Wal van der, Gert

Dieken; n schaiden tussen wotter en laand, groot en zwoar lichoam onverzettelk en onaantastboar, t ligt d’r stillekes bie en ien free.
Van wieken doar veur mot je bie ain diek nait weden, mor veur viefenzesteg joar leden waren wie nait tevreden.
Woar doe joaren laang wassend wotter hest hoalen, luitst doe t goan woar wotter mot blieven stoan.

t Wotter haar die te pakken en dien ains onverwoestboarhaits weden ging met t wotter noar beneden.
Deur buldernt geroas en staark verweren lukte die dou even nait het tij te keren.

Noa joaren binnen wie nationoal goan herdenken dij Minsen waren aan t verdrinken en oet tied kommen veur oans nou ain tied leden.
Nou wie waiten wat wotter kien doun, hebben wie ain Deltaplan om wat oans dou is over kommen noeit weeromme loaten zain, aan verval van dieken dij aigenliek noeit magen wieken.

‘Dikdoun ien toene’ is altied n feest, wie stoan al dag of wat op camping en plan was om te goan bbqën, t begund al bie t aansteken.
Wia het n nij toustel kocht, makkelk veur op camping. Ze haar om al kloar zet in houkje op verranda.

“Ast doe om even aanmoakst hoal ik de speklapkes.”
Mor aal wat ik perbaaier ik krieg om nait aan de proat, op leste moment gaait dat ding mie weer oet, zwiennebloasen en pauken gerommel !!
“Wat n schietding van mie part vlochde ien de braand.”
Perbaaier t nog ain moal mit n vlot braandspiritus, dij zag k ien kaske stoan en as t den nait lukt, kin e geliek in t container hier even verder op.

t Is n wonder en t wil meroakels goud. Mor slecht veur de wenkbraauwen is t wel, zeker as je hom perbaaiern aan te poesten.
Baangschieterd bin ik nait, mor dit moal lopt t oardeg schier oaf. Woefff en vot binnen ze, aal wat blieft, twij swaarde bözzels boven de ogen, staank van verbraand hoar en glend veur de kop.
Mor braanden dat dat kreng wol.

Wia komt mit de speklapkes noar boeten, “Wat kiekst doe verbraand oet”.
“Joa nogaal, ik krieg om nait aan.”
“Hest stekker der ook nait ien?”
“Wat stekker”!!??”
“Doe kloothommel, dat is n elektriese mit van dij nepkolen en doe perbaaierst om ien braand te steken?”
“Joa mor mien hazzens hemmen ook vakaansie?!!”

Ik wait t joen hazzens mot je broeken aans bist n daif van dien aigen geest, zo dat binnen nog es oetsproaken woar we mit oet de vouten kinnen.

As Wia van heur waark thoes komt vragt ze mie of ik de achterbaand van fiets even wat nij locht bie pompen wil, baand is slim zaagt en het fietst swoar, liekt wel of t hoes aal wieder vot stoat van t waark.

Geliek mor even doun den is e veur mörn weer kloar, t was ook wel neudeg, mit doem drok ik baand sikkom tot velg ien.
Fietspomp der bie en even n poar sloagen der ien en nog even n poar extroa, doem der op, joa haard zat, de veurbaand nog en kloar.

De volgende dag biet waark aankomen de fiets ien fietsrek zet, op dat moment n knal woar je hoast n haartverzakken van kriegen, heur collega’s rennen noar boeten van schrik en om te zain wat of der loos is.
Verbouwerreert stoat ze om zich hen te kieken, beseft mor haalf wat of der gebeurt is. Mien laive deugd ik schrik van joen rap verschienen.
“Wat hest doe?” vroagen ze. “Ik wait van niks, kom ook net aanwaaien, stoa net noast mien fiets, mor geleuf dat mien baand knapt is zai ik net.”

Sums kin n beetje extroa toch teveul wezen en dat geft nait het beste resultoat en achteroaf n baarg extroa waark.

Lig al n dag of wat plat en mien blikveld ist t plafond en liek wel n ofspoigeln van mien leven op dit moment sligt en aintonig zunder kleur of franje, creëer mien aigen leefwereld zai aal meer figuren aant widde firmament, mot d’r sums om lachen wat ik in mien verbeelns denk te zain. n Hond zit achter n knien aan, knien spurt ient hol en hond perbaaierd hom oet te groaven, ik schrik wakker en denk dat dij hond mien plafond over de kop aant hoalen is. Het zellen de verdovende pillen en broestabletten wel wezen dij mie woanbeelden zain loaten.

