor t was te loat… want zai was dood. En din wordt t wel wat kèl! Mit bewogen stem zingt Roulf leste vaaier regels:
Hij heeft een dolk al uit zijn zak genomen,
En stak het diep al in zijn jeugdig hart.
O valse ouders, je zult nog aan mij denken,
En stort ‘toen bij zijn zoetelief in t graf.
Kerel, wat kin dij Roulf toch zingen. Sambo fiedelt wel mit en op n duur begunt e mit te zingen ook. Der zitten van dij mooie draaiers aan en as ze dij zingen het t oard.
Mor wat mekaaiert vaarver Blaauw? Dij zakt aal daiper in stoul vot.
Ogen stoan hom wat roar in kop en asmis schut e even in t in, net of e snok het…
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Din wordt t tied veur n zeupke. Vrouw Blaik gaait mit vlezzen rond, dij is dat wel aavertraauwd.
Mie mor ranja, zegt Sambo, din krieg k teminzen n groot glaas!
Mor as vrouw Blaik hom n kloare inschenkt knipt e t ain oog der bie dicht. Hai kin hoast nait wachten tot vrouw Blaik rond is, zò n zin het e der aan.
Zo, zegt Sambo, doar gaait e din.
Dat Jurrie en Hennie gezonde kinder kriegen maggen, proost!
Din trekt Sambo der mor weer n stukje meziek oet.
Mainst ollerwetse laidjes, dij z allemoal kinnen.
Ondertied gait vrouw Blaik nog n keer of wat rond, want kerels hemmen t glaas ook vot weer leeg.
Tou Blaauw, zegt Kees Maaier, zing doe dat verske nog ais, waist wel van dij verzopen zeeman!
Jô, roupen andern der tussen deur, Blaauw mout zingen.
Wat gain mins docht het gebeurt din.
Vaarver Blaauw gaait stoan, knupt n rooie buusdouk om haals en zegt din: Kiek ais, ik wil wel n stukje zingen, mor nait van dij verzopen zeeman. Doar is t nog te vroug veur. Nee, ik zel van mien dainsttied zingen, dou k nog in Zierikzee lag. Blaauw hoalt goud daip oam en doar gaait t hin:
t Was in de mob’lisatie, ik lag in Zierikzee;
Mijn hart zocht naar verstrooiïng, voor mob’lisatie-wee.
Toen leerde ik haar kennen; dat Zeeuwsche ” prachtstuk ” meid,
En sinds die tijd, vol zaligheid, ben ik mijn harte kwijt.
Ik heb mijn hart in Zierikzee verloren,
t Was in een zoele zomernacht!
Ik was verliefd tot beide oren,
Jij frissche Zeeuwsche, weet niet hoe ik smacht!
Want toen wij afscheid namen bij de haven,
Nam k in mijn hart de beelt’nis met mij mee.
Van jouw frisch mondje en je blanke armen, mijn hart dat slaat voor Zierikzee!
Wel haar dàt achter dij dreuge Blaauw zöcht.
Zingen kin e nait, mor ze lagen zok almoal de buuts oet. Hai moakt ter zokse roare meneuvels bie, net of e zien Zeeuwsche schone onder t zingen deur doekt en knovvelt.
Op n duur zingen ze t refrein allemoal mit en din komt ter stemming in.
Eerst mor weer n klokje, stelt Sambo veur en doar is gain mins op tegen.
Allain Elzo bruukt niks. Dij ligt rusteg achterover en laagt mor wat.
Net wil Sambo opnijs weer instemmen as deur open gaait en der n groot pak noar binnen schoven wordt.
Wel t dut kinnen ze nait zain, want deur gaait ook vot weer dicht. Ze heuren nog dat ter ain votrunt, mor din is t ook al te loat om te kieken wèl t is.
Net wa k docht haar, zegt Sambo, Sunterkloas. Hai s wel wat loat, mor t is toch mooi dat e nog aan joe docht het.
Wel wait wat ter inzit, mor wees mor veurzichteg, kin wel n bom of zokswat inzitten.
Pak doe t mor oet, Hennie, zegt Jurrie. Hai mout nait veul van zokswat hemmen en boetendes is e wat zenewachteg.
Ze binnen nou almoal in t in kommen, want ze binnen vanzulf veuls te nijschiereg wat ter veur n dag kommen zel.
Vaarver Blaauw dut niks as kuggeln en din het t oard.
Tou nou Hennie wicht, schait nou op, ik barst ja hoast van de zenen, zegt Sambo. Hai kin op zien vingers ainlieks wel noagoan dat t weer n bak is, mor t staait hom mor min aan dat e naargens wait van het.
Hennie hoalt n scheer veur n dag en din gaait gaauwer. As ze t eerste stuk papier der of het, komt ter n grote deus veur n dag. Mit mooie krulletters staait ter op te lezen: Voor het Gehuwde Paar!
Is gain mins dij nog wat zegt, want ze hemmen wel in de goaten dat ter nou wat lös komt.
Hennie staait ainlieks in twijstried wat ze doun zel, mor op n duur verdriest ze zok en hoalt t taauw om deus vot.
Din in ainmoal gooit ze deksel overzied, mor zicht nog aans niks as dun vloeipapier.
As ze dat ook vothoalt begunt Sambo in ainmoal te schottern van t lagen.
De krans, de scheerhoeskrans. Dij verropte Jans Hofman, doar het e mie niks van verteld.
Mor hai is goud en dat is e, schenk nog ais in vrouw Maaier!
Din kriegen aandern ook deur wat ter te doun is en alledeegs Jurrie laagt mit, al is t din nait van haarten.
Nuver inpakt hemmen de leden van de “scheerhoesverainen” Jurrie dezulfde krans stuurd dij z hom geven hemmen dou e verloofd is.
t Ding is hartstikke verdreugd, mor toch hangt e nog in mekoar. Ze hemmen hom weer n beetje opsierd, al is t in ook op n vrumdsoortege menaaier.
Van alles hangt ter aan. n Zoegvles, n stukje sokkeloa, n eentje metworst, n dreuge bukken, n olle scheerkwast, n stukje lekkeris en n boukje.
Hennie is de eerste dij dit boukje in de goaten krigt en nijsgiereg hoalt ze dij der of. Ook hier staait mit mooie krulletters op : Voor het Gehuwde Paar. t Is gewoon n klain boukje, mor ale bloaden binnen bemaggeld. Onder elk blad staait n handtaiken en zodounde kinnen ze noagoan wel de gevers binnen. Eerst Tuutje Nijneers, da s Jochem Boukweg zo t rekend. Dij het ter inschreven:
Twij hoanen in n hounderhok,
Kriegen dij t nou nait mit hin aan stok?
Din komt Jans Hofman. Dij het zok bepoald versloken in zien sloatje, want der ligt n grode broene klodder op.
Jans komt weer mit zien old taimke veur n dag:
n Zwien dij zat is en n vrouw dij zok stil holt,
doar hèje t minste mit te doun.
Nait te haard knorren loaten ol bui!
Kapper Westrô holt van recloame, want dij het ter inzet:
Goed geknipt en goed geschoren,
Kan de mooiste vrouw bekoren!
Zo hemmen z almoal n stukje schreven. t Ain is wat mooier as t aander, mor ze hemmen almoal heur best doan en doar komt t mor op aan.
Achterin staait n mooi schilderke. t Blad is verdaild in vaaier vakken.
Bovenaan n man dij zit te eerappelschillen (da s Jurrie vanzulf), din postbode mit n aarm vol braiven, (wat hemmen ze t mooi oetkiend) nummer drij n auto woar n man en vrouw in traauwgoud oetstappen en onderaan staait mit n groot vroagtaiken n waig.
Der staait n noam onder, mor is gain mins dij der wat van moaken kin.
t Is bepoald gainent oet t dörp, mor dat dut ook gain spier of. De scheerhoesklanten hemmen eer van heur waark en der wordt nog ais smoakelk om laagd.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Ol Widde het net negen moal sloagen, as Sambo as leste gast tou deur inkomt.
Der gaait n hoera op as e over drumpel stapt, want nou kin bruloft eerst goud begunnen.
Da’s roar mit Sambo, as ze der op reken dat e eerste is, komt e vanzulf t lest.
t Kin ook wezen dat e wacht het tot kovvieboudel van toavel of was, want doar mout e nait veul van hemmen, benoam nait op n bruloft.
Jurrie wol had hemmen dat e doalek bleven was, mor dat kon nait onnaaierde Sambo, want hai mos hounder en knienen heur gerak geven. Mor Sambo is ook nog op n aandere ploats west, want hai het aal n nuvere borrel op as e der inkomt.
Hai het harmonnicô op rug, n twijrieger. t Is n old brakje, mor hai kin der nog op speulen dat t rabbelt.
Hai kikt eerst kring ais rond wel der aal zitten.
Jurrie en Hennie zitten aan t bovenind van toavel, haand en haand.
Noast heur ligt Elzo op ruststoul. Hai het n stuk of wat kuzzens in rug en zo kin e t wel volhollen, teminzen dat zegt e.
Ze wizzen eerst aal nait hou ze stoul ploatsen mozzen, mor zo was t veur hom nog t beste. Dicht bie kàggel en nait op tocht.
Taande zit aan ander kaant van Hennie en Jurrie en ze het al n dikke proat mit Knotnerus zien vraauw.
Ol boer is der zulf ook, al het t hail wat muite kost veur zien vraauw om hom zo ver te kriegen.
Verder zitten der: timmerman Mulder en zien vraauw, vaarver Blaauw, vrouw Blaik, Kees Maier en zien vraauw, Roulf Slagter (dij zien vraauw kon nait mitkommen omreden ze spit in rug haar) stelmoaker Koeper en zien vraauw, bakker Mousker en zien vraauw, leutje Kneels Vink, Hindertje van der Loan en as leste Wilm van der Tuun, de grootste proatjemoaker van t loug.
Verder binnen der nog n poar noabers van Hennie oet Stad, dij mit auto kommen binnen.
Aal mit aal is t nog n mooi gezelschop worden. Ze hemmen der laank over proat wel ze nuigen mozzen, want femilie hemmen z ainlieks nait.
Op n duur het Sambo (dij komt nou overaal ook bie te pas) n liestje opmoakt, want ze konnen toch nait mit n man of vief, zes bruloft moaken.
As de bruiers n reken betoalen mozzen, din gingen ze der bie winterdag mainstied mit heur baaiden op of en din bleven ze voak n haile oavend plakken.
Dat wazzen altied mooie oavends, want aans wizzen ze toch nait wat z aal oetvreten mozzen.
Zodounde haar Sambo zegd, konden ze niks beter doun as dij luu ais weer te vroagen, dat wazzen ze nou hoast wel verplicht.
Sambo het alles in orde moakt en nou is t wachten op de dingen dij kommen mouten.
Sambo schrapt zien keel ais, zet zien harmonnicô veur t lief en nemt din as eerste t woord.
Jongeluu, ik zeg: jongeluu, k bin bliede dat k joe zain kin. Nou Jurrie van Dam mit zien Hennie in t bootje stapt is, mouten wie vanzulf mit mekoar zörgen dat de boudel weer op komt, want ze hemmen drij n daarteg kan jenever, n haalve schenk, drij honderd en dattien kedetjes en din nog n deus mit toatjes.
As nood aan de man komt is der nog n vles mit zoere herens en n emmer vol metworst. Verhongern huif je dus nait, mor je mouten alles mit moat bruken, aans hij je mörn ingewanden van streek.
Zo as je aal zain hemmen, heb ik mien örgel al weer veur t lief hangen en doarom: lovve eerst ais zingen: Lang zullen ze leven!
Sambo zet in en doar gaait t hin. Vaarver Blaauw zingt boven alles oet. Hai kin nait mooi zingen, mor wel haard en al is e asmis n toon of wat in de waar, t dut aal niks of.
Ze hemmen lol mit mekoar en ze mainen wat ze zingen en doar komt t mor op aan.
Ziezo, zegt Sambo, t begun is der, nou movve deurzetten. Ik zol zeggen, nou mout timmerman Mulder mor ais aan t woord want k kin aan zien kop zain dat e wat op t haart het.
Hai zel wel weer n mooi stukje in mekoar timmerd hemmen, want dat binnen wie wènd.
Doarom: t woord aan de spiekerkoning!
Timmerman Mulder dut net of e naargens op rekend het, ze haarn hom zo loat nuigd, hai haar gain tied had, mor t duurt mor even din hoalt e n stuk papier tou buus oet en din zel t wezen.
Stoalen bril wordt goud mit buusdouk schoonmoakt, hai houst even, gaait stoan en din begunt e.
Mulder het nait veul leerd, mor riemen kin e, da s glad n meroakel.
t Slot persies in mekoar en allerdeegs ain dij naargens verstand van het kin wel heuren dat ter moat in zit.
Wat het e der weer wat moois van moakt.
Bakker Mousker holt t lief vast van t lagen, want Mulder verget niks.
Wel hom wat induzzeld het huif je nait te vroagen. Dat kin mor ain doan hemmen: Sambo!
Veural as Mulder over de raais noar stad begunt, rabbeln de gloazen op toavel, zò wordt ter laagd.
Mulder krigt ter aal meer oarighaid aan en hai speert mit aarms en bainen dat t oard het.
Stief wordt ter klapt as t stuk oet is. Meroakel!
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
t Benaauwd zwait brekt Jurrie van Dam oet as e mit zien Hennie aan aarm deur t Gemaintehoes lopt.
Konsjerje gaait veur heur aan trappen op.
Jurrie kin aal nait meer denken en toch gaait ter n bult in hom om.
Achter heur kommen n riege dörpsgenoten, allemoal even nijsgiereg.
Sambo het taande n aarm geven en t ol mins het t verdold toustoan. Is gain ain dij meer lol het as dij vorrejeude. Wat het e t toch mor even mooi veur mekoar moakt. Dat haar e zulf nait dreumen kend dat zo n mooi spultje worden zol. Mor hai mout tougeven: Jurrie het t nog nait zo gek bekeken.
Bie deur wacht ambtenoar van de Börgelieke Stand heur al op en brengt heur noar stoulen.
En doar zitten ze achter de gruine toavel. Jurrie duurt aal nait om zok toukieken, want hai heurt dulek hou der flusterd en knivveld wordt.
Din zel t begunnen. Ambtenoar schrapt zien keel ais, kikt even noar zien “slachtoffers” en begunt din oet t bouk te lezen.
Heden, den 22e December 19.. zijn voor mij, Ambtenaar van de Burgelijke Stand der Gemeente Slochteren verschenen: van Dam Jurrie, oud 53 jaren, van beroep Landbouwer, wonende…
Jurrie lustert mor mit n haalf oor want t gaait aal op ain dreuntoon deur. t Is net of e der mit zien kop aal nait bie is.
Zo gaait t n zetje deur en din inains vernemt e dat Hennie stoan gaait.
Jurrie vertraauwt mor op heur en dus gaait e ook mor stoan. Klain liekt e zo noast Hennie.
Din mouten ze n kanner n haand geven. As Hennie heur smale haand in zien grode knoest legt, vuilt e hou ze trilt.
Ze is zo wit as kriet en t is krekt of ze n vlij veur ogen het.
Wèèr komt ter n prevelement en din inains heurt Jurrie: Wat is hierop uw antwoord? Jurrie wait wat hom te doun staait, mor t komt zo onverwachts dat e stuttert: Eh… jô meneer!
Achter hom begunnen minsen te knivveln, mor ambtenoar gaait rusteg zien gang. As e Hennie de gebrukeleke vroagen stelt zegt ze hail zaacht: Ja!
Mor in dat aine woordje ligt ook alles opsloten. Men vuilt dat ze t maint en nou is t rondom net zo stil as wat.
As ze taikend hemmen dut ambtenoar zien bouken dicht, schrapt zien keel nog ais en din begunt e te proaten.
Wel wait hou voak e zo stoan het te proaten, mor t is toch altied weer nij. Nou is e gain ambtenoar meer, nou is e mins net as zai ook.
Smui kin dij man t zeggen. Kerel, kerel, wat kin dij man toch goud Ollands proaten. Hai stoekt nooit, t gaait aal van de rol of. Hai vertelt dat t veur hom nait allain n gewoontezoak is dat e minsen traauwt. Elk poar dat e veur zok krigt is weer aans. Soms jonge minsen, kinder nog hoast, dij nog aal nait begriepen wat t in het. Din is t veur hom gain mooi waark. Wat mout e tegen zok minsen zeggen? Mainstied kommen ze doalek in de ielinne, veuraal nou wonens nog zo betuun binnen. t Is altied n plechteg moment, da s nait aans, mor t kin nog zo ongeliek wezen. Zo proat man eerst meer in t algemain, mor din richt e zok in ainmoal rechtstreeks tot Jurrie en Hennie. Nou mout Jurrie weer sloeken, want dij man begunt hom op t gemoud te waarken.
Wanneer ik de gebruikelijke woorden stel dan weet ik bij voorbaat het antwoord, omdat dit nu eenmaal wettelijk voorgeschreven is. Maar toch maakt het enorm veel verschil hòe het woordje ja wordt uitgesproken. Ik heb ze hier gehad die met een onverschillig gezicht dit woord als het ware uitblaften, ik heb ze gehad die slechts met een snik het woord over hun lippen konden krijgen. Wanneer ik u als pasgetrouwd paar voor me zie staan, dan voel ik dat dit woord voor u ook meer betekend. U bent de jeugdige leeftijd reeds enige tijd gepasseerd, maar toch ligt er op uw beider gezichten een glans die de ernst van deze dag zo duidelijk doet uitkomen. U hebt waarschijnlijk niet meer die idealen die u tien jaar geleden had, maar toch ligt het leven nog voor u. Het huwelijk kan pas dàn goed zijn wanneer man en vrouw onder alle omstandigheden nààst elkaar staan en bereid zijn wederzijdse offers te brengen. In elk huwelijk komen wel eens mindere prettige dingen voor, maar met wederzijds begrip en steun zijn die moeilijkheden zeker op te lossen. Het bruidsboeket, onverbrekelijk verbonden met het huwelijk, ligt daar als een smetteloos kleinood.
Over enkele dagen zullen deze bloemen verwelkt zijn, omdat de natuur deze weg nu eenmaal heeft vastgesteld. Uw huwelijk is op dit moment als deze bloemen, nog vol beloften. Wanneer u deze betekenis beseft weet u dat uw huwelijksleven niet de weg van deze bloemen mag gaan: nu nog verblindend schoon, maar over enkele dagen droog en verwelkt. Besef de taak die u wordt opgelegd en maak uw huwelijk tot iets moois. Bruid en Bruidegom, ik hoop dat deze dag voor u het begin mag zijn van een gelukkige toekomst en ik wens u als eerste van harte geluk met deze stap!
As Jurrie van Dam de haand dij hom toustoken wordt aannemt, wil e man wel geern bedanken doun, mor hai kin nait. Alles wat dij man zegd het, het e in zok opnomen en as t aan hom ligt zel e dij woorden woar moaken ook.
Din kieken Hennie en hai mekoar aan en baaiden waiten ze dat ze t goud doan hemmen.
Nou ligt ter n leven veur heur woar ze baaiden noar verlangd hemmen, mor dij altied zo ver van heur vandoan bleef. Onder zien noam in t groot bouk het Jurrie n dikke streep zet, net of e zain loaten wol dat e t mainde.
As n keunink zo riek stekt e zien traauwboukje in buus en din moaken ze zok weer kloar om of te raaizen.
Mor dat gaait zo mor nait. Sambo is de eerste dij heur haand drukt en din komt taande.
Hennie krigt n dikke smok en Jurrie strikt ze even over waang.
Din kommen der nog n haile rieg achteraan. Binnen gounent bie dij der n apaarte rais om moakt hemmen, mor dat was mainst nijsgiereghaid.
Oarend Braauwer het woagen al weer veur stoan en onder hoerageroup stappen ze in.
Kaalm ridt Oarend weer vot en hai het wel zoveul leerd dat e nait omkikt as e achter zok wat heurt.
Zodounde kin e nait zain dat Jurrie veur t eerst zien wiefke in aarms nemt en heur smokt dat t klapt.
Mien jong, zegt Hennie hail zachtjes en strikt Jurrie even over zien koale knikker.
Zo zitten ze doar as n poar törreldoefkes achterin en ze bennen aal in Schewol as Jurrie in de goaten krigt dat z aander kaant op mouten, omreden ze nog op pertret willen.
Din mor weerom, zegt Oarend en bie n daam draait e even.
Sambo en taande snorren heur veurbie en t leste wat ze zain is Sambo zien rooie buusdouk.
n Uur loater kommen Hennie en Jurrie weer en as n gelukkeg span draaien ze loan in op weg noar t ol stee, dij störmen over zok hin goan loaten het en nou veur t eerst weer n jong span onder zien vertraauwd raaiten dak krigt.
Ol Meer hinnikt t oet as auto stil holt, net of e vuilt dat boas nait langer allain boas is.
Om t ol nust tou is t almoal even koal en noakend en neveldampen joagen over t veld.
Mor veur Jurrie van Dam is t veujoar, nèèèè… zummer!!!
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Jurrie lopt van ain stee noar aander. Woar en woar is dat Hennie? Hennie het genog aan zokzulf en doarom mout taande Jurrie op glee helpen.
Jurrie krigt zien pak aan dij e kregen het dou e veur t eerst mit Hennie kennis moaken zol. Vol is der nog even weer instreken en zodounde kin hai wel veur n dag kommen.
Hai wil net boksem aantrekken as taande zegt: Jong wat wist nou. Hest ja nog gain onderboksem aan!
Elzo knivvelt haardop en Jurrie wait nait woar e t zuiken mout.
In kaast nait, op ber nait, naargens kin e onderboksem weervinden dij Hennie kloarlegd het.
Hai hèt ter mit lopen, mor woar e hom loaten het mag Joost waiten.
Taande gaait ook mit aan zuik en dij hoalt hom op n duur tou schuur oet, noast peerdstaal.
As e boksem en bezoen aan het mout taande der weer over tou, want hai kin boor nait vaast kriegen. Doar zicht taande ook gain kans tou en zo mout Hennie der nog weer heer. t Is mor n soes, din het dij t veur mekoar en as ze Jurrie zien beteuterd gezicht zicht, geft z hom gaauw n doetje.
Din gaait ze mit strik aan t knooien, zo n nijmoodse, zo n zulfbinder. Jô neem mie nait kwoalek, zegt Jurrie, mor hou mòje zo n ding ainlieks vaastkriegen. Laive tied, dat heb k ja nog nooit eerder beleefd.
Ik kom weer net op tied, zegt Sambo din bie deur en mit staait e ook al in koamer.
Wacht mor jong, dat zel ik wel even veur mekoar moaken. t Gaait mit hangen en wurgen mor op n duur krigt Sambo t toch veur mekoar. Sambo zel mit noar t Gemaintehoes. Hai het net zo laank soesd tot ze tougeven hemmen. Nou goan ze mit twij auto s hin.
Jurrie en Hennie in veurste en Sambo en Taande in achterste. Din liekt t teminzen wat!
Hennie het heur troost achter zöcht. Mit aal dij kerels kin ze vanzulf nait in koamer wezen en doarom is n dag of wat teveuren timmerman Mulder der west om achter n hokje of te timmern. Zo dag en deur kinnen ze doar best wezen, benoam bie zummerdag en din holt ze koamer teminzen n beetje op stee.
Jurrie begunt op noagels te bieten. Woar zol Hennie toch wel blieven? Aal ogenblikken kinnen auto s veurrieden en din mouten ze kloar wezen. Taande gaait ais kieken, want as ter op aankomt is z ook nijsgiereg.
Hennie het gain mins verteld wat z aantrekt, alledeegs Jurrie nait.
Net wil Jurrie ook noar achtern goan as deur open gaait en Hennie der inkomt. En din verget Jurrie mond weer dicht te doun en Sambo om mond open te doun en dàt wil wat hemmen…
Nou en hou liekt t? Hennie blift in koamerdeur stoan en mout wel lagen om de beteuterde gezichten van baaide manluu.
Ol taande komt vlak achter heur aan en t olske vrift zok mit schoet over ogen, zò is ze oet stuur.
Nou, t is ook gain wonder, want zo as Hennie doar staait is t krekt n jonk wichtje. Heur gezicht is ain glans en t is net of der gain gelukkeger mins op wereld is as zai.
Sambo is de eerste dij weer wat zegt. t Is zunde, zegt hai. Wat e doar mit maint wait e misschien zulf nait, want zo n proat roast ja naargens op.
Jurrie wait ainlieks nait goud wat e zeggen mout. t Komt allemoal zo onverwachts. t Is allemoal even nij en ongewoon. Zò het e Hennie nog nooit zain en hai krigt n kloet veur keel van de zenen. Hai s ook n beetje baang, omreden hai nou wel zicht dat e toch wel n olle knapzak is bie Hennie vergeleken. Hai kikt ais bie zien nij pak langs en din kin e hoast nait leuven dat ze straks n span binnen.
Zò mooi is Hennie aans aal nait optuugd. Mor de menaaier woarop zai t goud dragt geft juust dat bizundere der aan. Ze dragt n donkerblaauw mantelpakje mit n gries streepke der deur. n Wit bloeske dij ze der onder het, stekt ter mooi bie of. n Klain biepazend houdje mit n gedientje der veur het ze op en t hoar komt ter guteg onder vot.
n Poar mooie zieden kouzen en n poar van dij nijmoodse schounen. Pumps nuimen ze dij mit n dik woord, moaken t spultje kompleet.
n Boeket bloumen het ze over aarm liggen. n Nuver wiefke is t en nait aans. Duurst zò mit mie Jurrie, vragt Hennie as Jurrie nog mor aal niks zegt.
Jurrie slokt n moal of wat, mor t is krekt of e tong verloren het. Din lopt Hennie op hem of, slagt ain aarm om hom tou en geft hom n dikke smok.
Och mien jong, mor doe huifst toch nait te schraiven? Hennie wait aal nait wat ze der aan het as ze zicht dat Jurrie zok nait meer inhollen kin. Troanen lopen hom bie wangen deel…
Och loat mie mor even, snokt Jurrie en mit kop in handen schraift e zok in kroakstoul oet.
Hennie gaait noast hom stoan, heur haand rust op zien kop. Ze prat n beetje mit hom en din gooit Jurrie in ainmoal alles der oet.
Dit is tè mooi, dit kin nooit goud goan. k Bin ja n olle kerel as ik zo noar die kiek. Wicht, wicht, wat bist ja mooi. Bist ja net… jô, hou mou k dat zeggen, net n prinses dèr, n prinses en ik ben mor n olle knapzak. Wicht, wicht, wat bist begonnen.
Nou Jurrie, astoe der nait op aanduurst wil ik dat putje wel even opknappen, zegt Sambo en hai glundert over zien hail gezicht.
Doar kommen auto s al aan, zegt Elzo in ainmoal. Dij het aalvot oetkeken en hai het zok ook nait mishad, want t duurt mor even din stoan auto s veur deur!
Hou is t laiverd, bist hoast kloar? Sambo trekt ol taande aan schoetbaand, want ze mouten zò in auto.
Ast opholst mit dien proatjes is t goud, foetert t olske en aans wi k aal nait bie die in woagen. Magstie ja schoamen en dat magst, zo n ol minsk veur de gek te hollen.
t Olske dut schoet veur weg, trekt mandel aan en zunder noar Sambo oet of om te kieken lopt ze noar boeten.
Roulf Slagter holt deur veur heur open en niedeg schoft t olske achter in woagen.
Even loater let Sambo zok noast heur valen en doar zitten ze mit heur baaiden.
Hennie kikt nog even of alles in orde is en din keert ze zok noar Elzo.
Even gaait ze bie hom op raand van ber zitten en zaacht zegt ze: nou gaait t deur Elzo. k Wait zeker da k ter nooit spiet van krieg. k Zel goud veur joe wezen, òòk veur die mien jong.
En din gebeurt ter n wonder. Kaalm bocht Hennie zok veurover en geft Elzo n smok.
Elzo, dij de leste smok van zien moeke had het, blift ondanks dàt kaalm. Even holt e heur haand vast en zegt: Krigst n goie man wicht, en nou most votgoan!
t Leste komt ter kört oet, mor baaiden, Hennie en Jurrie, vuilen wat ter in hom omgaait. Din lopen ze noar boeten…
De nije Ford van Oarend Braauwer staait veur heur kloar en Oarend is der zulf bie. Mainstied gaait knecht mit, mor dit wol e zeker zulf doun.
Jurrie helpt Hennie bie t instappen (teminzen t hait: helpen!) en doar gaait t hin.
Stil zitten ze noast mekoar in de nije slee. Jurrie het Hennie in aarm pakt en aalgedureg knipt e heur even, net of e zeggen wil: nou gaait ter op aan!
Stoareg rieden ze deur t dörp. Toch is t te maarken dat luu der op wacht hemmen, want allerwegens stoan minsen bie mekoar te proaten.
Padij wuiven nog even, mor Jurrie kikt mor stief veur zok oet en Hennie kin minsen nog nait zo goud. Sambo vuilt zok as n keunink in achterste woagen. Hai zwaait noar elk en ain, net of hài noar börgmeester mout.
Taande het hom al n moal of wat woarschaauwd, want dij schoamt zok glad. As z alles waiten haar, was ze nooit mitgoan. Harregat, noast zo n vorrejeude, wel wait wat veur ongemak hai aan zok het.
Tòch, ze kin nait aans zeggen, hai zicht ter schier oet. Zien swaart pak is wel n beetje gruin bie steden, mor hai is in elk geval hail en schier.
Zo rieden ze deur t Wold. As ze Schewol achter zok hemmen begunt Jurrie toch wat meer te sloeken.
Hai gaait ais n moal verzitten, mor din krigt e n zeggen van Hennie, omreden ze baang is veur klaaier en nait te vergeten heur boeket.
As ze dicht bie Netoares zien hoes binnen brekt t benaauwd zwait Jurrie oet. Hennie het wel zo n beetje verteld hou e zok aanstellen mout bie börgmeester, mor doar is e t haalve al weer van vergeten.
Hai wil heur net wat vroagen as Oarend Braauwer voart mindert, omdat ze de leste bocht omgoan.
Jurrie kikt ais bie Oarend langs, laive tied wat ja n volk bie t gemaintehoes! Wel daarteg man as der nait meer binnen.
Oarend holt deur open en din mout Jurrie wel oetstappen, of e wil of nait.
Hai holt zok meroakel. Netjes helpt e Hennie bie t oetstappen, geft heur n aarm en tussen n riege dörpsgenoten en boetenstoanders deur lopen ze t Gemaintehoes in. Jurrie van Dam slot zien vrijgezellenleven of…
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
As klok zes slagt is Jurrie van Dam al wel n moal of zes noar t hoeske west, zò zenewachteg is e.
Ze binnen mit mekoar op tied aan t sloapen goan en Hennie het veur ain nacht bie taande sloapen.
t Dee t ol mins glad goud en as Hennie nait opholn was, haar ze aal nacht deurkwedeld.
Om vief uur was Jurrie al in t ìn. Hai kon t op ber nait langer oethollen.
t Eerste wat e dee was klenderbladje ofscheuren. Twij n twinteg December! Wel n menuut of vief het e noar dij doatem keken, net of e dij goud in zok opnemen wol.
Joa jong, haar Elzo zegd, nou gaait ter op of der onder! Bist nait laank vrijgezel meer.
Jurrie haar hom gain beschaaid geven, was noar achtern lopen en haar bie ol meer alles nog ais deeg overdocht.
Zol der wel n gelukkeger mins wezen as hai? Mor toch… mor toch… op aal dat mooie lag weer n lelke domper.
Bruier Elzo wer bie dag minder. t Wol haildaal niks. Hai wer zo hol-ogeg en zag der net oet as n geep.
Nee, wat dat betreft was der nait veul oareghaid aan.
s Oavends haar e der nog ais weer mit Elzo over proat, mor dij huil vout bie stuk. Der mos bruloft kommen en nait aans.
Zevve eerst even kovviedrinken? Jurrie schrikt op oet zien miemeroaties as Hennie hom ropt.
Taande zit al kant en kloar achter toavel. t Olske vrift aal mit buusdouk onder neus.
Dij is óók al n beetje ààns as aans.
Mo k mie al kloarmoaken, vragt Jurrie as kovvie inschonken is.
Hou komst ter bie jong, zegt Hennie. Hest ja tied zat. Nee, wie doun t kaalm aan. Waist wat? Poets dien schounen mor even, din hest in elk geval wat te doun en din kinnen taande en ik t aander spul n beetje kloar zetten. Elzo mout mor n beetje toukieken of alles goud gaait.
Elzo knivvelt mor n beetje. Hai holt zok meroakel en is ainlieks de ainegste dij kaalm blift.
Wat het koamer n aander gezicht kregen! Vaarver en timmerman hemmen heur best doan en nou Hennie heur meubels n ploats kregen hemmen, is t n lust veur t oog. Ol klomkaggel, knopstoulen en nog meer olderwets spul het Sambo weghoald. Dij olle guut het ter weer goud mit had.
Jurrie wol eerst nog aan t pangeln, mor doar wol Hennie niks van waiten. Sambo haar wel t ain en t aander verdaind ducht heur en doar ging Sambo volkomen mit akkoord. Loat mie dat olderwets spul mor mitnemen, haar e zegd, doe krigst ter n jonk wiefke veur in ploats, dus dat kin altied oet!
In stad is t spul ook regeld. Wat Hennie nait ploatsen kon het ze verkocht en veur heur wonen wazzen vanzulf laifhebbers genog.
Nee, wat dat betreft is der gain voeltje aan de lucht.
Tegen n uur of tien komt postloper Blaauw. Sekuur kikt e alles noa veur e post ofgeft.
Nou, t is ook de muite weerd. Kerel op peerd, wat n koatjes! Minsen woar ze t aal nait van docht hemmen, felisiteren heur. Binnen ook n bult bie van nerendounden en zo, mor dij doun t vanzulf mit t oog op de klandizie.
Jurrie wil Blaauw vot n klokje aanproaten, mor as plichtsgetraauw postbode dut e doar bedanken veur.
Nou ja, n segoar kin e vanzulf nait ofsloagen.
Ze eten op tied, mor t is ainlieks onbegonnen waark. Elzo et aans al nait en aandern kinnen der gain stukje deurkriegen. n Bord zoepenbrij gaait nog, mor doar holt t ook mit op.
Jurrie kikt aal vief menuten op t horlozie en hai het Elzo al wel tien moal vroagd of klok wel goud gaait.
Zo, zegt Hennie, nou zevve ons ophaand mor ais kloarmoaken. Ze dut net of ze hail kaalm is, mor inwendeg is t störm.
Ze zicht ter eerlieks woar wel tegen aan. t Is verdold ook gain kataai! Stel joe veur dat ter ais wat nait goud gaait… Ze duurt ter nait aan denken.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Doar is ain bie t glaas, zegt vrouw Joager as Jurrie veur de daarde moal aan t sloapkoamerglaas tikt het.
Eh… wat? Boer Joager slept nog haalf as zien vraauw t zulfde nog ais weer zegt.
Ain bie t glaas? Jô, nou heur k t ook. k Zel wel even kieken wat ter loos is.
In n roets is boer Joager tou ber oet. Hai schut gaauw n boksem aan, gript jaas van stoul of en gaait noar t glaas.
Wel is doar?
Van Dam, Jurrie van Dam! Zol ie wel even bie bruier kommen willen?
Wacht, ik kom wel bie deur, zegt Joager en even loater schoft e grondel van deur of.
Gommes van Dam, kommen ie doar midden in nacht aanzetten? Wat is der wel te doun?
Bruier Elzo komt om van pien. Hai s de haile nacht al in t in west en hai wil gain dokter hemmen. Hai s net oet t zaikenhoes kommen en nou is e veuls te baang dat e weer onder t mes mout. Nou hemmen wie heurd oet goie bron dat ie hail kloar wezen mouten bie zokswat en doarom wo k joe vroagen of ie votdoalek mitgoan willen, want bruier kin t nait langer oethollen.
Ja, t is n male tied, midden in nacht, mor wait je wat, k goa vot mit. k Zel mie even aanklaiden. Kom ter mor even in zo laank. t Is onder dak beter as boeten. Kerel, wat trekt t nog fien, nè? Zel wel vorst achter zitten ducht mie.
Vief menuten loater het Joager zok aanboid en din rieden ze mit heur baaiden deur t sloapend dörp.
Asmis zeggen ze n woord of wat, mor ze hemmen ainlieks nait veul zin om te proaten.
Taande wacht heur al bie deur op. k Bin bliede dat je der binnen, zegt t ol. Pien is wel wat ofzakt, mor t is nog lang nait in orde. Zo, din binnen ie dij wonderdokter? Mor eh… ie doun jong toch nait zeer nè? Stumper het al zo n pien!
Elzo veert op as Joager veur t ber staait. Wat bin k bliede man dat je der binnen.
t Vaalt nait tou, aalvot pien. k Heb de haile nacht al liggen te ruden.
Zo, zegt Joager, nou zevve ais kieken of ik kontakt kriegen kin. Blief mor rusteg liggen van Dam, dat is t beste.
Joager legt zien haand op Elzo zien haartstreek, gaait verder omdeel noar knij, rust doar even en gaait din weer omhoog. Ja, nou vuil k al wat! k Heb kontakt! Zòòò… Nou zel pien wel gaauw ofzakken.
Der gebeurt ainlieks niks en toch gebeurt ter ook weer n hail bult. Der ligt n glans op Joager zien gezicht, net of e in n aandere wereld leeft. Hai zegt niks, mor zien handen lieken aans as aans.
t Is krekt of der wat in hom is dat bie ons soort minsen ontbrekt of slept. Taande, Jurrie, Elzo, ale drij blieven doodstil ondertied dat Joager zien waark dut. En toch… der gebeurt wat!
Elzo zien gezicht krigt n aandere oetkiek. t Is net of hom der n last ofhoald is. Stil ligt e in t kuzzen… Langzoam trekt pien vot… t Is of t n aiweghaid duurd het as Joager weer overind gaait. Man het t zwait veur de kop stoan, mor toch kikt e bliede oet.
Ziezo van Dam, nou is pien wel vot nè ? Goa nou mor gaauw sloapen en as t weer slimmer wordt van week kom k nog wel ais weer.
Holt joe mor rusteg in de waarmte. t Leste heurt Elzo al nait meer, want hai is zo in sloap valen.
Op tonen lopen Jurrie en Joager noar deur en taande kropt weer onder t veren ber.
En wat ben k joe schuldeg, vragt Jurrie bie deur. Dat kinnen wie loater wel moaken van Dam, want k bin baang da k hier nog ais weer kommen mout.
Zol t remetiek wezen, vragt Jurrie.
Kiek ais van Dam, ik bin gain dokter mor as je mie vroagen din zo k zeggen van nait. t Liekt mie nait best tou, mor ik kin t ook wel mis hemmen. t Kin best wezen dat pien eerst weer n week of wat votblift, mor dat t weerkomt, doarvan bin k overtuugd. Mor komaan, k zel zörgen da k weer thoeskom. Mörn is t weer vroug dag. Din eerst welterusten!
Nou, din wôje eerst bedankt en wel thoes!
n Zetje loater ligt Jurrie weer achter bedsteedeuren, mor hai kin vot nait weer in sloap kommen. Joager het nait zegt wat zien gedachten wazzen mit t oog op Elzo zien kwoal, mor toch vuilt e wel dat t slimmer is as ze denken. Hai het zien gedachten der ook over goan loaten, mor hai wil der nait noar tou…
Dij kwoal kin t nait wezen, dat zol ja vrezelk wezen. Mor toch…
Jurrie, bist nog wakker?
Jurrie is doalek tou ber oet as Elzo hom ropt.
Wat nou bruier, hest weer pien?
Nee Jurrie, mor k mout even mit die proaten. Goa ais even bie mie zitten.
Kiek ais bruier, dou ik zee dat t wel remetiek wezen kon, wis k zulf wel dat t nait zo was. k Heb al voaker pien had, mor nooit zo slim.
Jurrie, k bin baang dat t kanker is. In t zaikenhoes deden ze ook al zo vremd, zo gehaimzinneg. Misschien kom k wel weer van ber of, wel zel t zeggen. Doarom Jurrie wo k geern dast mie nog n plezaaier doun wost. Doe en Hennie goan twij n twintegsten traauwen. Nou ik zaik ben hollen ie misschien gain bruloft en toch Jurrie, dat môje wel doun. k Wol zo groag mitmoaken. k Bin toch zo bliede jong dastoe Hennie krigst. Zai kin mie aan t inde brengen en as ik vot bin vuuilstoe dat nait zo slim. Nee Jurrie, loat mie nou even oetproaten. Ik wait dat ie al t ain en t aander regeld hemmen. Loat alles zo as t is! Dou net of ik zond ben, dat heb k t laiste. t Is misschien t leste wast veur mie doun kist. Wie hemmen ja roemte zat en doarom kinnen wie hier genog mit mekoar wezen. Prakkezaaier der mor ais over jong. Welterusten!
Stil gaait Jurrie weer op ber en as e der goud en wel ligt schraift e as n kind. Wat hai docht het, het Elzo zegd! Dus toch…
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
t Dörp is in rust. Ol torenklok het al n zetje leden twaalf uur sloagen en din ligt t mainste volk achter berdeuren. t Deugt ter ook niks! t Regent mor studdie deur en wind jagt over t veld as n haalfmaal.
Lanterens bie weg binnen net oet goan en t is nou krekt of wereld oetsturven is.
Hennie de Boer is om goud tien uur noar vrouw Blaik goan. Mainstied gaait ze eerder hin mor omreden taande der nou is, is t n beetje loater worden.
t Is nou dik in orde mit heur en taande. t Zat t ol mins nait op ain stee dat ze zo oetvoaren was en dat het ze zegd ook.
Nee, wat dat betreft is der niks te doun. Mor der was ook nog n aandere reden dat t zo loat worden is.
Elzo het de haile oavend liggen te kreunen van pien. Wond is zo’n beetje weer dicht, mor der zit bepoald nog aanswat, want zò slim is t ja nog nooit west.
Jurrie wol nog eerst hin om dokter, mor dou pien wat ofzakte is dat ter bie bleven. Elzo wil d r ook gain proat van heuren. Hai s veuls te baang dat e weer noar t zaikenhoes mout en doar het e tebak van.
Dat liggen doar is niks, mor laive tied, dij steertpan dij z asmis onder kriegen, doar mout e niks van hemmen. Hai foi, men is ja net n klain kind as men doar ligt. Ze wassen en hemmeln joe of je nog nooit wossen binnen en ze kommen mit de pot as t heur paast.
Nee, Elzo wil mor laiver thoesblieven as t aits kin. Mor recht rusteg is e der nait bie. Wel wait wat e weer onder leden het… dij pien mout toch aargens vot kommen.
Hennie is op n duur toch mor votgoan. As der wat gebeurt, is taande der ook nog. Dij is wel nait zo jonk meer, mor as t op aanpakken aankomt is ze der hailemoal. Jurrie het n ledikant van t Gruine Kruus hoald en zodounde kon taande op Elzo s ber sloapen. n Eulielampke staait op toavel en bedsteedeuren stoan open. Jurrie is al gaauwachteg in sloap kommen en hai kraait zien opoeoeoeoeoe… der oet of der niks te doun is.
Ol taande wuilt wat hin en weer, mor dat gaait mainst in sloap. Mor Elzo ligt glinwakker op t ledikant. Hai het op rechterzied legen, op linkerzied, op rug, mor t ain helpt zoveul as t aander. Hai kin nait in sloap kommen en zien ber is net n hondenust, zò het e rud. Hai het t zwait veur de kop stoan en zo waarm is t toch nait in koamer. Regen klettert tegen t glaas en wind giert om t ol spultje. Pien wordt weer aal slimmer en asmis kreunt Elzo t oet. Hai, wèèr zo n scheut. Mond vertrekt hom, zò bit e op tanden om t nait oet te gieren. Op n duur kin e t nait langer volhollen. Jurrie, Jurrie! Jurrie, wor toch ais wakker! Opoeoeoeoe!! t Is net of Jurrie ter om dut, want hai poest nog haarder as aans. Taande o !! taande, bin je wakker?
Eh… wat… woar bin k… o mien jong, ropst doe? Wacht mor, ik kom der al of. Hai foi, ik bin ja in sloap sukkeld en k wol aans wakker blieven. t Ol mins trekt zok aan berlichter omhoog, trekt heur nachtjak wat in t fesoun, slagt n omslagdouk om scholders en kropt oet bedstee. Even loater staait ze bie t ledikant. Hai mien jong, wat zwutst ja. Hest weer pien?
Dat huift ze aal nait te vroagen, want ze kin t aan Elzo zien gezicht wel zain. Stumper krepeert ja van pien. Roup Jurrie mor taande, dit in nait vol te hollen. De haile pokkel dut mie zeer. k Heb nog gain wenk in ogen had. Jurrie, Jurrie, wor toch ais wakker. Tou din toch sloapkop!
Jurrie knort ter om deur. Din mout ter hail wat aans gebeuren wil dij wakker worden. Op n duur gript taande hom bie aarm en schudt hom flink hin en weer. Jurrie blift in zien leste opoeoe stoeken, knort net as n zwien, vlogt in t in en kikt verbalderaaiert om zok tou.
t Duurt wel n poar tellen veur e goud en wel begript wat ter te doun is.
Mor as e heurt dat bruier weer zo n pien het, is e doalek glinwakker. Want Jurrie mag zo wezen as e wil, as ter goud op aankomt is e maal mit zien bruier.
Zulf is e altied zond en hai kin mor min zain dat Elzo lieden mout. Hai schut in loop omjazzen boksem aan en trekt n poar zokken om vouten.
k Wait t nait bruier- k wait t nait. k Heb n vrezelke pien, de haile oavend aal. k Docht dat t wat ofzakken zol, mor t wordt aal slimmer.
Ze k dokter even hoalen? t Is wel nait zo mooi midden in nacht, mor as t neudeg is din goa k hin. k Zel wel gaauw even op fiets hinvlaigen.
Nee Jurrie, gain dokter! Hai kin mie wel weer noar stad sturen en doar heb k t nait aan tou.
Mor wat din jong, doe kist hier zo nait liggen blieven, dat gaait nait.
t Kin wel remetiek wezen Jurrie, doar heb k al voaker last van had. Veur n poar winters heb k t ook zo slim had, waist t nog wel? Oh… wèèr zo n scheut. Asmis is t even vot, mor t komt ook vot weer.
Nou jong, din kin k dokter toch beter hoalen. Dij kin die wel n spuitje geven veur pien, din komst misschien wel in sloap. Taande wil die ook wel n poar kroeken kloarmoaken en aans goa k wat hoaver hait moaken in paan. Doar mit bruien mout meroakel helpen.
Waist woar ik al over docht heb, Jurrie? Astoe nou ais noar boer Joager gaaist. Waist wel, vrouw Blaik gaait ter ook hin. Dij kerel bestrikt joe noar ze zeggen en din trekt pien zo vot.
Niks weerd, begunt taande, k mout niks van zok kwakzaalvers hemmen.
Mor da s gain kwakzaalver taande, gaait Jurrie der tegen in. Man geft joe gain medesienen, hai hoalt joe pien mit zien handen of. Nee, t liekt mie nog nait zo gek tou. Mor ja, ik kin doar midden in de nacht toch nait aankommen.
As je slim pien hemmen helpt e joe wel, zegt Elzo. Oh… weer zo n scheut!
Tou Jurrie, goa nou even hin. Vroag of Joager votdoalek mitgoan wil!
Nou ja, zegt taande, as ie joen zin deurdrieven willen stel t din nait langer oet. Jong het t zwait ja veur de kop stoan van pien. Tou Jurrie, moak die kloar en goa hin. Ik zel ondertied n poar kroeken kloar moaken. Schaande dat je gain schoapen hemmen. Schoapekeudels in melk mout meroakel helpen, zee mien grootmoetje altied. Even loater ridt Jurrie deur de nacht, op raais noar Joager.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Taande toch nait? schrikt Elzo.
Krekt zo, zegt Sambo. De vuurspijende baarg is in aantocht. Holt joe mor kloar want de barometer ston op störm.
Och gommes, zegt Hennie, ook dat nog! Mor din wait ik wel wa k dou, din moak ik da k votkom. Wel wait wat ze van plan is.
Dat most nait doun, zegt Jurrie kaalm. t Ol mins het leergeld betoald en ze zel veur twijde keer wel beter oppazen.
Ze zel wel even noar bruier kieken willen en din kinve heur deur nait waaigern.
t Is ook nait goud west davve heur nait schreven hemmen hou t mit bruier ging.
Nou, je waiten wat joe te wachten staait, zegt Sambo. Ik zel ais zain of der nog n cent te verdainen is. k Heur wel hou t oflopt. Tor kiek din mor weer.
Even loater stapt e op zien Indian en hai is loan nog mor net oet as taande in bocht van weg is. Ze stapt ter kregel over en ze kikt nait op as Sambo heur veurbie ridt.
Doar was ik, zegt taande as ze tou koamerdeur inkomt.
Even kikt ze koamer rond, din stapt ze noar Hennie, nemt heur kop tussen handen en geft heur n dikke smok.
Mien wicht, snokt taande. Meer zegt ze nait, mor t is ook genog. Heur stried, heur beter waiten, heur bliedschop, àlles legt ze in dizze twij woorden.
Hennie wait aal nait wat ze der van denken mout, zò verbalderaaierd is ze. Alles wat ze ook verwacht het, dàt nait. Even krigt ze n kloet veur keel, mor din is ze zokzulf weer.
Goa zitten taande, ie zellen wel muide wezen noa zo n raais. En wat zeg je nou van koamer? Is e nait opknapt?
Wonder, wonder, zegt taande. Doar hèje eer van, laive tied nog aan tou, wat is t hier mooi worden. Mor eh… hou is t din mit die mien jong?
Och… Zegt Elzo, t wil nog niks taande. k Bin nog zo slap as wat en k lig t laiste mor op ber. t Eten smoakt mie ook niks, alhouwel t nog nooit zo lekker smoakt het.
En jongeluu, gaait taande verder, wanner zel t nou wezen? Ie hemmen de spullen nou ja veur mekoar, dus woarom zèje nog langer wachten? Wie binnen guster onder de geboden goan, zegt Jurrie.
As alles mitlopt zel t de twij ntwingsten wezen. Hennie heur meubels kommen aander week en din zel Hinderk Lapke de gedienen en zowat hin wel kloar hemmen.
Zo, zo, zegt taande, da s nait maal. Nait da k ter wat mit neudeg heb, mor eh… slept Hennie hier nou ook al onder dak? t Dut niks of mor eh… nou ja, der wordt al genog proat mainstied, is t nait zo?
Dij slept bie mie, zegt Elzo, omreden ik s nachts nait allain wezen kin. Mor zeg t mor nait tegen Jurrie, aans wordt dij ook nog kwoad.
t Is wel goud taande, zegt Hennie. s Nachts bin ik bie vrouw Blaik en zo dag en deur hol k hier tou. Mor aan ain kaant het Elzo geliek. Hai kin s nachts ainlieks nait allain wezen en Jurrie is nait geschikt om woak te hollen. As ie hier nou ais bleven tot wie traauwd binnen, din kinnen ie op Elzo zien ber sloapen en din kin Jurrie wel n ledikant van t Gruine Kruus hoalen veur Elzo, want dij kin s nachts nait op zo n ligstoul sloapen.
As ik joe van dainst wezen kin, zegt taande, din wel groag. Thoes is der gain mins dij op mie wacht en kat is zo laank bie noabers.
Dat mout ter nog biekommen, morrelt Elzo, k bin nait seupel! k Kin mie best allain redden of docht je misschien da k n schone douk om hemmen mout s nachts. t Staait Elzo mor min aan dat t ol mins s nachts bie heur blift, mor doar denk e nog wel aans over…
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
As Sambo mit zien stoomfiets van t haim ofridt zicht e van verren al dat ter ain veur hom aanlopt dij e kin, dij e hàil goud kin.
Laive tied, as dàt ol taande nait is, mag hai n bok worden. t Ol mins is zeker net mit bus aankommen en wil bepoald noar neefkes tou.
Nou, doar zel t jonges ook niks op aankommen, want t ol mins het al genog ielinne teweeg brocht mit heur steukelderij.
Tied om verder te prakkezaaiern het Sambo ook nait, want din ridt e al vlak achter heur. Onverwachts drukt e op zien hoorn en t ol mins, dij niks in de goaten het, krigt hoast n flaauwte van schrik. Wel laive tied, doar hèje mien laiverd ook ja weer, zegt Sambo as e noast heur stilholt. Doe dikke deugenait dast bist, mostoe n ol mins zò schrikken loaten? Ze mozzen t verbaaiden en dat mozzen ze! Hai foi, de bainen trillen mie ja onder t gat!
Ie willen zeker noar joen neefkes tou nè? Wait je wat, ik zel joe wel even op stee brengen. Stap mor achterop, duo is groot genog. k Haar nog laiver…
Dat wost zeker wel nè, ik achterop en doe mor jikkern. k Heb gain verlet om die, goa doe mor noar diens gelieken en loat n ol mins mit vree!
t Ol mins stekt heur mummelmondje spits veuroet, trekt heur zwaart houdje nog wat vaster op kop en stapt weer deur. Zò n vorrejeude, wat zol e wel mainen! Hai het Jurrie op riddel kregen, zài zel wel beter oppazen. Sambo ridt heur mit n beste gang weer veurbie en stekt haand nog even omhoog.
Gain drij menuten loater staait e bie de gebroeders in koamer. Hennie, dij drok aan t haaistern is, het ter niks mit op om zo n proatjemoaker al weer op verziede te kriegen, mor ze kin hom toch slecht weer votsturen. Nee Hennie, kiek nou mor nait zo zwaart, ik goa vot weer weg. k Wol allain mor even zeggen dat je verziede kriegen.
Verziede, vragt Hennie? Mien laive tied, wel kin dat wel wezen. Lokst zeker weer, want k zol nait waiten wel bie ons kommen kin.
Nee, nee, ik laig nait, dat dou k boetendes nooit, mor nou hailemoal nait. t Is slim genog da k t zeggen mout, want zel joe der niks op aankommen. k Heb teminzen al pruddels van heur had en h heb gain twij menuten bie heur stoan.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
En zo zicht veldwachter Kroeze baaide manluu deur t dörp vlaigen. Wa s dat? Doar mout e bie wezen! Der achter aan!
Veldwachter Kroeze kin zien waark mainstied wel op slovven of, want zoveul is der in t dörp nait te doun. Moord of doodslag kin e allain mor van heuren zeggen en às der nog ais stolen wordt, din blift bie n poar knienen of n stuk of wat ol hounder.
Asmis mout e s oavends bie n feest of zowat hin nog ais optreden, mor nee, drok het e t nait. Nou ja, hai mout zien plicht vanzulf doun en zo krigt e of en tou ain in t boukje.
Veul beleeft e dus nait en hai kikt ook oareg roar op as e vaarver Blaauw in bloot bezoen deur t dörp vlaigen zicht mit Sambo, de vorrejeude achter hom aan. Doar mout wat bizunders aan t haandje wezen, dat kin nait aans. Wel wait wat dij vorrejeude van plan is. Hai het Sambo nooit goud stoan, alhouwel dij hom nooit n strobred in de weg legd het.
Kroeze bedenkt zok din ook nait laank mor zet votdoalek de spurt ter in.
Stelmoaker Stainhoes, dij net in deur staait te kieken vlogt in hoes om zien spullen te hoalen, want der mout bepoald hier of doar brand wezen.
Geert Koeper, dij net mit fiets kloar staait om vot te goan, bedenkt zok nait en vlogt achter Kroeze aan. Wel wait wat ter te doan is, want zò haard het e veldwachter nog nooit fietsen zain, loat stoan vaarver Blaauw!
Jans van Timmern, dij zok net n klokje kopen wol, stelt dit mor even oet, want der is vast wat loos. Hai ropt Geert Koeper nog achternoa, mor dij het t veul te drok om beschaaid te geven. Zodounde springt van Timmern mit n zwaai op fiets en rie je nait zo hèje nait, zet de spurt ter in.
Vaarver Blaauw ligt nog aalvot aan kop. t Zwait lopt hom tappelings bie de kop deel en hai poest as n meulenpeerd. Mor opgeven, nooit ja! Hai wol nog laiver deelvalen as zok t kees van t brood ofeten loaten deur zo n kwakzaalver. Lupkien is veur hòm en doar mit oet.
Haalve nachten het e wakker legen om dat wicht: schraifd het e wel ais, schraifd as n kind! En nou e dè kans het mout e der biewezen, zo gaauw as e kin. Want dij Sambo môje ook nait wegpoesten, dij het al meer vraauwluu de kop gek moakt. Zo haalfmaalachteg as e ook is, Sambo is n wievedaif as gain ander.
Dat Sambo der gain spier van maint komt aal nait bie Blaauw op. Tied om te prakkezaaiern het e ook nait had, want Sambo was net zo gaauw vot as dat e t zee.
Zo, haalfschaaid het e te pakken, nog even deurzetten. De man, dij alles omhaans had het blift studdie n meter of viefteg achter vaarver aanfietsen. Donderkoater, wat ridt dij kwast aldergloepenste haard, doar is ja hoast gain biekommen aan. Toch mout e deurzetten, aans is lol der of. Blaauw ridt hou laanger hou harder en Sambo mout, of e wil of nait, ook wel n beetje meer gas geven.
Touvalleg kikt e even over zien scholder en din wait e nait wat e der van denken mout. Even achter hom ridt Kroeze en doar weer achter kommen nog n man of wat en almoal rieden ze as gekken.
t Duurt even veur Sambo deur het wat ter te doun is, mor din is de boot ook hailemoal aan. Laive tied, zowat het e nog nooit beleefd. Kerel nog aan tou, dat kin n bak worden. Nou volhollen! Al ridt dij vaarver ook nog ainmoal zo haard, Sambo dut ter nog n schepje bie op zodat e vlak achter hom komt.
Blaauw heurt dat Sambo vlak achter hom is, mor hai gunt zok gain tied om achterom te kieken. Hai komt asmis as n echte renner even van t zoadel of om meer kracht bie te zetten, want winnen mout e. Nog twijhonderd meter, nog honderd…
Hai is der hoast. Blaauw bit op tanden, hai kin hoast nait meer. Bie t hoes van Lupkien gunt e zok gain tied om zien fiets fesounlek hin te zetten. Hai gooit hom tegen heeg aan en vlogt noar deur. Hai het klink net te pakken as Sambo ook ofstapt en hail kaalm achter hom aankomt.
Mien gommes, wat zevve nou beleven, vragt Lupkien as ze op Blaauw zien rouperij noar deur komt. Eh… (n poest en n zucht) is dat woar dastoe… (weer mout e even oam hoalen) eh… hestoe zegd dastoe geern vrouw Blaauw worden wost? Zo, t is der oet!
Lupkien wait nait wat ze der van denken mout, benoam nait as Sambo ook noar deur komt en even loater Kroeze van zien fiets stapt en van Timmern en Koeper in de verte fietsen of heur leven der van ofhangt.
