Velde van de, Age

Ain en ain is twij, is mie ooit n moal verteld. As kind bin je al laank blied as ze zokswat tegen je zeggen, want dat moakt t leven lekker makkelk. Din huif je nait zoveul noa te denken. Bie t oller wodden kom je der al gaauw achter dat ain en ain nait aaltied twij huft te weden.

De eerste ervoaring woar je in de waar van roaken is, as der aine komt dij het sommetje op zien vingers oettelt. “Ain en ain is vief”, is de overtugende begelaaiding van dij slimmerik, as e bie elk woord n aander vinger oetstekt. Doem, wiesvinger, middelvinger, ringvinger, “is vief”, oftewel t lutje ding. Ain en ain is dus twij of vief. t Ligt der aan wel je t vroagen.

Je wodden oller en afhankelk van je interesses begun je bouken en aander spul te lezen. Kaans is hail groot dat je belanden in psychologische verhoalen dij je vertellen, dat ain en ain geliek is aan drij. Bie mie op Akkedemie is hierover wetenschappelk onderzuik doan en doar is oetkommen, dat twij minsen dij soamenwaarken meer presteren as twij dij allinneg waarken. Dus kin je zeggen dat ain en ain ook drij weden kin. Ain en ain is dus inmiddels twij, drij en vief.

t Wort aal stoerder. Vandoag de dag, kennen wie de kompjoeter. Nou moakt dizze kompjoeter, om te kinnen waarken, gebruuk van ainen en nullen. Mit n stoer woord hait dat ‘het binaire stelsel’. As je t kompjoeter vroagen, din wort ain en ain op ains ain. We hebben der weer n meugelkhaid bie.
Ain en ain is ain, twij, drij of vief.

Dus as n kind op joen vroag: “houveul is ain en ain”, antwoord: “dat wait ik nait”, din is t nait dom, nee, zien antwoord is hail logisch.

t Was op n dunderdagmirreg tegen vief uur, dou ik in n laange rieg in winkel van Appie Heijn ston te wachten. t Wicht achter kassa dee slim heur best en kon t bult winkelvolk mor net aan. k Haar meelieden mit heur.

“Nog twij minsen veur mie”, ruip n lutje stem in mie. Veur mie ston n olle vraauw. Zai keek tou, hou heur bodschoppen scant werden en grisde noa oafloop bon oet hannen van t wicht achter kassa. Mit grèl-ogen en rechte rug bekeek ze hom. “Hier is mien bonus nait mitteld!” zee ze, wiezend mit heur klaaine kromme vingers noar t onrecht op de kassabon. “Bonus nait mitteld?”, zee t wicht en bekeek de bedroagen op t papierke. “Din beduilen ie zeker de hoagelslag; mor dat was veurege week n bonusartikel mevrouw, dizze week nait meer” en gaf bon weerom. Mor t minske was t nait mit heur ains, snapde het nait of wol het nait snappen en keuvelde lekker deur mit t wicht, dat nait onbeleefd weden wol tegen n wieze olle vraauw.

k Wol mien winkelwoagen wat noar veuren schoeven, mor dat haar gain zin.
t Minske ston in weeg. Ik haar t slim drok en doarom waaineg tied. Mien vingers begonnen al meer te jeuken. Ik kon t nait helpen en veurdak der aarg in haar, greep ik de pak spinoazie, dij ik even doarveur oet t vraisvak holdt haar oet mien kare en luit dizze mit n mizzelkmoakende smak boven op de gevaarfde grieze kop mit hoar neerkomen. Zai vuil veurover mit heur gezicht tegen de grond en luit doar n plaas bloud achter. Ik ging der ains goud veur stoan. Ik nam mie n aanloop en schopte het miezerg hoopke mins aan zied om mit winkelwoagen te kinnen passeren.
“Sodemieter op fossiel”, brulde ik haard. d’Olle vraauw stènde zachies, mor dat was gaauw òflopen, deur vief gerichte haauwen dij k heur gaf mit n blaauw droag-mandje. Zai lag bewegenloos op grond, dou ik bie de kassa òfreken wol.

Der wer op mien scholder tikt.
“Hé, wakker wodden, ie mouten betoalen, zee de man achter mie. Ik schrok, keek wat in de ware om mie tou en schudde kop weer helder. “Sorry”, zee ik, betuil en ging mit mien kare richten oetgang. Op parkeerploats zag ik t minske lopen. Der vuil n puut woddels oet t mandje dat achter op heur elektries woagentje vastbonden zat.
Ik pakte het op, huil heur in en gaf het heur. “Kiek mevrouw, ie hebben wat valen loaten”. Ik gaf heur de woddels en luit doarbie mien mainst zaachtoardege glimlag zain. “Bedankt mien jong”, zee ze zaacht en ree vot.
Ik luip noar hoes. t Was gelukkeg dreug.

Kiek hom doar nou zitten.
As n pudding dij inzakt is. Zien kop is blaik en moager en hai kikt mie mit grèl-ogen aan. t Is n hopeloos geval.
k Wor mizzelk as ik laank noar hom kiek. As ik hom zo zai, vroag ik mie òf hou hai t zover het kommen loaten, mor ik kom der nait oet. Zulf zegt e dat het ‘ales’ is, gewoon ‘ales’.

Ik bin hail aans. Ik broes van energie, bin creatief en zit vol ideeën.

Hai zegt dat e in een cirkel terechte kommen is, mor nait in stoat om der deurhin te breken. Ik begriep dat nait. Hai kin toch wel n begun moaken en zien hoar wasken goan? Of ains wat aans aandoun as dat groezelg maauwhemd dij e sikkom aaltied dragt. Hai mout es n moal deurzetten.
Gewoon smörns n bedie vrouger van bèr; ik bedoul, ook echt van bèr en nait geliek noa t pizzen der weer in doeken. Nee, loat e hond oetloaten; der is hier in de omgeven een hail mooi paark. “Mor dat gaait nait” zegt e, want din mout e eerst tanken mit zien lutje auto en din duurft e in ains nait meer. Woarom nait? Nou gewoon, hai zugt ter nait oet en het al zo laank gain vremde minsen meer zain. Kin t maler? “Dou der wat aan”, zee ik, “klim op dien fitness-apperoat dastoe in sloapkoamer stoan hest, goa bewegen, goa noar de kapper”.

Omreden hai d’haile dag, nou ja, vanòf dat e oet bèr komt – om een uur of twaalven smirregs – tot soavends loat, rokend as n schösstain op baank zit, piept, houst en ragelt e as n ol kerel. As de dood is e dat e longkanker krigt, net as zien pa. Aigenlieks is hai der van overtuugd dat e de zaikte al het. “Doarom bin k ook zo muide”, zegt e. En din zien eterij. De aine dag haildal niks en aanderdoags vret e as n slootgroaver.
Ik heb n zet leden al tegen hom zegd dat e professionele hulp inschoakeln mout, mor hai het n schörf aan dokter; “dij begript mie nait en wil nait lustern”, zegt e. Joa, dat kin wel weden, mor woarom nemt e din gain aander; zo kin t nait deurgoan.
Ik heb der haildal gain zin meer in om mie om hom nog drok te moaken. Ik bin der strontzaik van aaltied mor weer n oplössen te zuiken. Ik kin nait aal deurgoan om pebaaiern hom te helpen. Hai zel t zulf doun mouten en dat dut e nait, dat is nou wel dudelk genog.
Joa, as ik wat zeg din is e het mit mie ains; aaltied is e mit mie ains, mor der veraandert niks. t Wort allinneg mor aarger en het male is dat de boetenwereld het nait ains in de goaten het. As je bie hom aan deur bellen, dut e gewoon nait open. Gain ain dij hom zain kin achter de dichte gerdienen.
As e der ains nait onderoet kin om deur oet te goan, zoas veur n bezuik aan zien moeke, din zugt e der nog wel schier oet. Din liekt e op mie. Mor zo gaauw as e weer thoes komt, is het weer mis. Nog daiper as doarveur kin je hom vinden in zien zulfgroaven òfgrond.

Ik kiek nog ains in de spaigel en zai hou e doar zit. In zien ogen de grode onverschilleghaid. Ik zai hou ik der langsoam in verzoep. Tot der niks meer van mie over is.

• eerder verschenen in tiedschift
  “Krödde” – meert 2002.

Veur n poar centen per dag bewoakt e fietsen in stalling om houk bie kerk. Zien moagere lief in t vaalbroene pak is houkeg, onhandeg en groot.
Schelden en vluiken gaait hom makkelk òf en hai spijt peuken van sigeretten op stroat.

Mor ik heb zain, dou e eem nait keek, hou zien haand zaacht kop van n hond aaide, zo’n moager schurfteg baaist.
Ik heurde zien stem dij zee: “idioot, wat dust doe doar nou in regen en bragel, of hebben ze die ook n bedie gek moakt”?
Zien gezicht, mit n veul te laange board, staait haard en òfwiezend as wat. As je hom wat vragen kikt e nait ains op, hai gaaist gewoon zien aigen weg. Je maarken noeit bie hom wat e denkt, wat e vuilt. Gain mins dij hom aigenlieks kint en ik vroag mie òf wat ter in dij keerl leeft: wel is dij verbitterde vent.

Mor ik heb zain, dou e eem nait keek, hou e op knijen ging veur wat dat leek op n lutje vogel: t was n muske dij doar op stoupe lag. Ik heurde hom zeggen: “wees mor nait baang, kom mor, loat mie ains zain wat ter mit die aan haand is; joa lutje vrund, de wereld is sums haildal idioot”.
Zien kroug is t verlengstuk van thoes. Hai zopt zok regel-moateg doen. As krougholder ropt: “k goa sloeten, goa nou ook mor noar hoes”, din gromt e: “joa, genog veur vandoag”.
Onderwegens daauwelt e laangs de holten barak woar e mörgen weer fietsen bewoaken gaait; dij moagere, kleurloze keerl in t vaalbroene pak, dij dut as of niks hom nog roaken kin.

t Is al slim drok in nijmoodse wachtkoamer as ik mit mien kat binnen kom.
“Goie-oavend”, zeg ik, as ik deur achter mie dicht dou.
Der binnen n poar dij wat mompeln, wat n groet veurstellen mout.
Ik blief bie deur stoan en aan koppen kin k zain dat ze echt nait veur mie opstoan zellen. Ik verwacht dat ook nait, omreden ik dat zulf ook nait doun zol.
Mor dat kin mie niks verröddekonten; as der dommit ain noar spreekkoamer gaait, kom ter n plek vrij en kin k ook zitten.

n Olle vraauw kikt nijschiereg en mit n kennersblik in mien kaddemand. “Zai is zeker nog nait zo old?” vragt ze terwiel dat ze mit heur kop richten mien kat knikt. “Nee hur”, antwoord ik mit veul ironie in mien stem, “dizze kat is pas vattien joar old.”
De vraauw gaait vlug weer rechtopzitten en kikt vergrèld noar boeten. n Wichtje mit n gries knien op schoot het grode muite nait te laggen.

Ik kiek ains in t rond. Echt n wachtkoamer, bedenk ik mie. Aan muur haangt n poster woarop staait hou ik mien hond eten geven zel. Jammer dak gain hond heb, want t zugt der lekker oet. Mien moag begunt dudelk te moaken dat ter nog niks in zit. Ik haar ook ja gain tied om te eten. As je nait tot n uur of elven ‘s oavends in dizze wachtkoamer zitten willen, mouje der al hail vroug bie weden. En ook al heb ik mie hoast, wachtkoamer zit aan kop tou vol. Ik kin nait begriepen dat ter zoveul hoes-daaiern binnen dij juust vanoavend noar veearts mouten. Kinnen de baaisten din nait op n aander moment zaik wodden?

