Ster, Leen

Nije diek ligt nou mooi gruin te wezen laangs de zeekaant van het grunnegerlaand, aan noordkaant van Paiterboeren. Ie kennen d’r zulfs laangs fietsen, aan binnenkaant van diek.

Vrouger – wat is dat, zellen ie wel zeggen – was e d’r nog nait. Ik ken mie t nog herinnern, dat ik bie mien opa (mit board!) wel zien grootvoar het dat tegenworreg nog? – zittend op pakjedroager veur aan t stuur – mooie ritjes mit hom moaken mog. Dou kon dat ja nog.
Zo ging e ook mit mie noar de gestoag gruiende ‘nije diek’. k Zai t as kiend nog zo veur mie.

Op raand van zee en kweller laangs, n aal mor laanger wordende bult blaauwgrieze sliek.
Aan boetenkaant van diek laangs, lag n zogenoamd smaalspoor, woarover klaine lokemotiefkes reden. Dij trokken op heur beurt n hail riegje kiepkarkes. Mit van dij tippuutveurmege iezern bakken d’r op. Ze kwammen ien laange riegen van t wad òf noar diek tou. As ze laangs of op nije diek reden, kiepten ze t haile spul om, woardeur de diek aal hoger en braider wér.
Dat was n haile belevenis veur ons. Mor ie kennen noeit roaden wat mien opa loater biekaans aan elkenain vertelde! Zien klainzeun haar zo mor op dij nij aanlegde diek stoan te pizzen! Nou den! Haren ie dat docht! Ik nait.

Mien opa was gain onbekende ien dij kontrainen. Vot bie ‘olle diek’ – nijmouds nuimen ze dat nou sloaperdiek – ston destieds n klain aarbaidershoeske mit n schuurke d’r bie. Doar woonden mien grootollen ien t begun.
Grootvoar waarkte, zoas de mainsten ien dij wereld, ‘bie boer’. Smörgens as t licht wuir, was de luiertied veurbie, den kon d’r immers waarkt worden. Doar haar de boer zien volk ja veur. As dij nou ook nog dicht bie diek woonden, konnen ze mooi op tied de schoapkes op t dreuge tellen en woar neudeg verzörgen.
Opa huifde dat ja nait allain te doun. Zo gauw as d’oldste zeun groot genogt was, kon dij immers wel helpen. Opoe, dij ien dij tied echt nait allenneg thoes bleef, mos toch eerst veur t leutje grut zörgen. Loater konnen dij zuch toch ook weer om heur baaiden bekommern. Zo leefde men; en wel zol zeggen dat t nait goud was?

Zo gruide mien pa as kwoajong ook onder dij ongeschreven regels op. Op zien tied mos hai ook op boer zien schoapen pasen. Ien t veurjoar, as d’r n haile rieg lammerkes geboren wuiren, was t de drôkste tied. Sums haar ain schoap meer as ain laam. Voak was doar n verschoppelinkje bie. Dij mos as t nait aans kon den mor deur schoapvent mit vles grootbrocht worden. Boer kwam doar zelden noar kieken. Mor as e kwam, den verwachte wel dat alles op zien pootjes terechtkommen was, mit noame mit dat soort jonkgoud… Aans waaide d’r wat veur schoapvent!
Mien pa haar dat aal gauw ien de goaten, mor sums waren t zukke scharmenkeltjes, dat ze noeit meer van heur achterstand biekwammen.
Om gain schelden van boer te kriegen, hil hai heur den mor even mit kop onder t woater ien n sloot. Boer wis toch van niks en kwam zeker nait n poar keer om schoapkes te tellen En vent kon t ook ja nait helpen dat ze zo min ter wereld kommen wazzen?

Loater ging pa as eerste van de schoore noar openboare legere schaul. n Ander was d’r destieds ja nait ien t dörp. Van speulen kwam ien dij tied ook nait aal te veul. d’Ollen mithelpen was dou hail gewoon. Dou zien moeke nog mor ain klaine aan borst haar, ging ze bie zummerdaag mit t manvolk mit noar t laand. Veuraal bie t zichten, om schoven te bienen. Kienerwoagen kwam ien schaar onder bomen te stoan en òf en tou kreeg kiend achter hokken wat van borst.
Op n moal, dou ze doags d’r veur bevalen was – ze was ook maid bie boer – ston ze op plaank bie graacht de melkbuzzen te bounen, dou òl postbode laangs fietste. Hai – dij vanzulf overaal de nijste nijskes te heuren kreeg – zag heur bezeg en ruip: “k Mainde das doe bevallen wast!”
Woarop mien opoe heur muide rug rechte en zee: “Och, dat was guster!”
Zolst vandoag es om komen. Want, hou den ook, d’r most wat verdaind worden!

