Torrenga, Nico

Even blift Geert stoan en kikt sloeg veur hom oet. t Miggelt wat en klamme kòlle lucht vaalt op hom deel.
Hai zucht, dut jas dicht en lopt ien gedachten noar auto op parkeerploats. Wanneer hai laangs fietsenhok lopt, heurt hai ain koggeln. As hai over zied kikt zigte n ol boas, zittend op zien struunkoar en nikt verboasd noar hom.

“Zeg mor niks, jong… Dokter het mie alzegd dat k ter mit stoppen mout”, mompelt ol boas.
“Woarom zol k ter wat van zeggen? Joe waiten zulf ja wel dat dij rommel nait goud veur joe is.”
“Da’s n ding wat zeker is, mor ach… Wat kin mie t nog schelen. k Loop op mien leste bainen en veur wel zol k t loaten? Vraauw is verschaaiden joar leden oet tied kommen en kiender hebben wie nait…”
Ol boas gooit al koggelnd zien segoar vot en wat dempeg sloet e zuurstofflès weer aan.

Geert gaait even bie hom stoan en vragt of hai wat veur ol boas doun kin, mor dij zegt hom dat e enkeld op taxi wacht.
Geert luustert mit kloet veur haals, as ol boas hom vertelt dat zien vraauw negen joar leden aan kanker overleden is. Wanneer hai vernemt dat ol boas zien vraauw ien gedachten nog schraiven heurt en zai ien zien dreumen hom nog aalvot smeekt dat aan heur ellèn n end kommen mag, gaait kòlle hom over hoed.
Mismoudeg zegt olboas: “Zai het heur vree, mor t gemis van heur waarmte wordt mit de tied aal slimmer jong, wat ik die zeg… Allinneg is t leven verrekte stoer en binnen zenen mie voak schoon boas. As k hier bie dokter west bin, rook ik hier noatied stiltjes even n segoar…
Din bin k mit mien gedachten even op n aander stee. En wat scheelt joe, as k vroagen mag?”
“Och… niks biezunders.”
“Niks biezunders?” vragt ol boas mit schuun oog. “Ain dij hier lopt dut dat nait vergees… mainsttied is t ien bovenkoamer goud meleur.”

Mits stopt taxi veur fietsenhok.
“Meneer Egberts?”, vragt chauffeur.
“Joa, dat ben ik, mor zeg mor Egbert, hur.”
En Geert gniflagt as ol boas tegen chauffeur naart dat e loat is en handen hom ien tied pippern van kòlle.
As taxi even loater vot ridt, lopt Geert riddersloagen noar auto. Ainmoal achter stuur mout e denken aan aal dij moalen dat hai hier mit zien vraauw was. Dat hai uren laank bie heur zat as roze ienholdt van infuus deur heur oadern stroomde.
“Chemoridders…”, fluustert e gniflagend, terwiel dat hai denkt aan zien leutje wicht dij dou net zeuven was. Hai haar ien bibliotheek veur heur n boukje hoald, “Lucy en de chomoridders”, doar ien oetstokt wer dat chemoridders de vijand omleggen zollen…
Zai vroug hom of heur mamme deur de vijand dood goan kon en mit waike ogen zee hai dat dat kon, mor dat mamme hail haard vechten zol om beder te worden.
t Wicht leufde hom en legde heur der bie deel. Zai wollen leutje wicht heur leven zo gewoon meugelk verlopen loaten en namen heur sums mit noar zaikenhoes as heur moe weer aan infuus mos.

“Puutje mit chemoridders liekt net Ranja, mamme”, zee t wicht verboasd kiekend noar infuus.
“Zo smoakt t ook, laiverd”, zee zien vraauw mit waike ogen tegen heur leutje wicht.
“Mor ranja is toch lekker? Woarom mout mamme din aal zo spijen?”
Rillens vlaigen Geert over hoed, wanneer hai denkt aan dij aine moal dat hai ien duustern mit leutje wicht van bezuikuur thoes kwam.
Zai vroug hom: “Dij heldere ster, pabbe… Dij is toch van mamme heur zuster?”
Hai zee heur dat zai geliek haar, mor t haart kneep hom dicht dou zai vroug of dij ster der noast domt veur heur mamme was…

n Week loater sloet Geert veurdeur achter hom en ropt: “Ik bin weer thoes!”
En as e zien nek zowat brekt over t wicht heur schoultas, wordt e glìn ien hakken. As hai keuken ienlopt, zegt vraauw dat zukswat muite nait weerd is om joe drok over te moaken.
Zai geft hom n smok op waang en vragt hou of t bie psycholoog ging. Aal wat e zegt is ‘goud’.
Zai schenkt hom n kopke kovvie ien en let hom mor even bedoaren. Zai wait dat wanneer hai bie psycholoog west het, hai aaltied muid en wat oet stuur is.

t Verhoal van olboas haar Geert slim aangrepen en dou psycholoog vroug of der biezunderheden waren, haar hai hom verteld wat hom n week eerder ien fietsenhok overkommen was.
Hai besefte dat zien angsten van dik tien joar leden, ol boas zien woarhaaid worden waren. Vraauw Egberts heur chemoridders verloren heur stried en laiten heur man ien aineghaid achter.
Dat was Geert zien grootste angst dou hai aanderkaant deur van operoatiezoal allinneg stoan bleef… Ien aineghaid mit zien leutje wicht achterblieven.
Dat gevuil wat hai dou haar kin e mit gain woorden beschrieven. Dat begript allinneg ain dij doar ook stoan het…
Hai drinkt zien kovvie en kikt ientied wat ien kraant. Wanneer hai onverdachts femilieberichten zigt, stoekt zien oam. Joaren keek hai nait noar dizze berichten, omdat zien angst was dat zien noam doar lichtkans as wedenoar bie stoan kon.
Wanneer n advertìnsie zien aandacht vragt en hai noam leest van wel, schait gemoud hom vol.
Zien vraauw komt keuken ien en vragt hom of t gaait.
“t Gaait…”, zegt e terwiel dat n troan op zien waang deel vaalt. Hai denkt aan ol Egberts en al haar hai mor even mit hom proat, hai begreep dat ol boas, ien zien aineghaid, n stoer leven haar. Ook zien aigen leven is stoer, mor hai het zien vraauw teminnen nog en wat nog belangrieker is… Zien leutje wicht nog heur moe!
Hai nemt zien vraauw ien aarms en is de Heer dankboar… Dankboar dat net as haizulf, ook olboas zien vraauw weer ien aarms sloeten kin.

t Is nait aal te roem ien hoeze Tillemoa! Wubbe lopt d’haile mörgen aalgedureg tegen Jannoa te naren, omreden dat ze n weekend mit Klaas en Grietje noar Center Parcs goan. Klaas, woar Wubbe aal nait te best mit opschaiten kin. ‘Jannoa? Jannoa!’ bèlkt Wubbe op overloop noar beneden tou.
‘Mien laive tiedpot … wat bistoe vandoag ja aldernoaste maal ien hoed. Wat is der nou weer loos?’ sneert Jannoa onder aan trap weerom.
‘Mien swemboksem is krompen!’
‘Dat komt mie vrumd veur. t Is ja nog n nije! k Heb gustern t prieskoartje deròf hoald. ‘Joa en? Dat ding hemmen wie ja veureg joar al kocht. Dou zat e mie glad schier om t gat, mor nou … nou krieg ik mien kienderbieslag ien kniep!’
‘Kont is die ientied dikker worden, wat ik die zeg!’ en al laggend zegt ze hom dat e zien olle mor aantrekken mout.
‘Dat docht ik dus nait! Klaas het ja net zukkent en din zeker doe en Grietje ons baaident aal mor oetlaggen en roupen dat wie n schier ANWB-stelletje binnen! Ik spring wel even op fietske en vlaig nog wel even noar t centrum en hoal mie n nije op.’

n Dik uur loater is Wubbe in t winkelcentrum en gaait e n sportzoak binnen. As hai noar bovenverdaipen goan wil, zigt e ien ainen ien houk van winkel zien olle schoulkammeroad Bart Veenstroa mit zien jong scharreltje bie de vraauwluschounen strunen. Wubbe doekt oetzied achter n rek vol badpakken, omreden dat e gain verlet het om mit Bart te proaten. Vrouger mog Wubbe hom wel lieden, dat noadat Bart mit dat jonge blonde eelsk petret der vandeur was en zien Anneke achterlait mit ale kommer en kwel, haar Wubbe gain nijs meer aan hom.
Wubbe dut net of e wat tussen de swemklaaier zit te snuustern en pebaaiert t gesprek van Bart en zien blonde vlam òf te luustern. Hai is stomverboasd as e vernemt dat heur reloatsie zien beste tied had het. Ze doun niks aans as kifken omreden dat t wicht van ales kopen wil. Bart dut niks aans din zemeln over zien bankreken en Wubbe bedenkt hom dat Bart zien banksaldo vast en zeker ook zien beste tied had het. ‘Wat dus ook mit zo’n jong wicht! Zukse vraauwlu binnen veuls te duur ien olderholdt.’ mommelt Wubbe wat ien homzulf terwiel dat e op knijen achter t rekje vol swemgoud noar heur zit te gluren. As der in ainen n verkoper achter Wubbe staait en hom vragt of t altmoal n beetje lukken wil, schrikt Wubbe zich wezenloos en gript gaauw wat swemgoud tou rek oet en vragt hom woar t pashokje is.
‘Wubbe Tillemoa? Bistoe dat, jong? Kirrel, da’s laank leden. Aal goud?’ roupt Bart dij mit blied gezicht op Wubbe òflopen komt.
Wubbe dut net of e verboasd is om Bart te zain en zegt mit n hugelachtege kop: ‘Bart Veenstroa! Doe hier ook?’
‘Is Jannoa der ook?’ vragt Bart wat verwonderd as e zigt dat Wubbe wat swemgoud ien zien handen vast het.
Wubbe vuilt hom net n klaain kiend dij stiekem bie zuutjepot zat te slikken en deur moeke snapt is en het van schoamte n rooie kop kregen. Woorden kommen hom zowat achtersteveuren tou mond oet as e zegt dat e mit vekaanzie gaait. ‘Joa, mien swemgoud zat mie wat te roem … k Was wat òfvalen! Nou kon ik mien olle wel aandoun, mor mien vrund het net zukkent. Ik docht: loat mie mor es roeg doun en ik koop mie n nije. t Oog wil tenslötte ook wat, hè?’
Bart kiekt hom verboasd aan en Wubbe doekt mor rap ien t pashokje achter hom. In n mum van tied het e zien goud oet en as n blind peerd griept e zien nije swemboksem van t kapstokje òf en schait der al poestend en stìnend mit zien linkerbain in. As verkoper t nait haildaal vertraauwt, lopt dij noar Wubbe tou en vragt hom of t wel altmoal lukken wil. Mor Wubbe zegt niks en der komt allinneg wat geprommel van achter t gerdien. As Wubbe ien de goaten krigt dat hai gain swemboksem aan t pazen is, mor n badpak veur vraauwlu, verlust e zien evenwicht, draait n haalve slag, blieft achter t kapstokje hoaken en doekt op ain bain veurover t gerdien in. Hai smakt haalfnoakend tegen verkoper aan en belandt bovenop hom as ze soam op grond deel valen. ‘Neem mie nait kwoalek!’ zegt Wubbe mit n dikke rooie kop tegen verkoper en wait nait woar of e kieken mout.
Op n verwiefde toon zegt de verkoper: ‘Och, dat geft toch haildaal niks! Gebeurd ook nait ale doagen hur, dat n schiere kirrel bovenop mie ligt!
Wubbe schait ien t ìnne en kiekt schoamachteg om hom tou, hopende dat Bart al votgoan was. Hai is oplucht dat e hom nait zigt, gaait t pashokje mor weer in en kledt hom rap om en besluut dat e zien olle swemboksem mor mitnemt noar Center Parcs.

As e n zetje loater tou pashokje oetkomt, staait Bart ien ainen veur hom en kikt hom mit n òfkeurende blik stief ien ogen aan.