Mien kat loat maarken dat ze genog het van t laange wachten. Zai miauwt dat ze noar hoes wil, mor dat kin ze wel vergeten! Ze mag mie aiglieks wel dankboar weden dak nou even tied veur heb.
Links in houk zit n keerl mit n grode swaarde hond dij hom aankikt mit n baange blik in zien ogen.
Noast hom d’olle vraauw mit heur stofzoeger dij veur n teckel deurgoan mout.
Aan t enne van baank zit t gries knien mit t wichtje onner zuk. t Wicht kikt mie aan of ik messchain nog n grapke moaken goa, mor ik wait even niks. Aan overkaant van baank zit n vraauw mit heur lutje zeun. t Jong mout wel hail veul van zien rooie jonge katje holden want hai smoort hom zowat, zo stief holdt e hom vaast. t Katje zugt de hond wel zitten en perbaaiert mor aal bie dat swaarde monster te kommen, mor t jong knipt nog wat haarder zodat t lutje baaist mit tong oet de bek, haildal nait meer bewegen kin.

Mor de grode hond het heur al in de smiezen en dut haard ‘woef’ om t mormel te vertellen dat e nait te dichtbie hom kommen mout. Teckel van d’olle vraauw denkt ter geliek zo over en dut hail haard ‘kef’.
“Stil, stil doe” ropt ze en de geheurzoame teckel keft gewoon deur.
Noa vief menuten “stil” en “kef” is t weer rusteg.

Der binnen wat geluden te heuren dij der op duden dat het slachtoffer dij bie dokter is, weer noar boeten mag. Deur noar ‘de hel veur hoesdaaiern’ gaait open en de boas van de swaarde hond gaait stoan.
Zien hond nait: “ik goa nait”, zeggen d’ogen van t daaier. Intussen lopt der n vraauw oet de spreekkoamer mit n lutje hond, dij blied is dat e het overleeft het.
De man sleept zien kaalf spreekoamer in. De hond kikt nog even mit n doodsbaange kop richten wachtkoamer, as deur achter hom sloet.

Ik goa zitten op plek dij vrijkomen is. Mien kaddemand schoef ik onner baank. Het miauw oet de mand moakt dudelk dat mien kat der nog aaltied nait bliede mit is, mor zai het pech: ik denk ter nait over om nou vot te goan.
d’ Olle vraauw en heur teckel kriegen nou ook wat last van zenen, wat dudelk moakt dat zai votdoadelk ook martelkoamer in mouten.
t Knien loat intussen ook maarken dat het t haile gebeuren hom nait kold let. Hai perbaaiert mor aal van schoot van t wichtje te springen om, as e kaans krigt der vandeur te goan. Mor zai geft hom dij kaans nait. t Knien kikt mie aan en geft mien knipoog. Ik knipoog weerom en zai dat t baaist der spiet van het dat hai zo neudeg knien wodden mos.

Deur van spreekoamer gaait alweer open en t kaalf komt springend van bliedschop noar boeten. Elk en ain krigt n lik van hom en ‘woeft’ noar d’aander daaiern as of e zeggen wil dat ze nait baange huiven te weden.
d’Olle vraauw gaait stoan en tilt teckel aan zien haalsbaand op. t Aarme daaierke krigt even gain lucht meer en veur hai t wait ligt e op toafel van dokter.

Even loater heur ik hail haard gekef en gepiep oet de spreekoamer. “Teckel wordt dood moakt”, is mien eerste gedachte. Din heur ik n stem dij “stil” ropt. Het gekef gaait in dizze gevallen gewoon deur. Noa zo’n drij menuten drok gekef en gepiep is angstaanjoagend stil in spreekoamer wodden.
‘Hai is nou hardstikke dood’, denk ik bie miezulf.
Din gaait deur van dokter inainen open en d’olle vraauw mit n hail baang kiekend hondje komt noar boeten. “Hai mos in-ent wodden”, zegt ze. Asof wie sums denken zollen dat ze t daaier dood muiken.
t Wichtje pakt heur knien vast as of t heur aigen kind is en lopt spreekoamer in.

t Is al minder drok in wachtkoamer wodden. Allain t rooie katje is der nog mit zien lutje boas en de moeke van t jong. Zien moeke woarschaauwt hom dat hai het katje verkeerd vast het en dat het daaierke dat nait leuk vint. Mor t lutje jong vint t wel leuk en drokt t katje nog haarder tegen zuk aan. Gelukkeg zugt zien moeke dat en pakt t daaier van hom over.
t Lutje jong is t der nait mit ains en zet zien luudspreker open.
Nog gain twij sekonden loater het hai zien katje weer in d’aarms. t Aarme baaist haangt nou ondersteboven in n holtgreep van dij etterbak.

Ik denk dat dokter veur vanoavend nog aander plannen het, want noa twij menuten gaait deur alweer open. “Mooi”, denk ik, “dat schut lekker op”. t Wicht mit heur knien komt noar boeten. Zo te zain is der niks aargs gebeurd.
De sikkom-leste-slachtoffers van vanoavend goan noar binnen en din is t stil en leeg in wachtkoamer. “Zo, dommit binnen wie aan beurt” zeg ik tegen mien kat.
Ik krieg n miauw weerom as antwoord.

Omreden ik mie zo aargerd heb aan dij lutje etterbak, dreum ik dat hai zulf mit n grode spuit deur dokter in-ent wort. Zo’n haile grode, dij dwaars deur je hin goan. Ik heur t jong schraauwen en ik kin n glimlag nait onderdrukken. Ik wort opschrikt as deur weer opengaait. t Etterbakje leeft nog. Ze kommen mit zien drijen spreekkoamer oet, moeke nou zunder centen.

Ik pak mien kaddemand en goa noar binnen.
“Goie-oavend”, zeg ik en de zet mand mit inhold op operoatietoafel.
“Hallo”, zeggen dokter en zien assistente touglieks.
“Wat is de naam van de poes?”, vragt de assistente mie.
“Poes”, zeg ik.
“Oh, mooie noam, hou kom je der op”, zegt de assistente, zunder gevuil veur humor.
“Ik heb ook nog n hond” zeg ik “en je mag roaden hou dij hait” zeg ik tegen heur.
“Hond zeker” zegt ze, zunder twiefel in heur stem.
“Zai mout weer in-ent wodden tegen kaddezaikte”, zeg ik, wiezend noar Poes.
“Wel?”, vragt de assistente.
Ik krieg het gevuil dak verneukt wor mor veurdak kin antwoorden: “mien knarrie”, zegt ze: “oohh Poes, haha, ik dacht al” en nemt de patientenkoart van Poes oet de koartenbak.
Dokter vuilt intussen Poes over heur buuk, kiekt in heur oren en lustert even noar haart en longen. Dit pakt hai t spuitje dij zien assistente al veur hom kloar moakt het en hail veurzichtig drukt e de noald in t vel van Poes.
“Miauw”, zegt Poes en ik zeg ,”rusteg mor.”
“Kloar” zegt dokter en aait t daaierke over rug.
Ik dou Poes weer in de mand. De assistente vult de patientenkoart in en dokter moakt n rekening en ik betoal.
Bie t dicht doun van boetendeur denk ik: “zo, weer n joar wachten veur t volgende wachtkoamer-cabaret.”

Elke zundagmörn, lopt tegen dezulfde tied, n wat ollere man laangs mien roam mit n lutje hond. Mainsttied aanliend, mor soms lopt t hondje lös en runt din veur mien hoes over t veldje.
Veurege week kwam ik touvaleg mit de boas van t hondje aan de proat.
“Karel hait e”, zee de man, zunder dat ik noar de noam van t hondje vroagd haar.
“n Schiere noam”, zee ik, “dij heur je nait voak veur n hond”.
“Nee, dij heur je zeker nait voak. t Is n teef, mor om nou aal Karolientje over t veld te roupen, doar vuil ik mie toch n bedie te veul keerl veur” zee e.
“Dat liekt mie ook niks”, antwoorde ik, “mor woarom hemmen joe heur aiglieks Karel nuimd”, vruig ik, want mien nijschiereghaid is nog goud gezond.
“Ze is nuimd noar mien swoager” zee e.
“Vanzulf” zee ik, as of t hail normoal was dat elk en ain zien hond noar femilie nuimen dee.
“Joe zellen het meschain nait leuven willen, mor mien swoager was net as dij hond van mie; as je hom lait lös lopen, din ging e der vandeur. Noa n dag of wat kwam e din weerom. Aal zien geld der deur jagd, verzopen denk ik….. en vraauwlu, mor ja, dat kin k nait bewiezen.
“En joen hond din?” vruig ik.
“Krek t zulfde”, zee e, “as je heur lös loaten, begunt ze wat te snuvveln en veur en al eer je der aarg in hemmen lopt ze vot, net als Karel …, mien swoager.
Doar kwam mien vraauw achter. Zai kwam lest t hoes binnen runt, ging in stoul zitten en zee: Joop, want zo hait ik…, Joop, dij röthond is net Karel, as e kaans krigt gaait ze der vandeur. Ze vertelde mie ook nog dat ze de haile mirreg as n haalf male achter hond haar lopen aanrunnen”. En van òf dij dag meneer, nuimen wie heur Karel”.
“O, hail origineel”, zee ik.
“En dat is nog nait alles”, zee e, “Karel, mien swoager din, woont òf en tou n zetje in zo’n tehoes midden in de bossen, joe waiten wel, veur minsen dij soms de weg kwiet binnen” en wees doarbie mit n wiesvinger noar zien veurheufd. “Lest ston e doar gewoon in hoeskoamer te pizzen. Dat mag doar apmoal, dat vinnen ze nait aarg. Ze roemen boudel op en doun net of der niks is gebeurd. En je kinnen t leuven of nait, mor mien hondje dut het nou ook. Dat is toch allerbenaauwdst meneer? Zeg nou zulf. Ik wil, al zo laank hai mit mien zuster traauwd is, dat ze hom veur aaltied opsloeten. En nou kin ik nog ais van veuren of aan begunnen mit dizze Karel”, wiezend op zien hond. “Soms meneer, bin ik dij duvelderij mit hond zo slim zat, din dou ik heur raim òf en denk: runnen Karel, tot over twij weken, loat mor es goud zain dast op mien swoager liekst. n Gekkenhoes veur honden is er nog nait en bie mien swoager maggen ze gain hond hebben, aans haar k heur al laank noar hom tou bròcht en zegd dat e zien hond vergeten was”. Dou pakde hai Karel op, aaide heur ais flink over kop en zee: “mor soms is ze best laif hur”.
“Dat hebben joe zeker nog noeit bie joen swoager doan hè?” zee ik en laip laggend noar binnen.

“AU!!”
“Van Vleuten…!? Stel je nait aan. Ik dee allinneg t lampke aan. Dat dut toch nait zeer?”