Kwoajonges vermouken zich destieds mit van alles en nog wat. Bie diek was altied wat te beleven. D’r spoulde van alles aan, t was noeit geliek. Zeker bie of noa störm kon je d’r van alles vienen.
Noast t hoes ston n fikse wilgeboom. Ain van jonges haar doar n mooie wiendwiezer ien moakt.
Boomkeklimmen was dou ook n mooi vertier. Tussendeur konden ze sums mit moeke mit noar t dörp om t neudegste ien te kopen.
En dij dreuge sloten bie zummerdaag! As dij òlle waalen van vrouger nog proaten konnen, den konst nog wel es roar opkieken! Wat ien dij dreuge sloten apmoal gebeurde konst deur aal dat raait nait zain… Mor spannend waas t wel!

Piebeziedjen en tiebeln (n kört aanpunt stokje; mit n laange stok op de punt sloagen, zodat e n end vot vloog) wazzen echte kwoajonges-bezigheden. Kaaibakjen: mit n halve bakstain n haile onnersteboven gooien dij op n ofstandje rechtop zet was.
Koothinken: aal hinkendeweg n kootje (n bonkje van n daaierpoot) of n vaaierkant plankje op ain bain veuroet probaiern te schoppen, ien op grond taikende vakken mit nummers. En wast zo gelukkeg das n velg van n òlle fiets haarst, den konst houpeln. Hilst n stokje ien de gleuf van velg noar beneden aan achterkaant, den konst hom sturen zoast wolst. Vuilsde die dou net zo riek as nou mit n haile fiets!

Van òlle kienerwoagen haar mien oom een stuurkaar moakt. Konst d’r op zitten en mit vouten of n taauw sturen. Wast blied dast n kameroad haarst, den konje ombeurten schoeven. k Heb altied nog n foto van ons baiden dij mien oom – mit zo’n kiekaast woarbie n zwarte douk over zien kop mos – nomen het.
k Heb ook nog ain woar ik op stoa mit alpino op, broene lange kousen aan bie n körte boksem en op ainerommer leertje klompkes.
Dat was n haile riekdom dij klompkes. Den mos je mit voar of opa achterop fiets noar Ainrom, om bie van der Meulen een poar te pazen.
Mit n beetje geluk mog je den ook even ien klompenfebriek kieken, doar waarkte van der Meulen mit zien knechts aan van allerhande moaten.
Ze deden dat dou aal mit n groot mesien en mit haand.
Ien dij tied waren mainste klompen glimmend zwart. En ze haren apmoal n leerke over vout dij deur n poar sleufkes aan ziedkaant van klomp mit n spiekerke vastzet was. Betere klompen kon ie joe nait veurstellen. Je konnen d’r prima ien lopen. t Noadail was, dat d’r swinters ien snij bobbels snij onder vastplakkten. Den laips zogenoamd ‘op stelten’. n Beste trap noar veuren, den was t mainste d’r wel onner vot.

Aander moal wieder…

Zundoags gongen wie lopend noar t kerkje bie ons ien t oostend van Paiterboeren. Dij ston mor drij hoezen van ons hoes òf.
Doar preekte dou domie Boersmoa dunk mie. Veul kreeg k d’r nog nait van mit ien dij tied… k Zat mainstaal mit kop tegen moeke aan te sloapen totdat domie “amen” zee.

Loater heb k doar ook nog op t kienderkoor zeten, bie Jan Zuidemoa oet Lains. k Kon dou nog mit de wichter eerste stem mitzingen en thoes op n olle harmonika van pa de laidjes noaspeulen.
Schuun tegenover aan annerkaant van weg en sloot woonde mien opa en opoe. Doar was k as klain kiend n tiedje ien hoes.