En dat is?’ Kirrel, wat hestoe n bred veur de kop! Doe … doe hes n groot woord over mie, over hou ik destieds veur mien aigen geluk kozen heb, mor doe bis ja gain hoar beder!’
`Kirrel, woar hes t over?’
En zo mor in ainen begunt Bart te laggen en geft hai Wubbe n scholderkopke en zegt: ‘Volg dien haart, jong! t Leven is te kört en boetendes is t tegenswoordeg ja hail gewoon. t Gaait die goud en ik wìns die hail veul plezaaier mit dien vrund tiedens joen verkaanzie. Gaais mit hom noar Ibiza? Dat schient n paradijs veur kirrels as joe baaident te wezen.’
Veur dat Wubbe wat zeggen kin, is Bart as n makke schoap der vandeur, wanneer zien blonde eelskerd hom ropt en kikt Wubbe hom verbiesterd noa.
`Die dan maar doen?’ vragt verkoper en geft Wubbe n knipoog.
Wubbe wait votdoadelk wat of Bart docht het en geft t badpak mor gaauw aan verkoper en moakt dat e tou winkel oetkomt. Zo krieg je proatjes in de wereld, denkt e bie homzulf en gaait mor gaauw op zuik noar Bart om t ain en aander recht te zetten.

As e Jannoa t haile oaventuur verteld het, is ze slap van t laggen en zegt: ‘Kiek, doar haar je t al. Doe dochs aaltied dat hai zien vraauw ien de steek loaten haar veur n blond jong wicht, mor wastoe dus nait wis, is dat zien vraauw al n zetje n aandere kirrel haar. Elk verhoal het twij kaanten … Mien ol tan Siepke zee aaltied: “Oordeel niet als een blinde over kleuren!” En zo is t mor net, Wubbe Tillemoa! Mien taande mog din n ol proelsnoet west hemmen en t benul wer der bie heur op t lesten ook nait beder op, mor ze was bietieden n stuk wiezer as dastoe bis!’ Ze geft hom n smok op zien waang en gaait al laggend noar boven tou om zien olle swemboksem ien kovver te stoppen.

Wubbe loopt mit hond van kiender deur t Wijsterbos en vuilt hom laank nait op zien gemak. Ien gain velden of wegen is n mìns te bekennen en toch het e t gevuil dat ain hom achternoa komt.
Hond het der gain last van en loopt aalgedureg mit snoet laangs grond te snuvveln en elke boom dij e tegenkomt mout poot even omhoog.

Wubbe heurt wat en as e omkiekt zigte t pad achter hom verdwienen ien n leegte, ain groot duuster gat, woar t daglicht verbannen is deur de bomen.
Bloadern valen noar beneden as n wiendvloag zien vel dut huvern. ‘Kom Dribbel wie mouten wieder.’
n Tak kroakt. Hai kiekt opzied en zigt n schim… Hai blieft stoan en Dribbel begunt te grommen en loat zien tanden votdoadelk zain.

Wubbe zien haart gaait tekeer en even wait hai hom gain road. Din komt zun achter wolken vandoan en bliekt dat baang te wezen veur n boom dij veur n koal stee ien t bos staait.
t Zwait staait Wubbe dik veur kop en hai zucht even daip. Inwendeg mout e laggen om zien aigen woanideeën.
Dribbel begunt aan lien te trekken en Wubbe loat hom mor lös. Soamen goan ze daiper t bos ien.

Dribbel gaait veuroet en Wubbe roupt hom trug, mor hai is der al vandeur en even is t stil om hom tou.
Hai roupt Dribbel, mor heurt niks. Achter Wubbe vlaigt wat vot en kriegt e hoast n haartverzakken.
Hai zet t op n lopen en blieft Dribbel mor roupen. Hai heurt hom ienainen grommen en runt op t geluud òf, aals mor daiper t bos ien.

t Wordt al loat ien de mirreg en Wubbe wil zeker veur duustern thoes wezen, mor zunder hond gaait e nait weerom. Hai roupt en roupt tot e der hees van is en din zigt Wubbe hom…
Dribbel staait mit steert omhoog en snoet noar wat stroekerij te grommen en hail even liekt t of der wat achter zit.
Hai loopt op hom òf en dut hom aan lien. Dribbel begunt te janken en Wubbe vroagt hom wat of der loos is en hai kiekt Wubbe aan en begunt te blavven.

Wubbe snapt ter niks van en draaid hom om en din… Din waite wat of ze heurt hemmen.
Zo mor ienainen waren ze doar. Zwaarte koppen, zo duuster, zo leeg…
Ogen overaal, kieken heur aan en de rillens vlaigen Wubbe over zien haile lief.
‘Runnen Dribbel, runnen…’ en ze goan aals mor daiper t duuster bos ien. Ze kommen achter heur aan en Wubbe krigt hoast gain oadem meer.
De lucht wordt aals mor ieler en op n gegeven moment strukelt hai en smakt mit kop tegen n boomstam dij over t pad ligt.
As Wubbe in t ende kommen wil binnen ze overaal… Zwaarte ogen kieken hom aan, zo zwaart en duuster als de dood zulf.
Hond staait veur hom, woakt over zien boas dij ien nood is. Wubbe roupt hom en Dribbel kiekt mie aan, mit n blik van ‘t Is zo goud’ en ze nemen hom te groazen, overaal kommen ze vandoan…

Honderden roaven tougelieks störten heur op kameroad van zien klainzeun Bickel. Hai heurt hom vechten veur zien leven, gejammer van n wezen ien nood.
Dribbel dij hom beschaarmen wol, offert hom zulf op. Wubbe staait op en trapt as n wilde ien t rond.
Roaven vlaigen overaal ien t rond en Dribbel giert t oet. Wubbe doekt op grond, ien de hoop zien laiverd te kinnen redden, mor din is t stil… Doodstil…

Ale roaven binnen ienainen verdwenen en Wubbe zigt Dribbel veur hom liggen. Zien mooie blonde vacht is deurwaikt van t bloud en zien kop haalf aanvreten deur de dood.
Zien ogen lieken wel zwaart, mor as Wubbebe der ien kiekt verneemt e dat dij vot binnen…
Hai smeekt om hulp, waitende dat t te loat is.
n Roaf zit vlak bie hom op n boomstam en kiekt hom aan. Hai het blonde hoaren tussen zien poten zitten en as Wubbe knippert mit ogen is e vot.

Hai is allineg mit Dribbel, allineg ien n duuster bos en begunt van ellèn haart te brollen en pakt Dribbel zien kop ien zien handen.
Dribbel bloast zien leste oadem oet en Wubbe denkt aan zien klainzeun Bickel… Hou mout e leutje vent dit vertellen?! t Jong zel der kepot van wezen… Hai geeft Dribbel n smok en ienainen gromt e en griept Wubbe bie haals, zien tanden deurboren zien vel en ik…

‘Neeeeeee Dribbel!’, roupt Wubbe keihaard en schait ien t inde.
‘Mien laive tiedpot, wat mekaaiert die wel nait? Hai… t Haart zit mie boven ien keel!’
Wubbe kiekt opzied en Dribbel staait te kwispeln noast heur bèr.
‘k Haar n nachtmerrie, Jannoa!’
‘Aigen schuld! k Haar die woarschaauwd, mor doe wols mit aal geweld dij film zain… Dat krieg je as je n bred veur de kop hemmen en nait luustern noar moeder de vraauw!’
Jannoa nuzzeld heur nog even lekker tussen dekens en is ien n mum van tied vertrokken.
En Wubbe? Dij het gain oog meer dicht doan!

Kiekend noar t lichtgriesgruin dat stoaregaan overgaait in daipblaauw, kin ik ter mor nait over oet hou zuks mooieghaid zo aldernoarste wraid wezen kin.

Wìnsteg denk ik aan mien leutje wicht. Hou wie op Schier in dunen aan t juchtern waren en heur pabbe heur zee mie noar beneden te drukken.
Ik lait heur mor geworden en terwiel Amber zowat smoorde van t laggen, lait ik mie smui as n loaken in t zaachte duunzaand deel valen.
En doar ston ze groots boven op duun te jubeln dat zai orreg wat meer in maauwen haar din heur mamme.
Heur snoetje was zo aldernoarste schier tegen dij hemelsblaauwe lucht achterheur; t leek wel n schilderij van ain of aander grootmeester.

Mit kloet veur haals zig ik n jong stel haand in haand veurbie lopen; dudelk zichtboar dat zai eerdoags n potje kriegen zellen.
Ik mag hopen dat zai meer geluk beleven maggen din ik haar, want gain older mag zuks ellèn mitmoaken din ik mitmoakt heb.
Mien moag trekt soamen as k denk aan t moment dat k vernam dat Amber der nait meer was.

Nooit zel ik t verdrait en pien vergeten. Benoam, nou k wait hou of zai oet tied kommen is.
Aal wat k hoop, is dat zai der niks van vernomen het. En dat zai heur pabbe’s haand vaast haar dou dij speedboot over heur baaident stoof.

‘Mien laiverd’, prevel ik terwiel n troan over mien waang deel glidt.

Ook al was heur kistje sloten en wis ik dat t nait meugelk was heur nog ainmoal in mien aarms te holden, ik zol eerliekswoar ales opgeven om nog ainmoal mit heur in dunen van Schier te maaljoagen.
Nog n allerlèste moal heur kinnen roeken en heur doezend smokjes geven.

k Wait dat t nait kin. Aal dat k nou nog wìns, is dat mien pien mit de tied verdwienen zel.
Dat ik kracht vienden mag om in vree wieder te leven. Want zolaank ik hoop heb, heb k n toukomst.
Al wait k mor aal te goud dat mien haart aaltied wìnsteg blieven zel as t om mien leutje wicht gaait.
Dij wond zel nooit betern.

Ik wait dat k heur lösloaten mout, wil ik nait aiweg verzoepen in mien ellèn.
En as of ons laive Heer mien gedachten heurd het, komt besef over mie dat tied riep is om hom te vergeven.
Wat het t ook veur nut om verbeten deur t leven te goan, en ik doardeur aalgedureg t duuster pad in mien gedachten blief bewandeln.

t Was n ongeluk. n Vrezelk ongeluk dat nait allinneg mie trovven het, mor Amber heur pabbe ook. Hai verloor ales dat e laif haar. Ons leutje wicht … en mie.

‘t Is zowat voier joar leden’, heur ik onverdachts n stem achter mie zeggen.
Verschrikt kiek ik over mien scholder en zai n blond wichtje stoan. Zai dut mie aan Amber denken, dij haar ook van dij schiere blonde krullen.

Terwiel zai mie veurbie lopt, roek ik n zweem van kokos. Persies zo as Amber heur zunnebraandlotion rook.
Verbiesterd volgen mien ogen heur leutje voutstapkes in t zaand.
In ainen stopt ze, draait heur om en ropt: ‘Ik geef joe doezend smokjes.’
Zai lagt heur spierwitte tandjes bloot en lopt wieder noar t wotter.

Heur woorden blieven as weerhoaken in mien gedachten hangen.
Heur stem klonk zo vertraauwd.
Net as heur ogen. Waarm en helderblaauw … persies zo as dij van mien leutje wicht.

Vloud streelt mien vouten en wanneer k opkiek is t wichtje, net as heur voutstapkes, spoorloos verdwenen. As of zai der haildaal nait was.

Ik schait in t ìnne en loop deur schoemkoppen zee in.
Brekende golven bekommern zich over mie, mor aal dat ik wil is t wichtje vienden veur t te loat is.

‘Help mie din’, bèlk ik schietsbenaauwd en loop aals mor wieder.
Bodem verdwient en net veur klaauwen van mui mien enkels griepen, verneem ik wied vot n ronkend geluud van n motor.
Waitend dat hulp onderwegens is, krieg ik t besef dat t veur mie vervast te loat is as ik onder wotter trokken wòr.