De man in stoul schudde baange van ‘nee’ en keek noar t gruine kapke dat tandarts veur zien mond haar. Verdamme, alles dee hom zeer, vanof t moment dat e vanmörn wakker wur.
“Van Vleuten? Kinnen joe de mond hailemoal open doun? Zo wied meugelk”.
Weer schudde de man zien kop.
“Wa wiw wai…”, zee e schietensbenaauwd en keek doar bie as n goldvis op t dreuge.
Tandarts drukde mit n vinger koak verder noar beneden.
“Aaaa!”
“Hailemoal, Van Vleuten!”
“Wa wiw wai!”
“Dat wil nait?! Dat wil wel!”

De man perbaaierde wat van hom verlangd wur, mor heurde op ains n haarde knak.
“Aaaa!”.
Tandarts haar t schienboar ook heurd. “Wat was dat?”
“Wai iw weuw, wa wuwwe wel woake.”
“Wat zeg je Van Vleuten?”
WA WUWWE WEL WOAKE!”
“Dat dut e wel voaker? Dat knakken van joen koak?”
“Uhuh…. AAAAAAAAAA! Wa wa wa?”
“Ik dou n watje in joen koes omreden der apmoal sweerderij oet komt.”
“AAAAAAAAAA!”

“Ik zai t al Van Vleuten. Koes zugt ter nait best oet. Der zit n hail groot gat in.”
“AAAAAAAAAA! Wou gwoot?”
“Hail groot!. Joe haren veul eerder laangkommen mouten. De leste moal dajje hier west binnen is zeuven joar leden. Dat wort boren Van Vleuten”.
“Wu wa wiw?”
“Wat zeg je Van Vleuten?”
“Wu wa wiw?”
“Hè? Ik verstoa je nait.”
“WU WA WIW!”
“Of dat zeer dut? Joa, dat dut n bedie zeer. Mouk joe verdoven?”
“Gwoag.”

“Nou even nait proaten Van Vleuten. Dit mout hail sekuur gebeuren.”
Dou de man de spuit zag kreeg e sikkom n haartstilstand. Hai wol t laifst oet de stoule en der vandeur. Vot van dizze koezenropper, mor de assistente haar hom stief vaast en drokde hom trug in stoul.
“Liggen blieven!”, snaauwde zai hom tou.
“Mond open”, Van Vleuten.”
De man gaf gain sjoegel.
“Van Vleuten!”
“Hmm!”
“Ik kin de spuit ook in joen waang steken vanzulf! Wat hemmen joe laiver? Mond open. Zo, dat liekt ter meer op. Mooi en nou zo liggen blieven.”

De man lag hailemoal onderoet zakt in stoul, mit bainen en rug stief as n plaank. t Swait gutste hom van kop. Zien ogen haren de dood in ogen. Hail langsoam vuilde hai de noald zien goagel binnendringen. “AAAAAAAAAA.”
Troanen sprongen hom in d’ogen.
“KWOOTWA!”
“Dat heb ik nait heurd Van Vleuten. Zo, kloar!” zee tandarts noa n zetje, “dat zugt ter weer schier oet.”
Wak joe nog zeggen wil Van Vleuten, joe hemmen nog n aander koes dij haildal verröt is. Dij mout der aiglieks oet. Zel k dat vot even doun?”
“Vot even doun?” zee de man. “O mien God, nee! Ik heb nou gain tied, mörn nait en ankommend week ook nait. Ik bel wel veur n ofsproak.”
En vot was e.

t Is zundagmörn en ik goa – zo as aal doagen – even bie mien moeke laangs.
n Haalf uur veur t mirreg-eten bin k bie heur. Ik zai heur zitten in t haalf duuster achter in gaang. As ik veur heur stoa, kikt ze noar mie op en zai n glimlag om heur mond verschienen.
“Moi, mien jong, bistoe doar”? zegt ze mit zaachte stem?
Ik vroag heur of ze zin het even mit mie deur toen te lopen. Langsoam staait ze op en haand in haand lopen wie deur de gaang. As wie in de grode hoes-koamer ankommen binnen, gaait ze aan n klaaine toafel zitten en ik zet mie noast heur. Laidjes van vrougertied klinken deur de luudsprekers. Meneer van der Zwoag dij wat verder van ons òf zit, perbaaiert teksten mit te zingen.
Vraauw Diekstroa ligt op bèr, stoef bie t roam.

Toafels wodden dekt. t Toafelklaaid mit bloummotieven vörmen een vrolek contrast mit de widde toafelloakens. t Eten wort brocht. Droadjesvlaais, woddels en eerappelkroketten.
t Zugt der lekker oet. t Bewies wordt levert deur mien moeke, want ze begunt mit smoak te eten. Op mien vroag of ik het vlaais veur heur snieden mout, mompelt ze wat en geft mie heur vörk.
Ik snie t veur heur in klaaine stukken.

Vraauw Diekstroa wort mit t eten holpen deur n bezuiker, mit wel ik n poar moal n proatje mokt heb.
“Nou vraauw Diekstroa, doar goan wie din”, heur ik hom zeggen. Hai vouert heur het eerste hapje en vragt of t lekker is. Mor veurdat vraauw Diekstroa antwoorden kin, zegt mien moeke: “heerlijk”. “Wollen ie wat drinken vraauw Diekstroa”? vragt e. “Geern”, antwoord mien moeke der geliek overhin. Ik hoal n glas wotter. “Kiek ains moe, hier is n glaske drinken” en zet t veur heur op toafel neer.

“Ie mouten toch echt n bedie meer eten heur, drij hapjes dat is te waaineg”, zegt de bezuiker tegen vraauw Diekstroa, woarop mien moeke geliek reageert mit: “dou ik” en eet kaalm deur.
t Male is dat, as ik mit mien moeke proat, ze waaineg of nait reageert.
Vremd genog binnen wel heur antwoorden, dij de bezuiker stelt aan vraauw Diekstroa, goud.
Het toetje, gele en broene vla mit n toefke slagroom, is veur mien moeke n feest. Mit hail veul smoak eet ze t met klaaine hapkes op.
t Wort tied veur mie om weer vot te goan en ik vroag mien moeke of ze mie noar lift tou bringen wil. Zai nemt mien haand en wie lopen soamen dij kaant oet.

As lift der is geef ik heur op baaide wangen dikke smok en zeg: “moi moe, tot mörn”. Ze kikt mie aan mit n lege blik in heur ogen. Even veurdat liftdeur dicht gaait, kiek ik nog even noar heur. Ze legt t lutje klaid op toafel recht dij in de hal staait.
Lift zet zuk in bewegen en mien gedachten goan trug noar dij haarst, noar dij zotterdagmörn, laank leden.

Zun scheen en t was as of der nog wat van dij zummerse waarmte over-bleven was. Wie waren op t laand aan t eerappel-reuen, mien moeke soamen mit heur drij kiender.
Ons knecht haar zien peerd en woagen op klaaine òfstand neerzet. Hai was aargens n proatje aan t moaken. Mien bruier – elven was e – klom op woagen en mien lutje zus klauterde op balk, net achter t peerd. “Zai ging mit heur bruier aan raais, soamen op groot oaventuur” haar ze nog roupen.
t Peerd sluig inainen op hol en binnen n poar sekonden vuil mien lutje zus van woagen en bewoog nait meer. Ik runde zo haard ik kon naar de plek woar zai lag. k Zag heur ogen dij niks meer zagen, al wait ik nait hou ik dat wos, messchain wos ik het ook nait. Moeke kwam en sloot d’ogen van ons Trientje en zee geloaten: “de Heer heeft gegeven en de Heer heeft genomen. De naam des Heren zij geloofd”.

Heur verdrait en wanhoop kwammen loater.
Het verlais van heur jongste kind het ze noeit verwaarken kint. t Is al n hail zet leden, mor dat moment staait in mien zele grift. De leste tied as ik bie mien moeke vot kom stel ik miezulf voak de vroag: “wat zel der nog in mien moeke omgoan?” Ook vandoag weer.

Dou ik aal doagen nog mien hondje oetluit, kwam ik regelmoateg n keerl tegen dij bie mie achter in stroat woonde en om dezulfde reden as ik boeten laip. As wie mekoar tegenkwammen muiken wie noeit n proatje omreden ons honden de pest aan mekoar haren, dat wil zeggen, mien hondje haar n gloepende hekel aan dij van hom.
n Zetje leden dou ik in mien toene bezeg was, kwam dij man veurbie. Hai haar zien hond aan de liene en kon dus n proatje moaken.

“Moi buurman, ie hebben het zeker wel schier veur mekoar mit joen baaident nou kiender deur oet binnen”, begon e.
Verboasd antwoordde ik dat wie hail tevreden waren.
“Din kinnen joe nou gezelleg soamen mit de caravan der op oet.”
“Wie hebben haildal gain caravan” zee ik.
“Dij zai ik summers toch aaltied bie joe achter t hoes stoan?” zee e, as of ik mie vergist haar.
“Dij is van de buren”, verontschuldigde ik mie.
“O, mor mit de boot vot liekt mie ook wel mooi.”
“Ons boot hebben wie veureg joar verkòft”, zee ik.
“En dij trekhoak din?”, zee e, wiezend noar achterkaant van mien auto.
“Dij binnen wie neudeg as ain van de kiender weer ais verhoezen willen”.
“O, hebben joe din n aanhanger?”
“Eh.. nee, dij lainen wie din.”
“Nou, ik docht veur t kamperen of zo.”
“Wie kamperen noeit”, zee ik körtòf.
Hai lait zuk nait gaauw gewonnen geven en nou kon e te minzent te waiten kommen woar klepel hing.
“O nee? Joe gingen toch aaltied mit de haile femilie noar de Veluwe?”, zee e sikkom draaigend.
“Joa, in n hoeske”, zee ik muide.
“Ha, joe hebben doar n hoeske”, klonk het vastberoaden.
“Nou, dat is te veul zegd” zee ik lutteg, “wie huren het aaltied.”
Hai leek ontgoocheld en zee: “kom, ik goa der mor ains weer vandeur, hai – wiezend op zien hond – wort ongeduldeg.”
“Joen hond is dood hè?”
“Spieteg genog”, zee ik.
“Joe nemen zeker n aander?”
“Ik denk het nait, wie binnen voak vot en zo.”
“Dat is woar en zo’n baist mitnemen noar t boetenlaand is ook nait ales.”
“Persies”, loog ik.
Ik wol hom nait nog meer in de ware bringen.
Mor om nou te zeggen dat wie voak in t boetenlaand binnen?
Dat ook nait echt aigenlieks.

“Ik goa vot” schraiwde ik en mit n hoop lewaai gooide ik deur achter mie in t slöt. Aal dat gezoes aan mien kop! Ik kon het thoes nait meer oetholden. Elk en ain zat te soezen; over t kovviezet-apperoat dij nait meer wol, over t eten dat de kiender ze nait lusten deden, over telefoonreken dij te hoog was …

Ik laip noar schuur pakde mien scheuvels, ging achter t hoes bie sloot zitten, bon ze onder en ging het ies op. Hier kon k nog allinneg weden mit mien gedachten. k Was n stief ketaaier aan t scheuveln dou der ain om hulp ruip.
“Help, help mie din, ik verzoep!”
“O nee hè?” docht ik, “dij is deur t ies zakt”.

t Ies was nog nait overaal vertraauwd, mor doar wer je deur borden veur woarschaauwt.
Dou ik op de plek was woar t lewaai vot kwam, zag ik dat ter n vraauw in t wotter lag.
“Ik goa ain, ain, twij bellen” heurde ik n aander roupen, dij aan kaant van sloot op waal klaauwsterde en der vandeur ging.