As Blaauw even om zok tou kikt wordt hom t gruin en geel veur ogen. Wat zel e nou beleven? Kroeze, van Timmern, Koeper en doar kommen nog n stuk of wat aanfietsen. Wat mouten aal dij minsen wel… Is e nou gek?
Wat is hier te doun, vragt Kroeze as e bie deur is.
Dat vroag ik mie ook of, zegt Lupkien. Wat mouten aal dij kerels wel en din pelitie aan deur, ik mout mie ja schoamen!
Eh… ik…, stuttert Blaauw, ik eh… vroag hòm mor! Mit dat e t zegt wist e op Sambo.
As ik mie din even heuren loaten mag, begunt Sambo, din wo k mor even zeggen Lupkien wicht, da k dij kaggel toch mor hemmen mout woar k om west bin. Hai s wel wat te duur, mor afijn, doar kom k ook wel weer over hin.
n Kaggel, vragt Blaauw haildail oet stuur. n Kaggel!!!! en doe zeest…
Nou, helpt Sambo hom, wat zee ik?
Niks, zegt Blaauw en moakt dat e votkomt. Nou het e deur dat dij vorrejeude hom weer veur de gek had het en t is n hail aandere vaarver dij weer noar zien kwastjes en zien vaarfpotten gaait…
Aan de achterblievers vertelt Sambo hou de zoak zok toudroagen het en allain Lupkien dut deur mit n smak dicht, want aandern hemmen lol. In t scheerhoes is t de haile dag feest. Kees Maaier krigt ter koeltjes van in wangen en dàt zegt wat! Mor der is ook nog aans wat om over te proaten, want smiddoags vertelt bakker Mousker dat e persoonliek van Elzo van Dam heurd het dat Jurrie mit Hennie de Boer onder de geboden goan is en dat hai t gebak veur bruloft levern mag!
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Doar wor je toch gewoon tureluurs van, onnaaiert vaarver Blaauw as e veur daarde dag bie de van Dam s over deel is. t Liekt wel of ze van t old nust n pelies moaken willen, zoveul fiebelekwenten hemmen ze. t Gaait hom om de verdainste, mor aans wol e der gain dag langer wezen.
Timmerman Mulder is der eerst n dag of wat west te haaistern. Boetenom mout ter nog van alles doan worden, mor dat het e mor eerst oetsteld. Hai het koamer mor eerst veur mekoar moakt, want doar was t mainste verlet om. Blaauw mag wel geern n beetje kwedeln mor as der deurlopend ain is dij joe op vingers kikt, krieg je oareghaid ter wel of.
Jurrie is noar t Gruine Kruus west en het n ligstoal veur Elzo hoald. Dij staait nou stoef bie kaggel en doar ligt Elzo nou de haile dag wat te kieken. Hai komt nait tou koamer oet, of hai mout al n neudege bosschop hemmen. As dat t ainegste nog mor was kon Blaauw der vree mit hemmen, mor Jurrie komt asmis ook nog even te broasken en nait te vergeten dat wicht, dij Hennie. Laive tied nog aan tou, dij wait wel hou ze t hemmen wil. t Ain is nog nait kloar of t aander het z al weer in kop. Wel het t ooit op vioul speulen heurd, zò n nijmoodse boudel in zò n old keuterspultje.
Blaauw wil wel leuven dat Jurrie der doodongelukkeg mit wordt, want vraauluu en renpittjes binnen hartstikke duur. Mor toch… kerel as dat wicht joe goud aankikt krieg je n kloet veur keel. Hou is t in de wereld meugelk dat zo n olle knapzak nog zo n jonk wiefke aan hoak sluig.
Jurrie lopt de haile doagen te nuuntjen of te floiten. Wat wòrdt t n mooi spultje. As Hennie heur meubels der ainmoal stoan is t n pelies in t klain, dèr! t Gaait Hennie ook meroakel noar t zin. Ze krigt ter aal meer oareghaid aan en ze wol veur gain geld tou weer noar stad. Jurrie is n bovenste beste en ze haar nooit docht dat dij olle guut nog zo flikflooien kon. t Wordt heur bie zetten aal te slim, want as ze Jurrie geworden luit kreeg ze nooit op tied t eten kloar.
Mit Elzo is t nait zo best. Hai blift mor sukkeln en dokter zegt ook nait veul. Al wol e ook weer aan t waark, t kon toch nait. Hai blift mor slap en hoamel. t Eten wil ook nait recht, alhouwel hai nog nooit zo lekker eten op toavel zain het. Nee, Elzo ligt t laist mor n beetje in stoul bie kaggel. n Beetje proaten mit Blaauw gaait nog wel en dat kört dag wat. Blaauw het bie hom in dezulfde klas zeten en doarover hemmen ze vanzulf n bult te vertellen. As Blaauw ainmoal op streek is, kin e wel aalvot deurproaten. Hai kin der asmis zo guteg mit veur n dag kommen, benoam as e over zien dainstied begunt. Din haauwt e mit vaarfkwast, net op dij t helpen kin. Want dij dainstied… Laive tied nog aan tou, wat haar e doar n grode hekel aan. Schaiten haar e nait kènd mor eten… Vief dikke borden vol snert gingen der makkelk deur en din zee t leste nog plomp! Want dat konden ze onder dainst, snert koken.
Ik lag in Millingen, begunt Blaauw, dou ik op n mörn bie de kompieskommandant kommen mos. Dat was n haile dikke kerel en… Net wa k docht haar, de soldoat is weer aan t woord. Mit dizze woorden komt Sambo koamer in. Zo jongeluu en hou gaait ter heer? Kerel Blaauw, wat mokstoe der n mooi spultje van. k Goa mörn votdoalek achter n wief aan, dat is ja meroakel spul.
Mor eh… wa k zeggen wol en nait laigen, ik heb heurd dastoe ook n beetje scharrelderij hest, Blaauw? Wat? Ik zol eh… Blaauw draait zok in ainmoal om en kikt Sambo aan. Nee, dou nou mor nait ofst naargens van waist, ze hemmen die al n moal of wat trappaaierd. Der wordt al over proat in t loug. Nait dat ze der kwoad van zeggen, mor men het ter toch over.
Jô, komt Elzo hom in muit, ik heb t r ook al proat van heurd. Dokter was hier guster en dij smoesde ook al over Blaauw zien scharrelderij. t Binnen almoal leugens! k Zit altied bie t ol mins thoes en doar komt bie, dij verkeren is al laank weer oet! Zichst nou wel, gaait Sambo verder, der is toch wat van aan west. Nee jonkje, kroep nou mor nait bezied achter bozzem, dat helpt die toch niks. De bewiezen binnen der ja. Binnen wel viefteg man dij die zain hemmen mit dat wiefke.
Woarzo? Blaauw zit op kast en doar mout Sambo hom net hemmen. Hai mag toch zo aibelse geern nittjen, dij olle struner. t Haile verhoal het e bie zien gat op bedocht, mor nou Blaauw zok ainmoal bloot geven het tamboert e vanzulf deur.
Jô, dat kin k vanzulf ook nait zeggen, want ain het die hier zain en aander doar weer. k Leuf vanzulf ook alles nait wat minsen proaten, mor der zel toch wel wàt van aan wezen. Mor t dut niks of jong, t is minselk.
Mor vertel mie nou ais, wie hemmen ter toch net over, wel is ainlieks dat wiefke woar ze die mit zain hemmen.
Nou ja… nou ie t toch waiten dut t ook niks meer of. Kiek, k heb wel n zetje verkeren had mit, nou ja… mit Lupkien de Groot, mor dat is nou weer oet. Ze dus der nait opaan, zee ze.
Wàt?? Mit Lupkien de Groot? Din hestoe dat nait goud aanpakt Blaauw jong. Man, dat wicht is ja stoapelgek op die. k Zel die vertellen, k heb ter guster nog n pongeltje vodden weghoald en dou vertelde ze mie zo tussen neus en lippen deur dat ze wel geern vrouw Blaauw worden wol. Jong nog aan tou, k mag hièr blind worden as t nait zo is!
Mit dat e dit zegt slagt e zok op borst. Elzo het t wel deur, mor Blaauw nait.
Zee ze dat eerlieks? Dat ze wel eh… hou zeden ie dat ook weer?
Zai zee dat ze wel geern vrouw Blaauw worden wol, haile geern. Dus ie dochten dat ik…
Wis en woarachteg, ze wacht nog altied op die. Mor zai het zo onnaaiert: zulf was ze mor n arbaiderswicht en nou ja… doe bist de eerste de beste òòk nait! Vaarver mit n beste zoak en n nuvere sìnt op spoarbaank, dat doar keek ze wel n beetje tegen op. Blaauw jong, wat ik die zeg, der is gold veur die te groaven. Zwaarte Lupkien, man, n bloum van n wicht! Waist wat? Ik goa der verdikke zulf op of! k Bin laank genog allain west. En doalek, k heb nou de smoak te pakken!
Hail kaalm lopt e tou koamer oet en pakt zien fiets. Mor hai is nog nait bie daam of der snort hom al ain veurbie. Blaauw ligt veurover op t stuur. Hai is in bloot bezoen, verlust pet onderwegens, mor ridt as n gekke deur. Asmis kikt e even over scholder, mor Sambo zörgt wel dat e aalvot n meter of wat achter blift.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
t Antwoord let nait laank op zok wachten, want as auto goud en wel stilstaait komt de doader om houk zetten. Hou vindt e t oet, dij vorrejeude. Want t is vanzulf Sambo weer.
Nou zai toch ais aan, hai het slipjas der bie aan en och laive tied nog aan tou. Hai het hoge zieden der bie op. Gruin van olderdom, mor t dut niks of, t is n hoge houd. Hai het n bos bloumen onder aarm. Gain klain boeketje, nee man, n haile vracht. Alles wat mor op n bloum leek het e bie mekoar zögd en zo staait e doar hail defteg te wachten.
En… och minsen wat n toustand, hoan het n grode strik om haals. Wel wait wat e nog meer omhaans had het, want as hai ainmoal aan de gaang is holt e nait weer op.
Elzo krigt ter benaauwd van. Hai kin hoast nait lagen, want din dut wond weer zo ofgemieterd zeer, mor hai mout wel!
t Is ook gain gezicht, eerlieks nait.
Roulf Slagter stapt op n duur mor oet, want as e zitten blift doun koaken hom net zo goud zeer.
Jurrie schoft ter aan aander kaant oet, óók al van streek.
En woar is de kroamvraauw, vragt Sambo as Jurrie veur hom staait. En eh… hou is t mit t potje? Alles goud hoop ik?
Mor din is t ook doan mit de flaauwe kul. Mit mekoar helpen ze Elzo in hoes.
Jurrie rekent mit Roulf of en Hennie zet kovviewoater over.
Sambo het vanzulf t hoogste woord. Wat dij wel nait beleefd het, doar binnen inden van weg.
Elzo zegt op n duur dat e zok stilhollen mout, want hai kin t nait langer volhollen.
Ze binnen goud en wel op streek as der roupen wordt van : Volk!
Achter mekoar kommen timmerman Mulder en vaarver Blaauw der inlopen om te heuren van hou of wat.
Dat komt mooi oet, omreden Hennie der ook bie is en dij het vanzulf ook nog wel t ain en t aander te zeggen mit t oog op t oetbesteden van de verbaauwerij.
Papieren kommen der bie op toavel en doar gaait hin. Sambo gooit ter asmis n zet tussen deur, mor verder gaait t hail kaalm tou.
Jurrie schrikt zok hoast n oap as e heurt wat hom alles zo ten roegsten kosten mout.
Donder Detje nog aan tou, dat is gain kataai. Doar is ja hoast gain biekommen aan.
Mor as e heurt hou t spultje worden zel ( Hennie doktert hom dat nuver veur ) bekikt e t toch aans.
Joa jong, zegt Sambo, doe most ook reken hollen mit dien kinder loater.
Jurrie is nait gaauw verlegen, mor nou schut hom kleur toch oet. Hai, da s ja gain proat geliek. Stel joe veur…
En wanneer kin je begunnen, vragt Jurrie, k wil t spul laist zo gaauw meugelk veur mekoar hemmen, want nou ja, ie begriepen mie wel.
Timmerman Mulder kin t ainlieks nait best bezetten, mor as Hennie hom even laif aankikt tapt e al gaauw oet n aander vatje.
Vaarver Blaauw wil ook nog wat zeggen. Mor as Hennie hom even over houk aankikt begunt e te stuttern.
Blaauw is nog vrijgezel en nou nait bepoald driest bie vraauwluu. Dat, hai kikt mor gaauw aander kaant oet en morrelt wat van: Aander week vrouw… ik bedoul… eh juvver… ik wol zeggen…
Net wat ie zeggen, zegt Sambo. Dij vaarvers kinnen der asmis zo dulek mit veur n dag kommen.
Nou, din eerst gegroet, zegt Blaauw. Hai wol ainlieks nog wel t ain en aander vroagd hemmen, mor t wordt hom nou toch te benaauwd.
Soavends lopt Jurrie mit doemen achter t vestje t spul ais bielaangs en as e n haalf uur loater zien Opoeoeoe… der weer oetdraait is der gain gelukkeger man op wereld. Want hai dreumt… Och nee, wat dut t ook of wat e dreumt.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Roulf Slagter ridt hail stoareg weer op hoes aan. Hai is net van t zaikenhoes kommen en as t aan hom lag wol e wel geern n beetje haarder, mor hai het Elzo van Dam in woagen en dij is nog nait recht weer op kloeten, zodat e doar reken mit hollen mout.
Elzo ligt loi achterover in kuzzens en Hennie de Boer zit noast hom en steunt hom zoveul as ze kin.
Jurrie, dij de raais ook mitmoakt, zit noast Roulf veurin en zo is woagen mooi ofloaden.
Is gainain zo bliede as Elzo. Noa dat geval mit dij zuster was e meer as zat van dij zaikenhoesluchtjes en hai het niks doan as soezen of e nog hoast nait weer noar hoes mog. Mor zo is ter din toch van kommen en hai vuilt zok as n mug op mizze in de zaachte kussens mit schoonzuster noast hom. Nou ja, t is nog gain eerliekse schoonzuster, mor der scheelt toch nait veul meer aan.
Ook Jurrie schoeldelt zok aalgedureg ais, zò bliede is e. Och man, wat was t ook n geknooi. Ale doagen allain en overaal tougelieks mos e wezen. Hai zicht ter glad hoamel oet en dat is ook gain wonder, want zien nat en dreug kreeg e nooit op tied. En der is nòg wat woar e bliede om is.
Omreden Elzo eerste tied nog kaalm aan doun mout het Hennie onnaaiert dat ter ainlieks hulp wezen mout en wel kin dat beter doun as zai?
Der is eerst nog n bult te doun west mit sloaperij, mor da s ook veur mekoar kommen.
Vrouw Blaik, dij toch allain is, het heur nachtverblief aanboden en dat het Hennie dankboar aannomen.
Overdag kin ze bie jonges blieven en s nachts gaait ze din noar t ol mins.
Heur boudel in stad het ze aan buren overloaten en zodounde is alles nuver regeld.
Gain wonder dus dat z almoal bliede binnen. Roulf Slagter wordt ook al aanstoken want hai begunt n deuntje te zingen. Roulf kin nait mooi zingen, mor wel haard. Wies kin e ook nait best hollen en as ter goud opaan komt het e ook muite om de woorden oet mekoar te hollen, zodat t ainlieks naargens op heurt. Mor hai zingt en dat is t vernoamste.
Noa t daarde laidje zegt Jurrie: Vertel mie ais Roulf, wat zingst doar ainlieks.
Kiek ais, zegt Roulf, dat wait k ainlieks zulf nait goud, mor k leuf dat n Engels laidje is.
Engels? vragt Jurrie verwonderd, mor mien laive man, doe kist toch gain Engels.
Nee, zegt Roulf Slagter, proaten nait, mor zingen wel! Snapst hom?
Jurrie snapt ter nait veul van mor t zel wel zo wezen denkt e en holt zok ter verder over stil.
Zo rieden ze nog n zetje kaalm deur en din binnen ze al gaauw in t loug. Gommes doagen, zegt Elzo inains, wat is t toch mooi bie ons. k Wol veur gain geld tou in stad wezen, k ging der dood ducht mie.
Dat zel wel goud kommen, gooit Roulf der tussen deur, mor dat gaaist hier ook! Mor hest geliek Elzo jong, t is ook mooi bie ons. Veuraal as je dij boerenploatsen bekieken. Kiek dij ploats nou ais woar wie nou op tou rieden, wat n kaptoal spul nait!
Jurrie knivvelt mor wat, want ze rieden net loan op.
Roulf het de gek ter mor mit, mor hai zol mit gain mins ruilen willen. t Is naargens beter as onder t raaiten dak van heur old nust. Mor wat is dat? Wat hangt doar aan lindeboom?
Mien laive tied, zegt Hennie, vlaag hangt oet. Da’s veur die Elzo jong, most ais kieken. Mor wel zol in vredesnoam dij vlaag oethongen hemmen?
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Ol Meer het ter nait veul zin aan en Jurrie mout hom aalgedureg n beetje aanpittjen aans komt e haildail nait veuroet.
Stoer het e t aans nait, want t is lichte grond en ploug glidt ter makkelk deur. t Vaalt Jurrie ook nait tou, want hai is t boerenwaark nait meer wènd. Hai het t zwait veur de kop stoan en aalgedureg mout e even poesten. n Daimd of wat staait nog op stoppel en dat mout neudeg om, veur vorst invaalt.
t Lopt Jurrie ook niks mit. t Duurt mit Elzo laanger as verwachten was, omreden wond nait best weer dicht wil. Hai is al n moal of wat mit dat nije goud inspoten en doar is t nait minder van worden. Hennie gaait mainstied even noar hom tou want Jurrie kin nait best vot. t Waark op ploats mout ook deurgoan en doar is leste tied nait veul aan doan.
Knotnerus het hom al n dag of wat hulpen, mor dat luip ook spoak op n duur. Ze kinnen gain vree hollen. Ol boer mag geern wat nittjen en doar kin Jurrie min tegen. t Is zo ver kommen dat e boer mit kwoaje kop wegstuurd het en nou staait e der weer allain veur.
Sambo komt ook aalgedureg ais kieken mor dij paast wel op dat e gain voele handen krigt. Dij kin der mit zien vodden en zowat hin wel kommen en woarom zel e zok t din drok moaken. t Weer is der de leste doagen nait beter op worden. t Is ale doagen regen en mainste oavends komt Jurrie deurnat van t laand.
Mainstied moakt ze zok din mor n beetje stoetenbrij kloar, want t is hom ainlieks teveul waark om eten te koken.
Nee, het vaalt nou tou as je der hailemoal allain veur stoan. Vot toch peerd, vot din toch! t Peerd krigt weer n klets mit lien, mor veul helpt t nait. t Is net of ol Meer aanvuilt dat ter n aander achter hom lopt, want mit Elzo ging t altied oareg nuver, alhouwel nait haard.
Donderkoater nog aan tou, vot toch peerd. Ik zeg: vot toch!
Hai man, wat zetten ie ter ja bie!
Ho! Dat huift Jurrie mor ainmoal te zeggen, want doar wil t peerd wel noar lustern.
Jurrie kikt ais achterom wel der nou weer is. Hai het nait vernomen dat ter ain achteroet kommen is.
Gommes doagen Bosker, binnen ie doar? Is der wat bizunders? Jô, der is net opbeld oet stad. Ie kinnen bruier mörn weerhoalen, mor t was t beste zeden ze dat ie mit auto kwammen, want Elzo mout nog n beetje kaalm aan.
Nou, din wô je bedankt veur bosschop. Bin k joe nog wat schuldeg?
Nee man, da s wel in orde. Mor vertel mie ais van Dam, wanneer goan ie ainlieks traauwen. d Ain zegt dit en d aander dat, mor t rechte wordt men nait gewoar. En dou k hier hinmos docht ik: nou zè k van Dam zulf ais vroagen, want aal dat getwaauwel van n aander wor k ook zat van. Nait dat k nijsgiereg bin, mor nou der toch over proat wordt, wi k ook geern t rechte van de zoak waiten. Ie kriegen n hail schier wiefke heb k heurd? Sambo haar ter in t scheerhoes over en dij snaarde der nog al wat van.
Kiek ais Bosker, k wol der ainlieks nait over proaten, mor nou ie mie zo op de man of vroagen mag k mie nait stil hollen. Wanneer ik traauwen goa wai k zulf nog nait, mor hail laank zel t wel nait meer duren. Zo gaauw as Elzo weer n beetje baineg is goan wie onder de geboden en din zel t ook gaauw wezen.
Zo, zo, zo! zegt Bosker, zo gaauw al. Och, t is beste ook mor van Dam. n Hoesholn zunder vraauw is niks, dat zeg k mit joe. Mor as k eerlek wezen mag, k haar t toch nait achter joe zöcht. t Is n hail oaventuur en dat is t. Mor komaan, k zel zörgen da k weer bie de vraauw kom, k heb mie al te laank ophollen onderwegens. Dus, din hoalen joe joen bruier mörn wel weer nè?
Dat komt wel goud Bosker en van haarten bedankt hur!
Doar nait veur van Dam, t was mor n klaine muite. Nou, eerst gegroet en beterschop mit joen bruier.
Eh Bosker, wacht nog even! Zollen ie nog wel even n bosschop veur mie doun willen in t loug? Ie kommen der toch langs en ik mout ter n apaarte raais om moaken.
Zeker wel man, zeg mor wat ter te doun is.
Rie even bie timmerman Mulder en vaarver Blaauw langs en vroag heur of z even bie mie kommen willen. t Spul mout hier onder handen nomen worden.
t Komt dik in orde van Dam, k zel bosschop doalek overbrengen.
Jurrie bedankt hom nog ais weer en din stapt Bosker op.
Zo ol, nou vot mor weer. Tou toch peerd, vot din toch! Ol Meer zet zok schrap en doar gaait weer hin.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Joa, dat wai k nait jong, zo goud heb k heur nait opnomen. Mor ast mie vragst, ik docht n leutje daarteg joar of even older misschien. Jonger in gain geval.
Zo, daarteg joar… n Flink vraauluu wicht, doar waist nait van. k Zag der eerst as de dood tegen aan as dij zusters mie wassen mozzen, mor as zai t dut vin k t aal zo slim nait. Ze is zo zaacht nè. k Wait aal nait hou t is…
Mor vertel mie ais gaait Hennie verder, wat scheelt ter ainlieks aan. Doe bist nait hail monter vandoag, prakkezaaierst wat aargens over? Vertel mie t din mor jong, ik bin nou ja gain vrumde meer veur die. Hest wènst van hoes? Tou mor, zeg t mor. Zò is t ook ja niks, foi kerel, kop nait hangen loaten. Nog n dag of wat en kist weer noar hoes goan.
Dat is t juust… och, wat dut t ook of, kin toch niks van kommen.
Woar kin niks van kommen, vragt Hennie verder. Tou toch jong, proat die ais oet. Doe hèst wat, dat heb k al wel laank schoten. Laagst mie nait oet as k die t vertel?
Die oetlagen? Kerel, hou komst ter bie! Doar kikst mie toch nait veur aan wel?
Nee, dat is ook zo… mor t is zo stoer wicht! k Mout mie ja schoamen en dat mou k. Kiek ais, dij swaarte zuster dij hier net langs kwam staait voak n zetje bie mie te proaten. Ze komt van t Knoal het ze mie verteld. Heur ollen binnen ook boer, n flinke ploats leuf k.
Ze is t hier ainlieks zat, mor ze het ook gain zin om weer thoes te kommen. z Is verloofd west, mor dij jong van heur het heur zitten loaten.
Om kört te goan, ze wil wel traauwen ducht mie. En nou Jurrie en doe t kloar hemmen haar ik docht dat ik… Nou ja, begripst mie wel. Wat ducht die wicht, zo k heur wel vroagen duren? Dit is nait vol te hollen. Dag en nacht heb k dat wicht bie de kop.
k Sloap ter s nachts nait van. Tou wicht, hou denkstoe der over…
Hennie mout alles eerst even verwaarken. Doar is de gört al goar, net wat ze docht het. Hou krigt ze hom der weer of, want dat t toch niks wordt het z al wel laank deur. Mor ze kin hom nait veur de kop steuten, din zol e nog daiper in put kommen. Wait zai der van Elzo hou of ter veurstaait bie die? Het ze misschien n beetje aanlaaiden geven?
Och, dat nait, mor z is altied hail oareg tegen mie. Mor nee, ze het naargens aanlaaiden tou geven. Mor k wol t zo geern wicht, din was ik straks nait zo allain as ie traauwd binnen.
Allain Elzo? Dat worst nooit en dat waist ook wel. k Zörg net zo goud veur die as veur Jurrie, doar huifst gain zörg over hemmen.
Jô, da s goud en best, mor s nachts en zowat hin bin k toch altied allain.
Nou, dat bist nou toch ook?
Jô, dat wel, mor e… nou ja, t dut ook niks aan de zoak of. Waist nait haalf hou n laive zuster dat t is.
Waist wat Elzo, ik zel ais mit dij zuster proaten, hou liekt die dat tou?
Nee!! Dat nooit, nee wicht, dat mou k zulf doun. Mor k duur nait recht. Hou dee Jurrie dat dou ie mekoar veur de eerste keer zaggen?
Dat dut niks aan de zoak of. Het gaait nou om die en nait om dien bruier. Zowat kinnen vraauluu onder mekoar beter regeln. As ik wait van hou of wat din kist doe ja verder wel mit heur proaten. Wacht mor, loat dat mor aan mie over.
Nou, tou din mor… hai, wat is t ook ja n boudel.
As de zuster even loater weerom komt holt Hennie heur even stoande en lopt din mit heur tou deur oet. Elzo duurt aal nait opkieken, zò schoamt e zok.
Hou zol dat ofkaalven? Kerel, kerel, wat is t ook n mooi zwaart zustertje. Stel joe veur… zoain dag en nacht om joe tou… om joe te schoedeln… dèr!
Even loater komt Hennie weerom. Ze het heur plicht doan en goud doan ook. Aan heur gezicht kin Elzo al wel zain hou of ter biestaait. Verloren!
t Muit mie jong. k Heb doan wa k kon, mor t mog nait zo wezen. Mor doe bist ook n mooie. Vertelst mie dat ze nait verloofd meer is en zai vertelde mie net dat t al laank weer veur mekoar is. Mor t is mor goud ook jong, want t is n wicht van niks, dat heb ik al wel vernomen. Zet die doar mor gaauw overhin, da s t beste wast doun kist. En dij zuster krigst nait weer te zain, dij gaait noar n aandere ofdailen. Elzo let zok versloagen nog daiper in t kuzzen wagzakken. Hai kin t ja nait leuven, mor Hennie zegt t ja en dij logt nait…
Nooit zel Hennie de Boer vertellen wat ze mit dij zuster besproken het. Al hèt ze tegen hom ook n beetje logen, t was veur hom in elk geval t beste zo. Zo n zuster ook, wat haar z hom mooi opdraaid… Mor zo gaait t as olle jonges op vrijersvouten kommen.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Chauffeur dut t portier open en Jurrie kin instappen. Hennie wuift nog even en doar gaait t hin.
Eerst het Jurrie nait veul sproakwoater, mor as e vernemt dat chauffeur ook gewoon plat proat, wordt t al gaauw beter. t Is mor n soes, din binnen ze bie t Winschoterdaip. Deur t Wold hin is alles oet en dood. Doar gaait t volk op tied aan sloapen.
t Is smörns weer vroug dag en woar kinnen ze t beter kriegen?
Kiek, zegt Jurrie, nou de eerste loan aan joen rechterhaand, doar mou k wezen. Mor ik kin bie weg wel oetstappen, din huif je nait achteroet.
Mor doar wil chauffeur niks van waiten en Jurrie wordt netjes veur deur ofzet. Bie t ofreken krigt Jurrie n male smoak. Donderkoater, wat trekken ze hom n poot oet. Afijn, hai s weer thoes en dat is ook wat weerd. Hai geft chauffeur der nog n doalder overhin en nòg zegt dij kerel mor naauw dankjewel.
Auto wordt draaid en doar gaait t weer hin. Zo, zo, wordt meneer mit auto thoesbrocht? En eh… wat is der veur nijs?
Jurrie kikt verschrikt achterom. Wel laive tied, doar komt Knotnerus nog aanschoeven. Dij ligt ook altied op luuster of der niks te beleven is. Men zol dij kerel toch kwait nait wat doun!
Knotnerus koggelt as n zaike kou. Hai komt zo tou n waarm ber oet, mor as der n auto achteroet gaait môje der bie wezen, zeg nou zulf!
Dat t bergoanstied is, zegt Jurrie niedeg en veur Knotnerus beschaaid geven kin is Jurrie al in hoes. Narend gaait Knotnerus weer op hoes of. Dat van Dam s volk kin je toch gain gedounte mit hemmen. Altied staait men veur heur kloar en as dank krieg je deur veur neus dichtgooid.
Zo komt alles weer in rust. Mor in t zaikenhoes in stad ligt ain glin wakker. Elzo van Dam wuilt mor al deur t ber hin. Wat zol dij nou weer hemmen??
t Liekt Hennie de Boer mor min tou as z op zoal komt. Elzo ligt plat op rug en hai kikt net oet of e haile nacht gain wenk in ogen had het.
Hai nikt even mit kop as ze noast t ledikant staait, mor verder toalt e heur nait aan.
Hai het wis weer last van wond, onnaaiert Hennie, aans zol e wel bliede wezen dat ter n mins kwam. Ook dom van heur om nait eerst aan n zuster te vroagen, din wis ze tenminzen van hou of wat.
Zo zit ze n menuut of wat stil hin, mor dat vaalt ook nait tou. As ze mor eerst n begun haar, din kon ze hom misschien wat opmontern. Mor mainstied is t ook beter om over zok soort dingen te zwiegen, want as je over pien en lasten begunnen moak je ter mor aal minder deur.
Elzo zulf het schienboar gain behuifte om n woord of wat te proaten, want hai ligt mor stil hin in t kuzzen. In ainmoal vlogt e vot ter noa in t in en hai bogt zok even overzied om beter t oog op deur te hemmen. Hennie wait nait wat ze der van denken mout, benoam nait as ze zicht dat e n zuster dij der net langs gaait, bliede tounikt en der bie laagt ook.
Toch let e zok ter vot op weer in t kuzzen zakken en din ligt e der weer net zo sloereg bie as doe ze kwam.
Hou is t mien jong, vragt Hennie zaacht as ze zok nait langer inhollen kin.
t Gaait wel wicht, t gaait wel. Asmis n beetje pien, mor t is wel oet te hollen. Hou old dochstoe dat dij zuster was dij hier net langs ging, dij mit dat pikzwaart hoar.
Nou wait Hennie almoal nait meer woar ze aan tou is. t Leek heur tou dat e n bult pien haar en din begunt e in ainmoal over n zuster. Of zol… t Gaait Hennie net as ale vraauluu. Ze het vot deur woar de schou knipt, teminzen ze rekent dat ze der nait wied of is as ze onnaaiert dat Elzo t net as Jurrie te kwoad het mit de laifde.
Hai, inwendeg mout ze der nog om lagen ook. Stel joe nou ais veur dat Elzo verkikkerd worden is op dat zustertje, want t komt heur der wel noar veur. Joa, wat mout ze der mit. As der ain is dij hom helpen kin is zai t wel, want aan n vremde zel e nooit vertellen hou ter biestaait.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
En zo lopt Jurrie van Dam, de keuterboer oet t laand, as n hin dij aai nait kwiet kin deur stad. Och, och, och, wat is t ook n boudel as joe t zo tegen lopt.
Nooit haar e zok ophollen mouten mit zo n knieneslachter, mit zo n vorrejeude, mit zo n loezebos. Dèr! Dàt is t, n loezebos, n zoepkaalf, n deugenait, n slampamper. Te loi om wat te doun, mor altied kloar as e der ain deurhoalen kin. En mit zoain holt hai zok op! Schoamen mag e zok.
As zien ol minsk dàt nog mitmoakt haar, haar ze zok wis ogen tou kop oet schoamd. En Hennie… Ho, wacht ais! As Sambo der nait west haar, was e nooit mit Hennie in aanroaken kommen. Hai kin nou aal wel schèllen en foetern op dij vorrejeude, mor dij het hom toch mor even aan Hennie hulpen. Dat môje nait wegpoesten. As ie joe der al bie deellegd hemmen dat je as ainspaanjer joen doagen slieten mouten en der wordt joe din in ainmoal zo n fetuun in schoot gooid, din hèje mazzel en dik mazzel ook! Het Hennie nait zegd dat ze zok overschrieven luit en din mit hom onder de geboden ging?
Hai, Jurrie van Dam, in t bakje. Donder Detje, stel joe dat ais even veur. Dag en nacht zo n bloum om joe tou, want n bloum dat is ze, datzulfde wicht. En dij het hai toch mor even aan de hoak sloagen. As n jongkerel is e der op ofgoan en hai het heur smokt of t veur hom doagelieks waark was.
Nee, as t puntje bie t poaltje komt, het e n bult aan Sambo te danken.
En dij Sambo zit nou in t hok as n misdoadeger dij k wait nait wat doan het.
Jurrie schudkopt ais as e zo hail allain deur stad lopt. Asmis komt hom der nog ain tegen, mor veul lopt ter nait meer bie pad en weg. Jurrie dut ter n stapke bie.
Laive tied, wat zit e der weer lelk tussen. Bus vot en hai in stad. Hou komt e weer thoes?
Bie Hennie blieven dat kin nait, dat màg nait! Al zol hai t ook wel willen, Hennie vast nait.
Zokswat paast nait as je nait traauwd binnen. Der zollen mor proatjes van kommen en dij binnen der al genog in de wereld. Der mout wat op vonden worden, mor wat?
Zo, aal vol van gedachten, komt e weer bie Hennie’s hoes. Van verren zicht e al dat ze nog op is. Wel wait, misschien is ze wel haildail oet stuur. Mor naauw het e aan bel trokken of deur gaait al open.
Hai, k bin bliede das ter weer bist. k Zat ter al glad over in. Mor eh… woar is Sambo? Hest hom nait vonden?
Jurrie let deur in t slöt valen en lopt achter Hennie aan noar koamer.
Din begunt e te vertellen. Hai het gain mooie haand van vertellen. Hai haspelt t spul wel ais n beetje deur mekoar, mor Hennie wordt toch gewoar hou de zoak zok toudroagen het.
Dus, nou zit Sambo nog in t hok? Dij komt nait veur mörnvroug weer lös en din krigt e ook nog n flinke boute, dou doar mor denken om. Mit doen volk moaken ze körte wetten.
Laive tied, stel die ais veur dat ze die vasthollen haren vannacht. k Haar ja gain minuut rust in hoes had.
Mor hou kom k hier weer vot, vragt Jurrie.
Laive tied, dat is ook zo. Bus is zeker al laank vot. Joa, da s nait best. Kist hier nait blieven, dat gaait nait. Kist wel in Goarkeuken sloapen, mor din bist mörnvroug zo loat weer thoes. Baisten mouten heur gerak ook hemmen, dij binnen der toch al schoarem langs kommen leste tied.
Da s almoal goud en best, mor doar kom ik nait mit thoes, zegt Jurrie.
Jô, is vanzulf nog ain meugelkhaid, zegt Hennie, mit n taxi. Mor dat komt k wait nait hou duur. Toch Jurrie jong, der zel wel aans niks opzitten. t Begroot mie ainlieks wel, mor as t nait aans kin mou k mor deurpakken!
Nou, din nait langer soezen. Waist wat, ik zel wel even opbellen. Hier vot bie is n telefooncel. Wacht mor even.
Hennie is der nog gain twij minuten weer as der veur t hoes al toeterd wordt.
Heur, zegt Hennie, doar s woagen al. Nou mien jong, zörg mor dast thoes komst. Ik goa mörn wel even noar Elzo. Blief doe de eerste doagen mor stil thoes en zörg dat t spul op glee komt. En mien jong (as ze dit zegt strikt ze hom even onder kin deur) nog n week of wat en ik ben der om die mit te helpen.
Zo en nou most votgoan, want chauffeur wordt al ongeduldeg. Mit n poar doagen kom k wel even bie die. Din bogt ze zok veurover en geft hom n dikke smok.
Jurrie wil heur der nog n stuk of wat overhin geven, mor Hennie dut deur al open en din het Jurrie gain kans meer.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Hennie het t eten ondertied op toavel hoald en Jurrie weert zok op kroag of. Hai het smiddoags gain hap had en moag begon hom din ook lelk te jeuken op n duur.
Nou alles achter rog is het e weer proats genog en ondertied puult e nuver deur.
Hennie kikt hom mit verstand aan. Laive tied, woar let e aal dat eten wel! Doar het zai wel n dag of wat genog aan. Mor ze het ter toch oareghaid aan dat e doar zo lekker zit te smikkeln.
Op n duur holt Jurrie der toch mor mit op en as e din weer op klok kikt schrikt e zok hoast n ongeluk. Laive tied, al zó loat? Dat waik nait Hennie hur, wat blift dij vent ja weer n zet vot. Dat is vast nait in orde. Waist wat? k Goa ais op stap om te kieken of k hom vinden kin, want k leuf nait dat e oet zokzulf weer thoeskomt.
Hennie gaait ter eerst tegenin, mor op n duur geft ze hom toch geliek. Jurrie knovvelt heur even en din gaait e aan rais. Mor t vaalt vanzulf nait tou om in n zo goud as vrumde stad ain op te zuiken. Boetendes is t ook al zowat duuster as Jurrie op stap gaait. Hai onnaaiert bie zokzulf dat t nait onmeugelk is dat Sambo hier of doar n borrel kocht het en dou ain trovven het dij e kin. As dat t geval west is, is de gört goar, dat kin e wel noagoan.
Jurrie swint ain stroat in en aander weer oet, mor aal wel e zicht, Sambo nait. Hai kin vanzulf ook gain mins vroagen, want zo roar is Sambo ook weer nait dat e opvaalt. Asmis kikt e hier of doar ais in n kroug, mor doar wordt e ook gain spier wiezer. In n veurnoam hotel huift e nait te zuiken, want doar woagt Sambo zok nait. Op n duur lopt e deur n smale stroat, almoal krougen. Harmonnicômeziek gaalmt tou deuren oet en asmis wordt ter bie zongen ook.
Dat zol net wat veur Sambo wezen, denkt Jurrie as e hier en doar ais rondkikt. De eerste de beste kroug lopt e in, mor van de vorrejeude gain spoor. Toch ais weer pebaaiern. Twij, drij krougen lopt e in, mor nog gain Sambo.
Jurrie is der op n duur hartstikke flaauw van en hai is net van plan om zunder Sambo weer op Hennie of te goan, as e in ainmoal n bekende stem heurt. t Is bie n leutje krougje, dij hoast aal nait opvaalt. Hai zol der zo veurbie lopen wezen as deur net nait open goan was. Jurrie bedenkt zok nait en stapt votdoalek tou deur in. t Is almoal rook en smook en hai blift eerst even stoan om der aan te wènnen. Ha, dij Jurrie, ik zeg: de toukomstege hoesvoader! Huiven nait te vroagen wel dat ropt.
Bie t toaveltje achter in houk zit Sambo. Pet op t ain oor, n dikke segoar in houk van mond en doar zit meneer achter n grode borrel. Aan t zulfde toaveltje zitten n stuk of wat vraauwlu mit n poar kerels, vijkoopluu zo op t oog. Stemming zit ter bepoald goud in, want ze binnen oareg rood in kaam. Jurrie wait eerst nait wat e mout, deurlopen of der weer oet goan.
Mor hai moùt Sambo weer mit hemmen, dus lopt e deur. Goa der bie zitten jong en drink n borrel mit, zegt Sambo. Ze binnen hier dun en ze glieden der zo mor deur. Wat doe leutje? Mit dat e dit zegt strikt e ain van vraauwluu even onder kin en dij giebelt mor wat.
Hou mainstoe dat mit dien toukomstege hoesvoader, vragt n dikke vijkoopman mit dubbele tong.
Dit is mien kammeroad Jurrie van Dam, begunt Sambo, en dij gaait bie leven en wel wezen aander moand onder de geboden mit n jonk wiefke, nee man, zoain vin je hier nait.
Dat kost hom n rondje, ropt dezulfde koopman der doalek achteraan.
Dij kin je kriegen, zegt Jurrie, mor k wol eerst geern even mit Sambo proaten.
Dat gaait deur as n riepe stainzwel, zegt Sambo en komt in t in.
Mor dat gaait nait zo makkelk, vernemt e wel. Donder, bainen doun oareg roar. Achter Jurrie aan lopt e noar n leeg toaveltje en doar spijt Jurrie zien gaal oet.
Dat t gain menaaier van doun is om weg te blieven en dat e zok schoamen mout veur Hennie. Dij vraauwluu deugen ook nait, wil Jurrie wel leuven. Welke fesounleke maaid gaait bie zoveul kerels in kroug zitten? En eh… hou denkt Sambo der over, wil e ook nog weer noar hoes of wil e soms in stad blieven?
k Bin hier net, logt Sambo. k Heb n poar bosschoppen doan en dou bin k hier nog even hinlopen. Mor hest geliek, t wordt tied. k Zel even ofreken en din goa k mit.
De luu aan t toaveltje roupen en reren as Sambo vot wil, mor t vaalt Jurrie genog tou dat Sambo zok nait overhoalen let. Jurrie komt nait van zien rondje of en hai zicht in dat t beste is om zien knipke veur n dag te hoalen.
Sambo rekent ondertied of, mor slagt ook nog gaauw even twij klokjes achterover. En din in ainmoal krigt e hom om. t Is net of e even doezeg wordt. Hai mout zok vasthollen aan t buffet, aans gaait e tegen de vlakte.
Jurrie, dij al bie deur is komt weerom en foetert dat t zo laank duurt. Neem n knakworst jong, zegt ain van koopluu dij wel in de goaten het dat Sambo zok nait lekker vuilt. Eh… dat dou k! Ain knakworstje veur dizze meneer, hakkelt Sambo. Akkerman betoalt wel! Ogen draaien hom in kop as e n worstje in volle voest gript en der ofbit. Hai nemt ook nog n twijde en Jurrie verbit zok dat t zo laank duurt.
Sambo rekent veur twijde moal of en din gaait t ook deur. Hai langt t gezelschop hail defteg n haand en din lopt e achter Jurrie aan noar boeten.
Op stroat krigt Jurrie eerst goud in de goaten hou doen Sambo wel is. Wel laive toetpot, ook dat nog. Hou mout e doar mit aan?
Sambo slingert van ain kaant van riep noar aander kaant en bepoalt zulf de koers.
Ho, Sambo jong, stuur hollen. Zò, n beetje stuurboord… ho… dat gaait verkeerd. Zooo… nuver! Ho… denk om dij poal. Wat donder, hest ja mor twij borreltjes had. Tou toch… ho!
Jurrie wait gain beter road en nemt Sambo in aarm. Zo gaait t beter. Sambo trekt hom wel wat hin en weer, mor ze kinnen t toch op bainen hollen. Din begunt Sambo te zingen. Eerst n beetje nuuntjen, mor op n duur oet volle borst.
Jurrie moant hom om zok stil te hoalen, mor din begunt Sambo hou langer hou haarder. Jurrie nemt de stilste stroaten, mor hai kin t noodlot toch nait ontlopen.
Woar ze vandoan kommen, wel zel t zeggen, mor in ainmoal stoan der n poar dainders veur heur.
t Lijkt me gewenst dat de heren ons maar volgen ! zegt ain van heur en din vuilt Jurrie zok bie scholders grepen en doar gaait t hin.
Sambo trekt zok ter nait veul van aan, mor Jurrie begunt te aggewaaiern.
Kalm aan jij, anders zal ik jou de armbandjes even omdoen, zegt de agent dij Jurrie bie aarm het.
Op t bero moaken ze körte wetten en veur Jurrie goud en wel begript wat ter gebeurt, zit e zunder heupzelen en buusmes in t hok.
Sambo vaalt vot in sloap, mor Jurrie nait. Hai begunt te roupen en wel zo haard dat ter n agent komt dij ropt dat e zok stil holden mout.
Mor luster din ais, schraift Jurrie hoast. Misschien dat de agent in de goaten krigt dat Jurrie toch nait zo doen is as t wel leek. In elk geval, hai dut deur open en din krigt Jurrie kans zok oet te proaten.
n Ketaaier loater staait e weer as vrij man op stroat, mor din is leste bus vot en slept Tammo zien roes oet in t hok.
Hou nou ??
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Kom d’r in, zegt Hennie tegen Jurrie as ze deur open dut. Tegen Sambo zegt ze : Wil ie wel even wachten? k Wil geern even mit Jurrie allain proaten.
Komt dik in orde wicht! Mit n haalf uurke hoal k Jurrie wel weer op. t Komt goud oet, want k mout nog n stuk of wat bosschoppen doun in Stad en dat kin k nou mooi even woarnemen. Tot straks din mor!
Jurrie is vot deurlopen noar koamer en het al wel n moal of vief noar buusdouk grepen, zó zenewachteg is e.
As Hennie ook in koamer komt zegt ze: Ain ding Jurrie, lovve nou verstandeg wezen en gain domme dingen weer doun. t Is nou mooi genog west. Verdikke, wie binnen ja net n poar klaine kinder. Ik heb mie de kop gek moaken loaten deur taande en doe deur Sambo, want oet die zulf wast hier nait weer kommen, dat kin k wel noagoan. Mor k bin bliede das ter bist. Magst Elzo wel slim dankboar wezen jong, want dij het ter n bult gouds aan doan. Hai liekt soms zo sloereg, mor hai het de boudel beter in de kiekerd as wie denken. Nee, blief nou eerst even kaalm zitten en loat mie oetproaten. Mor gommes, wat scheelt die wel. Hest ja n boel veur de kop en och jong, dien haals blödt ook ja. Laive tied, hou komt dat ?
Jurrie vertelt heur wat ter gebeurd is en din is Hennie nait eerder rusteg veur dat ze t spul schoonmoakt en verbonden het.
Zo, nou liek t al weer wat beter. Kiek ais Jurrie, om nou verder te goan, as wie waiten haarn wat wie nog mitmoaken mozzen, haarn wie ons wel n moal bedocht. t Is te slim west jong, eerlieks woar. Mor misschien is t wel goud west. Wie waiten nou wavve aan mekoar hemmen. As je jonk binnen stap je over zokswat makkelker hin. Wie vuilen t dubbel, omdat ter bie ons zoveul van ofhangt. Waist wat mien ootje altied zee? Men wil nait eerder leuven dat branekkels prikken, veur dat men der mit t gat inzit. En zo is t ook jong. Wie hemmen ons dat zo mooi veursteld, mor wie hemmen ain ding vergeten. Wie binnen gain twinteg joar meer. Over n joar of vieftien bist doe n olle kerel, waist dat wel?
Mor goud en best. k Heb nait vroagd woarom dast hier kommen bist, mor dat kin k wel noagoan. Hest geliek ! k Heb t nait goud doan, dat wai k nou ook wel. Mor dou taande dat almoal zee, kon k wel grienen. k Haar hekel aan elk en ain en doarom leek mie t beste tou om der n streep onder te zetten en alles te vergeten. Mor eerlieks Jurrie, dat vul nait tou. k Haar alles zo mooi veur miezulf oetstukt, dat, astoe nait kommen wast, din was ik mörnvroug op bus stapt.
Dus e… doe wist nog wel!
Jôzeker jong en laist zo gaauw meugelk. t Is dat Elzo in t zaikenhoes ligt, mor aans om mie mit vattien doagen.
Och wicht, din is bruier al wel weer thoes. Mor dat is wel wat riekelk gaauw, omreden t hoes mout ook nog opklanderd worden. t Zel wel n cent of wat kosten, mor doar is niks aan te doun.
Ik kin hier gaauw ofakkedaaiern. t Hoes wordt wel weer verhuurd, der binnen laifhebbers genog en mien meubels en zowat hin neem k mit.
Waist wat ? Doe gaaist mörn votdoalek noar timmerman en vaarver om n accoord te moaken en ik zel t spul hier in orde moaken.
Jong, jong, het gaait nou wel deur. Wat n vetpot nait, straks zo’n jonk wiefke bie die op ber! Hennie strikt Jurrie even onder kin deur en moakt din dat ze votkomt. Ze wil even kovviewoater opzetten, omreden Sambo ook gaauwachteg weerkommen kin.
Jurrie zit mor wat veur zok oet te kieken. Wat is t toch n laiverd, datzulfde wicht! Wel haar dat veur n joar docht? Jurrie van Dam op vrijersvouten! Hai knivvelt mor wat in zokzulf, zo’n lol het e!
As Hennie der weer is proaten ze over alles en nog wat. Der is ook ja zoveul te beproaten. Overaal mouten ze reken mit hollen. As ze in Slochter traauwen willen, mout Hennie zok nog overschrieven loaten. t Zel beste wel wezen, want hou goud Jurrie ook is, diz keer drift e zien zin deur. Nait in stad traauwen, veur gain geld tou! Al zel t haile dörp din ook oetlopen, dát nog laiver dan noar t groot loug.
t Begunt op n duur al te graauwen en aal wel der weer is, Sambo nog nait. Jurrie het al n moal of wat op klok keken, want t wordt hom hoast loat genog. Hai mout ter niks van hemmen, bie oavend en ontied mit zo n stoomfiets bie t pad.
Op n duur zegt Hennie: wie mouten mor eerst ais eten, t kin nog wel n uur duren veur dat Sambo komt.
Hai kin best aan de zweef goan wezen, zoain liekt mie t net tou.
Och, hai lust wel n borrel, zegt Jurrie, mor k leuf toch nait dat e mie in steek let. Der zit niks aans op, ze mouten nog wel wachten.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
En nou kin Jurrie mooi of maal proaten, Sambo smoest net zo laank tot e tougeft.
En zo vlogt de Indian van Sambo even loater veur twijde moal over zandloan, mor diz keer zit Jurrie der achter bie op. Motor hobbelt deur de koelen, mor Sambo het tanden stief op mekoar en geft gain krimp. Mit Jurrie is t aans. Dij is vanzulf nait hail monter. Sambo het wel zegd dat ter niks gebeuren kin, mor dij zien proatjes en vief centen binnen ook nait meer as n stuver weerd. Hai het zien dikke duvvel der bie aantrokken, want t vul volgens zeggen van Sambo nait tou stilzitten op zo’n stoomfiets. As n volleerd motorrieder draait Sambo grintweg op en din is hom der gain koar aan t gat bonden.
Hai vlogt mit n beste gang deur t loug en het dörp al gauw achter zok liggen.
Padij minsen kieken n moal of wat achterom as Sambo der langs vlogt. t Is net of ze mit leutje toon wel vuilen kinnen dat ter weer wat op til is. Doar het Sambo zulf ook n beetje schuld aan, want krekt geliek woar e komt vertelt e hou de zoaken der biestoan. Jurrie wil wat zeggen, mor hai kin zok beter stilhollen. Sambo heurt ter toch niks van.
t Gaait aal haarder en Jurrie het muite om zok vast te hollen. Mit ain haand trekt e pet wat daiper in ogen, want aans is e baang dat wind ter onder komt. t Is mor n veeg, din binnen ze bie t Winschoterdaip.
Nou komt Sambo eerst goud op dreef. Hai zet t gas wat wieder open en snort alles veurbie. Jurrie knipt ogen der bie dicht, zo haard gaait t. En din gebeurt t… Woar t daaier weg kwam wait Sambo vandoag aan de dag nog nait, mor in ainmoal het e n hond veur t rad. Mit dat e remt gooit e t stuur ook om, mor deur de gang kin e t spul nait hollen en draait stoomfiets hom onder t gat weg. Jurrie, dij der hailemoal nait op verdocht is, krigt n oplewaai en vlogt boven over Sambo hin. Sambo zulf kin zok zo n beetje op bainen hollen, mor krigt toch n male klap van t stuur.
Jurrie blift eerst besevveloos liggen, mor al gaauw krabbelt hai weer in t in. Hai het n beste boel veur de kop en blödt bie haals. De hond, dij alles op zien gewaiten het, staait n eentje verder te blavven; gain schramke het e kregen.
Sambo kikt eerst ais hou zien stoomfiets der ofkommen is en din gaait e noar Jurrie. Hou is t ol bui, gain bainen of ribben stokkend?
Och loop hin vent, k haar wel dood wezen kend.
Nou jong, k haar goud veur Hennie zörgd, dat beloof k die. Binnen joar haar k heur traauwd en as wie din n jong kregen haren, din haar k hom Jurrie nuimd, zo woar as k hier stoa.
Mor hou nou! zegt Jurrie. Hai kin wel vuur spijen, zò kwoad is e.
Sambo trekt zok ter niks van aan, dij laagt al weer. Hai mag der wel over, zo n akkefietje.
Hou nou, vragstoe Jurrie? t Spul draait ja nog. Stap mor weer op, din zevve zörgen davve in stad kommen.
Veur gain geld tou krigst mie weer op dat rötding. k Zel mie zeker doodrieden loaten.
Nou jong, din zest wel lopen mouten, want ik stap weer op. Wat donder, zaik is nog nait dood. t Zol mie wat wezen, zo n beetje ongemak. Din heb ik t al wel aans mitmoakt. Mor t is goud blief doe hier mor stoan, din goa ik noar Hennie. Mor dit zeg k die veuroet: ik bran die der of zo woar as k hier stoa. Wost dat törreldoefke nog langer wachten loaten zeker. Leuf mor voar da k heur doetjen zel. Man, as k ter goud aan denk lopen de rillens mie over rug.
Dat is teveul veur Jurrie. Hai wordt in ainmoal wit om neus, bedenkt zok nait en geft Sambo vot n beste katjewaai.
Doar is dij hailemoal nait op verdocht, want zò kin e Jurrie nait. Hai is zo verbiesterd dat e net zo stoan blift. t Bloud lopt hom bie de kop deel en as Jurrie dat zicht, is e even kaalm, mor t duurt nait hail laank.
Zò heb k dat nait maind Sambo jong, eerlijks nait. Mor k wil nait hemmen dastoe de gugel hest mit Hennie. Ze het al genog mitmoakt, doe huifst t nait slimmer moaken as t al is. Mor eh… waist wat wie doun? Ik neem n bus en doe stapst mor weer op stoomfiets en wie goan weer noar hoes. k Wait aal nait wat mie mekaaiert da k ook nog mit ging. k Mout mie ja schoamen en dat mou k. Mor t is almoal dien schuld. Doe hest alles op poten zet en doe hest de lol der mit. k Heb die nou wel deur lelijke knieneviller.
t Gaait die allain mor om wat lol en aans naargens om. Mor nou is t doan, in ainmoal. Doe en dien konzorten zellen nait laanger lagen om Jurrie van Dam, dou doar denken om. Wie hemmen ons altied red, Elzo en ik en wie zellen ons nou ook wel weer redden. En dit zeg ik die ook: van nou of aan zetst gain vout weer bie ons over drumpel. Blief doe mor bie diens gelieken, din kist steukeln zo haard as t wist.
Sambo, dij eerst t bloud wegveegde, blift op n duur mit open mond stoan. Zò het e Jurrie nog nooit oetvoaren heurd en dat e t maint ook kin e wel noagoan. As e nou wat wil mout e oareg nuver oppazen, dat het e wel in de goaten. Hai zicht in dat e te ver goan is, mor nòg geft e t nait over.
Jurrie is ondertied votlopen, mor as Sambo stoomfiets weer onder t gat het duurt t mor even en hai is weer bie hom.
Heur es even, Jurrie, dat gaait nait goud zo. Doe bist wat schrokken, mor dat t zò slim was haar k nait docht. Luster ais even! Doe waist net zo goud as ik ook da k altied nait main wa k zeg.
Ik flap ter mor wat oet, mor eerlieks Jurrie, k wil die nait veur t zoodje hollen. Leuf mie nou jong, doe most Hennie nait weer in steek loaten. Ie haren t ja zo mooi kloar mit joe baaiden, dat mag nait weer over goan. k Heb doezend gulden verspeuld as t nait veur mekoar komt. k Wil die t desnoods zwaart op wit geven! Tou nou jong, bruuk dien verstand nou toch. Stap weer achter op en goa mit. k Zel nait harder rieden as daarteg, fatteg kilometer. Mien haand ter op!
As Sambo zò begunt te proaten is Jurrie al hail gaauw van de koart.
t Duurt nait hail laank of hai begunt al aans. Eerst wil e der nog nait noar tou, mor op n duur het Sambo hom zo wied hin dat e t leuft.
Vief menuten loater is t veur mekoar en ridt de Indian richten stad mit Jurrie weer achterop. t Gaait nou stoareg aan en zunder ongelukken stoppen ze bie Hennie veur t hoes. As Jurrie overzied kikt zicht e dat Hennie veur t vinster staait. Mor hai zicht ook dat ze spierwit wordt en votlopt… Hest t wonnen, zegt Sambo en diz’ keer maint e wat e zegt.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
En, zegt Knotnerus, hou was t mit bruier? Och kerel, nait best ducht mie, zichst ter ja zo vergeven oet! Haar e slim pien? Tou toch kerel, zeg toch ais wat. k Bin ja glin nijsgiereg!
Jurrie is net weer thoeskommen, mor hai is vanzulf nait hail bliede. Eh… hou main ie? Oh eh… Elzo? Nee, dat leek hail best. Nog wel wat pien, mor hai was toch goud monter. Dat lopt wel lös dunkt mie. En hou is t hier goan? k Bin joe slim dankboar dat ie zo goud veur de boudel zörgd hemmen.
Jô kiek es Jurrie, zegt Knotnerus, k wil mie der nait mit bemuien, mor as ol boer gaait mie t wel aan t haart dat ie de boudel zo omkommen loaten. Der ligt gain ding op stee en alles is even hoaveloos. Verdikkemie, ie as fikse kerels, ie maggen joe wat schoamen en dat mag je. Group zit nog haalf vol van vleden joar en t zwienhok is mit recht n zwienhok. Kerel nog aantou, k wis nait wa k zag.
Eh… doar hemmen ie wel geliek aan Knotnerus, mor dat komt ook dat Elzo nou in t zaikenhoes ligt. Och loop hin man, dij s net n dag vot. Nee, doar zit t nait in. Ie pakken de boudel verkeerd aan. Doe most mit over t laand en n vrouw veur hoeshollen. Mor dat zel nou wel aans worden. Ha, ha, ha, dij Jurrie! Hoalt mie der nog zo’n jonk wiefke oet. Man, k bin ja glad jaloers op die. Doar wol ik mien olle bonken nog wel bie waarmen. Leuf mor jong dat dij ofschient! t Zel hier nou wel evangelie worden. t Kin hier nog wel n modelboerderij worden, der! Mor net as ik zee, t wordt ook tied. Wa k zeggen wol, hou was t mit t wiefke? Bist ter vast nog wel even hinwest. Ha, ha, ha, hest nog even n doetje had? Ze smokt vast best nè? Tou dreuge, zeg toch ais wat. Man, as ik in dien stee ston dee k vlaag oet!