Mit aal mien kracht vecht ik trug en hap noar oam as mui zien grip let vieren.
t Wotter daanst roeg om mie tou. t Geronk van motor komt aal dichterbie.
Mor stromen wordt staarker en staarker en volkommen in paniek wil k stoan, mor mui het mie weer te pakken.
Zeewotter vult mien moag. Mien longen branden. Omhoog. Geronk dichtbie.
n Sniedende pien volgt. Mui kleurt roder din rood. Din … wordt t duuster.

Ik vuil heur handjes om mie tou en wanneer ik t snoetje van mien leutje wicht in helder hemelslicht zai, geef ik heur doezend smokjes.
t Wotter is nait meer roeg, nait meer kòld.
Endelk heb ik Amber weer in mien aarms. Heur lösloaten dou k nooit meer.
Mien gevecht is over. Mui het wat zai wol.

“En… Wat zegs der van?”, vroagt Jannoa as ze ien koamer komt en ze draait even n rondje veur Wubbe dij heur verboasd aankiekt en zegt…
“Da’s toch t zulfde klaidje as verleden keer?”
“Dat hes goud zain, mor zigs niks aans aan mie?”
Wubbe mout even stief noadenken en wait ienainen wat of t is. “Doe bis òfvalen!”
“Kins t zain?”, en ze moakt van wiezeghaid nog even n rondje veur Wubbe.
“Joa laiverd… t Klaidje zit die nou zo schier om t gat. n Stuk beder din veurege keer”, zegt e gekscheerend. “Houveul bis kwiet?”
“Hoast n kilo! Nait maal, hè?! En dat ien n week tied.” Jannoa trekt heur jas aan en roupt tou gaang oet, “Bistoe ook zo wied?”
“Joa… k Wil nog wel even noar t leutje hoeske tou en din kinnen we vot. k Heb der zo’n zin ien, Jannoa!”
“Aans ik wel… t Het ook veuls te laank leden dat wie mit kiender votwèst binnen. Bert zee, dat t n hail schier restaurant is. Dut mie nij wat veur eterij der altmoalwezen zel.”

n Dik uur loater lopen ze mit heur kiender t wereldrestaurant ien. t Is der smoordrök, mor n vrundelke vraauw, woarvan Wubbe aanneemt dat ze oet China komt, staait heur te woord. Bert haar n toavel reserveerd, mor Wubbe haar al zegd dat reken op zien noam mog.

“Goellemillaag!”, zegt dij vraauw mit n glimlach. “U wilt tewee uul of tewee en half uul?”
Op t moment dat dij vraauw t vroagt, waiten Jannoa en kiender al dat der wat gebeuren gaait…
“Wat zeggen ie?”, zegt Wubbe en veur hai der aarg ien het neemt Bert t gesprek al over. Bert kent zien pa al langer as vandoag en het gain verlet om toustanden, zeker nait mit dizze drökte.
“Ze bedoult houlaank of joe eten willen, pa!”

Wubbe kiekt hom verboasd aan, “Wat is dat nou veur n vrumde vroag?” en kiekt din dij Chinese vraauw aan, “Wij willen gewoon eten tot wij zat zijn!”
Jannoa draait van schoamte heur om en dut net of ze der nait bie heurt.

“Zel ik t mor regeln, pa… Liekt mie wel zo goudtou!” en de rest lòpt alvast mit ober mit noar n toaveltje. Schoondochter legt Wubbe en Jannoa oet hou of t altmoal waarkt ien n wereldrestaurant en n zetje loater komt Wubbe mit zien eerste bordje aan toavel.
“Wat hes altmoal veur lekkers?”, vroagtJannoa.
“t Duurste vanzulf! Runderhoas, peultjes en zukswat meer. Ze hemmen hier van ales, wat wie thoes nooit kriegen en dat bami en nasi goud, kin ik bie ons Chinees ien dörp wel kriegen!”

Klainzeun Bickel het n bord petat mit n frikandel en kaauwd mit baaide houken van mond touglieks en as t jong aan Jannoa vroagt woarom zien oma aan dij Chinees vroug of e ook n witte liest veur heur haar, is Wubbe slap van t laggen en versloekt hom hoastien zien eten.
“Oma het thoes ja allinneg mor van dij broene fotoliesten en ik vien t ook mor stom om ien n restaurant fotoliesten te verkopen, of nait opa?”
“Doe hes geliek, Bickel!” en Wubbe kiekt noar t jong dij van stoul springt en op zuik gaait noar n stuk pizza.

“Ik vien t hier meroakel, Jannoa. Der is veur èlk wat wils en t smoakt mie goud! Volgens mie is dat wokken zo maal nog nait… Wie hemmen thoes toch ook zo’n paan onder ien kaast stoan?”
Jannoawait mor aal te goud woar of dit op oetdraaien zel en begunt mor gaauw over aans wat te proaten…

Aanderdoags is Jannoa nait aal te lekker. Ze is slim muid en het kopzeerde en zegt tegen Wubbe dat ze nog even n zetje op bèr gaait. “Roups mie tegen vief uur?”
Verboasd kiekt Wubbe heur aan. “En t eten din?”
“Moak die doar mor nait drök om! k Heb eerabbels al schilt, gruinte is sneden en t vlees is mor even om en om.”
Jannoa neemt nog n paracetamol en gaait noar boven tou.

t Begroot Wubbe dat Jannoa heur zo min vuilt en bedenkt hom ienainen wat… Hai zel heur es even verrazzen! Hai zel vandoag veur t eten zörgen… ‘Hou moeilek kin t wezen?!’ en doekt onder ien keukenkaast en pakt Jannoa heur wokpaan en zet dizze op kookploat. Jannoa haar praai al sneden en ien koelkaast vient e nog n paprika, knoflook en n stuk of wat siepels.
‘Even denken, hur… Wat haren ze doar nog meer bie?! Oh joa… Witte riest!’ en wubbe mout weer laggen as e noar foto van Bickel kiekt dij op bozzem staait ien n donker aikenlieske.
‘Verhip… Eulie! Dat bruken ze doar ook…’ en hai zuikt ien ale kasten, mor gain eulie te vienden. ‘Da’s ja weer roar…’, mompelt e ien hom zulf. As e t deuske mit paracetamol dij Jannoa bruukt het, weer ien t medesienkaastje leggen wil, zigt e ienainen de euliestoan.
‘Wat ja n vrumd stee om eulie hén te zetten! t Benul wordt Jannoa oarreg minder volgens mie’, zegt e al laggend. Wubbe dut eulie ien paan en smakt ale gruinten der tougelieks ien en dut riest ien kòllewotter en wacht tot de bröd begunt te koken. Der komt n vrumde geur oet wokpaan en binnen n mum van tied hangt der n grieze waalm ien keuken tegen t plefon. Wubbe zet woasemkap gaauw op hoogste stand en gooit roamen en deur noar boeten tou open…

“Mien laivetiedpot, wat is der hier wel nait loos”, roupt Jannoa as ze ien keuken komt. “Wat hes ommaans?”, en ze stikt hoast van benaauwde lucht.
Wubbe het swait dik veur kop stoan en zegt, “Ik wol die verrazzen, laiverd. Ik dòcht, dat wokken is ja mor even biegoan, mor t is nait veul soeps worden…”
“Wat hes der din iendoan?” en mits zigt ze t fleske mit eulie op t aanrecht stoan… “Doe domme boekou! Doe hes mien Arganeulie bruukt!”
Wubbe kiekt heur onneuzel aan. “Dat is veur mien hoar!”
“En doe zees lèstdoags nog dat je dat goudje overaal veur bruken kinnen!”

Jannoa begunt te laggen en verteld Wubbe dat t n cosmetische eulie is en je t ook op joen vel smeren kinnen en zukswat meer. “Wat bis ook n gozzel bie tieden! Dij staait nait veur niks ien dij kaast… Je kinnen doar toch ook nait mit wokken?!” en ze blieft mor laggen.
“Joa laag mor… Dat wis ik ja nait! k Haar t aans wel goud bedould, hur”, zegt Wubbe sneu. “Hou is t aiglieks mit dien kopzeerde?”
“Dij is over, hou dat zo?”
“Nou, wie zellen toch wat eten mouten en dizze rommelpot kin mit paan en al wel ien container!”
“Zellen we weer noar t wereldrestaurant goan?”
“Bis gek worden?! Doar heb k niks gain verlet om… k Heb mien buuk eerst wel vol van dij koeskasboudel…” En hai kiekt noar t fotolieske op bozzem en zegt, “Ik goa wel even noar ome Joop op houk… Ik heb net as ons Bickel wel zin ien n bord petat mit n frikandel en n klodder mayonaise der op!”

Ale joaren organiseert dörpsverainen n fietsspeurtocht bie de Tillemoa’s in dörp, zo ook dit joar. Wubbe en Jannoa maggen hail geern fietsen en doun net as veurgoande joaren weer mit. Der is allinneg ain probleem … Jannoa heur fiets is vot!

“Hou kin dat nou?”, ropt Wubbe verboasd “Hai stón toch wel op slöt?”
Jannoa kikt hom wat schoamachteg aan en duurt mor zuneg zeggen dat ze t nait zeker wait of ze heur fiets wel of nait op slöt doan haar. Ze kinnen wel brollen van ellén en as t grote woord der oet is, binnen de roapen goar.
“Doe boekou! Hou kons nou zo onneuzel wezen? Hou voak heb ik die al nait woarschaauwd … Jannoa denk ter om das dien fiets op slöt zets! Mor nee … mevraauw is nait zo loos! Mevraauw zet heur fiets zo veur t griepen in t rek veur dörpshoes. Ze hangt der nog net gain bordje aan van ‘dizze fiets is vergees! Neem mor mit! Tou mor!’
“Joa, nou wait ik t wel, hur! gelukkeg bistoe perfect, Wubbe Tillemoa,’ sneert Jannoa weerom.
“Ik bin blied dastoe dat wel deur hes!”
“Och joa … goa ook nog n beetje veur wiesneus speulen. Ik vuil mie al schuldeg genog en ik haar mie zo op dizze dag verheugd!” Jannoa snokt der over, wat Wubbe ook wel weer begroot en het deur dat ze t nait mit opzet doan haar.

“Nou, kaalm mor … t is ook ja nait aans. Ik zel wel even noar ons buurman goan en vroag hom wel even of ik zien fietske lainen kin.
“Dat liekt mie stug. Hai dut zulf ja mit!”
“Wèl? De Vries? Nee … da’s niks meer weerd. Hai kin t bie tieden mor zuneg op de bainen holden, wat ik die zeg. Ik zaag hom eergustern nog achter zien struunkoar bie ons deur stroat kuiern … nou da’s mor zuneg vertraauwd, loat stoan dat e nog op zien ol fietske stapt. Doar kommen allinneg mor ongelukken van.

As Wubbe n zetje loater mit de Vries zien ol fietske weerom is, kommen de gezusters Proem der ook net aan. Jannoa verteld aan baaide vraauwlu wat of heur overkommen is en as Tjaakje Proem heur zegt dat eerder dij week t Gelske Boonstroa ook overkommen was, is Jannoa volkommen verbiesterd. Ze vertellen Jannoa dat Gelske even vlug in winkel goan was veur n luddek bosschopke, zunder fiets op slöt te zetten en dou ze weer boeten kwam, heur fiets al vot was.

“Dat was ook nait zo’n loze zet van heur, Tjaakje he?”, zegt Janske Proem al laggend, “Heur fiets stón zo veur t griepen!”
“Doar hebben der meer last van!”, zegt Wubbe en Jannoa kikt hom mit n schuun oog aan en Wubbe zegt mor niks meer, omreden dat e aans gain vree mit Jannoa het.
Tjaakje zegt: “Aanderdoags zol ze mit bus noar Stad tou en zaag ze heur fiets bie bushalte stoan … en nou stón dij vanzulf wel op slöt! Gelske het de haile mirreg in de stroeken op loer legen om der achter te kommen wèl of heur fiets wel nait stolen haar.”
“Messchain mouten wie ook even deur dörp fietsen, Wubbe. Wèl wait vienden wie mien fiets ook wel!”