“Mooi is dat”, zee de vraauw, “loaten ze mie hier allinneg verzoepen”.
“Verzoepen vaalt wel n bedie tou” docht ik, want ze ston mor tot knijen tou in t wotter. Ze was zeker drijhonderd pond en ik von t doarom nait zo vremd dat het heur overkomen was.
“Kinnen joe mie der even oethoalen?” vruig ze.
“k Wil t wel perbaaiern, pak mien haand mor” raip ik.
Ze pakde mien haand vast. Mor kaant van waal was te hoog om heur der oet te trekken. Ik dee mien best, mor t wol nait lukken. Inainen luit ze mien haand lös en vol doarbie achterover trug in t wotter.

“Joe binnen te swoar, zee ik.
“Nee”, broesde ze “joe binnen nait staark genog”.
“Der komt dommit hulp” zee ik.
” t Is mie wat moois”, blèrde ze, “je kinnen vandoag de dag nait ais meer even scheuveln. Overaal dun ies. Waiten joe hou dat komt?”

“Messchain omreden joe nait op de bordjes letten woarop je woarschaauwt wodden dat t ies te dun is?” vruig ik weerom.
“Welnee”, zee ze. “Vrouger konnen wie gewoon overaal scheuveln. Mor tegenswoordeg het elk en ain zo’n droadloze telefoon.
Ze lopen op stroat te bellen en gooien ale rommel dij ze bie zuk hebben gewoon op grond. Doardeur mouten dij woagens van de Gemainte-reiniging de haile mikmak oproemen en dat zörgt weer veur files. Deur aal dij files goan minsen nait meer in auto noar heur waark, mor lopend over t ies. Ik bedoul, als elk en ain nou over t ies lopen gaait, din wort dat toch veuls te dun”.

“O”, zee ik, “t is dus de schuld van de mobiele telefoon, dat joe nou …”
“Dat ik hier nou in t wotter lig, joa! Geleuven joe mie sums nait? En dommit kom ik te loat veur mien video-apperoat dij ik nog ophoalen mout en wait ik nait hou ik dat ding opnij instellen mout”, reerde ze.
Ik kon der gain taauw aan vast knuppen en gain sukkeloa van moaken wat ze bedoulen dee.
“t Is mie wat” zee ik muide.

“En lest wol ik noar de bibeltaik en dou mog mien hond der nait in! Ik….”
“Mevrouw” onderbrak ik heur, “ik kin dat gezoes van joe nait langer aan-heuren. Ik bin aan t scheuveln goan om van t gezoes of te weden en aal dat gerevel van joe het niks mit dizze situoatie te moaken.
“Nee, din mouje mien zuster heuren! k Was lest …
“Opholden nou” zee ik draaigend “as joe nait opholden mit soezen din goa ik vot en din mouje t zulf mor bekieken. Mor din is kaans groot dat je verdwienen onder t wotter en verzoepen. En dat is gain mooie dood, dat kin k joe wel vertellen”.

Dat muik indruk op heur.
“Woar zellen wie t din over hebben?” vruig ze.
“Naargens over, antwoorde ik. “Woarom mout elk en ain zo neudeg soezen? Der binnen toch ook wel positieve dingen te nuimen, zoas de netuur mit aal zien mooie kleuren woarin wie in genoade en bliede veuroetzichten in vrijhaaid leven maggen?”
k Haar dit net zegd, dou ik n zaikenwoagen en twij van plietsie zag aankomen, mit swaailicht en sirene.
“Dat het laank duurt”, zee ik tegen plietsie-agent.
“Joe mouten nait soezen” snaauwde hai mie tou.

Mit n taauw en n ledder kwam plietsie in aktie.
Vief menuten loater stond de vraauw verhieberd tot op heur bonken op kaant van waal.

De vraauw aan telefoon het n vrundelke stem.
“Mag ik joe wat vroagen?”
“Hangt ter vanof wat je vroagen willen” reageer ik, “mor wat willen joe waiten?”
“Houveul koamers het het hoes?”
“n Hoeskoamer, n keuken, drij sloapkoamers en n waarkkoamer”, zeg ik vastberoaden.
De vraauw mit de vrundelke stem zegt alles noa wat ik zeg.
“Grode keuken?”
“Standaard keuken”.
“Bouwjoar?”
“1985”.

Ik maark dat de vroagen dij zai stelt, deur heur keerl influusterd wodden. Ik wort doar wat kriegel van. “Woarom komt e din zulf nait aan telefoon?”
Noa vief menuten reageer ik wat narreg, “mevrouw, hejje nog meer vroagen?” Ik maark dat ik mien geduld begun te verlaizen.
“Momentje nog!” en tegen heur man: “Wat zegst?”
Op de achtergrond komt n flinke discussie op gaang over n bepoalde vroag.
“Dat kin je nait vroagen Geert” heur ik heur zeggen. De stem van hom wordt haarder, mor zai holdt vout bie stuk, “echt laiverd, zokswat kinst nait vroagen, dat is nait van belang”.

Ik speul mit de hoorn van de telefoon en hol hom vast as n zanger zien microfoon.
“Mevrouw, mevrouw”, roup ik weer en perbaaier zo heur aandacht te trekken. Op de achtergrond heur ik n haarde bons en t geluud van brekend glas. Din is t stil. Even loater is ze weer aan de lien en heur stem klinkt wat beduusd.
“Mag ik joe nog wat vroagen?”
“Joa”, zeg ik der vot overhin, want bin nou wel hail slim benijd wat ze vroagen wil.
“Woarom willen joe t hoes aiglieks verkopen?”

Mien mond vaalt open van verboazing. Wat gaait dij hapsnoede dat aiglieks aan. Ik huif heur toch nait vertellen woarom ik mien hoes verkopen wil.
“Mor willen joe t persé waiten, vraauw Oagje Nijneers?
Goud din, dat zel ik joe nou hail persies oetleggen. Ik bin der noamelk achterkomen dat het hoes op driefzaand baauwd is en elke moand dikke sìnte-meter meer noar links gaait overhellen”.
Nee hur, dat was n grapke; de woarhaid is dat wie nije buren kregen hebben. Meschain hejje der al wel van heurd, de femilie Tokkie, de mainst a-socioale femilie van Nederland, bekend van televisie.
Hahaha, heb ik joe doar nou weer even mooi tuk. Nee hur, het binnen nait de Tokkies mor n orthodox jeudse femilie mit dattien kiender.
Haha, alweer verneukt. t Binnen gain jeuden, mor Palestijnen, dij goan hier raaisburo begunnen veur Hamas. OK. Genog. Nou even serieus.
In antwoord op joen belangrieke vroag, kin ik joe t volgende mitdailen: De Nederlandse Spoorwegen willen hier n nije spoorlien aanleggen dij dwaars deur de achtertoen komt te lopen.
Hahaha, ik hol joe mor aal veur de gek hé? De echte reden dat ik mien hoes verkopen wil is, dat het hier spookt. Joa mevrouw, eerlieks woar. Der is hier in dit hoes n zet leden ain van kaant mokt en dij dat doan het is nog aaltied nait pakt. De geest van t slachtoffer gaait as spook nog aal nachten deur alle koamers van t hoes en flustert aal dezulfde vroag: woarom willen joe t hoes verkopen, woarom willen joe t hoes verkopen” …

..tuut … tuut … tuut …

Bin ik nou verdikkemie 78 joar wodden om in n karretje laangs d’oapen reden te wodden? t Lopen gaait nog best, al run ik de honderd meter nait meer in dattien sekonden. k Zit in mien ôl-wievewoagen en Johan, n vrijwilliger, moakt oet wat ter gebeuren gaait. Ik heb hail niks meer te vertellen. Ik mout noar daaierntoen in Emmen.

Nou is n daaierntoen mien grode laifde; aaltied al west. Mor dat huift dat jong ja nait te waiten. Ik zel n joar of drij west weden dou ik veur de eerste moal doarhin reden wer. Ook in n karretje. Johan denkt nou ook dat ik drij bin. Hai begunt mien aarms en nek in te smeren tegen zunroos. t Is vandoag slim waarm. Hhmm.. laank leden wer k ook wel es masseerd, mor hai dut dat nait zo lekker as mien aigen man dat kon. Ach, was mis ik dij ol schieterd …
“Zo, vraauw Diekstroa, kloar, aans verbrannen je”.
“Joa, dat zel eerdoags toch wel gebeuren”.

n Dag noar daaierntoen is nait zomor n even daggie oet veur n old mins oet n bejoardenhoes. Doar in Emmen ligt n hoge baarg historie en doar kin k nait meer zo makkelk tegenop in mien karretje. Daaierntoen Emmen is je kindertied, je herinnerns en van herinnerns wor je kwetsboar. Ik bin al kwetsboar genog mit mien oppasser Johan. Ik bin n olle laiwe zunder tanden mit n aigenwiese temmer dij zien zweep knallen let. “Opzitten! Luustern!”

Vrouger ging ik mit mien ollen en zuster twijmoal in t joar dag noar daaierntoen in Emmen. Ain dag oet, woar je n week wat aan haar. Der binnen gain foto’s van. Mor dat kin mie niks schelen, ik heb mien herinnerns. As ik soavends weer in mien bèr lag, din haar je nog de roek van t olifantenhoes in neus. As k nou mien ogen sloet en staark aan olifanten denk, din roek ik het weer. Of roek ik meschain Johan de vrijwilliger? Dij denkt dak gek bin. Lot hom mor denken.

Dou mien Pa oet tied kwam en mien zus emigreerd was noar Amerikoa, ging ik soamen mit mien moeke noar daaierntoen. Wie aten din op n lutje baank onze stoetjes van thoes. Herrinnern. De tied zat tussen ons in. Nou bin ik older as mien moeke.
Ik krieg van mien oppasser Johan n ijsje. Dat gaait der lekker in op zo’n waarme dag as vandoag. Ach joa, dat jong dut zien best, vrijwilliger in “Huize Aikenhof”. Hai knupt mie n slaab veur en k legt mien n buusdouk op schoot. Der zol es wat op mien klaid komen! n Knalrooie met grode bloumen en tien joar old. Vrouger druig ik spiekerboksems. Mor dat hemmen ze laiver nait in “Huize Aikenhof”. Old heurt bie lelek en olmoods. De manlu droagen donkergrieze, veul te wiede boksems, optrokken tot onner aarms. De vraauwlu droagen klaiden mit bloumen.

Ik zit te knooien mit mien ijsje en begun wat opsternoat te wodden. Ik dou net as n oap.
“Vraauw Diekstroa toch! Joe mouten je ijsje opeten, nait aal graimen”.
“Soez mor tegen mien kont want mien kop is zaik. Dat is toch wat jullie apmoal denken? Old en dement is t zulfde bie jullie. Wacht mor!” “Vraauw Diekstroa, dat is joen houd nait, gef hom trug aan dij mevrouw! Blief in de kare zitten! Eet joen ijsje op, dat smelt ja haildal! Vraauw Diekstroa, wat hebben joe toch? Joe zeggen niks, zitten mor mit kop noar beneden en ogen tou. Joe mouten op zo’n dag as dizze, lekker in de boetenlucht, plezaaier moaken”.
“Acht keerl, knap om mie”.