Knotnerus het t leste der oet veur e in de goaten het wat e ainlieks zegd het. Dat was ook gain mooi zeggen nou Elzo in t zaikenhoes ligt. Mor Knotnerus zit vanzulf vol van dij vrijerij van Jurrie. Dat is ja net wat veur ol boas. Nijskes binnen der toch mor betuun en op zokswat kin e weer n dag of wat teren.
Neem mie nait kwoalek, Jurrie, mor zo heb k dat nait maind, dat begripst wel. Mor nou in eerns, wanneer mout traauwerij wezen? Zeker doalek as Elzo weer thoes is nè? k Zol mor nait te laank wachten jong, ze kin zok nog ais weer bedenken.
Din krigt Knotnerus in de goaten dat Jurrie hom aal nait aanheurt, teminzen doar het t wel wat van. Hai kikt mor wat sloareg veur zok oet en t is ja net of e zok in n dag of drij nait wossen het, zo graauw en ellendeg kikt e oet.
Eh… ie worden bedankt, zegt Jurrie nog n moal en mit lopt e vot. Ol boer schudkopt ais. Dàt is de dank as ie ain tou de drek oethelpen. Mor ze kinnen d’r in as ze n koatje hemmen. Hai brandt zien vingers der nait weer aan…
Knotnerus is nog mor naauw vot as der n stoomfiets loan op komt. De knalpiep staait wied open en t heuren en zain vergaait joe glad, zò knittert dat ding over zandloan. Hai hobbelt deur de koelen, mor t dut aal niks of. Sambo is nait benaauwd. As dij op zien Indian zit het e gain kui of mui. Mit n grode draai komt e t haim op en even loater staait t gevoarte stil.
Sambo trekt klep van pet nog n beetje daiper in ogen, schraabt zien keel ais goud en din lopt e deur t achterhoes noar koamer. Hai vindt Jurrie in zien ol zörg, net n bultje ielenne.
Mien gommes Jurrie, wat krieve nou! Man nog aan tou, wat mekaaiert die wel. Kost in n dag of drij wel nait achteroet west hemmen, zò min kikst ja oet. Mor vertel mie ais, hou is t mit bruier? Hemmen ze t mes der al in had? Kerel, wat zel e piept hemmen!
Och, wat ze k zeggen, hai was goud monter, mor vanzulf nog n bult pien. Mor k reken wel dat t wel löslopt.
Hest taande nog zain Jurrie? Ze kwam bie mie aan, nait best. Ze foeterde en dee, net of ik t helpen kon. Mie dunkt jong, doar lopt nog wel bloud oet, want as dij olle sekreet t op zin het kin ze maal goud opgeven.
Der is al bloud oetlopen, zegt Jurrie sneu. Ze het Hennie veur alles wat mor lelk was oetmoakt en dij wos nait meer wat ze d’r aan haar. Ze duurt ter nait meer op aan Sambo, ze het mie de koop opzegd. t Is doan, hailemoal doan! Man, ik ben der kepot van! Alles komt ook bie mekoar. Eerst dij zaikte van Elzo en nou dit weer. k Mos der nooit aan begonnen wezen Sambo jong, dat kon nooit goud goan. n Man op mien leeftied mout nait meer over vraauwluu prakkezaaiern, benoam nait over n jonk wiefke. Mor t muit mie, hail bot slim.
Wat zegstoe doar? Het ze die de koop opzegd? Doar leuf k gain spier van. Doar mout wat achter zitten. Vertel mie ais, wat is der ainlieks veurvalen. Wat het t ol mins zegd dat Hennie zok doar zoveul van aantrekken kon.
Jurrie legt hom zo goud en kwoad as dat gaait oet wat ter gebeurd is en wat Hennie en hai beproat hemmen.
Sambo let hom stil oetproaten en as Jurrie opholt, het Sambo zien plan al weer kloar.
Doar mout ik wel even maank Jurrie, veur dat ter nog meer brokken kommen. Hennie is wat overspannen west, aans haar ze zokswat nait zegt.
Misschien muit heur t al wel… Mor doe waist hou vraauwluu binnen. Ze bieten zok laiver n vinger of instee dat ze tougeven.
Waist wat? Bus in net vot, wie vlaigen even op stoomfiets noar stad. Nee, nou nait tegenproaten, dou nou mor wat ik zeg. Ie binnen verdold net klaine kinder. Kin joe gain wind dwaars zitten of ie zitten al in zak en aaske.
Mor ik zeg mor zo: proat mit Sambo en ie goan noar de haaien!
Zovve doar wel goud aan doun, Sambo? Ze het ja dulek zegd dat t nait langer kon.
Nee Sambo, k wil heur der nait mit ploagen. Loa k mie der mor bie deellegen, zel wel niks aans opzitten.
Nou most t hail gaauw waiten, aans goa ik achter heur tou en din is t binnen drij week bruloft, doar stoa ik die börg veur.
As ze mien mooi en laif gezicht goud bekikt, is ze weg, wat ik die zeg! Tou nou Jan Zeur, trek n jaas aan en din govve vot. Binnen twinteg menuten bivve in stad, want mien Indian lopt as n tuut!
Ik kom nait achter op motor, ropt Jurrie. Man, doe jagstie nog n moal hartstikke dood. En hest ook jenever had, dat kin k wel roeken!
Wezenliek nait Jurrie, k heb mien moterbril schoonmoakt mit spiritus en doar komt dij lucht vandoan. En nou most gaauw waiten: wist vrijwilleg mitgoan en aans bin k die op motor vaast. Der zel en der mout bruloft kommen en dit is de leste kans.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Laank, hail laank, noadat deur achter Jurrie in t slöt valen is, zit Hennie stil veur zok oet te kieken.
Aalgedureg krampt ter n snok oet heur keel, mor ze schraift nait meer. Ze het de moud nait om in t in te goan, alhouwel t toch tied wordt, want ze mout noar Elzo tou.
Heur hazzens kommen hoast in de bereken te kört, zò siddeln de gedachten heur deur de kop. Groag wol ze alles weer ongedoan moaken. Ze vuilt t stille pien, net of ze n stuk van heur leven verloren het. Nou Jurrie vot is wait ze dat z hom nait missen kin, dat e al n tè grode ploats in heur leven innomen het.
Woarom mos alles ook zo goan? Is der hailemoal gain beetje geluk veur heur weglegd? Ze wait wel, Jurrie kon der ook niks aan doun. Dij ston der hailemoal boeten. Mor dij olle feeks, dij het alles op heur gewaiten. Dij het alles kepot moakt, dij het aal dat mooie mit de vouten vertrapt.
Mor wel zegt heur dat ter nait wat achter zat dou t ol mins heur alles veur de vouten gooide? Misschien vuilde zai zok wel wat achteroet zet, zo haar ze zok ook hoast oetloaten.
Nou Hennie weer n beetje tot zokzulf komt, begunt ze de zoaken toch n beetje aans te bekieken. Is ze nait wat overhoast te waark goan? Wel wait wat Jurrie der onder te doun het. Hai kin zok wel verzoepen goan, hou voak heur je zokswat nait. Hai dee toch aal zo roar dou e votging, net of e ale hoop verloren haar. Straks komt e thoes, haildaal allenneg. Gain mins het e woar e mit proaten kin, want Knotnerus het toch de gugel mit hom.
Hennie zicht t dulek veur zok hou e deur thoes doolt zunder rust te vinden. Hou e zok aalgedureg over ogen vrift, net of t duuster is bie hom. Ze zicht hou e tou achterdeur oetlopt, t laand in. Hou e bie n braide meulenwiek stoan blift, hou e nog even omhoog en om zok tou kikt en din… bie waal omdeel glidt. t Woater slot zok boven hom en din…
Mit n gil springt Hennie in t in. Ze wil roupen, mor ze kin nait. Het ze dreumd? Ze het dulek zain dat Jurrie nog ainmoal omhoog keek veur e zok glieden luit… t Kold zwait het ze veur de kop stoan en ze mout zok aan stoul vastgriepen om nait te valen. Baang is ze, hail baang dat Jurrie wat overkommen zel. Kon z hom mor roupen, kon ze hom mor achternoa goan! Hom achternoa goan? Hennie krigt in de goaten wat ze docht het.
Dus… ze wil wel weerom? Hou kon ze hom din goan loaten, hou kon ze hom din vroagen om vot te goan? Wat mekaaiert heur ainlieks wel… Ze is toch gain kind meer? Ze wait toch zeker wel wat ze wil? Nee, dat wait ze nait!
t Haart en t verstand kommen mit n kanner in botsen en ze kin der nait tussen oet kommen. Din kikt z op klok en zicht dat t neudeg tied wordt om noar Elzo tou te goan. Ze zicht ter as de dood tegen aan, mor ze wait dat ze der nait omtou kin, omdat ze Jurrie t beloofd het. Omdat dit t leste is wat ze nog veur hom doun kin. Mit n zucht gait ze stoan en lopt even loater Oostersingel langs.
As ze poort deur is kikt ze even op t bord woar ze wezen mout en din lopt ze deur. Aan n zuster vragt ze woar Elzo ligt, mor veur dat dij t zeggen kin, zicht ze hom al. Zien ogen lichten op as e heur zicht, mor hai komt nait overind. Dag Elzo, zegt Hennie en geft hom n haand. Dag… schoonzuster! Elzo wil wel lagen, mor t gaait nait van haarten. Hest slim pien, mien jong? Och, t is wel te droagen, mor t blift altied n wond nè! Woar is Jurrie?
Din is t even stil. Hennie wait nait hou ze begunnen mout en Elzo wacht tot e beschaaid krigt. Elzo… eh… t komt die misschien roar aan, mor eh… och mien jong, ik kin t hoast nait zeggen, mor eh… t is doan! Wie goan nait traauwen Elzo. k Duur der nait meer op aan nou k wait hou ze over mie denken. Jurrie is noar hoes goan. Hai het mie vroagd of ik t even tegen die zeggen wol en Elzo… nou waist t. t Muit mie dat zo goan is, mor ik kin der ook niks aan doun. Dien taande was der en dij…
Stil mor wicht, k wait alles al. t Ol mins is net votgoan. Ast vief minuten eerder kommen wast, haarst heur hier nog trovven. Ze het mie alles verteld, ze was hailemoal oet stuur. Ze het t nait zo maind, ze wis wel beter.
En juust omdat ze wel beter wòs, het ze die dat allemoal veur de vouten gooid. Ze vuilde zok achteroet zet, dat is t hail geval. Huifst nait baang wezen dat minsen slecht over die denken. Zel ik die ais wat zeggen? Ze kinnen t nait hemmen dat Jurrie zo’n laif wiefke krigt. Want nou kist wel zeggen dat t nait deurgaait, mor doar mainst toch gain spier van.
k Wait wel, minsen maggen geern proaten, mor as der niks van die te zeggen is, begunnen ze vanzulf over n aander. Wicht, wicht, dou nou gain domme dingen. t Kooike is kloar, t wachten is allain nog mor op t doefke en dij is der ook ja.
Most mor zo reken: n goie doef komt altied weerom en zo gaait t ook mit die. k Wil wedden dat die t al laank muit. Joa, zichtst t wel? Nou kommen de troanen. Zel ik die ais wat zeggen? Ast hier vandoan gaaist, loop din vot noar bus en goa noar Jurrie. De minste is de beste, most mor reken. Wel wait wat Jurrie der onder te doun het.
Hai kin zok wel verdronken hemmen! Wèèr zicht Hennie t zulfde wat z in koamer ook zag. Doar huifst nait baang veur te wezen, Jurrie is baang veur t woater, doarom wast e zien vouten ook nait voaker.
Van Dam, u praat teveel. U bent vèèl te druk! U moet zich voorlopig nog rustig houden. Wil het bezoek afscheid nemen? n Zuster komt ter over tou as ze zicht dat Elzo zok zo opwindt. Zichst t wel schoonzuster, dij is ook al weer jaloers. Jô doe waist nog nait, mor wie hemmen t kloar mit ons baiden. Zo gaauw as ik tou t zaikenhoes oetkom, goan wie onder de geboden. Hè zuster?
t Zustertje zegt mor niks meer en lopt mit n hoogrode kleur verder. Hennie mout, of ze wil of nait, wel lagen.
Nou Hennie, waist wa k zegd heb. Wees nou mor maanjeminst en zeg dast t nait zo maind hest. Moakst drij minsen blied: diezulf, Jurrie en mie! Die ook Elzo? Jô wicht, k was der eerst gloeiend tegen, mor nou k die kennen leerd heb nou wai k wat wie altied mist hemmen. Tou mor wicht, denk ter nog mor ais over noa en… dou t vandoag nog!
Goud Elzo, k zèl der over noadenken. Misschien… Meer zegt ze nait. Ze langt Elzo haand, strikt hom nog even onder kin deur en gaait din vot, vol tegenstriedege gedachten…
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Hai kin wel heuren dat taande nait hail monter is want t komt ter nog al wat franterg oet as ze vragt: “Woont hier misschien n juffer de Boer?”
“Dat bin ik”, zegt Hennie, “mor ik kin joe nait!”
“Nee, dat zel t wel nait”, vaalt taande in, “mor dat huift ook nait. k Wol allain mor even waiten: is Jurrie hier?”
“Dat komt goud taande”, zegt Jurrie en komt noar deur tou, “mor hou kommen ie hier wel verzaaild.”
“Hou ik hier verzaaild kom? Magstie ja wat schoamen doe grode lummel en dat magst.” Taande is nait meer te hollen en Hennie vindt t wel zo verstandeg om heur aan binnenkaant van deur te hoalen en dij dicht te doun.
“Jô, schoamen magstie”, gaait taande verder. “Ligt dij aarme Elzo in t zaikenhoes en ik wait naargens van. Hai haar wel dood goan kènd, zunder dat ik wis wat ter aan de haand was.” “Jô, mor heur toch ais taande…” begunt Jurrie weer, mor t helpt niks. t Ol mìns raagt mor deur. “Kom ik doar vanmörm op ploats en gain mins thoes. Der struunde allain n olle kerel rond. Knotnerus of zowat hin en dij vertelde mie dat Elzo noar t zaikenhoes goan was. t Was krekt of k deur de grond ging, zo’n laive jong.”
“Mor hou kommen ie hier din taande”, vragt Jurrie. “Hou k hier kom? Dat haarst nait docht nè? Knotnerus vertelde mie dastoe traauwplannen hest, stel die veur: traauwplannen, mor k wol der gain spier van leuven, haildaal niks. Mor hai huil vol en dou bin k noar dij slampamper van n vorrejeude goan en dij zee dat t woar was! Hai het mie dit adres ook geven en k bin votdoalek weer op bus stapt. Dochst zeker dat dat zo mor gaait nè, mor din bist de plaank wel mis. Taande is der ook nog, denk doar om. Magstie ja wat schoamen, dien bruier in t zaikenhoes en doe hier bie zo’n slet van n wief, bah!”
Hennie, dij zok aal stil hollen het, krigt n kleur bie dizze woorden. “Wel ie binnen, wait ik nait, wat ie van plan binnen wait ik ook nait, mor ik woarschaauw joe: denk ter om wat ie zeggen! Ie binnen hier in mien hoes en k loat mie alles nait veur de vouten gooien!”
“Zo, doe waist nait wat ik van plan bin, nè? t Is wel schaande dat dien bereken nait goud oetkomt. Mit n mooi proatje achter Jurrie toukommen nè en din mooi weer speulen van zien sìnten. t Kon mooi! En ik zeker mor gaauw dood goan, din wer t potje nog n beetje groter. k Heb die al laank deur!”
Taande is haildaal de kluts kwiet. Ze trilt t oet en heur ogen glinstern. “Heur es even taande”, zegt Jurrie, “ie waiten nait wat ie zeggen. Wor nou even kaalm din ze k joe alles oetleggen.”
“Goa mor mit in koamer”, zegt Hennie.
“Gain vout zet ik in koamer”, roast taande verder, “k zol mie ja schoamen. k Bin n eerboare vraauw en k heb baaide jonges t allerbeste altied veurhollen. Mor ze wazzen mie nait neudeg, ze konden zok zulf wel redden. Ze kwammen in heur aigen voel en ballast om, mor nee, taande mog nait kommen om heur te helpen. En din heur je van n aander dat Jurrie zok verslingern gaait aan zo’n stadsjuffertje, dij nog mor net mondeg is. t Ligt je ja dik boven op woar t heur om begonnen is! Mor t gaait nait deur. Ontaarven ze’k hom, dij deugenait van jong!”
Din is t oet mit Hennie heur geduld. Ze dut deur open, nemt taande bie aarm en zegt: “Doar is t gat van deur. Wol ie der vrijwilleg oetgoan of mou k joe der oetzetten. As ie kaalmer binnen mag je weerkommen en aans blief je der boeten.”
Taande wil nog wat zeggen, mor ze komt nait weer aan bod. Hennie wil niks meer heuren en veur dat taande in de goaten het wat ter gebeurt, staait ze boeten. Hennie en Jurrie blieven achter… mit de brokken.
Brokken, dij binnen der moakt, haile male brokken. Taande het gif streud en de oetwaarken doarvan is slim, hail bot slim. Stil, zunder ain woord te zeggen, lopen Hennie en Jurrie weer in koamer. t Eten is onder bedrieven kold worden, mor dat dut al nait veul meer of, want baaiden binnen z al meer as zat, zunder dat ze ain stukje had hemmen.
“Goa doe mor eten Jurrie”, zegt Hennie, “ik heb gain trek meer.”
“Och wicht, zet t eten mor vot, k lus ook niks meer. Zo’n olle serpent!”
Laank blift t din stil in koamer. Baaiden willen ze wel wat zeggen, mor ze waiten dat elk woord ainlieks te veul is. Der staait wat tussen heur, mor ze waiten ook nait recht wat t is. Taande’s woorden hemmen zeerder doan as zweep. Nóg binnen de dèllens nait te zain, mor ze mouten kommen, dat kin nait oetblieven.
Stilte wordt drukkend: Jurrie draait op stoul hin en weer, net as n hen dij t aai nait recht kwiet ken. Mit zien traauwe ogen kikt e Hennie aan net of e zeggen wil: zég din toch ais wat!
Din zegt Hennie: “vertel mie ais Jurrie, wat femilie is ze van die en mit wat recht speulde ze zo op en muik mie oet veur n slet.” t Leste woord komt ter mit n snok oet. Dát het heur zeerder doan as aal t aander mit n kanner. Jurrie vertelt hou de zoaken der biestoan, mor op heur leste vroag mout e t antwoord schuldeg blieven. Van recht is gain sproake, mor hai kin taandes woorden nait meer ongedoan moaken.
“Trek die der toch niks van aan wicht. Taande mainde t nait zo slim, ze was wat franterg in hoed, omdat wie heur gain tieden stuurd hemmen. Mörn is ze t weer vergeten!”
Nee Jurrie, zo is t nait. Zái zegt wat aardern denken. t Ligt der ja dik bovenop woar ze mie veur aankieken. Ze hemmen nou ja weer wat om te roddeln. Woar heb ik nog meer noar keken as noar dien centen. k Heur ze t al zeggen! k Ben der baang veur west, mor dat t zo slim wezen kon, dát haar k nait docht. Mor wat ter ook gebeuren zel, nooit zellen ze mie mit de vinger noawiezen, nooit! k Aarbai mie laiver krom inploats van op zo’n menaaier in de bragel trapt te worden! Wat bin k begonnen, o God, wat bin k… begonnen! Hier mós wel n stoeperd op kommen, dat kón nait aans! Mor zó? As n slet het ze mie oetmoakt, as n vraauw van slecht gedrag! Net of ik veur geld mien leven en toukomst votgeef! Ik… n slet!!”
As n aanklacht worden de leste woorden der oetgooid. t Is te veul veur Hennie en mit n smak let ze kop op aarms zakken en begunt te schraiven. Heur haile lichoam schokt onder heur snokken en aalvot flustert ze dat aine woord: “Slet!”
H i e r staait Jurrie machteloos. Hai wil wel wat zeggen, mor kin nait. t Is net of keel hom dicht zit; hai slokt, mor kin de kloet dij der veurzit nait wegkriegen. Hai kin nait meer denken. t Is net of alles leeg is… Hai kin taande beter as Hennie en hai wait dat ze t zo slim nait maind het. Ze is al wel voaker zo oetvoaren, mor op n duur draaide ze altied weer bie.
Op n duur holt t snokken op, mor Jurrie schrikt as e Hennie aankikt. Der ligt zo’n roadeloze trek op heur gezicht, ze kikt zó verdraiteg oet, dat e der wel oetlopen wil. Hai schoamt zok dat e niks zegt, mor mit de beste wil van de wereld kin e nog gain woord oetbrengen. Dat t ook zó goan mos. De haile mörn was t zo mooi west en nou mor zo dat lelke der tussen. Alles wol e wel geven om t ongedoan te moaken, mor hai kin nait. Hier kin minskehulp nait helpen.
Din begunt Hennie weer te proaten. Ze fluustert hoast, zoveul muite het ze der mit. “Most nait kwoad worden mien jong as ik die nou zeer dou. Most mie begriepen, tou Jurrie, blief asjeblieft kaalm en pebaaier mie te begriepen. Ik vuil wa k die aandoun mout, mor ik kin nait aans. Ik k i n dit nait verdroagen, ik w i l dit nait verdroagen. Jurrie mien jong, doe most weer votgoan.”
“Doe most mie weer vergeten, net doun of ik ter nait west bin. Dou mor net as taande en kiek mie mor aan veur n slechte vraauw. Doe zest t wel nait kinnen, want doe waist wel beter. Mor pebaaier t mor, dat is t makkelst veur die! Jurrie, ik mag die groag, doe hest mie ook nait teleursteld, mor ik kin t nait verdroagen dat ze mie veur n slechte vraauw aan kieken. k Zol gain leven kriegen op t dörp. k Zol minsen nooit vertraauwen, hou goud ze t misschien ook mainen. Jurrie mien jong, goa nou vot. k Zel die loater alles wel dulek moaken in n braif, ik kin nou nait meer. Tou Jurrie, goa nou vot, dou t din om mie! Ik kin dit ja nait langer verdroagen. Tou mien jong, kiek mie nait zo aan, ik wait ja wel wa k die aandou, mor begriep mie toch! Tou Jurrie, goa nou… vot!”
Nóg zegt Jurrie niks. Hai kikt mor wezenloos veur zok oet. Dat kin ja nait woar wezen. Alles weer doan? Aal dat mooie weer vot? Nee, dat kin nait, dat bestaait nait. Ze wil hom veur de gek hollen, dát zel t wezen. Ze het ja zegd dat ze mit hom traauwen ging…
Din begunt e te lagen, hail haard te lagen. In ainmoal holt e ook zo mor weer op en din wait e dat t wél woar is, dat ze t wél maint.
Votgoan, zee ze. Hai begript heur zo goud, hai wait wat ter in heur omgaait. Kaalm wordt e, hail kaalm. Hai bit zok lippen kapot om mor nait te schraiven. Nou mout e staark wezen en dat is t ainegste wat e nog veur heur doun kin… “goud wicht, ik zél votgoan. Ik begriep alles wel en k zel niks meer zeggen. Mor ain ding wo k die nog vroagen: goa doe even noar bruier tou en vertel hom alles. Dát kin ik nait doun…”
Din, in ainmoal draait e zok om en lopt tou koamer oet. Hai heurt nait meer dat Hennie nog wat ropt… Mit n smak vaalt deur achter hom dicht…
Wordt vervolgd!
Alles met maten zei de kleermaker en sloeg zijn vrouw met de meetlat
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Jurrie het net opbeld noar t zaikenhoes en t leek meroakel best mit zien bruier.
Hai haar nog wel wat koors, mor dat was te verwachten west. Is dus gain voeleghaid meer aan de knikker en bliede zit e nou weer bie Hennie in koamer. Dij het t’r ook even van nomen en as n poar törreldoefkes zitten ze nou noast mekoar. Jurrie ligt loi achterover in n grode stoul en het zien smeugeltje der bie aanstoken.
Mor laive tied nog aan tou, wat is der n stuk lawaai in zo’n stad. Dat jagt mor vot en alledeegs in de stroat woar Hennie woont is t nog drok. Harregat, niks veur Jurrie zo’n haaidens keboal. Men het ja gain oareghaid om rusteg te proaten. Mor as z ainmoal goud aan proat binnen, vaalt dat toch tou.
En der is hail wat of te proaten; komt nog n hail bult bie te kieken. Jurrie is eerst wat stil mor in ainmoal vragt e: “Waist wel wicht wast begunst? Doe bist hier geboren en getogen, doe hest hier dien aigen hoeshollen en kist doun en loaten wast wist. Doe waist hou dat t bie ons is en doe waist ook hou wie binnen. Elzo en ik. n Poar roege dovvers en aans niks. Aarmoude zest bie ons nait kriegen, mor n roeme boudel wordt t ook nait. Nou ik hier alles zain heb, nou wait ik…”
“Doe waist niks”, komt Hennie hom in muit en veur e weer wieder goan kin zegt ze: “Der is n bult van woar, wastoe doar zegst Jurrie. Ik heb hier n bult en toch bin k aarm. Juust nait aarm aan geld, mor aarm aan bliedschop, aan geluk, net hou je t nuimen willen.
As ik s mörns van ber of stap bin k allain en as ik s oavends weer op ber goa bin k nog allain. k Heb gain hin of kraai woar k veur zörgen kin, k heb gain mins woar k mie ais mit oetproaten kin. k Heb t nooit zo goud waiten, mor nou ik bie joe west bin, wai k wa k te kört kom. k Bin t stadsleven wel wènd, mor toch: k oar hier nait!
k Mout roemte hemmen, k mout vrij wezen! k Heb ter laank over prakkezaaierd, veur da k op dien advertentie schreef, mor nou bin k bliede da k t doan heb.”
“Dou k bie joe was vuilde ik as t woare: doar is wat moois veur mie votlegd, doar is n toak veur mie. Roeg dat ben je, doe en Elzo, mor t is net as zo voak: n roege dop mor n blaanke pit.
Ik ken misschien nait zo van die hollen as dat t in bouken staait, mor toch, ik vuil mie bie die zo tevreden en gelukkeg. Eerlijk woar Jurrie, gelukkeg! t Is net of k die al veul laanger kin. Doe gefst zoveul vertraauwen, zo n eh… k wait nait recht hou da k t zeggen mout, zo n beschaarmend gevuil.
En t is doar bie die ja zo mooi, of t kin der teminzen mooi wezen. Ie hemmen t spul versloddern loaten, mor mit ons drijen kinnen wie der baauwen aan n nije toukomst!
k Heb vannacht n hail zet wakker legen en dou heb k doan, wa k nog nooit eerder doan heb. k Heb beden, haardop! k Lag doar in duustern, mor t wer binnen in mie zo licht. Dou wis ik da k nait weerom kon, nait weerom wol! Nooit meer Jurrie!”
Leste woorden worden flusterd en din is t n hail zet stil in koamer, doodstil. Elk miemert mor wat veur zok oet.
Jurrie zien haand glidt overzied en as e Hennie’s haand vuilt, slot e dij der vast in. Stille rust is over hom kommen. Ale tegenstriedege gedachten binnen vot. n Waarm, gelukkeg gevuil komt bie hom op. Piep gaait oet, hai vernemt t nait. Der ligt n nije glans op zien gezicht. t Is net of der n vrumd licht op schient dij hom joaren jonger moakt.
Din bogt Hennie zok noar hom tou en veurzichteg drukt Jurrie zien lippen op dij van heur. Hai vuilt dat ze trillen en as e heur weer löslet zicht e dat ze troanen in ogen het. Mien leutje schieterd! zegt e en in dizze poar woorden legt e alles wat ter in hom omgaait. Ale woorden dij jonge minsen tegen n kanner zegd hemmen, misschien nòg zeggen, valen weg bie dizze drij woorden.
n Grönneger kin zok nait makkelk oetdrukken en hai dut t ook nait gaauw mor as e t dut, din zit ter méér in opsloten as n boetenstoander denken zel. “Mien leutje schieterd”. Dat zegt Jurrie en zien haand slot zok nòg vaster om dij van heur. Laank proaten ze nog deur en veur ze t in de goaten hemmen, lopt t tegen de middag. Din komt Hennie in t in en moakt t eten verder kloar. Jurrie vuilt zok as n mug op mizze. Wel haar docht dat zokswat nog veur hom weglegd was, zo’n nuver jonk wiefke.
Toch vuilt e zok nait recht op stee as e zicht hou ze toavel kloarmoakt. n Snijwit toavelklaid, vörken, mezzen, lepels, schoalen, bakken en t ain glimt nog meer as t aander.
Jurrie kikt ais noar zien handen en hai schrikt as e zicht hou graauw dat ze binnen. Doar het hai nou aal dij tied mit rondlopen. Hai mout zok ja schoamen en dat mout e. t Is ja krekt of e zo tou misproam oetstapt is.
Hai gaait noar kroan en wast en bount net zo laank tot ze weer wat toonboar binnen. Zo, nou mout e nog even n bosschopke doun as t goud wezen zel.
Mor ja, woar zuik ie zokswat hin in zo’n hoes. Zeg wicht, k wol wel even n luk bosschopke doun, begripst wel. Woar mou’k wezen? Och doe slaif, staaist ter ja mit t gat tegen aan. Dij deur achter die. Jurrie trekt deur open, mor dut hom net zo gaauw weer dicht. Nee wicht, doar huif ik nait te wezen, ik main n plaank of zowat. Din laagt Hennie tot ze nait meer kin. Wat is t ook gozzel bie zetten. Leuf mie nou mor mien jong en goa doar nou mor hin. Bist hier nait op t dörp, wie hemmen hier modern raif. Zet deksel mor omhoog en kloar is Kees.
Zit niks aans op, Jurrie mout heur wel leuven. Zo het e weer wat nijs leerd en as e aan de noodrem trekt schudt e ais mit kop. Laive toetpot nog aan tou, wat mout dat wicht omstoan leren straks. Bie zo’n ding vergeleken is t bie heur mor n zwieneboudel. Mor t zel veranderd worden en dat zel t. Dat ze zulf n bult tekört kommen binnen wait Jurrie as e bie toavel zit. Doar zol men zok ja n ongeluk in eten, zó lekker is t.
Net as ze goud en wel aan t eten binnen wordt ter schelt. Wacht, k mout eerst even noar bel, zegt Hennie en vot is ze ook al. Koamerdeur let ze open stoan en Jurrie schrikt as e n stem heurt dij hom hail bekend veurkomt. Verdikke, da’s ol taande… Mien laive tied, wat wil dij nou weer en hou is ze Hennie heur adres aan de wait kommen.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
As Elzo van Dam oet zien verdoven wakker wordt, ligt e op zoal. Zien eerste gedachten binnen bie Jurrie. Dij zicht e veur zok net as e hom zag dou e narcose-kap op haar en langzoam wegzakte. Eerst is e nog wat soezeg, mor al gaauw wait e woar e is en wat ter gebeurd is. Hai vuilt de pien van de wond, mor t is wel te droagen. Zien lippen binnen körkdreug, woater mout e hemmen, woater. n Zuster bogt zok over hom hin as ze zicht dat e zok beweegt.
Ze moakt hom lippen even nat, mèèr nait. Elzo begript dat e nog gain woater hemmen mag en legt zok ter bie deel. Din wil e zok verdraaien, mor dat vaalt nog nait tou. Hurre, hurre, wat trekt dat gemain. Even loater komt Jurrie mit n zuster zoal op. Jurrie kikt wat vergeven oet. Hai het pet in haand en lopt op hozevörrels. Hai s nog nooit eerder in n zaikenhoes west en aal dij ledikanten moaken hom miesdereg in hoed. Wat toch n zaik volk: men zol ja hoast denken dat ter gain zond mins meer op wereld rondluip.
Dag bruier, hou is t vragt Jurrie zaacht as e bie t ledikant staait. Best jong, k heb al weer zin in n sloatje en dat heb k! is t beschaaid. Elzo wil zok groot hollen, mor Jurrie het wel in de goaten dat t nait zo makkelk is as Elzo zegt. n Poar menuten mag e der wezen, din mout e weer vot. Hai mout nog even noar t kantoor en zuster zegt woar e wezen mout. Haalf sloaperg komt e doar aan en hai is bliede as t spul noa n bult vieven, zezzen veur mekoar is.
Wat kin n mins toch gaauw wat kriegen. Zo bin je zond en zo bin j in stad. En doar staait e nou as n kat in n vrumd pakhoes. Hai is nog nait voak in stad west en de keren dat e der was, mos e aan aander kaant van stad wezen.
t Wordt bie leutjen aan mörn. Stad wordt wakker en hier en doar gaait al weer ain noar zien waark. t Duurt nog wel n uur of wat veur dat bus votgaait en zodounde is e mit zokzulf verlegen. Nou haar e wel in wachtkoamer wachten kènd, mor doar wol e t laist zo gaauw meugelk weer vandoan. Din blift Jurrie in ainmoal stoan. Wat donder, dat e doar nait aan docht het. Hai kin toch noar Hennie goan? Hai mout ter toch hin en nou is e ja bie heur in stad.
Toch schrikt e der zulf van. Wat zel ze wel zeggen as hai doar zo vroug in mörn aanstappen komt. Mor ja, zel wel niks aans opzitten. Ze mout toch waiten dat Elzo in t zaikenhoes ligt, dat kin ja nait aans.
Wacht, hai het t adres wel in buus. Hai zöcht zien buutsen noa en op n duur vindt e wat e hemmen mout. Zo, t adres het e, wis e nou mor woar t was. Van aander kaant kommen twij agenten. Rusteg koiern ze noast mekoar, bliede dat ze put ter hoast weer oet hemmen. Toch binnen ze doalek hail geschikt as Jurrie heur beschaaid vragt. As ze vernemen dat Jurrie gain stroat wait, taiken ze hom t veur op n stuk pappier en as ze t moal of wat oetlegd hemmen, leuft Jurrie wel dat e t vinden kin.
Hai tikt even aan pet om heur te bedanken en gaait op zuik. Toch wel addenlieke luu in stad, benoam dij agenten. Aalgedureg kikt e even op t papierke. Man, t gaait ja meroakel. Zo, nog ain dwaarsstroat deur, din mout e der wezen. Hai kikt om houk even op muur en zicht dat e de goie stroat te pakken het. Nummer acht n daarteg, da’s aan rechterkaant. As e stoup staait zakt moud hom toch in schounen. Kerel, wat n laif hoeske en wat heldere gedientjes.
Schaarp zicht Jurrie t onderschaaid tussen dit hoeske en heur old nust aan t voutenind van t dörp. Hou kin zai dit alles opgeven veur t leven dat heur te wachten staait? Mor ook zicht hai de bekrompenhaid. Gain lapke toen, gain stee om mit goud fesoun n mat oet te kloppen.
Almoal stain en nog ais stain! Gain roeme velden mit n zuvere gezonde lucht. Gain loan woar men zok ais vertreden kin. Alles stoef op mekoar, hai, wat toch benaauwd.
Din bit e deur en drukt op schel. t Duurt gain twij menuten, din gaait deur open en staait Hennie veur hom, aangekled en wel. Ze is bepoald aal van ber of west, aans kon ze t nooit zo gaauw doan hemmen.
Hai zicht dat ze opkikt en n waarm gevuil kropt bie hom op. Wat is ze toch mooi!
Gommes Jurrie, doe hier? Kom der gaauw in en vertel mie wat ter te doun is.
n Poar tellen loater zit e achter n kop kovvie en bedoard vertelt e heur wat ter gebeurd is. Elzo in t zaikenhoes!
Hennie kin der hoast nait bie. t Is nog mor even leden dat ze bie hom votging en nou is e aal onder t mes wèst. Mor hou mout dat nou mit t vij, Jurrie?
Hennie bekikt doalek de toustand en bedenkt wat ter gebeuren mout. Doar het Jurrie nog aal nait bie stilstoan, mor ze het geliek. Der mout molken worden, t peerd mout zien gerak hemmen, alhouwel dij zok wel redden zel.
Is der ain dij telefoon het bie joe in buurt, vragt Hennie. Da’s ja nait neudeg wicht, ik goa straks weer mit eerste bus noar hoes, din kin k t spul nog wel regeln.
Jô, mor mien jong, doe bist hier nou ainmoal. Kist hier nou beter blieven vandoag, want wie mouten nog hail wat beproaten. k Heb ter ais stief over noadocht Jurrie. Wie mouten gain dag langer wachten mit traauwen as neudeg is. k Mag mie hier nait meer zain, nou k wait hou roem dat doar bie joe is en hou neudeg ie doar hulp hemmen mouten.
Jurrie kikt ais rond en hai schrikt as e zicht hou t spul der overaal biestaait. Meubels binnen almoal even mooi en t liekt Jurrie hoast overdoadeg tou, zo mooi is koamer. Der staait alledeegs n radio en dàt zegt wat! Jò wicht, mor nou ik alles zain heb en eh… nou ja, ik main, bie ons…
k Wait wel jong wast zeggen wist. Bie joe is t nait zo mooi hè, mor dat kin ook ja nait. Nooit gain vraauw over deel en ie haren gain behuiften omdat je nait wizzen hou t wezen kon. Mor dat wordt wel aans. Eerst mout vaarver der her om t spul wat op te klundern en din most mor ais kieken hou dat t wordt as dizze meubels der stoan. n Pelies wordt t, wat ik die zeg!
t Heurt tè mooi, vindt Jurrie, mor as Hennie hom even onder kin strikt mout e heur toch wel even knovveln.
n Uur loater het e Knotnerus aan telefoon. t Gaait wel wat onhandeg, mor hai krigt t toch zo ver dat dij begript dat e t vij veur n dag verzörgen mout. Hai kin der wel inkommen deur t zwienhokdeurtje, zegt Jurrie en zo wordt t, dat Knotnerus t waark dut op n keuterspultje en Jurrie zok verwènnen loat deur zien Hennie.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Nacht is over t dörp valen. Rondom is t stil mor toch is der ver vot nog bedrieveghaid. t Het n poar doagen stief dreugd en omreden barometer nait veul gouds zegt, het boer Poortengô onnaaiert dat combain mor deurdraaien mout. Der staait nog n flink stuk koolzoad in hokken en dat mout as t kin dreug in zakken. Om beurten vörken Poortengô en zien bruier op en Hinderk Tollens, dij op tractor zit, kin hoast aalvot deurvoaren, zo haard gaait t. Mud noa mud komt op woagen te liggen en Poortengô vrift zok ais in handen: wat gaait t weer mooi!
Bie de Gebroeders van Dam is t ook nait rusteg. Aine haalfschaid draait zien “opoe” der weer lekker oet, mor aander haalfschaid wuilt mor aal deur t ber hin. Elzo van Dam het leste tied al voaker last had. Hai is wat sloereg bie zetten en is hoast gain dag vrij van pien. Voak het e last van steken onder in t lief, mor zo slim as vannacht het e t nog nooit had. Hai het t benaauwd zwait veur de kop stoan en aalgedureg krimpt e van pien. Wèèr gooit e zok op aander zied, mor t helpt niks. Hai het net t gevuil of e spijen mout en in ainmoal schut e din overind, mor t is al te loat. t Bergoud zit ter al onder.
Jurrie, Jurrie! Elzo ropt goud haard, mor Jurrie knort mor deur. Din mout ter hail wat aans gebeuren as dij wakker worden zel. Jurrie, help mie din toch! Jurrie morrelt wat in sloap, draait zok n slag om en let “t ol mins” weer stil heur gang goan. Nòg ais ropt Elzo en din wordt Jurrie wakker.
W… w… wat… eh… ruipstoe bruier?
Kom ais hier Jurrie, ik bin lang nait goud. k Heb ook al spijd en k heb zo n pien, oh ik heb zo n pien!
Jurrie stint ais n moal goud en kropt din tou ber oet. Hai, wat is t ook ja weer n boudel. Hai stekt petreulielaamp op en schrikt din as e Elzo zicht.
Hai bruier, wat bistoe ja wit! Och stumper, hest t bergoud ter ook al onderspijd ja. Wacht, ik zel even n blikje mit woater en n vaal hoalen.
Jurrie schut boksem aan en gaait op zuik noar n vaal en woater. Wat weer n spul ja. Elzo het veuls te veul jenever zopen, dat kin nait aans. Mor din huf e toch nait zo’n pien te hemmen…
As e weer in koamer komt stint Elzo t oet, zò n pien het e. Hoal dokter mor Jurrie, t is lang nait goud mit mie. k Kin wel doodgoan, zò beroerd bin k.
Mor wel mout din bie die blieven zo laank? Of wacht, k kin Knotnerus wel even wakker moaken.
k Mag kerel nait lieden, mor nood leert bidden. Gelukkeg slept Knotnerus nait zo vast as Jurrie en as dij hom de zoak oetlegt, staait e doalek kloar om mit te goan.
Jurrie runt veuroet en net zo haard as zien körte baintjes goan kinnen vlogt e noar dokter. Hai wordt aal omrusteger, want hai hangt meer aan Elzo as e zulf wel waiten wil. As ie joar oet joar in mit n kanner optrekken, din wordt dat ook zo op n duur. Hai wordt kèl as e op nachtschel drukt.
t Klinkt zo hol deur dat grode doktershoes. Ja? Boven wordt n roam openschoven en dokter kikt noar boeten.
Zol ie votdoalek wel mitgoan willen dokter? Bruier Elzo is lang nait goud!
O, van Dam! Wacht u maar even, ik ben zo beneden en dan kunt u mee terugrijden.
t Duurt mor even, din staait dokter al aangekled en wel mit zien tas boeten. Woagen noar boeten rieden is mor t waark van n ogenblik en even loater snorren ze deur de stille nacht.
Onderwegens vragt dokter t ain en t aander, mor veul wiezer kin Jurrie hom ook nait moaken.
Is er nog iemand bij hem, vragt dokter. Jô dokter, k heb Knotnerus ophoald. k Kon bruier doar toch nait allain liggen loaten.
Autolichten schienen ver veuroet en schokkend draait dokter loan in. As auto stilstaait is dokter der ook al oet en hai staait al bie t ber as Jurrie t portier dichtklapt. Gain wonder dat ze op t dörp wies mit dokter binnen. Man staait votdoalek kloar as je kommen en volgens zeggen van vrouw Smit mout e bizunder kloar wezen. Hou laank haar zai nait mit heur wichtje dokterd in stad en hai von t toch mor zo?
Waar voelt u de pijn, van Dam? Hier dokter, doar trekt mie t aal langs! Mnn… zegt dokter as e pols löslet, behoorlijk koorts. Zo, blijf nu maar even stil liggen.
t Is stil in koamer as dokter rusteg en zeker aan t onderzuiken gaait. Knotnerus het zok terugtrokken. As boetenstoander het e der nait veul onder te doun, mor Jurrie is oareg wit om neus.
Dokter richt zok weer op. Ik zal direct Groningen bellen. Van Dam moet zo spoedig mogelijk naar het ziekenhuis. Wat is t dokter, vragt Jurrie. t Woord “ziekenhuis” heurt hom n doodvonnis tou.
Hai net zo min as Elzo het ooit n zaikenhoes van boeten zain, loat stoan van binnen. En dat Elzo doar nou hin mout en misschien wel onder t mes.
Waarschijnlijk blindedarmontsteking, zegt dokter. t Zal wel op een operatie aangaan, maar daar hoeft u zich niet ongerust over te maken. Een dag of tien als alles goed gaat en van Dam is weer thuis.
Mout e ook nog wat mithemmen dokter? Mnn…nee, dat is direct niet nodig. Laat hij schone kleren aantrekken, dat is voldoende!
n Uur loater draait Gruine Kruus auto daam in en even loater ligt Elzo op brancard. Jurrie gaait mit en zo raaizen ze of. In t zaikenhoes wordt Elzo votdoelek holpen. Zusters stoppen hom in t bad (zò goud is e nog nooit wossen) en din gaait e noar operoatiekoamer. Tellen! zegt n stem en din is t of Elzo wegzakt, daip, hail daip. Nog even zicht e Jurrie veur zok, din is der niks meer… In wachtkoamer zit Jurrie, haildail oet stuur.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
En zo gaait t span op stap. Boeten deur zegt Hennie: Kais nou mor de verstandegste weg, Jurrie en dou dien bruier zien zin. Zoveul te eerder as ze t waiten, zoveul te beter is t. Och en wat dut t ook of, t haalve dörp wait t al wel, doar het e… Sambo wel veur zörgd.
Wacht, ik zel wel inhoaken, zòò. Op loan gaait t nog, mor as ze op vaste weg binnen, begunt t al. Wel komt doar aan koiern? Knotnerus! Jurrie zicht hom al van vèrren en kleur schut hom oet. Hai wil wel deur grond zakken, dat wil e.
Zo, zo, begunt Knotnerus as ze noast hom binnen, zo, zo, k haar t wel docht. Nou Jurrie jong, haars ter wel minder oetzuiken kènd. Wel haar dat docht, ik zeg: wel haar dat docht. Ol schudkopt nog ais en kikt heur laank achternoa. Wat toch n mooie bak, wat toch n aibels mooie bak. t Is net of der veul meer volk bie pad en weg is as aans. En Jurrie lopt net of e broek vol het. Elk knivvelt, zicht e wel.
Padij, dij naargens wait van hemmen, kieken wel n moal of wat achterom. Dat was Jurrie van Dam toch? Dij zel toch woar nait traauwen goan?
Hennie de Boer dut net of t de gewoonste zoak van de wereld is. Ze proat hail bedoard over ditten en datten en ze nikt minsen tou, net of ze z’al joaren kin.
Zo binnen ze al gaauw bie bushalte. Dat is mooi, mor minder mooi is t dat vlak bie dij halte Westrô zien scheerwinkel het.
En nòg minder mooi is t, dat doar zoveul volk zit. Der binnen klanten bie dij zo glad binnen as wat, mor toch blieven ze zitten.
Wel doar schuldeg aan is huif je nait te vroagen, want midden op baank bie wand zit… Sambo. Noast hom zit Kees Maaier en din nog n stuk of wat dij ook niks laiver doun as wat lol schoppen. Oetgerekend n mooie ploug.
Doar binnen ze, zegt Job Bosker dij op oetkiek stoan het. Nou kin t begunnen…
Achter in scheerkoamer staait n grode krans. t Is n ind droad mit gruin en bloumen der om tou en midden in hangt n stuk bordpapier en doar staait mit koien van letters op : Ter Ere van Uw Verloving! Vanzulf, aal Sambo zien waark.
Dij wil der votdoalek mit noar boeten vlaigen, mor doar hollen ze hom van weerom. Zowat zol ja veul te ver goan. Ze hollen wel van gekhaid, mor t mout ook gekhaid blieven.
As bus der is langt Jurrie Hennie haand en hai wuift heur noa zo laank as e heur zain kin.
Din wil e zok omdraaien om vot te goan, mor dat zit hom vanzulf nait zo glad. Goa s even zitten, zegt Kees Maaier, wie hemmen verlet om die!
Jurrie zicht in dat ter gain keur is en doarom stapt e veur Kees Maaier aan in scheerkoamer. Der gaait n “hoera” op as e d’r inkomt en din nemt de veurzitter t woord…
Inderdoad, Sambo nemt as veurzitter t woord. Doen is e nait, mor hai het toch zeveul op as e loeken en lasten kin. En as Sambo in zo’n toustand is kin e proaten as Brugmans in zien tied. Din goochelt hai mit zien dikke woorden as ter tou en din is der gain ho in. Minsen nog aan tou, zowat het Westrô in zien scheerkoamer nog nooit mitmoakt. Hai kin mes wel votleggen, is toch gain mins dij nou in scheerstoul zitten wil. As t stil is stekt Sambo van waal.
Vrienden, deze dag is een belangrijke dag geweest in het leven van ons aller vriend Jurrie van Dam. Deze dag is waard genoemd te worden, en daarom sta ik in uw midden om enkele woorden te zeggen.
Scheerhoesdeur gaait open en wel komt ter in? Elzo! Hai het pet achter op kop en n bloum in t knoopsgat. Hai laagt al as d’r inkomt, zò’n lol het e.
Kiek ais aan, wat ja n volk. Geef mie mor broene bonen, wat doe bruier? Elzo gaait ter bie zitten en Sambo gaait weer verder.
Zoals ik al zei, een belangrijke dag. Vandaag ben ik getuige geweest van het mooiste in een mensenleven, de Liefde, ik zeg: de Liefde! Jurrie van Dam, een jonge man in de bloei van zijn jeugd, (Kees Maaier zien koeltjes in waang worden ààl daiper) heeft vandaag de vrouw van zijn keuze aan het hart gedrukt. Jurrie van Dam is vandaag door de toverstaf van Amor in vuur en vlam gezet, ik herzeg: in vuur en vlam. Wij allen kennen de Gebroeders van Dam als rechtschapen mensen, als eerlijke, betrouwbare dorpsgenoten. Er mag dan bij hoge uitzondering een stofje aan de vloer gekleefd hebben, verder was er op die huishouding niets, maar dan ook niets aan te merken. Maar toch, die huishouding was niet compleet, er ontbrak iets: de zorgende hand van een vrouw. De broers konden uitstekend met elkaar over weg, maar een man is nu eenmaal niet geschikt om de huishouding te doen.
Wanneer de tijd er daar was dat Jurrie van Dam met ma-koe naar pa- koe ging, dan kon hij soms zo stil zijn als hij terugkwam. Dan voelde hij de leegte in zijn leven… Toen heb ik bij mijzelf gezegd: daar moet verandering in komen. Als man met begrip voor dergelijke dingen heb ik mijn voelhorens eens uitgestoken en het resultaat hebben jullie vrienden zojuist gezien. Een vrouw uit duizend, met appelwangen en lippen als… weet ik veel! In ieder geval, en lot uit de loterij, een juweeltje!
Een bloumke, gooit Kees Maaier der deur. Juist, gaait Sambo verder, een bloem. De allermooiste en duurste bloem, die er maar te vinden is. En nu vraag ik u vrienden: wie had dat achter onze Jurrie gezocht. Zie hem daar zitten, Jan Onschuld, maar u had hem moeten zien zoenen.
Ze smoorde hoast! zegt Elzo. Juist, zegt Sambo, dat is het woord. Maar u zult met me eens zijn vrienden dat we zo’n onervaren jongeman als Jurrie niet zonder goede raadgevingen in de huwelijksboot kunnen laten gaan. Hij moet ingelicht worden en zo nodig gewaarschuwd. Ik ben vrijgezel, ik heb dus geen stemrecht, maar ik zou zeggen: ik geef het woord aan Jans Hofman. Wat zegt die er van?
Jans Hofman kaauwt nog ais n moal op zien sloatje, knivvelt wat en zegt: n Zwien dij zat is en n vraauw dij zok stil holt, doar hèje op t minste mit te doun. Ik bin nou hoast daarteg joar traauwd, mor ik heb nog nooit n zwien zat kriegen kènd en mien vraauw nog nooit stil. Niks weerd, ze knorren altied aan.
En Kees Maaier? As Jurrie van Dam traauwen gaait din mout e hier om denken: s nachts binnen vraauwlu krekt engeltjes, mor as ze ogen open hemmen din baarg joe mor op. t Gaait mit vraauwlu net as mit draank. In t begun hail lekker, mor op n duur hol je der n male smoak van over. Mor hai zel t wel ondervinden, k heb hom woarschaauwd!
Dus Jurrie, gaait Sambo weer verder, deze mensen van ervaring wijzen jou op de moeilijkheden die je kunt ondervinden. Bedenk je goed, want als je voor de Burgemeester staat kun je niet meer terug. Jurrie zit mor stil op baank. Hai wait nait recht wat e d’r aan het. Ain ding speult hom aalvot deur de kop: dou mor net ofst nait wies bist, din hemmen ze d’r ook gain oareghaid aan.
Din stapt Sambo noar achtern en hoalt de “krans” op. Jurrie van Dam, namens de leden van de “baardclub” heb ik de eer jou deze bloemenhulde aan te bieden ter gelegenheid van jouw officieuze verloving. Ik spreek daarbij de hoop uit dat je een gelukkige tijd tegemoet zult gaan en ik wens je verder een voorspoedig huwelijk!
Mit dat e leste woorden zegt lopt e op Jurrie tou en hangt hom krans op scholders. Der gaait n hoera op en Elzo ropt boven alles oet.
Elzo is n luk beetje oet ket. Dij het de broene bonen te goud in waik zet. Meer hèje nait te zeggen, vragt Jurrie? Nee, meer hemmen ze nait te zeggen. Ze wazzen zòveul van plan, ze wollen zò n lol hemmen, mor mit mekoar mouten ze t ofleggen tegen Jurrie van Dam, omdat dij zok stil holt. Omdat dij vastholt aan wat e het en t geluk zicht woar t is.
Krans blift in n houkje stoan en mit heur baaiden goan de bruiers vot. Jurrie rechtop en vast, Elzo n beetje onzeker. Noast mekoar lopen ze noar hoes, zunder wat te zeggen. In scheerkoamer ligt n krans, dij dainst doun mos om de boudel goud op stelten te zetten, mor ainmoal getuge wezen zel van woarachteg minsengeluk en stil gedroagen verdrait.
Loater, moanden loater zel Jurrie van Dam aan dizze krans terugdenken…
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Jurrie van Dam, dij aans altied zo vlog en bliede is, hai schraift nou as n kind. Nait van verdrait, o nee, mor t gemoud is hom tè vol worden. Ook gain wonder! As je twij’n viefteg joar allain stoan hemmen en ie vinden din nog n jonk wiefke dij mit joe traauwen wil en dat onverwachts zegt, kin t gebeuren dat je n beetje van streek worden.
Mor as je groag broene bonen mit spekvet luzzen en je hemmen mit t geval verder niks neudeg, och din puul je stoareg deur. Elzo dut krekt zo. Eerst het e even opkeken en n woord of wat zegd, mor nou zit e al weer te eten of der niks gebeurd is. t Vet lopt hom bie kin deel, mor dat dut aal niks of. Hai et nou broene bonen zo as e ze in laange tied nait eten het.
Hennie legt lepel ook hin. Stil kikt ze noar de man dij in t vervolg noast heur leven zel, dij bedstee mit heur dailen zel. Ze vuilt aan dat t teveul veur Jurrie west is. t Kwam ook zo onverwachts, haildaal zunder bedoulen.
t Was ja net of t van binnen oet heur kommen was, zo oet t haart. Toch is ze bliede dat ze t zegd het. Doarom komt ze in t in en lopt noar Jurrie tou. Even wait ze nait wat ze doun mout, mor din nemt ze zien kin in haand en tilt zien kop op.
Stil nou mor mien jong, nou is t ja goud. Geef mie dien buusdouk mor even. Mit zien aigen buusdouk wist ze hom, as was e n kind, troanen of. t Snokken holt op, mor Jurrie wait nait hou e zok aanstellen mout. Hai schoamt zok, da’s t hail geval. Wat dut t hom goud dat ze bie hom staait. Zo zel ze nou altied bie hom wezen, dag en nacht. Nou kin t weer worden zo as t vrouger was, dou zien moeke nog leefde.
Bruier en hai noar t laand en zai in hoes regaaiern. t Nat en dreug op zien tied en gain kopschraberij meer mit etenspot.
Laive tied, wat n oetzicht. Mor nòg het e gain woord zegd. Ze kin wel denken dat hom t muit! Wel begunt nou te snöttern bie zowat! Hai, n wazzen kerel van twij’n viefteg joar, zit ter net bie as n kind. Bliede mos e wezen, deur koamer dansen en heur om haals vlaigen, dàt mos e. Jô, dat zel wel nait aans kinnen… Hai zel heur wel n doetje geven mouten, dat heurt ter ja zo bie. In zien jonge joaren het e wel ais hier en doar vrijd, mor dat is al n dikke twinteg joar leden. Donder Detje, dat wordt nog wat!
Zo roazen de gedachten hom deur de kop. Hai is eerlek gezegd, schoon verlegen mit zokzulf.
t Is Hennie dij hom wat in muit komt. Ze trekt hom zachtjes omhoog, mor zegt niks. En din in ainmoal verdriest Jurrie zok. Hai slagt zien aarms om heur tou en drukt heur stief tegen zok aan. Zai dut ogen dicht en din volttrekt zok t grode gebeuren. Jurrie trilt as n kwoajong dij veur t eerst op vrijersvouten is. Onwenneg drukt e zien lippen op heur mond, mor din vaalt ale onzekerhaid van hom of. Ze rilt in zien aarms, mor ze geft weerom wat ze krigt. Wat joaren daip wegzeten het, komt nou te veurschien. Het bloud sprekt en baaiden ondergoan wat altied nij blift, krekt geliek wat ter ook gebeurt.
Paas op, Jurrie, doe smoorst heur! zegt Elzo der in ainmoal kaalm tussendeur en mit stekt e n nije lepel vol broene bonen in mond.
Din let Jurrie heur lös. Even ligt heur smale haand in zien haarde handen. t Is net of ze op t zulfde moment n belofte oflegt. Even kikt ze hom daip in ogen, hail even mor, din gaait ze weer zitten. Op heur gezicht ligt n nije glans, net of ze n last van joaren van zok ofgooid het. Ze wil weer begunnen te eten, mor ze komt ter nait tou. Stil schoft ze t bord van zok of. Ik zol zeggen, doar movve mor ais stief op drinken!
Mit dat dij woorden zegd worden, komt Sambo koamer in, net of der niks gebeurd is.
Wel donder nog aan tou, begunt Elzo, mor verder komt e nait. Woarom zel e ook, t is nou ja goud en ook haildaal: n borrel smokt best achter broene bonen aan. Mor hou waistoe…, vragt Jurrie.
As ie weer van dij akkefietjes hemmen, zegt Sambo, mòje gloazen dicht doun. k Haar der wel op rekend zai je en dou k Jurrie zo lekker knovveln zag docht ik: nou mout Sambo der heer. Laifde en draank komt mainste ielenne van, mor ik zeg mor zo: Alles mit moat, zee de snieder en hai sluig zien vrouw mit elstok. Jô juvver, ie kriegen n reuzen kerel aan Jurrie. En dat e goud knovveln kin, nou ja, dat hèje wel vernomen. En dit zeg ik joe: n kinderwoagen krieg je van mie! En n rammelkörfke van mie, komt Elzo der vot achter aan.
“Amor à la Bacchus “, gaait Sambo verder. Wat t in het wait e zulf nait, mor dat dut niks of. Hai is al even aan west omderwegens en dus begunt e mit zien dure woorden. Daar moet op gedronken, dronken worden! zingt Sambo en verdold, Elzo stemt mit in.
Hennie dut net of z oet neus blödt en roemt toavel of. t Is compleet n kemedie. Allain Jurrie zegt niks. Dij is nog tè vol van dij smokkerij. Hou older, hou gekker, zo is t ja.
Sambo hoalt n vles tou binnenbuus oet en Elzo hoalt raimerkes oet kaast. Hennie schenkt in en nemt zulf ook n klaintje mit n bult sukker. Ze wil gain spulbreker wezen. Op de gezondhaid van lutje Mainderd! zegt Sambo en holt t glas omhoog.
En op ons, zegt Hennie zaacht en holt Jurrie t glas tou. Proost laiverd, zegt dij. Heurst dat, Sambo, vragt Elzo. Woar hoalt e t weg. Mor, nou nog aans wat. Ik heb zegd: nou zel t dörp t ook waiten. Hai zel heur geaarmd noar bus brengen, wat zegstoe doar van Sambo. Noatuurlijk, noatuurlijk, dat mout deurgoan, zegt Sambo. Dat is ja net koren op zien meulen. Geaarmd noar bus, stint Jurrie.