En zo zel t wezen. Wubbe springt op de Vries zien ol fietske en gaait der op oet. Jannoa stoeft op Wubbe zien fiets der achteraan en as wielrenners van de Tour de France, trappen ze as n stel haalfmalen deur t dörp, mor heur inspannens blieven vergees. Volkommen achter de poest kommen ze weer om bie t dörpshoes en gaait Wubbe even op stoep zitten om op oadem te kommen. In ainen ropt Jannoa: “Mien fiets … doar gaait mien fiets! Wubbe, wie mouten der votdoadelk achterheer!”
Mit dempege stem zegt Wubbe: “Mìns, wat hes nou weer? Ik bin volkommen achter de poest … ik lig hier zowat mit tonen omhoog! Ik mout eerst even oetpoesten, hur.”

Tegen tied dat Wubbe weer op oadem is en Jannoa hom verteld het wat of ze zain haar, binnen dij man en vraauw mit Jannoa heur fiets allaank oetzicht.
“Zeg dat din votdoadelk, doe klonterd,” sneert Wubbe, springt op t ol fietske van de Vries en stoeft vot.
Jannoa pakt heur mobiel en belt plietsie Wildeman en verteld hom dat der n fietsendaif bie heur in dörp actief is en dat Wubbe der nou op zien fietske der achterheer zit.

Plietsie Wildeman woont drij stroaten wieder en komt n minuut loater mit auto houk omvlogen. Hij stopt mit gierende remmen bie Jannoa, dij bie hom in auto doekt en mit n bloudgang vlaigen ze achter Wubbe aan. Wubbe het in tied dij man en vraauw al in t vizier en dut niks aans din roupen en reren dat e heur wel te pakken krigt.
Dij aarme mìnsen hebben echter gain wait van wat of der loos is en as ze din ook nog plietsie auto aankommen zain mit zwaailichten aan, denken ze dat dij achter Wubbe aanzit. Dij man springt van zien fiets òf en gaait mit gebalde voesten midden op t pad stoan en ropt tegen Wubbe: “Kom mor op jong … ik lus die raauw!”
Zien vraauw giert t oet en doekt mit fiets en al achter de stroeken.
Wubbe is haildaal kloar veur t gevecht, mor as plietsie auto noast hom rieden komt, Jannoa haalf tou roam oet hangt en keihaard bèlkt: “Pak hom, Wubbe! Ram hom inkander!” schrikt Wubbe zich wezenloos en zigt nait dat der n koel in weg zit. Hai verlust macht over t stuur en schait de bocht oet. Hai banjerd op t ol fietske van de Vries zo t laand in en smakt middenmaank de boeskolen over de kop.

n Zetje loater as ze altmoal wat bedoard binnen, krigt plietsie Wildeman n bericht op zien portofoon. “Eh … vraauw Tillemoa? k heb goud nijs veur joe. Joen fiets is terecht!”
Stomverboasd kieken ze Wildeman aan en Wubbe zegt verbiesterd: “Mor dat vraauwmìns het Jannoa heur fiets stolen! Ze het t zulf ja zain dou wie …”
“Woar haren joe joen fiets hénzet, vraauwTillemoa? Veur t dörpshoes of opzied?”vragt Wildeman.
“Och, mien gomkes doagen … da’s woar ook.”
“Doe grote stoethaspel! Dien fiets is dus haildaal nait stolen? Wat mouten dij man en vraauw nou wel nait van ons denken?” sneert Wubbe mit n vergrèlde kop en Jannoa doekt mit n schoamachterg gezicht in Wildeman zien auto.

As Jannoa even loater bie dörpshoes komt, stoan de gezusters Proem heur al op te wachten.
“Nou Jannoa … huifs gain nije fiets kopen wicht! Wat n mazzel nait?” lagt Tjaakje heur tou.
Jannoa lagt as n boer mit koeskillen en zegt mor nait dat Wubbe mit vergrèlde kop noar fietsemoaker is om t fietske van de Vries moaken te loaten.

“Woar is Wubbe aiglieks bleven?” vragt Janske Proem.
“Wubbe? Och, dij mos nog even wat regeln,” Jannoa moakt baaide doames mor nait wiezer … ales te waiten moakt nait gelukkeg!

As summer veurbie was en t soavends weer vro duuster wer, mos ik as stroatverlichten aanging, thoeskommen van pa en moe. k Mog nait ien duustern bie pad wezen van heur. k Was dou n joar of tien denk k.
Mien bruier Rein is twij joar older din mie en dij haar doudestieds vanzulf wat meer privileges en dij ging din voak mit zien vrunden noar houk. Dit was bie ons ien Wij n aander omschrieven veur t òlle Gemaintehoes. As ze doar nait waren, zaten ze mit nkander ien t bushokje, schuun tegenover loonbedrief Dam aan de Mernaweg. Hier mog k vanzulf nait kommen van hom. Nou, dat kon mie ook haildaal niks schelen, want k was hail wat aans van plan mit mien aigen kammeroaden.
k Was aaltied bie mien kammeroad Martin Dam thoes aan t speulen en as t even kon bleef k doar soavends eten. k Mos moe din wel beloven dat wie noa t eten nait noar boeten tou gingen as t duuster was en dat deden wie din ook nait… Mien moe wis vanzulf wel beder… Ze wis drommelsgoud dat wie dórp ien gingen en de neudege ondeude oethoalen zollen.
Ain van ons laifhebberijen was roetjetikken. Wie haren dij middag ales wat wie neudeg haren al kloar legd. n Punaise, n boutje en n klóske naaigoaren, was ales wat wie hebben mozzen veur n bult spannen en nog veul meer plezaaier. Veuròf wer ain aanwezen dij de belangrieke toak kreeg, om punaise ien t kezien te drukken en dij bewuste oavend was ik t bokje. Wie gingen mit n koppel kammeroaden op pad en onderwegens bedochten wie, wèl wie es nittjen mozzen.
‘Gain bejoarden ploagen’, zee pa aaltied en dat deden wie ook nait, want as e der achter kwam dat wie t wel deden, kon k reken op n schop onder t gat, zo stief dat k n week nait zitten kon. k Keek dus wel oet! Steevast haren wie n poar hoezen dij voak de pineut waren. Dat was voak femilie Torrenga (mien aigenste oom Eppie en tan Anke), Kees Raangs oet Keunegstroat, femilie D.Bekkemoa en zien buurman Boonstroa aan Kremerstroat. Dizze konden aaltied verrekte kwoad worden. Meschain deden ze t der wel om, mor wie haren der wel flink oardeghaid aan en doar was t ons om te doun.
Dizze bewuste oavend was Boonstroa aan beurt. Dou wie op t hoes òflaipen, zagen wie al dat gerdienen tou waren. k Wait nog goud da’k achter heeg van buren noar heur hoes ston te gluren en dou k zeker wis dat kust vaaileg was, mos t mor wezen … Mit knikkende knijen laip k noar t roam tou.
Schietsbenaauwd was k. As n daif ien de nacht sloop k onder t roam laangs en ien drij tellen zat punaise op stee en kon k mie bie mien kammeroaden aander kaant weg achter stroeken verstoppen. Tik, tik, tik … Tik, tik, tik … Gerdien ging opzied … Is t Boonstra zulf of is t zien vraauw? Gerdien ging weer dicht. Tik, tik, tik … Doar ging gerdien weer open en diskeer wizzen wie zeker dat t Boonstroa zulf was. Wie waren slap van t laggen achter stroeken, dat begriep joe vanzulf ook wel. Nog mor n moal.
Tik … Verhip … Hai dut t nait meer! Punaise was ter oet valen.
‘Doe domme boekou’, zee ain van mien kammeroaden. ‘Hes punaise der nait goud ien drukt! t Is dien schuld Nico, dus doe gaais ter mor weer hìn!’
Moud zakte mie ien schounen, mor k wis dat t gebeuren mos.
‘Bis toch gain mietje’, zee ain en as ze toun mien haart konden heuren bonken, zol t mie niks verboasd hebben, want dij ging mie toch te keer … Stel dat Boonstroa ons al zain het, stel dat e al bie deur staait en ik doar vannijs dij verrekte punaise ien zien kezien druk… ‘Even deurzetten’, zee k tegen miezulf en doar ging ik hin! Billen trilden mie onder t gat, dat kin k joe wel vertellen wezen! k Zol net punaise op stee brengen, dou ienainen deur open vloog en Boonstroa mit n rooie vergrèlde kop noar boeten tou kwam.

k Heb t votdoadelk op n lopen zet. As n blind peerd bin k zo mor woaraargens hìn rund, mit n Boonstra al roupend en rerend achter mie aan. Man, wat was dij kerel glìn ien de hakken. k Kon veul haarder runnen dan hom en n poar stroaten verderop vernam ik dat e vot was. k Bin toun via Woldringstroat aanderkaant trug goan om te kieken woar of mien kammeroaden waren. Wie waren slap van t laggen en ik dee allineg mor stoer. Dij oavend was ik de man, tenminste zo vuilde k mie! Mit n voldoan gevuil bin k mor op hoes aangoan.
‘Tied is tied’, zee pa aaltied en doar haar k mie aan te hòllen en dus dee k dat ook mor. Aans mog k aanderdoags soavends nait vot en din miste ik ja veuls te veul, of nait din?!

“Kom der ien …din kinnen joe der oetkieken,” zegt ol boas en gaait in zien stoul bie t roam zitten. “Wat brengt joe hier?”
Dokter kikt hom aan en kin ol boas mor zuneg verstoan, omreden dat hai gain Grunneger is. Hai verteld ol boas dat ain van zien kiender hom beld het, omreden dat t nait goud mit heur voader gaait en dat ze heur zörgen om hom moaken.
“Joe binnen gainent van hier, dokter. Waar kommen joe vot?”
“Ik kom oorspronkelijk uit Utrecht, maar mijn grootmoeder is een geboren Groninger.”

Ol boas schudt wat mit kop en legt hom der mor bie deel dat kiender dokter beld hebben. Hai haar heur nog zo zegd dat e dat nait lieden wol, omreden dat e wel wis dat t gain nut meer het. Hai vuilde al n zetje hou of e der veurston en dat e zien dikste tied had het. “Goa mor even zitten, dokter … t Is hier geen staande receptie, hoor!
Dokter heurt al wel dat ol boas zien longen vol zitten en vragt hom zien boesroen lös te moaken. “U rookt?,” vragt dokter, terwiel dat e noar ol boas zien longen luusterd. “U weet dat dit niet verstandig is?”

Ol boas kikt dokter mit schuun oog aan en zegt hom dat zien segoar hom nog best smoakt en dat e dij ook nait geern missen wil. “Ach, dokter … ik rook ale dagen n segaar en ale dagen neem ik twij heldertjes veur t slapen gaan. Weten joe wat of t is … mien vraauw is vier jaar leden uit tijd komen en sunt die dag is dikste glans der dik af, dokter. Samen dronken wij ieder avond n klokje en hadden wij t der over wat die dag altmaal beurd was. En we konden der ja ook goed op slapen, dokter.” zegt ol boas mit waike ogen. Mor tegenswoordeg wordt t slapen aal minder, dokter. Ik denk steeds aan haar en moet as ik kop op kuzzen leg zo aldernaaste veel hoesten…

Dokter begript dat ol boas vrezelk wìnst noar zien vraauw het en luusterd aandachteg noar de verhoalen dij ol boas over heur, zien kiender en klainkiender verteld. Hai begript dat hai gain verlet meer het aan gedou aan zien lief en dat e hom der bie deel legd dat t eerdoags doan is mit hom.
Ol boas verteld hom dat e groots op zien kiender is, dat ze heur zoakjes goud veurnkander hebben en heur goud verzörgd achterlet. Hai wait dat as hai oet tied komt, ze hom missen zellen, mor dat ze nkander hebben en zellen apseptaaiern dat e bie heur moe wezen wol.
Ale oavends, noa zien segoar en zien klokje, gaait e mit n gerust haart op bèr, in de hoop dat e aanderdoags nait wakker worden zel. Mor ons laive Heer het aans wat veur hom bedòcht, verteld e aan dokter dij meeliedeg en begripvol noar ol boas luusterd.