Gelukkig heb k mien laptop om aander beelden op mien netvlies te kriegen, aal vaalt t nait tou, krieg zere plekken van t liggen.
Dokter is der wést en het mie aander pillen veurschreven, dizzen motten mie minder singelier en waik moaken. Hoi het nog wat reflexen test mit zien hoamertje. dij bleken goud te wezen, loater bliekt dat e zien stethoscoop (heb t woord pas bie twijde keer goud schreven), liggen loaten haar. Heb om mor eefkes op mie zulf oetperbaaierd, aal wat ik heur is mien aigen oorzoesen en ast der op tikst ist oft boeten onweert mit flinke dundersloagen woar ik van opschrik. Volgens mie hedde hom allenneg bie zuch om indrok te mokken, of batterijen binnen leeg.

Boetenkaant glas kiekt aal n tiedje ain mie aan en het mie stief ien de goaten, ik vanzulf haar hom ook aal zain, mor let om goan, elk zo zien ding. Wat zol e dinken woarom ik hier lig en niks dou, n beetje de tied aan t verknapbuzzen bin, het zel mie ook wat wezen as Wia de glimmers schoonmoakt van de week binnen dij gliesporen wel weg van dij slak.

Dit is nou de twijde moal mit mien Hernia, zes joar weerom bien ik d’r aan opereert, ain klaine Hernia is dou zitten bleven, dij speulde n onbelangrieke bierol as figurant veur t opvullen van t gehail. As figurant kienst vörderingen moaken, die ontpoppen as hoofdrolspeuler dij de eer noar zich tou hoald en zain loaten wel mit de scepter zwaait, ain woar in de toukomst reken mit holden worden mout en t allainrecht zuch touaigent het.

Ain dij welhoast n Olympisch medaille verdaind het veur zien oetzunderlieke prestoatie. Ain dij alleneg mit het beste middel tevreden en tot zien beschikken het, zuch mit niks aans tevreden stelt. Zo ain worn je den je loaten je nait òfschepen mit kwakzalverij en zo joa den protesteerst, desnoods speulst veur Tiran om dien zin deur te drieven, aal mot t heul gezin d’r aan mit doun, heur vekansie d’r om òfbreken mout en weerom noar hoes keren.

Mor doe vuilst dat dien strategie aan t wankeln komt dien attractief levenke ien t geding is, het verzet ain bedraigen vörmt en van zich heuren loat. Magnetische en radiogolven deur die hén goan en van alle kaant bekeken en ien de goaten holden worst, dien bewegensvrijhait inpaarkt word. De prognose veur de komde tied d’r minder rooskleureg oetzicht.

Mit injecties word die het stilzwiegen oplegd de Tirannie oet die verdrieft, doe inzichst dat dit gain leven veur die is en stilzwiegend het firmament en toneel oafschoit most nemen de spotlichten motten goan missen. Dien gastheer die oafdankt en weer ain leven weerom kriegt. Mor sums krieg je ain terogval en lig ik mit Zulfmedelieden op baank, mit pien zo as het guster was is het vandoag om te grienen.

Mien blik is weer op t plafond zol willen dat het aanders kon. De pillen dosis verdubbelt misschain was het guster te veul van t goie en liek ik nou wel n loie. Oet vervelen schrief ik dit bericht en dink dat het de pien verlicht. Dink dat het mörn beter gaait t is ain lutbeetje vervelens verdrait. Gain dag is geliek al hoapert mien fysiek. Het beste moak ik van dizze dag en wait dat ik d’r mörn om lach. Doezend gedachten goan deur mie hén, tis nou nait as veurhen. Dou t zunder pien de dag begon en nou steunend deur t hoes hénkom.

Mot mie de komde tied d’r mor ien schikken t zal mien toukomst nait verstikken. De pien verdroagen as last, loater wor ik wel weer enthousiast en zai de dingen nait zo duster en weer noar vogelgezang luster. Pien is nait mien grode vrund, ach mörn lach k as dag begund.

Vandoag met kollega Jan oppad veur n melding van moesoverlast.

Om even n profielschets te moaken van mien kollega Jan, hai is op n sentimeter noa twij meter, as e zien hoar rechtop kamt is e boven de twij meter en blieft om t spinrag ien t hoar hangen as e deur n koustaal lopt. Wieder is e massief en vaaierkaant as n blok beton.
Zien traauwring is zo groot as n neusring van bolle, mit n haart van gold en oetstroalen van teddybeer, slimmer as dit zol t nait worden.