En nait aans, zegt Elzo. Mor Hennie kin hier ja wel sloapen vannacht, din kroep ik wel op n noodber of desnoods in t heu. En din weer bie de schenk zeker, zegt Elzo.
Nee, zegt Hennie, ik mout noar hoes. k Mout nog t ain en t aander regeln en boetendes, der komt mor proaterij van as k blief. k Zel de boudel hier nog even wat opreddern en din brengt Jurrie mie noar bus. Krekt zo!, zegt Sambo, doar drinken wie nog ain op. Wat doe, Elzo. Bonen mouten nat blieven, zegt Elzo en schoft t glaske weer noar veuren. Jurrie dut bedanken, dij het genog aan zokzulf. Geaarmd noar bus, dat zel n plof ofgeven…
Sambo en Elzo binnen in ain joar kommen. Alles wat ter gebeurd is, is vergeven en vergeten en dus drinken ze mor op de toukomst. Ze smoezen hail wat of mit heur baaiden. Sambo revelt mor aan ain stuk deur en Elzo lustert wel. Allain wat t drinken betreft gait t geliek op.
Hennie is achter aan t ofwassen en vanzulf, doar is Jurrie ook. t Is zunde dat k t zeg, mor zo as dij Jurrie smokt hè, da s glad n meroakel. Hai wil bepoald zien schoa wat inhoalen en Hennie mout hom op n duur wat tempern, want aans blift heur ofwas stoan. t Binnen net n poar törreldoefkes, zoas ze doar aan de gaang binnen.
Tussen de bedrieven deur wordt ter overaal over proat. Vanzulf, der is hail wat te beproaten. Eerstens, het zai n aigen hoeshollen en twijdens: wanneer mouten ze traauwen? Jurrie wil gain dag langer wachten as neudeg is, mor zai bekikt t ook van de practische kaant. Overleg mout ter wezen.
Nou, ie redden joe wel hè?
Sambo kikt nog even om houk van deur en moakt din dat e votkomt. Hai het n nuvere sputter op, mor dat gebeurt wel voaker. Doen wordt e nait gaauw en zodounde spurt hai mit n beste gang op fiets vot. Hai het weer wat in t zin, dij smeerlap. Noa n leutje uur is Hennie mit t roegste waark kloar en din zitten ze nog even bie mekoar in koamer. Dij Sambo, zegt Elzo, ik zeg : dij Sambo, dat is mie der aine. Amor à la Bacchus, zee e. Wat n feest, wat n feest. Geef mie mor n kloare vrouw Bakker, ik bruuk gain draank. Wel haar dat docht. Zo’n olle knapzak op vrijersvouten. Wat n toustand, wat n toustand. Wat doe, schoonzuster? Ha ha, vrouw van Dam, woar lig ie mit joen schipke? Wie kinnen der niks aan doun, wie mouten t wel geworden loaten, zol Boukholt wel zeggen. Mor ik zeg mor zo: hou stiller hou beter, zee t wief en zat mit gat in branekkels. O, Suzanna, en wat is het leven wonderschoon…
Ie huiven nait vroagen wat Elzo nog meer had het as broene bonen, dij zwemmen wel hail goud. Och stumper, hai krigt ja nooit n borrel en nou in ainmoal zoveul. Mor geaarmd goa je noar bus en nait aans! Doar hoamert Elzo mor aalvot op deur. Dat zit hom boven in de kop en doar is e nait of te brengen. Wat Jurrie der ook op zegt, het helpt almoal gelieke veul. Hai het zok dat nou ainmoal veurnomen en dat mout deurgoan ook.
Komaan, zegt Hennie, het wordt mien tied. Dus doe komst aander week bie mie in stad, Jurrie? Jô wicht, dat gaait deur. Wie mouten t spul ja wel wat regeln en din zel dat t beste wel wezen. Kom, k zel dien goud even hoalen. Even loater stoan ze kloar om vot te goan. Jurrie is nait hail rusteg. Hai vuilt dat hom der wat boven de kop hangt, mor wat? Nou Elzo, ik goa der weer vandeur jong. Kroep mor gaauw onder de wol, want doe hest last van broene bonen, ducht mie. Hennie laagt mor wat en langt Elzo haand. Ik op ber schoonzuster? Gain sproake van! Ik wil zain hou bruier der bie lopt. Nou wicht, bedenk die nog mor n moal wast dust. En goie raais, ze k mor zeggen.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Nou naargens om, zegt Elzo en lopt koamer in, mor eh… zevve ook n moal eten. Moag rammelt mie as ter tou. Ie hemmen misschien genog aan dij flaauwe kul, mor geef mie mor broene bonen mit spekvet!
Broene bonen… mit spekvet. Och toe laive tied, doar het Jurrie nou haildaal nait over prakkezaaierd. Wel denkt ook aan eten in zòn toustand. Din het men ja n kloed veur keel zitten, zo is t ja! Mor Elzo, dij gain haartzeer het over n wief, denkt ter vanzulf n beetje aans over.
Mor Hennie de Boer komt t ook goud oet, nou kin ze teminzen nog even deeg over prakkezaaiern. Wait je wat, zegt ze as ze overind gaait, loat ik nou ais veur joe zörgen. Ik nuig miezulf der din mor bie.
Jô mor… begunt Jurrie. Niks te morren, eerst ais eten, din kivve wel verder kieken.
Mor k wil ja zo geern waiten…
Wat wie eten vanmiddag? Dat kin k die wel vertellen: broene bonen mit spekvet! Hennie de Boer vuilt best woar Jurrie hin wil, mor ze let t nait zover kommen. Astoe nog even spek hoalst Jurrie, din zet ik bonen over. Dij stoan al in t woater, heb k z evens zain.
Elzo nemt n kolle en Jurrie hoalt n stukje spek.
Hennie de Boer is achter aan t haaistern en zo dut elk wat.
Elzo vrift zok ais in handen. Het liekt hom meroakel tou, want dat wicht kin gaauw zo goud koken as Jurrie. En Elzo het mor niks laiver as n beetje goud en lekker eten.
Jurrie lopt mit n stukje spek noar achtern en hai floit alledeegs. t Is wel n beetje vaals, mor hai flòìt en dat zegt wat.
Hennie de Boer staait n beetje gebogen over geutstain en din kin Jurrie t nait loaten: hai mout heur even n tik veur t gat geven. Jô, de kuren binnen der nog lang nait oet bie Jurrie.
Hennie komt mit n ruk overind, mor ze kin nait kwoad worden. As ze noar Jurrie zien glundere kop kikt, mout ze wel mitlagen.
Het gaait ter wat heer, veuraal as Elzo even loater ook hail bedoard achter komt en zegt: Kiek wicht, hier binnen lucifers veur petreuliestel. Mit dat e t zegt stekt e heur haand tou en as Hennie, zunder der bie te denken, haand oetstekt, is t ook al gebeurd.
Harregat! Doe zwien, ropt ze, want Elzo het heur n ofgesabbeld sloatje in handen drukt. Din heb k bepoald in verkeerde buus vuild, zegt Elzo kaalm en zunder ain spier van zien gezicht te vertrekken, moakt e dat e votkomt.
Jurrie holt t lief vast van t lagen en hai dut de koaken goud wied van mekoar. Tè wied bepoald, want nou het Hennie mooi gelegenhaid om hom t lagen of te leren. In n vlucht bukt ze zok, gript t sloatje weer van grond of en din wil Jurrie mond wel dichtdoun. In ainmoal zit t sloatje zo n beetje veur in t keelgat. Hai spijt en sputtert en trekt zo n maal gezicht, dat Hennie zok aan geutstain vasthollen mout.
En nou moak mor dast votkomst, zegt ze even loater, ik kin hier gain potkiekers bruken. Jô mor, zèg mie din… stint Jurrie.
Wanneer davve eten?
Nee waist wel, ik main, ik bedoul…
O… mainstoe dat? Nou ik zol zeggen: moak mor eerst das ter oetkomst, want ik wil mit t eten aan gaang. En nou gaauw, aans krigst wat mit slaif.
Jurrie zicht wel dat ze der gain spier van maint, mor hai gaait toch mor noar boeten.
Elzo sabbelt hail kaalm op n nij sloatje en schoelt achter “Duurswold” dij e al wel drijmoal oet het. k Wait t nait bruier, k wait t nait… zegt Jurrie en gaait tegenover hom zitten.
Wat waistoe nait, Jurrie.
Of zai wel wil!
Nou, ik wait t wel, zegt Elzo.
Hèt ze t zegd? Tou Elzo, zeg toch ais wat.
Nee, zegd het ze t nait, mor n kind kin t zain. Man, ze is ja stoapelgek op die!
Och loop hin vent, scheldt Jurrie, want hai vernemt dat Elzo hom stroal veur de gek het.
Mit komt Hennie de Boer der weer in. Zo, din hest doe zin aan broene bonen, Elzo.
Jô, dat heb k! Nou, dij krigst, mor op ain veurwoarde. Doe gaaist eerst ais hin om die te wassen en din trekst schoon goud aan, want zo wil ik nait bie die zitten te eten!
Schoon goud aan, vragt Elzo verwonderd?
Jô, schoon goud aan! Man, doe zichs ter ja oet as n törk. Hest t eten van drij weken op bezoen liggen en scheer die ook mor ais. Kiek ais noar Jurrie, hou schier dat dij der opstaait.
Dat dankt die de koekoek, zegt Elzo, dij het ook traauwplannen, mor dij heb ik nait.
Dou t din om mie, zegt Hennie weer en kikt hom aan.
En doar kin Elzo ja nait tegen. Dij het ook al n lik oet de “de laifdespaan” had. Zunder ain woord komt e in t in en hemmelt zok.
En nòg is Jurrie niks verder kommen. Hai vertraauwt zok zulf nait meer, loat stoan n aander. Mor as zai nait wol, din bleef ze toch zeker nait te eten? En as z hom nait mog din begon ze toch nait mit hom te juchtern? Of juchtern, dat was t ainlieks nait. Mor mit dat sloatje din? Dat was nou nait bepoald n laifkozen, mor toch: der zat ducht hom meer achter. As vraauwluu n beetje aanhold hemmen wollen, begonnen ze te ploagen, haar hai wel ais heurd. Zo mos t al wezen. Jôzeker man, hai mos heur aanhoald hemmen, zò was t. En hai haar zok tou keuken oetsturen loaten, net as n kwoajong… Hai haar heur om haals vlaigen mouten, dèr! In ainmoal. Doar haar ze t vast op aanstuurd en dat haar ze. Zo miemert Jurrie mor deur en hai miemert nog as t eten op toavel staait.
Der ligt n schoon toavelklaid over toavel, de lepels blinken en t eten zicht ter nòg beter oet. Elzo het n nije oetkiek kregen en zo is t mit mekoar n schiere boudel.
Elzo het gain tied veur proaten, zó lekker smoakt hom t.
Jurrie duurt niks zeggen en Hennie wil niks zeggen. Dus, din blift t vanzulf stil. Toch het elk zien aigen gedachten. De bruiers denken aan Hennie de Boer en Hennie denkt aan de bruiers, benoam aan Jurrie. Ze kikt hom ais aan. Rusteg zit e te eten, n gelukkege glans op zien gezicht. Zien ogen zeggen meer as e zulf wait. Dij stroalen zò helder as van n kind dij n nij stuk speulgoud kregen het. En in ainmoal wait ze: ze kin dit alles nait weer missen. Ze kin zoveul gouds geven en weerom kriegen. En zunder dat ze der zulf aarg in het flustert zai: Jò, Jurrie…
Mor Jurrie het t heurd en as e heur aankikt, wait e dat e t goud verstoan het. t Is teveul in ainmoal, t is tè machteg. Hai wil zok nog goud hollen, mor kin t nait. Hai begunt te snokken…
Mien zegen hij je, zegt Elzo kaalm as altied, mor ik stel ain veurwoarde. Nou zel t dörp t ook waiten. Doe brengst heur straks noar bus Jurrie en zest heur in aarm pakken ook, zo woar as ik Elzo hait. En aans gaait t nait deur!
Jurrie verstaait t mor haalf…
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Dus… t was tòch woar! zegt Elzo kaalm.
Jô Elzo, t was woar! k Haar t zeggen most, mor k dus nait. Achternoa haar k ter nooit mit begunnen most, mor Sambo luit mie nait mit vree. Dij spaigelde mie dat zo mooi veur, mor k haar nait in de goaten dat e de gugel mit mie haar. Nou wai k wel beter!
Hennie de Boer is even achteroet goan en de baaide bruiers zitten tegenover mekoar bie toavel. Elzo is weer kaalm en ook Jurrie is de olle weer. Wie binnen te old bruier, gaait Elzo verder. Wie hemmen ons tied verzeten. Och, as ik allain in bedstee lag heb k t’r ook wel ais over prakkezaaierd, dat wi k wel woord hemmen. Wie redden ons mit ons baaiden, mor as ter goud op aankomt, wat hevve veur n leven? Doe dust dien best, mor t eten smokt mie nait altied even lekker. Doar komt bie: twijmoal in week bermoaken is nait voak genog en t aander spul krigt zien gerak ook nait. Mor dou ik van Knotnerus heurde dastoe traauwen wost, wer k wild. k Haar mie nait zo goan loaten most, mor k was over mien zenen hin, òòk al deur dij rötbol. En hier zitten wie nou mit de diggels, bruier.
Mor eh… as zai nou wel mit mie traauwen wil! hakkelt Jurrie.
Och jong, moak die zulf niks wies. Dat wicht het wel beter bonen op beun, leuf dat van mie. t Is n nuvere maaid, dat heb k al wel bekeken. As ze sesteg was zo k zeggen: hest kans, mor nou huifs ter nait aan te denken.
Mor stel die nou ais veur, holt Jurrie aan, dat ze wèl wil, wat zostoe din zeggen Elzo?
Wat ik zeggen zol? Och, dat wai k nait. Mor eh… keel wordt mie dreug van aal dat gerevel, k goa mie even vertreden. Proat doe die mor oet mit t wicht, dat liekt mie t beste tou. Elzo komt in t in en lopt noar boeten.
Even loater komt Hennie koamer weer in en gaait tegenover Jurrie zitten. Ze is weer de olle, moar toch blift t laank stil in koamer.
Heur ais Jurrie, zegt ze even loater, der binnen fouten moakt deur baaide partijen. Wie hemmen t goud maind, mor wie hemmen nait goud noadocht. Wat waiten wie ainlieks van mekoar en toch hevve al n bult ielenne had. Ik ben nait jonk meer, mor toch heb k t leven nog veur mie. Wat dat betreft bin k wèl jonk. Ik kin mie wel redden, doarom huif ik nait te traauwen. Misschien kin k nog wel n man kriegen van mien aigen leeftied, k wait t nait. Mor dit wait ik wel: dit is ainmoal, mor veur n twijde moal duur ik ter nait weer op aan.
As ik eerlijk wezen mout, begunt Jurrie, oet miezulf was ik hier nooit aan begonnen. Achternoa begriep ik mie nog nait woar k de moud van doan hoald heb, mor t is gebeurd. Sambo het zien rol oetspeuld, nou is t woord aan ons. k Heb ter mit bruier over proat, dij het ter ducht mie niks op tegen.
En hou denkstoe der zulf nou over Jurrie, vragt Hennie op de man of.
Ik?! Och wicht, k heb ter nachten over prakkezaaierd. Aalvot haar k dien pertret veur ogen en k heb mie veursteld hou t wezen zol astoe ale doagen om mie tou wast. k Dus der ja hoast nait aan denken! Doe bist zo mooi, zo zunneg, zo… och, k wait nait hou k t zeggen mout. Jô, wat leeftied betreft schelen wie nog al wat van mekoar, mor dat komt wel meer veur.
Even blift t din stil. Jurrie draait mit doemen mor opains zegt e: Zel wie t ais pebaaiern, wicht?
Nee Jurrie, pebaaiern kinnen wie t nait. Wie mouten waiten wat wie willen. t Is n besloet veur t leven, waist dat wel? Der komt zoveul bie te kieken. Der kinnen kinder kommen en…
Hè?! Kinder!! Jurrie vlogt van schrik mit stoul achteroet, zò verbalderaaierd is e. Doar het e nog nait bie stilstoan. Stel joe veur…
Dij meugelkhaid bestaait Jurrie, gaait Hennie verder. Och jong, der komt mèèr bie te kieken. As der n vraauw over deel komt wordt alles hail aans. Elzo en doe kinnen nou doun en loaten wat je willen, mor da s din doan. t Is nou n vrijgevochten bende as k dat zo bekiek, mor dat wordt din aans. Nait da k n haaibaai bin, mor k hol van n nedde boudel.
Dus eh… doe wist wel mit mie traauwen, vragt Jurrie bliede.
Dat zèg ik nait. Ik zeg allain hou t goan zel as ik wèl wil. Hou old bistoe ainlieks Jurrie?
Ik? Twij n viefteg bin k in febewoarie worden.
Twij n viefteg? Hennie zucht ter van. En zai is vaierndaarteg… Mor, wat dut t ook of. Ze staait allain op de wereld en ze wait zeker: veur n twijde moal woagt zai t nait weer. Altied allain blieven is ook niks en hier het ze n toak en n bestemmen.
Mor toch… wat wait ze van de man dij tegenover heur zit. Wat wait ze van zien netuur, zien karakter. En din… Elzo is der ook nog. Elzo, dij de kaalmte zulf is, mor dij, as t gemoud hom wild wordt, hoast nait tourekenboar is. t Is stoer, t is zo aibelse stoer! As ze nee zegt is alles veurbie. Din kin ze heur verder leven allain slieten. As ze jô zegt, mout ze deurzetten, wàt ter ook gebeurt.
Loat mie nait langer wachten, stint Jurrie, dit is ja nait vol te hollen. Dij aarme Jurrie. t Zwait lopt hom van de kop of en hai kikt of e zien doodvonnis aanheuren mout. Wat het e toch n kiek op dat wicht. Hai kin heur ja nait weer missen.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Doodkaalm koiert Sambo achter hom aan. Dij het gain hoast. As t goud en wel aan rol is, is hai der ook en din is t vroug genog. Haildaal achter poest komt Elzo thoes en hai vlogt vot deur noar koamer. En nou vertel mie ais, begunt e, wat mout dit betaiken? Nou? De woarhaid wi k waiten en aans niks. Wat bistoe van plan, Jurrie?
Eh… kaalm aan bruier… dit is eh… ik bedoul eh… dit is eh… ik bedoul eh…
Man schai toch oet mit dat getjaauwel en vertel mie laiver wat dij vraauw hier mout. En nou doalek, verstaaist?
Elzo van Dam, dij altied gelieke bedoard blift, dij gain drij woorden zegt as e t mit twij ofkin, dijzulfde Elzo is haildaal, mor din ook haildààl van de kook. Eerst dat geval mit dij bol, dou dij proatjes van Knotnerus en om de gört hailemoal goar te moaken, de steukelderij van Sambo, kiek dat almoal mit mekoar het hom oet zien gewone doun brocht. Hai kaauwt op zien sloatje as ter tou en as n rechter staait e veur zien bruier en Hennie de Boer.
Jurrie zit in n bultje op stoul, net n kwoajong dij de boksem vol het. Hai wait zok gewoon gain road, zò is e van streek. Hai was zo mooi op glee, mor nou is t mis, dik mis ook.
Is mor ain dij kaalm blift en dat is Hennie de Boer. Doalek het ze begrepen dat Elzo naargens van wait en inwendeg het ze meelieden mit Jurrie. Ze kin wel noagoan hou benaauwd dat e t het en ze wait ook dat ter mor ain meugelkhaid overblift: redden wat ter te redden vaalt. Zunder ainmoal mit ogen te knippern lopt ze op Elzo tou, langt hom haand en zegt: Loat ik mie eerst even veurstellen: Hennie de Boer.
Elzo is zo verbiesterd dat e verget heur haand weer lös te loaten en Hennie mout zulf heur haand weer vrijmoaken.
Ik zol zeggen, gaait ze verder, goa der bie zitten, din kivve beter proaten. Niks mit neudeg, zegt Elzo doarop, k wil waiten wat ter van dij proaterij aan is. Wat veur proaterij? Dat bruier traauwen gaait, gooit Elzo der oet.
En as dat nou ais woar was, zegt Hennie de Boer kaalm.
As dat woar was, as dat wòàr was, vroag ie? Din wai k nog nait wa k dee. Mor dit zeg ik joe: as ie bruier de kop gek moaken willen, din bin je aan t verkeerde adres. Zo woar as ik Elzo hait: hier komt gain vraauw over deel! Elzo is wit van drift. Hai spijt zien sloatjekwiel links en rechts en Jurrie zakt nog verder onderoet. En doe stuk verdrait, dou doe de koaken ook ais van mekoar, scheldt Elzo verder. Achter mien rug hè, din duurst, mor nou zitst ter bie ofst gain tien tellen kist. n Mooie kerel om te traauwen bistoe! Man, ze luip ja over die hin, doe olwief. Hou krigst t wel in dien kop, vroag ik mie of.
Jô kiek ais bruier, dat zit zo, ik bedoul… ik main eh… Sambo…, zegt Jurrie.
Ik main… ik bedoul… taimt Elzo hom noa, doe mainst niks! Ik heb hier dezulfde rechten as doe en ast traauwen wist: doar is t gat van deur, mor h i e r komt gain vraauw in hoes!
Wat staait joen koren der braid veur hè? Hail kaalm komt Sambo weer tou deur in.
Doe ellendege vorrejeude, da’s dien belaaid west, ropt Elzo. D’roet en onmiddelk! D’roet zeg ik die en woag t ais om hier weer n vout over drumpel te zetten, doe deugenait. D’roet zeg ik die en aans gooi k die der oet!
Gommes man, ik wait ja naargens van, zegt Sambo mit n onneuzel gezicht. Wat is der wel te doun? Wat dust ja roar, Elzo! Veur Sambo nog verder goan kin het Elzo hom al bie de kladden te pakken en veur dat e nog tegensputtern kin, ligt e al boeten deur.
Achter hom wordt grondel op deur schoven en trillend over al zien leden komt Elzo weerom. Zo, da’s ain en nou verder gain proatjes, aans gooi k joe der nog bie oet.
Mor Hennie de Boer is der ook nog. Ze is witter in t gezicht worden, mor ze is kaalm as ze op Elzo toulopt. Ze blift recht veur hom stoan en daip kikt ze hom in ogen.
Elzo, dij veur drij kerels nait baang is as ter op aankomt, wordt nou kèl in hoed. Onwillekeureg dut e n stap achteroet, mor de ogen volgen hom.
Goa zitten, zegt Hennie en verachtjond, Elzo dut t ook. Zien drift zakt net zo haard of as dat t opkommen is en uterliek is t weer dezulfde Elzo van altied.
Zò, nou kivve tenminzen proaten. k Wil eerst ain ding vroagen: het Jurrie zegt dat e traauwen wil?
Nee, dat nait… mor Knotnerus zee…
Wel Knotnerus is kin mie niks schelen en wat e zee nog veul minder, gaait Hennie verder, mor wat mie wel wat schelen kin is mien eer!
Wel geft die t recht om te zeggen dat ik Jurrie de kop gek moak? Veul geluk heb k nait had, mor k loat mie…
Din is t doan mit heur moud en mit t gezicht in handen begunt ze te snokken. Heur lichoam schokt en haite troanen druppen tussen heur vingers deur.
Veul hemmen de baaide bruiers mitmoakt. As der n grof woord deur koamer knitterde, werden ze der nait aans van, mor dit is nog nooit eerder gebeurd. Troanen… troanen van n vraauw! Verdrait, echt verdrait, van n jonge vraauw. Störmen binnen der over t ol spul hingoan, de gebinten hemmen wel ais kroakt, mor dat was kinderspul bie dit vergeleken. Ze kieken mor, de baaide bruiers, nait in stoat ain woord te zeggen. Het gript heur aan en binnen in heur wuilt wat rond wat ze in laange tied nait kend hemmen. Heur moeke was ook n vraauw…
Din gaait Jurrie overind en legt zien haand op heur hoar. Stil nou mor mien wicht, stil nou mor. Elzo het t nait maind, schraif mor nait langer. k Haar der nait op ingoan most, k wait t wel, mor t leek mie ja zo mooi tou, t was ook ja zo’n laif pertret. Stil nou mor, tou mor. t Is mien schuld, k wait t ja wel, mor zò heb t ja nait maind.
Langzom holt t snokken op en din kikt Hennie de Boer weer omhoog. Dankboar kikt ze noar Jurrie op en even strikt ze hom over maauw.
n Zwoare stried wordt ter streden in dij olle koamer… Wel zol t winnen?
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Elzo is hailemoal van streek deur de bol van Knotnerus en zodounde is t hom al laank best dat Sambo mit hom gaait, alhouwel hai n grode hekel het aan dij vorrejeude.
Hai vlogt over loan en Sambo komt hoast oam te kört om hom bie te hollen. Wat is dat mit dij bol, stint Sambo onder t lopen deur.
Elzo blift even stoan en Sambo schrikt hoast as e hom aankikt, zó kwoad kikt dij tou kop oet.
Dij bol hè, begunt Elzo, is nou al n moal of wat lôsbroken en aiweg komt hai op ons laand terecht. n Hail stuk rog het e mie verpoasd, mor da s nait zo slim. Ons koien hè, da s veul minder. Aarme schepsels binnen kant van streek man. Mor k zel hom!
Mit zet Elzo zokken der weer in en Sambo mout, of e wil of nait, wel mit. Tong hangt hom hoast op schounen, zo muid is e. Kiek, doar hest hom, graauwt Elzo.
Doodkaalm staait bol heur mit zien lodderege ogen aan te kieken.
Is t n kwoaje, vragt Sambo. Dij knipt hom al n beetje. Hai mout niks van n bol hemmen en benoam nait van zo’n jonge. Is mainstied gain spier stoat op te moaken.
Zo, is Haijo weer n beetje aan t koiern?
Mit n ruk draait Elzo zok om en kikt in t gezicht van Knotnerus.
Ol boer kikt guteg over zien brilgloazen hin en sabbelt op zien krom piepke. Haijo aan t koiern…
Haijo aan t koiern, ropt Elzo. As joen bol zo hait mou k jô zeggen, mor hai koiert hier nait hail laank meer rond, dat wi k joe wel vertellen!
Nou, nou, kaalm aan mor Elzo. t Daaier dut gain mins kwoad.
Gain kwoad, gain kwoad? Elzo windt zok hou langer hou meer op. En mien rog din? Moije ais kieken hou e dat verpoasd het. t Is ja n schandoal man en dat is t. Mor dit zeg ik joe: as ik dij rötbol nog ainmoal op mien laand aantref, din gaait e d’r aan!
Nait zo deursloagen, nait zo deursloagen, Elzo. Doe mainst t nait zo slim. k Zel n dikke kouket kopen en hom doarmit vastzetten, din is t wel doan. En astoe schoade hest, zeg mor wa k die schuldeg bin, want Knotnerus het nog wel n beetje klaingeld nè? En ie zellen wel n beetje bruken kinnen, benoem as Jurrie straks traauwen gaait. Ha,ha,ha! Ol boer schudt van t lagen, omdat e t zo mooi zegd het.
W..w..w..w..àt zeg ie doar? Jurrie traauwen? Wel zegt dat! Man, stoa doar toch nait zo te kniezen. Ik vroag joe: wèl zègt dat bruier Jurrie traauwen gaait?
Sambo kaauwt rusteg op n grassprietje en hai knivvelt n beetje in zokzulf. Zò gaait goud. Dr mout n beetje leven in de braauwerij kommen. Wacht, t vuurtje n beetje oppoken!
Nou, ik leuf t vot ook nog nait, zegt Sambo, mor der wordt wel wat van proat. Wacht ais… was dat Jurrie zien aanstoande misschain dij bie joe in koamer zat?
Nou komt Elzo pas in t zin dat ter n vraauw in koamer zat dou e der mit veul gebeer binnenvlogen was.
Zo… zo… is t al zover? zegt Knotnerus. Dij olle guut hè, zit nog achter de vraauwluu tou. Wel… wel… wel! Dat kin n mooie bruloft worden. k Zai Jurrie nou al schoeven in zien traauwpak. Ha-ha-ha!
Man schai toch oet mit dat gelaag aal, ropt Elzo. En hol nou mor op mit joen getjaauwel, want k leuf der gain spier van, gain spier, heur je dat? Jurrie kikt wel oet. Man, hai is ja as de dood veur n bos rokken. Mor wa k zeggen wil, wol ie joen bol nou weghoalen of mout e mie de boudel nog meer verpoazen. En as k hom hier nog weer tref din gaait e d’r aan, wat ik joe brom. k Bin der nou flaauw van, stinflaauw ook. En joen klaingeld mag je wel hollen, k kin mie zunder joen centen ook wel redden.
Nou, as t zo ver is mit de traauwerij, din heur k wel hè? Knotnerus laagt nog ais even en hoalt din zien bol weer op. Wat het e n lol, dij olle boer.
Al n dag of drij is der proaterij van west dat Jurrie traauwplannen het. Hou t proatje aan loop kommen is, wel zel t zeggen.
Sambo kaauwt mor aal op zien grassprietje, mor dij wait ter wel meer van, dij deugenait.
Hou kommen minsen der bie hè, begunt Elzo noa n zetje weer. Jurrie traauwen, hest t ooit op vioul speulen heurd?
Jô kiek ais, zegt Sambo, ik leuf der ook gain spier van, mor as der proaterij van is, zel der ook wel n beetje van woar wezen. Hou ging dat mit Jansje Smit? Altied vrijgezel west en tòch kwam ze aan de man. En ik vroag mie of: wat mos dij vraauw doar bie Jurrie in koamer? En woarom haar Jurrie zien beste pak aan? Nou? Wel donder, vaalt Elzo oet, geliek hest, mor nou wi k ter meer van waiten. Elzo zet zokken der weer in en vlogt noar hoes.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
As Roland-bus om haalf negen van t Damsterdaip vertrekt, zit ter achterin n jonge vrouw. Ze is n beetje blaik en smaal in t gezicht en zenewachteg frommelt ze mit heur buusdouk.
n Vraauw tegenover heur het aal n poar moal pebaaiert mit heur aan proat te kommen, mor t stoekt ieder bod weer. Aan Jasper de condecteur vragt ze of e heur even woarschaauwen wil as ze der is, omreden ze der nait bekend is.
Zo ridt ze deur t Wold, mor van aal dat mooie wat ter te zain is zicht ze gain spier. t Haart klopt heur acht’ntachteg en ze het n kloet veur keel.
As Jasper heur woarschaauwt, schrikt ze. Even loater staait ze op weg.
En wel staait doar te wachten? Sambo!
Hai het zien nij pak ter bie aan en staait ter kant nuver op. Sambo zicht vot dat ze t is, zó sprekend was t pertret dat ze stuurd het.
Hai langt heur haand en t duurt nait laank of hai het heur volkommen op heur gemak steld.
En hou liekt bie Jurrie? Koamer zicht ter meroakel schoon oet, doar het Sambo zien waakster veur zörgd.
Jurrie zulf kin je der ook nait meer van. Op aanroaden van Sambo het e zok n nij pak koft ( Elzo haar moppert van geldvergraimen ) en n bonde strik komt nuver boven t vest oet. Sambo wol hom ook nog wat klonje op kop smeren, mor dat was gloeiend over goan.
t Was Jurrie zo aal mooi genog. Hai is aal wel vieftien moal noar t vinster lopen, zo zenewachteg is e. t Hemd trilt hom ( neem mie nait kwoalek da k t zeg ) veur t gat en hai het t zwait veur de kop stoan. Wéér lopt Jurrie noar t vinster en din is t net of t haart hom stilstoan blift! Sambo komt loan op en noast hom… O, laive tied, aarme Jurrie!
Hier mor in, juvver! As n man van de wereld holt Sambo deur veur Hennie de Boer open, mor hai kniest achter heur rug as e deur t vinster noar Jurrie zien gezicht kikt.
t Het wel wat van n voele schuddeldoud, zo miesdereg zicht ter oet. t Haart van Hennie de Boer klopt as ze over drumpel stapt. Van alles gaait heur deur de kop en ze is nait in stoat normoal te denken.
Veul tied krigt ze der ook nait veur, want as Sambo n twijde deur veur heur open dut, staait ze ook al in koamer. Mit ain oogopslag nemt ze dij in zok op en din kikt ze, n beetje baang hoast, noar de man bie toavel.
Ze zicht n klain kereltje, n beetje onwenneg in zien nije pak, dij mor aal staait te sloeken en zok aalgedureg over kop strikt, net of zien gladde schedel hom oet de benaauwhaid helpen kin.
Want benaauwd het e t, dij zulfde Jurrie.
Bie deur blift Sambo stoan. Hai laagt in zien voestje, dij vorrejeude. Man, zo’n bak het e ja nog nooit beleefd. Mor toch, inwendeg vuilt e hou n zwoare stried dat ter streden wordt, doar veur hom.
De poar seconden dij der zo veurbie goan, duren n aiweghaid. Mor din komt ter ain op klompen deur schuur vlaigen. Ale drij in koamer draaien zok om. Sambo schrikt zok hoast n ongeluk. Dat kin aans gainent wezen as Elzo.
En net zo is t! Beroerder kin t ook nait trevven. Nou zit dij verrekte bol van Knotnerus al weer in ons rog, Jurrie! Elzo ropt aal in schuur, zó is e van streek.
Elzo is de kluts hailemoal kwiet. Sambo redt hom oet de benaauwhaid. Hai pakt hom bie aarm en trekt hom mit noar boeten.
Ik goa wel even mit jong, wie zellen dij boer wel es even n toontje leger zingen loaten!
En Hennie de Boer? Dij wait nait meer wat ze der van denken mout. Ze staait nog aal op dezulfde plek, vot bie deur. t Gezicht van de man, dij zo onverwachts in koamer stoeven kwam, zicht ze nog dulek veur zok. n Lange, slongelachtege kerel mit n graauw, blaik gezicht. Wel was dat en wat haar hai mit dij man bie toavel oet te stoan? Vroagen, vroagen en nog ais vroagen.
Goa zitten eh… juvver, zegt Jurrie. Hai wait weer zo’n beetje wat e dut al is t haart nog nait recht weer op slag.
Hennie de Boer lopt op Jurrie tou en langt hom haand. Doar het e hailemoal nait op rekend en van verbaauwereerdhaid knipt e zo stief dat Hennie krimpt van pien.
O eh… neem mie nait kwoalek, dee k t wat stief?
Hennie gaait op de aanboden stoul zitten en zo zitten ze, zunder wat te zeggen, tegenover mekoar.
Hennie wil de man tegenover heur ais goud opnemen, mor veul kans krigt ze der nait veur, want Jurrie kikt omdeel. Hai prakkezaaiert zok suf wat e zeggen mout, mor hai kin gain begun kriegen. Het muit hom al laank dat e mit dij flaauwe kul begonnen is, want dat lopt nooit goud of. Sambo het hom maal op de koar nomen, hail maal ook.
Din komt ter n zaachte vraauwenstem dij zegt: Leuf ie ook nait dat hier n vergizzen in t spul is?
Jurrie schrikt op en din kiekt e heur liek in ogen. Aal zien verlegenhaid is vot en t gemoud wordt hom vol as e noar de vraauw tegenover hom kikt.
Hou ze doar zit, net n baang vogeltje. Veul verstand van vraauwluu het Jurrie nait, mor hai vuilt toch wel aan dat t gain kemediespeulster is dij tegenover hom zit.
Doarveur kikt ze te eerlek tou ogen oet.
n Vergizzen? Nee! Kört komt t leste woord over Jurrie’s lippen. Ik main t eerlek, mor k zai wel in dat t veul op n vergizzen liekt. De man dij hier zostraks invlaigen kwam is n bruier van mie. Wie hemmen hier altied al woond en wie kennen t best vinden mit ons baaiden, al zeg ik t zulf. Wie kinnen ons goud redden, mor hoesholn doun is gain kerelswaark. Mor wat moije? n Hoesholster wi k vergees nait hemmen en n vraauw zuiken doar heb k nooit gain moud veur had. As Sambo nait begonnen was, haar ie hier nait zeten, want dij het alles op poten zet. As ik alles waiten haar was k ter nooit aan begonnen. Doe bist zo jonk en mooi en ik.. och, ik ben mor n gewoon kereltje. k Bin goud vereg en zo, mor t oog wil ook wat hemmen, zo is t ja. k Heb nait veul hoar meer ( hai kon beter zeggen: ik ben koal ) en k ben mor n iepenkriet, klain van stuk wil k mor zeggen. En doarom… och, k wait nait recht hou k zeggen mout, ik main, doe zest wel nait veul kiek meer op mie hemmen.
Din wordt t stil. Jurrie kikt weer omdeel en Hennie de Boer blift ook aal in n zulfde hollen zitten. t Is allemoal zo vremd, zo onnoatuurlijk. Ze het t zok hail aans veursteld, ze wait t aal nait. Hai het geliek, hai is klain van stuk, mor toch…
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Hennie de Boer het gain mooie jeugd had. Dou ze vattien was kwam heur voader oet tied en heur moeke, ze was al nooit staark west, haar dij slag hoast nait droagen kènd en was veur heur tied old worden.
Olluu haarn n beetje geld overspoard, mor toch lang nait genog om der stil van te leven. Eerste joaren ging t nog, mor dou ze achttien was, mos der aans in veurzain worden. Nou konden ze wel noar t Gemaintehoes goan om ondersteunen, mor doar haren moeke en zai nait tou kommen kend.
Moeke haar t naaien opzet en Hennie haar waarkhoezen zöcht. Ze haar knooid en pokkeld en heur mooiste joaren wazzen zo veurbie goan. Gelegenhaid om mit jonges in aanroaken te kommen kreeg ze nait en doar haar ze zok op n duur ook bie deellegd.
Nou, twij joar leden, is heur moeke in n zwoare longontsteken bleven en zo is Hennie allain achterbleven. Stil is t om heur tou worden… Aans kon ze alles nog mit moeke beproaten, mor nou het ze hailemoal gain aansproak meer. Ain dag is geliek aan aander, want as je vaaierndaarteg binnen, hij j as vrouw allain nait veul moud meer om hier of doar noar tou te goan.
Gebrek het ze nait, want ze kin mit heur waarkhoezen makkelk de kost veur zok allain verdainen. Ze het ter wel ais over docht om heur waarkhoezen op te zeggen, mor ze kin der nait best tou kommen. Ze is gain voutveeg zo as n hail bult en ze wordt ook nait as waarkster behandeld.
Mor toch, t voldut heur nait langer. Ze is altied allain en zo het ze der ook al over prakkezaaiert om hoesholster te worden. t Begroot heur din wel dat ze din heur meubels en alles verkopen mout, mor zo is t ook niks. Der komt bie dat ze best kans het dat ze minsen bie zok innemen mout en dat is hailemoal niks. Toch wait ze nait recht wat ze mout…
Din krigt ze de advertentie van Jurrie onder ogen. Eerst leest ze der zo even overhin, mor toch mout ze hom ieder bod even weer overlezen… t loat heur nait mit vree… In de waarkhoezen, woar ze geregeld komt, hemmen ze wel ais tegen heur zegd: Ik vroug n man in kraant, as k die was! Ze het t altied ver votgooid, mor as ze allain was, is ze er wel ais daiper op ingoan.
Per slot van reken was t gain schande. Hou voak las je dij advertenties nait en zai kon wel minsen dij op zo’n manaaier bie mekoar kommen wazzen en dat ging toch meroakel.
Ze haar moud ter nait veur, doar zat hom de kneep. De advertentie onder t nummer speult heur aalvot deur de kop. Wat geft t dat dij man wat older is as zai. As t op stuk van zoaken aankomt, is zai ook gain jonge maaid meer.
En boetendes, n boerderij trekt heur wel aan. Wel schrieven… nait schrieven… jò… nee! n Haalve nacht ligt ze wakker, mor aanderdoags schrift ze n braif en brengt dij ook vot noar bus. De eerste stap is zet…
n Dag of wat noatied komt t antwoord van Sambo en wéér schrift ze n braif. As der twij doagen loater weer n braif van Sambo komt is ze de kluts toch even kwiet. Zel ze hingoan? Nou t zo wied is, zicht ze der as de dood tegen aan. Woar het ze heur verstand had? Wel wait wat veur n kerel dat t is.
t Kin net zo goud n zwendelzoakje wezen. Hou voak las je dat nait in kraant? Weer ligt ze n haalve nacht wakker en as op n duur in sloap vaalt, dreumt ze dat n haile dikke kerel mit n gezicht vol dèllen heur vastholt. Ze wil zok lösrieten, ze ropt en din wordt ze wakker! Aal heur goie veurnemens binnen weg en toch…
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Postloper Blaauw wait aal nait wat e d’r aan het. t Mag hom nait heugen dat e ooit n braif veur Sambo had het en nou verachtjond al n dag of drij achter mekoar.
Aan de heer A.J.de Lange staait ter ieder bod op t kevort, want zo staait Sambo op t Gemaintehoes inschreven. In t dörp kin men hom aans nait as Sambo, mor vanzulf, dat zet men nait op n braif.
Blaauw prakkezaaiert zok suf wat t wezen kin, want dat t wat bizunders is, staait as n poal boven woater. As t nou om ain braif ging was t nog wat, mor mit dizzen der bie wordt t al wel n stuk of zes, zeuven.
As Blaauw t haim van Sambo opfietst, staait dij hom al in deur op te wachten. Goeimörn Sambo, zegt Blaauw, ik kin t padje hier wel zo’n beetje waarm hollen. Hai trekt zien tas noar veuren, zöcht ter even in om, bekikt braiven nog ais weer en langt din drij over.
Mmmm, k haar docht dat ter nog meer kommen zollen.
Nog méér? Nou wait Blaauw hailemoal nait meer wat e der van denken mout.
Jô, wait ie din nait wat ter te doun is?
Blaauw wol net weer votgoan, mor nou draait e zok nog even weer om. Te doun is? Nee man, k wait naargens van.
Jô kiek, zegt Sambo, k heb mie aanboden as boakerske en dit binnen almoal aanvroagen. Is bepoald veul verlet om.
Blaauw lopt in ainmoal rood aan as e vernemt dat Sambo hom der deurhoalt en mit n glinne kop trekt e of.
Sambo kikt hom lagend achternoa en hai laagt nog as e in zien kroakstoul zit.
Op de advertentie binnen ain’n twinteg braiven kommen, compleet mit pertretten. Jurrie wait ter nog gain spier van, want Sambo het dat zoakje zulf behandeld. n Stuk of wat braiven wazzen van wedevraauwen mit kinder en dij het e zó weerom stuurd. Dat is toch niks veur Jurrie. Wat hom nait goud touleek het e an zied gooid, en zo binnen der noa laank schiften n stuk of zeuven overbleven. Dij het e stuk veur stuk beantwoord en der bieschreven, dat hai allain bemiddeloar is, omreden zien cliënt de kat eerst even oet de boom kieken wil. Hai het nog t ain en t aander vroagd ( vanzulf, hai wil waiten wat veur vlais dat e in de koep het ) en nou Blaauw weer drij braiven brocht het, binnen ale antwoorden binnen.
Zie zo, nou het e van elk n pertret mit twij braiven. Nóú mout Jurrie der mor heer.
Hai ropt n kwoajong van weg of, geft dij n dubbeltje en stuurt hom noar Jurrie tou. Hai mout zeggen dat Jurrie votdoalek kommen mout, der is hoast bie!
Ondertied gaait Sambo tewaark en legt pertretten op n rieg op toavel, mit braiven der onder. Hai vrift zok ais in handen; kerel op peerd, wat het e t zoakje nuver aan de rol.
n Ketaaier loater komt Jurrie t haim oplopen. Hai kikt nait hail bliede, want hai vuilt mit zien lutje toontje wel wat hom te wachten staait. Hai het leste nachten gain wenk in ogen had. Dat e ook nait wiezer west is. Luit e zok deur zo’n halfmaal van n Sambo op riddel joagen. Mor toch… inwendeg denkt e der ook wel ais n beetje aans over. Zo’n jonk wiefke moije ook nait wegpoesten, o zo!
Zo, bister aal, zegt Sambo. Goa zitten jong, din kink van waal steken. Hét neusje van de zaalm! Wat zeg ik? Van de zaalm? Nee, nog fijner! Het beste van het beste. Van achttien tot achtentachteg, mit of zunder kunstgebit! Zwaart, blond, rood, gruin, gries, kist mor in keur goan. Der binnen gounent bie dij gain noagel hemmen om heur dinges te kraben en der binnen poar bie, dij der waarm biezitten. Jurrie jong, het paradies gaait veur die open. Kiek dizze pertretten nou ais. Om der in te bieten, wat zeg ik? Om der raauw in te bieten, dèr! Fenomenaal, à la bakker, zol de dichter wel zeggen. Hierzo, nummer drij! Vaierndaarteg joar, nooit traauw west en n snoetje as n volbloud peerd bie wieze van spreken. Stel die veur dastoe nou zo’n jonk wiefke bie die over vlouer krigst! Wos ter nait kold van! En nou most dizze braif ais bekieken. Wat n mooie haand van schrieven nait? Joa jong, ik heb dat nog nait zo slecht bekeken. Doar komt bruloft van, zowoar as ik Sambo hait, ain grode bruloft. De vlaag komt oet, dèr!
Aarme Jurrie! Hai staait mit ogen te knippern as n koater in mörndaauw. Hai wil wat zeggen, mor Sambo let hom nait aan t woord kommen.
Dij spijt en sputtert en aggewaaiert as n maartkoopman. Jurrie het mit n oogopslag even noar de pertretten keken, mor om eerlijk te wezen: hai duurt nait kieken! Hai is totoal verbalderaaierd! Hai geft zok t’r of en dat dut e! Dat is gain menaaier van doun van n man op zien leeftied. t Is ja net n pittjekeurn, aal dij vrouwluu op n rieg. Mor toch… Aalgedureg kikt e even mit n schaif oog noar nummer drij. Vaierndaarteg joar en nooit traauwd west. Zo ain dag en nacht om hom tou. Stel die dat nou even veur, Jurrie jong. Gain eten koken, gain deel aanvegen, gain bermoaken, niks meer van dat alles. Op tied n schoon hemd aan
Jurrie miemert mor deur en heurt aal nait meer wat Sambo brabbelt. Hai verget alles om zok tou, zo ver is e vot. Hai wil nait kieken, mor dat daarde pertret let hom nait mit vree.
Vaierndaarteg joar, mompelt Jurrie.
Krek zo, vaalt Sambo in. Splinterjonk en n snoetje as ain van achttien. Mor zet alles vot nait op ain peerd, Jurrie. As t niks wordt mit dij, din hest nog n poar achter haand. Dij most ook nait wegpoetsen, jonge, jonge, echte renpittjes! Kiek nou toch ais aan, melk en hunneg, allerlaist mooi speulgoud. Mor waist wat, dij van vaierndarteg schrief ik eerst. Ze mout hier mor ais kommen. t Kin best, as Elzo noar t laand is, wordt gain mins der wat van gewoar. Ik help die wel even op streek en din most dien boontjes zulf mor verder doppen. Huifst ja niks beloven, kist t kaalm aan doun. Wacht mor even, k zel wel even n braifke schrieven.
Of Jurrie wat zegt of nait, t is aal aingoal. Sambo het pin en papier weer veur n dag hoald en schrift n mooie braif. Hai zwut ter van, mor Jurrie zwut nog slimmer. Hai wil der wel of… mor ook wel nait! As e n haalf uur loater weer op hoes aangaait, wait e dat de slag valen is.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
“Mor nou k hier toch bin Jurrie, wol k wel ais even stief mit die proaten. Kiek es, ik loop nou al joaren bie die over deel en zodounde wai k oareg goud hou dat ter biestaait”.
“Hou mainst dat”, vragt Jurrie.
“Lovve eerlijk wezen”, gaait Sambo verder, “joen laand komt om in kweek en ballast. Elzo kin t allain nait of en doe kist nait biespringen omreden dastoe veur etenspot en hoesholn zörgen most. Dat is gain kerelswaark! k Wait ja wel hou dat t mie tougaait. Ik heb ook gain wief, mor ik behelp mie gaauw. k Bin mor allain en boetendes hoal ik mien kostje mainstied wel bie de weg op. Is gaauw n vörk eten over veur n aarme koopman. Mor zo as dat hier gaait, nee dat kin nait. k Wil nait zeggen dat bie mie evangelie is, mor hier is t n zwieneboudel, dèr!”
“Nou… n zwieneboudel… zò slim is dat nog nait”, gaait Jurrie der tegenin. “Der zit hier of doar misschien wel n spinneweb en der ligt wel ais n stofke, mor t is toch gain zwienhok?”
“Nou, lovve aannemen dat n zwienhok op zien zundoags is. Mor nou de eterij! Ie zellen joen stukje spek en vlais wel op tied kriegen, mor veul ofwizzeln is der vast nait in t menu. Noppes de menage, hait dat in t Letien.”
Sambo komt op dreef. Jurrie zit ter mor wat sneu bie. Hai vuilt wel aan dat Sambo geliek het, mor wil dat ook gain woord hemmen.
“En din de waskerij”, gaait Sambo verder. “Ie zellen asmis wel n schoon hemd aantrekken, mor geregeld gebeurt dat vast nait. Dien bezoen is bie wieze van spreken net n menukoart. Soep, eerappels, snert, vet en aal wat ter meer biekomt. Dat kin nait jong! Ik zeg t oet gouderbest, want ik heb ter ja niks meer of minder om. Mor as goie vrund kin k dat nait langer veur mie hollen. Zel ik die ais wat zeggen, Jurrie? Doe most n wief opzuiken!”
“Hèèèè?” As t insloagen was haar Jurrie nait meer schrikken kènd. “Ik traauwen? Gain hoar op mien kop dij der over prakkezaaiert.”
“Dat wil k wel leuven”, zegt Sambo, “want hoar hest nait meer. Mor doe bist ja nog splinterjonk. Goud viefteg joar. Man, kist nog wel n wief kriegen van daarteg, dèr! Ie himmen n mooie stuver in kamnet en as ol taande oet tied komt krieg je der nog n mooi stommeltje bie. Stel die veur jong, wat zol dat mooi wezen. Altied, dag en nacht, zo’n jonk wiefke om die tou dij veur die zörgt, dij de boudel hier schoonholt en dij veur die wast. Niks gain gedonder mit etenspot meer en mit joe baaiden kin je din noar t laand goan.”
Jurrie schoedelt op stoul hin en weer. Hai wil t gain woord hemmen, mor t liekt hom aibels mooi tou. n Wiefke van daarteg joar… hai mout ter nait bie stilstoan!
Sambo vuilt dat e vat krigt en hai knivvelt in zokzulf. Stel joe veur dat e Jurrie zo ver kriegen kin. Der vul vast nog wel n stuver te verdainen en boetendes: wat zol t n mooie bak wezen.
“Kiek”, gaait Sambo verder, “nou gaait dat nog wel. Mor as ie older worren, din wordt t aans. Op n duur zai je overaal tegen aan en doar gaait hin. En as nait trouwen wist, neem din in elk geval n hoesholderske.”
“Dat nooit”, zegt Jurrie. “Hoesholsters binnen mainstied veul te rij en as ter goud op aankomt, gaait t heur allain mor om n kerel te kriegen. Nee, lovve t mor net zo loaten as t is. En doar komt bie, wat zol bruier der van zeggen as ik over traauwen begon. Nee, Sambo jong, hail best aanboden, mor k duur der nait op aan.”
“k Wait t nait… k wait nait…!” Sambo vuilt dat e deurpakken mout. Jurrie zegt van nee, mor inwendeg liekt hom t wel mooi tou.
“k Vuil wel das ter tegen aan zichst, Jurrie, mor huifst vot nog nait traauwen jong. As die t nait goud touliekt kist dien stikken nog weer optrekken. Is gain mins dij die dwingen kin. Waist wat, lovve t ais pebaaiern. Ik geef n advertentie op onder t nummer en hoal de braiven op dij der op kommen. As ons t goud touliekt, schrief ik ter op en wie loaten ze kommen, as Elzo noar t laand is. Gain mins wordt ter wat van gewoar en dat movve hemmen!”
“Jò, mor eh…!” Jurrie wil nog mit bezwoaren kommen, mor vuilt gain grond meer. Hai is haildaal verbalderaaierd.
Sambo let hom gain tied om tot zokzulf te kommen. Hai spaigelt hom veur hou mooi dat t is en aal zowat meer. Hai speert mit aarms en bainen, gooit mit dikke woorden en havvelt mor aan ain stuk deur.
As Jurrie wat zeggen wil is Sambo hom ieder bod net n slag veur en op n duur mout Jurrie zok wel wonnen geven.
t Zwait staait hom veur de kop, zò benaauwd het e t.
Ondertied het Sambo n stuk pepier tou buus oethoald en din moakt e n stompke mit zien tong nat. Hai schrift:
Landbouwer, middelbare leeftijd, niet geheel onbemiddeld,
zoekt langs deze weg kennismaking met jonge vrouw
of weduwe zonder kinderen, om na wederzijds goedvinden
een huwelijk aan te gaan. Br. Fr. met foto, die op erewoord
wordt teruggezonden, te richten onder nr…
aan het bureau van dit blad.
“Zie zo”, zegt Sambo, “das veur mekoar. k Zel wel zörgen dat dizze braif op stee komt en din movve mor ofwachten.”
“t Mout toch mor over goan”, stint Jurrie. Hai is over zien zenen hin…
Sambo paast ter wel veur op dat Jurrie nait langer deursoezen kin en moakt dat e vot komt!
“Wat kiks ja maal”, zegt Elzo as e weer in koamer komt.
“k Heb n beetje liefzeer”, jeuzelt Jurrie en lopt noar boeten.
Doar sjaauwt e van ain stee noar aander. Was e der mor nooit mit begonnen, want hier komt ielenne van.
s Nachts is t al drij uur, din het e nog nait ainmoal zegd van oooopoe! Hai kin nait in sloap kommen… n Jonk wiefke van daarteg joar, hòl toch op!….
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
“Gelukkeg, dij ‘s weer vot!” zegt Jurrie en vrift zok t zwait mit buusdouk van kop of.
Hai het taande net noar bus brocht. Drij doagen is ze bleven en as ze heur zin kregen haar, was t nog laanger worden, omreden ze t best noar heur zin haar.
Mor jonges hemmen net zo laank aggewaaierd, dat ze op t lest toch mor oftrokken is.
“Ain is vot en aander komt ter weer aan”, zegt Elzo en kikt tou t vinster oet.
Jurrie kikt ook ais en zicht dat Sambo t haim opfietst.
Bie de Börgelieke Stand staait e inschreven as: Henderikus Johannes de Lange, mor op t dörp kin men hom nait aans as Sambo.
Lelker kerel is der vast nait te vinden, mor n grotere kurendriever ook nait. Wat dij al nait oetspoukt het in zien leven stekt aal nait naauw. Hai lust aibels geern n klokje en k wil ook wel leuven dat e zo dag en deur zien pozzie ook wel krigt.
Zit gain spier kwoad in hom en der is ainlieks ook gain mins dij n hekel aan hom het. Toch mout men zok altied veur hom woaren, want as e t aits flikken kin hoalt e joe der deur. Zo is Sambo! Jô en wat e veur de kost dut zok ainlieks nait veur woar vertellen kinnen.
Hai is hounderkoopman, vorrejeude, schoapenscheerder, zwieneslachter en as t nait hoger of leger wil, is e der ook nog kwakzaalver bie.
Der wordt beweerd dat e hail wat minsen van n kwoal ofhulpen het, mor doar wil k nait veur instoan.
t Is zo: overaal woar wat te verdainen is, is Sambo te vinden, as e der mor nait muide bie wordt.
Elzo het nait veul mit hom op, mor Jurrie mag geern n zetje mit hom kwedeln.
“Is hier volk!” ropt Sambo mor mit dat e t zegt, staait e ook aal in koamer.
“Goidag joe baaiden, is t olle fregat de hoaven weer oetzaild?”
“Gelukkeg wel”, zegt Jurrie. “Dat was n bezuiken jong! As vraauwlu op dij leeftied kommen is der gain hoes meer mit te hollen.”
“Net zo”, zegt Sambo. “k Kwam hier net langs en ik docht: k zel ais even kieken of der nog n stuver veur n aarme koopman te verdainen is. Hest nog vodden liggen Jurrie, of peerd’hoar? Old iezer kin k ook nog wel bruken, mor t kost nait veul tegenwoordeg. En as t wezen mout wi k die ook nog van remetiek ofhelpen. n Prima zaalfke jong, zo smui as botter.”
Elzo is ondertied tou koamer oetlopen. Dij mout niks van Sambo zien getjaauwel hemmen. Dij is hom te glad en te filain, doar kin e toch lang nait tegen op.
“Vodden heb k nait en remetiek ook nait”, zegt Jurrie. “Mor goa mor even zitten, hest t toch nait drok wel?”
“Och drok en drok
..de zoak mout deurdraaien nè! Most mor zo reken, Jurrie jong, Mammon en ik hemmen ain mouder!”
Nou is t nog lang nait doan. As Sambo mit zien dure woorden begunt het t oard. t Roast naargens op, mor volgens Sambo is t zuver Letien. Dat mout e kinnen mit t oog op zien medecienen.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Taande en Elzo sloapen as koien, mor Jurrie wuilt mor al deur t bér.
Hai ligt zo ongemakkelk op vlouer en hou e zok ook draait, t helpt gain spier.
Nou ligt e weer op rug en kikt persies tegen n dreuge schink aan, dij mit n hoak aan baalk hangt.
Kerel, wat krigt e in ainmoal zin aan n plakje dreuge schink. Hai draait zok om, mor ieder bod mout e weer noar dij schink kieken.
Ain zo’n plakje schink, wat zol dat ter lekker invalen. Hai wil wel leuven dat e din ook veul beter sloapen kin.
Hai kin best gijhonger hemmen! Doarom kin e bepoald ook nait sloapen!
Mor hou krigt hai doar nou n plakje of… Zulf is e mor klain en beun is nogal hoog.
Elzo zel der makkelk bie kinnen as dij op toafel staait, mor mit hom zel t nait zo makkelk goan.
Jurrie kin t op n duur nait langer volhollen. Hail veurzichteg kropt e onder dekens vot, lustert of taande en Elzo nog vast sloapen en hoalt din zien knipmes oet boksembuus.
Taande en Elzo snurken aingoal deur, dus dat is in order. Hai schoft n stoul bie toavel en hail veurzichteg kropt e zo omhoog.
Even loater staait e midden op toavel, net onder schink. Hai moakt zien mes open en wil n beste plak van schink ofsnieden.
Mor dat wil nait mit ain haand, vernemt e wel.
Aander haand mout biespringen, mor dat zit nait zo glad, omreden doar mout e onderboksem mit vasthollen.
Zo gaauw as e mit twij handen aan t waark wil, zakt onderboksem hom op hakken. Hou nou!