Dokter denkt aan zien aigen grootvoader dij tot op t leste zo aldernoaste veul pien haar en omreden dat e niks op papier regeld haar, mog, kon en wol t verplegend personeel van t vrome tehoes niks doun. Negen doagen haar hai mit zien femilie, mitnkander aan zien bèr zeten. Negen doagen kreeg zien grootvoader gain eten, gain wodder… enkeld meer pienstillers woar hai van in n daipe sloap vil. Negen doagen hillen ze zien haand vaast, prouten ze tegen hom, zeden ze ales wat ze eerder nait zegd haren… negen laange doagen, terwiel dat hai al ver vot was.

Zuster zee, dat ze t zo schier von dat ze altmoal dag en naacht bie hom waren. Mor zien moe haar heur zegd dat ze t veuls te laang duren von en of ze nait wat meer veur heur voader doun kon, din hom zo respectloos te loaten lieden. Zuster haar mit wieze snoet zegd dat heur voader gain pien meer haar, mor wat zuster nait wis, was dat zai mitnkander aldernoaste veul pien haren tiedens t woaken bie heur olle zaike voader…
Dokter kikt noar n foto dij ol boas hom zain let. n Foto woar hai soamen mit zien vraauw in t midden van zien kiender en klaainkiender zit. Twij mìnsen dij groots op heur gezin binnen, nait waitende dat n joar loater dij aine stoul n leeg stee wezen zol.

n Week loater zit dokter weer bie ol boas en verteld hom t verhoal over zien grootvoader. Dat dij op t leste zoveul pien haar en dat e nait geern wol dat ol boas zuks op zien ol dag ook nog beleven mos.
Hai legt n deuske mit sloappillen op toavel en zegt tegen ol boas dat t hom beder touliekt dat wanneer hai n goie naachtrust hebben wil, hai veur t sloapen mor n sloappil nemen mout.
Ol boas kikt hom verboasd aan en zegt hom dat e dat beslist nait wil, omreden dat e wel wait dat zien longen stikvol dij male zaikte zitten. Boetendes wil e zien klokje veur t sloapen goan, nait omruilen wil veur n sloappil.

Dokter kikt ol boas stief in ogen en zegt: ‘Ten eerste heb ik u niet gezegd dat u voor het slapen gaan geen borreltje meer mag,” dokter gaait ondertied stoan “en ten tweede… wie heeft het over èèn slaappil? Begrijpen wij elkaar?’

Ol boas kikt hom dankboar aan as dokter hom n haand geft en knipoogt nog n moal noar ol boas veur e deur achter hom tou dut, waitende dat e dij naacht endelk zien rust viendt.

(n Fictiefverhoal mit n troan, mor wel ain dij veur mie dails woarhaid is. Mien grootmoe haar niks op papier regeld en wie konden niks aans as din apseptaaiern woar zai veur kozen haar. Noa aacht laange doagen von ze endelk heur rust.)

Oet de rieg: Dikke verhoalen van leutje vent oet Wij

Wodder en vuur, is woar elk kwoajong wat mit het. Of ze nou luddek of oetwozzen binnen, mannelk of minnelk, ze hemmen t altmoal in de genen. Ik dus ook. Oetwozzen en mannelk was k dou nog nait, dus wat blift der din over? Juust, dat aander! Nou en leuf mie mor dat, ondanks dat ik nog mor n iepenkriet was, ik t ook in de genen haar. Naargens om, ik mag tegenswoordeg nog steeds geern mit vuur speulen en wodder bin k ook nait vies van. As bie ons de bröd achter t hoes schoon mout ien t veujoar, din mag k mor wat geern mit d’hogedrukspuit der op lös goan! En bie zummerdag, as wie bie ons goan flaauwekullen ien toen, krieg ik fik der aaltied goud ien, leuf mie mor! t Is n wonder dat buren nog nooit 112 beld hemmen, mor goud … Verhoalen over vuur kin k joe n aander moal nog genog over vertellen. Dizze gaait over wodder.

As leutje bukken kwam k voak mit n kletspoot thoes en din wis moe votdoadelk dat ik weer es bie sloot zeten haar. Geregeld konden mien stevels op kop hangen te dreugen, mor mainsttied as k ze weer aantrekken wol, waren ze nog nat van binnen. Ik pakte din voak n plestiek puut en dee dij om vouten en zo kon ik der weer ien en kon k weer n dag veuroet!
Mor n sloot was nait t ainege wodder woar ik geregeld te vienden was. Over de summer kregen wie n abonnement veur t openluchtzwembad ien Lains en doar gingen we din ook zowat ale doagen noa schoultied hin te zwemmen, mor woar wie ook mor wat geern hin gingen, was t daip. Rondom Wij haren wie altmoal moaren en dat was vanzulf veul meer oaventuur din dat wodder mit aal dat chloor der ien. As je ien t zwembad mit kop boven wodder kwamen, kon je ogen mor zuneg opendoun. Badmeester Van der Loan zee n moal tegen mie: ‘Astoe nou wat lozer was Nico, din dus dien ogen nait open onder t wodder!’ Ik keek hom dou verboasd aan en zee hom dat as je zain willen woar of dij streep op bodem zit, je toch echt joen ogen open doun mouten. Mor hai haar wel geliek dat k nait zo loos was, omreden dat mien doekbril nog thoes lag …
Mien kammeroaden en ik mochten geern vissen en dat dee we mainsttied bie nije betonnen brug, zo as wie hom nuimden, noar Kloosterboeren dij over de Hoornsevoart ligt. Sums, as t n haile waarme dag was en de vissen nait bieten wollen, kreeg we t ien de kop om n vrizze doek te nemen. Mor wie haren gain zwemboksem bie ons en ook gain douk om ons mit te dreugen. Schoamteloos trokken wie ons klaaier oet en mit blode gat sprongen wie ien t wodder. Mien kammeroaden dij sprongen voak van brug òf, mor ik duurde dat laank nait woagen. k Was n dikke baangeschieterd. k Kin mie nog goud heugen dat mien pa n moal zee, dat onder dij brug altmoal olle fietsen ien t wodder lagen en dat der ook ooit n auto verdwenen was. Hai wol nait lieden dat ik doar zwom en zee, dat as k mit mien vout ien dat old iesder vast kwam te zitten, ik nooit t daglicht weer zain zol. As n echte schiet-ien-boksem leufde ik dat vanzulf en was ale keren mor wat blied dat mien kammeroaden weer boven wodder kwamen. Voak voer der n bootje laangs en mien kammeroaden stonden boven op brug en raipen: ‘Blode titten!’ Nou zol joe denken, da’s toch niks biezunders, n vraauw topless op n boot, mor ien dij tied zagen wie dat nait zo voak. Wie stonden mit open mond te kieken dou dij boot veurbie voer en dij man dij bie t roer zat raip al laggend: ‘Lekker aan t zwemmen, jongens?’ Wie haren der nooit weer om docht dat wie doar ien ons blode gat aan t zwemmen waren en sprongen altmoal mor rap ien daip. k Was haildaal van slag en dou ook nog n metershoge golf over mien kop ging en ik n gobbel wodder binnen kreeg. k Haar t spoansbenaauwd en ik mor swobbeln as n hondje noar kaant van daip en ik endelk grond onder vouten vuilde. k Haar lol der votdoadelk òf, dat kin k joe wel vertellen wezen. n Week of wat loater zaten de wodderrötten van Wij vanzulf weer ien daip en ook diskeer ien ons blode gat. Op dij jonge leeftied kon ons dat niks schelen, gevuil veur schoamte was der ja nait. En toch wer t aans. Der waren ook wel es wat grode jongen bie en dij zwommen din mit n boksem aan. Ze lagden ons voak oet en raipen: ‘Leutje, leutje …’ Mien kammeroaden en ik begrepen der haildaal niks van. Wie wizzen ja wel dat wie jonger waren en dus ook hoast n kop klaainer. Niks biezunders, dòcht ik. Om din mor aalgedureg leutje te roupen vonden wie mor dom en dus wollen wie nait laanger mit heur omgoan.
Aanderdoags was t weer n schiere dag en zaten wie op n aander stee ien daip. Gain geklier van dij ol- dere jongen en konden wie gewoon doun en loaten woar of wie zin ien haren. Wie waren wat mit nkander ien t wodder aan t ploetern, dou ien ainen onder wodder wat laangs mien bain streek. Mien kammeroaden zwommen veur mie en ik wis doadelk dat t n dikke vis west haar. Der wer deur ain roupen: ‘Kiek mor oet, Nico … domment is t Jaws.’ En altmoal waren ze slap van t laggen, mor ik … ik was vanzulf schietsbenaauwd! k Haar bie Herman Raangs ien dörp wel es ain zain dij n snouk vongen haar en mien laive tiedpot nog aan tou… Wat haar dij snouk n stel tanden ien zien bek!

Sunt dij dag was k aaltied wat huverg veur dikke vissen. n Zetje loater kwam der n leutje bootje aan voaren en dij man dij der ien zat, haar n hengel ien t wodder. Ik ston aan wal en dij man dij zag mie ien mien blode gat en vlug sprong ik ien t wodder. Hai raip: ‘Kiek mor oet, jongens! Ien joen blode kont zwemmen is hier nait vertraauwd … Der zitten hier n bult snouken en dij binnen gek op zuks oas … As joe begriepen wat of ik bedoul.’
Wie schoten mit nkander touglieks tou wodder oet en dou bleek dat ik nait ainege schiet-ien-boksem was… En dij kirrel ien dat bootje voer slap van t laggen rusteg deur!

‘Harregat,’ bèlkt Siepke verbaldereerd. ‘t Is toch n godsgekloag… Wèlke haalfmaal let zien hond bie n aander in toen schieten?’ Egbert schrikt van t genaar en wait dat as zien vraauw zo kört aanbonden is, der gain laand mit heur te bezaailen is en holdt hom mor wiezelk stil.

‘Heurstoe mie nait?’ sneert Siepke. ‘Der het weer n hond wat tussen ons tudeltoanen achterloaten. k Ston der zowat der middenmaank in.’ Bie gedachte allineg al begunt Siepke te kokhaalzen. ‘Kiek, hier hes n puut. Roem doe dij brud mor op.’ Egbert kikt heur verboasd aan en vragt woarom hai. Mor as e heur glìnne ogen zigt, topt hom de griezel over de graauwel en dut e gedainsteg wat van hom verwacht wordt.

Dij oavend zit Siepke op knijen achter vitrage op oetkiek. Ze wil zekerwoar waiten wel zien hond wat tussen heur tudeltoanen achterloaten let. ‘Kins wel eelt op knijen kriegen mit dat gekoekeloer,’ kniest Egbert. ‘Kin mie niks schelen. Aalgedureg ombaalgen van n aander oproemen, mout mor es doan wezen.
Wie loaten rötzood van ons hond toch ook nait liggen? Der binnen genog steekes om dörp tou doar n hond zien behuifte kwiet kin, mor nait tussen mien tudeltoanen! Verhip, doar komt ol Riepmoa aanschontjen mit zien hond.’

Siepke het ol boas al n zetje in d’smiezen en t zol heur niks verboazen dat dij zien dikke herdershond d’boosdoener is. Egbert lopt noar t roam en zakt ook deur knijen. Baaident kommen net mit kop boven vìnsterbaank oet en kieken gespannen tou of Riepmoa mit hond veur heur hoes stoan blift.
Ol boas kikt wat schöchtern om hom tou en joa hur. Hond let kont tussen tudeltoanen deelvaten.

‘Zigs wel? Hai let dat baist gewoon bie ons in toen schieten, mor ik zel hom!’ En veurdat Egbert t deurhet schait Siepke in t ìnne, ropt vitrage bezied en kikt ol Riepmoa vergréld stief in ogen. Schrokken nikt ol boas en moakt dat e votkomt.

‘Och, mien laive tiedpot,’ bèlkt Siepke wanneer zai n dag of wat Ioater veurdeur oetstapt om heur stofdouk oet te kloppen. ‘Egbert… Votdoadelk hier kommen!’