Bedoulen is goud, mor hai begript olle minsen nait. Wie binnen nait haalf wies, wie binnen allain old. Wie hebben n hail leven achter ons; kiender grootbrocht, viefteg joar waarkt. Hail ons leven hevve veur ons zulf zörgen kint. Respekt. Joa, respekt mou je hebben. Aans blief ik mit ijsjes smieten. Ik bin old wodden; hij volgt op òfstand. Mor op n dag zit hai ook in dizze kare. In t zulfde schuitje. Din zel ik vanof mien lutje wolk mit n glimlag toukieken.

Ik zai joe doar nog stoan. Aaltied as ik noar je tou ging stonnen joe mie al op te wachten. n Lutje stipke in de wiedte, mit noast joe joen hondje Bobby. En van bliedschop begon k aal haarder te runnen. Omi, mien omi, mien allerlaifste omi …

Joe daansten mit mie in t rond, zongen kinderlaidjes, lazen mie veur, gingen mie aandoeken as ik weer ais valen was en soavends deden je mie in wasketob en lag ik hail stil tegen joe aan, te lustern noar hou de zun onnerging, want as je hail stil waren kon je de kleuren van de oavend heuren, zeden joe aaltied.

Aal doagen was het feest, n oaventuur. Soamen uren koiern deur de velden. Ik wait het nog zo goud, wie soamen. Mien lutje haand in joen zaachte haand. Ik zo klaain, joe nait zo groot. Ik zo jong en joe zo old. k Haar honderddoezend vroagen; woar de slangen toch overdag waren, of der ook oma- en opa-slangen waren, of de bokken de kees al in t lief zitten haren. Apmoal vroagen woar joe mit alle geduld antwoord op gaven. Joe hemmen mie verteld over eerdmantjes in heur paddestoulen, Joe luiten mie zoveul zain. ‘Achterweg’, ons lutje pad bie t kerkhof in Lains mit aan kaant van weg de mooiste veldboeketten. Wie hemmen appels plukt in de boomgaard en aten soavends vrizze eerdje-bijen van aigen toen, vongen stiekelpor en lusterden soamen noar de krekels.

Omi, mien allerlaifste omi… Het was n laange raais noar joe tou, mor t was aaltied de muite weerd. En as t weer tied was om noar hoes te goan, din swaaiden joe mie noa, totdat je nait meer leken din n lutje vogel in lucht. n Gries vogeltje. In mien haand haar k din stukje sukkeloa dat zaacht wodden was. Dat gaven joe mie aaltied mit veur onderwegens.

Nog lopen wie voak haand in haand. Joen moagere haand in mien jonge staarke haand. Ik zo groot, joe zo klaain. Ik oller, joe slim old. Wie proaten wat, mor ik bin n stuk stiller. Ik heb gain vroagen meer. Joe proaten mor deur, woar ik woon, woar joe wonen, hou old ik bin, hou old joe binnen. Mit alle geduld geef ik antwoord, twinneg, fiefteg, honderd moal. k Zit midden in joen wereld, joen kienderwereld. En doar vinnen wie mekoar opnij… Koiern over t veld kinnen gaait nait meer. Ik vertel joe over meneer merel dij doar zit in n swaarde jaas, kloar om noar zien wichtje te goan en over n lutje knien dij in t gras n woddel zit te eten. Soamen zingen wie laidjes van vrougertieden. Laidjes dij ik nait ais kin. Joe kommen ook nait verder din d’eerste regel, want ook joe binnen de tekst kwiet.
As ik noa n uurtje weer vot goa, swaaien joe mie oet, net as joe vrouger deden. Evenpies mor. n Wit bolletje mit stoef noast joe, n aander ol lutje hondje.

Op fiets op weg noar hoes vuil ik wat in mien haand. t Is n stukje sukkeloa dat zaacht wodden is. Omi, mien omi, mien allerlaifste omi…

“Moi lu, apmoal welkom. Dit is alweer les vief van onze kursus: ‘Duurf te zeggen wat je denken’. Wie goan mor vot begunnen. Hemmen joe apmoal aan de hoesopdracht waarken kinnen dij ik joe veurege week mitgeven heb? Mooi. Boukje, mag ik die din as eerste vroagen: hou is dizze week veur die verlopen?”.
“Och, ik docht wel goud, dokter”.
“Nee, fout. Niks dokter, gewooon Wijnand. Vertel!”.
“Mie best…, Wijnand. Ik heb guster de bezörger van het ‘Dagblad van het Noorden’ achter veurdeur stoan opwachten om hom te zeggen dat e kraant in t vervolg haildal deur braivenbus schoeven mout en nait haalf”.

“Me-roa-kels. Lu, hannen op mekoar veur Boukje”.
“Dou ik dat tegen hom zegd haar, stak e middelvinger omhoog en nuimde mie n ol kutwief en zee dak in t vervolg gain kraant meer kreeg. Mor ik was hail tröts op miezulf”.
“Dat magstoe ook best weden. En doe din Lina, hou was dien week?”.
“Ik haar ook n hail goie week, dokter, euhh… Wijnand”.
“Dat vin ik nou hardstikke mooi om te heuren. Vief weken leden dou wie mit de kursus begonnen waren joe apmoal nog schietensbenaauwd veur wat je aiglieks zeggen wollen en nou gaait t al stukken makkelker. Vertel ais Lina, wat is der gebeurd”.

“Nou, dij keerl van mie lag òflopen week weer ais, zoas zo voak, laankoet op baank te niksen. Dou heb ik tegen dij lulhannes zegd dat, as e zo neudeg drij moal in week mit dij blonde slikheks van zie waark noar bèr mout, hai, wat mie betreft de valende zaikte kriegen kon. En dat dat snötwief din ook mor in t vervolg zien voele onner-boksems en sokken mog wazzen. Dou heb ik aal zien spullen in n kovver pakd en op stroat mieterd”.

“Tja, ik wait nait …”.
“Dou heb ik dij miesgasters van kiender van hom, ais goud de woarhaid zegd. Wat veur n stelletje loezebossen het aiglieks binnen omreden ze, net as heur pa, te loi binnen om ook mor ain poot oet te steken in t hoes-holden en dak ter spiet van haar dak negen moanden mit ze heb lopen rondsjaauwen. Dak ze beter mit n kniptaang haar oproemen kinnen, dou het nog kon. Haren ze vot waiten wat n abortus is. Douk dat apmoal zegd haar vuilde ik mie hardstikke goud”.
“Mor, mor …”.

“Dou heb ik dij oetgedreugde proeme van n schoomoe opbeld en dij vedde kikker dudelk mokt dat, wat veur goudje zai ook op heur kop en lief smeren dee, ze aaltied n lelkerd blieven zol en dat dij mieghummel van keerl van heur elke dunderdag-oavend, as zai noar t sjoelen gaait, bie de hoeren lopt in Stad”.
“Vonstoe dat wel …”.
“Mor het mainst goud van miezulf von ik wel, dak bie d’overbuurvraauw de roamen onner de honnestront gleerd heb. t Mins was jammergenog nait thoes. Doarom heb ik n braifke deur heur braivenbus doan met de bodschop dat, as zai dij voele dwaargpikkenees van heur nog ainmoal veur mien deur schieten let, ik de stront in heur gaang deponeren zel. Mor telt dat aiglieks wel, Wijnand? Ik heb t opschreven, nait zegd, mag dat ook?”.

“Eh..tja, ik wait nait …”.
“Nou en dou kwam plietsie”.
“Plietsie?”.
“Joa, dij miesderd van n dainder vruig mie wak aan t doun was. Ik zee tegen hom dat e zok der nait met bemuien mos. Dou vruig dij gozzel of ik mie kon legitimeren en zo nait, dak din n bekeuren kreeg. Nou, dou heb ik hom der aine veur haauwen”.

“Plietsie …, haauwen …, mien laive tied”.
“Joa, dak heb ik mooi doan nait! Mor ik heb der wel de haile naacht veur op plietsieburo zeten. Deur aal dij lulderij kwam ik d’aander mörn veuls te loat op mien waark en kreeg op mien sodemieter van de boas. Ik heb dou tegen hom zegd dak mizzelk wer van aal dij oetgedreugde mummiekoppen van kantoor en dak doarom al n poar moanden aal doagen stiltjes in kovviekan pizzen dee. Dat was dus mien leste waarkdag doar”.

“t Is nait te geleuven. Joe konnen wel nait wies weden”.
“Nait wies weden? Ik kin joe wel vertellen, ik vuil mie der hail best bie. Dizze kursus het mie goud holpen. Ik mout zeggen, dak dat nait docht haar van zo’n dreugproemer astoe bist”.
“Dreugproemer?”.
“Joa, dreugproemer. Mostie zulf doar nou zain zitten, mit dat maal stittje in nek. En din dat roze maauwhemd van die. Konst wel homo weden”.
“Eh …”
“In elks geval was t veur mie n haile schiere week.
k Vuil mie der gelukkeg bie. Bin benijd noar de opdracht veur ankommend week. Kovvie?”

k Zel twaalf, dattien joar west weden. Jannes, mien schoulkammeroad woonde vief menuten van mie vandoan in wiek d’Oosterpoort in Stad.
Hai woonde stoef bie t spoor in t leste hoes in n steeg, dij oetkwam op de Lodewiekstroat. As ik soavends bie hom vot kwam, was ik bliede dak de stroatlanteern aan t begun van t lutje stroatje weer aanroaken kon.
n Male gewoonte, mor ik mos hom aaltied even aanroaken.

Woarom oam ik zo swoar? Ik huif hier toch nait baange te weden?
Ik vuil mien bainen aal swoarder wodden omreden ik wait woar ik bin.
In t duuster steegje. Aaltied as ik van Jannes vot kom, mouk deur dizze röttige steeg. k Bin aaltied schietensbenaauwd dak achternoa zeten wort. Ik hoal daip oam. Din begun k te lopen. Ain … twij … drij… vaaier…. Wat duurt het laank veurdak aan aanderkaant bin. Mien vouten moaken klaaine stapkes deur de plazen dij ik laiver haar ontwieken wilt, mor woar ik op dit moment gain oog veur heb. Ik blief even stoan …
“Goud lustern wat doar is… As ik het nait docht”.

Ik begun haarder te lopen.
“Wat heur ik?”
k Heur voutstappen achter mie.
“Zel k omkieken of … nee, nait doun. Mor ik heur het toch wel goud? Joa, het binnen voutstappen”.

Toch kiek ik achterom en zai n laange swaarte gedoante achter mie aan-lopen. Ik begun aal haarder te lopen, mor t is net of dij aander begunt te runnen. Hai staait stoef bie mie.
“Ik mout ook runnen … runnen… zo haard meugelk”.
Ik kiek nog n moal om en zai dat dij laange gedoante n toentje in gaait.

“Zugst wel? t Was n hail gewone kerel dij noar zien toentje gaait”, zeg ik zachies, om miezulf kaalm te holden.
Ik blief stoan en zai dak ongeveer in t midden van de steeg bin. Ik zet mien hannen op mien knijen en poest even out. In ainen heur ik weer wat achter mie. Ik kiek om en zai t gedoante weer mien kaant oetkomen.
“Zel k stoan blieven en hom veurbie goan loaten, of moaken dak vot kom”?
In ainen bewogen mien bainen zok as vanzulf noar aander kaant van steeg. Doar ging k om houk tegen n muurtje stoan.
“Zel k even kieken goan? Nee, toch mor nait,…want as e mie zugt, gript e mie meschain wel bie de ströt.”
Ik wacht en wacht, mor der komt gainain.