Wacht ais, as e nog n beetje hoger stoan gaait, wil t vast beter.
Kerel, wat het e toch zin aan zo’n dreug plakje schink…
Hai weer van toavel of en din gript e n stoof. Ziezo, nou zel t wel beter goan.
Wèèr kropt e op toavel, mor nou kin e der toch beter biekommen, vernemt e wel.
Toch vaalt t nait tou, zo mit ain haand snieden. Aander haand pakt weer tou, mor doar gait onderboksem weer omdeel.
Heurt e taande? Nee, ze slept nog rusteg deur. Ze het zok misschien even op aander zied gooid.
Mor is hai nou boas of is e gain boas! Hai zel en hai mout n plakje schink hemmen.
Man, hai wordt ja net zo flaauw as wat. Wacht ais, dat e doar ook nait eerder aan docht het. Zo kin t ja mooi! Jurrie moakt onderboksem aan n knoop van bezoen vast, zodat e nou baaide handen vrij het.
Zo, nou gaait t vast beter. Net wil e t mes in schink zetten, as taande mit kop om bedsteedeur komt. “Kist beter n trappen nemen, Jurrie, t is zo wel wat onhanneg nait?”
Jurrie schrikt zok in ainmoal hoast n ongeluk. Hai let schink in ainmoal lös, draait zok n kwartslag om, stoof begunt te wiebeln en din het e gain holvast meer.
Mit n zwaai glidt e overzied en veur e goud en wel begript wat ter gebeurt, ligt e laankoet op vlouer.
Stoul nemt e in loop mit en stoof komt hom achternoa. n Hels lawaai!
Elzo schrikt wakker, kikt om zok tou en springt in ainmoal van bér of. “Wat is hier te doun!”
“Jurrie wol aan t zolder schonen, ducht mie”, zegt taande en komt ook in nachtjak van ber of.
“Mien gommes”, schrikt Elzo, “hai het t mes open in haand. Wat wost wel omhaans hemmen, Jurrie?”
“k Bin flaauw”, morrelt Jurrie. “k Wol mie n stukje schink ofsnieden, mor t is mie n beetje mishottjed.”
“Doe leerst t ook nooit”, zegt taande en kropt weer op ber.
Elzo is nog weer zo goud en snidt Jurrie n beste plak schink of en zo komt alles op n duur weer in rust…
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Wat is bruiers dij nommerdag laank valen, mor op n duur is t toch oavend worren.
Jurrie het kachel der bie aanböt, want taande kluig over kolle vouten.
Zo zitten ze mit heur drijen om toavel. Elzo het t vouern net doan. Blinden zitten dicht en petreulielaamp geft licht en waarmte tougelieks. Jurrie smookt en taande zörgt wel dat kovviepot leegkomt.
Toch is t net of bruiers op haite kolen zitten.
Jurrie is bie zetten t spoor haildaal biester, zò zit e te prakkezaaiern.
Elzo is niks op streek. Aans kin e zo lekker op zien sloatje smakken, mor vanoavend spijt e allain mor en schoft sloatje onverschilleg van ain waang noar aander.
Taande maarkt naargens wat van. Ze havvelt mor aan ain stuk deur en of ze beschaaid krigt of nait, t is heur der gelieke goud om. Ze het t over vrouger joaren en as ze doar over begunt, is ze nog lang nait oetproat. As ze t over dij jong het dij heur bedonderde, is t gemoud heur nòg vol. Jô, doar het taande lelk mit zeten.
Jurrie krigt moud. Hai koggelt n moal of wat, kropt din achter n beste kwaalm rook bezied en zegt: “Hou mout dat nou mit sloaperij, taande ?”
Elzo kikkert in ainmoal weer op. Dòàr het e nou haile oavend al op zeten te wachten. Hai wol der zulf al over begund wezen, mor din mos e zo’n zet achter mekoar proaten.
“Wol ie wel bie Elzo sloapen taande ?” zegt Jurrie der vot achteraan.
Elzo zicht nait dat Jurrie der bie knivvelt en hai zit votdoalek op peerd.
“Komt niks van in”, zegt Elzo, mor hai stoekt as e zicht dat Jurrie braidoet laagt.
“Kroep ie mor bie mekoar, kinder”, zegt taande, “din goa ik wel op t aander ber”.
Mor dat pakt haildaal verkeerd oet.
“Gommes doagen”, zegt Jurrie, “wat wol ie mou mit ons omhaans hebben. k Heb niks op bruier tegen, mor k sloap laiver bie t swien as bie hom.”
“Foi Jurrie”, zegt taande, “is dat ook n toal ? Foi, schoam die wat, t is dien bruier!”
“Mie krekt geliek woar k sloap, as k mor nait bie bruier sloapen huif. Man, doar wor k gewoon stoapelgek van. Aal dat gebler om ‘oopoeoe’ moakt mie roazend.”
“De wàt”, vragt taande. Zoveul woorden van Elzo achter mekoar is z’hail nait wend.
“Wait je wat”, zegt Jurrie, “ie kroepen elk mor in n bedstee, din moak ik mie wel n kermisber bie kachel.”
“Dat zuik ie mor oet”, zegt taande, “mor ik wol wel op ber. Ogen valen mie der hoast bie dicht.”
t Olske gaait nog even achteroet en as ze weerom komt, gooit ze bedsteedeuren open.
Ze snovvelt n moal of wat en trekt din n loaken van ber of.
“Mien laive tied, hou laank ligt dat bérgoud der al op. Doar kroep ik nait onder. t Stinkt ja, hai, wat n swieneboudel.”
“Da’k doar nait aan docht heb”, zee Jurrie.
Zo’n deugenait. Nou het e smörns bér net opmoakt en dou was t hom teveul waark om der schoon bérgoud op te doun.
Taande let zok gain rad veur ogen draaien. Ze aggewaaiert net zo laank tot ter schoon goud op ber ligt en din wil ze zok ainlieks oetklaiden.
“Kom Elzo”, zegt Jurrie, “wie zellen nog even noar swien kieken. k Heb mie vanmörn verbeeld dat e wat oet order was!”
t Vaalt Jurrie tou dat Elzo zo gaauw in de goaten het wat ter te doun is.
t Zwien is net zo gezond as wat, mor ze mouten taande toch even de gelegenhaid geven om zok oet te klaiden.
As ze ‘n ketaaier loater weer in koamer kommen ligt t ol mens al onder de wol.
Jurrie moakt zok zo goud en zo kwoad as dat gaait n kermisbér veur mekoar en din klaiden ze zok in t donkern oet.
“Welterusten kinder”, zegt taande as ze der goud en wel onder liggen.
Der wordt wat morrelt en din wordt t stil in koamer. Zo verlopt ter ‘n uur of wat. Ain van blinden staait op gloep en zodounde vaalt ter n streep moanlicht in koamer.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Nou mor gaauw mit etenspot aan gaang. Eerst gaait e te waark en reukelt kookkaggel wat op. Din gaait e in kelder en hoalt de snertpot.
Zie zo, dij kin op t biegat mooi waarm worden. Mor nou verder… Hai kin t ol mins toch allain gain snert veurzetten! Der mout nog wat biekommen, mor wat?
Gain liflafferij, doar het e gain spier verstand van. Eerst mor even piepsmoken, misschien dat t in wat beter gaait.
Dat dij taande van hom ook nait wat eerder schreven het, din haar e der teminzen reken mit hollen kènd. Pankouk is ook n iezelk stuk waark, mor aans wait e vot ook niks.
Vooruit, gain gezoes, din mor pankouk. Veul verstand het e nait van pankouk bakken, mor t zel wel weer löslopen.
Jurrie gaait overind en hoalt t spul bie mekoar.
Zo, eerst meel mor ais aanmengen. Hai dut n beste praan meel in emmer, gooit ter n stuk of zeuven, aacht aaier deur en holt din melkkan der boven. Hai het wel wat riekelk meel nomen, ducht hom, want onder in emmer is meel nog zo dreug as wat.
Niks aan te doun, nog mor n stroal melk ter bie. Jurrie ruiert dat t ‘n oard het: t zwait lopt hom van neus of. Asmis vaalt ter wel n drup in emmer, mor zo naauw kin men nait kieken.
Zo, da’s bestöt. Nou paan mor op kaggel. Hai dut n beste stroal eulie in paan en doar gaait t hin. Hai wacht even tot eulie goud hait is en din gaait de eerste klodder meel in pan.
Kerel, wat knapt dat ter lekker over. Pankoukbakken is ook gain heksentoer vernemt e wel, as t mor goud aanpakt wordt.
Wat gek, dij pankouk wil aal nait broen worden. Hai het bepoald te veul eulie in paan doan. Afijn, alles leert, aander keer beter.
Hai wacht nog even, mor op n duur mout pankouk toch draaid worden. Eerst pebaaiert hai t mit mes, mor pankouk is wat riekelk groot worden, dat doar kin e niks mit begunnen. Mor wat donder, is hai nou kok of is e gain kok! Zien moeke dee dat vrouger ook aans, schut hom in t zin.
Dij gooide pankouk mit n beste zwaai omhoog. Mor ja, t is mor n leutje kereltje en hai het wel riekelk stief gooid… Veur e goud en wel begript wat ter gebeurt, strikt pankouk hom net bie neus langs en vaalt tussen zien aarms deur op deel.
Van schrik let e paan valen en de haile boudel zit onder de eulie. Wat e din zegt, staait beslist nait in Ter Loan’s woordenbouk, en dàt zegt wat!
Neus dut hom ofgemieterd zeer; n beste brandbloar vernemt e wel…
Mit n zucht bukt e zok en pakt pankouk van deel of. Dat vaalt nait of, zitten wel wat stofkes aan, mor dat hindert de bakker nait. Roege zwienen dijen op t beste.
De rommel op vlouer let e mor eerst liggen, dat dreugt wel weer op. Eerst mout e zörgen dat e t pankoukbakken doan krigt, veur taande en Elzo weerom kommen. Hai dut nou wat minder eulie in paan en moakt pankouken nait zo dik. Kiek ais aan, nou gaait t ook al veul beter.
Hai bakt mor deur, mor t is ja net of emmer mit meel nait mindert. Hai het toch wel wat riekelk meel nomen, ducht hom.
As e vattien pankouken kloar het, is emmer haalf leeg. Hai schaait ter mit oet. t Overschot mout zwien mor hemmen, din het dij ook ais wat.
Donder, wat dut neus hom toch zeer! Hai het boudel goud en wel op toavel stoan as taande en Elzo weerom kommen. Elzo kikt zo zwaart as n pachter. “Zo, en hou leek t, taande?” vragt Jurrie.
“Hol op mit t zeggen”, begunt taande, “da’s ja iezelk! t Is ain kweeknust! t Is schaande da ‘k t zeg, mor t is zo! Foi toch!”
Jurrie vernemt dat t verkeerde kaant opgaait en zegt: “Lovve mor eerst ais eten. Ie zellen wel zin hemmen noa zo’n raais. Ie doar mor taande, achter toavel. Zo, k zel joe eerst n bord snert geven mit spek!”
Jurrie schept as n volleerde kok de borden vol en as dat kloar is zegt e: “Lovve even stil wezen!”
“Eet smoakelk kinder”, zegt taande en begunt mit heur snert. Mor ze het nog gain vief lepels op of ze springt mit n gil in t in: “Harregat, wat drift doar in mien snert!
n Moes, harregat nog aan tou, n dooie moes!”
“Wat wol ie din”, zegt Elzo, “dat e leventeg was?”
“Din mout dij der in kelder al in kommen wezen”, zegt Jurrie, “wie stikken hier in de moezen!
Wacht mor taande, k zel joen bord even leeggooien, din kin je wel nije kriegen!”
“Ik gain snert meer”, zegt taande. “As k ter goud aan denk kin k wel kokhaalzen.”
“t Smokt best”, zegt Elzo. Dij het pet ter bie op en smakt ter over. Hai het t vet om kin touzitten, zò lekker smokt hom t.
Even loater komt pankouk op toafel. Dat taande doar nait veul van hemmen wol lag nait aan moezen, nee, dat kwam deurdat Jurrie t zolt vergeten haar en mainste pankouken van binnen nog raauw wazzen. t Is schaande! zegt Jurrie. Ze smoaken best, zegt Elzo der over hin en nemt zien viefde pankouk…
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
“Kom, k goa mor weer verder”, zegt Blaauw. Eerst bedankt veur de kovvie.
Baaide bruiers vergeten om hom goindag te zeggen, zò vol zitten ze van dij braif.
“Dou mie bril ais even, Elzo !” zegt Jurrie. “t Zel mie ais benijen wat t ol mins schrift”.
Hai is nog mor even aan t lezen as e zegt: “Verdold nog aan tou, doe bist ja joareg, bruier. Da k dat vergeten kon. Van haarten hur en nog net zo’n pozzie joaren der bie!”
Ze langen kander haand en verder wordt ter nait over proat. Mainstied denken ze d’r aal nait om en as heur ol taande nait schreven haar, was t weer net zo goan.
Taande Maagie is ainegste taande van bruiers. t Is n zuster tou heur overleden voader en z’is nooit traauwd west.
Ze is wat ollerwets en as z’heur zin kregen haar, was ze bie baaide bruiers introkken om dij wat te bemoudern. Mor doar kon haildaal niks van en zodounde is ze mor hoesholster bleven.
Nog mor kört leden is heur boas oet tied kommen en dij het heur t hoeske en n mooi kaptoaltje moakt. Asmis komt ze nog ais over om te kieken hou t mit jonges gaait. Ze is n leutje seuventeg joar, mor zo kloar as ain van sesteg.
“Och gommes doagen!” zegt Jurrie in ainmoal onder t lezen deur, nou wil ze ook nog kommen vandoag. Lovve mor gaauw moaken bruier davve t spul hier n beetje hemmeln, want mit elf uur bus kin ze hier wezen! “Wat, komt z’over vandoag?” vragt Elzo. Din hevve t nog lang nait had. Almoal goud en best, mor krigst mie nait zo ver da’k n stubber in hand pak.
Da’s dien waark, doar heb ik gain verstand van. “Nou, goa din mor gaauw noar bakker Mousker en hoal wat koekjederij op, want wie hebben gain spier in hoes.”
Elzo naart nog wat, mor op n duur gaait e toch op stap.
Jurrie begunt as n gek deur koamer te runnen. Hai wil alles tougelieks doun. Ber opmoaken, deel aanvegen, joa wat nait.
Van alles mout ter gebeuren, want t is ain stofnust. As Elzo der weer is vlogt Jurrie mit stofdouk deur koamer, mor doar is hoast gain ofkommen aan. Hai, wat is t ook n stofnust in zok olle hoezen.
Om n uur of tien hebben ze t spul zo n beetje op stee en din zitten ze elk aan n kaant van toavel te prakkezaaiern.
En hou mout dat nou mit t eten, zegt Jurrie n ogenblik loater. k Heb ter nog wel n paan vol snert stoan, mor dat kin k t ol mins toch nait veurzetten?
t Is goud eten! zegt Elzo en der zit spek genog in.
Nou ja, zegt Jurrie, as t nait hoger of leger wil bak ik straks nog n poar pankouken, kloar is t!
Dat dij ol sekreet t’r aan docht het, zegt Elzo, dat muit mie aldernoast. t Is aans n zet goud goan, mor nou is t mis, dik mis ook!
Ze kriegen der hoast roezie om wel t ol mins ofhoalen mout en t lopt zo of dat ze baaiden zitten blieven.
Doar komt ze aan, zegt Jurrie n zetje loater. En jô hur, taande Maagie komt t’r aan stappen.
In ain haand het ze n raaiten kovvertje, in aander haand dragt ze parepluu. Ze het n houd op dij ze zeker twinteg joar leden ook al druig, mor dat paast nou net bie heur.
Zo, doar was ik , zegt taande en stapt koamer in.
Dat zaive! zegt Jurrie.
Taande stapt op Elzo of, laangt hom haand en veur e goud en wel in de goaten het wat ter gebeurt, bakt ze hom der n beste veur.
Elzo zakt in ainmoal weer in stoul, zò verbalderaaiert is e. Mit n lelk gezicht veegt e zien nadde waang of, harregat!
Din nemt taande t woord. Elzo mien jong, geluk ter mit hur. k Hoop da k ter nog laank getuuge van wezen mag. Ie vinnen t zeker mooi hè da k ais bie joe op verziede kom en doarom heb k mor onnaaiert om vannacht over te blieven, din kin k mörnvroug wel weerom goan.
Wàt zeg ie taande? Baaide bruiers springen tougelieks in t in. Jô, as ie laiver hemmen da k nog dag of wat laanger blief, din wi k joe wel n plezaaier doun hur. Is niks wat op mie wacht, môje mor reken.
“Mor woar willen ie din sloapen, taande?” Elzo begunt hom al te kniepen.
“Din mout taande mor bie die sloapen, Elzo”, komt Jurrie der hail dreug achter aan. “Bie mie?” Elzo staait op springen as e dat heurt.
Taande dut net of ze niks in de goaten het en havvelt aan ain stuk deur. “k Bin mooi op tied, nè? k Wol eerst nog wat veur die koft hemmen, Elzo mien jong, mor t is mie weer deurwaaid. Mor holst t tegoud hur. Kiek es aan, wat hemmen ie koamer ja mooi schier vandoag. Mor most dien sloatje nait altied op vinsterbaank hinleggen, Elzo, dat vin k mor n swieneboudel.
En doe Jurrie, hest n drup aan neus en dat liekt maal. Hai stumper, k bin toch bliede da k zit.
t Is n dikke raais veur n ol mins. Hou gaait mit t peerd, Elzo? En eh
..oh jô, dat wo k ook nog even vroagen, woar is dij bolkaalf hingoan dij k leste keer zain heb? n Mooi kaalfke was dat nè? Hij je al kovvie kloar jonges, k heb ainlieks wel zin aan n bakje noa zo’n dikke raais. Aans wil ik t ook wel even doun hur.”
Zo havvelt t ol mins mor deur. Elzo kikt Jurrie aan en Jurrie kikt noar Elzo. Ze willen asmis wat weerom zeggen, mor ze kommen aal nait aan t woord.
Jurrie zit zok suf te prakkezaaiern hou e taande n zetje vot kriegen kin, want hai mout neudeg mit etenspot aan gaang.
Mor zel wel niks aans opzitten, kovviepot mout eerst op toafel. Jurrie het n hekel aan potkiekers, mor hai zicht gain meugelkhaid om taande n zetje vot te kriegen.
Elzo zit ter mor n beetje sloereg bie. Hai sabbelt op zien sloatje, spijt aalgedureg even in kwispeldoor, mor doar blift t ook al bie. Ol taande slurpt net heur viefde kopke kovvie op. Jurrie legt heur der ieder bod n stuk of drij koekjes bie en t gaait ter allemoal glad deur.
Taande heur moag is best in order. t Olske vuilt zok recht op heur gemak. Ze teut mor aan ain stuk deur. Asmis zegt Jurrie n woord of wat weerom, mor neudeg is t nait. t Olske kin t allain wel of. Ze het t alledeegs over poletiek en doar het ze n apaarte kiek op.
“Kiek es”, zegt ze, “as der gain oorlog weerkommen zel, mouten ze t aans aanpakken. Zo’n hikhakkerij is mie wat van niks. Ze mouten dij sictoares (president maint ze) van Amerikô noar Moskou sturen en dij mout doar alles te zeggen kriegen. Dij kerel dij nou in Moskou zit, waaist wel Jurrie, dij mit zien grode snor (taande is nooit staark west in t noamen onthollen) sturen ze din noar Amerikô en dij wordt doar de boas. Nou en din is t kloar nè!”
“Hou kloar?” vragt Jurrie onneuzel.
“Nou, da’s toch dulek genog! As ze die nou boer muiken op n aander stee, kostoe t din wel over dien haart kriegen om dizze ploats te vernailen? Nee, toch zeker! Nou, dat is mit dij hoge mieters toch net zo. Dogstoe nou din dat z ain bom op heur veureg stee gooien luiten? Niks heur, kwam niks van in, kwam gain oorlog weer.”
“Krekt zo”, zegt Elzo. Dij is ter glad mit ains.
“Mor eh…” zegt Jurrie d’r over hin, “wollen ie t laand ook nog even zain, taande? Elzo wil wel even mit joe goan!”
“Wel.. wat.. ik.. eh..!” Elzo springt in ainmoal overind. Ook dat nog. Hai mit taande bie t laand langs!
“Jô, dat kivve wel even doan, mien jong”, zegt taande en komt in t in.
Elzo gript mit n hellege kop zien pet en lopt mit grode voamen tou koamer oet.
Taande koiert kaalm achter hom aan.
Zo, denk Jurrie, dij bin k kwiet.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
t Dörp slept nog op dizze veujoarsmörgen. Ook bie de Gebroeders van Dam is alles nog oet en dood. Bedsteedeuren stoan open en baaide bruiers snurken as ter tou. Elzo ligt mit t gezicht noar koamer tou: zien aine aarm bungelt boeten ber. t Hoar ligt as n toest graauw taauw over kuzzen en zien laange haals komt net boven t veren ber oet. t Is almoal graauw mit mekoar, want hai zit dik in de board en het zok boetendes in n poar doagen nait wossen. Hai snurkt aan ain stuk deur, net n swien.
In aander bedstee ligt Jurrie en dij laagt verdold nog in zien sloap. Zien koale knikker glimt as wat en aalgedureg mompelt hai n woord of wat in zien sloap. Hai ligt plat op rug en het t ber aan kin tou optrokken. Hai het n aigenoardege menaaier van snurken, of snurken is t ainlieks nait. Hai hoalt ieder bod daip oam en as e longen din haalf leeg bloazen het, dut e lippen op mekoar en zo poest e leste lucht noar boeten. t Is krekt of e aalvot t zulfde woord zegt: “Opoe”. Eerst gaait van “oooo” en din mit lippen dicht: “pppoeoeoe”!!
Din in ainmoal is t mit rust doan. Wekker lopt mit n hels lewaai of. Elzo schut in ainmoal overind, kikt verbalderaaierd om zok tou, springt din in ainmoal van ber of en zet mit ain klap wekker stil. Eerst kraabt e zok n zetje op kop en din schoedelt e n minuut of wat mit rug tegen stoulleunen. Dat is zien steevaste gewoonte nou ainmoal en eerder is e ook nait goud wakker. Din bukt e zok om zien zokken te pakken en mit veul gestin schoft e eerste zok om vout tou. t Onderschaaid tussen zokken en vouten is nait biester groot. Vouten schienen nog n klain beetje lichter op. Zien braaien onderboksem stekt ter glad nog n beetje bie of. Din, in gaauweghaid trekt e bovenboksem aan en gaait achter thoes noar plaank bie mizzen. Ziezo, nou is e teminzen goud wakker ! As e weer in koamer komt zicht e, dat Jurrie nog net zo onder dekens ligt. Hai ropt nog aingoal om “opoe” en het vanzulf weer gain wekker heurd.
t Is tied, zegt Elzo, mor Jurrie knort ter mor om deur. Elzo kikt t eerst nog ais aan, want hai wait ainlieks zulf nait wat e der mit mout. Nou kin e zok ter wel helleg om moaken, mor dat is nou ainmoal niks veur hom.
Nee, hai mout t mor ais aans pebaaiern. Eerst gaait e te waark en hoalt Jurrie’s boksem van stoul of en hangt ter ain van zien aigen weer hin. Hai knivvelt nait in zokzulf, nee, t gaait almoal gelieke kaalm en bedoard. Din nemt e n knoedeltje ketoen en hoalt dij n moal of wat goud deur de strooppot hin. Veurzichtig, hail veurzichtig, lopt e noar t ber en net as Jurrie zien “oooo” der weer oetdraait, stopt Elzo t knoedeltje mit stroop tussen zien lippen. Even vertrekt Jurrie zien gezicht, mor din zogt e net as n kind aan lor. Hai sabbelt en smakt dat n oard het en noa n zetje lopt stroop hom aan ale kanten om kin tou.
Mor nòg slept e deur. Elzo vertrekt gain spier van zien gezicht, dij dreuge! Hai het bepoald t veujoar in bainen, want nog is e nait tevreden. Hai prakkezaaiert even, lopt din mit grode voamen noar boeten, gript n olle emmer, dut ter wat lege vlezzen in en zöcht din nog n beste kaai op. Emmer zet e bie Jurrie veur t bedstee, pakt kaai in baaide handen, dut aarms omhoog en mit ain smak gooit e de vlezzen aan diggels. Een hels lewaai!
Jurrie komt in ainmoal overind, wil wat roupen, mor lippen zitten hom stief op mekoar plakt. Hai wait aal nait wat e d’r aan het. Hai trilt as n ruske en zicht Elzo ook nait, want dij is hom smeerd. Jurrie strikt zok over kin en vuilt dat handen d’r aan vastbakken. Hou kin dat nou! Hai spijt en sputtert net zo laank tot e t knoedeltje katoen kwiet is. Din inains vernemt e dat e neudeg noar plaank mout.
Mit n ruk brengt e zien körte baintjes over bedsteeplaank en mit n plofke komt e net op raand van emmer terecht. Tied om te prakkezaaiern het e nait, want hai mout as de drommel moaken dat e boksem aankrigt. Mit ain hoal trekt e boksem van stoulleunen en stapt ter in. Hai trekt en trekt, mor hai kin nait verder kommen as drijkwart piepen. Hai begript ter gain spier van .. dat is zien boksem toch! Veul tied het e nait meer en doarom moakt e bovenste knoop vaast, trekt piepen wat omhoog en net wil e op n run tou deur oet as ain van piepen ofzakt. Jurrie vuilt in ainmoal dat bain hom steken blift en veur e zok vaast griepen kin, ligt e laankoet over drumpel.
Wonder boven wonder lopt t goud of en zo gaauw as t kin krabbelt hai weer in t in. Din komt Elzo der over tou, even kaalm as altied. Hai vertrekt nòg gain spier van zien lelk gezicht en net of e naargens van wait vragt e op zien gewone bedoarde menaaier: “Wat nou jong?”
Man, goa vot, ropt Jurrie, ik mout ja zo neudeg… Dat most zulf doun, zegt Elzo en gaait n stap oet zied. t Is dien schuld, zegt Jurrie, as e meer as glin weerom komt. Bist ja net n kwoajong mit dien fratsen, mags die wat schoamen en dat magst. k Haar bainen wel breken kend en dat haar k wel. Kin ik t helpen dast mien boksem aantrekst, zegt Elzo hail kaalm.
Jurrie zegt mor niks meer. Hai is spinniedeg, mor as postloper Blaauw n uur of wat loater komt mit n braif zitten baaide jonges al weer te kovviedrinken. Blaauw drinkt nog gaauw even n kopke mit, alhouwel hai laiver bedanken doun wol mit t oog op de voele kopkes.
“n Braif veur ons, vragt Jurrie, wat zevve nou beleven!”.
Wordt vervolgd!
Vervolgverhoal, schreven deur Gerhard Tuinema.
Even boeten t loug, n poar menuten van vaste weg of, staait n klain ploatske, zoterekend n keuterploatske. t Ol spul doeknekt onder n raaiten dak, dij gruin en onnuur is van olderdom.
Veurgevel is op verschaaiden ploatsen scheurd en t is glad n meroakel dat t spul nail meer verzakt is. Schosstain staait ter haildaal schaif op en wait zulf nait wat e mout: stoanblieven of valen. Misschien het t ol hoes ainmoal in de vaarf zeten, mor doar is noa verloop van joaren nait veul van zitten bleven. Veur vinsters hangen wat polten dij bie goaten dicht binnen en woar gain mins gedienen van moaken kin. En zo is t ain noa t aander. Alles gelieke onnuur en hoaveloos.
De gebroeders van Dam, de aigenders van dit seupel nust, hemmen zok oareg goud bie t spultje aanpaasd. Ain polt slagt aander bie wieze van spreken en heur boksems stoan stief oet van vet, smeer en meer van zok ongemak. Traauwd binnen ze nooit west, alhouwel ze de leeftied ter wel veur hemmen. Dou olluu, kört achter mekoar aan, oet tied kwammen, wazzen baaide jongs der stil wonen bleven, zunder dat ter ain spier veranderde.
Nou ja, ze haarn eerst wel n bult wènst van moeke had, mor doar wazzen ze op n duur ook weer deurkommen. Elzo, de olste van de twij bruiers, is laank en moager en het n oetkiek as n soeterge schuddeldouk. Hai laagt naait gaauw en as e t mit vief woorden ofkin, bruukt e gain zes. As men hom zo zicht, zol men nait zeggen dat e asmis mooi oet houk kommen kin.
Wat dat betreft verkikt men zok voak op hom, want as t er op aankomt, is t ‘n echte kuurndriever. Bruier Jurrie doarintegen, is n hail kört kereltje, n keudeldoemke zoterekend.
Hai is zo koal as n biljartbaal en laagt as n aander schraift. Proaten en piepsmoken is, as je hom heuren, t mooiste waark wat ter is en hai moakt ter din ook dankboar gebruuk van.
t Is zo: wat Elzo te kört komt, paast Jurrie wel weer bie. Ze hemmen t waark oareg goud verdaild. Elzo aarbaidt op t laand en Jurrie behaspelt hoesholn zo’n beetje. Mor ze hemmen der bepoald nait veul oareghaid aan, want van t ain komt net zo min wat terecht as van t aander.
Ol Meer, dij mit de van Dams old worden is, dut t kaalm aan en Elzo pittjet hom nail slim aan. Woarom zol e zok ook muid moaken? t Blift toch n kweekboudel en as e t ain stuk n beetje schier het, is t aander stuk toch weer gruin van de kweek. Benoam as zun schient mout Elzo voak ais poesten. Zodounde hemmen ze nait veul gemoak, mor ze scharreln zok en dat is t veurnoamste bie heur.
Binnenshoes is t nait veul beter. Jurrie dut t mainstied mit “n Franse slag” en veur dat e smörns begunt, mout e eerst even piepsmoken en oetprakkezaaiern hou e t beste begunnen kin. Mainstied is t al wel n uur of tien veur e goud en wel aan slag is. Bermoaken dut e vast nait voaker as twijmoal in de week en nou kin Elzo nòg zo voel kieken as e wat haard ligt, Jurrie gaait zien gang.
Omreden ze toch mor mit heur baaiden binnen, drinken ze altied kovvie oet zulfde kopkes. As der te veul dik in komt holt Jurrie ze even onder pomp en kloar is t weer. Wat borden, vörken en lepels aangaait, dat ligt ter mor aan wat ze s middags eten. As Jurrie bie wieze van spreken snert kookt, moakt e vot zo’n pot vol kloar dat ze n dag of drij, vaaier genog hemmen. Ofwassen is din nait neudeg: elk het zienent ja! Doarintegen veegt e deel ale doagen aan. Dij wil e nait onnuur hemmen, hou roar dat t ook gaait. Der ligt gain mat op deel en din liekt ook vot zo gril, omreden Elzo mainstied de wereld kaf en zokswat aan hozen het.
Ze eten mainstied achter, mor zo dag en deur hollen ze in zummerkeuken tou. Loa k eerst ais vertellen hou dij der oetzicht. Aan Noord- en Westkaant zitten twij vinsters, dij s oavends mit blinden ofsloten worden. In t midden staait n grode toafel mit n poar kopkes, n tebakspot en wat klaingoud. Boven toavel hangt n petreulielaamp, woarvan t koperwaark gruin besloagen is. Aan Oostkaant is wand verdaild in twij kasten en twij bedsteden.
Aan weerskanten van toavel staait n kroakstoul. Deur zit aan Zuudkaant en din blift ter nog n stee over veur n grode kroonkaast.
Schosstain zit aan Noordkaant en vlak ter bie staait n grode klomkachel. Aan wand hangt hier en doar n pertret of n ploatje, mainst knipt oet n ploatjeskraant. Op bozzem stoan drij grode stolpen mit kunstbloumen, wel wait hou old! Tussen twijde bedstee en schuddelkaast in, hangt n ollerwetse klok mit gewichten. Verder staait ter hier en doar nog wat op deel, mor dat mag gain noam hemmen. Alles zit dik onder stof.
Jurrie het ter al n moal of wat stief noar keken en nou, noa de daarde piep tebak, is e t mit zokzulf ains dat e der maank mout. Veul zin het e nait, hai s wat muide leste doagen. Hai het bepoald t veujoar in bainen en dat is mainstied t minste zetje veur hom. Elzo schol ook al dou e noar t achterste kampke laand ging en ol Meer was verdold ook al kureg west. Nee, t vaalt veur n manspersoon nait tou om hoeshollen te doun, onnaaiert Jurrie. Mor ja, mouten is ook wat. Wacht, hai zel berren eerst ais opmoaken. Hai het min sloapen, hail min. Baaiden hemmen ze nog n dikke veren ber over, want ze binnen baang veur kolle. As e t bergoud van ber ofhoalt, zicht e dat t oareg soeterg is, mor hai het gain zin om ook nog mit schoon bergoud te begunnen. Hai poest en stint as ter tou en benoam mit t veren ber mout e oareg vrözzeln. Zo, dat is teminzen weer gebeurd; nou kinnen ze in elk geval weer beter liggen.
Verachtjond, nou het tied hom maal bie neus kregen. Hai mout neudeg mit etenspot aan gaang, want Elzo is mainstied roeg verhongerd as e van t laand komt. “Goa toch vot kat, wat dust mie al veur vouten te lopen. Nee, hol die mor eerst stil, krigst straks wel wat. Jô, t is wel goud, boaske heurt die wel. Tou, goa toch ais vot! Nou, kom mor hier din ze k die eerst n beetje melk geven. Jô, stil nou mor, ik heur die wel. Zo… doe bist ook weer rusteg, hè poei !”. Jurrie aait Mops even over t vel en din lopt e noar achtern. Hou ze aan dij noam Mops kommen binnen, waiten ze zulf dunkt mie nait, mor kat hait nou ainmoal zo en doar mit oet. Even loater rabbeln potten en pannen; Jurrie gaait aan t kokseln.
Wordt vervolgd!
Doar mout je wel hingoan pa, haren baaide wichter vot zegd, dou e heur circulaire lezen loaten haar. t Ging over reünie van Openboare Schoul, in t dörp woar e geboren en opgruid was. Hai haar t eerst van zok ofschoven. Wéér d’r allain op of, hai haar der gain zin aan.
Dou was e touvalleg op Groot Maart n ol schoulkammeroad tegen t lief lopen. Ze haren kanner in joaren nait zain, mor de herkennen was der vot west. t Gesprek was al gaauw op reünie kommen. Most wel kommen, haar zien schoulkammeroad zegd. Kemizzie het n goud program op poten zet en kommen vast en zeker ook n bult oet dien klas. Hai haar zok overhoalen loaten en aanderdoags haar e aanmeldingsformulier votstuurd en t geld overmoakt.
Op de grode dag ree e al vroug van hoes, want op tied kommen zat nou ainmaol in zien oard. t Was n mooie septemberdag en lucht was helder. t Ree der mooi over. Hai haar n blied gevuil over zok dou e zien ol dörp binnen ree. Der wazzen al n bult minsen bie pad, zag e wel en aan alles was te zain, dat ter wat biezunders te doun was. Hai kon auto makkeld kwiet en even loater luip e grode schuur van Doornbos in, woar t feest hollen wör. Schuur was mooi versierd, der was n toneel moakt en was niks aan spoard om boudel gezelleg te moaken. Ain van kemizzieleden kwam op hom of en gaf hom n haand. Hail gewoon, net of ze n kanner guster nog zain haren. Hai was thoes.
Zoal was zó indaild, dat je vot zain konnen woar je zitten mozzen, ale leeftiedsgroepen bienkander. Hai zöchde zok n stee op en trof vot n stuk of wat van zien klasgenoten. Ie binnen old worren, ging t deur hom hin, mor zai zollen t zulfde wel van hom denken.
Dou wör e op scholder tikt. Dag Siemon, heurde hai en dou e zok omdraaide keek e in t gezicht van Jannie Schreuder. Verdold, ze haar nog aaltied lichtjes in ogen, dij z ook al haar dou ze bie hom in klas zat. Jannie, zien eerste wichtje. Vieftien joar wazzen ze west. Hai was op weg noar hoes dou e heur tegenkwam. Hai was in gedachten west. Joa, woar denken jonges aan as ze vieftien binnen. Bist aan t dubbeltjes zuiken, haar ze vroagd en ze haar laagd, zo as zai allain mor lagen kon. Nait eelsk, mor gewoon bliede. En net of ze t ofsproken haren, luipen ze schoulloan in en in n houkje van schoul bleven ze stoan. En doar was t begund…
Hai haar aarms om heur tousloagen en haar heur smokt. Hai haar hail dicht tegen heur aanstoan en der was n waarm gevuil deur hom hingoan, woar e ainlieks gain road mit wos. t Was mooi bleven, ook dou ze langer vrijd haren. Hail aans as dij onnure proat van zien schoulkammeroaden. Dat aander paasde ook nait bie Jannie. Man, och man, wat was e toch wies mit heur west. Dij week haren ze kanner ale oavends trovven en t was mooi bleven. En dou was t doan west.
Jannie heur pa haar n nije boan woaraarns in Drinthe en ze wazzen verhoesd. Leste oavond haar e nait waiten wat e zeggen mos. t Was nait te begriepen dat t nait zo deur goan kon. t Was ja zo mooi… Schrief mor gaauw haar Jannie nog zegd en dou was ze oet zien leven verswonnen. t Was der nait van kommen. Hai haar heur adres nait en as je vieftien binnen vergeet je gaauw.
Nou ja, vergeten ? Hai haar nog voak ais aan heur docht en din zag e altied heur ogen veur zok mit dij lichtjes . Hai was n joar of wat loater oet t dörp wegtrokken, omdat e in Stad n betrekken kriegen kon. Dou zien ollu nog leefden was e nog geregeld in t dörp west, loater kwam ter hoast nait meer van. Dinie was op zien weg kommen en ze wazzen traauwd. Dinie, n goud wicht, dij hom twij gezonde dochters geven haar. Dinie, dij genog haar aan heur hoeshollen en heur kinder. Joa, n goud wicht, mor ze haar gain lichtjes in ogen. Achtnfattig was ze, dou ze over muideghaid begon te kloagen en nog gain joar loater was ze weg. Hai haar zok nog meer as veurtied op zien waark gooid en hai haar t red. Dou Dinie zaik was, haar e aal n bult hoeswaark doan, hai was nait onhandeg en mit ainmoal in de week hulp kon e t wel aan. Hai haar ook gain hekel aan koken, kon t ook wel, mor dat allain eten, doar kon e nait aan winnen…
En doar ston ze veur hom, Jannie, zien eerste wichtje. Ze haar nog dezulfde rode wangen, dezulfde laive mond en din dij lichtjes in ogen. Vanzulf, ze was ook older worden, kreeg ook aal wat gries hoar, mor wieder was ze nog gewoon Jannie. Op dat moment glee alles rondom hom vot en was zai der allain mor.
t Was net of e t zulfde waarme gevuil kreeg as dou in dat houkje bie schoul. Ze pruiten en ze pruiten en t was of de joaren weggleden. Jannie woonde nog aaltied in Drinthe. Heur man was twij joar leden oet tied kommen en ze haar gain kinder. k Mag nait kloagen, zee Jannie. k Heb n bult vriendinnen, k heb veul hobby’s, k woon der mooi, k raais veul, mor dat altied allain eten, doar kin k nooit aan winnen… En dou zee ze der achteraan: Hest nooit schreven hé, en ze laagde, zo as zai allain mor lagen kon. k Haar gain adres zee e en hai heurde zulf hou onecht dat klonk. Dou kwam der n schoulvriendin van Jannie op heur tou en was t contact vot.
Dag ging as in n dreum veurbie. Ain van zien olle klasgenoten druig veur, der was meziek, in zien olle schoul wör n film draaid van joaren heerwoarts en t was aalmoal even mooi. Bie t eten zat Jannie schuun tegenover hom. As ze kanner aankeken, kreeg e n waarm gevuil over zok en aalvot zag e dij lichtjes. s Middags luip e mit n poar klasgenoten t dörp nog even deur. Hail wat winkels oet zien jeugd wazzen der nait meer en der was n bult veraanderd. Dou ze weer in feestschuur kwammen, keek e vot even of e Jannie nog zag, mor ze was aal vot. Nait laank doarnoa ging hai ook weer op hoes of, hai haar n gevuil over zok dat hom bliede muik.
Kerstdoagen vuilen dat joar op zoaterdag en zundag. s Wonsdags zat e om vief uur achter n borreltje mit n hail voldoan gevuil. Dönderdoags en vrijdoags nam e n poar snipperdoagen op. t Was slim drok west op de zoak en hai was n beetje ofdraaid. Hai miemerde wat veur zok oet en docht aan Kerstdoagen dij veur deur stonnen. Baaide wichter haren hom vroagd om te kommen, mor hai haar t ofwezen. Ze mainden t goud, ze wazzen ook altied zo hartelk as wat, mor zai haren heur aigen hoeshollen mit roezege kinder en hai wol even tot rust kommen. In ainmoal gingen zien gedachten weerom noar dij mooie september- dag, noar de reünie. Hai huil t portret veur n dag dij der dij dag moakt was van n stuk of wat klazzen.
Joa, doar ston ze, Jannie. Vot veuraan en vanzulf, ze laagde. Hai haar liest ook nog mit noamen en adressen en Jannie ston doar ook bie. Hai zag heur telefoonnummer en veur e der zulf aarg in haar, was e al aan t draaien. Ze nam vot op. Mit Siemon, zee e zaacht. t Was even stil aan aander kaant van lien en dou zee Jannie: Siemon, wat fijn dast belst. k Heb vannacht nog aan die docht. k Kon nait sloapen en k kreeg van alles bie de kop. En dou docht ik aan dij fijne dag in september. Mor wat dou ik aal te kletsen, woar belst veur? Eh… nou ja… zo mor. Siemon, woar belst veur? Hai heurde heur lagen. Och, nou ja, t is misschain n roare vroag, mor wat dust mit Kerstdoagen? Om die de woarhaid te zeggen, k zol baaide doagen noar mien schoonzuster, mor dij is zaik worren en nou blief ik thoes. Jannie, vinst t roar dat ik miezulf nuig?
k Wil die geern nog ais weerzain en ik ben ook allain mit de feestdoagen. Jong, wat moakst mie doar bliede mit. Doe bist van haarten welkom en k verheug mie der op. k Goa geern even lekker aan t kokseln. En ze zee der vot achteraan: en nou goa k ook n kerstboom hoalen en dou der n bult lichtjes in. Ik kom eerste Kerstdag op tied, zee Siemon, want k mag nait geern in donker rieden. Kist mie nait te vroug kommen, zee Jannie. Wie moaken der n mooie laange dag van.
t Klonk hail noatuurlek, hail gewoon. Hai wos op t zulfde ogenblik dat ze n beetje ston te lagen. Ze pruiten nog even deur en dou e hoorn der oplegde, was t net of alles lichter worren was. In gedachten drukte hai knop van radio in en op ‘t zulfde moment heurde hai n kinderkoor “Stille Nacht” zingen, t mooiste Kerstlaid wat ter was.
Hai luit alles nog even goud bezinken, mor hai kon t gezicht van Jannie en heur stem nait oet zien gedachten kriegen. Dou wos e wel hail zeker, dat t ook veur ain van viefenvieftig meugelk was om n nij leven te begunnen. Want dat nije leven kwam der, dat vuilde hai. n Nij leven, mit zien eerste wichtje, mit dij heldere lichtjes in ogen…
Dat is ook wat mit Kneels Potjegort, nait ? Ie kinnen Kneels Potjegort toch wel?
Ie waiten wel, hai is traauwd mit Jantje Pankouk. Heur ollu hebben vrouger op t tolhek woond.
Nou, dij main ik. Nee,das nait best lu. Hai het n maal ongeluk had mit zien ploffiets. Joa, ik wol joe t vleden week al verteld hebben, mor dat kon nait, want t is guster eerst gebeurd. Hai kreeg n kat veur ploffiets, en roetsie, boven over t stuur hin.
Joa, dij kat nait, mor Kneels zulf. Zo’n plof staait ook nait in ainmoal stil, dus dij kreeg e ook nog over zuk hin.
Nait best lu. Drij ribben stukkend, n aarm tou t lid oet en n bain kapot. Gelukkeg wazzen der gain persoonleke ongelukken.
Allaain ploffiets, dij was oareg stukkend. Schaande, hai haar ook net n nije sputterlap en zo’n ding is vot schonnen he ?
En doar lag e. Da’s nait zo mooi, as je doar zo biestoan en der ligt zo’n honderdtachtig pond Potjegort veur joe op grond.
Kat was der oareg goud ofkommen, mor Kneels haar n male tumel moakt. Nou ben ik ain, dij holt van aanpakken, dat ik zeg : “doalek dokter der heer”.
Dij was der nogal gaauw op zien stoomfiets en hai zee : “Kneels mout votdoalek noar stad.” In t zaikenhoes kwammen der direct n perfester, drij assistenten, vaaier zusters en ain vaarver bie. Joa, dij vaarver was der net aan t muren witten en din is t maal waark om zo’n man der oet te sturen.
Vanmörgen bin k nog even bie hom west, bie Kneels Potjegort main ik, mor hai zag der niks te best oet. Net Potjegort dat al n moal of wat opwaarmd was.
Jaantje kwam der ook nog over tou, Jaantje Pankouk, Kneels zien vraauw. En dat is wel zo’n dikke, dat is wel zo’n woepsterd, dat as ze s middags eten mouten, mag Kneels wel zörgen dat e eerst achter toavel zit, want as e om Jaantje toulopen mout is t eten kold tegen tied dat er der is.
Jaantje het n male kwoal. Dij snurkt allervreselkst. Kneels het ter aal van alles aan doan. Hai is aal n moal noar n perfester west, noar n woaterkieker en noar n strieker en op n duur is e bie ol dokter terechtkommen.
Nou, as toe alles aal pebaaiert hest, Kneels jong, zee dokter, din zit ter niks aans op as n peerdemidddel. Nou most heur wiesmoaken, dat as ze nog laanger zo deursnurkt, kin ze mor zo n inwendeg orgoan kwietroaken en din legst heur op n mörn mor n stuk lever op t kuzzen hin en as ze dat zugt schrikt ze wel zo, dat ze nooit meer snurkt.
Nou, Kneels vot noar slachter Tunemoa om anderhaalf pond lever. Hai legt Jaantje dat mooi op n bultje op kuzzen hin en hai noar zien waaark. Komt e smiddoags bie hoes, zit Jaantje net zo wit as kriet bie toavel. Hai zegt : “Wat nou, Jaantje wicht, bist nait goud ?”
“Och” zegt Jaantje,” loat tij ol dokter nou toch geliek hebben. Vanmörn wör ik wakker, rolde lever mie der oet.”
“Nou ja,” zee Kneels, “dat is dien aigen schuld ja, wie hebben die voak genog woarschaauwd”
“Och,” zegt Jaantje, “dat was ook nait zo slim, mor t was zo’n toer om dat rötding der weer in te kriegen.”
Mien pa en Geert Hubers hemmen joarenlaank t hoesslachten doan. Dat was benoam bie winterdag altied kold waark, want leuf mor nait dat ze bie boeren onderdak stoan moggen. Nee, al vroor t ook n bakstain dik, t slachten gebeurde boeten. Gelukkig kregen ze op tied n klokje en doar huilen ze waarmte nog n beetje bie.
Zo reden ze ook ais mit heur baaiden op Aaideweg.
t Was winterdag en t vroor beheurlijk. “k Wol dat alle swienen één kop haren”, bromde Geert. “Mit zuk weer buten stoan, dat is ja geen wark”. Pa zee mor niks, want as e mond open dee kwam der n beste gulp kolle noar binnen.
Jopje Braauwer (loat ik heur zo mor nuimen) ston baaide slachters al op te wachten. Heur schoet was zo soeterg as n heerdvod en zulf was ze ook zeker in n dag of wat al nait wossen, want ze keek net zo graauw oet as törf. Mor doar haarn baaide manlu vot gain bosschop aan, want der mos waarkt worren.
Ze konnen nog n beetje in lijte van stookhut stoan, mor toch haren ze het nait meer van kolle. Ze wassen din ook bliede dou swien aan ledder hong. Geert Hubers muik t vet of en pa muik swien van binnen schoon. Op n bepoald moment mos pa n doukje bruken. “Hejje ook even n slachtdoukje veur mie, vrouw Braauwer? “Zeker wel Tunemoa.”
Der lag n schuddeldouk dij nait allain vreselk soeterg was, mor ook stief verroren. Gain nood. Vrouw Braauwer haar t water net aan kook en in dat woater muik ze schuddeldouk deu. Dat was nait zo aarg, mor even loater zag pa dat ze van datzulfde woater kovvie muik. Pa haar zain hóu voel dij schuddeldouk was en moag draaide hom in t lief om.
Dou alles aan zied was ruip vrouw Braauwer manlu te kovvie drinken. “Ik mor gain kovvie, vrouw Braauwer”, zee pa, “want ik heb wat last van moag”. “Man, doar wis k ja niks van!” zee Geert Hubers. “Hemmen ie ook laiver n borreltje, Tunemoa?” vruig vrouw Braauwer. “Dat kon wel ais goud wezen”, zee pa, want hai docht: draank is zuver, doar kin ja niks mit gebeuren. Geert Hubers kreeg drij koppen kovvie en pa twij klokjes.
Onderwegens noar hoes vruig pa: “Hou smuik dij kovvie, Geert?”. “Prima jong”, zee Geert Hubers. “Hou dat zo?” “Nou,” zee Pa ,”in dat kovviewoater het ze schuddeldouk óók deu moakt.” Wat Geert Hubers dóu zegd het, verzwieg ik mor, mor t was náit mooi meer!
Mit beertje en een auto
Dien noam stait op stain
Yorick Robert Immanuel.
Een zucht.
Mien jonkje, t is al weer even leden
Op Voaderdag 2003
Ain zucht en doe was t weg
Nou op een rustig stee in Oma’s haart
Mor soms bist doe der weer.
dat zere, dat daipe verdrait
dij wènst, dat in mien aarms willen hollen
dien lachje, dien oogjes en dien laif kopke.
Oma geleuft dast nou bie Jezus bist
En ainmoal zai ik die weer
Din bist ja weer goud op droad
En nou mor een zucht van mie vot.
Allinneg was veul beder west,
woar zat toch mien verstand?!
k Haar der nooit aan begunnen mouten,
nou bin k ien dizze crisis beland.
t Leek ja zo mooi,
vraauw aan mien zied…
Mor dit gaait nait waarken,
man, wat heb ik toch n spiet!
Niks duur k meer zeggen,
t komt toch nait goud…
Ze smiet mie wat om oren,
as k heur zeg dat ze beder noar mie luustern mout.
Vergrèld trek ik ales van toavel,
k heb n kop as n bol…
Woar binnen we toch aan begonnen,
dòchten wie echt dat t altmoal vanzulf goan zol?
Wie doun niks aans din roupen en reren,
heur ogen spijen inkeld vuur…
Verbiesterd is ze,
as k heur noar de Gamma veur n nij rol behang stuur!
Opoe denkt mit kloet veur haals: ‘Woarom?
Woarom oetgerekend mien leutje wicht?’
Ze was der ja zo groots op en nou…
Nou, kin t olmìns wel schraiwen van ellèn!
Gain mìns dij der wat van wis!
Gainain dij begreep dat ze dit in t geniep doun kon.
En mit waike ogen kikt ze Sarah aan en denkt:
‘Ik mainde mien klaindochter toch goud te kennen…’
Vol ongeloof kikt ze noar t wichtje heur blonde hoaren
dij eerder ien de sun nog leken op puur gold.
Waitende dat ze t òfschaaid apsepteren mout…
Dizze stap dij heur klaindochter stiltjes dee.
‘t kwoad is geschied,’ denkt ze en n troan zuikt zien weg deel
as t olmìns de blonde vlechten van heur Sarah streelt.
‘Niet huilen oma! van deze vlechten wordt een pruik gemaakt
en daar maak ik een heel erg verdrietig meisje erg blij mee!’
Ze keek oet t roam en zag auto noadern,
nou t zo wied was kreeg ze van zenen n knup ien moag.
Ze wis dat dizze dag kommen zol.
Wìnsteg ston ze op, dee heur zundoagsejas dicht.
Waitende dat t leste moal wezen zol,
keekt ze noar zien lege stee bie t roam.
Doar zat heur laiverd ale oavends,
mit zien klókje veur t sloapengoan ien t schemerlicht.
Mit kloet veur haals laip ze noar veurdeur,
hil daip oadem en stapte twievelachteg veurdeur oet.
Heur zeun ston liedzoam op heur te wachten
en zunder n woord laip ze noar auto mit oetgestreken gezicht.
Heur man haar op zien menaaier gedag zegd tegen elk dij hai geern lieden mog,
omreden dat e wis dat t òfschaaid aal dichterbie kwam.
Mor zai wol der nait aan,
zee tegen kiender; ‘Stop mie din mor ien t gesticht!’
Ainmoal ien auto heurde ze dat kerkklok begon te luden,
t was tied en mismoudeg knikte ze noar aal t volk wat versloagen toukeek.
t Nijs kwam veur elk ien stroat onverdachts,
heur buren wizzen ook nait hou of ze der mit aan mózzen noa dat bericht.
Dou auto aan t end van stroat bocht om ree, vroug heur zeun:
‘Gaait t n beetje, moe?’
En terwiel dat ze op achterbaank heur kirrel stief ien ogen aankeek, zee ze tegen heur zeun:
‘Wat n ellèn dat verhoezen!’ en zeun ree zien ollu noar heur nije stee mit zeezicht!
Stief tegen nkander,
vernemen ze voutstappen noadern.
Fluusternde stemmen worden heurt,
snokkend in swiegsoamhaid.
Klok dij gaalmt deur stroaten,
t gewicht van verdrait wat over heur gaait.
Menneg leed kriegen ze te verduren,
troanen dij valen,
zuiken heur pad van troost deel.
Stiltjes swiegende kinderkopkes,
liggen zied aan zied in t gereel.
Hai was van heur votdoadelk ondersteboven,
ze keek hom ien ogen mit n verlegen lach.
Hai zol veur heur de eerste wezen,
lait hom in heur leven op dij bewuste veujoarsdag.
Zien laifdevolle woorden deden heur verlangen,
nuigde hom, terwieldat hai n stee in t bos aanwees.
Hai haar plannen woarzai nog gain wait van haar,
heur vertraauwen gaf ze hom vergees.
Mit glìnne ogen keek hai noar zien prooi,
vuilde ze zien handen heur begereg strelen.
Hai kon hom nait langer meer bedappern,
deur zien aanroaken kon t heur niks meer schelen.
Aal wat hai wol was heur bezitten,
onwaitend het ze hom heur onschuld geven.
Dij bewuste veujoarsdag kreeg hai wat e wol,
tot op heden denkt elk: ‘Woar is Madelief toch bleven?’
Leutje vent …vergeet nooit heur ogen
hol ze levent in dien gedachten
en loat t verleden die nait gek moaken
Wees nait baang om te valen
verbaarg dien troanen nait veur die zulf
dien krachten zellen andern roaken
Heur laifde is ain mit die
zel die laaiden deur dien toukomst
ook astoe mit dien aigen gevuil nait kins akkedaaiern
t Leven is nait eerlek
mor wait …ze kikt aaltied tou
en enkeld van die wil das t blifs pebaaiern
Hai kikt hom stief ien ogen,
mor aal wat e zigt is n grote kwaalster.
Ain dij inkeld mor wil zain wat zien ogen zain willen,
mit bevroren emotie, stoens en naitveuldeegs.
Hai kikt noar zien grijns …
n Grijns vol minachten veur n aander en
even overweegt e hom n bats der veur te gevenen t aanzain te versplintern.
Mor hai kin zien woede inholden,
en vragt hom òf, woar of t mit hom misgoan is.
Wèl zol hom toch zo vernaggelt hemmen,
dat hom t recht geft n aander zo te kwetsen?
Hou kin t leven zo wezen as dat hai wil dat t wezen mout?
Òfstompt veur n aander, is zien wezen bevroren,
n weerdevol gevuil verpangeld aan n kille leegte.
t Aanzain kin gain snaren meer lieden en
hai slikt de pillen dij hai veur hom van dokter kreeg.
Hai kikt hom in spaigel aan en hoopt mor dat ze waarken.
Verscholen ien dien daipste gedachten,
zits toe te stoaren noar regen druppen dij deel valen laangs t vertaauwde roam.
Gain wait van de wereld doar boeten,
gain wait van de wiend, de waarmte en de kolle.
Op dien vertraauwde stee sliets de tied ien ainzoamhaid,
sloet gevuil van n aander die òf van ale vraihaid dijs toe nait ervoaren kins.
t Is nait dien keus,
doe hes hier nooit om vroagd.
Dij die laif hemmen kieken tou hou doe stil wors
en inkeld vol verdrait en verlangen deur t roam kieks,
waitende dat te loat veur die is.
As aanderdoags regendruppen op t roam dreugd binnen
en zun zien waarmte richt op dien vertraauwde stee,
is aal wat rest dien lege kooi.
In t swiegen van gedachten,
rust de woarhaid dij nait zegt wordt.
Verboden woorden binnen zonken noar n daip stee,
vaaileg kneveld veur n aander zien vrijhaaid.
Mor gehaimen kinnen nait duren,
borreln deurntied vanzulf noar boven.
As verboden woorden din t daglicht zain,
zel de woarhaid nait laanger rusten.
t Ol mìns zegt proekkeg tegen heur kerel:
‘Hai, hai… Wat is t ja aldernoaste benaauwd,’
Kikt hom verboasd mit schuun oog aan,
terwiel hai stilzwiegend op zien proemke wieder kaauwd.
Vergéld sneert zai tegen hom:
‘Hes wel deur dat k tegen die proat?’
Mor aal doar ol boas hom dròk om moakt,
is woar hai nou zien ol proemke wel nait loat.
‘Doe wais wat k die zegd heb, hè?
Gain gespottjer hier veur t hoes,
Hai denkt foeks: Ach, doe ol proelsnoet…
Hol toch op mit dien aiweg gezoes.
Zai langt hom vranterig n leutje emmertje aan,
zegt stoens: ‘Kiek swienhond… hier kins dien proemke mor ien kwiet.
Mit n fiemelachtege blik dut e mor wat zai van hom wil,
en mismoudeg denkt e: Woarom mos zai vrouger ook zo neudeg aan zied.
n Week loater zit ol boas weer veur t hoes op zien proemke te kaauwen,
spottjert gloepstreeks nait ien emmertje, mor ien taxusheeg.
Kikt din beraauwd noar t ol mìns heur stee,
mor dij blift net as emmertje van nou òf aan volkommen leeg!
“En… Wat zegs der van?”, vroagt Jannoa as ze ien koamer komt en ze draait even n rondje veur Wubbe dij heur verboasd aankiekt en zegt…
“Da’s toch t zulfde klaidje as verleden keer?”
“Dat hes goud zain, mor zigs niks aans aan mie?”
Wubbe mout even stief noadenken en wait ienainen wat of t is. “Doe bis òfvalen!”
“Kins t zain?”, en ze moakt van wiezeghaid nog even n rondje veur Wubbe.