Gain wait van wat ter loos is, stoft Egbert gaang in en gniflagt as e Siepke in veurdeur as n kangoeroe op en deel springen zigt. ‘Mìns, wat hes wel nait ommaans?’

‘Wat ik ommaans heb? lk dou ochtendgimmestiek, nou goud?’ As Egbert vernemt dat ze mit linkerschoun in hondestront stoan het en hai t van t laggen mor zuneg dreug holden kin, is bie Siepke kachel aan. ‘Joa, goa mie doar ook nog dom stoan laggen. Hoal mie laiver n emmer zaipsop mit n schrobber din kinstoe brud hemmeln.
‘Wat… Mout ik dat doun? Doe hes der toch in stoan!’
‘Juust, mor ik heb dij bult der nait neerlegd!’
‘lk wel din?’Dou nait zo dwaars en hoal mie dij emmer mit zaip! lk heb noamelk nog n hail aander putje te doun!’

Veur Egbert vroagen kin wat of zai bedoult, zigt e heur mit schoun in haand votsteveln en ropt e: ‘Siepke…Siepke wicht… Dou nou gain dingen woarstoe domt spiet van hes! Doe wais ja nait zeker wèl of dit ommaans had het!’ Mor ze is houk van stroat al om. n Daipe zucht volgt. Hai wait mor aal te goud dat ze noar ol Riepmoa is om hom es even stief d’woarhaid te zeggen en echt ongeliek geven kin e heur ook nait. Sunt n dag of wat is tja ook aingoal roak.
‘En? Wat zee ol boas?’ vragt Egbert as Siepke n zetje loater keuken binnenkomt.
‘Hai zee dat zien hond zukswat nait dut. Mor k heb hom stief aankeken en zegt dat e oet fersoun puutjes mitnemen mout as e mit hond aan sjaauw gaait.’ ‘Doe dochs toch nait dat zo’n ol boas nog stront van hond in n puutje krigt? Zien vingers stoan ja krom van rummetiek… Domt het e ombaalgen van hond overaal zitten,’ kniest Egbert.
‘k Heb hom zegd dat as k hom nog ainmoal betrap, ik t haile kakje op schop neem en tegen zien roeten omhoog smiet. En dat t mie goud mainens is, zel tied hom leren! Hai… t Is toch ook n aarm verdrait, murmelt Siepke terwiel Egbert kniezend t leutjehoeske inschait.

Aanderdoags het Siepke brud al op schop liggen en stevelt haildaal vergrèld stroat oet. Egbert haar heur wel proelen heurt, mor dou hai heur mit schop op nek lopen zaag, begreep hai pas dat zai woord hil en dat ol Riepmoa vandoag wel es maal putje boven kop hangen zol. Mor net as Egbert der achterheer wil, vernemt e wat bie veurdeur. t Zel toch nait woar wezen, denkt e van schrik en dut gaauw deur open.

Buurvraauw?’
Mit rooie kop kikt ze hom fiemelachteg aan. ‘Moi, Egbert… Ons hondje haar tussen joen tudeltoanen wat achterloaten, dus bin k mor eerst veur n puutje op hoes aangoan, omreden dat k gain gedounte mit Siepke hebben wil. k Wait hou slim of zai proelen kin en ik zaag heur net houk van stroat omgoan en dou dòcht ik, nou mout k ter votdoadelk maank. Mor t is al oproemt, vernam ik.’
‘Het joen leutje hondje zukse dikke bulten tussen ons tudeltoanen legd?’ t Ol mìns nikt mit rooie kop. ‘Och, mien laive tiedpot,’ murmelt Egbert.
Veurdat t ol mìns wat zeggen kin, runt Egbert vot en haildaal verbiesterd zigt ze hom op hozevöddels houk omschaiten.

n Week loater moakt Siepke kevot open en as ze zigt wat ze aan schoonmoakbedrief betoalen mout, kin ze heur zulf wel veur kop haauwen.
‘Dat kriegs ter van astoe te gaauw oordails, Siepke. Hai… t Was ja ook aldernoast. t Zat zulfs bie geut omhoog!’ Kniezent zegt e: ‘lk vernam dat ol boas tegensworreg net as buurvraauw ook mit puutjes lopt. Zo zai je mor weer… Zulfs olle honden kinnen nog blavven leren. Doar kinstoe nog n veurbeeld aan nemen, Siepke wicht!’

Van schoamte duurt zai hom nait aankieken.

Daarde pries 29ste Westerwolder Schriefwedstried 2024

‘k Leuf der niks van…’, mompelt e vergrèld tegen zien bruier en kikt oet roam as n swaarm sprutters vanoet n treurboom mit n hels keboal opvlugt.
Vol bewondern bedenkt e dat aal dij sprutters soam as ain kliek bie nkander blieven, dat zai mit nkander as t woare verbonden binnen zo as femilie en vrunden verbonden heuren te wezen. Dat zai der aaltied veur nkander wezen zellen, nait waitende wat veur ellèn nog op heur vlucht kommen zel.

Hai kikt weer noar t pepier ien zien handen en mit kloet veur haals leest e verbiesterd leste zin dij zien bruier hom schreef: …t Spiet mie.
Terwiel bie t lezen van dit verroad t gemoud hom vol schait, sneert e kopschuddend: ‘Hou kons zukswat schrieven? Noa ales wastoe mie aandoan hes, is dit wastoe mie nog te zeggen hes? t Spiet mie?’
Zien oam stoekt en stilte dij vaalt wordt verbroken as t pepier verfromfaaid op grond deel vaalt.

Hai zucht en zegt: ‘Loze woorden… Meer is t nait’, en mit hörns van ogen gloept e opzied en kikt zien bruier vol hoat aan.
‘Doe hes haildaal gain wait van hou of ik mie vuil. Gain wait van wat k aal dij joaren veur waark verzet heb, doustoe der nait was!
De ellèn dij k aledoagen mor weer deurstoan mos… t Geschèl aanheuren, draanklucht verdroagen, t verdoezeln van blaauwe plekken…
Mien aigenste moe dij mie t gevuil gaf dat k nait goud genog was… dat zai laiver haar dat ik votgoan was en dastoe noadat ons ol heer oettied kwam, heur nait allinneg loaten haar …mit mie!

En din zegs nou noa aal dij joaren t spiet mie? Wat wordt k doar noa wiezer van?’ Even veegt e n troan vot dij op zien waang deel vaalt en mompelt: ‘As ons ol heer nait veul te vro oet tied kommen was en doe der nait tussen oetnaaid was, din haar moe mie ja nooit…’
Hai kikt zien bruier stief ien ogen en zigt zien spiet op zien gezicht… Hai zigt dat zien leste woorden zien bruier doun huvern, waitende dat dat luddek kereltje, dij hai achterlait, broken is …waitende dat hai der veur hom nait was.

Even vuilt e n vrumdgevuil. Krigt e gedachten dij hom leste joaren vrumd waren. Hai wait nait meer wat goud of slecht is. Wait nait hou of e wieder mout.
Zien geleuf ien t goie was e al joaren kwiet en al snokkend dut e handen veur zien ogen, zuikend noar woorden dij aal dij joaren hom veur op tong lagen.
Woorden dij hai zien bruier veur de vouten smieten zol waren vot. Vot, omdat t gevuil van verroad doar zien bruier hom mit opzoadeld haar, hom riddersloagen haar en hai aan de duvel overleverd was dij meer van heurzulf en van de vlès hil din van heur aigenste leutje vent.

Joaren gingen veurbie en aal dat hai wis, is dat hai hoop opgeven haar dat hai aargens zien vree vienden zol, want aargens mos toch ain wezen dij van hom hil. Dij hom zol verzörgen, dij hom troost geven zol wanneer e pien haar. Dij hom n plaaister op zien geschoafde ziel gaf, hom knuvvelde, n laifhebbende haand deur zien blonde hoar streek.

Hai kon hom niks van dat heugen. Hai kon hom nait heugen dat zien moe ooit zukswat bie hom doan haar. Gain smok, gain waarme aarm om hom tou…
Enkeld n filaaine haand op zien waang, zo filaain en zo voak dat troanen hom ientied net as zien ol heer en bruier hom ien steek loaten haren.
Hai haar gain wait meer van goud. Wis enkeld dat slecht veur hom goud genog was.
Zien aigenweerde was degradeerd noar t daipste duuster ien zien wezen.

n Kwoajong dij zien moe t daglicht nait gunde, ontnam hom zien leven deur hom te vernedern, hom enkeld zee dat hai niks weerd was, hom lait vuilen dat hai minder as min was.
Hai was heur t aankieken nait weerd…

En nou, nou is e verlöst van t kwoad.
Hai het nait allinneg zien vaaileg stee, mor ook endelk vree vonden.
En terwiel dat zien bruier hom mit n daip schuldgevuil t opdreugde bloud op zien klaaier bekikt, zegt cipier: ‘Tied is om!’

t Is nog nog vroeg as t ol mìns heurt dat t boeten haard waait, nuzzeld ze nog even lekker tussen heur waarme wóllendekens.
Ze is dik negenteg en al joaren weduwvraauw. Roem twinneg joar leden is heur man oet tied kommen. Ze het mit hom n zwoar leven had, t was aaltied mor kraben en knooien. Nog ale doagen het ze wìnst noar hom en wordt ze allineg wakker, stee noast heur in bèr nog steeds kòld en leeg.

Heur ainegste kiend is verhoesd noar t westen, woar zien vraauw vandoan komt en ien t begun, dou baaide klainzeuns nog luddek waren, kwamen ze geregeld even bie heur opoe laangs.
Mor leutjekiender worden groot en kriegen heur aigen bezegheden. Ook zeun kreeg aander dingen aan kop en zee veur telefoon ‘Wie kommen aander week nait moe, k heb aanswat te doun’, en t ol mìns was sneu en zee ‘tot over twij week din mor’.
‘k Zel joe wel even bellen, moe’ en dat dee e ook, mor t bezuik wer gain twij, mor drij week loater en tegenswoordeg kommen ze ains in de zes week n poar uur laangs.

As kiender dij dag tegen vief uur weer vot binnen gaait ze even ien heur koale veurkoamer zitten, woar ze zigt het op stroat. Ze zait dat klainkiender van heur overburen noar heur grootlu goan veur wat slik of n poar buuscenten…
Dij tied het t olmìns had. Heur klainzeuns kommen hoast nait meer, dij hebben aanswat aan kop. ‘Zo gaait t’, denkt ze en steekt haand op noar heur beurman. Hai kwam geregeld even bie heur laangs veur n kop kovvie en mouk aaltied even n proatje mit heur.
Heur zeun haar buurman vroagt òf e zien moe wat in de goaten hollen kon en dat wol e wel. Ale mörgens keek e even over nije schut of keukengedienen open waren om te waiten of ales ien order was.

t Ol mìns kiekt om as buurman binnen komt. Ze vroagt hom n poar foto’s aan muur te moaken ien heur nije koamer van t tehoes. Heur kiender kommen pas over n week om t lèste te regeln en din haar zeun ook n aanhanger, woar lèste spullen ienkinnen dij mit mouten noar t westen.
Buurman pakt t deuske mit foto’s en vragt, “En dij aander deus mit dij fotoliestjes din, buurvrouw?”
“Dij gaait nait mit”, zegt t ol mìns.
“En joen man zien stoul en dij antieke klok van joen ollu?”, vragt e.
“Dij ook nait. Kiender vienden t te vol en der hangt genog aan muren, volgens schoondochter”, zegt ze mit kloet veur haals en kiekt tou roam oet. Ze zigt heur buurman noar auto lopen en dat e t deuske mit heur leven op achterbaank zet. Hai dut kovverbak open, gaait noar binnen, pakt stoul, klok en deus vol mit herrinneringen en zegt, “Nou het joen zeun t hoes van joe al op noam stoan en nou mout e dizze spullen ook nog hemmen? Dat dòcht ik dus nait… Kom buurvraauw, wie goan joen koamer gezelleg moaken!”
Ze kikt hom mit troanen in ogen aan en pakt hom bie aarm en soamen goan ze op pad.

n Joar loater lopt heur buurman ien t snij, laangs t tehoes woar e drijmoand eerder nog bie t ol mìns op bezuik was.
Ze woonde doar alweer n joar ien tehoes op daarde verdaipen en keek aal doagen, verzonken ien gedachten noar t kerkhof woar heur man ligt.
Gain wait wèl der net nog bie heur wèst haar, ainzoam ien t verleden. Zuster zee dou, dat t aledoagen zo was en t haar veur hom gain zin meer om noar heur tou te goan.