“Heur… doar komt e aan”.
Ik kiek de steeg in en zai t swaarde gedoante weer. Ik dou mie ogen stief dicht.
“Ik heur hom… hai lopt mie veurbie …. Gelukkeg, hai lopt deur… mor… hai lopt weer trug en legt zien haand op mien scholder. O nee, nou het e mie te pakken”.
Ik wil schraiwen mor dat lukt mie nait…
“Aal goud mien jong?” heur ik ain zeggen.
Ik dou mien ogen open en zai n vraauw op haile hoge hakken dij mie aankikt. Zai liekt op de moeke van mien kammeroad Jannes, rood hoar en n vrundelk gezicht. Mien haart bonkt mie in keel.
Mor wat n mazzel; n vraauw; vraauwlu dij doun je gelukkeg niks, vraauwlu binnen zaachtoardeg, dij begriepen aaltied alles.
“Joa hur”, stoamel ik, “aal goud”, meer verlegen din baang.
“Zol ze mie oetlaggen? Zol ze het tegen elk en ain dij ik ken, vertellen dak n schietboksem bin? Mor nee, dat zel ze vast nait doun.”
De vraauw lopt deur en ik…, ik bin allain mor gelukkeg, Gelukkeg dak ook dizze moal de duustere steeg overleefd heb.

Mit n haarde klap sluig e deur dichte. Ze schrok van t geluud en heur heufd kwam lös van kopkussen, dij nat was van t reren. Ze heurde hou e pebaaierde auto aan loop te kriegen, wat hom noa n haile zet lukde. Mit gierende banden ree e vot.
Ze is baang en blied tougelieks dat ze even tot rust kommen kin noa de zoveulste roezie mit hom.
“Hai komt wel weerom en din proaten wie het oet”, zee ze zachies; “dat gezoes ook over, wel der nou aiglieks beslist woar onze kiender noar tou goan as ons baaidend t aargste overkommen zol”.

Aanlaaiden tot proaten hierover was het te vroug oet tied kommen van vrunden en de touwtrekkerij van femilie om de twij kiender, dij nou zunder olden achter bleven waren.
Hai wol het bie notoares vast loaten leggen. Mor dat het zo stoer goan zol, haar ze nait docht. Zai haar tegen heur man zegd: “ons kiender gan noar mien olden vanzulven, want dij binnen veul jonger as dij van die”.
Hai op zien beurt haar reageert met de woorden: “mor dij van mie wonen hier om houk van stroat; kiender huiven nait noar n aander schoul en heur vrunden wonen hier ook apmoal in dizze buurt; en traauwens, zo old binnen mien ollu nou ook weer nait”. Zo ging t aal over en weer en t laip aaltied weer op roezie oet. Op n gegeven moment ging het nait ains meer over de kiender. Van alles wer der bie hoald, totdat zai zegd haar dat ze gain zin meer haar hiermit deur te goan.
“Ik goa op bèr”, haar ze mit n vergrèlde kop zegd; “mörn kieken we wel verder”.

Dou wer e pas echt goud kwoad; “loop mor vot, dat dust nou aaltied, ast n bedie stoer wort, lopst vot; nou, doe dust mor wast nait loaten kinst; mor most hier om denken, ast nou op bèr gaaist, din goa ik vot; k woarschaauw die! Begrepen?!” zee e mit n haarde raauwe stem.
“Sodemieter din mor op!” haar ze hom veur de kop knalt.

En nou was e dus vot en zai vruig zich òf, woarhin.
Heur haart sluig over, dou ze aargens in de verte n sirene heuren dee; “het zol toch nait”, docht ze haardop.
Mor het geluud verstomde. Het duurde n haile zet, veur ze onrusteg in sloap vuil.
Aander mörn wer ze wakker moakt deur n zaachte kinderstem. Ze zag dat e nog nait thoeskommen was. Wat mos ze doun. Angst bekroop heur. Ze keek op klok en zag dat het nog gain zes uur was. Ze ging noar sloapkoamer van t lutje wicht, gaf heur wat te drinken en stopde heur weer in.
“Goa nog mor even lekker sloapen laiverd, t is nog vroug” zee ze.
Ze perbaaierde kaalm te blieven mor vuilde hou t bloud in heur lief tekeer ging.
“Ik blief hier wachten tot zeuven uur; as e der din nog nait is, goa ik noar hom op zuik” zee ze haardop.
Mit n kop kovvie ging ze op raaiten stoul bie t roam zitten en wachtte.

Telefoon ging. Ze schrok doar zo van, dat ze kovvie gruimde. Dou ze hoorn opnam vruig n onbekende stem of ze noar t zaikenhoes kommen kon, der was n ongeluk gebeurd.
“t Is gelukkeg nog apmoal goud òflopen”, haar dokter tegen heur zegd; “hai het geluk had”. Dou ze bie zien bèr ston vruig e: “woar binnen de kiender?”
“Bie buurvraauw” zee ze en gaf hom n aai over waang.
Noeit weer hebben ze over notoares proat.
Wel hebben ze de òfsproak moakt soamen old te wodden.

(1)

Ring… ring…
“Mit Laura, assistent dokter Schaap, goede…”
“Goidag, Jansma hier.”
“Goidag Jansma, wat kin k veur joe doun?”
“Eh… ik zit hier mit n probleem.”
“Wat veur n probleem hejje din?”
“Het is Stoffel, mien schildpad.”
“Wat is er din mit Stoffel?”
Nou, kiek, hou zel k dat nou zeggen, t is nait zo makkelk om deur telefoon dit oet te leggen, eh…”
“Meschain is t din beter om mit Stoffel op t spreekuur te komen.”
“Nee, loat ik dat mor nait doun. t Is mien zeun mou je waiten …”
“Stoffel is joen zeun?”
Hè?…, nee, mor ik… ach, kiek… mien zeun het n haile minne tied achter rug. Hai is stok grammiedeg omreden wie körtsleden schaaiden binnen, mien vraauw en ik.”
“Kin je din nait beter mit hom noar hoesdokter goan?” Dit is een daaiern-kliniek.”
“Nee. t Zit noamelk zo. Oet vernieneghaid het Jacob, mien zeun, ons schildpad mit n tube sekondenliem op t lamminoat plakt. En nou zit het baist muurvast.”
“Oei, nou wait ik even nait wak zeggen mout, Jansma.”
“Nou ja, in elks geval ligt t baist nou dus midden in hoeskoamer op vlouer vastplakt.”
“Wat is t veur n schildpad, joen Stoffel?”
“Goh… dat wait ik nait, doar heb ik gain verstand van. Hai is broen mit n bedie geel. Mor dut dat ter wat tou? Hai is van mien vraauw west, mor bie t verdailen van t spul is e bie mie terechte komen.”
“Leeft e nog?”
Dat kin je wel zeggen, joa. k Heb zonet nog zien schiet oproemd en hom wat sloa te vreten geven.”
“Zel k dierenambulance noar joe tou sturen?”
“As joe dat n goud idee vinnen…”
“Dij moaken wel voaker male dingen mit, hur. Zeg, Jansma, wat ik joe nog vroagen wil, hou groot is joen Stoffel aiglieks?”
“Hai is drijendatteg sinnemeter.”
“Zo, zo, das n beste joekel!”
“Joa, krekgelieke groot ast t knien.”
“Hou waiten joe dat persies, holden joe dat bie of zo?”
“Joa, mien ex-vraauw en ik hemmen alles opmeten. Eerlieks dailen hemmen we zegd, dus het zai nou Lotje en ik zit opscheept mit dij vastgeplakte slome.”
“Zeg, Jansma, joe verneuken mie toch nait hè?”
“k Zel nait duurven, hai zit hier echt vast op t lamminoat. Ik heb ter mor zolaank n lutje toafel overhìn zet, want t zugt ter nait oet. Ik heb ter ook al aan docht om de twij planken woarop e vastzit der oet te hoalen en te vernijen, mor din mout de haile vlouer der oet.”
“Ik zel dierenambu…”
“Nou en dat is n hail bult waark, dus heb ik Van Eik beld, joe waiten wel, van dij timmerfebriek.” Mor ja, dij hemmen n wachtliest tot ankommend veurjoar en doar kin ik en t baist nait op wachten vanzulf.”
“Wait je wat? Ik bel d’ambulance…”
“Dus ik docht, ik bel n aander bedrief dij in vlouern dut en wat dochtst?
Ook twij moand wachttied. En ik zit hier nog aaltied mit dij klo… mit dij schildpad en gainain dij mie en hom helpen kin!”
“Wat is joen adres, Jansma?”
“Mien adres?”
“Joa, woar kin k dierenambulance noar tou sturen?”
“Eh.., o joa, Violenhof 23.”
“In Stad?”
“Joa, mor eh… willen joe ze wel zeggen dat ze heur schounen bie veurdeur oettrekken? Ik bin nogal wies mit mien lamminoat, mou je waiten.”

(2)

Ring… ring…
“Goedemorgen, Risico Verzekeringen, mit Hilda.”
“Goidag, Jansma hier”
“Goidag Jansma.”
“Zeg, ik heb n vroag over mien lamminoaten vlouer”.
“Joe haren problemen mit joen lamminoat?”
“Hemmen, ik heb ze nog altied.”
“En joe hemmen n polis bie ons ofsloten?”
“Klopt,”
“Mooi. Wat is joen polisnummer, Jansma?”
“Woar kin k dat vinnen….o, wacht even, hier heb k hom. Dat is twij, zeuven, zeuven, drij, twij, negen.”
“Twij, zeuven, zeuven, drij, twij, negen. Ik heb hom vonnen Jansma.
Polis staait op noam van Jansma, Violenhof 23″.
“Dat bin ik.”
“Mooi. Mag ik vroagen wat veur problemen joe hemmen mit joen lamminoat?”
“Jawel hur,”
“……”
“……”
“O, nou, wat haren joe veur problemen mit joen lamminoat Jansma?”
“Alweer haren. Joe zeden het net goud. Het is: ‘Wat hemmen joe veur problemen mit joen lamminoat.’ Nou kiek, mien zeun het per ongeluk n tube liem op mien lamminoat valen loaten en doar is e mit zien vout in terechte komen. En nou heb ik t goudje op n groot dail van mien vlouer zitten. Gelukkeg zat mien zeun nog nait vastplakt mor onze schildpad was wel de pineut. Wie hemmen dou dierenambulance bellen mouten en dij hemmen hom lös kregen. Mor mien lamminoat zugt ter nou nait meer oet.”
“Das nait zo mooi. Wat aarg veur dat baist, Jansma.”
“Stoffel.”
Vinnen joe t aarg as ik gewoon Jansma blief zeggen?”
“Stoffel, zo hait mien schildpad.”
“O, hail origineel, Jansma. Kinnen je mie zeggen hou groot dij liem-vlek is?”
“Jawel, dij is roem n meter in deursnee.”
“Das n haile grode tube liem west, Jansma.”
“Joa dat klopt, mien zeun haar n bult te liemen en hai het haile grode vouten, moat drijenviefteg.”
“Nou Jansma, het liekt mie het beste as mien collega van schoade-ofdailen bie joe laangs komt om boudel te bekieken.”
“Das goud, mor ik mout dommit nog wel even vot want ik bin deur mien eerappels hin. En moandags en dunderdags tussen vaaier en zes bin k aaltied aan t koarten bie ons in t clubhoes. Willen joe dat wel tegen hom zeggen?”
“Jansma, ik heb n idee, ik zel hom vroagen of e joe bellen wil veur n ôfsproak.”
“Dat gaait toch gain weken duren, hè? Ik bedoul, ik aarger mie gruin en geel aan dij liemvlek midden in koamer.”
“Nee, Jansma, dat zel wel touvalen”.
“Das mooi juffrouw, din goa ik nou mor vot achter eerappels aan.”
“Mevrouw.”
“Hè?”
“Het is mevrouw, gain juffrouw, ik bin traauwd Jansma.”
“O, din staarkte en alvast bedankt.”
“Goidag Jansma.”
“Moi.”

t Was n zotterdagmirreg en ik zat in bus op weg noar Stad. Noast mie kwam n ol man zitten; ik docht n joar of tachteg. Ik knikde hom vrundelk tou en hai knikde trug. Messchain was e doardeur aanmoudegd, want hai begon geliek n gesprek.