“Joa laiverd… t Klaidje zit die nou zo schier om t gat. n Stuk beder din veurege keer”, zegt e gekscheerend. “Houveul bis kwiet?”
“Hoast n kilo! Nait maal, hè?! En dat ien n week tied.” Jannoa trekt heur jas aan en roupt tou gaang oet, “Bistoe ook zo wied?”
“Joa… k Wil nog wel even noar t leutje hoeske tou en din kinnen we vot. k Heb der zo’n zin ien, Jannoa!”
“Aans ik wel… t Het ook veuls te laank leden dat wie mit kiender votwèst binnen. Bert zee, dat t n hail schier restaurant is. Dut mie nij wat veur eterij der altmoalwezen zel.”
n Dik uur loater lopen ze mit heur kiender t wereldrestaurant ien. t Is der smoordrök, mor n vrundelke vraauw, woarvan Wubbe aanneemt dat ze oet China komt, staait heur te woord. Bert haar n toavel reserveerd, mor Wubbe haar al zegd dat reken op zien noam mog.
“Goellemillaag!”, zegt dij vraauw mit n glimlach. “U wilt tewee uul of tewee en half uul?”
Op t moment dat dij vraauw t vroagt, waiten Jannoa en kiender al dat der wat gebeuren gaait…
“Wat zeggen ie?”, zegt Wubbe en veur hai der aarg ien het neemt Bert t gesprek al over. Bert kent zien pa al langer as vandoag en het gain verlet om toustanden, zeker nait mit dizze drökte.
“Ze bedoult houlaank of joe eten willen, pa!”
Wubbe kiekt hom verboasd aan, “Wat is dat nou veur n vrumde vroag?” en kiekt din dij Chinese vraauw aan, “Wij willen gewoon eten tot wij zat zijn!”
Jannoa draait van schoamte heur om en dut net of ze der nait bie heurt.
“Zel ik t mor regeln, pa… Liekt mie wel zo goudtou!” en de rest lòpt alvast mit ober mit noar n toaveltje. Schoondochter legt Wubbe en Jannoa oet hou of t altmoal waarkt ien n wereldrestaurant en n zetje loater komt Wubbe mit zien eerste bordje aan toavel.
“Wat hes altmoal veur lekkers?”, vroagtJannoa.
“t Duurste vanzulf! Runderhoas, peultjes en zukswat meer. Ze hemmen hier van ales, wat wie thoes nooit kriegen en dat bami en nasi goud, kin ik bie ons Chinees ien dörp wel kriegen!”
Klainzeun Bickel het n bord petat mit n frikandel en kaauwd mit baaide houken van mond touglieks en as t jong aan Jannoa vroagt woarom zien oma aan dij Chinees vroug of e ook n witte liest veur heur haar, is Wubbe slap van t laggen en versloekt hom hoastien zien eten.
“Oma het thoes ja allinneg mor van dij broene fotoliesten en ik vien t ook mor stom om ien n restaurant fotoliesten te verkopen, of nait opa?”
“Doe hes geliek, Bickel!” en Wubbe kiekt noar t jong dij van stoul springt en op zuik gaait noar n stuk pizza.
“Ik vien t hier meroakel, Jannoa. Der is veur èlk wat wils en t smoakt mie goud! Volgens mie is dat wokken zo maal nog nait… Wie hemmen thoes toch ook zo’n paan onder ien kaast stoan?”
Jannoawait mor aal te goud woar of dit op oetdraaien zel en begunt mor gaauw over aans wat te proaten…
Aanderdoags is Jannoa nait aal te lekker. Ze is slim muid en het kopzeerde en zegt tegen Wubbe dat ze nog even n zetje op bèr gaait. “Roups mie tegen vief uur?”
Verboasd kiekt Wubbe heur aan. “En t eten din?”
“Moak die doar mor nait drök om! k Heb eerabbels al schilt, gruinte is sneden en t vlees is mor even om en om.”
Jannoa neemt nog n paracetamol en gaait noar boven tou.
t Begroot Wubbe dat Jannoa heur zo min vuilt en bedenkt hom ienainen wat… Hai zel heur es even verrazzen! Hai zel vandoag veur t eten zörgen… ‘Hou moeilek kin t wezen?!’ en doekt onder ien keukenkaast en pakt Jannoa heur wokpaan en zet dizze op kookploat. Jannoa haar praai al sneden en ien koelkaast vient e nog n paprika, knoflook en n stuk of wat siepels.
‘Even denken, hur… Wat haren ze doar nog meer bie?! Oh joa… Witte riest!’ en wubbe mout weer laggen as e noar foto van Bickel kiekt dij op bozzem staait ien n donker aikenlieske.
‘Verhip… Eulie! Dat bruken ze doar ook…’ en hai zuikt ien ale kasten, mor gain eulie te vienden. ‘Da’s ja weer roar…’, mompelt e ien hom zulf. As e t deuske mit paracetamol dij Jannoa bruukt het, weer ien t medesienkaastje leggen wil, zigt e ienainen de euliestoan.
‘Wat ja n vrumd stee om eulie hén te zetten! t Benul wordt Jannoa oarreg minder volgens mie’, zegt e al laggend. Wubbe dut eulie ien paan en smakt ale gruinten der tougelieks ien en dut riest ien kòllewotter en wacht tot de bröd begunt te koken. Der komt n vrumde geur oet wokpaan en binnen n mum van tied hangt der n grieze waalm ien keuken tegen t plefon. Wubbe zet woasemkap gaauw op hoogste stand en gooit roamen en deur noar boeten tou open…
“Mien laivetiedpot, wat is der hier wel nait loos”, roupt Jannoa as ze ien keuken komt. “Wat hes ommaans?”, en ze stikt hoast van benaauwde lucht.
Wubbe het swait dik veur kop stoan en zegt, “Ik wol die verrazzen, laiverd. Ik dòcht, dat wokken is ja mor even biegoan, mor t is nait veul soeps worden…”
“Wat hes der din iendoan?” en mits zigt ze t fleske mit eulie op t aanrecht stoan… “Doe domme boekou! Doe hes mien Arganeulie bruukt!”
Wubbe kiekt heur onneuzel aan. “Dat is veur mien hoar!”
“En doe zees lèstdoags nog dat je dat goudje overaal veur bruken kinnen!”
Jannoa begunt te laggen en verteld Wubbe dat t n cosmetische eulie is en je t ook op joen vel smeren kinnen en zukswat meer. “Wat bis ook n gozzel bie tieden! Dij staait nait veur niks ien dij kaast… Je kinnen doar toch ook nait mit wokken?!” en ze blieft mor laggen.
“Joa laag mor… Dat wis ik ja nait! k Haar t aans wel goud bedould, hur”, zegt Wubbe sneu. “Hou is t aiglieks mit dien kopzeerde?”
“Dij is over, hou dat zo?”
“Nou, wie zellen toch wat eten mouten en dizze rommelpot kin mit paan en al wel ien container!”
“Zellen we weer noar t wereldrestaurant goan?”
“Bis gek worden?! Doar heb k niks gain verlet om… k Heb mien buuk eerst wel vol van dij koeskasboudel…” En hai kiekt noar t fotolieske op bozzem en zegt, “Ik goa wel even noar ome Joop op houk… Ik heb net as ons Bickel wel zin ien n bord petat mit n frikandel en n klodder mayonaise der op!”
Wubbe loopt mit hond van kiender deur t Wijsterbos en vuilt hom laank nait op zien gemak. Ien gain velden of wegen is n mìns te bekennen en toch het e t gevuil dat ain hom achternoa komt.
Hond het der gain last van en loopt aalgedureg mit snoet laangs grond te snuvveln en elke boom dij e tegenkomt mout poot even omhoog.
Wubbe heurt wat en as e omkiekt zigte t pad achter hom verdwienen ien n leegte, ain groot duuster gat, woar t daglicht verbannen is deur de bomen.
Bloadern valen noar beneden as n wiendvloag zien vel dut huvern. ‘Kom Dribbel wie mouten wieder.’
n Tak kroakt. Hai kiekt opzied en zigt n schim… Hai blieft stoan en Dribbel begunt te grommen en loat zien tanden votdoadelk zain.
Wubbe zien haart gaait tekeer en even wait hai hom gain road. Din komt zun achter wolken vandoan en bliekt dat baang te wezen veur n boom dij veur n koal stee ien t bos staait.
t Zwait staait Wubbe dik veur kop en hai zucht even daip. Inwendeg mout e laggen om zien aigen woanideeën.
Dribbel begunt aan lien te trekken en Wubbe loat hom mor lös. Soamen goan ze daiper t bos ien.
Dribbel gaait veuroet en Wubbe roupt hom trug, mor hai is der al vandeur en even is t stil om hom tou.
Hai roupt Dribbel, mor heurt niks. Achter Wubbe vlaigt wat vot en kriegt e hoast n haartverzakken.
Hai zet t op n lopen en blieft Dribbel mor roupen. Hai heurt hom ienainen grommen en runt op t geluud òf, aals mor daiper t bos ien.
t Wordt al loat ien de mirreg en Wubbe wil zeker veur duustern thoes wezen, mor zunder hond gaait e nait weerom. Hai roupt en roupt tot e der hees van is en din zigt Wubbe hom…
Dribbel staait mit steert omhoog en snoet noar wat stroekerij te grommen en hail even liekt t of der wat achter zit.
Hai loopt op hom òf en dut hom aan lien. Dribbel begunt te janken en Wubbe vroagt hom wat of der loos is en hai kiekt Wubbe aan en begunt te blavven.
Wubbe snapt ter niks van en draaid hom om en din… Din waite wat of ze heurt hemmen.
Zo mor ienainen waren ze doar. Zwaarte koppen, zo duuster, zo leeg…
Ogen overaal, kieken heur aan en de rillens vlaigen Wubbe over zien haile lief.
‘Runnen Dribbel, runnen…’ en ze goan aals mor daiper t duuster bos ien. Ze kommen achter heur aan en Wubbe krigt hoast gain oadem meer.
De lucht wordt aals mor ieler en op n gegeven moment strukelt hai en smakt mit kop tegen n boomstam dij over t pad ligt.
As Wubbe in t ende kommen wil binnen ze overaal… Zwaarte ogen kieken hom aan, zo zwaart en duuster als de dood zulf.
Hond staait veur hom, woakt over zien boas dij ien nood is. Wubbe roupt hom en Dribbel kiekt mie aan, mit n blik van ‘t Is zo goud’ en ze nemen hom te groazen, overaal kommen ze vandoan…
Honderden roaven tougelieks störten heur op kameroad van zien klainzeun Bickel. Hai heurt hom vechten veur zien leven, gejammer van n wezen ien nood.
Dribbel dij hom beschaarmen wol, offert hom zulf op. Wubbe staait op en trapt as n wilde ien t rond.
Roaven vlaigen overaal ien t rond en Dribbel giert t oet. Wubbe doekt op grond, ien de hoop zien laiverd te kinnen redden, mor din is t stil… Doodstil…
Ale roaven binnen ienainen verdwenen en Wubbe zigt Dribbel veur hom liggen. Zien mooie blonde vacht is deurwaikt van t bloud en zien kop haalf aanvreten deur de dood.
Zien ogen lieken wel zwaart, mor as Wubbebe der ien kiekt verneemt e dat dij vot binnen…
Hai smeekt om hulp, waitende dat t te loat is.
n Roaf zit vlak bie hom op n boomstam en kiekt hom aan. Hai het blonde hoaren tussen zien poten zitten en as Wubbe knippert mit ogen is e vot.
Hai is allineg mit Dribbel, allineg ien n duuster bos en begunt van ellèn haart te brollen en pakt Dribbel zien kop ien zien handen.
Dribbel bloast zien leste oadem oet en Wubbe denkt aan zien klainzeun Bickel… Hou mout e leutje vent dit vertellen?! t Jong zel der kepot van wezen… Hai geeft Dribbel n smok en ienainen gromt e en griept Wubbe bie haals, zien tanden deurboren zien vel en ik…
‘Neeeeeee Dribbel!’, roupt Wubbe keihaard en schait ien t inde.
‘Mien laive tiedpot, wat mekaaiert die wel nait? Hai… t Haart zit mie boven ien keel!’
Wubbe kiekt opzied en Dribbel staait te kwispeln noast heur bèr.
‘k Haar n nachtmerrie, Jannoa!’
‘Aigen schuld! k Haar die woarschaauwd, mor doe wols mit aal geweld dij film zain… Dat krieg je as je n bred veur de kop hemmen en nait luustern noar moeder de vraauw!’
Jannoa nuzzeld heur nog even lekker tussen dekens en is ien n mum van tied vertrokken.
En Wubbe? Dij het gain oog meer dicht doan!
Panfluitmuziek gaalmt deur zoal en mien gedachten goan twij week trug in tied.
Ik hol heur haand vast en ze kiekt mie verboasd aan.
“Wel binnen joe?,” vroagt ze en trekt heur haand trug. Mit pien in t haart zeg k heur wel of ik bin, mor ze vertrekt gain spier en ze kiekt weer tou roam oet noar parkeerploats, om te zain of der nog bekenden aankommen.
Ik zit noast heur en net as aaltied proat ik aan stuk deur over van ales en nog wat, ien de hoop dat ze heur wat herrinneren zel.
“As kovvie hemmen wils, din mos op knop drukken,” zegt ze en k heb even t gevuil dat ze wait dat ik ter bin. Ze kiekt mie aan mit n vertraauwde blik ien heur ogen en zegt mie dat ze ook wel n kopke lust en hail even is t als van olds.
“Blieven joe hier laank?,” vroagt ze en ik vertel heur dat we noa t kovvie drinken wel even n endje rieden kinnen goan.
“Woarhìn?,” vroagt ze en ik lang heur wat ideeën aan.
“Oterdummerpier? Wat heb k doar te zuiken? Doar is ja niks!”
“Vrouger mog joe doar ja zo geern hèn goan. Voak op zundagmirreg, even n kroketje hoalen bie Piet Koster en pa n zolleern van Landman oet Termunten. Waiten joe dat nait meer?”
“Kerel, hemmen joe ze wel altmoal op n riegje?,” zegt ze ainegzins wat verbolderd en k wait dat t waineg zin het.
n Dik uur loater zitten wie bie t Schildmeer mit n dikke ijsco ien haand en kiek ik mit n glimlach noar heur hou ze der van geniet.
Ik denk trug aan dij mooie momenten dat k hier mit mien ollu op camping ston, dou pa nog leefde en moe heur benul nog ien t heden was.
Ik pak heur haand vast en ze kiekt mie mit n glimlach aan en zegt: “Wat is t hier toch schier, Peter.” En heur blik gaait weer over t vreedzoam kabbelnt wotter van t Schildmeer. Ainzoam, trugkeerd ien n wereld woar t verleden is verdwenen en wat nog komt, al wèst het.
Verboasd kiek ik heur aan, n troan van geluk rolt over mien waang en even wordt t mie te veul. Aal dij joaren was ze vot en nou was k hail even weer heur zeun. Ik streel heur haand en dis keer loat ze t tou.
“Wel het joe zo”n verdrait doan meneer, dat joe zo schraiwen mouten?,” vroagt ze mie mit n laifdevolle blik en ik kiek heur aan en zeg heur dat t de kòlle wiend is.
Ik heur de leste tonen van the Lonely Shepherd ien zoal vot ebben en mit troanen ien ogen bin k trug ien t heden. Mien klainzeun van vief joar vroagt mie: “Waarom moet opa huilen, heeft iemand je pijn gedaan?”
“Genain laiverd, haildaal genain!,” zeg k hom en mit n gevuil van dankboarhaaid, pak ik leutje vent op, kiek nog ain moal om noar t verleden en loop zoal oet!
Dat wie as kwoajongen wodderrötten waren, was bie ons ien dörp aalgemain bekend. Mainste oaventuur was nou ainmoal bie, ien of op t wodder. Voak bie Wijsterdaip, mor dit oaventuurisbie n braide sloot beleefd.
Tegenover t hoes van mien olle schoulkameroad, lag n stuk laand woar zien oom n stuk of wat koien lopen haar en noast dat stuk laand lag haalf verscholen tussen de stroekerij n braide sloot woar wie n vlöt liggen haren.
n Vlöt dij wie moakt haren van wat olle plaanken en wat lege eulievoaten. t Was nog n hail kerwaai om dat gevoarte ien n kander te kriegen, mor mit wat lozeghaid en n hail wat endjes pakjetaauw, waren wie mor wat wies mit ons kunstwaark.
Dou wie hom ien t wodder deden, bleef e hail schier drieven en kon der ain van ons touglieks op, zunder dat e votdoadelk as de Titanic ien twijen brak en noar de bodem van dij ol sloot zinken zol.
Wie haren bie mien kameroad ien schuur n olle vlaggestok vonden, om net as ien Venetië as n gondelvoarder ons vlöt veuroet te drukken.
Dij ol sloot was hail daip en meters braid, ik leuf wel dik drij meter!
Op n zekere dag waren wie mit kander mit vlöt bezeg dou mien neef Paiter der aan lopen kwam. Hai was n joar of wat older din mie en k haar aiglieks mor waaineg verslag mit hom.
Wie nuimden hom aaltied “Hillie”. Vroag mie nait woarom, mor messchain was t om dat e der oet zag as n nerd. Zien hoar wer keureg ien n schaaiden kamt en hai haar ook zo’n dikke zwaarte fok op neus.
Hai vroug ons of hai mit doun mog, mor doar haren wie niks gain belang bie. Tegenswoordeg denk k wel es: ‘Wat waren toch n stel misbaksels bie nkander!’ mor goud dat was dou nou ainmoal zo. Achteròf wait elk mìns wel wat te verzinnen wat aans haar wezen mouten, of naitdin!
Zo as k eerder al zee, haren wie der gain verlet om hom bie ons groepke te loaten en hemmen wie nog pebaaiert hom òf te zoltjen, mor dat laip even wat aans din wie dòcht haren.
Neef Paiter wer haildaal glìn ien hakken en veur wie der aarg ien haren ston e midden ien sloot op ons vlöt as n piroat dij zien schatkist beschaarmen dee.
Wie werden op ons beurt ook helleg ien kop, mor wat wie ook tegen hom zeden, hai wol ons vlöt nait weerom geven. Paiter hiel hom vaast aan n dikke tak van n boom dij over sloot hing. k Zai hom doar nog stoan ien zien schiere goud. Mit witte zokken ien zien sandalen, körte boksem en n spencer mit n bloeske der onder, ston e doar as n acroboat oet t circus te balanceren op ons gekoapte vlöt.
“Nanananana… Joe kriegen hom nait weer trug!”
“Dat zellen we nog wel es even zain,” zee ain van ons en mit vlaggestok wer vlöt onder zien vouten vot drukt.
Doar hing mien neef Paiter aan dij dikke tak boven t wodder te jammern en te slingern as Tarzan ien de Jungle. Hai gierde t oet en woorden dij e zee, duur k hier nait te schrieven, mor k wait wel zeker dat joe doarzulf wat van moaken kinnen.
Laank kon e t nait volhollen en noa n zetje haar e gain keus en liet e mor lös!
Doar ging emit zien schiere goud…
Paiter smakte ien sloot, middenmaank t kroos. Helleg was e en wie? Wie konden van t laggen mor zuneg dreug hollen!
Volkommen glìn in hakken stoof Paiter wal op. Aal roupent en rerent kwam e achter ons aan en zol ons wel even te groazen nemen, mor wie waren der ientied al tussen oetnaaid!
Moeke Dam zat bie keukentoavel dou deurbèl ging. “Vast ain dij verlet om centen het!” dòcht ze woarschienlek, want elk dij doar over vlouer komt, wait dat e achterom mout.
Ze laip noar veurdeur en dòcht bie heurzulf dat t ook nog wel es Jehova’s wezen konden.
Dou ze deur open dee en zag wel of doar ston, haar ze denk ik hoast nog laiver had dat t n collecte of Jehovagetugen west haren…
Doar ston e… Paiter Torrengoa. Kletsnat as n verzopen kat, op t stoepke veur deur.
Mitzien schiere goud zwaart van t slik, sneerde Paiter al brollend van ellèn: “Mouten joe es even zain wat joen zeun ommaans had het!”
Bie t aanzain van Paiter mit kroos achter brillegloazen, kon moeke Dam mor ain ding doun en dat was laggen.
Rainder wer haildaal gek ien kop en begon tegen heur te roupen en reren: “Ik hoal mien pa der bie! Dij zel dij zeun van joe wel es even goud omzeumen!”
Moeke Dam mos aals mor haarder laggen en mit vergrèlde kop sprong Paiter op zien fietske en bèlkte nog, “Dit is mien zundoags goud, hur!”
Moeke Dam zee nog tegen hom dat zien moe wel n wasmessien haar en dat e hom mor nait zo drök moaken mos, mor Paiter was der al vandeur.
Hou of t bie mien neef thoes òfloapen is, wait ik nait. Ik denk dat mien tan Aanke zien goud wóssen het en hom zegd het dat e mor wat meer van hom òfbieten mos…
Tegenswoordeg, noa aal dij joaren hemmen moeke Dam en ik t der nog wel es over en net as doudestieds biggeln ons de troanen van t laggen over ons wangen… Dij aarme neef van mie!
Ale joaren organiseert dörpsverainen n fietsspeurtocht bie de Tillemoa’s in dörp, zo ook dit joar. Wubbe en Jannoa maggen hail geern fietsen en doun net as veurgoande joaren weer mit. Der is allinneg ain probleem … Jannoa heur fiets is vot!
“Hou kin dat nou?”, ropt Wubbe verboasd “Hai stón toch wel op slöt?”
Jannoa kikt hom wat schoamachteg aan en duurt mor zuneg zeggen dat ze t nait zeker wait of ze heur fiets wel of nait op slöt doan haar. Ze kinnen wel brollen van ellén en as t grote woord der oet is, binnen de roapen goar.
“Doe boekou! Hou kons nou zo onneuzel wezen? Hou voak heb ik die al nait woarschaauwd … Jannoa denk ter om das dien fiets op slöt zets! Mor nee … mevraauw is nait zo loos! Mevraauw zet heur fiets zo veur t griepen in t rek veur dörpshoes. Ze hangt der nog net gain bordje aan van ‘dizze fiets is vergees! Neem mor mit! Tou mor!’
“Joa, nou wait ik t wel, hur! gelukkeg bistoe perfect, Wubbe Tillemoa,’ sneert Jannoa weerom.
“Ik bin blied dastoe dat wel deur hes!”
“Och joa … goa ook nog n beetje veur wiesneus speulen. Ik vuil mie al schuldeg genog en ik haar mie zo op dizze dag verheugd!” Jannoa snokt der over, wat Wubbe ook wel weer begroot en het deur dat ze t nait mit opzet doan haar.
“Nou, kaalm mor … t is ook ja nait aans. Ik zel wel even noar ons buurman goan en vroag hom wel even of ik zien fietske lainen kin.
“Dat liekt mie stug. Hai dut zulf ja mit!”
“Wèl? De Vries? Nee … da’s niks meer weerd. Hai kin t bie tieden mor zuneg op de bainen holden, wat ik die zeg. Ik zaag hom eergustern nog achter zien struunkoar bie ons deur stroat kuiern … nou da’s mor zuneg vertraauwd, loat stoan dat e nog op zien ol fietske stapt. Doar kommen allinneg mor ongelukken van.
As Wubbe n zetje loater mit de Vries zien ol fietske weerom is, kommen de gezusters Proem der ook net aan. Jannoa verteld aan baaide vraauwlu wat of heur overkommen is en as Tjaakje Proem heur zegt dat eerder dij week t Gelske Boonstroa ook overkommen was, is Jannoa volkommen verbiesterd. Ze vertellen Jannoa dat Gelske even vlug in winkel goan was veur n luddek bosschopke, zunder fiets op slöt te zetten en dou ze weer boeten kwam, heur fiets al vot was.
“Dat was ook nait zo’n loze zet van heur, Tjaakje he?”, zegt Janske Proem al laggend, “Heur fiets stón zo veur t griepen!”
“Doar hebben der meer last van!”, zegt Wubbe en Jannoa kikt hom mit n schuun oog aan en Wubbe zegt mor niks meer, omreden dat e aans gain vree mit Jannoa het.
Tjaakje zegt: “Aanderdoags zol ze mit bus noar Stad tou en zaag ze heur fiets bie bushalte stoan … en nou stón dij vanzulf wel op slöt! Gelske het de haile mirreg in de stroeken op loer legen om der achter te kommen wèl of heur fiets wel nait stolen haar.”
“Messchain mouten wie ook even deur dörp fietsen, Wubbe. Wèl wait vienden wie mien fiets ook wel!”
En zo zel t wezen. Wubbe springt op de Vries zien ol fietske en gaait der op oet. Jannoa stoeft op Wubbe zien fiets der achteraan en as wielrenners van de Tour de France, trappen ze as n stel haalfmalen deur t dörp, mor heur inspannens blieven vergees. Volkommen achter de poest kommen ze weer om bie t dörpshoes en gaait Wubbe even op stoep zitten om op oadem te kommen. In ainen ropt Jannoa: “Mien fiets … doar gaait mien fiets! Wubbe, wie mouten der votdoadelk achterheer!”
Mit dempege stem zegt Wubbe: “Mìns, wat hes nou weer? Ik bin volkommen achter de poest … ik lig hier zowat mit tonen omhoog! Ik mout eerst even oetpoesten, hur.”
Tegen tied dat Wubbe weer op oadem is en Jannoa hom verteld het wat of ze zain haar, binnen dij man en vraauw mit Jannoa heur fiets allaank oetzicht.
“Zeg dat din votdoadelk, doe klonterd,” sneert Wubbe, springt op t ol fietske van de Vries en stoeft vot.
Jannoa pakt heur mobiel en belt plietsie Wildeman en verteld hom dat der n fietsendaif bie heur in dörp actief is en dat Wubbe der nou op zien fietske der achterheer zit.
Plietsie Wildeman woont drij stroaten wieder en komt n minuut loater mit auto houk omvlogen. Hij stopt mit gierende remmen bie Jannoa, dij bie hom in auto doekt en mit n bloudgang vlaigen ze achter Wubbe aan. Wubbe het in tied dij man en vraauw al in t vizier en dut niks aans din roupen en reren dat e heur wel te pakken krigt.
Dij aarme mìnsen hebben echter gain wait van wat of der loos is en as ze din ook nog plietsie auto aankommen zain mit zwaailichten aan, denken ze dat dij achter Wubbe aanzit. Dij man springt van zien fiets òf en gaait mit gebalde voesten midden op t pad stoan en ropt tegen Wubbe: “Kom mor op jong … ik lus die raauw!”
Zien vraauw giert t oet en doekt mit fiets en al achter de stroeken.
Wubbe is haildaal kloar veur t gevecht, mor as plietsie auto noast hom rieden komt, Jannoa haalf tou roam oet hangt en keihaard bèlkt: “Pak hom, Wubbe! Ram hom inkander!” schrikt Wubbe zich wezenloos en zigt nait dat der n koel in weg zit. Hai verlust macht over t stuur en schait de bocht oet. Hai banjerd op t ol fietske van de Vries zo t laand in en smakt middenmaank de boeskolen over de kop.
n Zetje loater as ze altmoal wat bedoard binnen, krigt plietsie Wildeman n bericht op zien portofoon. “Eh … vraauw Tillemoa? k heb goud nijs veur joe. Joen fiets is terecht!”
Stomverboasd kieken ze Wildeman aan en Wubbe zegt verbiesterd: “Mor dat vraauwmìns het Jannoa heur fiets stolen! Ze het t zulf ja zain dou wie …”
“Woar haren joe joen fiets hénzet, vraauwTillemoa? Veur t dörpshoes of opzied?”vragt Wildeman.
“Och, mien gomkes doagen … da’s woar ook.”
“Doe grote stoethaspel! Dien fiets is dus haildaal nait stolen? Wat mouten dij man en vraauw nou wel nait van ons denken?” sneert Wubbe mit n vergrèlde kop en Jannoa doekt mit n schoamachterg gezicht in Wildeman zien auto.
As Jannoa even loater bie dörpshoes komt, stoan de gezusters Proem heur al op te wachten.
“Nou Jannoa … huifs gain nije fiets kopen wicht! Wat n mazzel nait?” lagt Tjaakje heur tou.
Jannoa lagt as n boer mit koeskillen en zegt mor nait dat Wubbe mit vergrèlde kop noar fietsemoaker is om t fietske van de Vries moaken te loaten.
“Woar is Wubbe aiglieks bleven?” vragt Janske Proem.
“Wubbe? Och, dij mos nog even wat regeln,” Jannoa moakt baaide doames mor nait wiezer … ales te waiten moakt nait gelukkeg!
“Kom der ien …din kinnen joe der oetkieken,” zegt ol boas en gaait in zien stoul bie t roam zitten. “Wat brengt joe hier?”
Dokter kikt hom aan en kin ol boas mor zuneg verstoan, omreden dat hai gain Grunneger is. Hai verteld ol boas dat ain van zien kiender hom beld het, omreden dat t nait goud mit heur voader gaait en dat ze heur zörgen om hom moaken.
“Joe binnen gainent van hier, dokter. Waar kommen joe vot?”
“Ik kom oorspronkelijk uit Utrecht, maar mijn grootmoeder is een geboren Groninger.”
Ol boas schudt wat mit kop en legt hom der mor bie deel dat kiender dokter beld hebben. Hai haar heur nog zo zegd dat e dat nait lieden wol, omreden dat e wel wis dat t gain nut meer het. Hai vuilde al n zetje hou of e der veurston en dat e zien dikste tied had het. “Goa mor even zitten, dokter … t Is hier geen staande receptie, hoor!
Dokter heurt al wel dat ol boas zien longen vol zitten en vragt hom zien boesroen lös te moaken. “U rookt?,” vragt dokter, terwiel dat e noar ol boas zien longen luusterd. “U weet dat dit niet verstandig is?”
Ol boas kikt dokter mit schuun oog aan en zegt hom dat zien segoar hom nog best smoakt en dat e dij ook nait geern missen wil. “Ach, dokter … ik rook ale dagen n segaar en ale dagen neem ik twij heldertjes veur t slapen gaan. Weten joe wat of t is … mien vraauw is vier jaar leden uit tijd komen en sunt die dag is dikste glans der dik af, dokter. Samen dronken wij ieder avond n klokje en hadden wij t der over wat die dag altmaal beurd was. En we konden der ja ook goed op slapen, dokter.” zegt ol boas mit waike ogen. Mor tegenswoordeg wordt t slapen aal minder, dokter. Ik denk steeds aan haar en moet as ik kop op kuzzen leg zo aldernaaste veel hoesten…
Dokter begript dat ol boas vrezelk wìnst noar zien vraauw het en luusterd aandachteg noar de verhoalen dij ol boas over heur, zien kiender en klainkiender verteld. Hai begript dat hai gain verlet meer het aan gedou aan zien lief en dat e hom der bie deel legd dat t eerdoags doan is mit hom.
Ol boas verteld hom dat e groots op zien kiender is, dat ze heur zoakjes goud veurnkander hebben en heur goud verzörgd achterlet. Hai wait dat as hai oet tied komt, ze hom missen zellen, mor dat ze nkander hebben en zellen apseptaaiern dat e bie heur moe wezen wol.
Ale oavends, noa zien segoar en zien klokje, gaait e mit n gerust haart op bèr, in de hoop dat e aanderdoags nait wakker worden zel. Mor ons laive Heer het aans wat veur hom bedòcht, verteld e aan dokter dij meeliedeg en begripvol noar ol boas luusterd.
Dokter denkt aan zien aigen grootvoader dij tot op t leste zo aldernoaste veul pien haar en omreden dat e niks op papier regeld haar, mog, kon en wol t verplegend personeel van t vrome tehoes niks doun. Negen doagen haar hai mit zien femilie, mitnkander aan zien bèr zeten. Negen doagen kreeg zien grootvoader gain eten, gain wodder… enkeld meer pienstillers woar hai van in n daipe sloap vil. Negen doagen hillen ze zien haand vaast, prouten ze tegen hom, zeden ze ales wat ze eerder nait zegd haren… negen laange doagen, terwiel dat hai al ver vot was.
Zuster zee, dat ze t zo schier von dat ze altmoal dag en naacht bie hom waren. Mor zien moe haar heur zegd dat ze t veuls te laang duren von en of ze nait wat meer veur heur voader doun kon, din hom zo respectloos te loaten lieden. Zuster haar mit wieze snoet zegd dat heur voader gain pien meer haar, mor wat zuster nait wis, was dat zai mitnkander aldernoaste veul pien haren tiedens t woaken bie heur olle zaike voader…
Dokter kikt noar n foto dij ol boas hom zain let. n Foto woar hai soamen mit zien vraauw in t midden van zien kiender en klaainkiender zit. Twij mìnsen dij groots op heur gezin binnen, nait waitende dat n joar loater dij aine stoul n leeg stee wezen zol.
n Week loater zit dokter weer bie ol boas en verteld hom t verhoal over zien grootvoader. Dat dij op t leste zoveul pien haar en dat e nait geern wol dat ol boas zuks op zien ol dag ook nog beleven mos.
Hai legt n deuske mit sloappillen op toavel en zegt tegen ol boas dat t hom beder touliekt dat wanneer hai n goie naachtrust hebben wil, hai veur t sloapen mor n sloappil nemen mout.
Ol boas kikt hom verboasd aan en zegt hom dat e dat beslist nait wil, omreden dat e wel wait dat zien longen stikvol dij male zaikte zitten. Boetendes wil e zien klokje veur t sloapen goan, nait omruilen wil veur n sloappil.
Dokter kikt ol boas stief in ogen en zegt: ‘Ten eerste heb ik u niet gezegd dat u voor het slapen gaan geen borreltje meer mag,” dokter gaait ondertied stoan “en ten tweede… wie heeft het over èèn slaappil? Begrijpen wij elkaar?’
Ol boas kikt hom dankboar aan as dokter hom n haand geft en knipoogt nog n moal noar ol boas veur e deur achter hom tou dut, waitende dat e dij naacht endelk zien rust viendt.
(n Fictiefverhoal mit n troan, mor wel ain dij veur mie dails woarhaid is. Mien grootmoe haar niks op papier regeld en wie konden niks aans as din apseptaaiern woar zai veur kozen haar. Noa aacht laange doagen von ze endelk heur rust.)
Ze kin der nait tou kommen om te roemen wat heur moe dierboar was en kikt enkeld wat in t rond noar n verloaten stee dij vult is mit herrinnerns dij heur leven taikent hebben.
Ze denkt trug aan aal dij roezies mit heur moe, t onbegrip veur heur puberoale dwaarshaaid en t gebrek aan laifde binnen dizze koale muren.
Ze het gain waarme herrinnerns aan n moe dij heur, zo as n moe betoamt, in heur aarms nam as ze t stoer haar en ale boze gaisten in heur kop votjoagen zol.
Nee … heur moe dòcht allinneg mor aan heurzulf, keek noar heur nait om.
Nou, noa aal dij joaren, kreeg ze bericht van kerk dat heur moe oettied kommen was en doar zit ze nou din … middenmaank heur moe heur leven, n leven van n vrumde woar zai gain dail van wezen mog.
In heur handen het ze n kevòt en ze denkt trug aan domie zien woorden dou hai heur dizzent aanlangde … “Uw moeder heeft geleden onder uw afwezigheid. Lees deze brief, misschien kunt u uw moeder vergeven voor de moeder die ze voor u nooit heeft kunnen zijn. Gods wil is soms moeilijk te doorgronden, maar bedenk wel … Hij doet alles met een reden!”
Vergrèld verfrommeld ze t kevot en smiet hom in houk van koamer en denkt: ‘Woarom zol ik dij braif lezen? Wat koop ik veur heur loze woorden van spiet. En spiet van wat? Dat ze mie emotioneel verwoarloosd het? Mie nait zag stoan, mie aal dij joaren t gevuil geven het as of ik n stuk schroot was dij je bie t grofvoel smieten mouten? Want zo heb k mie aal dij joaren vuilt … ain dij der nait wezen mog!’
t Laifst wil ze koamer oetlopen en ales achterloaten wat ze joaren leden al achterloaten haar … mor n stem fluustert in heur oor: “God doet alles met een reden!” Ze kikt noar houk van koamer, zigt t verfrommelde kevot liggen en twieveld wat of ze doun mout. Leest ze hom wel of nait! Ze denkt aan heur aigen kiender, aan de band dij ze met heur baaident het, heur ales geft wat ze van heur aigen moe nait kreeg … laifde! Heur gemis van n voader dut heur denken aan heur grootvoader. Ze was nog luddek dou hai oet tied kwam, mor zien waarme glimlach vuilt ze nog ale doagen. Ze was stoapel op hom en wol zo geern bie hom lozaaiern. Juust dij dag was t mor zo mit hom doan en was ze in drij week tied heur baaide grootlu kwiet. Heur moe luit om heur ollu gain troan, zee stoens dat ze soamen wieder mozzen, mor juust vanòf dij dag was soamen veurbie. Ze pakt t kevot, ropt hom open en leest heur moe heur leste woorden… ‘Veur mien leutje wicht?,’ zegt ze verbiesterd haarop. Even is ze van slag deur dizze woorden. Benoam ‘mien leutje’ blift as n echo in heur gedachten hangen, omreden dat t wat goudegs het. Iets wat ze van heur moe nait kìnd het en nijsgiereg leest ze de braif wieder…
‘Veur mien leutje wicht,
Ze wis t … aal dij tied het mien moe, dien grootmoe t waiten. Hou het ze aal dij joaren heur ogen sloeten kinnen? Hou kon ze zo blind wezen en nait zain willen wat hai ommaans haar? Nog ale doagen bin k verdoofd, vuil k mie leeg, beschoadigd deur heur blindhaid, heur zwakte … heur angst veur hom! Heur schuldgevuil en vrees veur t onbekende haren overhaand, deden mien moe schoelen achter heur masker. Ik duurde der nait mit heur over proaten, omreden dat ik t zulf stoer genogt haar. Ik kon heur ellèn der nait bie hebben, keerde heur de rug tou en dou … dou ging ze op n dag noar zolder en bleef ik allinneg mit hom achter. Hou kon ze mie dat aandoun? Aal dij joaren het ze t waiten en het ze tegenover mie aaltied mooi weer speuld, gaf gain geheur aan mien roup om aandacht van heur. Ik was ja nog mor n onneuzel wicht dou hai dij naacht bie mie kwam …
Heur oadem stoekt en as ze de woorden nog es n moal leest wordt ze broerd op moag.
Even doezelt t heur en bie t besef dat heur moe n groot gehaaim haar, ain dij t daglicht nait verdroagen kon, worden ogen heur waik en leest ze van slag wieder…
Doe was nog mor zuneg zeuven doustoe mie vrougs ofs toe bie hom lozaaiern mogs en ik kreeg hoast n haartverzakken dous toe zees dat hai zo allinneg was. Ik zaag mien voader zien grimas en begreep dat hai nait wis dat dien grootmoe t wis. Dat zien doad, zien zunde, de reden was, woarom mien moe broken noar zolder tou ging en mie weer in de steek lait. Dou hai drij week loater, op overloop veur dien deur ston en mie mit n smiechtege blik aankeek, wer ik blind van woede. Deur mien moe heur zwakhaid kon ik mie nait meer bedappern en heb ik hom duwd…
Dien aigenstegrootvoader haar mie ales al òfnomen en die … die zol hai nait kriegen, doar heb k wel veur zörgd. En toch rouk ik die kwiet … dat heb ik mien òllu nooit vergeven kinnen. k Was deur heur toudoun verbitterd en nait in stoat die laif te hemmen. Dat was mien grootste zunde en doar mos ik mit leven. Ik wil das toe wais dat ik groots op die bin! Groots op de moeke dijstoe nou bis, ain dijs toe nait haars … Vergeef mie!
Dien moe.’
As ze n dik uur loater sleutel van t hoes aan domie geft en dij heur vragt wat te doun mit de hoesroad, zegt ze: ‘Vroag dat mor aan joen God … dij zel t wel waiten! Aal wat ik van mien moe hebben wil, heb k hier bie mie,’ en mit n verfrommelde braif in haand lopt ze vot.
Mit dit verhoal het Nico de Grunneger schriefwedstried 2019 wonnen.
Lucht kloart wat op en terwiel dat ol boas wìnsteg noar boeten kikt, begunnen leste regendruppen dij op roam deel valen te glinstern as zun liedzoam deurbrekt.
Hail even vuilt ol boas waarmte op zien hoed, mor as zun verdreven wordt deur graauwe wolken, wordt zien opleven net as zunlicht verdreven deur n sloeg gevuil.
Hai lopt noar zien bèr en al wait e dat t nog vro is, hai trekt zien goud oet en kropt onder dekens.
Doagen binnen duuster en t laifst zol hai hail dag ien bèr blieven. t Gemis van heur waarmte, heur roek, heur vreugd en heur leventeghaid vil ol boas al joaren swoar, mor nou hai ien tied van n aander leeft wordt t enkeld mor stoerder.
Doagse bezegheden kin hom niks meer schelen. Hai het gain behuifte om n proatje. Gain verlet om aan kovvietoavel gezoes van n ol proelsnoet, dij aalvot jammert en jeuzelt over liefsere dat elk ien tehoes het. Hai volgt gain nijs op tv en leest kraant ook nait meer. Enkeld omdat zien gemoud der allinneg mor minder van wordt.
Dokter het hom zegd dat hai der voaker oet mout. Dat wandeln ien boetenlucht hom goud doun zel, mor doar het ol boas kracht nait ais veur.
Van begun of aan was e muid. Slaip laifst hail dag deur, terwiel dat wanneer hai soavends op bèr laag, hai nait ien sloap kwam. Aalgedureg laag hai haalve nachten te prakkezaaiern. Haar kopschraberijen over hou of t leven wieder mos. En as aanderdoags zuster mit zien medesienen bie hom kwam was e nait te proemen.
Laifst trok e gerdienen weer stief dicht en nuzzelde hom nog even daip vot onder dekens.
Overdag was ol boas zien netuur nait te roem. Was zien gemoud triesterg en kon hai nait genottern van aal dat t leven hom nog gunt.
Zien kiender zeden hom dat e mit ain proaten mos. Ain dij zien ellén begreep en hom kon vertellen wat of e doun kon om beder ien zien hoed te zitten.
Mor n zieleknieper was aan ol boas nait besteed en verdwoald ien zien duustere gedachten bleef hai aalvot bie t roam zitten. Wìnsteg noar heur dij hai zo aldernoarste mist.
n Dag of wat loater wordt ol boas vro wakker van geluud doar hai zo verlangsteg noar west haar.
Hai smit dekens van hom òf …vlugt tou bèr oet en zunder hom te hemmeln trekt ol boas zien goud aan.
Zien struunkoar is mor zuneg van rem òf wanneer hai gaang op stoft en zuster hom bie hoofdiengang verboasd vragt wat of ter loos is.
Hai zegt heur dat zai der weer is… Zai, dij hai zo geern weer roeken wil en heur waarmte vuilen over zien versleten lief. Heur vreugd, heur leventeghaid hom oploaden zel en hai endelk weer genottern kin van de tied dij hom rest.
Schoefdeuren goan open en mit waike ogen snoft hai heur frizze roek en fluustert as hai vogels wiereg zingen heurt: ‘Endelk… t Is veujoar!’
‘k Leuf der niks van…’, mompelt e vergrèld tegen zien bruier en kikt oet roam as n swaarm sprutters vanoet n treurboom mit n hels keboal opvlugt.
Vol bewondern bedenkt e dat aal dij sprutters soam as ain kliek bie nkander blieven, dat zai mit nkander as t woare verbonden binnen zo as femilie en vrunden verbonden heuren te wezen. Dat zai der aaltied veur nkander wezen zellen, nait waitende wat veur ellèn nog op heur vlucht kommen zel.
Hai kikt weer noar t pepier ien zien handen en mit kloet veur haals leest e verbiesterd leste zin dij zien bruier hom schreef: …t Spiet mie.
Terwiel bie t lezen van dit verroad t gemoud hom vol schait, sneert e kopschuddend: ‘Hou kons zukswat schrieven? Noa ales wastoe mie aandoan hes, is dit wastoe mie nog te zeggen hes? t Spiet mie?’
Zien oam stoekt en stilte dij vaalt wordt verbroken as t pepier verfromfaaid op grond deel vaalt.
Hai zucht en zegt: ‘Loze woorden… Meer is t nait’, en mit hörns van ogen gloept e opzied en kikt zien bruier vol hoat aan.
‘Doe hes haildaal gain wait van hou of ik mie vuil. Gain wait van wat k aal dij joaren veur waark verzet heb, doustoe der nait was!
De ellèn dij k aledoagen mor weer deurstoan mos… t Geschèl aanheuren, draanklucht verdroagen, t verdoezeln van blaauwe plekken…
Mien aigenste moe dij mie t gevuil gaf dat k nait goud genog was… dat zai laiver haar dat ik votgoan was en dastoe noadat ons ol heer oettied kwam, heur nait allinneg loaten haar …mit mie!
En din zegs nou noa aal dij joaren t spiet mie? Wat wordt k doar noa wiezer van?’ Even veegt e n troan vot dij op zien waang deel vaalt en mompelt: ‘As ons ol heer nait veul te vro oet tied kommen was en doe der nait tussen oetnaaid was, din haar moe mie ja nooit…’
Hai kikt zien bruier stief ien ogen en zigt zien spiet op zien gezicht… Hai zigt dat zien leste woorden zien bruier doun huvern, waitende dat dat luddek kereltje, dij hai achterlait, broken is …waitende dat hai der veur hom nait was.
Even vuilt e n vrumdgevuil. Krigt e gedachten dij hom leste joaren vrumd waren. Hai wait nait meer wat goud of slecht is. Wait nait hou of e wieder mout.
Zien geleuf ien t goie was e al joaren kwiet en al snokkend dut e handen veur zien ogen, zuikend noar woorden dij aal dij joaren hom veur op tong lagen.
Woorden dij hai zien bruier veur de vouten smieten zol waren vot. Vot, omdat t gevuil van verroad doar zien bruier hom mit opzoadeld haar, hom riddersloagen haar en hai aan de duvel overleverd was dij meer van heurzulf en van de vlès hil din van heur aigenste leutje vent.
Joaren gingen veurbie en aal dat hai wis, is dat hai hoop opgeven haar dat hai aargens zien vree vienden zol, want aargens mos toch ain wezen dij van hom hil. Dij hom zol verzörgen, dij hom troost geven zol wanneer e pien haar. Dij hom n plaaister op zien geschoafde ziel gaf, hom knuvvelde, n laifhebbende haand deur zien blonde hoar streek.
Hai kon hom niks van dat heugen. Hai kon hom nait heugen dat zien moe ooit zukswat bie hom doan haar. Gain smok, gain waarme aarm om hom tou…
Enkeld n filaaine haand op zien waang, zo filaain en zo voak dat troanen hom ientied net as zien ol heer en bruier hom ien steek loaten haren.
Hai haar gain wait meer van goud. Wis enkeld dat slecht veur hom goud genog was.
Zien aigenweerde was degradeerd noar t daipste duuster ien zien wezen.
n Kwoajong dij zien moe t daglicht nait gunde, ontnam hom zien leven deur hom te vernedern, hom enkeld zee dat hai niks weerd was, hom lait vuilen dat hai minder as min was.
Hai was heur t aankieken nait weerd…
En nou, nou is e verlöst van t kwoad.
Hai het nait allinneg zien vaaileg stee, mor ook endelk vree vonden.
En terwiel dat zien bruier hom mit n daip schuldgevuil t opdreugde bloud op zien klaaier bekikt, zegt cipier: ‘Tied is om!’
Dou Lotte hom ien ogen keek, wis zai dat hai veur heur de woare was.
Noa n wat stommelachtege eerste kennismoaken, was t votdoadelk roak west en haren zai ale moalen òfproat as hai van zee weerom kwam.
Uren laank keek zai tou roam oet, wachtend op zien glimlag wanneer hai endelk om houk verscheen.
Voak nam hai van overzee n souvenir mit, schonk heur lekkerroek of kocht n schiere roos. En zodroa hai binnen was, trokken zai goud oet en belanden mainsttied geliek ien bèr.
Zai was vanòf dag ain deur zien aanwezeghaid overdonderd en kon veur t eerst ien heur leven zich volledeg geven. Gain enkele kerel haar heur vuilen loaten dat zai biezunder was
dat zai de ainege op wereld was doar n kerel noar verlangde.
En nou… nou ligt zai endelk ien zien aarms, waitende dat zien schip aanderdoags weer vertrekt.
Zai leeft tiedens zien òfwezeghaid heur leven zo as zai wìnd is. Ondergaait doagelks sleur zo as van heur verwacht wordt, trug denkend aan ale kerels dij heur ien t verleden bruukt haren. Zai zeden golden baargen tou, mor laiten heur veur wat t was as heur oog op n aander vil.
Zai haar genog van loze beloften. Wil enkeld n kerel dij heur liek ien gezicht zegt dat hai van heur hòlt en heur vuilen loat dat hai allinneg mor heur wil.
Want wat het t veur nut om verlaifd te worden op loze beloften. Dat zai veur zoveulste moal bedrogen wordt en ien aineghaid mit n broken haart wieder mout
Zai dreumt van n gewoon bestoan. Is kloar mit t verleden dat bie heur van kiends of aan ain en al ellèn west het.
Heur moe was nait stabiel. Ging as allainstoande older mismoudeg deur t leven. Draank wer heur beste vrund en lait heur begeren deur elke kerel dij heur mor wol.
Leufde loze woorden, mos heur goudeghaid sums mit blaauwe plekken bekopen en lait n miesgaster heur sums veur dood achter… nait waitende dat vanoet houk van koamer leutje wicht stilltjes toukeek.
Dou Lotte ien dij tied mit heur moe n zetje ien t ‘Blief van mien lief hoes’ verbleef, haar zai even rust. Even was ter gain geroup en gereer, waren der gain kerels dij heur misdrougen en kon zai vredeg sloapen Gain vrumde voutstappen op overloop dij heur sloapkoamerdeur noadern. Om mor te swiegen van noar draank roekende oam dij gloepstreeks fluustert dat t goud is…
Lotte kreeg mit de tied aal meer òfkeer van van heur moe, dij aalvot heur beloften verbrak en besloot heur verleden achter heur te loaten.
Zai laip vot, verbleef ien geniep bie heur vrund, van wel zai aandacht kreeg doar zai ien heur onzekerhaid noar verlangde.
Mor al gaauw bleek dat ook dizze aandacht mit n aander daild worden mos. Zai pakte heur wainege spullen bienkander en ging der vandeur…
Dij naacht, swaalkend bie pad, bedocht zai weerom te goan noar heur moe. En al wol zai nooit weer ien n omgeven wonen doar duvelskwoad heur verleden bepoald haar, zai wis ook dat zai allinneg mit goie pepieren op zak n toukomst haar.
Nou vief joar loater, waarkt zai aal doagen noa schoultied om heur studie te betoalen. Nog n haalfjoar òfzain en din het zai heur bachelor op zak.
Heur dreum kin din endelk woarhaid worden… soam mit de laifde van heur leven.
Zai hoopt dat zai mit heur eerlekhaid tegen hom nait te haard van stoapel lopen is, doar hai orreg swiegsoam was dou hai leste moal heur gedag zee.
Mor wat mos zai aans? As zai soam wieder zollen mos zai ja wel eerlek wezen wat heur gevuil aangaait. Zai het meer neudeg din enkeldwat gerommel bie heur ien bèr. Zai wil gain kerel dij allinneg kikt noar heur uterlek, mor heur neemt veur wel of zai is. Ain dij zai heur daipste gedachten aanvertraauwd.
Zai het gain verlet om souvenirs oet n ver laand of n roos dij mit zörg verpakt is ien plestiek, want zo vuilt heur haile leven al…
Schier verpakt, terwiel dat n boetenstoander nait wait wat schoel gaait achter schoonhaaid van n roos…
Smakbekkend kikt zai over stroat. Zuikt wìnsteg ien duuster noar zien stroalende ogen. Uren goan veurbie en juust as zai gerdien sluten wil, zigt zai hom om houk van stroat verschienen.
Heur oam stoekt as heur deur opengaait en zai hom deur t glas verhoopt aankikt. Verbiesterd is zai, wanneer hai verontschuldegend scholders ophoalt en aanderkaant stroat bie heur collega noar binnen gaait.
n Vrumde stem slut deur en vragt: ‘Houveul?’
En terwiel dat n troan, verlicht deur rooie laamp, over heur waang deel vaalt, zegt zai riddersloagen: ‘Viefteg…’
Even blift Geert stoan en kikt sloeg veur hom oet. t Miggelt wat en klamme kòlle lucht vaalt op hom deel.
Hai zucht, dut jas dicht en lopt ien gedachten noar auto op parkeerploats. Wanneer hai laangs fietsenhok lopt, heurt hai ain koggeln. As hai over zied kikt zigte n ol boas, zittend op zien struunkoar en nikt verboasd noar hom.
“Zeg mor niks, jong… Dokter het mie alzegd dat k ter mit stoppen mout”, mompelt ol boas.
“Woarom zol k ter wat van zeggen? Joe waiten zulf ja wel dat dij rommel nait goud veur joe is.”
“Da’s n ding wat zeker is, mor ach… Wat kin mie t nog schelen. k Loop op mien leste bainen en veur wel zol k t loaten? Vraauw is verschaaiden joar leden oet tied kommen en kiender hebben wie nait…”
Ol boas gooit al koggelnd zien segoar vot en wat dempeg sloet e zuurstofflès weer aan.
Geert gaait even bie hom stoan en vragt of hai wat veur ol boas doun kin, mor dij zegt hom dat e enkeld op taxi wacht.
Geert luustert mit kloet veur haals, as ol boas hom vertelt dat zien vraauw negen joar leden aan kanker overleden is. Wanneer hai vernemt dat ol boas zien vraauw ien gedachten nog schraiven heurt en zai ien zien dreumen hom nog aalvot smeekt dat aan heur ellèn n end kommen mag, gaait kòlle hom over hoed.
Mismoudeg zegt olboas: “Zai het heur vree, mor t gemis van heur waarmte wordt mit de tied aal slimmer jong, wat ik die zeg… Allinneg is t leven verrekte stoer en binnen zenen mie voak schoon boas. As k hier bie dokter west bin, rook ik hier noatied stiltjes even n segoar…
Din bin k mit mien gedachten even op n aander stee. En wat scheelt joe, as k vroagen mag?”
“Och… niks biezunders.”
“Niks biezunders?” vragt ol boas mit schuun oog. “Ain dij hier lopt dut dat nait vergees… mainsttied is t ien bovenkoamer goud meleur.”
Mits stopt taxi veur fietsenhok.
“Meneer Egberts?”, vragt chauffeur.
“Joa, dat ben ik, mor zeg mor Egbert, hur.”
En Geert gniflagt as ol boas tegen chauffeur naart dat e loat is en handen hom ien tied pippern van kòlle.
As taxi even loater vot ridt, lopt Geert riddersloagen noar auto. Ainmoal achter stuur mout e denken aan aal dij moalen dat hai hier mit zien vraauw was. Dat hai uren laank bie heur zat as roze ienholdt van infuus deur heur oadern stroomde.
“Chemoridders…”, fluustert e gniflagend, terwiel dat hai denkt aan zien leutje wicht dij dou net zeuven was. Hai haar ien bibliotheek veur heur n boukje hoald, “Lucy en de chomoridders”, doar ien oetstokt wer dat chemoridders de vijand omleggen zollen…
Zai vroug hom of heur mamme deur de vijand dood goan kon en mit waike ogen zee hai dat dat kon, mor dat mamme hail haard vechten zol om beder te worden.
t Wicht leufde hom en legde heur der bie deel. Zai wollen leutje wicht heur leven zo gewoon meugelk verlopen loaten en namen heur sums mit noar zaikenhoes as heur moe weer aan infuus mos.
“Puutje mit chemoridders liekt net Ranja, mamme”, zee t wicht verboasd kiekend noar infuus.
“Zo smoakt t ook, laiverd”, zee zien vraauw mit waike ogen tegen heur leutje wicht.
“Mor ranja is toch lekker? Woarom mout mamme din aal zo spijen?”
Rillens vlaigen Geert over hoed, wanneer hai denkt aan dij aine moal dat hai ien duustern mit leutje wicht van bezuikuur thoes kwam.
Zai vroug hom: “Dij heldere ster, pabbe… Dij is toch van mamme heur zuster?”
Hai zee heur dat zai geliek haar, mor t haart kneep hom dicht dou zai vroug of dij ster der noast domt veur heur mamme was…
n Week loater sloet Geert veurdeur achter hom en ropt: “Ik bin weer thoes!”
En as e zien nek zowat brekt over t wicht heur schoultas, wordt e glìn ien hakken. As hai keuken ienlopt, zegt vraauw dat zukswat muite nait weerd is om joe drok over te moaken.
Zai geft hom n smok op waang en vragt hou of t bie psycholoog ging. Aal wat e zegt is ‘goud’.
Zai schenkt hom n kopke kovvie ien en let hom mor even bedoaren. Zai wait dat wanneer hai bie psycholoog west het, hai aaltied muid en wat oet stuur is.
t Verhoal van olboas haar Geert slim aangrepen en dou psycholoog vroug of der biezunderheden waren, haar hai hom verteld wat hom n week eerder ien fietsenhok overkommen was.
Hai besefte dat zien angsten van dik tien joar leden, ol boas zien woarhaaid worden waren. Vraauw Egberts heur chemoridders verloren heur stried en laiten heur man ien aineghaid achter.
Dat was Geert zien grootste angst dou hai aanderkaant deur van operoatiezoal allinneg stoan bleef… Ien aineghaid mit zien leutje wicht achterblieven.
Dat gevuil wat hai dou haar kin e mit gain woorden beschrieven. Dat begript allinneg ain dij doar ook stoan het…
Hai drinkt zien kovvie en kikt ientied wat ien kraant. Wanneer hai onverdachts femilieberichten zigt, stoekt zien oam. Joaren keek hai nait noar dizze berichten, omdat zien angst was dat zien noam doar lichtkans as wedenoar bie stoan kon.
Wanneer n advertìnsie zien aandacht vragt en hai noam leest van wel, schait gemoud hom vol.
Zien vraauw komt keuken ien en vragt hom of t gaait.
“t Gaait…”, zegt e terwiel dat n troan op zien waang deel vaalt. Hai denkt aan ol Egberts en al haar hai mor even mit hom proat, hai begreep dat ol boas, ien zien aineghaid, n stoer leven haar. Ook zien aigen leven is stoer, mor hai het zien vraauw teminnen nog en wat nog belangrieker is… Zien leutje wicht nog heur moe!
Hai nemt zien vraauw ien aarms en is de Heer dankboar… Dankboar dat net as haizulf, ook olboas zien vraauw weer ien aarms sloeten kin.
t Hoesholden doar zai soam mit heur zusters doudestieds verbleef, was veur heur gain goud stee en dou bleek dat zai van ain dij aalgedureg bie stroat omzwaalkte n loaden ien t roem haar, was zai niks meer ien reken.