As e even loater in t centrum van Delfziel lòpt, heurt e ain zien noam roupen. Hai kikt om en zigt t olmìns heur gezelschapsdoame van kerk, dij ale weken bie heur op kovvie kwam, noar hom tou kommen.
Hai vragt heur of ze nog wel es bie buurvraauw komt. “Ach jong, wais dat dinnait?”
Buurman kiekt heur verboasd aan en ze verteld hom dat ze drijmoand eerder is overleden.
“Doar heb k ja niks van lezen in kraant”, zegt e.

n Zetje loater staait buurman allineg op t kerhof bie t graf van n man woar t ol mìns ooit mit traauwd was. n Man dij zai verzörgd het tot zien dood tou, n zeun mit haar, dij net as zien moe zuneg deur t leven ging, n zeun dij ales wat ze haar van zien moe kreeg…
Noast t ol mìns heur man, ligt op n nij graf, onder t snij, n blomstuk mit n paars lint der aan en buurman leest mit n kloet veur haals, noam dij op t bordje ien de lözze grond staait…
Hai denkt trug aan de woorden van buurvraauw heur gezelschapsdoame …
“t Het ook nait in kraant stoan. Ik mós t ook vernemen oet kerkblad dat ze oettied kommen is!”
“Dus joe binnen ook nait op heur begroavenis wèst?”
“Nee jong… t Is n aarmverdrait! t Ol mìns is in besloten kring cremeert…”

Terwiel dat t volk deur douane gaait, blieven baaide kerels nkander nog even stief ien ogen aankieken. t Waren twij schiere weken, doar zai baaident mit n waarm gevuil op trug kieken.
Waaineg woorden worden zegd, mor baaident waiten dat tied van òfschaaid kommen is. Mit kloet veur haals sloagen zai aarms om nkander en zeggen tabee veurdat paspoort aan douanier geven wordt. Vraauw noast achterbliever kikt hom mit waike ogen aan en zegt: ‘Òfschaaid blift stoer, hè? Mor dien laiverd komt vro of loat wel weerom, jong.’
Ik steek haand ien lucht as mien bruier nog ainmoal weerom kikt. Vraauw heb k nait wiezer moakt.

Ze kin der nait tou kommen om te roemen wat heur moe dierboar was en kikt enkeld wat in t rond noar n verloaten stee dij vult is mit herrinnerns dij heur leven taikent hebben.
Ze denkt trug aan aal dij roezies mit heur moe, t onbegrip veur heur puberoale dwaarshaaid en t gebrek aan laifde binnen dizze koale muren.
Ze het gain waarme herrinnerns aan n moe dij heur, zo as n moe betoamt, in heur aarms nam as ze t stoer haar en ale boze gaisten in heur kop votjoagen zol.
Nee … heur moe dòcht allinneg mor aan heurzulf, keek noar heur nait om.

Nou, noa aal dij joaren, kreeg ze bericht van kerk dat heur moe oettied kommen was en doar zit ze nou din … middenmaank heur moe heur leven, n leven van n vrumde woar zai gain dail van wezen mog.
In heur handen het ze n kevòt en ze denkt trug aan domie zien woorden dou hai heur dizzent aanlangde … “Uw moeder heeft geleden onder uw afwezigheid. Lees deze brief, misschien kunt u uw moeder vergeven voor de moeder die ze voor u nooit heeft kunnen zijn. Gods wil is soms moeilijk te doorgronden, maar bedenk wel … Hij doet alles met een reden!”
Vergrèld verfrommeld ze t kevot en smiet hom in houk van koamer en denkt: ‘Woarom zol ik dij braif lezen? Wat koop ik veur heur loze woorden van spiet. En spiet van wat? Dat ze mie emotioneel verwoarloosd het? Mie nait zag stoan, mie aal dij joaren t gevuil geven het as of ik n stuk schroot was dij je bie t grofvoel smieten mouten? Want zo heb k mie aal dij joaren vuilt … ain dij der nait wezen mog!’

t Laifst wil ze koamer oetlopen en ales achterloaten wat ze joaren leden al achterloaten haar … mor n stem fluustert in heur oor: “God doet alles met een reden!” Ze kikt noar houk van koamer, zigt t verfrommelde kevot liggen en twieveld wat of ze doun mout. Leest ze hom wel of nait! Ze denkt aan heur aigen kiender, aan de band dij ze met heur baaident het, heur ales geft wat ze van heur aigen moe nait kreeg … laifde! Heur gemis van n voader dut heur denken aan heur grootvoader. Ze was nog luddek dou hai oet tied kwam, mor zien waarme glimlach vuilt ze nog ale doagen. Ze was stoapel op hom en wol zo geern bie hom lozaaiern. Juust dij dag was t mor zo mit hom doan en was ze in drij week tied heur baaide grootlu kwiet. Heur moe luit om heur ollu gain troan, zee stoens dat ze soamen wieder mozzen, mor juust vanòf dij dag was soamen veurbie. Ze pakt t kevot, ropt hom open en leest heur moe heur leste woorden… ‘Veur mien leutje wicht?,’ zegt ze verbiesterd haarop. Even is ze van slag deur dizze woorden. Benoam ‘mien leutje’ blift as n echo in heur gedachten hangen, omreden dat t wat goudegs het. Iets wat ze van heur moe nait kìnd het en nijsgiereg leest ze de braif wieder…

‘Veur mien leutje wicht,
Ze wis t … aal dij tied het mien moe, dien grootmoe t waiten. Hou het ze aal dij joaren heur ogen sloeten kinnen? Hou kon ze zo blind wezen en nait zain willen wat hai ommaans haar? Nog ale doagen bin k verdoofd, vuil k mie leeg, beschoadigd deur heur blindhaid, heur zwakte … heur angst veur hom! Heur schuldgevuil en vrees veur t onbekende haren overhaand, deden mien moe schoelen achter heur masker. Ik duurde der nait mit heur over proaten, omreden dat ik t zulf stoer genogt haar. Ik kon heur ellèn der nait bie hebben, keerde heur de rug tou en dou … dou ging ze op n dag noar zolder en bleef ik allinneg mit hom achter. Hou kon ze mie dat aandoun? Aal dij joaren het ze t waiten en het ze tegenover mie aaltied mooi weer speuld, gaf gain geheur aan mien roup om aandacht van heur. Ik was ja nog mor n onneuzel wicht dou hai dij naacht bie mie kwam …

Heur oadem stoekt en as ze de woorden nog es n moal leest wordt ze broerd op moag.
Even doezelt t heur en bie t besef dat heur moe n groot gehaaim haar, ain dij t daglicht nait verdroagen kon, worden ogen heur waik en leest ze van slag wieder…
Doe was nog mor zuneg zeuven doustoe mie vrougs ofs toe bie hom lozaaiern mogs en ik kreeg hoast n haartverzakken dous toe zees dat hai zo allinneg was. Ik zaag mien voader zien grimas en begreep dat hai nait wis dat dien grootmoe t wis. Dat zien doad, zien zunde, de reden was, woarom mien moe broken noar zolder tou ging en mie weer in de steek lait. Dou hai drij week loater, op overloop veur dien deur ston en mie mit n smiechtege blik aankeek, wer ik blind van woede. Deur mien moe heur zwakhaid kon ik mie nait meer bedappern en heb ik hom duwd…

Dien aigenstegrootvoader haar mie ales al òfnomen en die … die zol hai nait kriegen, doar heb k wel veur zörgd. En toch rouk ik die kwiet … dat heb ik mien òllu nooit vergeven kinnen. k Was deur heur toudoun verbitterd en nait in stoat die laif te hemmen. Dat was mien grootste zunde en doar mos ik mit leven. Ik wil das toe wais dat ik groots op die bin! Groots op de moeke dijstoe nou bis, ain dijs toe nait haars … Vergeef mie!
Dien moe.’

As ze n dik uur loater sleutel van t hoes aan domie geft en dij heur vragt wat te doun mit de hoesroad, zegt ze: ‘Vroag dat mor aan joen God … dij zel t wel waiten! Aal wat ik van mien moe hebben wil, heb k hier bie mie,’ en mit n verfrommelde braif in haand lopt ze vot.

Mit dit verhoal het Nico de Grunneger schriefwedstried 2019 wonnen.

(Oet de rieg ‘Wubbe en Jannoa Tillemoa’)

Jannoa staait bie t aanrecht eerabbels te schillen en vroagt Wubbe of e hond der even oet loaten wil.
‘Nou alweer? k Heb hom n zetje leden ook ja nog oetloaten!’ ‘Volgens mie mout e alweer wat … Hai is oareg onrusteg.’ Wubbe zucht en vroagt Jannoa of zai t zulf nait even doun kin.
Ze kiekt hom verboasd aan. ‘k Heb nou wel even aans wat te doun, Wubbe! Woarom denks dat ik t die vroag? Doe zigs toch dat ik mit t eten veur vanoavend bezeg bin!’
‘Dat kin ik ook wel even veur die doun!’
‘Ach, hol toch op! Astoe eerabbels schils, liggen der allineg mor dobbelstainen ien paan! Nou, schait op. Stèl die nait zo aan en goa der mit dij hond oet! t Aarm baiste staait al bie deur mit kont te knipogen.’
Wubbe pakt haalsband van kaast en hond springt van bliedschop bie hom omhoog. ‘Kom jong … Wie goan mit ons baaident mor weer even n blokje om!’ Ze lopen stroat oet en as ze aan t end van stroat via t grindpad achteroet goan, zain ze bie stroekerij achter kerk n blonde vraauw mit n dikke swaarte joekel stoan. Op òfstand begunt dij swaarte al te roupen en te reren as e deur het dat Wubbe en Dribbel noar hom kieken. Wubbe denkt bie homzulf: Wat wolstoe nou din, doe zwaartkop! Vraauw dij der bie staait, zegt dat e opholden mout te lewaaiern en ze lopen mit heur baaident, wat twievelachteg en gespannen op Wubbe en Dribbel òf. Wubbe is op zien hoede en denkt: Ain verkeerde aksie, din bis veur mie. Mor Wubbe het al gaauw deur dat dij swaarte schietsbenaauwd veur heur baaident is. Keersrecht, mit snoet aigenwies ien lucht en ale spieren strak, binnen ze kloar veur t gevecht! Dij swaartkop kiekt wat schuchter noar Dribbel en loopt noast dij vraauw, zunder aksies deur.

‘Goedemiddag,’ zegt vraauw tegen Wubbe en stomverboasd kiekt Wubbe nog n moal om. ‘Dij swaartkop haar nou nait veul proatjes meer hè,’ zegt Wubbe tegen zien hond dij hom aankiekt gain wait van wat Wubbe bedoult. ‘Kom Dribbel, wie goan kieken of vrouwtje eerabbels al op t vuur stoan het.’
En al kwispelnd lopt hond achter zien boaske aan noar hoes tou. Wubbe is tröts op zien hond en zegt: ‘Goud doan, Dribbel … goud doan!’ En Wubbe? Dij schoamt hom dat e al weer te vro oordaild het!
‘Nog wat biezunders onderwegens tegenkommen?’, vroagt Jannoa as Wubbe keuken ien komt. ‘Nee, nait echt … Ik kwam allinneg dij dikke swaarte joekel tegen … Waist wel, dij doar ien dat hoeske van ol vraauw Van der Hörn woont.’
‘Och, dij van dij blonde vraauw bedouls … Da’s n haile laive hond. Op òfstand begunt e aaltied al te blavven, mor hai het gain kwoad ien t zin. Hai is zulfs schietbenaauwd veur Dribbel!’