“Ach, waiten ie”, zee e, “ik bin n man allain en din is n proatje op zien tied welkom”.
Hai vertelde dat e Diekstroa haitte en oet Waarvum kwam. Noa vief menuten wos ik ook dat e ain dag doarveur zien 78-ste joardag vierd haar en dat zien vraauw twij joar leden oet tied komen was.
“Waiten ie wel dak aal zotterdoagen noa Stad goa? Pieterke mien vraauw het, dou ze op t lest hail min was, nog tegen mie zegd: doe most mie beloven, as ik der dommit nait meer bin, din gaaistoe nait de haile dag thoes zitten kniezen.
En dat heb ik heur touzegd meneer. Doarom goa ik zotterdoags veur boodschoppen noar maark in Stad. En ze haar geliek. As je aal doagen mor mit gat op stoul blieven zitten, din begun je te prakkezaaiern en je veraandern der toch niks aan en zolaank het nog gaait mou je in bewegen blieven. Der binnen n bult minsen dij geern zollen willen, mor nait meer kinnen, omreden bainen heur in steek loaten. Ach, t is nait best, mor t kin minder”.

“Hebben ie ook kiender?” vruig ik, omreden ik von dat n proatje n mooie òflaaiden veur hom was en t gevuil haar dat e ainzoam was en zien vraauw nog aal doagen hail aarg misten dee.
“Joa”, zee e, “k heb ain zeun. Dij woont in ain van dij nije boetenwieken van Stad; mor dij het het aaltied drok. Hai dut in kompjoeters en het zien kantoor bie Groot Maark. En omreden ik zotterdoags toch in Stad bin, goa ik, as hai t wachten te minzent, bie hom aan veur n kopke kovvie. Vrouger gingen wie aaltied soamen noar Stad, zundoags, mien vraauw Pieterke en ik. Din gingen wie noar zien hoes. Mien zeun is traauwd mou je waiten, mor ze hebben gain kiender. Zien vraauw waarkt ook nog n poar doagen in week; zai staait veur klaas. Mit Kerst hebben ze mie nog nuigd om bie heur te komen eten en dou hebben ze mie n haile bult foto’s en dia’ s zain loaten van apmoal vremde landen. Ze mouten toch wat meneer. Ach, t is nait best, mor t kin minder”.

Dou wer t even stil en ik zag dat bus over n poar menuten bie t stoation aankomen mos. d’Ol man haar dat ook in de goaten en begon hail langsoam zie jaas dicht te knuppen. Dou zette hai n pladde taas op zien knijen. “Veur d’appels, proemen en gruinte”, zee e, wiezend op zien taas; “en veur n homp olle keze vanzulven. t Kin weden dak vandoag ook nog n gebakken viske mitneem”.

Dou bus bie stoation arriveerd was, stapden wie oet. “Je wodden bedankt veur t proatje meneer en t allerbeste” zee e tegen mie. Dou laip e vot, op weg noar maark en zien kovvie mit proatje bie zien zeun. Ik keek hom noa; k zag n man dij perbaaierde zien leven weer wat inhold te geven, mor gebukt ging onner verdrait en ainzoamhaid.
k Haar meelie mit hom en mien haart schraaide.

Loater bin k hom nog wel es weer in bus tegenkomen, mor wie hebben noeit meer noast mekoar zeten. Wie groetten mekoar vanòf òfstand. k Heb hom nog es n moal bie t oetstappen vragt hou t hom ging. Dou zee e: “ach meneer, t gaait zo as t gaait; je wodden oller hè; t is nait best, mor t kin minder”.

Dou ik n zetje leden van n kennis oet Waarvum heurde dat Diekstroa oet tied komen was, haar k veur miezulf besloten noar zien begrafnis te goan.
n Poar noabers, drij olle kammeroaden van zien koartclubje en zien zeun en schoondochter vanzulven, kwammen bie mekoar.
Domie zee n poar woorden dij bie zo’n gelegenhaid mainsstied zegd wodden: “de overledene was een goed mens en was na een lang en vol leven op weg naar zijn Huis.”.
Dou ik dij dag achter de olle hoge bomen van t kerkhof laangs laip op weg noar mien auto op parkeerploats zag ik n visioen:
Licht veurover bogen, in n laange jaas en taas in haand, laip doar Diekstroa.
Hai draaide zich langsoam om, keek mie aan en zee: “din goa ik mor. Ach, t is nait best, mor t kin minder. t Allerbeste”.

Ze was noeit groot, taande Jaantje van moekes kaant. Mor nou, mit heur drijennegenteg joar en noa twij moanden zaikenhoes, is ze krompen tot liliputternivo. Dat vuil mie op dou ik noa n hail zet weer ais bie heur op veziede was in t bejoardenhoes.

“Waistoe hou swoar ik bin”? vruig ze.
“Viefteg kilo”, loog ik.
“Vatteg”, zee ze.

t Was te zain. Taande Jaantje het noeit kloagd, ook nou nait.
“Nee, lopen dat gaait nait meer, mor ze zörgen hier hail goud veur mie”.
Ze vragt of ik even n kopke thee zetten wil, ‘aans mout ze zuster lastig valen en dij het t al drok genog’.
“En pak din ook even dij ‘Droste’ sukkeloatjes oet kaast”.

‘Droste’ staait bie taande veur kwaliteit en kwaliteit getuugt van goie smoak.
Wanneer ze vrouger een nij klaid kòft haar, wer noam van de in heur ogen ‘haile goie zoak’ der bie nuimd. Ook mossen wie de stof van t klaid tussen doem en vinger vuilen. En haar ze n nije stoule kòft din mossen wie stoul even optillen. ‘Aiken’, dat vuilden wie goud. Aan aal dij aander rommel haar je niks.

Taande het noeit leerd, joa, drij klassen legere schoul het ze had. Ze is noeit in t boetenlaand west en de leste vieftien joar zulfs nait meer boeten deur.
Ze is noeit traauwd west, mor wait ales over de laifde, wat ter in wereld te koop is en de nijste mode.
Ze het n bult neven, nichten, achterneven en achternichten en wait persies wat elk en ain dut.
Ze vertelt der hail geern over. ‘Leren’ is veur heur hail belangriek.
De neven en nichten woar zai over proat hemmen apmoal n goie boan.
Van de achterneven en achternichten studeren de maisten nog.
HBO kin, mor Akademie is het.

Der was n haile laive neef, nuver en de tröts van de femilie dij de aine groad noa d’aander huil. Hai traauwde n schier wichtje en wer n goie voader.
Tot op n dag hai zien vraauw en kind in steek lait veur n jongere blom.
Taande zweeg. Ze zee gain kwoad en ook gain goud. Doar wer nait over proat.
Wanneer ze het nait mit ain ains is zeg ze: “d’ain is zus en d’aander is zo, je mouten geven en nemen”.

Ze heurt wel ais wat over soamenwonen.
Dat ‘hokken’ vint ze niks, mor zegt doar over: “dat is de tied”.
Mor as der n achterneef of achternicht van heur traauwen gaait, vint taande dat hail netjes, want ‘zo heurt het’.

Ze proat geern over goie dingen, minne dingen slagt ze over.
Òf en tou nemt ze wat van heur thee dij noa n haalf uur kold wodden is.
Ik vroag heur of ik nije zetten mout. “Mor nee, je gooien toch gain thee vot vanzulven”.
Doarveur het taande Jaantje twij moal n oorlog mit moakt.

Zotterdagmörn. k Heb bodschoppen veur ankom week weer in hoes en k zit krek achter mien eerste kopke kovvie en n plak grunneger kouk, as telefoon gaait.
“Goiedag”, heur ik n vrommes zeggen, “met Wanda van buro Kloar-Over. Wie doun onnerzuik noar waark en inkomen. Mag ik joe vroagen, hebben joe n boan en binnen joe jonger as viefteg, din binnen joe de goie kandidoat veur ons onnerzuik…”.

As je mor laank genog wachten, din mouten ze vanzulf n moal oam hoalen, dij lu van de onnerzuik-buro’s.
Hail kaalm wacht ik op t goie moment òf, te reageren.
Omreden ik meelie mit minsen heb dij op dizze menaaier heur brood verdainen mouten, wacht ik mainsttied eerst wat ze te zeggen hebben.
Ik mout zeggen dak doar de letste tied wel wat muite mit heb. Het binnen aaltied aander lu, mor mit ainder verhoalen, ainder kletsproat, ainder vroagen over t ainder onnerwaarp.

Ik reageer haildaal verkeerd. Ik zeg da’k op Akkedemie waark en nog gain viefteg bin, mor gain tied veur heur heb.
Het mekaaiert heur geleuf ik wat aan d’oren, want ze zegt: “das mooi, din begun ik geliek mit de eerste vroag.
Hebben joe A: n laidengevende of B: n uut-voerende funktie”.

Ik dou mien best heur oraal geleuter te stoppen mor ze revelt gewoon deur. Pas as ze even heur gapperd holdt om t antwoord te noteren, het ze deur dat ik perbaaier heur dulek te moaken dat ik gain tied veur heur heb.
“Kinnen joe nait gewoon antwoord geven op mien vroag, din kivve deurgoan” heur ik dat bekstuk zeggen.
“Mevrouw Wanda, ik heb gain tied en ook gain zin”, zeg ik vergrèld.

Ik maark dat Wanda dit waark al laanger dut, want ze geft haildaal gain sjoegel.
“Joe hangen nou al zolang aan de telefoon meneer, as joe nou gewoon antwoord geven op mien vroagen din bivve zo kloar. Zel k joe de vroag herhoalen?”
Even zai ik heur veur mie, opknupt mit t krulsnoer van telefoon, heur tong veur aaltied stil.
“Nee, ik docht dat ik dulek genog west was”, perbaaier ik nog n moal, “ïk heb gain tied en gain zin om aal joen domme vroagen te beantwoorden in mien vrije tied”.

“Mooi, dan kivve nou wieder” zegt ze.
Dit is de bekinde druppel. Ik begun te tieren en te vluiken en wens heur alle zaiktes tou dij der binnen.
“t Is messchain mor beter om te stoppen met dit onnerzuik”, heur ik Wanda zeggen. Mit n daipe zucht denk ik nou van heur of te weden, mor niks is minder woar.