Zai wer mit schoamte veur boetenwereld votmovveld. Verbleef allinneg ien koamertje doar n aander heur nait zain kon, zodat gainain waiten zol wat of ter mit heur loos was.
Zai vuilde potjes aal meer bewegen en keek oet noar de dag, dat heur leutjekes t daglicht zain zellen. Dat zai heur kon aanroaken, heur roeken, heur laifhebben zo as n moe betoamt. Heur mouderlaifde geven dij zai heur zulf nait heugen kon.
Dou zai op dij bewuste naacht onverdachts n helse pien vuilde, wis zai dat ter wat nait goud zat. Zai kon niks aans doun din smekend schraiwen en hopen dat ze n arts veur heur bèllen zollen.
Mor hulp kwam nait en volkommen allinneg kreeg zai besef dat zai heur allinneg redden mos.
Pien wer ondroagelk en de vloagen kwamen aal meer en werden aal stoerder.
Ien ainen vernam zai dat eerste potje der oet kwam en al gaauw bleek dat heur leutje wicht stilswiegend bie heur op deken laag.
Wat zai ien heur hoge nood ook mor pebaaierde, wat zai stief van zenen ook dee… Heur leutje wicht gaf gain oazem.
Stuk van verdrait rouk zai heur laifdevol aan, mor pien wer ien tied aal slimmer en slimmer. Haartzeer en liefsere touglieks deden heur wìnsen dat t over was mit heur, dat zai heur ogen aiweg sloeten zol en kon verdwienen oet dizze duustere wereld. n Wereld doar ain as zai gain vraihaaid kent.
Din, zo mor ien ainen is heur liedensweg doan en kikt zai verdoofd van pien heur leutje jong mit n groots gevuil aan.
Wanneer deur onverdachts openvlaigt en n filaaine stem hel en verdoemenis bèlkt, doekt zai ienkander, heur potje beschaarmend tegen t kwoad dat ien koamertje overheerst.
Stief van aangst kikt zai tou hou heur leutje wicht mitnomen wordt.
Dankboar blift zai achter, wanneer zai vernemt dat deur weer tou gaait en leutje jong ientied heur melk vonden het.
Doar ligt zai din… middenmaank heur aigen ombaalgen. Zai is muid, verdraiteg en toch ook dankboar veur heur geef jong dij aan heur tepel zien gerak krigt.
Doagen slieten en weken kroepen veurbie, mor ale doagen, elk uur, elke seconde, dut zai niks aans din genottern. t Kin heur niks schelen dat zai as n gevangene ien t achterhoes verblift, waitende dat heur zusters mitnkander lösbandeg vertier hebben. Aal wat zai neudeg het is dat wat heur op bain holdt… Heur jong.
Heur laifde veur hom dat zo aldernoarste groot is, geft heur kracht en waarmte hom laifdevol te verwoaren, mor daip van binnen wait zai dat t nait veur aiweg is.
Zai haar t bie heur oldste zuster zain… Ook zai mos volkommen allineg ien dit koamertje verblieven. Was schietsbenaauwd dat heur wat overkommen zol en heur gevuil zat goud.
Zunder woarschaauwen namen dij lu heur zuster en heur leutje wicht mit…
Nooit het zai weer van heur baaident wat vernomen en daip van binnen wait zai dat heur zuster beder òf is. Dat dizze male stee mit de tied aans heur dood worden zol.
Zai kin t nait meer verdroagen. Waitende dat ook heur dood hier op loer ligt, wordt zai al broerd wanneer zai denkt dat lichtkaans hai weer bie heur kommen zel en zai weer mit n nije loaden ien t roem votmovveld wordt.
n Dag of wat loater heurt zai n vrumde auto noadern en geproat dat aal dichterbie komt, dut heur lief huvern.
Deur gaait open en t kwoad bèlkt diskeer nait, mor is vrundelk.
Dij vrumde kikt heur jong mit glìne ogen aan en veur zai t deur het, gaait deur weer tou.
t Haart knipt heur dicht, wanneer zai vernemt dat heur leutje jong vot is en vlaigt ien t inne.
Zai pebaaiert mit koegelsgeweld deur open te kriegen, waitende dat t gain nut het.
t Kwoad dee deur net as aal dij aandere moalen op slöt en aal wat zai doun kin is mistroosteg hoelen.
Rompslomps heurt zai boeten n helskeboal. Vrumde stemmen roupen en reren en schietsbenaauwd denkt zai aan heur leutje jong, terwiel zai heur zusters angsteg heurt holvern. Zai loat ien heur nood weer van heur heuren en vernemt dat dij vrumde voutstappen deur hoasteg noadern…
n Dag of wat loater kikt zai deur troalies heur leutje jong aan en zigt mit waike ogen dat lu mit heur vreedsoame stemmen hom vaastholden en begunt te schraiwen…
“Wel is dat?”, heurt zai ain vroagen.
“Dat is zien moe…”
Vreedsoame stemmen begunnen te hikhakken, mor noa n zetje goan heur troalies van slöt en mag zai der oet.
Endelk kin zai heur jong weer aanroaken, nait waitende veur houlaank zai hom laifde geven kin.
Zaachte handen roaken heur aan en vrundelke stemmen doun heur troosten.
Zeggen heur: “Kom mor, laiverd… doe gaais ook mit ons mit.”
Woarhìn kin heur niks schelen, zolaank heur jong mor bie heur is, is t heur aal goud.
Onwaitend lopt zai aangeliend heur vraihaaid tegemout!
Kiekend noar t lichtgriesgruin dat stoaregaan overgaait in daipblaauw, kin ik ter mor nait over oet hou zuks mooieghaid zo aldernoarste wraid wezen kin.
Wìnsteg denk ik aan mien leutje wicht. Hou wie op Schier in dunen aan t juchtern waren en heur pabbe heur zee mie noar beneden te drukken.
Ik lait heur mor geworden en terwiel Amber zowat smoorde van t laggen, lait ik mie smui as n loaken in t zaachte duunzaand deel valen.
En doar ston ze groots boven op duun te jubeln dat zai orreg wat meer in maauwen haar din heur mamme.
Heur snoetje was zo aldernoarste schier tegen dij hemelsblaauwe lucht achterheur; t leek wel n schilderij van ain of aander grootmeester.
Mit kloet veur haals zig ik n jong stel haand in haand veurbie lopen; dudelk zichtboar dat zai eerdoags n potje kriegen zellen.
Ik mag hopen dat zai meer geluk beleven maggen din ik haar, want gain older mag zuks ellèn mitmoaken din ik mitmoakt heb.
Mien moag trekt soamen as k denk aan t moment dat k vernam dat Amber der nait meer was.
Nooit zel ik t verdrait en pien vergeten. Benoam, nou k wait hou of zai oet tied kommen is.
Aal wat k hoop, is dat zai der niks van vernomen het. En dat zai heur pabbe’s haand vaast haar dou dij speedboot over heur baaident stoof.
‘Mien laiverd’, prevel ik terwiel n troan over mien waang deel glidt.
Ook al was heur kistje sloten en wis ik dat t nait meugelk was heur nog ainmoal in mien aarms te holden, ik zol eerliekswoar ales opgeven om nog ainmoal mit heur in dunen van Schier te maaljoagen.
Nog n allerlèste moal heur kinnen roeken en heur doezend smokjes geven.
k Wait dat t nait kin. Aal dat k nou nog wìns, is dat mien pien mit de tied verdwienen zel.
Dat ik kracht vienden mag om in vree wieder te leven. Want zolaank ik hoop heb, heb k n toukomst.
Al wait k mor aal te goud dat mien haart aaltied wìnsteg blieven zel as t om mien leutje wicht gaait.
Dij wond zel nooit betern.
Ik wait dat k heur lösloaten mout, wil ik nait aiweg verzoepen in mien ellèn.
En as of ons laive Heer mien gedachten heurd het, komt besef over mie dat tied riep is om hom te vergeven.
Wat het t ook veur nut om verbeten deur t leven te goan, en ik doardeur aalgedureg t duuster pad in mien gedachten blief bewandeln.
t Was n ongeluk. n Vrezelk ongeluk dat nait allinneg mie trovven het, mor Amber heur pabbe ook. Hai verloor ales dat e laif haar. Ons leutje wicht … en mie.
‘t Is zowat voier joar leden’, heur ik onverdachts n stem achter mie zeggen.
Verschrikt kiek ik over mien scholder en zai n blond wichtje stoan. Zai dut mie aan Amber denken, dij haar ook van dij schiere blonde krullen.
Terwiel zai mie veurbie lopt, roek ik n zweem van kokos. Persies zo as Amber heur zunnebraandlotion rook.
Verbiesterd volgen mien ogen heur leutje voutstapkes in t zaand.
In ainen stopt ze, draait heur om en ropt: ‘Ik geef joe doezend smokjes.’
Zai lagt heur spierwitte tandjes bloot en lopt wieder noar t wotter.
Heur woorden blieven as weerhoaken in mien gedachten hangen.
Heur stem klonk zo vertraauwd.
Net as heur ogen. Waarm en helderblaauw … persies zo as dij van mien leutje wicht.
Vloud streelt mien vouten en wanneer k opkiek is t wichtje, net as heur voutstapkes, spoorloos verdwenen. As of zai der haildaal nait was.
Ik schait in t ìnne en loop deur schoemkoppen zee in.
Brekende golven bekommern zich over mie, mor aal dat ik wil is t wichtje vienden veur t te loat is.
‘Help mie din’, bèlk ik schietsbenaauwd en loop aals mor wieder.
Bodem verdwient en net veur klaauwen van mui mien enkels griepen, verneem ik wied vot n ronkend geluud van n motor.
Waitend dat hulp onderwegens is, krieg ik t besef dat t veur mie vervast te loat is as ik onder wotter trokken wòr.
Mit aal mien kracht vecht ik trug en hap noar oam as mui zien grip let vieren.
t Wotter daanst roeg om mie tou. t Geronk van motor komt aal dichterbie.
Mor stromen wordt staarker en staarker en volkommen in paniek wil k stoan, mor mui het mie weer te pakken.
Zeewotter vult mien moag. Mien longen branden. Omhoog. Geronk dichtbie.
n Sniedende pien volgt. Mui kleurt roder din rood. Din … wordt t duuster.
Ik vuil heur handjes om mie tou en wanneer ik t snoetje van mien leutje wicht in helder hemelslicht zai, geef ik heur doezend smokjes.
t Wotter is nait meer roeg, nait meer kòld.
Endelk heb ik Amber weer in mien aarms. Heur lösloaten dou k nooit meer.
Mien gevecht is over. Mui het wat zai wol.
t Is nog nog vroeg as t ol mìns heurt dat t boeten haard waait, nuzzeld ze nog even lekker tussen heur waarme wóllendekens.
Ze is dik negenteg en al joaren weduwvraauw. Roem twinneg joar leden is heur man oet tied kommen. Ze het mit hom n zwoar leven had, t was aaltied mor kraben en knooien. Nog ale doagen het ze wìnst noar hom en wordt ze allineg wakker, stee noast heur in bèr nog steeds kòld en leeg.
Heur ainegste kiend is verhoesd noar t westen, woar zien vraauw vandoan komt en ien t begun, dou baaide klainzeuns nog luddek waren, kwamen ze geregeld even bie heur opoe laangs.
Mor leutjekiender worden groot en kriegen heur aigen bezegheden. Ook zeun kreeg aander dingen aan kop en zee veur telefoon ‘Wie kommen aander week nait moe, k heb aanswat te doun’, en t ol mìns was sneu en zee ‘tot over twij week din mor’.
‘k Zel joe wel even bellen, moe’ en dat dee e ook, mor t bezuik wer gain twij, mor drij week loater en tegenswoordeg kommen ze ains in de zes week n poar uur laangs.
As kiender dij dag tegen vief uur weer vot binnen gaait ze even ien heur koale veurkoamer zitten, woar ze zigt het op stroat. Ze zait dat klainkiender van heur overburen noar heur grootlu goan veur wat slik of n poar buuscenten…
Dij tied het t olmìns had. Heur klainzeuns kommen hoast nait meer, dij hebben aanswat aan kop. ‘Zo gaait t’, denkt ze en steekt haand op noar heur beurman. Hai kwam geregeld even bie heur laangs veur n kop kovvie en mouk aaltied even n proatje mit heur.
Heur zeun haar buurman vroagt òf e zien moe wat in de goaten hollen kon en dat wol e wel. Ale mörgens keek e even over nije schut of keukengedienen open waren om te waiten of ales ien order was.
t Ol mìns kiekt om as buurman binnen komt. Ze vroagt hom n poar foto’s aan muur te moaken ien heur nije koamer van t tehoes. Heur kiender kommen pas over n week om t lèste te regeln en din haar zeun ook n aanhanger, woar lèste spullen ienkinnen dij mit mouten noar t westen.
Buurman pakt t deuske mit foto’s en vragt, “En dij aander deus mit dij fotoliestjes din, buurvrouw?”
“Dij gaait nait mit”, zegt t ol mìns.
“En joen man zien stoul en dij antieke klok van joen ollu?”, vragt e.
“Dij ook nait. Kiender vienden t te vol en der hangt genog aan muren, volgens schoondochter”, zegt ze mit kloet veur haals en kiekt tou roam oet. Ze zigt heur buurman noar auto lopen en dat e t deuske mit heur leven op achterbaank zet. Hai dut kovverbak open, gaait noar binnen, pakt stoul, klok en deus vol mit herrinneringen en zegt, “Nou het joen zeun t hoes van joe al op noam stoan en nou mout e dizze spullen ook nog hemmen? Dat dòcht ik dus nait… Kom buurvraauw, wie goan joen koamer gezelleg moaken!”
Ze kikt hom mit troanen in ogen aan en pakt hom bie aarm en soamen goan ze op pad.
n Joar loater lopt heur buurman ien t snij, laangs t tehoes woar e drijmoand eerder nog bie t ol mìns op bezuik was.
Ze woonde doar alweer n joar ien tehoes op daarde verdaipen en keek aal doagen, verzonken ien gedachten noar t kerkhof woar heur man ligt.
Gain wait wèl der net nog bie heur wèst haar, ainzoam ien t verleden. Zuster zee dou, dat t aledoagen zo was en t haar veur hom gain zin meer om noar heur tou te goan.
As e even loater in t centrum van Delfziel lòpt, heurt e ain zien noam roupen. Hai kikt om en zigt t olmìns heur gezelschapsdoame van kerk, dij ale weken bie heur op kovvie kwam, noar hom tou kommen.
Hai vragt heur of ze nog wel es bie buurvraauw komt. “Ach jong, wais dat dinnait?”
Buurman kiekt heur verboasd aan en ze verteld hom dat ze drijmoand eerder is overleden.
“Doar heb k ja niks van lezen in kraant”, zegt e.
n Zetje loater staait buurman allineg op t kerhof bie t graf van n man woar t ol mìns ooit mit traauwd was. n Man dij zai verzörgd het tot zien dood tou, n zeun mit haar, dij net as zien moe zuneg deur t leven ging, n zeun dij ales wat ze haar van zien moe kreeg…
Noast t ol mìns heur man, ligt op n nij graf, onder t snij, n blomstuk mit n paars lint der aan en buurman leest mit n kloet veur haals, noam dij op t bordje ien de lözze grond staait…
Hai denkt trug aan de woorden van buurvraauw heur gezelschapsdoame …
“t Het ook nait in kraant stoan. Ik mós t ook vernemen oet kerkblad dat ze oettied kommen is!”
“Dus joe binnen ook nait op heur begroavenis wèst?”
“Nee jong… t Is n aarmverdrait! t Ol mìns is in besloten kring cremeert…”
Ze stonden aal bie klas te wachten.
Jonges wizzen dat meester nait wol dat zai tou klas in gingen as hai der nog nait was.
“Moi, meester”, zee Haarm dou meester Bulthoes deur open dee en jonges binnen lait.
“Moi, Haarm”, zee Bulthoes, “hou is t jong?”
“Goud, meester”, zee e, “k heb hoeswaark nait moakt”.
Meester Bultoes legde tas op toafel en keek hom vroagend aan.
“Hou dat zo, jong?”, zee e.
“Wait k nait, meester”, zee Haarm, “gain tied veur”.
“Moandag heb ik t opgeven, t is nou dunderdag. Ken mie nait veurstellen dast ien twij doagen gain tied haarst”, zee Bulthoes. “Goa moar zitten en loat mie mörn mor zain dast t ienhoald hest”.
Elk en ain haar zien plek vonden en paardie jonges haren t slim drok mit verhoalen over wichter en scooters. Daarde klas bouwtechniek haar kop bie hail aander zoaken as t begun van dizze les Nederlands van meester Bulthoes.
“Aalbert Miedemoa, wilst doe dien kunstoren ofdoun?”
Aalbert dee koptelefoon of.
“k Haar hom nait aanstaon, hur”, zee e.
“Zeg ik ja nait”, zee Bulthoes, “k vroug allennig ofst dat ding van dien heufd hoalen wolst”.
Aalbert legde zien koptelefoon noast zien bouken op toafel. Walkman haar e nog ien buutse.
“Dou mor ien tas, mien jong”, zee meester.
“k Dou der niks mit hur”, perbaaierde Aalbert nog.
“Den ken e ja net zo goud ien dien tas”.
Bulthoes keek noar zien jonges. Hai kende heur meneuvels. Zai perbaaierden t aaltied weer.
t Was speulderij. Zai wazzen nait zo kwoad as summege van zien kollegoa’s dochten. Dij haren den ook grote muite mit dizze jongen. Ain noa d aander wer tou klas oetstuurd en mos zok bie directeur melden. Der was aal n moal apaart over dizze klas vergoaderd. Maiste leroaren wizzen der gain road mit.
Verboasd haren ze luusterd noar Bulthoes zien verhoal.
“Jonges binnen nait zo kwoad”, haar e zegt, “zai kennen allennig nait teveul touge-lieks. Meschain vroagen wie sums wel ais meer van heur as zai doun kennen. Bie zukse jonges is spannensboog slim kört. Ik geef hoast gain hoeswaark mit en voak hebben zai dat lutje beetje aal nait of. Maiste effekt mouten wie in ons lessen mit heur berieken”.
t Was even stil west.
“Joa, moar dizze jongen mouten volgend joar wel eksoamen doun”, zee kollegoa veur Engels, “hou krieg ik ze der deur as zai zulf niks doun? As wie ze nou nait aanpakken, zakken ze as n bakstain”.
Bulthoes haar luusterd.
Hai wis dat paardie kollegoas t der slim stoer mit haren. t Begrootte hom veur heur. As je n poar keer ien week laiver zaik thoes wazzen as veur dizze klas, den is t ook nait best.
“Meschain mouten wie ons meer op dizze jonges richten den op lesstof”, haar e zegt, “meschain komt kennis der den vanzulf bie. Wie waiten ja nait wat of zai boeten schoul doun, woar of zai touhoalen, hou t thoes is, houveul tied zai aan schoul geven”.
t Was n laange vergoadern west.
Elk en ain haar zien mainen geven.
Veul dichter bie oplössen van t probleem wazzen ze nait kommen. Mentor mos moar ais apaart mit heur proaten, was ofsproken. En as t zo deurging mos direkteur der maor ais op of.
Jonges hebben doar gain verlet om, docht Bulthoes.
Hai dee deur dicht.
“Goud jonges, wie kieken eerst hoeswaark noa en den goan wie verder mit tekst drij van bladziede viefenvatteg. Schrift der bie, pen der bie en kop der bie”.
Haarm bloaderde in zien schrift.
“k Hebt wel moakt, meester!”, raip e opains, “kiek moar! Dat scheelt mie vanoavend mooi n put waark. Ken ik dij film mooi even zain”.
Hai knees.
Bulthoes keek hom glunderend aan.
“Den kenst doe t antwoord op eerste vroag wel even doun”, zee e en pakte zien bouk.
n Man oet Zieldiek
Hoalde aal zien vraauw deur t sliek
Op n dag wér heur dat te veul
en bestelde zai de ploatselke beul
Nou zit ze allain nog mit t liek.
Thomasvoar
Goidag Luu,
Noa n laange tied van oafwezighaid bin we der weer
Wie goan mit joe t ofgelopen joar deurnemen
Plezaaierg nijs en sums ook wat zeer
Mor dat zal je gaauwachteg wel vernemen.
Aal zit t joe ain en ander hoog
Bedenk wel, wat wie vertellen dou we mit n knipoog
Pieternel
Twijdoezendvief begon noatuurleks op nij-joarsdag
k geloof nait dat der dou veul snij lag
Hail dörp was van te veuren aal ien rep en roer
Want der lag gevoar op de loer
Der kwam noamelk n grootsk nijejoarsvuur
Wait je nog wel, vlak bie boer Bakker zien schuur
De ain zee veuls te gevoarlijk, dat gaait nait deur
Mor de aander vond mor wat prachtig, dus gain gezeur
Kwoajongen brocht dörp tot zwiegen en ging aan t waark
Was heur wel tou de doun, ze bin nog fris en staark
Mit veraainde krachten kwam der n beste vuur
En wér noar goudkeurn van elk ontstoken om twaalf uur
Carbid knalde keer op keer
Aal dee dat aan oren wel n beetje zeer
Ook n poar vrouwluu hadden doar last van
Dij kon heur borrelglaske hoast nait volhollen man
Deur de dreunen van Hoven jongens heur carbid
Vloog glaske van schrik omhoog, nee t zat wichter nait mit.
Mor veur elk dij dit nog ains noaleest
Kin we toch zeggen, t was ain gesloagd feest.
Thomasvoar
Nou we toch ien de carbid zitten goan we noar de zee
Want mit old en nij zat doar op n boot, Jessie heur René
Mit heur boot, de Schieborg vervoerden zai containers carbid.
Je heurden René aal denken, doar kin ik wel wat mit
Mor veur dat ze der om dochten kwam ze ien störm terecht
Man wat ging t der om weg, t was ja net echt
Wiendkracht twaalf sloug heur om de oaren
k kin joe vertellen, das hail beroerd voaren
Golven slougen heur over dek
En containers mit carbid roakten lek
Nou mot je waiten, carbid en woater gait nait soamen
Dat gaait ja gassen, dat kin elk be-oamen
t haile spul roakte ien brand, dus grode paniek
Want zai waren immers nog lange nait bie n diek
Deur de haarde wiend was der gain redden aan
En besloot kaptain om t schip te verloaten zo zachies aan
Mit n ander kropen ze ien de sloep
Van grote hoogte dondern ze ien t woater, man wat n troep
Uren loater werden zai oppikt deur n andere schip
Woar zai kold verkleumt biekwam mit n trillende onderlip
Hachelk was dit oaventuur wel, mor ainmoal aan t koppen tellen
Kon ze tot de slötsom kommen dat elk het kon noavertellen
Doarom zeggen wie ook hail tevree
Wie binnen blied das der weer bist René
Pieternel
Onze teneelverainen Janus mouk weer bokkesprongen
Zai hemmen bie maaisten aal n bult respekt bedongen
Dit moal wer der speult woar n daaier ien neudeg was
n ploatselke knien, dij kerst overleeft haar, was slim in zien sas
Groot applaus was heur tou bedaild
Eppe haar de rollen weer goud verdaild
Thomasvoar
Nou hemmen ze bie t reptaaiern aaltied n bult spikantighaid
Dit geft bie Eppe sums veul verdraaid
Hai wil din wieder mit t haile stuk
Mor bie tieden vaaln ze sikkom van de kruk
Zo haar veurzegster n studie volgt veur heur waark
Doar woln ze wel meer van waiten, elk vond dat staark
t wicht waarkt in de ketering en mos doarveur leren
n kursus opmoaken en garneren
Oneerbaidig nuimde ze t zulf “komkommers schikken”
Woarop anne bienoa ien zien pilsje bleef, hai mos der van hikken
Manluu waarn slim nijsgierig en vrougen hou of dat ging
Woarop veurszegster zweeg, mor zee, oefen mor mit joen aigen ding.
Pieternel
Viefenvieftig plussers kommen aalweg biemekoar
Zo bestonden zai ien feberwoarie viefentwintig joar
Elke eerste en daarde dinsdag kommen zai in dörpshoes
Hartstikke dudelk, dus gain gezoes
Zo leggen zai n koartje, bingo, sjoelen en hailbult knutseln
Zo is vrouw Hassen oppermachtig om wat ien ain aander te frutseln
Soamen mit Zaandsters ging ze n dag op pad
Staphorst was bestemmen, en aten heur doar lekker zat
Zo zaain je mor dat ze nog laank nait binnen ofschreven
Dus kom aais laangs en ie kin soortgelieks beleven
Thomasvoar
Bie femilie Spaak gaait aales veur de wind
Zo stonden doar ien körte tied wel drij aander auto’s in t grind
Bie noavroag of Henk wel zoveul kon verdainen
Begon Marga van aargenis te jainen
De ain noa de aander mekaaiert wel wat an
Vandoar dat we zo voak n ander hemmen man
Pieternel
Bie Henk en Marga gaait het er wel voaker omweg
Din ligt Henk verkled als kouboy onder boom aan de weg.
Hai ligt din op de loer mit zien pistool geloaden mit wotter
Te wachten op n kat, en verkocht hom n beste flotter
Zai hemmen doar zoveul katten ien de buurt
Dat veur spaakjes heur geduld, het de langste tied het duurd
Veur heur zol t din ook mag wezen op een dag
Dat gemaainte ook kattebelasten heffen mag
Thomasvoar
Bie femilie Jongst hemmen ze t nou veurnander wicht
Zai zitten doar nou volop ien t licht
Wegversmallen is der kommen mit aan weerskaanten een poal
Dij schient over de jongsten as ain zunnestroal.
Pieternel
Klaas Spekken kwam hier veur ons zingen
Joa luu dat binnen hail andere dingen
Klaas zingt over dingen van alle dag
Sums mit n troan, sums mit n lach
n man of zestig kwam der op of
Onkosten waren der oet, der huifde niks op de pof
Mensen gingen sikkom oet heur dak
Zeker noa het schenken van een glaske fladderak
n Poar mensen mit Peter haarn dit op heur nomen
t was elk goud bevaaln, haarn ze wel vernomen
Thomasvoar
Christina het n aibels mooie hoan ien t hok
Hai lopt doar parmantig en zegt sums ook nog tok
Mor het is ook een biezunder daaier
Nee, hai legt gain aaier
Mor hai is, hou zelk t zeggen, nogal hait
Ach, ie waiten vast wel hou dat gaait
Aaldoag van dij lekkere kipkes om hom hén
dat begon smörgens vroug, en repelde hen noa hen
mor wat was nou het geval
hai luit van dij kippen gain donder hal
ze haarn op n dag hoast gain veer meer om t gat
tot Christina zee, en nou bin k die zat.
Elk aander haar zon daaier nek omdraait
Mor nee heur, Christina nait.
Dij ging mit heur hoan, noar kippedokter tou
Dij zee wat hemmen joe doar wel nait mevrouw
Mor hoan kin nou nait meer van bil
Want hai kreeg van dokter n kippe bril
Doardeur gaait hai dubbel zain mot je waiten
t zel de hoan nog wel laank verdraiten
Deur dij bril kon hai de kippen nait meer zain
En ston e aalweg op verkeerde bain
de kippen hem nou weer rust
En zo wer ook dit vuurtje weer blust.
Pieternel
Bie Jan en Gerdy van Ophem, gaait het er ook wat om weg
Zai wollen wel n nije vlouer en gingen op pad om oetleg
Aiken dailen werden der kocht
Doar haren ze zulf ook aal aan docht
n pokkel vol waark, mor ainmoal gelegd
Leekt ja wel n kasteel, t was ja net echt
Mor noar verloop van ainege tied
Ontstak Jan ien hoat en nied
Etenstoafel ston schaif ien koamer
Jan zee, dou mie aains n hoamer
man dit is ja hoast n ploag
mien eten lopt oet bord, zo krieg ik ja niks ien moag
hai was nou hoast nait meer te hollen
hai docht dat e last haar van mollen
oeteindelk weer wat bedoard
kregen ze heur probleem ien koart
vlouerdailen waren goan waarken onder invloud van waarm en kolle
oo zeden ze, ging we doarom zo tekeer as n dolle
of toavel aal weer recht staait, wait wie nait.
Mor t hail verhoal gaf ons veul oarreghaid.
Thomasvoar
Dat boeren het aal minder kriegen wissen wie wel
Mor nou sprong der op Kolhol hoast ain oet zien vel
Joa, t het zulfs veur kiekvenster west
Och man dat was nait best
Boer wer snachts oet zien ber beld
Hai wer alweer vergreld
Welkom ien Duutsland ston der ien bericht
Mor wie bin toch nait op raais west wicht
Wat was het nou, aal mit aal
boer was n grensgeval
t was mor net oet wat houk de wiend kwam
En doar kreeg hai din zien verbiending van
Sums oet Holland
Sums oet Duutsland
Mor woar zit nou aigliek het zeer
Via Duutsland bellen, betoald hai veul meer
Zo zit aarmou overaal kin je zaain
Ook aal het e din n aigen kombaain.
Pieternel
Bie de firmoa Boersma, wait ie wel dij mit heur trekkers
Traktaaierden ze heur aarbaiders op wat lekkers
Ze namen heur mit noar gasterij Smits ien Nijwol
En schonken ze heur doar n lekker glaske vol
Drij man waren aal viefentwintig joar bie heur ien daainst
En nog n aander al twijendaartig joar, das n hail verdaainst
Lekker eten en een dikke bos bloumen kregen zai kedo
Zo ston t haile spul ook nog ien kraant op de foto
Thomasvoar
Wie blieven nog even bie Boersmoa zien trekkerschuur
Want zai hemmen doar aal wel wat oaventuur
Zo kreeg Dick n schoonmoak aanval en kroop op dak
Hai mos nog omhoog, mor mit ledder ging dat mit gemak
Hogedrukschoonmoaker mos ook mit noar boven
n Hail oaventuur mag je wel geloven
Alles was noa n tiedje eindelk op stee
Dou deur n ruk aan de slang ledder oetziet glee
Doar ston hai din mit zien goud gedrag
Nou mor hopen dat ain mie zain mag
Anita heurde hom boven van dak of reren
Mor ook zai kon het tij nait veur hom keren
Dei ledder was ja veuls te zwoar veur heur
Woarop zai aanbelde bie buurman zien deur
Zo kon t gebeuren dat Ties zien noaber van dak of hoalde
En de schriever het tot dizze riemke vertoalde
Pieternel
Ook dit joar wer der weer n spelweek bedocht
Der weer n bult mooi weer inkocht
Kiender mouken weer prachtige bouwwaarken
Olders gingen het hier en doar nog wat verstaarken
Op donderdag ging t haile spul noar nienoord
Aal vroug gingen ze ien bus van uvo aan boord
De haile dag hadden ze doar dikke lol
Ainmoal terug op dörp, aten ze heur liefkes lekker vol
Thomasvoar
Fietstocht was ook weer n groot sukses
Mor summigen kregen wel n wieze les
Zo kwam ain vraauw vergreld binnen en zee mor ain ding
Ik goa van mien levensdoagen nooit weer fietsen mit ain string
t ding zat bliekboar nait haildaal op stee
Woardeur t achterwaark heur oarig zeer dee
Pieternel
Kampvuur wer zo as vrouger hollen bie Bakker op t laand
Fokko mog vuur aansteken mit n braande kraant
Eten was der ien overvloud
Dat dee de hongerige liefkes weer goud
Aal was het din net zo as weleer
Dat van vrouger vonden wie der nait meer
Wat doar vrouger was, dat het west
Ik denk maisten vienden dat wel best
Hol zo’n oavend mor gewoon bie dörpshoes
Dat geft op het minste gezoes
Thomasvoar
Mit de winter nog op de loer
Vertraauwen wie voak op onze aigen Jan Pelleboer
Ook wel bekend as Jur Fromoa
Hai dut hom oarig schier noa
Alain dut Jur het op n hail aander menaaier
Veur het weer bestudaaierd hai daaier
Joa man, as de oalen verkeerd goan zwemmen
Kin je doar je aal n dikke storm van hemmen
Of as ain vogel verkeerde kaant aan vlucht
Krieg je messchaain wel n strak blauwe lucht
k krieg der nait veul hoogte van hou of e dat dut
Mor wie hopen dat e nog laang nait gaait mit de vut
Pieternel
Piet D., en Klaas T., zat hoast ien t hok
Zai mouken hoast amok
Ain zag heur bezig en wol hoast de politie aal bellen
Mor ze docht, lot we eerst mor heuren wat ze zulf hemmen te vertellen
Wicht zee Klaas, ik breek in, in mien aigen hoes
Dus hol toch op mit dien gezoes
Ik was mien sleutels weer ais kwiet
En docht ik goa noar mien noaber Piet
Piet is wel n beetje wiezer
hai zee, wie perbaaiern het mit n stukje iezer
of t heur lukt is wait ik nait
mor t gaf wel weer spikantighaid
Thomasvoar
Sunnekloas kwam ook weer laangs in Zieldiek
Kinder vuilen heur slim te riek
Olders haarn te veul lewaai volgens zien knechten
Dij op zien beurt mog de olders berechten
Net as bie voetballen kreeg ze n gele of rode koart
En zo verloop t haile feest ongestoord
Ain jong zat bie Sint op schoot
Mit zien snoetje as n appeltje zo rood
De Sint zee dat jong n bult achter kompjoeter zat
Krieg doe din nait last van ain moes-aarm of wat
Och zee jong, was dat veur n gezoes
Wie hemmen ja n haile goie poes
Pieternel
Wie sloeten ons verhoal mit n stuk oet kraant
Want doar was ja n Zieldiekster ien belaand
Tammo Bakker was onderschaaiden deur burgervoader
Vrouger zat Tammo in Indië en speldje kwam dus loater
Zichtboar aandoan ston hai op foto
En ze kregen nog n bos bloumen kedo
Hai was deur dit bezuik oarig vereerd
Doarom zeggen wie ook, Gefeliciteerd
Nou luu, dit wat het end van ons verhoal
Ik hoop joe hemmen genoten van ons verboal
Bedenk nogmoals, aal zit joe ain en aander hoog
Wat we zeggen dou wie mit n knipoog
Ook hemmen wie laang nait alles had
Want der waren nog nijskes zat
Mor zetten wie dat ook nog op papier
Din kwam Janus nait meer hier.
Doarveur is gewoon nait meer tied
Mor wie hopen joe binnen blied
Schenk ons mor ain ien oet fles
Din wensen wie joe veul hail en zegen ien twijdoezendzes
De toal is wat dat mout blieven leven
Anders goat e langzoam dood
Dus nije woorden veur dezulfde dingen
“Geklungel” wordt “gekloot”
De woorden dij mouten herkenboar blieven
Men mout ze heuren op stroat
En nait allain in t Bejoardentehoes
Want din is ut te loat.
t Mout nait zo worden dat klainkinder
Oma nait kinnen verstoan
Want toal is der om kontakt te leggen
Ut zel nooit zunder goan
Dus schrief en denk zo as men proat
Loat olle woorden in n bouk
Din kinst ze… puur oet nostalgie
Nog lezen oaf en tou.
Ut griese laand
Zo vet en nat
Deurdrongen van t vocht
Onaindeg plat
Kloar om te bluien
En weer te geven
Ut veurjoar brengt
Ut weer tot leven.
Ain graauwe deken
Zo donzeg gries
Geeft oaf en tou
De zunne pries
Din stroalt t laand
Fel greun en geel
Kloar om te geven
Elk kriegt zien deel.
De wind en regen
Het hier vrij spel
Niks hold t tegen
Soms is t ain kwel
t Is zo as t heurt
Zo as t is wèst
Ut laand blieft liggen
En vindt t aal bèst.
Boven op de klaai
Vlakbie de raand
Ut leste stuk
Dat is mien laand.
Swoar gemuid, swoare grond
Altied houken, nooit ais rond
Soms körtof, recht deur zee
Elk zien haim, elk zien stee.
Raauw
Alles is raauw
t Griese dak, is nooit leeg
Mainstal vol, soms ain veeg
Achter diek, t grilleg Wad
In ut midden, broest de Stad.
Raauw
Alles is raauw
Landerijen, zörgen veur t eten
t Haarde waark, vroug versleten
Körte zinnen, soms áin woord
Dus ballans, op ut koord.
Raauw
Alles is raauw
Raauw
Alles is raauw.
Ik wil die zain
Ik wil die heuren
Ik wil die roeken
k Herken dien geuren
Ik wil die vuilen
Ik wil dien dreumen
Ik wil dien waarmte
En dien verkleumen.
Ik hol van die
Ik hol van die
Hol asjeblieft van mie
Zo as ik van die.
Ik wil dien troanen
Ik wil die pien
k Wil alles delen
Mien brood en wien
Ik wil dien lag
Ik wil dien stim
Want doe moakst mie
Tot wél ik bin.
Doe smoakst zo goud
Joa zulfs dien swait
Geef mie dien zörgen
En dien verdrait
Ik hol die vast
k Loat die nait goan
O blief altied
Zo noast mie stoan.
Ik hol van die
Ik hol van die
Hol asjeblieft van mie
Zo as ik van die.
Loat mie klaain blieven
Tussen de moaren
Tussen de waailanden
Tussen ut koren
Loat mie klaain blieven
Wat wil ik meer
De drukkende dròkte
Geroup, gereer.
Loat mie klaain blieven
Onder ain deken
Ik vuil de waarmte
k Wil nait vergeten
Loat mie klaain blieven
Doar woar ik leef
Woar k alles kriegen kin
Woar k alles geef.
Loat mie klaain blieven
Mor in t licht
Moak mie verstoanboar
Zet mie in t zicht
Loat mie klaain blieven
Mor zai mie stoan
Joa net even groter
Dan elkenain.
De laange waarme zummer
Drukt de haarst aal wieder vot
De wind is nog zo lijeg
En t vuilt nog of niks mot
De doagen dij worden al körter
En de bomen dij worden al koal
t Gemuid is nog zo zummers
En de mìnsen jovioal.
Ik zai de boetenlucht laggen
t Stemt elkenain tevree
De lucht is vol geluuden
Mor de rust ligt op zien stee
Gain mìns geeft aan de tied tou
Want de waarmte hold t tegen
Men neemt nog wat men kriegen kin
Hold t beste oet t leven.
De laange waarme zummer
Gain druk, gain hoast, gain zörgen
De laange waarme zummer
Schoeft alles deur noar mörgen
Ik wait dat e veurbie goat
Mor ik hol hom vast veur die
Dus as t even nait zo goud goat
Din kinst doe trecht bie mie.
De laange troage waarmte
t Laand bedekt met rust
De blaauwe open luchten
De drókte aan de kust
De laange troage waarmte
De lijte van de nacht
Blief asjeblieft nog bie mie
Doe moakst de doagen zo zacht.
Ik zai gain zun, ik zai gain licht
En gain verbetern in t zicht
Ik zai gain helder blaauwe lucht
En heur allain ain daipe zucht
Ain donker hoes en zunder deur
Joa zunder roamen en zunder kleur
Ain tunnel, laanger dan verwacht
Alles is haard, nee niks is zacht.
Ik vind gain woorden dij mie kinnen helpen
Ik zol nait waiten wèl ik mout bèllen
Der is gain haand dij mie beriekt
Nee der is niks, zo as t nou liekt
O man ik vaal, k vaal noar beneden
Ik snak noar oadem om te leven
Ut gat is daip, ik zai gain moer
Allain de oafgrond op de loer.
Wèl vangt mie op
Wèl hold mie vast
Wèl kin mie helpen
Wèl dailt mien last
Ut is zo swoar
Hoast nait te droagen
Hoast nait te tillen
Wèl kin ik vroagen ?
Raauw op mien dak
Dwaars deur mien vèl
Raauw op mien dak
Dwaars deur mien hoed, dwaars deur mien haart
Dwaars deur mien vèl.
Woar binnen dien aarms om mie te vangen
Woar binnen dien handen om mie te laaiden
Woar binnen dien ogen om t pad te zain
Of mout ik t zunder die pebaaiern
Ik wait nait woar ik hìn mout goan
Ik zai gain licht, ik zai gain zun
Ik zai de plek woar ik nou stoa
Alles is nij, ain nij begun ?
Woar bist doe ?
Woar is dien lag, dij ik zo mis
Woar is de waarmte dij ik had
Woar binnen de woorden woar ik noar zuik
As ut te loat is komt de klap
Kin ik terug noar hou ut was
Kin ik terug noar wat is wèst
Of is dij kaans totoal verkeken
Ik wait mien aandelen stoan nait bèst.
Woar bist doe ?
Kin ik terug, terug noar die
Of is nou alles echt veurbie
Kin ik terug, kin ik terug
Noar die…
Kin ik terug, terug noar die
Wat ik heb doan dat is veurbie
Kin ik terug, mag ik terug
Noar die…
Woar bist doe ?
Woar bist doe ?
Ik lait die vaalen zunder gevuil, deed alles zunder dat ik doacht
Woar bist doe ?
Woar binnen de woorden dij ik begreep
Woar is de stem dij ik wil heuren
Woarom gaait altied alles weg
Woarom verdwienen de mooiste kleuren
Ik krieg gain antwoord op mien vroagen
Der is gain ain dij t antwoord wait
Woarom kin alles nait zo blieven
Nee woarom woarom kin dat nait.
Woar binnen de ogen woar ik deur keek
Woar binnen de scholders dij mie steunen
Woarom vaalt t beste altied weg
En heur k miezulf tot t lèste kreunen
Ik krieg gain antwoord op mien vroagen
Is der gain mìns din dij ut wait
Woar is de klaai woar ik in stond
Ik vuil de leegte, ut verdrait.
Bin ik allineg mit mien woorden
Bin ik allineg mit mien denken
Sloa ik op hol, roak ik op drift
Mout k der gain aandacht meer aan schenken
Joa zunder antwoord blieft de vroag
Din blieft de leegte dij der is
Din blieft de leegte dij ik vuil
Dien blieft de leegte, ut gemis.
Het din alles zin ?
Het din alles nut ?
Alles wat wordt baauwt
Gaait toch ais weer stuk.
As t zilte zolte woater
Weer beukt tegen de diek
De wind de bragel vlaigen loat
En vloud bedekt ut sliek
As bloaderen over t pad waaien
En hond nait boeten wil wezen
Is thoes nog altied waarmte
Is binnen nog altied leven.
In zien hornstoule bie t venster zat Jopke veur zok oet te prakkezaiern. Hai docht aan vrouger. Dat dut n mens ja wel voaker as hai older wordt en Jopke kwam ook al oareg op leeftied. Zien gedachten vlogen hail wied vot, over de oceoan, de zaandvlakten en de baargen, noar dat aine lutje stipke op de werelbolle. In ain telle was hai woar e wezen wol. Google Earth was der niks bie. “Nou most doe inzoemen, jong”, zee zien kop. Jopke zuchtte ais daip en dee zien ogen der bie dicht. Dat was beter veur de konsentroatsie….
En joa, man! Doar luip hai al laangs t Winschoterdaip in de richten van de brogge. Dij was net openzet, omreden der n beurtschip deur mos.
Mit zien aarms op de iezern broggeleune keek Jopke tou. t Schip leek hom aan de braide kaante en de deurvoart aan de smaale, moar t kon aal net. De schipper ston aan t rouer en zien vraauw, mit n dik vetleren peerdetuug om, dij mit n laange liene aan t schip vastzat, luip op de wale en trok, de scholders krom noar veuren, de ‘Johanna’ veuroet. De brogwachter stak n laange stok noar veuren, woar n klompke aan n eindje taauw bongelde, zodat de schipper zien broggeld ofdroagen kon.
“Moi”, zee hai.
De brogwachter tikde aan zien pette. “Goie voart!”, ruip e hom noa.
“Joa”, docht Jopke, “wel zol dat nait willen, n goie voart in t leven?”.
Hai draaide zok om en laip de Laangestroate in. Kiek! Doar was de winkel van ‘De Maan’, mit hoog tegen de gevel n grote gele haalve moane mit n lagende gezichte, dij soavends as t duuster was, brandde, moar nait op zundag. Op zien gemak koierde Jopke wieder, laangs Petje Beumee en – stoef veur de katholieke kerke – de manufacturenzoak van Savenije.
Op slag zag hai zien opa veur zok, dij in zien laange jaeger onderboksem tou de bedstee oetklom. Hai mos der nog om knivveln. Veur de speulgoudwinkel van Sape Hoekstra bleef e stoan en keek deur t glas noar de elektriese train dij doar aal in de rondte ree. Mooi spul was dat toch. Jopke haar in zien leven veul mit trainen te moaken had, moar as jonkje har e noeit zok mooi speulgoud had. Veuls te duur, dat was allain veur riekeluuskinder. Moar hai har al op jonge leeftied goud om zok tou keken en zain, dat der ook veul mooi speulgoud op twij bainen rondlaip, as ie begriepen wat ik bedoul.
Hai stak de stroate over, luip de braide stainen trappe van bioscoop Scala op en liekoet de zoal in. Doar ging e zitten, op de achterste riege. Wat of der veur film draaide wos hai nait meer, omreden der n laif wichtje noast hom zat, zien aankroepertje. Doarom zat hai ja ook op de achterste riege, tegen t schot aan.
Zo haar hai in de duustere zoal wat meer aarmslag en hai huil nait van pottekiekers. Dou de film oflopen was en hai weer boeten in t grelle licht ston was t wichtje ook inains vot en allaine luip Jopke wieder, laangs Simon de Wit en snoepje-van-de-week De Gruyter noar t stadhoes, woar Bollegraaf op zien vaste stee elkenain dij doar lopend of op fietse veurbiekwam op foto zette. Veur hai der op verdocht was, ston Jopke der ook op.
“Aandere weke kinst hom ophoalen”, zee Bollegraaf en gaf hom n sedel mit n nummer der op.
“Ik wait nait of ik hier din nog wel bin”, docht Jopke, moar hai zee niks en luip wieder laangs hotel Wisseman – of haitte dat nou Dommering? – en hotel de Nederlanden de Torenstroate in. Mit zien vingers streek hai laangs de mure van de ‘Olle Witte’ en luip dou om bakkerij Kim tou t Maarktplain op. Doar bleef hai n haile zet stoan.
Hai vuilde de dikke ronde vlinten dwaars deur zien sportschounen hen. t Kelderroam van de bakkerij ston, zoas aaltied, open en Jopke snoof n poar moal, want t rook der ja zo lekker noar grunneger kouke, sekoade en gember. Hai smakde n beetje mit zien tonge, dou hai aan n hail dikke plakke docht en haite kovvie mit n extroa dikke swaarte suukerklonte der in, bie opoe aan de toavel, noast de vulkaggel.
Dou keek hai omhoog, noar t hoantje boven op de Olle Witte en t was net of t daaier ook noar hom keek. Hai blonk in de zunne of e van echt gold was, woar Jopke, zo voak noar zocht, moar nooit vonnen har en inains wor hai waik. Zien mond trilde en zien ogen begonnen vrezelk te prikken, net of e siepels aan t snieden was.
Hai knipde n poar moal en kneep ze stief dicht, moar t holp hom niks. Dou vuilde hai wat op zien scholder. t Was de hoane. Hai har in baide ogen n dikke troane dij over zien snoavel laipen en zee mit schorre stem: “Woar wast doe wel, aal dij joaren, mien jong? Elke dag heb ik noar die oetkeken, moar doe kwamst ja nait weerom. Schoamst doe die nait, Jopke?”
Dou Jopke zien noam heurde, schrok hai op. “Coming”, ruip e en kwam overenne. Veur de wizzeghaid wreef hai zok eerst nog even mit zien buusdouk over de ogen en snoot zok oet, veur hai noar boeten tou luip. Doar, in de schare onder de pergola, ston t toaveltje mit t scrabblebord al kloar, zoas sikkom aale middoagen, want dat was goud veur zien edukoatsie wor hom aaltied zegt.
Dou hai zitten ging vruig e zok of wat de woordwoarde van “peacock” was en hou hai “aankroepertje” vertoalen mos. Hai verloor dij middag weer dik en kreeg ook nog n strafpunte omdat hai t woord “wenst” moakt har en dat beston nait aan t aandere enne van de wereld.
Ze is joareg, 80 joar, wat ain leeftied.
Ze lopt nog in heur duster,
en kraapt zich even deur t hoar.
In de spaigel kiekt ze
noar zichzulf en geniet.
Heur hoar zit nog nait in de plooi,
ze rekt zich nog even lekker uut en goapt.
Straks kommen Doames en moaken heur weer mooi.
Ze gaait nog even zitten mit heur
vouten in de petovvels lekker waarm.
Ze dinkt nog even stief noa over heur leven,
ain veurbeeld wezen veur iederaain.
Ze zegt ‘Trix’ doe magst best trots wezen,
Konigin wezen is nait zo fraai.
Je mouten altied laachen en netjes wezen,
ain joggingboksem aan is dr nait bie.
Moar alles wordt veur mie doan k heb niks te vrezen,
en doar mout ik moar van genieten.
Ze gaait heur snoetje poetsen,
Ja, dat wordt nait veur heur doan.
Ze denkt ‘aal dij regels kennen mie de kont roesten,
zal ik er even stiekkom tussen uut goan?’
Gaauw even op de fietse noar de Bakker,
in joggingbroek, mit vest en mutze op.
haha wat zal de hofdoame kwakken,
En ik eet intussen op fietse, mien gebakkie op.
Nou dat ze kloar is, giebelt ze en is tevreden,
kiekt ondeugend in t spaigel en knipoogd nog even.
Ze gaait gestoag de trabbe noar beneden,
en t Hof personeel zingt “LANG ZAL ZE LEVEN”.
Het gebeurde in t Kerke,
In Musselknoal.
t Was midden in Psaalm 23,
opains ain hels keboal.
De vlouer woar het
Ögelbankie op stond,
Was al hail wat joar,
Nait meer zo gezond.
Toun de örganist,
Even steveg op de pedoalen stond,
Begon opains de vlouer te kroaken,
En hai vuil noar benee op de grond.
De mensen in de kerke,
Zongen duchteg deur.
d örganist bleef beduust zitten,
En Dominee docht ’tis accapelle wat ik heur’.
Ome Berent en tante Jo
Waren vatteg joar traauwd.
Kregen van kinder ain etentje cadeau,
Bie dat idee kreeg Berent het Spoans benaauwd.
Tante Jo zag het wel zitten,
Defteg eten aan ain grote toavel.
Berent zee, zeker eten in vaaier of vief ritten,
En wat je op het bord kriegen is montje ploagen.
Op ain Zoaterdagoavond gingen ze met hun baide,
Schiere kleren hadden ze aandoan.
Okè zee Berent loaten we t moar pebaaiern,
Wie kennen ja altied nog noar de snackbar goan.
Ze hadden bie restaurant Viola reserveert,
Het was er sjiek met zweverege meziek
op de achtergrond.
“Ojee eten met zoveul geraidschop”, zee Berent,
“heb ik ja nait leerd.
Hij kiekt bedachtzoam even goud in t rond.
Tegen de ober wiest hij noar ain plekje in t houkie,
“doar willen wie groag zitten goan”
“Dit is niks veur mie”, zee Berent, “geef mie mor gaauw dat boukie”,
De ober had ze alvast ain vlezze wien doan.
Ze hadden veur vaaier personen besteld,
Want anders hadden ze nait genog.
Stel die veur dat ze nait zat werden, wat mouten ze de kinder vertellen,
Berent zee “dat!! veur twij personen is bedrog”.
Het eten was lekker, het smoakte goud,
De lege kommetjes en schoaltjes stonden zulfs op de grond.
Berent zee “toavel is te klain, dat is hun fout”
En de ober luip zuch de hoaken uut de kont.
Toun de schoaltjes leeg waren, en het ijs was op,
Schonk Berent de flezze leeg en wreef over zien pens.
“Jo” zee hai, “dit doun we voaker, lekker man…” hai was in zien nob,
En de ober vruig vermuid “Was alles naar wens?”
Under de vlouer van Wilm zien hoes
woonde de haile familie moes.
Voader en moeke en nog tien kleintjes
en dai kleintjes dei piepten zo fijntjes
pieper de pieper de piep piep piep
pieper de pieper de piep piep piep
Voader dai knoagde in de vlouer n gat
Dat was veur zien snoetje hail wat
Nou keunen wie noar boeten zo ruipen de kleintjes
en dai kleintjes dei piepten zo fijntjes
pieper de pieper de piep piep piep
pieper de pieper de piep piep piep
(Omtoalen van n laidje oet mien kinderjoaren)
Bie het riepen van het koren,
wer der n jonge hoas geboren.
Mit n neuske laif en zacht,
en n mooie broene vacht.
t Had ain witte bef van voren,
en twai haile lange oren.
Ook ain stitje zat ter aan,
en hai haitte “Tiedeman”
Och zien bliede olders zongen:
“grui man lekker laive jongen!
straks bie t riepen van de kool,
Magst doe noar de hoazenschool”
(Omtoalen van n laidje van Vera Witte)

pispot
O edele pot, onmisboar stuk in t hoesroad
Wel wait non nich wat tr aal in die umgoat.
Doch woar stoe komst of woar ofst bist,
in dien verstand en kennes, hef men zuk voak vergist.
Men laacht t’r um, men hecht aan die gain weerde,
en toch, doe kenst elk op de gaanse eerde.
Doe wast ons veur in kriegskunst en in listen,
explosies hest doe mitmoakt, veur dat wie van t buskruut wisten.
Trommelvuur van mietrailleurs hest doe al opvongen,
toun wie noch n piel en boge aan ons lief hongen.
Veur dat de mensen t gas hadden oetvonden,
wist doe al dat dai aal laank bestonden.
En dan mien pot, wat was dr nich in die verscholen??
Van alles hest doe mitmoakt, niks wur veur die verholen.
Doe zagst wat gainaine zag, want aarmen en ook rieken,
luiten die, o edele pot, heur achterdail bekieken.
Doe zagt ze groot, doe zagt ze klain, van vorsten en vorstinnen,
Doe zagt ze mit n stainpoest, joa zufs van negerinnen.
Ofst doe non zowat zagst, nog hail, of al verschrompeld,
doe bleefst die zulf, noeit wust doe overrompeld.
Man och heloas.. van swaart en ook van blank,
kreegst doe allent man stank veur dank.
Man goa zo deur en droag geduldeg dien lasten,
en vaal nich um, as zai in t duuster noar die tasten.
Bist doe vol van ons, of van onze gasten,
wie zellen die zo rad meugelk doarvan ontlasten.
Wie beloven die dat tr veurtoan
Hailemoal niks meer laank, in die zal blieven stoan.
(Omtoalen van d Hollandse versie.)
Veul minsen leven in ainzoamhaid
Ze kinnen nait kloagen, mor janken hail stil
Zunder troanen en in vergetelhaid
Noeit gain laifde, sums n gil
Gainaine dai heur verstait
Gainaine dai luustert noar heur piene
Nait begriepend, dat elkinaine heur verlet
Zai hebben toch ook recht om der te wezen
Ain mins met kloppend haart
Mit gevuilens van goud en kwoad
Mor heur gedachten binnen verward
Zai kinnen gain laifde, mor enkel hoat
Gevangen in heur aigen groot verdrait
Blieven zai roupen om begrip te geven
An elkinain dai heur verloat
Want ook zai willen hail groag leven.
t leven van n mins is vol mit laifde en mit hoat
Zolaank der leven is, dut men goud en kwoad
Mor in t zicht van t staarvensuur
Wordt t leven pas echt duur
Om t kwoade om te boegen noar t goie
Den gaait men onvoldounde, weerom noar de oarde
Woar aal t goie, mor nog meer t kwoade is doan
Verzetten het den gain zin,
Want t ende komt aaltied veur t begin.
Geluk is mit n hoofdpries nait te betoalen
t komt mor zelden veur, en t duurt mor kort
Mor doe kinst der aiweg in verdwoalen
Verdrait is leven,
mit dingen dij’st nait hest,
en toch wilst geven.
n troan bie n glimlach,
is as diamant,
een flonkernde steern.
n troan bie echt verdrait,
dij zain de mainste minsen nait.
Der wordt zegt,
dit is veurbie,
t leven gaait vedder,
mor t verdrait blift bie mie.
Hou staark is dien gemoud,
as’t in inkle uren,
aales van dien leven ontmoutst.
Vertellen veul over nou en mörgen,
Dreumen geven joen gedachten weer,
Joe vuilen de piene, sums ook de zörgen
Den ook bliedschop veur ain keer,
In dreumen magst aalles dreumen,
Aalles wast doe wilst of vuilst,
Der is niks, wat ter nait mag kommen,
Allinneg doe waist wat ter wordt bedould,
In dij uren bin je allinneg en stil,
Mit dien onbewuste leven, magst doun wast wilst,
Doe zolst gain aander kennis geven,
Van wat dien intiemste gevuilens binnen,
Den blift de dreum ain stil verlangen,
Want ook ain luchtkasteel is voak hail fijn.
As t jong bist,
den holst van de laifde,
Doe verslindst t veul en voak
Mor vergetst n dail te spoaren,
veur de tieden van loater
As t jong bist en spoarst n dail,
in de jonge joaren
van de laifde in dien leven
Den kinst as t wat older bist,
ook nog laifde geven
Doe magst dinken wast wilst,
Mor dat betaikend nog nait dast gliek hest.
Verdrait uuten, betaikend nait, dast slappeling bist
t tegendail is voak woar, doe komst der voak staarker weer uut
Der worden meer problemen moakt, dan der binnen, mor ze binnen der echt wel
Wat zol der van oons over wezen,
as de zunne nait meer zol schienen,
gain gloud om oons aan te waarmen,
aale laifde zol uut oons verdwienen,
wat zol der van oons over blieven,
as de steerns nait meer twinkeln in oonse ogen,
aale vreugde veraanderde in verdrait,
wat zol der van oons over wezen,
de oarde is om op te leven,
de hemel is oons huus, woar wie oons noar begeven.
Sums bin ik ainzaom en allain,
den dink ik veul, aales is stil om mie hin,
den dink ik over de zin van t leven,
sums ook over de dood, den wait ik dat ik laifde mout geven,
an aandern in nood, want hai of zai dij laifde geft, krigt een rieker leven,
doe waist waorveur dast leefst, deur veul te geven van dien kracht,
an aandern om die hin, wordt veul van de piene verzacht.
De klaainste bloumen, geven voak de mooiste kleuren
n Ainvoudige plant, t mooiste gruin
n Begriepend woord, opend veule deuren
n Knipooge, kin soms wondern doun
n Glimlach, verlicht hail voak de piene, veur hailveul minsen, dai in hun leven
Deur aalles om heur hin verloaten binnen, n beetje hulp, kin toch elkinaine geven
n Klaine bloume trekt veul iemen aan, dai zörgen elke moal veur naie kleuren
As elkinaine doar ains bie stil blift stoan, den zol t leven op goan fleuren
Den har t zörgen veur n aander, toch nog zin
Laif en goud binnen veur mekander, dat was de bedoulen van t begin.