Dat kwam zo: Ien dij tied waren d’r veul minsen dij t.b.c. haren. Ain doarvan was mien moeke.
Ik wait nog, dat ain of aaner mie omhooghuil veur n roam, dou ze mit n auto – n olderwets model Citroen, mit zo’n mooie ronde reservewieldeksel achterop – noar t sanatorium ien Hellendoorn brocht wér.
t Was goud annerhaalf joar, veurdat d’oorlog ien mai 1940 oetbrak. Ik woonde dou mit mien pa bie opa en opoe ien, althans mien rose ledikantje ston doar op vlouer. k Wait nog dat pa mie – op n tied dat de maidoorn (‘smeertuitenboom’) bluide – mie n hail bosje smeertuitblommen ien t ledikant smeet. Dij roeken ja zo lekker!
Pa sluip wegens roemtegebrek bie d’olluu, ien t hoes dat ze aan aanderkaant weg zulf huurd haren.

t Was n vrougere rentnaaierswonen, woarschienlijk deur n welgestelde boer zet. t Verhoal ging, dat hai nogaal invalide was, mor geld genog haar.
Hai kon zich permentaairn dat e d’r n koets mit n peerd op noa huil, woarmit hai zuch veulal verploatste. Veur zien gebrek schoamde hai zich bliekboar, want dails links van thoes en dails d’r achter lait e n schuur baauwen mit n zogenoamde deurrit, zoas ook wel bie ôlle krougen. Zo kon e mit de koets schuur aan veurkaant ienrieden, zulf ongezain oetstappen, en loater ainmoal weer ienstapt, aan annerkaant d’r ook zo weer oet en om schuur tou weer noar weg.

Zundoags was pa vrij en den haar e wat tied veur mie. Alhouwel, bie opoe thoes was t ook gezelleg heur. Waist wat mien opoe ook van mie was? Mien koamerolifant!
Dat ging zo: Zoaterdoagsmörgns mos de koamer – veur de Zundag! – opdwaild worden rondom t karpet. Doar wazzen de vlouerplanken broen vaarfd.
Den kwammen de stoulen, blomtoaveltjes en wat d’r verder plek haar op t karpet of toavel te stoan. Opoe huil n flinke emmer laauw woater mit n fail – dwail zeden ze ook wel – ging op knibbels liggen en kroop aal dwailende de koamer rond. Ik mocht den op heur braide rug, mit fikse gat, zitten tot ze kloar was. Ik wait wizze, dat d’r wainig minsen west bennen, dij ook zo’n laif baist had hemmen!

Mor d’r waarn ook aander dingen te beleven.
Mien opa was, dou e tiedje traauwd was, op zuik goan noar n mooie klok. Zulf haar e wel n zakhollozie, zo’n mooi plat rond ding mit n knopke d’r aan om hom op te draaien of de wiezers te verzetten. Tiedens t waark zat dij netjes opburgen ien n peervurmeg blikken deuske mit n deurzichtig mika rond glaske aan veurkaant. Den kon je d’r opkieken en kon e zo ien buus en wer e nait stovveg.
Mor n mooie klok haar een arm minsk veulal nait.
Hai haar heurd, dat d’r ien Kloosterboeren n zogenoamde steertklok te koop was. Mit wat buussìnten op zak ging e d’r lopend op óf. En joa heur, hai vond t adres woar e verkoft wér. Ze wuiren t ains over de pries en even loater stapte opa – steerklok mit n touw op rug bonnen – weer richten Paiterboeren.

Mor zo’n ding het natuurlijk zien onderhold neudeg. Ik ston d’r altied op neus en oren bie: Klok wér op rug op n toaveltje legd, de kast wer d’r òf schoven en opa stipte mit n hounderveer, dij e ien n deuske mit wat eulie deupt haar aale draaipunten aan.
Wat n pracht mesientje leek t wel van binnen. Hou haren ze t oeit oetvonnen. Ik dink dat k doar de techniese inslag van overholden heb.
Traauwens, as klok d’r hong was t, aal was t lang gain nije, een prachteg pronkstuk mit dij drij goldkleurege veren d’r bovenop. En sloagen dat e kon. Konst hom boeten wel heuren.