“Nou ik joe zo heurd heb, denk ik dat joe n haile goie kandidoat binnen veur ons onnerzuik noar de verloedering van onze toal”.
Meer heur ik nait. t Is heur lukt; ze het t veur me-koar kregen. Op van de zenen en mit n blouddruk van 190 smiet ik de telefoon deur hoeskoamer en trek de kontaktdeus oet de muur, mit droad en al. Ik pak mien n hoamer en haauw in gaangkaast het kastje, woar de blaauwe droaden van de PTT mie mit Wanda verbinden, stokkend. Ik run noar de schuur, pak mien klaaiboor en begun as n haalfgegozzelde veur mien hoes n gat te groaven op zuik noar de telefoonkoabel.
Ik perbaaier ook dizze deurmidden te haauwen, mor wor tegenholden deur plietsie.

As ik mit hannen op rug in plietsiewoagen zet wor, heur ik nog krek mien buurman, dij op t lewaai ofkomen is, zeggen: “en t was aaltied zo’n kaalme keerl”.

Ede Staal het ter ooit n laidje over schreven.
Wel kent het nait: “Twijde perron”.
As ik dat laidje heur, mout ik nog aaltied aan mien eerste laifde denken.
Ik heb het ter nog aaltied stoer mit der over te proaten, mor ik wil perbaaiern joe t oet te leggen.
t Is al n hail zet leden dou wie, zai en ik, ik mit heur, op t perron in Stad stonnen, omreden zai mit traain vot mos. Dat was aiglieks mor goud ook, want aans haren wie baaide veur “Jan Doedel” op t perron stoan. Mor goud, wie stonnen op t perron en traain zol der sikkom aankomen, op t perron dus… enne…
Zai mos noar hoes en ik brochde heur noar t perron om mit traain te goan.
Wie stonnen dus op t perron op traain te wachten en dou dee ze.., dou zee ze.., dou gingen wie.., doar op t perron.., woar zai op traain ston te wachten…
Wie hebben, dou ze mie aankeek.. en dou.., t was… t was n ofschaaid veur herhoalen vatboar, mor n ofschaaid kin je ja nait herhoalen.
En dou… wie stonnen dus op t perron op traain te wachten en dou het zai… hebben wie… dou wie aal stonnen te wachten, op perron Twij B en traain der sikkom aankommen zol en der n poar minsen stonnen te kieken – meer noar heur as noar mie, want t waren apmoal kerels (en ik zai der nait oet, mor dat vint ze nait aarg- VON ze nait aarg tenminzent, want wie hebben nou ofschaaid nomen en veur de toukomst is t nait belangriek meer)..
Mor dou ik doar dus.., nee, WIE doar dus op perron Twij B op traain stonnen te wachten, dij heur noar hoes bringen zol, dou hebben wie.., het zai as eerste, mor ik dee hail geern mit, hebben wie mekoar smokt. Veur de eerste moal. Ik hol van heur, mor zel heur nooit weer zain, omreden centen op binnen.
Drij uur veur mor Fl 200,–.

k Was net achttien wodden en haar t gevuil da k doarmit nou ook n echte keerl wodden was. Geert, mien beste kammeroad en ik waren gelieke old, mor hai haar meer snöt in de kop as ik. As t om vraauwlu gaait teminzent.
Deur zien verhoalen haar ik de indruk dat e meer ervoaren mit wichter haar as ik, al mog e wel hail geern snakken over zien oaventuurtjes. Bie hom vergleken was ik ‘n loate leerling’ mor haar miezulf touzegd doar binnen nait al te laange tied veraandern in te bringen.

t Was n kôlle winteroavend dou Geert mie mitnam noar de “Vishouk” in Stad. Hai haar mie verteld dat e al voaker in dij noaberschop west was.
Ik haar der wel es van heurd, mor was der nog noeit west. Wat ik doar zag was veur mie apmoal nij. Achter elk rood verlicht roam van de klaaine hoeskes, zat n wicht in sikkom blode kont. Zai muik n geboar mit heur kop en hannen van: “kom binnen, t is hier lekker waarm”.

Bie elk roam woar wie even stoan bleven heurde ik Geert zeggen: “wat n lekker poedie” en “wat zol t kosten”?
t Was net of e van iezer was en doarbinnen n magneet ston. Hai wer as t woare noar binnen trokken. Verlaaiden was te groot veur hom, want in-ainen zee e: “ik kom zo weerom” en ging t hoes van t wicht binnen. Zai ging achter roam vot en dee gerdienen dicht.

Tien menuten loater kwam Geert weer noar boeten en aan zien kop te zain was e dik tevreden.
Dou keek e mie aan en zee: “nou bistoe aan de beurt”.
Ik haar hom aan t begun van de oavend al verteld da k gain sinten bie mie haar. Doarom vruig ik hom: “kinst mie n tientje lainen din?”
“Ik heb al veur die betoald” zee Geert, “ze staait op die te wachten”.

Mit lood in schounen en t hemd trillend veur t gat, ging ik noar binnen.
Ik von dat t wicht der nou nait zo schier oet zag as zo even nog achter t roam. t Was nait echt mien smoak. Mor ja, ik wol mie nait kinnen loaten en ging noast heur op raand van bèr zitten. Ze begon geliek over sinterij.
“Mit is tien en zunder is viefentwinneg gulden” zee ze.
Ik wos nait wat ze bedoulen dee.
“Hou mit, hou zunder” docht ik “ik bin hier toch nait bie de petatboer?”
Dij vragt mie dat noamelk ook aaltied as ik bie hom n petatje koop.
“Mien kammeroad het 10 menuten leden al veur mie betoald”, zee ik.
“Doe bist hier nait bie t Haailsleger mien jong, betoalen of opsodemietern” snaauwde ze.

Twij menuten loater ston ik weer boeten.
“Hé” raip Geert, dou e mie zag, “doe kinst vlug”.
Ik vertelde hom wat ze tegen mie zegd haar. n Dag loater heb ik Geert mien schulden betoald. t Waren mien buussinten veur de haile week.

Ik heb der ain ding wel van leerd: bie zukke vraauwlu in t veuren betoalen, is t zulfde as aan n hond vroagen, te pazen op n stuk leverworst.

“Ik bin schientensbenaauwd Berend”.
“Dat huifst nait te weden Gittje, bist ter zo aan wènt”.
“Der binnen mor twaalf stoulen”.
“Joa, dak haar k die toch zegd”. Mor t veurdail is davve der hail vlug in en oet kinnen en ik heb n gloepende hekel aan Schiphol; aal dat wachten”.
“Mor t is apmoal zo klaain”.
“Joa, as t groter west was haren ze der wel meer stoulen neerzet”.
“Ik haar toch laiver wild davve mit de KLM goan waren. Dij vlaigen hier toch ook vanòf Eelde?”
“Dat heb ik die ja oetlegd. Dij goan noar Heathrow en din is t nog n uur mit taxi noar t hotel. Wie nemen nou vanòf City Airport geliek train en binnen der din in twinneg menuten”.

============

“Hey moi, doe bist toch Annet?” Wie binnen dit moal mit zien twijen. Dit is Gittje, mien vraauw. Zeg Annet, kinst heur geruststellen en heur zeggen davve vandoag nait noar beneden dondern? Gittje vlugt noamelk nait geern en al haildal nait mit zo’n lutje vlaigtuug.
“Joe huiven je nait drok te moaken mevrouw. Wie vlaigen leeg dus, as t dommit boven helder weer is din hebben joe n hail schier oetzicht”. Ik bring joe zo n kopke kovvie en as der wat is din roupen je mie mor”.
“Zugst nou wel, der kin niks gebeuren. Waistoe wel woarom dizze wichter zoas Annet dij zok stewardes nuimen, zo klaain binnen? Omreden ze aans nait in t gaangpad rechtop stoan kinnen. Doar wodden ze spezioal op selecteerd, op lengte, wost dast wel?”
“Nee en dat kin mie ook niks verröttekonten. Berend, ik bin schietensbenaauwd”.
“Laiverd, dat gaait dommit wel over. Kiek, nou starten ze de motoren, ain veur ain. Nou, doar goan we”. Op noar Londen”.
“Berend, ik wil der oet”.
“Nou, wat let die? Vroag Annet mor of ze deur veur die open doun wil. En as t spijen most, din nait mien kaant oet asjeblieft. Der zit n puut in t netje van stoul veur die. Mor Gittje, zeg zou zulf, dit is toch veul mooier as in zo’n groot vlaigtuug mit viefhonderd minsen noar Benidorm”.

=============

“Wollen joen n stoetje mit kees of ham mevrouw”?
“Nee, bedankt Annet, gain stoet, dat komt der bie mie vot weer oet”.
“Waistoe wel dat ze in dit vlaigtuug haildal gain WC hemmen? Lest was der Chinees, dij het alles der onner spijt. Donkergruin was e dou e aankwam”.
“Berend, hol doar nou es over op. Ik zel bliede weden as we der binnen”.
“Bist mizzelk? Zugst zo graauw om de kop”.
“Berend, loaten wie, as we weerom goan, mit de KLM vlaigen asjeblieft. Ik dou t haile weekend gain oog tou as ik wait davve weer mit dit kreng mouten.
“Gittje, wie hemmen het goedkoopste tarief, din kivve dizze raais nait veraandern. Kiek es noar boeten laiverd, wie vlaigen nou boven de wolken. Ik heb zokrek heurd dat het swoar weer is boven Londen, dus mouve dommit mit t vlaigtuug deur n boi hin. Din kint ter goud om heer goan. Mor huifstie nait drok te moaken hur, t gaait mainsttied goud.

“Berend as wie nait mit KLM kinnen, din goa ik mit boot weerom, wat ter ook gebeurd. Dat zeg ik die nou alvast.
“Niks der van laiverd. As wie dommit mit zien twijen op Piccadilly Circus stoan, bist alles vergeten”.
“Doar most mor nait te veul op reken. Ik kin hier wel n verzakken aan overholden”.
“Zugst dat wel Gittje? kinst zo in de cockpit kieken. Veureg joar was ik ook mit dit vlaigtuug. Dou wie net lucht in waren gebeurde der hail wat roars. Zugst dat rooie lampke wel, doar midden-bovenin? Dij begon dou in ainen te knippern. Dij aine piloot zag dat ook en tikde d’aander op zien scholder. Dou keken ze mekoar aan, trokken wat mit scholders en begonnen alle lampkes en schoakeloars aan en oet te doun, van links noar rechts en van boven noar onner, mor dat lampke ding dus echt nait oet. Dou pakde ain van heur van onner zien stoul vandoan n hail dik bouk, ik docht n gebruuksaanwies of zo en begon dat van veur noar achter deur te bloadern. En dat lampke moar knippern, aan oet, aan oet. t Is gelukkeg apmoal goud goan. Mor wie binnen land mit n knippernd lampke. Zel k ais vroagen woar dat lampke veur is? Bin nog aal slim benijd. Ach wat zol t ook. As t belangriek is, zeggen ze het je toch nait. Nou Gittje, wie binnen der dommit.

As t nou oet roam kikst, zugst de Theems onner die.”
“Dat is volgens mie nait de Theems, mor de Noordzee, groot, daip en kold. En ik kin nait zwemmen”.
“Kaalm blieven laiverd, huifst nait baang te weden, ik bin toch bie die”.
“Doar heb ik wat aan. Doe kinst ja ook nait zwemmen. Bist ja baang veur wotter. Hest al wottervrees ast onner does staaist.”
“Ach, wat kin t schelen. t Is toch gezelleg, wie mit zien baaident n poar doagen in Londen”.