Woarveur leefst, woarveur waarkst,
Uren, doagen, moanden, joaren,
Ik vroag mie oaf mit veule moaren,
Budt t leven, den gain leven,
Is der den gain mörgen,
Is der den gain leven te vergoaren,
In dai joaren daist op oarde bist,
Blifst tot t ende tou vol mit zörgen,
Word t den noeit mórgen,
Woarin je joen aigen leven herkennen,
De wereld is vol van hoat,
De hebzucht en aigendunk binnen zo groot,
Dat de aine mìns, de aander nait leven let, mor hom doaglieks dood,
Zulfs kienderlaifde kin nait bestoan,
Want ze binnen pas twaalf of jonger sums,
As zai hun aigen weg willen goan,
Olders bestoan allinneg nog veur de zeurgen,
Veur de kiender van nou en mörgen,
Veur de rest huiven ze nait te bestoan,
Want veur t leven binnen zai veul te old,
Och kiender, och olders, wat moaken wie ons leven kold,
Allinneg nog janken, allain gain verdrait, is de rest, dat ons leven baidt,
Mor janken kin sums ook plezaaier wezen, as dat zo is, den is t leven fijn.
Blonde hoaren en zacht gefluuster,
kuiern in t gruin
Smokken en speulen in t duuster,
dat is t wat ik geern wil doun
Leven veur t laifdesspel,
zunder dinken, zunder zörgen
Zeg mor niks, ik wait t wel,
noa de fijne nacht, komt weer de mörgen
Dij mie weerom brengt noar n nije dag,
mor ik heb vrait, ik heb doan wat nait mag
Mor ik heb gain spiet, ik zol t zo weer overdoun,
want ik heb smokt en speuld.
Gainaine kin worden,
zoas hai of zai west is,
t verleden kin je nait overdoun.
t Is stoer om beter te worden as je binnen,
mor t is t perbaaiern weerd.
Gainaine kin n aander de schuld geven,
as der wat misgoan is in t leven,
want bist der aaltied zulf bie west.
Ast in mistiek geleufst,
moust dien dinken nait loaten beinvlouden
deur de wereldse dingen,
want dai binnen toch mor tiedelk.
Over de velden ruust de zudenwind,
t strikt laangs dien gezicht en verteld verhoalen,
Vaok heur je t laachen van n kind,
dai heurt over laifde in aale toalen,
De bloaden van de peppel ruzzeln zacht,
Doe slutst dien ogen,
gedachten dwoalen noar t verleden,
den dreumst vot, hail onverwacht,
Soms wilst dat dai dreum weerom kwam in t heden,
mor niks in t leven is zoas verwacht.
Wie moaken van onze oarde n rode planeet,
Niks zel in de toukomst nog natuurlijk wezen,
Elkenaine dut of hai of zai dat nait wait.
Wie moaken n ofvalbaarg, zunder pien,
Aal groter en aal voeler, vol met vergif,
Strakkies kinnen der gain planten,
daaier of mìnsen nog leven,
Der zel gain zunne wezen, dus gain licht,
den is t ende van ons bestoan in zicht.
Echte vrunden huifst nait te moaken,
hest ze of hest ze nait,
Echte vrunden leerst eerst kennen,
bie groot verdrait,
Zai dij, die den nog steunen,
Dat binnen de echten,
doar kinst aaltied op leunen
t Nije joar is nog mor pril,
elkinaine wait wat hai of zai wil,
wat mouten wie doar nog veul van leren,
òns kerstkalkoun mout nog verteren,
sums gevuld mit kavioar,
zo gaait dat joar noa joar,
om aales weer goud te moaken,
eten zai wat minder om gewicht kwiet te roaken,
n beetje minder te goan roken,
nait zo vet meer te goan koken,
veur aal dij olden en ook de jongeren,
zai loaten zuk ja hoast verhongeren,
d’eerste moand zel t nog wel goud goan,
mor den is t ook weer gaauw doan,
wie vervaalen weer in oons oale loaten en doun,
en goan weer over noar net as toun,
wie goan weer drinken en eten,
en aales wat wie oons veurnomen hadden… is vergeten.
As nog jong bist en verlegen,
komst ze zeker aal wel tegen.
Hest doe zulf n knappe kop,
vaalt die sums aal wel wat op.
Hier en doar zo op de stroat
willen ze geern mit die aan proat.
Mor as doe wat lelker bist,
hest die doarien wel vergist!
Letst sums over heur bestoan,
wat dien gedachten goan;
dreumst doe midden ien de nacht,
wat gainain van heur verwacht…
Jong wat is t den ain stried!
Raks dien kop ja biekaans kwiet!
Hol die rustig, bruuk t verstaand:
d’r lopen toch nog wel meer ien t laand!
En hou ofst doe t toch ook wendst,
Vuulst, das d’r nait zunner kenst!
Duurfst pebaaiern op dien wies,
den vergist die sums ook vies.
“Laive help! Dij mot ik nait!”
“k Traauwde laiver mit dij Grait!”
(mor deur t geld, lukt dat ook nait.)
Todat den… op t allerloatst,
t Oog vaalt op dat wicht van boas!
“Wat ben k toch n sukkel west,
dizze keus is t allerbest!”…
Joaren loater noa dij tied,
ben ik weer mien kop hoast kwiet;
haar ik doar mor eer’ om docht,
Dizze het mie t geluk nait brocht:
t Spiet mie nog tot ien mien ‘teen’
Want zai het de boas zien genen!
En ze het mie t nait verteld,
mor van hom krieg ik gain geld.
Sums mok lopen as n hoas
veur de dochter van de boas!
Beste kerel, hol t mor stil,
bie de dingen dij t wiefke wil:
het ze genen van de boas?
Zit oprecht! Zoas n hoas!
Komst doe oeit nog op pensioun,
konst het toch nait beter doun…
Goa mor puzzeln of zowat,
want t het nou niks meer om t gat.
Sums bennen dingen glad verkeerd
Slotsom: Hest d’r wat van leerd.
Hest doe sums n kiennerschoar,
Bruuk dien wieshaid veuraal doar!
En bis zulf ook aal stafold:
n Wieze road is meer as gold!
Ook wie bennen aal n moal traauwd
al is dat al laang leden.
Mor doarvan kreegn wie noeit gain spiet
aal is t ook … joar leden.
Veul schipkes lopen vandoag aan grond
of straaindjen op de rötsen.
As elk allain gaait veur zien aigen zoaken,
den kèn ie t echte doul nait roaken.
t Gehaim van vaileg voaren is
Noar God zien wet te leven.
Zien Woord – aal goan d’r dingen mis –
DE boaken veur joen leven.
En störmt t sums op s levens zee
en word de daag n duustre naagt
koers den toch op DE Mörnsteern
Hai het aal op joe wacht!
Wie wensen joe baide veul geluk
op aal joen levenspoaden.
Stoa nait te veul op aigen stuk,
den zel ie t vast wel kloaren!
Zoas ik aal zee, mien moeke laag ien t sanatorium ien Hellendoorn dou Duutsland oorlog mit ons mouk. Ik kreeg doar nog nait zo veul van mit, boetendes, bie dij baide oldjes was t tot op zekere hoogte ook beregezeleg. Tot op zekere hoogte mok wel zeggen, want as t waarmetenstied was, was lol d’r veur mie sums glad of. Hou dat kwam?
Wel, opoe wol mie t ja goud geven. Aal te goud zol k dinken. n Aarm mens haar ook nait zo veul te geven. n Kwoajong as ik, kreeg van heur eten woar flink wat ien zat : ‘melkenbeschuut’, wel te verstoan. Doar zatten ja aaier ien. t Was goud bedould, mor as je t aale doagen kriegen? Of twij moal op n dag? Zo dat t joe neus en ooren hoast weer oetkomt? Nee, waarm eten was mien favoriet aal lang nait meer.
Mor opa haar d’r wat op vonnen. Smirregs stampot mous mit spek. Mor t jonkje haar noatuurlijk gain trek. Waist wat opa dee? Vurkje vol mous wer bie hom n vlaigmesientje. Nog n paor draaien en den vloog e zo mor noar binnen!
Mien pa haar t er mor stoer mit. As t even kon den ging e moeke opzuiken ien t sanatorium. Mor dat kon nait aale vattiendoagen. Dat wer veuls te duur. Dou oorlog oetbrak, wer t nog minner. Wat kon d’r allemoal gebeuren? Men wol de Duutsers tegenhollen. Mor hou? Kaans was groot dat de bruggen opbloazen werden. Den waas t bezuiken ja haildaal oaflopen.
Gelukkig was moeke noa n fikse operoatsie aan beternde haand. En ze haren baide geluk. Ze mog noar hoes! Doar kon ze ook ja wel rusten?
t Heurde goud, mor houw mot n hoeshollen draaiende holden woren mit n moeke dij rusten mout, en ook nog wel n klain kiend het?
Mor ook doar wer gelukkig veur ze zörgt. n Wedevraauw wol de toak van waarkvraauw op heur nemen.
Moekes pitraiten rustbèr heb k voak achter t hoes stoan zain. Mor t waarkte wel en ten lange leste is ze zo maans worden, dat ze t zulf weer aan kon.
k Wait nog best dat pa eerste keer mit heur bie grootollen thoeskwam. Ik dochte, wel is dat nou den wel. k Kon mie bliekboar niks herinnern. Wat mainste iendruk op mie muik, was de mooie blauwe luuksewoagen dij ik kreeg. n Haile grode! As veer opdraaid wer, den reed e n haile tied vanzulm. Kwam e argens tegenaan, den ging e mit zulfde gang achteroet tot e weer argens op botste. Laang het e nait leeft. Dou e n keer de houk van schuddelkaastdeur rouk, waas t fienoal oaflopen!
Bie pa en moe (wel waas dat?) aan annerkaant van weg sloapen was eerst niks veur mie. t Het vattiendoagen duurt veurdat mien ledikantje noar t aaner hoes moch!
En gaaf moeke mie n dikke knuffel dou t wel deurging? Reken d’r mor nait op! t Was veuls te gevoarlijk mit t oog op besmetten! k Heb doarom ook noeit waiten of leerd, hou of dat den aigeliek wel most haar.
Mor de loop noar mien opoe hil ik d’r wel ien. k Mos gaauw tevreden wezen, want ien oorlogstied haren mensen t nait zo best. Kennen joe t nou nait meer veurstellen, mor ik vruig mien opoe den mor om n zuure siebel, oet dij grode stopfles. Heerlijk zo’n zuur kreng!
As wie lekker zatten te kwengeln mit n modderpapke bie opa’s geut, den stuurde hai ons altied vot. Mor ien twijenvatteg stopte dat ienains.
k Haar voak genoten van opa’s klokkesmeerderij. Mor dou ston opa’s aigen klok haildaal stil. Olboas waas héngoan. Huurboas en buurman was nog bie hom west veurdat e sturf. Hai was ain van de notoabelen van hervormde kerk, woar opa ook nog bie heurde.
“Hol die mor taai jong!” haar e zegd dou e votging. Joa, t was apmoal aarmoudje troef op elk gebied ien dij tied. k Zai nog zien kist onner t roam deur stoan. Loater was alles vot. Wie zollen gain ritjes meer moaken…
Opoe en heur vrijgezelle zeun haren t nait braid. t Werd koller en brandstof ruik op en was ook nait meer te kriegen… Dou ik weer n moal bie opoe kwam lag t koolstro as n padje van olle hut tot aan t hekkacheltje tou ein koamer. t Wer d’r bie kurf vol henbrocht, mor t was zo de piep oet ken je wel begriepen.
Lanzoamerhand wer alles minner. Gain gruinzaip meer, nee men kreeg klaaizaip. t Was wel glad as t nat was, mor of t er ook schoon van werst? Ken mie t nait veurstellen.
Grootmoe wer bliekboar aal viendingrieker. Tot aan t schaikundige tou. Hou ze d’r oeit aan kwam…?
As je bonestro verbrannen, de aask doarvan ien wotter doun en loaten dat n pooske stoan, den ken je d’r helder woater ofscheppen. Mainste minsen waiten t nait, mor den zit doar sodoa ien.
Nou mien opoe wis t wel en doar waikte zai den heur wasgoud ien! Hollandse punlijkhaid (nethaid) dink ik. Nait klain te kriegen, dij ollen van vrouger!
Bie fietsmoaker aan overkaant stroat haren ze ook zo’n kwoajong as ik. Soamen heb wie hail wat ofspeuld. k Heb nog n foto van ons baiden mit stuurkaar… Bie zien pabbe ien waarkploats was altied wat te beleven. Ien dij tied werden van olle fietsen weer kompleet nijen moakt.
Ze werden hailemoal demonteerd en de freem werd vannijs lakt en den boven t vuur moffelt (vaarf d’r op vastbraand). Mit n kwastje werd d’r n golden bieske op trokken, net nij.
O Joa, stroom was d’r ien dij tied ook nait meer. Elektriese bedoul ik. Waist wat fietsmoaker doan haar? Hai haar n veurvurk van fiets op kop op n waslienpoal zet. Ien de vurk zat een veurwiel mit spaiken en d’r zat n luchtbaand om tou. Ien dij spaiken haar e vief zinken schoepen moakt. Tegen baand aan zat n dienamo. As t nou waaide draaide dienamo en stuurde stroom deur n dun droadje noar t fietslampke dat boven schösstainmantel monteerd waas. Luuks hé!
Stofzoegen konst ook ja nait. Nou ja, ik haar n goocheme oom. Dij leerde moeke, dat ze mit twij papierklemmen (‘paperclips’ hait dat tegenwoordig) ien t kastje onner de meter (woar stop oethoald was) de stekker aan n poar droadjes hoaken kon. Den dee stofzoeger t wel.
Gelukkeg is ze noeit verroaden, den was t aans goan…
Pa waarkte bie boer zoas ik zee. Dij boer verbaauwde kool(zoad). Waist wel, dat mooi geel bluiende gewas dat je overaal ien grunningerlaand vienen konnen.
As koolzoad riep was kwam dörstmesien en was d’r koolzoad. Mien pa kochte doar sikkom tien mud van en brochte dat op koamerzolder.
Doar laag t lekker dreug en gainain kon t zain. Want t mocht beslist nait van Duutsers, mor ja, t was oorlog! En d’r mocht aal minner.
D’r mocht soavends gain licht noar boeten schienen. Den konnen engelse vlaigtuugen ja zain woar n dörpke lag. Verduustern haite dat.
Noa acht uur soavends mochst ook nait meer op stroat lopen. D’r mocht zo veul nait… dus…
As t noa etens goud duuster was, kwam mien oom oet t midden van dörp bie ons thoes. Ook dat mocht nait.
Ien t keukentje, dat goud verduusterd was, werd n grode vaaierpoot van dikke takken deelzet. Doar zat n euliemeulen op monteerd, mit aan baaide kanten een fikse slinger. Bovenop zat n soort iezern tippuut woar koolzoad ien doan werd.
Deur mit zien baiden te draaien werd d’eulie oet koolzoad paarst. t Was swoar waark en ze werden kletsnat van t swaait, mor ze haren eulie veur bakken en veur… joa, n euliepitje! (‘n gloazen bakje mit eulie woarien een stukje kurk mit blik d’r omhen en n katoenen lontje d’r deur) dreef. Dat was toun de verlichting. Konst de aanner mor nauw zitten zain of kraant d’r bie lezen! Mor elkenain haar dat. Fietsmoaker ook! As t nait waaide vanzulf.
Alles was anners as nou. Grode minsen mozzen n persoonsbewies hebben. Most nota bene bewiezen dast doe degene waast dij op t fotootje ston. Nou, mien opoe keek d’r hardstikke lelk op. Ze was vergreld op dij duutsers!
Pa mos dat ding ook altied bie zich hebben. Sums vergat e dat. Ik wer aal groder en ging dou aal noar schoul midden ien dörp. Op weg noar hoes kwam ik sums een duutse controlepost tegen. Dij vrougen ieder volwassen mins den om dat persoonsbewies. Ik vroug moeke den of pa dat ding bie zich haar. Zo nait, den mos ik mit dat ding ien buus langs de duutsers hailemoal lopend noar boerderij om hom te brengen.
t Mooie was, dat ik den bie pa veur op fietsstuur weer mit hom noar hoes tou ging.
Duutsers woonden bie ons ien t dörp. Nou ja wonen, ze werden bie minsen ‘ienkwartiert’ zoas dat haite. Mien taande, n weduwe mit vaaier kienner, mos heur veurkoamer ofstoan aan n duutse soldoat, dij op divan sloapen mos en d’r allain soavonds mor was. Veulaal zat e den ook nog veur gezellighaid(?) bie taande en kiener ien t klaine keukentje! Wel wait wat thoes haar!
n Grode villa op houk van weg noar Ainerom tou was vorderd (ien beslag nomen) veur t duutse hoofdkwartier. Ien t dörp stonnen her en der ien grode schuren grode rupstrekkers mit banden aan t veurstel, dij fikse kanonnen trokken. Of en tou reden ze deur t dörp noar diek achter Westernijlaand en schoten ze op n schief dij ien zee dreef.
Mor k heb t ook wel es benaauwd had heur. Mor dat verhoal bewoor ik tot aander keer. Moi !
Aander moal wieder…
Zundoags gongen wie lopend noar t kerkje bie ons ien t oostend van Paiterboeren. Dij ston mor drij hoezen van ons hoes òf.
Doar preekte dou domie Boersmoa dunk mie. Veul kreeg k d’r nog nait van mit ien dij tied… k Zat mainstaal mit kop tegen moeke aan te sloapen totdat domie “amen” zee.
Loater heb k doar ook nog op t kienderkoor zeten, bie Jan Zuidemoa oet Lains. k Kon dou nog mit de wichter eerste stem mitzingen en thoes op n olle harmonika van pa de laidjes noaspeulen.
Schuun tegenover aan annerkaant van weg en sloot woonde mien opa en opoe. Doar was k as klain kiend n tiedje ien hoes.
Dat kwam zo: Ien dij tied waren d’r veul minsen dij t.b.c. haren. Ain doarvan was mien moeke.
Ik wait nog, dat ain of aaner mie omhooghuil veur n roam, dou ze mit n auto – n olderwets model Citroen, mit zo’n mooie ronde reservewieldeksel achterop – noar t sanatorium ien Hellendoorn brocht wér.
t Was goud annerhaalf joar, veurdat d’oorlog ien mai 1940 oetbrak. Ik woonde dou mit mien pa bie opa en opoe ien, althans mien rose ledikantje ston doar op vlouer. k Wait nog dat pa mie – op n tied dat de maidoorn (‘smeertuitenboom’) bluide – mie n hail bosje smeertuitblommen ien t ledikant smeet. Dij roeken ja zo lekker!
Pa sluip wegens roemtegebrek bie d’olluu, ien t hoes dat ze aan aanderkaant weg zulf huurd haren.
t Was n vrougere rentnaaierswonen, woarschienlijk deur n welgestelde boer zet. t Verhoal ging, dat hai nogaal invalide was, mor geld genog haar.
Hai kon zich permentaairn dat e d’r n koets mit n peerd op noa huil, woarmit hai zuch veulal verploatste. Veur zien gebrek schoamde hai zich bliekboar, want dails links van thoes en dails d’r achter lait e n schuur baauwen mit n zogenoamde deurrit, zoas ook wel bie ôlle krougen. Zo kon e mit de koets schuur aan veurkaant ienrieden, zulf ongezain oetstappen, en loater ainmoal weer ienstapt, aan annerkaant d’r ook zo weer oet en om schuur tou weer noar weg.
Zundoags was pa vrij en den haar e wat tied veur mie. Alhouwel, bie opoe thoes was t ook gezelleg heur. Waist wat mien opoe ook van mie was? Mien koamerolifant!
Dat ging zo: Zoaterdoagsmörgns mos de koamer – veur de Zundag! – opdwaild worden rondom t karpet. Doar wazzen de vlouerplanken broen vaarfd.
Den kwammen de stoulen, blomtoaveltjes en wat d’r verder plek haar op t karpet of toavel te stoan. Opoe huil n flinke emmer laauw woater mit n fail – dwail zeden ze ook wel – ging op knibbels liggen en kroop aal dwailende de koamer rond. Ik mocht den op heur braide rug, mit fikse gat, zitten tot ze kloar was. Ik wait wizze, dat d’r wainig minsen west bennen, dij ook zo’n laif baist had hemmen!
Mor d’r waarn ook aander dingen te beleven.
Mien opa was, dou e tiedje traauwd was, op zuik goan noar n mooie klok. Zulf haar e wel n zakhollozie, zo’n mooi plat rond ding mit n knopke d’r aan om hom op te draaien of de wiezers te verzetten. Tiedens t waark zat dij netjes opburgen ien n peervurmeg blikken deuske mit n deurzichtig mika rond glaske aan veurkaant. Den kon je d’r opkieken en kon e zo ien buus en wer e nait stovveg.
Mor n mooie klok haar een arm minsk veulal nait.
Hai haar heurd, dat d’r ien Kloosterboeren n zogenoamde steertklok te koop was. Mit wat buussìnten op zak ging e d’r lopend op óf. En joa heur, hai vond t adres woar e verkoft wér. Ze wuiren t ains over de pries en even loater stapte opa – steerklok mit n touw op rug bonnen – weer richten Paiterboeren.
Mor zo’n ding het natuurlijk zien onderhold neudeg. Ik ston d’r altied op neus en oren bie: Klok wér op rug op n toaveltje legd, de kast wer d’r òf schoven en opa stipte mit n hounderveer, dij e ien n deuske mit wat eulie deupt haar aale draaipunten aan.
Wat n pracht mesientje leek t wel van binnen. Hou haren ze t oeit oetvonnen. Ik dink dat k doar de techniese inslag van overholden heb.
Traauwens, as klok d’r hong was t, aal was t lang gain nije, een prachteg pronkstuk mit dij drij goldkleurege veren d’r bovenop. En sloagen dat e kon. Konst hom boeten wel heuren.
As k mie goud bedink was d’r nog wat biezunders. Mor meroakels iengewikkeld.
Ain van mien ooms was nait traauwd. Woarom wat ik nait, mor t was zo. Hai woonde nait allain, mor zo as dat dou ging, bie zien voar en moeke ien. Hai mos vanzulf ook zien kost verdainen, mor t was ain mit ambieties zellen wie mor zeggen. Mooie bullen haar e wel. Een stevege mooie herenfiets mit n pakjedroager achterop en ain aan t stuur – woar sums n witte kist op ston – n radio mit zo’n mooie grode broene ronde luudspreker en nait t minste, n ollerwetse balgcamera van foto Capi oet Herestroat ien Grunnen. Doar mozzen gloazen ploaten ien en hai kreeg een swaarde douk over kop as e n foto mokken wol.
Ontwikkeln dee e ook zulf en ofdrukken of vergroten. Nee t was nait niks!
Hai het van mie n moal n kiekje moakt achter heeg. Ik haar n alpinotje op, n truitje aan, n körte boksem mit doaronner broene laange kousen en n poar Einerommer klompkes aan.
k Heb hom nog altied as aandenken. Swaart-wit vanzulf.
Mor hai ging ook – net as pa – òf en tou noar n boer om op t laand te waarken. t Zol mien oom nait west hemmen as e nog nait aans wat spesioals dee. As t mooi weer was en nait aal te waarm, den trapte smörgensvroug op fiets mit widde körf veurop hailemoal noar Zoltkamper hoaven. Doar haar e konnekties mit n Zoltkamper visser dij doar zien loaden altied aan waal brocht. Hai kochte den zien witte kist haildaal vol mit kookte genoaten.
Doar fietste hai den mit weerom noar Paiterboeren. Ien dörpkes woar e deurkwam, dee e n beetje rustiger aan en laip e noast fiets en ruip:
“Genoat!, genoat! Genoat!”. Elkenain dij hom heurde en belang bie vrizze genoaten haar, kwam t hoes oet mit n bak of kom en kochte zuch wat van dij eerliekse lekkernij. t Ging per kop – n gemeleren beker mit n handvat – en t was nait duur.
Sums waas kist nait hailemoal leeg as e thoes kwam. Den was t feest veur opoe en mie. Op toavel laag n zwilkje woarop n kom vol genoaten omkeerd wuir en den was t even de rug recht boegen, kop d’r of trekken en de ienholt opsmikkeln tot je t zat wazzen.
Aander moal wieder…
Nije diek ligt nou mooi gruin te wezen laangs de zeekaant van het grunnegerlaand, aan noordkaant van Paiterboeren. Ie kennen d’r zulfs laangs fietsen, aan binnenkaant van diek.
Vrouger – wat is dat, zellen ie wel zeggen – was e d’r nog nait. Ik ken mie t nog herinnern, dat ik bie mien opa (mit board!) wel zien grootvoar het dat tegenworreg nog? – zittend op pakjedroager veur aan t stuur – mooie ritjes mit hom moaken mog. Dou kon dat ja nog.
Zo ging e ook mit mie noar de gestoag gruiende ‘nije diek’. k Zai t as kiend nog zo veur mie.
Op raand van zee en kweller laangs, n aal mor laanger wordende bult blaauwgrieze sliek.
Aan boetenkaant van diek laangs, lag n zogenoamd smaalspoor, woarover klaine lokemotiefkes reden. Dij trokken op heur beurt n hail riegje kiepkarkes. Mit van dij tippuutveurmege iezern bakken d’r op. Ze kwammen ien laange riegen van t wad òf noar diek tou. As ze laangs of op nije diek reden, kiepten ze t haile spul om, woardeur de diek aal hoger en braider wér.
Dat was n haile belevenis veur ons. Mor ie kennen noeit roaden wat mien opa loater biekaans aan elkenain vertelde! Zien klainzeun haar zo mor op dij nij aanlegde diek stoan te pizzen! Nou den! Haren ie dat docht! Ik nait.
Mien opa was gain onbekende ien dij kontrainen. Vot bie ‘olle diek’ – nijmouds nuimen ze dat nou sloaperdiek – ston destieds n klain aarbaidershoeske mit n schuurke d’r bie. Doar woonden mien grootollen ien t begun.
Grootvoar waarkte, zoas de mainsten ien dij wereld, ‘bie boer’. Smörgens as t licht wuir, was de luiertied veurbie, den kon d’r immers waarkt worden. Doar haar de boer zien volk ja veur. As dij nou ook nog dicht bie diek woonden, konnen ze mooi op tied de schoapkes op t dreuge tellen en woar neudeg verzörgen.
Opa huifde dat ja nait allain te doun. Zo gauw as d’oldste zeun groot genogt was, kon dij immers wel helpen. Opoe, dij ien dij tied echt nait allenneg thoes bleef, mos toch eerst veur t leutje grut zörgen. Loater konnen dij zuch toch ook weer om heur baaiden bekommern. Zo leefde men; en wel zol zeggen dat t nait goud was?
Zo gruide mien pa as kwoajong ook onder dij ongeschreven regels op. Op zien tied mos hai ook op boer zien schoapen pasen. Ien t veurjoar, as d’r n haile rieg lammerkes geboren wuiren, was t de drôkste tied. Sums haar ain schoap meer as ain laam. Voak was doar n verschoppelinkje bie. Dij mos as t nait aans kon den mor deur schoapvent mit vles grootbrocht worden. Boer kwam doar zelden noar kieken. Mor as e kwam, den verwachte wel dat alles op zien pootjes terechtkommen was, mit noame mit dat soort jonkgoud… Aans waaide d’r wat veur schoapvent!
Mien pa haar dat aal gauw ien de goaten, mor sums waren t zukke scharmenkeltjes, dat ze noeit meer van heur achterstand biekwammen.
Om gain schelden van boer te kriegen, hil hai heur den mor even mit kop onder t woater ien n sloot. Boer wis toch van niks en kwam zeker nait n poar keer om schoapkes te tellen En vent kon t ook ja nait helpen dat ze zo min ter wereld kommen wazzen?
Loater ging pa as eerste van de schoore noar openboare legere schaul. n Ander was d’r destieds ja nait ien t dörp. Van speulen kwam ien dij tied ook nait aal te veul. d’Ollen mithelpen was dou hail gewoon. Dou zien moeke nog mor ain klaine aan borst haar, ging ze bie zummerdaag mit t manvolk mit noar t laand. Veuraal bie t zichten, om schoven te bienen. Kienerwoagen kwam ien schaar onder bomen te stoan en òf en tou kreeg kiend achter hokken wat van borst.
Op n moal, dou ze doags d’r veur bevalen was – ze was ook maid bie boer – ston ze op plaank bie graacht de melkbuzzen te bounen, dou òl postbode laangs fietste. Hai – dij vanzulf overaal de nijste nijskes te heuren kreeg – zag heur bezeg en ruip: “k Mainde das doe bevallen wast!”
Woarop mien opoe heur muide rug rechte en zee: “Och, dat was guster!”
Zolst vandoag es om komen. Want, hou den ook, d’r most wat verdaind worden!
Kwoajonges vermouken zich destieds mit van alles en nog wat. Bie diek was altied wat te beleven. D’r spoulde van alles aan, t was noeit geliek. Zeker bie of noa störm kon je d’r van alles vienen.
Noast t hoes ston n fikse wilgeboom. Ain van jonges haar doar n mooie wiendwiezer ien moakt.
Boomkeklimmen was dou ook n mooi vertier. Tussendeur konden ze sums mit moeke mit noar t dörp om t neudegste ien te kopen.
En dij dreuge sloten bie zummerdaag! As dij òlle waalen van vrouger nog proaten konnen, den konst nog wel es roar opkieken! Wat ien dij dreuge sloten apmoal gebeurde konst deur aal dat raait nait zain… Mor spannend waas t wel!
Piebeziedjen en tiebeln (n kört aanpunt stokje; mit n laange stok op de punt sloagen, zodat e n end vot vloog) wazzen echte kwoajonges-bezigheden. Kaaibakjen: mit n halve bakstain n haile onnersteboven gooien dij op n ofstandje rechtop zet was.
Koothinken: aal hinkendeweg n kootje (n bonkje van n daaierpoot) of n vaaierkant plankje op ain bain veuroet probaiern te schoppen, ien op grond taikende vakken mit nummers. En wast zo gelukkeg das n velg van n òlle fiets haarst, den konst houpeln. Hilst n stokje ien de gleuf van velg noar beneden aan achterkaant, den konst hom sturen zoast wolst. Vuilsde die dou net zo riek as nou mit n haile fiets!
Van òlle kienerwoagen haar mien oom een stuurkaar moakt. Konst d’r op zitten en mit vouten of n taauw sturen. Wast blied dast n kameroad haarst, den konje ombeurten schoeven. k Heb altied nog n foto van ons baiden dij mien oom – mit zo’n kiekaast woarbie n zwarte douk over zien kop mos – nomen het.
k Heb ook nog ain woar ik op stoa mit alpino op, broene lange kousen aan bie n körte boksem en op ainerommer leertje klompkes.
Dat was n haile riekdom dij klompkes. Den mos je mit voar of opa achterop fiets noar Ainrom, om bie van der Meulen een poar te pazen.
Mit n beetje geluk mog je den ook even ien klompenfebriek kieken, doar waarkte van der Meulen mit zien knechts aan van allerhande moaten.
Ze deden dat dou aal mit n groot mesien en mit haand.
Ien dij tied waren mainste klompen glimmend zwart. En ze haren apmoal n leerke over vout dij deur n poar sleufkes aan ziedkaant van klomp mit n spiekerke vastzet was. Betere klompen kon ie joe nait veurstellen. Je konnen d’r prima ien lopen. t Noadail was, dat d’r swinters ien snij bobbels snij onder vastplakkten. Den laips zogenoamd ‘op stelten’. n Beste trap noar veuren, den was t mainste d’r wel onner vot.
Aander moal wieder…
Tussen opoe en oma zit n wereld van verschil. Aan joe welke van dij baadent ie t laifst hebben.
Oma is gain opoe meer,
Mit opoe is verdwenen,
De kroakstoul en de stoven.
Doarbie de kachel mit de kolen.
Oma rookt sums een sigaret,
Mor opoe bakte kouken,
Oma moakt heur lippen rood,
Mor opoe braaide sokken.
Oet opoes daipe regenput,
kwaam vris en helder woater,
Van heur mozzen wie vroug op bèr,
Bie oma kin t wel loater.
Opoe was ook aaltied thoes,
Oma gaait mit auto oet te rieden.
Mor op opoe’s stieve knij,
mochst aaltied piddje rieden.
Oma kin nog hail sportief
ien de vaaierdoagse lopen
Opoe haar rimpels en was old,
Mor heur deur ston aaltied open.
Oma, het n goud figuur,
kocht mit smoak heur klaaier,
Opoe muik zulf n schoet,
En naaide zulf heur klaaier.
De tied van opoe is veurbie,
Blieven de herrinneringen,
Dij gedachtens moakt joe blied
Het binnen de mooiste dingen
s Oavends veur t slaop’n gaon
nog eev’m de deur uut
niet deur de bewoonde wereld,
maor buut’n om
En as de zun ondergeit
En zien oranje gloed zien laot
Eev’m struun’n deur de natuur
Op zoek naor wat moois
t Is stil,
boer’n hemmen t gras aal binn’n
een verlaot’n grutto loat m heur’n
baang as r is veur mens’n
En terwijl je doar struun’n
Komm’n de gedacht’n
Over wat je bezig holt
Zo elke dag
Moar de rust en de natuur zett’n je gedacht’n op n rieg
Mooi as t hier is
Kin je de dag van mörg’n weer aan
En goa je rustig sloap’n
februari 2003
k Zai die weer stoan, slank en keersrecht.
k Wil mit die goan, ik main het oprecht.
k Wil die kennen leren, tot !!!
Bist mien kedootje van God.
k Vuil die weer liggen in mien aarm,
een heerlieks gevuil, zo waarm.
k Wil die vasthoolden, tot !!!
Bist mien kedootje van God.
k Vuil dien handen, het liekt alsofst kinst tovern,
geern loat ik mie der deur verovern.
k Wil het beleven, tot !!!
Bist mien kedootje van God.
k Kiek weer noar die, ain lutje tegen dien lichoam.
Ain wonder, het benemt mie de oam.
k Wil die beschaarmen, tot !!!
Bist mien kedootje van God.
k Loop noast die, stil en verwonderd,
ain gevuil dat mie altied nog overdonderd.
k Wil wied mit die goan, tot !!!
Bist mien kedootje van God.
k Heur dien stem, zo vertraauwt.
Hail mien leven heb ik der op baauwt.
k Wil hom blieven heuren, tot !!!
Bist mien kedootje van God.
k Bin altied nog stoapelgek op die,
Doe heurst nog altied bie mie.
k Wil old mit die worden tot !!!
Bist mien kedootje van God.
Ik zit allennig in de baargruumte van t hoes van mien moeke, dat komt wie mouten de boudel oprumen, want zai is d’eerste kerstdag overleden, pa is al meer dan twij joar oet tied.
De begroavenis is west en nou mot t hoes leeg, t is n huurhoes.
As bruiers en zusters hebben wie de belangriekste dingen al oetmekoar hoalt en mouten wie nog de minder belangrieke dingen oprumen.
Dou mien moeke nog leefde heb ik voak zegt dat k niks van dij spullechies hebben wol, mor t wordt toch wel wat aanders nou ik der midden in zit.
Der is veul spul bie wat mie mie niks zegt, ik bin ook nog moar bie de dingen as klaidjes en aander hoeshoaldeleke spul.
Wat komt ter n rommel lös.
As k noar n aandere ruumte goa word t aanders.
Hier ligt nog het geraidschap van mien pa, t maiste is ol rommel, ik dou t in n bakke dij der bie ligt.
Den vind ik n stuk holt, ik kin zain dat d’ol man der mit aan de gang west is, ik denk hai wol der n kloppertje van moaken, hai het der n poar goaten in boort en mit n baiteltje perbaaiert der n ovoal gat van te moaken, t is hom nait al te best lukt.
Ik zuik wieder en vin weer n aander stuk, t is t begun van n haarke, ik heb zulf ook nog zo’n haarke van hom kregen.
As ik wieder zuik en al wat meer rommel in deuzen gooit heb, kom ik bie de kaaste met pa zien vaarveraive.
Hier liggen ook nog schilderijtjes van hom, dat dee hai ook, schildern, van alles wat.
Bie aal kinder en klainkinder en achterklainkinder hangt of ligt wel n kunstwaarkje van opa.
Ook bie hail wat luu bie ons in dörp hangt der wel n doukje, de maisten mit n liestje dij hai ook zulf moakt het.
Den schut mie t gemoud vol as ik kiek noar dij stukken holt en dij schilderwaarkjes.
Inains bedenk ik mie met wat veur raive dij dingen moakt binnen, ik heb t net ja in de bakke gooit.
Den bekropt mie der n maal gevuil, ik mout denken aan raive wat ik zulf heb.
Ik kin der op dit moment even nait meer tegen, ik goa mor noar hoes.
De aandere dag bin ik weer in t hoeske, ik mout wat pepierwaark regeln.
Ik struun wat in de deuzen dij beneden in kaaste stoan en krieg wat olle verkleurde schriften in handen, t binnen schriften dij pa volschreven het mit inlaidens veur de christelke mannenverainen woar e bie west is, ik lees der wat in en krieg n beetje roar gevuil.
Der bekroop mie weer dat gevuil, n beetje schuldgevuil.
Ik mout denken aan de tied woarin mien pa dij dingen muik.
Hai was òfkeurt, al vroug, de oetkeren was nait zo hoog en wie waren mit n haile koppel, dat hai kon dure raive nait kopen, hai het doardeur zoveul dingen mist.
Pa haar best wat in zien mars, hai was nait zo’n proater mor hai haar n goud verstand, kon best wat moaken, mor hai haar de raive en de gelegenhaid der nait veur.
De olluu kregen t beter dou wie kinder aalmoal ons aigen stee kregen.
Veur hom was het te loat om zulf nog aal dij nije raive te kopen.
Ik mout zeggen, hai kon t ook nait meer, de poesterghaid was der bie kommen, hai kon de stofrommel nait meer aan.
In dizze tied kinnen wie sikkom alles moaken wat wie willen, en wie hebben t zo goud dat wie ons de beneudigde raive ook nog wel kopen kinnen.
Dat röttege gevuil luit mie nog nait echt lös, k heb der wel n poar doagen mit lopen.
Ik bin zulf ook opa en mag groag noar onze kinder goan en wat mit klainkinder juchtern.
Dou ik dizze weke bie onze kinder was, dou zag k t weer wat dudelker, wör t mie wat rusteger in t gemoud.
Klainkinder luiten mie de nijste speultjes en heur spoarpot zain, ons klainzeun is n klaine Dagobert Duck, hai is gek op geld en dou zag ik aal dij riekdom dij onze kinder en kleinkinder hebben.
Zai hebben zowat alles, kompjoeters, dure speulgoud, dou wör t mie wat dudelker.
t Heurt der bie, elke tied het zo zien zien veur en tegens, zien tekörten en zien riekdom.
Ik heb gain schuldgevuil meer, mor wel spiet, mien pa haar in dizze tied nog zoveul meer doun kinnen.
Vrumd aigenlieks, mien moe is overleden mor ik krieg n maal gevuil over wat mien pa mos missen.
Wie zitten met ain koppeltje tegen t hoes te thee drinken.
t Is lekker waarm en wie hebben het nait drok.
Den komt ons jong der aanbroesen op zien plof, hai kin de bochte hoast nait kriegen.
Hai het zo’n ding dij wel een beetje haarder kin as dat mag.
Hai het tot nog tou wel een beetje geluk had, hai is nog noeit deur plietsie pakt veur te haard rieden.
Zo as elke pa bin ik der wel gerust op as hai mit dat ding bie t pad is, hai kin ja net zo goud rieden as zien pa vrouger.
Ik rie ook nog wel ais op dij plof, zien helm paast mie ook wel, ik zuik den ain stille weg op en trek gas heulemoal open, ik mis wel een beetje de wind langs mien gezichte, ik bin nog van dij tied dou de helm nait verplicht was.
Mien vrouw en andere kinder ploagen mie der mit, “t groot kind mot ook nog even mit speulgoud van zien zeun speulen” zeggen ze.
Moar dat kin mie niks schelen, ik mag der geern even op rieden.
Mor goud, wie waren aan t thee drinken tegen t hoes, dou ons jong der aanbroesen kwam op zien plof, hai ree hom in ain keer in schure, wel ain beetje vrumd, dochten wie.
Op t moment dat hai weer oet schure komt, stopt der n plietsieauto bie ons op dam.
Nou mout ik der bie vertellen dat ons schoonzeun ook bie de plietsie is, zo vrumd was het nait dat der n plietsieauto op dam ston, mor dij plof was zo gaauw onderdak zet, der mos wel wat wezen.
Doar hest t gedonder, docht ik, plietsie zit achter hom aan, doarom is dij plof zo rad onder dak zet, dij is hai nou wel kwiet.
Jong komt der aanlopen mit n onneuzele blik op zien gezichte, van de prins gain kwoad, hai vertrekt gain spier nou de plietsie der aankomt.
Dij is in tied oet d’auto kommen en komt der aanlopen, het is n vraauw, allennig.
Op t moment dat ik denk dat ze ons jong aanspreken wil zegt zai vrundelk “moi”, en vragt, “wonen hier de schoonolders van Jos?”.
Dou wie dat bevestigden vruig zai n beetje verlegen, “Wie binnen hier vlakbie aan t snelhaid meten, mor ik mout zo neudeg, mag ik hier wel even noar de wc?”
Dat kon zeker deurgoan. Mor zai wait nog nait woarom wie aalmoal zo gnivvelden, wie hebben t heur nait verteld.
Vandoag, mörgen,
zunder zörgen?
Heden, verleden
toukomst, tied
hoat en nied
hail veul vroagen
leren verdroagen!
De dunne droad dij die aan t leven bindt
wuir zichtboar as ain golden droad.
In dien aarms dien pasgeboren klainkind
en bie de deure dien olle moeke dij
stillechies in heur rolstoule votgait.
Doe keekst mie aan, mit in dien aarms het klaine kind.
Zagst doe dou ook de golden droad dij ons verbindt?
05-02-2006
Dit gedichie heb ik schreven dou wie wizzen dat mien bruier nait weer beter worden zol van n slimme zaikte.
Wind en wotter,störm en regen.
Doe wast noeit baang, doe konst der tegen.
Mor dou dij grode donk’re wolke kwam
en die het zicht op beter weer ontnam,
kroop ook de angst bie die noar binnen
en het waiten; van dizze störm is nait te winnen.
Meert 2006
Schreven dou wie wizzen dat mien bruier nait weer beter worden zol van n slimme zaikte.
De leste zunnestroalen
van ain mooie haarstdag.
Zai teuvern op mien gezicht ain glimlach.
De zunne schient deur t dreuge holt
en kleurt de leste bloaren gold.
Ain vogel zingt zien leste laid,
ik luuster stil, vuil gain verdrait.
Straks staait de winter veur de deur
en wit is ook ain mooie kleur.
t Was oktober en snachts kon t wel al slim kold weden mor toch bluide er nog ain roos.
De leste van de laange haide zummer. Ze ston doar n beetje allenneg in dat paarkie noar de blauwe lucht te rekken en juust op dat ogenblik kwam der n wolke in t zicht en hai dreef langzoam de kaande van de roos op.
De roos docht: wat zol ik toch stomme geern ain wolke weden willen, din kon ik veul van de wereld zain.
En dou de wolke over t paarkie kwam strekde zai zuch nog ais n beetje hoger op.
De wolke keek noar beneden, zag de roos, en was op slag weg van heur. Wat mot dat fijn weden as je zo’n prachtige bloume binnen, docht de wolke en hai bleef zo laang as e kon boven t paarkie zweven om de roos te zain.
Aale doage vannijs perbaaierde de wolke zo leeg as e kon over de roos te zweven en de roos dee heur best om zuch zo laank meugelk te moaken om mor zo stoef as mor kon bie de wolke te weden en as de wolke vlak over heur schoof trilde de klaine roos van eelskeghaid.
Mor de haafstwind kwam en hai zag t speulen van de roos en de wolke…
In t begun nam e d’r gain sjoege van mor noa n poar doage wuir e òfgunsteg op de wolke en hai begunde wat haarder te bloazen.
Mor dat huilp hom nait, de wolke en de roos haren allenneg mor oog veur mekoar.
De haafstwind bluis haarder en haarder en de wolke huil zuch mit aale kracht aan t kruus van de kerktoren vaste.
Zo stief dat t kruus d’r nog schaif van staait. As je goud kieken kin je t nog zain.
En de roos? De roos rekde zuch nog ais extra om de wolke noa te kieken veur dat e achter horizun verzwon…
Mor wat de wind nait veurzain haar gebeurde; mit n haarde rukwind haar de roos aal heur mooie bloadjes verloren. Zai waaiden omhoog noar de wolke en dij kon nog net op tied zien aarms open doun en de bloadjes in zuch opnemen.
Hai kleurde d’r hailemoal rood van!!!
En as je t zain willen huif je allenneg mor te wachten tot de zunne onder gaait!!!
Vrij vertoald naor n verhoal dat veurlezen wuir deur Heinz Rühman op Duutse zender ZDF-theater 10-04-04
Het is al weer ain haile zet leden dat in t nijsblad n advertensie ston woarin n oproup doan wuir om mit te doun aan n schriefwedstried van de Stichting Grunneger Toal.
t Onderwaarp mos wezen: ‘mien laifste veurwaarp’ en of je der zo wies mit waren dat je t wel in n museum onderbrengen wollen.
En dou haar ik binnen de körste keren alles op pepier stoan wat ons vlak veurtied overkomen was.
Hier volgt wat ik opschreven heb en wat mie n plekkie opleverd het in n verzoamelbundel van stichting Grunneger Toal.
Om nou te zeggen dat ik mien laifste veurwaarp in ain museum onderbrengen wil is aiglieks teveul zegt, mor slim wies bin ik der wel mit, want ik bruuk hom nou maist aale zundoage.
Ik zel joe vertellen hou dat kommen is; Wie haren n vaste plek op n camping in Drìnte mor op n mórgen, vlak veurdat t seizoen weer begon, belde onze beheerster op en zai haar nait zo’n mooie boodschop. Onze caravan was opbraant en onzent nait allinneg. Zo’n dattien caravans dij bie heur op n loane in winteropslag stonnen waren verbraant.
Wie binnen der soavends nog hén goan om te kieken hou slim of t was.
Nou t was slim, dat kin ik joe wel vertellen. De brandweer haar de boudel uutkregen en t was ain bulde geroamtes van uutbraande caravans.
Onze caravandeure ston open en wie keken der vanzulfs even in. Woar de bovenste kassies zeten haren keek je zó noar boeten tou.
Alles wat ik der veur de winter netjes schoon in opborgen haar was der uutvalen en lag enter en twenter in t rond.
Wie moggen der nait aan kommen want der mos eerst aine van de verzekern kommen om de boudel in ogenschaauw te nemen en doar was t wachten dus op.
In de weke dij volgde was e der west en wie binnen der weer hén goan om te kieken of der nog wat te redden vuil.
En joa hor, mien lepels en vórken van mien cassette (dij ik aal van mien traauwen of aan haar) lagen almoal op de grond.
Zai waren tot de kassies uut valen toun dij deurbraant waren.
Eerst von ik aine, dou nog n poar en op t leste haar ik ze aalmoar weer.
Mor mien slaif was ik kwiet. Jammer toch dat nou juust dij slaif vot was. Och ik bruukde hom nait aale doagen, mor toch begroodde mie t.
Wie haarn de boudel zo goud en zo kwoad as t ging opreddert en gingen mit de buit noar huus.
Schoonmoaken zol ik ze, de messen en vórken en lepels, ik zol poetsen tot ze weer glommen, want ik wol ze geern weer bruuken.
Mor mien slaif dij spookde mie nog aal deur t heufd.
Zundags doar noa zee mien man : “wolst doe ook nog even noar de camping tou om te kieken, want aander weeke worden de caravanresten vothoald?”.
“Dat konnen wie nog wel even doun zee ik!”
Dou weer doar kwammen trovven wie nog n poar slachtovvers.
Proaterij genog vanzulf. Mor ik was nait rustig en ik luip nog wat om de caravan tou en mit n stok schoof ik wat bloaren opzied.
En inains zag ik doar wat tussen glimmen. Ik kon eerst nait zain wat of t was en ik kon der ook nait dichterbie kommen.
De verbraande caravans stonden slim dicht bie mekoar en ik haar mien goie goud aan.
Nog mor ain langere stok opzöcht en dou kon ik der wél bie…
En wat was t nou din? Ie roaden meschain al; mien soepslaif!! Boetendeure laag hai, tussen de modder en de bloaren.
Ik haar hom weer. Hai muik mien cassette weer kompleet. Al haar ik hom ook nait zo voak bruukt, hai was der weer!
Wie hebben ondertussen n aandere caravan en lepels en vörken liggen in de loa en de slaif ligt der noast en as ik zundoags soep opschep, din dink ik aan dij zundag dou k hom weervonnen heb en din vuil ik mie zo bliede.
t Is mor n doodgewone soepslaif mor ik kin joe wel vertellen dat ik der slim wies mit bin, hail slim wies.
En wat mie betreft mag hai in n museum, mor nou nog nait want ik wil hom nog geern n zetje bruuken!!!
Het was in de tied dat mien vraauw en ik n zetje apaart sloapen hebben, omdat zai noa n operoatsie zuch nait best in bérre keren kon, dus was de beste oplössen dat ik n poar week noar de logeerkoamer verhuusde.
Smörgens brocht ik heur n kopke thee mit n stoetje en dee alvast de gedienen lös, din ging ik noar beneden om mien aigen stoetje op te eten.
Mor op n mörgen zee ze tegen mie: “Wat ik vannacht nou aal had heb dat wait ik nait, der was wat schaarps op bérre en door heb ik mien vingers tegenaan stöt en ik haar aal zo’n gekriebel op mien heufd, ik wait nait wat dat was mor ik heb der gewoon slecht van sloapen”.
Ik wol heur nait vertellen wat ik mitmoakt haar, omreden t zo’n ongeleuflijk verhoal was, mor veurdat ik ter op verdocht was floepde ik t der uut: “Nou den wait IK wel wat dat west het”.
En dou heb ik heur verteld wat ik beleeft haar… Ik was dij zulfde nacht der even òf west (zo òf en tou mot ik der snachts wel ais uut) en dou ik weer goud en wel op bérre lag vuilde ik wat bie mien bainen, ik vuilde aan mien bain en in n flits docht ik: ‘AIN KIKKER!!!’, mor dat kin toch nait?
Ik dee n greep en t was vot n golden greep, ik haar hom. Mor wat was t in vredesnoam? Ik huil t stief vast en op gevuil greep ik noar t lichtknoppie, t was ja routduuster in de sloapkoamer en ik mog veuraal nait lös loaten wat ik vongen haar, want dat t n daaier was dat was wel duudelk.
Dou ik t licht aan haar zag ik wat of t was… AIN MOES, en hai haar zien bekkie wied open!!
Mie ducht dat dat kwam omdat ik hom zo stief vast huil. Ik vruig mie of hou dij moes in huus kommen was, en nog slimmer, bie mie op bérre ?
Mor dou dainde de volgende vroage zuch al aan; ‘woar mos ik der mit hén?’
Op n draf noar de does, dat leek mie de beste oplössen, t roam open en vot mit dat baist.
Ik heb hom tot t glas uutgooit en smörgens, dou ik weer wakker wui dou docht ik dat ik alles dreumd haar, dat kon toch nait; n moes vangen mit blode handen?
Mor t was wel echt gebeurd want dou ik veur de wizzeghaid even uut t doesroam keek zag ik dat het -corpus delicti- bie de veurdeure op de tegels lag.
Ik haar mie vast veurnomen om mien vraauw doar niks van te vertellen, zeg nou zulf; zo’n ongeleuflijk verhoal dat leuft toch gainaine?
Mor dou zai ook zo’n roare nacht had haar mos ik t sikkom wel zeggen. Zai keek mie zo ongeleuveg aan of ze woater branden zag en zai was der pas wizze van dat ik heur niks op de maauwe speld haar, dou ze hom zulf liggen zag.
“Hou is t meugelk”, zee ze, “din het hai vast ook bie mie west, dat was dat gekrabbel vanzulf, ik heb ter ook even òfwest en dou is e vervast bie mie op bérre kommen”.
Zai kon der nait over uut hou of dat wel kon en de grieze ging heur over de graauwe as ze der aan docht.
Ik heb hom loater mor noar zien leste rustploatse brocht: de voelnisemmer!!! Wie hebben ons voak ofvroagt hou of zo’n daaiertje in vredesnoam bie ons in de sloapkoamer kommen is, in de zestien joar dat wie hier wonen hebben wie nog noeit áin moes in huus had.
Het kín wezen dat hai der in kommen is dou ik t blad van de toene ofhaarkt heb, mor dat zellen wie nooit gewoar worden.
De eerste nacht noa t veurval heb ik toch mor even veur aale wizzeghaid goud onder de dekens keken, men kin nooit waiten, of wel den???
(JAKOB S.)
En zo is t bie leutjen alweer
al most van t eerste nog biekomen
lag ons lot ook dit joar weer in ‘Gods’ handen
en het onze ‘laive Heer’
weer mainigain tot zug nomen
zo te lezen in t doagelijkse kranten,
In de mainste gevallen veulste vroug
al vindt n aander het zo wel goud
verlet toch zo hail onverwachts t loug
deur t ontbreken van t neudige moud,
Den is de ain z’n dood n aander z’n brood
krigt t énde weer n nij begun
worden klaaine kinder weer groot
en schient noa t regen weer de zun,
De nog op t énde o zo donkere doagen
word n algaauw verdreven deur t licht
men ken den weer n stöt verdroagen
mit duchtmie n hail aander gezicht,
En zo ligt tussen t begun en t énde
het bestoan van ons leven
mit aal z’n ‘ups en downs’
zal elk t weer aanders beleven.
zuik, zuik en doe zalst t vinden wicht
zeest destieds altied
as k woaraargens noar opzuik was
mor was dát nou toch ains gain leugen
want ken joe nait vinden, bist zuik
al is t nog zo licht
en grammietig de advertentie weer wegsmiet
dou k dij veur de zoveulste moal weer las
en zo mie nog as de dag van guster ken heugen
n voader, dij alles veur mie kloar muik,
en had ik toun, nog in mien jeugdige joaren
zo of en tou n moal wat laifdesverdrait
wossen joe mie wel weer op te beuren
‘d’r is gain hand vol- mor n land vol’
waaren joen woorden den
en gniffeldest zo wat in joen aigen
zo deed t bie leutjen den ook weer opkloaren
zong k weer mit de ain of t aander hitlaid
kreeg t leven zo weer de neudige kleuren
en wat ik nou stomme groag wol
aal zuikende- d’r mor nait aan wen
om mekoar weer ains om t haals te vlaigen
zo mossen ze voaders-maaid nait aankomen
want den was t nait te best
hongst hun op, aan de hoogste bomen
in n tied van t bestoan en veurgoud is west,
zo mitpoest deur alle winden
het t zuik n den ook gain zin
al hoop k, dat we mekoar oeit doun vinden
en zo veur aiwig bie die bin.
Het elk wel zo zien aigen
sprekt de ain niks aans den de woarhaid
dut n aander negen van de tien woorden laigen
en wait in t lest zulf nait meer woar t over gait.
Dut de ain in t wotter noa t ofwassen
ook t kunstgebid d’r nog even in schoon mokken
alveurns deur de geutstain te gooien
en let n aander heur doagelijkse gassen
verdwienen deur de piepen of onder de rokken
dij spontoan weer springen, zo in de plooien.
Zai, dij zug de rugge kraben mit t broodmes
alveurns ze d’r mit snieden of smeren
doun n pak drinken veur de haals of zo oet de fles
is ook dit hun nait of te leren.
Zo zweren wat vraauwluu aan schuddeldouken
ze kriegen d’r immers alles mit schoon
de brille van de plee of woardat ze deur kieken
zo kommen d’r mit in hörns en houken
en vinden dat den ook hail gewoon
sloagen d’r mit dood, bromsters en dikke tieken.
Wat nemen t nait zo nauw mit t wassen van d handen
wat ze d’r ook mit hebben vastpakt
bieten noagels of hebben ze mit voele randen
en hiermit je ook wat te eten geft én bakt.
Elk het wel zo zien gebrek
de aine n schaive neuze
en n aander n grote bek
en is d’r veur elk genog keuze.
Dij altied veur die kloar stait
en die zo kent, deur en deur
óveral wel weer road op wait
zo’n Moeke, doar gaist gewoon veur!
Ze ropt die smörgens wakker
asmits wel vaar/vief moal
begunt veur die den ainmoal t gejakker
sprek ze die tou in ‘Moekes toal’.
Zai dut brood smeren, berre opmokken
en k wait nait wát aal meer
zo blifst den ook onder Moekes rokken
en bie heur in de leer.
Zo legt ze die d klaaier kloar
dut veur die wasken en strieken
den is het toch ook nait roar
as ze even n moal noar die dut kieken.
Want zunder moutwillen dut ze op die letten
en hold ze zó n oogje in t zail
t is, dat ze d’r gain douktjes omwindt
mor veur die dut ze hail wat aan ziet zetten
en krigst zéker aan laifde dien dail
want of bist ook viefteg, blifst heur kind!
is mit gain gold te betoalen
stel die ains veur
ast most vluchten veur dien leven
en nog wel oet dien aig n voaderlaand
welk onmens dut dat in Godsnoam bepoalen
as t nait om t geleuf is den wel om d kleur
en mout t volk z’n vrijhaid opgeven
deur nou ainmoal nait te stoan aan z’n kaant,
bie wàt draait het allain om de macht
al komen luu ook om, van kommer en kwel
tòtdat de menshaid op gaait stoan
en n ènde willen moaken aan t menselk verdrait
zo open ze op hun de jacht
en krieg n enkele rais noar de hel
t volk zal weer noar hun aigen voaderlaand goan
want doar is t weer: ‘lang leve de vrijhaid’,
de wereld is toch van ons allen?
we leerden ains: ‘heb dien noasten laif’
en zo ook: ‘leven en loat n leven’
toch blieven luu mekoar nog altied aanvallen
en geleuf, d’r zit bie hun goud wat schaif
ze besevven nait; we verblieven hier mor even,
en: ‘zo als de ollen zongen’
hebben we oeit ains op n schoule leerd
‘piepen de jongen’
en zai waiten; ‘Vrijhaid’ dat is hail wat weerd.
Carpe diem!
As zo t licht de dag verdrift
en langzoam in t twijduustern over gaait
den wordt t gaauw duuster
woarin mainegain wel ais n moal verblift
even zo allaine, gainaine dij t wait
en legst in gedachten dien oren te luuster,
noar geluud n van t nachteleke leven
en zo is t den hailndal nait roar
as d’r zulfs n boom van n kerel staait
wast hom ainglieks nait zolst geven
mor werd t ook gewoar
om allaine achterblieven mit t verdrait.
t Was alweer n haalf joar leden en t las
eerst moeke en nou z’n òl heer
dat hai zo n moal noar de steerns kikt
zo in t duustern, begript men t pas
en k zeg den ook mor niks meer.
As de duusternis de nacht weer verdrift
en langzoam in t twijduustern overgaait
wordt t algaauw weer licht
en heurst de vogels weer zing n hun laid.
t Binnen van dij doagen
dat t nait altied van n laaien dakje gaait
en den hest kraante ook nog nait lezen
zo huifst den ook gainaine vroagen
om bie t verwaark van t verdrait
wel n moal allaine in duuster wilst wezen!