As k mie goud bedink was d’r nog wat biezunders. Mor meroakels iengewikkeld.
Ain van mien ooms was nait traauwd. Woarom wat ik nait, mor t was zo. Hai woonde nait allain, mor zo as dat dou ging, bie zien voar en moeke ien. Hai mos vanzulf ook zien kost verdainen, mor t was ain mit ambieties zellen wie mor zeggen. Mooie bullen haar e wel. Een stevege mooie herenfiets mit n pakjedroager achterop en ain aan t stuur – woar sums n witte kist op ston – n radio mit zo’n mooie grode broene ronde luudspreker en nait t minste, n ollerwetse balgcamera van foto Capi oet Herestroat ien Grunnen. Doar mozzen gloazen ploaten ien en hai kreeg een swaarde douk over kop as e n foto mokken wol.
Ontwikkeln dee e ook zulf en ofdrukken of vergroten. Nee t was nait niks!
Hai het van mie n moal n kiekje moakt achter heeg. Ik haar n alpinotje op, n truitje aan, n körte boksem mit doaronner broene laange kousen en n poar Einerommer klompkes aan.
k Heb hom nog altied as aandenken. Swaart-wit vanzulf.

Mor hai ging ook – net as pa – òf en tou noar n boer om op t laand te waarken. t Zol mien oom nait west hemmen as e nog nait aans wat spesioals dee. As t mooi weer was en nait aal te waarm, den trapte smörgensvroug op fiets mit widde körf veurop hailemoal noar Zoltkamper hoaven. Doar haar e konnekties mit n Zoltkamper visser dij doar zien loaden altied aan waal brocht. Hai kochte den zien witte kist haildaal vol mit kookte genoaten.
Doar fietste hai den mit weerom noar Paiterboeren. Ien dörpkes woar e deurkwam, dee e n beetje rustiger aan en laip e noast fiets en ruip:
“Genoat!, genoat! Genoat!”. Elkenain dij hom heurde en belang bie vrizze genoaten haar, kwam t hoes oet mit n bak of kom en kochte zuch wat van dij eerliekse lekkernij. t Ging per kop – n gemeleren beker mit n handvat – en t was nait duur.

Sums waas kist nait hailemoal leeg as e thoes kwam. Den was t feest veur opoe en mie. Op toavel laag n zwilkje woarop n kom vol genoaten omkeerd wuir en den was t even de rug recht boegen, kop d’r of trekken en de ienholt opsmikkeln tot je t zat wazzen.

Aander moal wieder…

Zoas ik aal zee, mien moeke laag ien t sanatorium ien Hellendoorn dou Duutsland oorlog mit ons mouk. Ik kreeg doar nog nait zo veul van mit, boetendes, bie dij baide oldjes was t tot op zekere hoogte ook beregezeleg. Tot op zekere hoogte mok wel zeggen, want as t waarmetenstied was, was lol d’r veur mie sums glad of. Hou dat kwam?

Wel, opoe wol mie t ja goud geven. Aal te goud zol k dinken. n Aarm mens haar ook nait zo veul te geven. n Kwoajong as ik, kreeg van heur eten woar flink wat ien zat : ‘melkenbeschuut’, wel te verstoan. Doar zatten ja aaier ien. t Was goud bedould, mor as je t aale doagen kriegen? Of twij moal op n dag? Zo dat t joe neus en ooren hoast weer oetkomt? Nee, waarm eten was mien favoriet aal lang nait meer.
Mor opa haar d’r wat op vonnen. Smirregs stampot mous mit spek. Mor t jonkje haar noatuurlijk gain trek. Waist wat opa dee? Vurkje vol mous wer bie hom n vlaigmesientje. Nog n paor draaien en den vloog e zo mor noar binnen!

Mien pa haar t er mor stoer mit. As t even kon den ging e moeke opzuiken ien t sanatorium. Mor dat kon nait aale vattiendoagen. Dat wer veuls te duur. Dou oorlog oetbrak, wer t nog minner. Wat kon d’r allemoal gebeuren? Men wol de Duutsers tegenhollen. Mor hou? Kaans was groot dat de bruggen opbloazen werden. Den waas t bezuiken ja haildaal oaflopen.
Gelukkig was moeke noa n fikse operoatsie aan beternde haand. En ze haren baide geluk. Ze mog noar hoes! Doar kon ze ook ja wel rusten?

t Heurde goud, mor houw mot n hoeshollen draaiende holden woren mit n moeke dij rusten mout, en ook nog wel n klain kiend het?
Mor ook doar wer gelukkig veur ze zörgt. n Wedevraauw wol de toak van waarkvraauw op heur nemen.
Moekes pitraiten rustbèr heb k voak achter t hoes stoan zain. Mor t waarkte wel en ten lange leste is ze zo maans worden, dat ze t zulf weer aan kon.