Op t adres aankommen lopen wie noar de veurdeur van de wonen, zeg mor kasteel, kollega Jan veurop, de knop vonden van de veurdeurbel, je waiten wel zo ain woar je aan trekken motten.
Jan trekt aan dij kopern knop en het t hail spul ien haand, wie heuren de bel aan binnenkaant in gaang op de plavuizen klettern.
Ik wol votdoadelijk vot runnen, mor Jan bleef stoan as of d’r niks loos was.
“Dat krieg je van dat old spul”, zegd Jan en perbaaiert t hail spultje weerom ien gat te stoppen.
“Hest t weer veur n kander?”
“Joa aal kloar, tou dan Tammo, tik even tegen t roam aan den!”

Noa n tiedje word deur open doan deur n klaine luxe mevrouw, t hoar ien stutten of ze noar n feeske mot.
Jan: “goidag even”.
“Uh, goede morgen mevrouw”.
“Goede morgen heer”.
Ik kiek achter Jan vot, “Oo u bent met z’n tweeén.”
Wie: “Wij komen voor een melding van muisoverlast in de woning”.
“Ja komt u verder heren.”

Wie worden noar de keuken laait, bie ons thoes is koamer half zo groot.
“Hier in het keukenkastje onder de spoelbak zag ik een muis”, zee mevrouw.
“Goed, we zullen eens kijken wat er aan de hand is mevrouw”.
“Mooi heren, u red zich wel?”
“Joa, ja mevrouw.”

Jan hoalt de spullen oet t kaske, stekt zien kop der in en zuikt noar sporen van moes.
Op dat moment striek ik mit haand over zien bain woarop Jan van schrik sikkom ien t aanrechtkaske stoan gaait.
t Hail spul komt ien bewegen, aanrechtblad staait d’r bol van.
En gieren of ik mit n vraauw op pad bin, Jan is ainglieks n beetje baang veur moezen, mor gain mìns wait dat.
“Ze binnen zo rap as wotter”, zegd e.

t Verhoal gaait dat Jan in n naauwe ruumte n rödde bie zien overallpiep ienlopen is en mit wat omwegen aander piep weer oetkommen is.
Hier het e volgens mie nijmoods dansen leert, sunds dij tied binnen nauwe en donkere ruumtes nait zien affeer en gefde n schup tegen deur aan as e dizze ruumtes in mot.
“Waiten de rötten dat ik d’r aankom”, zegd e.

En ik heb hier sprinten leert en magst mie leuven of nait k heb mien eerste pr lopen en mag k van gelok spreken dat e mie nait te pakken kregen het mit zien grode handen.

Der is mie guster n laamp stukgoan van t schemerlaamp ien koamer.
“Kinst d’r even n nije laamp iendraaien.”
Ien de meterkaast heb ik n hail rits laampkes as veurroad veur dit soort gevallen.

De juuste laamp vonden, op noar ploats delikt, bie t oetdraaien heb ik t glasbollechie ien haand en vitting zit der nog ien.
Dou ik de vitting der oet wol hoalen vergat ik dat stekker der nog ien zat, bie t aanroaken krieg ik n abbedoedas.
Moie, bie mie ging t licht aan asof ik n peune ien kont kreeg.
Mit twij swaarde vingertoppen kom ik der genoadeg oaf, en hartje het even n poar ekstroa sloagen moakt, door bien k ja helder van worden ien kop.

“Haast stekker der nait oet?”
“Nee, nait aan docht.”
“Hest die ook veur de kop smeert?, swaarde strepen zitten d’r nog, en dien ogen stoan wild ien kop.”
t Was ook best wel n haile belevenis, woar ik nait aal zeten heb in dij ogenblik.

‘Terogblik’. Ik stoa op raand van t zwembad en badjuf zegt, “Doek d’r mor ien”.
‘Ik duurf nait’, docht ik biemiezulf, as t net zo gaait as guster, plat op lief ien t wotter, haar t lief zo rood as n roboit.
“Doek mor, aarms en kop noar veuren”.
‘Joa, dat zeest net ook’, mor ik heb aans wat woar ik mie drôk om moak. Ik krieg n opdrokker en oet alle macht mok ik der van wat der van te mokken is, ain Olympische sprong ist nait worden, mor t klapde d’r goud ien.

Dat je ien n kört ommezain zoveul terog kieken kinnen. Mor bin groots op t rezeltoat, mit de waitenschop dat bie n aander moal in elksgevaal de stekker der eerst oet mot.