k Wait nog best dat pa eerste keer mit heur bie grootollen thoeskwam. Ik dochte, wel is dat nou den wel. k Kon mie bliekboar niks herinnern. Wat mainste iendruk op mie muik, was de mooie blauwe luuksewoagen dij ik kreeg. n Haile grode! As veer opdraaid wer, den reed e n haile tied vanzulm. Kwam e argens tegenaan, den ging e mit zulfde gang achteroet tot e weer argens op botste. Laang het e nait leeft. Dou e n keer de houk van schuddelkaastdeur rouk, waas t fienoal oaflopen!

Bie pa en moe (wel waas dat?) aan annerkaant van weg sloapen was eerst niks veur mie. t Het vattiendoagen duurt veurdat mien ledikantje noar t aaner hoes moch!
En gaaf moeke mie n dikke knuffel dou t wel deurging? Reken d’r mor nait op! t Was veuls te gevoarlijk mit t oog op besmetten! k Heb doarom ook noeit waiten of leerd, hou of dat den aigeliek wel most haar.
Mor de loop noar mien opoe hil ik d’r wel ien. k Mos gaauw tevreden wezen, want ien oorlogstied haren mensen t nait zo best. Kennen joe t nou nait meer veurstellen, mor ik vruig mien opoe den mor om n zuure siebel, oet dij grode stopfles. Heerlijk zo’n zuur kreng!

As wie lekker zatten te kwengeln mit n modderpapke bie opa’s geut, den stuurde hai ons altied vot. Mor ien twijenvatteg stopte dat ienains.
k Haar voak genoten van opa’s klokkesmeerderij. Mor dou ston opa’s aigen klok haildaal stil. Olboas waas héngoan. Huurboas en buurman was nog bie hom west veurdat e sturf. Hai was ain van de notoabelen van hervormde kerk, woar opa ook nog bie heurde.

“Hol die mor taai jong!” haar e zegd dou e votging. Joa, t was apmoal aarmoudje troef op elk gebied ien dij tied. k Zai nog zien kist onner t roam deur stoan. Loater was alles vot. Wie zollen gain ritjes meer moaken…
Opoe en heur vrijgezelle zeun haren t nait braid. t Werd koller en brandstof ruik op en was ook nait meer te kriegen… Dou ik weer n moal bie opoe kwam lag t koolstro as n padje van olle hut tot aan t hekkacheltje tou ein koamer. t Wer d’r bie kurf vol henbrocht, mor t was zo de piep oet ken je wel begriepen.

Lanzoamerhand wer alles minner. Gain gruinzaip meer, nee men kreeg klaaizaip. t Was wel glad as t nat was, mor of t er ook schoon van werst? Ken mie t nait veurstellen.
Grootmoe wer bliekboar aal viendingrieker. Tot aan t schaikundige tou. Hou ze d’r oeit aan kwam…?
As je bonestro verbrannen, de aask doarvan ien wotter doun en loaten dat n pooske stoan, den ken je d’r helder woater ofscheppen. Mainste minsen waiten t nait, mor den zit doar sodoa ien.
Nou mien opoe wis t wel en doar waikte zai den heur wasgoud ien! Hollandse punlijkhaid (nethaid) dink ik. Nait klain te kriegen, dij ollen van vrouger!

Bie fietsmoaker aan overkaant stroat haren ze ook zo’n kwoajong as ik. Soamen heb wie hail wat ofspeuld. k Heb nog n foto van ons baiden mit stuurkaar… Bie zien pabbe ien waarkploats was altied wat te beleven. Ien dij tied werden van olle fietsen weer kompleet nijen moakt.
Ze werden hailemoal demonteerd en de freem werd vannijs lakt en den boven t vuur moffelt (vaarf d’r op vastbraand). Mit n kwastje werd d’r n golden bieske op trokken, net nij.