As vaaier woorden nait genog meer binnen en t gemis ien tied en ien gedachen bie ons binnen.
As vaaier woorden léste is, de oardese doagen veurbie de horizon liggen.
As vaaier woorden dij wie ien gedachten herhoalen, en wie t allinneg mouten kloaren.
As wie oans laange tied nait meer zain.
As vaaier woorden nou as n steern ien de locht.
As vaaier woorden vreugde vonden ien n vogel dij vlocht, nou is dij vogel ain steern aan t firmament.
Het hét nog noeit zo donker west of het wér wel weer licht.
Mam ik hól van Die.

Woarom is missen en ófschaaid nemen zo stoer woarom nou en nait loater, loater was ook vroug genog wést.
De gedachte van toun en t waarme gevuil is vot, lege gedachten noar de toukomst, woar gemis ien tied en ien gedachten bie oans binnen.
Pien nait oans vrund is en oet zuch ien troanen aan de momenten van eer, dou het goud was en zunder end leek te weden.
Nou vuilen wie de onmacht en waiten dat strieden het verlust van het weden van eerder.
Niks meer kinnen doun niks meer kinnen redden, woorden gain beriek meer hebben en stil verdwienen.
Wél nemd het besloet om dit vot te nemen van ain zo goud en onmisboar, versloagen en leeg blieven wie achter.
Woarom ófschaaid woarom nou, nou ‘Doe’ het zo verdaint hest hier te weden, loater word t dudelk woarom dit mos, as wie oans weerom zain.

As ik aargens n hekel aan heb bint wel neefkes, ze hoalen nait allenneg t bloud onder joen noagels en vel vot, ze zörgen der ook veur dat je sloap te kört komen en smörgens as n vaal van bérre glieden.
As k net rusteg lig en t stil is heur ik hom, hai vlugt mie om kop en wil k om n klets geven heb k mie zulf te pakken.

Licht aan en op zuik noar dij onruststoker en mooi is dat…, niks kin k vinden, op bér en licht weer oet even loater heur ik dij bloudzoeger weer.
Nou wol ik dat ik ogen haar van n kadoele, den was e mit mie nait kloar, of ze mozzen zo groot wezen as n euliefant den valen ze wel op aan t plefond.
Licht aan en weer op zuik noar dij roeziemoaker, en nou zai ik hom aan t zietkaande van t kaske mit mien widde maauwhemd geef k om n fleer en k heb hom.
Rode vlek op kaast en ien maauwhemd, mor dat zol mie wat, k heb om deel.

Opgelocht goa k weer op bér, rust is van körte duur, schienboar hedde nog n bruiertje dij zien potje waarm eten hoalen komt.
En nou wor ik vergréld en filaain, hai zit op muur aan t kopénd van bér, hai krigt n petetter, aal wat blieft is n poar vleugels en vlek op muur en ben d’r kloar mit, licht oet en sloapen.

Lig k net, mot ik pizzen, eerst mor even aanzain meschain gaait bui wel over.
Noa n ketaaier toch mor d’r of en pizzen aans, blieft d’r niks van d nacht over, nou lekker nog even n poar uurtjes sloapen, licht oet!… en Olske zegt “licht aan ik lig te lezen”.
Bin nou toch kloarwakker mit dien licht oet licht aan fiebelkwinten.

Eindelk bin ik in dreumenlaand en heur n wekker, non most oetschaaiden nacht is veurbie.

Meester ik moet plassen, had je het daarnet niet kunnen doen voor het instappen!, toen hoefde ik nog niet meester, ik vraag de chauffeur of hij tijdens de reis wil stoppen.

Klas vaaier 1967 krapaan onderwegens noar Slagharen, Ponypark Slagharen, wie binnen al n tiedje aan raaize en chauffeur het nog aal gain plek kinnen vinden, ik wèl vatteg.
Mien bloas hold nait laang meer en Slagharen nog laang nait ien zicht, ik vroag meester nog mor es en dij zee dat we der zo waren, dèn geleuf ik dat t nog net vol holden kin.

Bie ponypaark aankommen zet chauffeur bus veur ingang, onderwegens har k aal bedocht hou ik t snèlst de bus oet kom. Ik zit mit ain bain ien looppad en half op stoul, zodroa deur open gaait ren ik veuroet mor wor weerom roupen deur meester.
Wie mouten eerst in rieg stoan om ain verhoal aan te heuren wat oaf wie wèl en nait maggen, en as we dörst kriegen!, konnen we bie meester drinken hoalen, tou even docht ik nou even gain drinken.
Drinken ranja, was bie schoul ien melkbussen doan en stoan onder ien bus. Dat spul was zo aaldernoast zuit dat je t noa t drinken der dörst van kregen, van t verhoal heb k nait veul mitkregen. Wie maggen oans oetleven in t paark en ren zo haard ik kin noar wc’s gebaauw woar alweer n rieg stoat, èlk ien rieg ston te huppeln en mossen denk mie net zo neudeg as ik.

t Lopt mie nou wèl hail aarg ien t gemoud, ik docht goa achter t hokje stoan, en doar stoan meer dij t zulfde docht hebben. Gaauw snèl lös, nee!, verrek knopen!, boksem haar ik zulf oetzöcht omreden ik dij knoopen zo schier von, mor dat komt mie nou min oet.
Knoop veur knoop löspeutern en de leste loat ik dr bie, op t gevuil grabbeln, of mien vingers binnen körter worden oaf dr zit niks meer.

Noa t pizzen mien mooiste moment van dag tou nou tou.
Stoat der n jong noast mie en zag dat e zuch tegen zien boksem pist haar, hest die tegen de boksem pist?, vroag ik, joa t was n spannende moment, dreugd ien loop van dag wèl, ruip ik om noa, dag is verder schier verlopen en veur vertrek noar hoes heb k toch mor eerst pist.

Vertraauwen is, as je ain wat vertellen en dij mag t nait deurvertellen aan n aander, teminnen dat was de lezing van juvvraauw, klas vief binnen inmiddels n joar opschoten.
Vertraauwen zoas juvvraauw zee was n groot goud doar mozzen wie goud omdenken…

Om ain en aander oet te duden har ze n veurbeeld en wèl je stoan achter n kander en de veurste sloet zien ogen en let zuch achterover valen zodat dij der achter staait hom of heur opvangt.
Vertraauwen ien klazze was groot en juf was groots op de kiender ien klazze.

Soavends thoes was bruier Jan ien keuken zien pankouk aan t eten dij e vannommerdag nait meer op kon.
Ik vruig hom of e wis wat vertraauwen was.
“Joa n scheet loaten as je ien schieterij binnen”, mit zien andwoord was e dudelk n joar oalder dan ik.

Goa hier mor stoan den leg ik die oet wast doun most. Sloet dien ogen en loat die mor valen, ik goa achter hom stoan en veur ik om griepen kon en docht dat gaait nait goud, klapte hai mit de kop op t kokosmatte.
Jan har dou e mit muite omhoog kwam de oafdrok van kokosmatte veur de kop stoan.
Mit veul gesputter kon e nog oetbrengen, “Doe solst mie toch opvangen!”
“Joa ik har t ook aanders docht!”
“Ik zol die nog ains vertraauwen”, waren zien woorden en ging noar boeten om t ain en t aander te verwaarken, rest van pankouk heb ik opeten.

Vertraauwen komt te vout en gaait te peerd.

Nog gaauw even veur we noar Itoalie goan wat zummerklaaier kopen, want dat haar we nog nait genog dochen wie, t weer zat ons nait mit leste tied en den dink je nait aan zummerklaaier.

In de klaaierwinkel haar ik mooie kombinoatie vonden, maauwhemd en boksem mit dreikwart kördepiepen. Ien n te klaine pashok t spultje perbaaiern aan te trekken, blief ik met grode teun hoaken en stao mit hail spul weer aan boetenkaant paskoamer, in t gedien verstrengeld, dij heb k mor ien loop mit nomen.

k Hebt t waarm en zwait brekt mie oet. As ik toonboar bin loop k oet paskoamer en is Wia nait te vinden. De juvvraaw wenkt mie dat ze noar boeten lopen is, ik zai d’r bie de taskes kieken.
Heur passie veur taskes, begun d’r nait over as je gain tied hebben, je kom wizze te loat weerom. As ik heur mien oetzögde kreaotie zain laoten wil, en vroagen wil hou of t staait, mor dat wér oetstelt, mond klapte mie ien ainen dicht, flik ik mie doar biet glas omhoog, wat ik docht n open deur te wezen, mor ik zat d’r noast. Ik zai heur op knijen omdeel vot zakken van t laggen, en ik vuil mie of k n slechte grap vertelt heb ien volle zoal mit volk.

“Op wél wilst doe indrok mokken mienjong”, zegt ze.
“Joa hest geliek ook, zuik wel wat aans, tied van Aloha maauwhemkes hebben we leuf k wel had”.

t Is best nog loat worden mit dat gezuik en we binnen op weg noar hoes, de zun staait al op haalfzeuven en het miggelt n beetje, deur d leeg stoande zun krieg ik de kribbels en mot k proesten. Even zo veul sputters aan binnenkaant as boeten t glaas en t gebit ligt mie sikkom op dashboard. n Zunbril ligt ien hoes en was nou gain luxe west en hol n je t roam beter schoon.