O Joa, stroom was d’r ien dij tied ook nait meer. Elektriese bedoul ik. Waist wat fietsmoaker doan haar? Hai haar n veurvurk van fiets op kop op n waslienpoal zet. Ien de vurk zat een veurwiel mit spaiken en d’r zat n luchtbaand om tou. Ien dij spaiken haar e vief zinken schoepen moakt. Tegen baand aan zat n dienamo. As t nou waaide draaide dienamo en stuurde stroom deur n dun droadje noar t fietslampke dat boven schösstainmantel monteerd waas. Luuks hé!

Stofzoegen konst ook ja nait. Nou ja, ik haar n goocheme oom. Dij leerde moeke, dat ze mit twij papierklemmen (‘paperclips’ hait dat tegenwoordig) ien t kastje onner de meter (woar stop oethoald was) de stekker aan n poar droadjes hoaken kon. Den dee stofzoeger t wel.
Gelukkeg is ze noeit verroaden, den was t aans goan…

Pa waarkte bie boer zoas ik zee. Dij boer verbaauwde kool(zoad). Waist wel, dat mooi geel bluiende gewas dat je overaal ien grunningerlaand vienen konnen.
As koolzoad riep was kwam dörstmesien en was d’r koolzoad. Mien pa kochte doar sikkom tien mud van en brochte dat op koamerzolder.
Doar laag t lekker dreug en gainain kon t zain. Want t mocht beslist nait van Duutsers, mor ja, t was oorlog! En d’r mocht aal minner.

D’r mocht soavends gain licht noar boeten schienen. Den konnen engelse vlaigtuugen ja zain woar n dörpke lag. Verduustern haite dat.
Noa acht uur soavends mochst ook nait meer op stroat lopen. D’r mocht zo veul nait… dus…
As t noa etens goud duuster was, kwam mien oom oet t midden van dörp bie ons thoes. Ook dat mocht nait.
Ien t keukentje, dat goud verduusterd was, werd n grode vaaierpoot van dikke takken deelzet. Doar zat n euliemeulen op monteerd, mit aan baaide kanten een fikse slinger. Bovenop zat n soort iezern tippuut woar koolzoad ien doan werd.
Deur mit zien baiden te draaien werd d’eulie oet koolzoad paarst. t Was swoar waark en ze werden kletsnat van t swaait, mor ze haren eulie veur bakken en veur… joa, n euliepitje! (‘n gloazen bakje mit eulie woarien een stukje kurk mit blik d’r omhen en n katoenen lontje d’r deur) dreef. Dat was toun de verlichting. Konst de aanner mor nauw zitten zain of kraant d’r bie lezen! Mor elkenain haar dat. Fietsmoaker ook! As t nait waaide vanzulf.

Alles was anners as nou. Grode minsen mozzen n persoonsbewies hebben. Most nota bene bewiezen dast doe degene waast dij op t fotootje ston. Nou, mien opoe keek d’r hardstikke lelk op. Ze was vergreld op dij duutsers!
Pa mos dat ding ook altied bie zich hebben. Sums vergat e dat. Ik wer aal groder en ging dou aal noar schoul midden ien dörp. Op weg noar hoes kwam ik sums een duutse controlepost tegen. Dij vrougen ieder volwassen mins den om dat persoonsbewies. Ik vroug moeke den of pa dat ding bie zich haar. Zo nait, den mos ik mit dat ding ien buus langs de duutsers hailemoal lopend noar boerderij om hom te brengen.
t Mooie was, dat ik den bie pa veur op fietsstuur weer mit hom noar hoes tou ging.

Duutsers woonden bie ons ien t dörp. Nou ja wonen, ze werden bie minsen ‘ienkwartiert’ zoas dat haite. Mien taande, n weduwe mit vaaier kienner, mos heur veurkoamer ofstoan aan n duutse soldoat, dij op divan sloapen mos en d’r allain soavonds mor was. Veulaal zat e den ook nog veur gezellighaid(?) bie taande en kiener ien t klaine keukentje! Wel wait wat thoes haar!

n Grode villa op houk van weg noar Ainerom tou was vorderd (ien beslag nomen) veur t duutse hoofdkwartier. Ien t dörp stonnen her en der ien grode schuren grode rupstrekkers mit banden aan t veurstel, dij fikse kanonnen trokken. Of en tou reden ze deur t dörp noar diek achter Westernijlaand en schoten ze op n schief dij ien zee dreef.

Mor k heb t ook wel es benaauwd had heur. Mor dat verhoal bewoor ik tot aander keer. Moi !

Aander moal wieder…