Dou Lotte hom ien ogen keek, wis zai dat hai veur heur de woare was.
Noa n wat stommelachtege eerste kennismoaken, was t votdoadelk roak west en haren zai ale moalen òfproat as hai van zee weerom kwam.
Uren laank keek zai tou roam oet, wachtend op zien glimlag wanneer hai endelk om houk verscheen.

Voak nam hai van overzee n souvenir mit, schonk heur lekkerroek of kocht n schiere roos. En zodroa hai binnen was, trokken zai goud oet en belanden mainsttied geliek ien bèr.
Zai was vanòf dag ain deur zien aanwezeghaid overdonderd en kon veur t eerst ien heur leven zich volledeg geven. Gain enkele kerel haar heur vuilen loaten dat zai biezunder was …dat zai de ainege op wereld was doar n kerel noar verlangde.
En nou… nou ligt zai endelk ien zien aarms, waitende dat zien schip aanderdoags weer vertrekt.

Zai leeft tiedens zien òfwezeghaid heur leven zo as zai wìnd is. Ondergaait doagelks sleur zo as van heur verwacht wordt, trug denkend aan ale kerels dij heur ien t verleden bruukt haren. Zai zeden golden baargen tou, mor laiten heur veur wat t was as heur oog op n aander vil.

Zai haar genog van loze beloften. Wil enkeld n kerel dij heur liek ien gezicht zegt dat hai van heur hòlt en heur vuilen loat dat hai allinneg mor heur wil.
Want wat het t veur nut om verlaifd te worden op loze beloften. Dat zai veur zoveulste moal bedrogen wordt en ien aineghaid mit n broken haart wieder mout…

Zai dreumt van n gewoon bestoan. Is kloar mit t verleden dat bie heur van kiends of aan ain en al ellèn west het.
Heur moe was nait stabiel. Ging as allainstoande older mismoudeg deur t leven. Draank wer heur beste vrund en lait heur begeren deur elke kerel dij heur mor wol.
Leufde loze woorden, mos heur goudeghaid sums mit blaauwe plekken bekopen en lait n miesgaster heur sums veur dood achter… nait waitende dat vanoet houk van koamer leutje wicht stilltjes toukeek.

Dou Lotte ien dij tied mit heur moe n zetje ien t ‘Blief van mien lief hoes’ verbleef, haar zai even rust. Even was ter gain geroup en gereer, waren der gain kerels dij heur misdrougen en kon zai vredeg sloapen… Gain vrumde voutstappen op overloop dij heur sloapkoamerdeur noadern. Om mor te swiegen van noar draank roekende oam dij gloepstreeks fluustert dat t goud is…

Lotte kreeg mit de tied aal meer òfkeer van van heur moe, dij aalvot heur beloften verbrak en besloot heur verleden achter heur te loaten.
Zai laip vot, verbleef ien geniep bie heur vrund, van wel zai aandacht kreeg doar zai ien heur onzekerhaid noar verlangde.
Mor al gaauw bleek dat ook dizze aandacht mit n aander daild worden mos. Zai pakte heur wainege spullen bienkander en ging der vandeur…
Dij naacht, swaalkend bie pad, bedocht zai weerom te goan noar heur moe. En al wol zai nooit weer ien n omgeven wonen doar duvelskwoad heur verleden bepoald haar, zai wis ook dat zai allinneg mit goie pepieren op zak n toukomst haar.

Nou vief joar loater, waarkt zai aal doagen noa schoultied om heur studie te betoalen. Nog n haalfjoar òfzain en din het zai heur bachelor op zak.
Heur dreum kin din endelk woarhaid worden… soam mit de laifde van heur leven.
Zai hoopt dat zai mit heur eerlekhaid tegen hom nait te haard van stoapel lopen is, doar hai orreg swiegsoam was dou hai leste moal heur gedag zee.

Mor wat mos zai aans? As zai soam wieder zollen mos zai ja wel eerlek wezen wat heur gevuil aangaait. Zai het meer neudeg din enkeldwat gerommel bie heur ien bèr. Zai wil gain kerel dij allinneg kikt noar heur uterlek, mor heur neemt veur wel of zai is. Ain dij zai heur daipste gedachten aanvertraauwd.
Zai het gain verlet om souvenirs oet n ver laand of n roos dij mit zörg verpakt is ien plestiek, want zo vuilt heur haile leven al…
Schier verpakt, terwiel dat n boetenstoander nait wait wat schoel gaait achter schoonhaaid van n roos…

Smakbekkend kikt zai over stroat. Zuikt wìnsteg ien duuster noar zien stroalende ogen. Uren goan veurbie en juust as zai gerdien sluten wil, zigt zai hom om houk van stroat verschienen.
Heur oam stoekt as heur deur opengaait en zai hom deur t glas verhoopt aankikt. Verbiesterd is zai, wanneer hai verontschuldegend scholders ophoalt en aanderkaant stroat bie heur collega noar binnen gaait.
n Vrumde stem slut deur en vragt: ‘Houveul?’
En terwiel dat n troan, verlicht deur rooie laamp, over heur waang deel vaalt, zegt zai riddersloagen: ‘Viefteg…’

t Hoesholden doar zai soam mit heur zusters doudestieds verbleef, was veur heur gain goud stee en dou bleek dat zai van ain dij aalgedureg bie stroat omzwaalkte n loaden ien t roem haar, was zai niks meer ien reken.
Zai wer mit schoamte veur boetenwereld votmovveld. Verbleef allinneg ien koamertje doar n aander heur nait zain kon, zodat gainain waiten zol wat of ter mit heur loos was.
Zai vuilde potjes aal meer bewegen en keek oet noar de dag, dat heur leutjekes t daglicht zain zellen. Dat zai heur kon aanroaken, heur roeken, heur laifhebben zo as n moe betoamt. Heur mouderlaifde geven dij zai heur zulf nait heugen kon.

Dou zai op dij bewuste naacht onverdachts n helse pien vuilde, wis zai dat ter wat nait goud zat. Zai kon niks aans doun din smekend schraiwen en hopen dat ze n arts veur heur bèllen zollen.
Mor hulp kwam nait en volkommen allinneg kreeg zai besef dat zai heur allinneg redden mos.
Pien wer ondroagelk en de vloagen kwamen aal meer en werden aal stoerder.
Ien ainen vernam zai dat eerste potje der oet kwam en al gaauw bleek dat heur leutje wicht stilswiegend bie heur op deken laag.
Wat zai ien heur hoge nood ook mor pebaaierde, wat zai stief van zenen ook dee… Heur leutje wicht gaf gain oazem.

Stuk van verdrait rouk zai heur laifdevol aan, mor pien wer ien tied aal slimmer en slimmer. Haartzeer en liefsere touglieks deden heur wìnsen dat t over was mit heur, dat zai heur ogen aiweg sloeten zol en kon verdwienen oet dizze duustere wereld. n Wereld doar ain as zai gain vraihaaid kent.
Din, zo mor ien ainen is heur liedensweg doan en kikt zai verdoofd van pien heur leutje jong mit n groots gevuil aan.
Wanneer deur onverdachts openvlaigt en n filaaine stem hel en verdoemenis bèlkt, doekt zai ienkander, heur potje beschaarmend tegen t kwoad dat ien koamertje overheerst.
Stief van aangst kikt zai tou hou heur leutje wicht mitnomen wordt.
Dankboar blift zai achter, wanneer zai vernemt dat deur weer tou gaait en leutje jong ientied heur melk vonden het.
Doar ligt zai din… middenmaank heur aigen ombaalgen. Zai is muid, verdraiteg en toch ook dankboar veur heur geef jong dij aan heur tepel zien gerak krigt.

Doagen slieten en weken kroepen veurbie, mor ale doagen, elk uur, elke seconde, dut zai niks aans din genottern. t Kin heur niks schelen dat zai as n gevangene ien t achterhoes verblift, waitende dat heur zusters mitnkander lösbandeg vertier hebben. Aal wat zai neudeg het is dat wat heur op bain holdt… Heur jong.
Heur laifde veur hom dat zo aldernoarste groot is, geft heur kracht en waarmte hom laifdevol te verwoaren, mor daip van binnen wait zai dat t nait veur aiweg is.
Zai haar t bie heur oldste zuster zain… Ook zai mos volkommen allineg ien dit koamertje verblieven. Was schietsbenaauwd dat heur wat overkommen zol en heur gevuil zat goud.
Zunder woarschaauwen namen dij lu heur zuster en heur leutje wicht mit…

Nooit het zai weer van heur baaident wat vernomen en daip van binnen wait zai dat heur zuster beder òf is. Dat dizze male stee mit de tied aans heur dood worden zol.
Zai kin t nait meer verdroagen. Waitende dat ook heur dood hier op loer ligt, wordt zai al broerd wanneer zai denkt dat lichtkaans hai weer bie heur kommen zel en zai weer mit n nije loaden ien t roem votmovveld wordt.

n Dag of wat loater heurt zai n vrumde auto noadern en geproat dat aal dichterbie komt, dut heur lief huvern.
Deur gaait open en t kwoad bèlkt diskeer nait, mor is vrundelk.
Dij vrumde kikt heur jong mit glìne ogen aan en veur zai t deur het, gaait deur weer tou.
t Haart knipt heur dicht, wanneer zai vernemt dat heur leutje jong vot is en vlaigt ien t inne.
Zai pebaaiert mit koegelsgeweld deur open te kriegen, waitende dat t gain nut het.
t Kwoad dee deur net as aal dij aandere moalen op slöt en aal wat zai doun kin is mistroosteg hoelen.
Rompslomps heurt zai boeten n helskeboal. Vrumde stemmen roupen en reren en schietsbenaauwd denkt zai aan heur leutje jong, terwiel zai heur zusters angsteg heurt holvern. Zai loat ien heur nood weer van heur heuren en vernemt dat dij vrumde voutstappen deur hoasteg noadern…

n Dag of wat loater kikt zai deur troalies heur leutje jong aan en zigt mit waike ogen dat lu mit heur vreedsoame stemmen hom vaastholden en begunt te schraiwen…
“Wel is dat?”, heurt zai ain vroagen.
“Dat is zien moe…”
Vreedsoame stemmen begunnen te hikhakken, mor noa n zetje goan heur troalies van slöt en mag zai der oet.
Endelk kin zai heur jong weer aanroaken, nait waitende veur houlaank zai hom laifde geven kin.
Zaachte handen roaken heur aan en vrundelke stemmen doun heur troosten.
Zeggen heur: “Kom mor, laiverd… doe gaais ook mit ons mit.”
Woarhìn kin heur niks schelen, zolaank heur jong mor bie heur is, is t heur aal goud.
Onwaitend lopt zai aangeliend heur vraihaaid tegemout!

Panfluitmuziek gaalmt deur zoal en mien gedachten goan twij week trug in tied.

Ik hol heur haand vast en ze kiekt mie verboasd aan.
“Wel binnen joe?,” vroagt ze en trekt heur haand trug. Mit pien in t haart zeg k heur wel of ik bin, mor ze vertrekt gain spier en ze kiekt weer tou roam oet noar parkeerploats, om te zain of der nog bekenden aankommen.
Ik zit noast heur en net as aaltied proat ik aan stuk deur over van ales en nog wat, ien de hoop dat ze heur wat herrinneren zel.

“As kovvie hemmen wils, din mos op knop drukken,” zegt ze en k heb even t gevuil dat ze wait dat ik ter bin. Ze kiekt mie aan mit n vertraauwde blik ien heur ogen en zegt mie dat ze ook wel n kopke lust en hail even is t als van olds.
“Blieven joe hier laank?,” vroagt ze en ik vertel heur dat we noa t kovvie drinken wel even n endje rieden kinnen goan.
“Woarhìn?,” vroagt ze en ik lang heur wat ideeën aan.
“Oterdummerpier? Wat heb k doar te zuiken? Doar is ja niks!”
“Vrouger mog joe doar ja zo geern hèn goan. Voak op zundagmirreg, even n kroketje hoalen bie Piet Koster en pa n zolleern van Landman oet Termunten. Waiten joe dat nait meer?”
“Kerel, hemmen joe ze wel altmoal op n riegje?,” zegt ze ainegzins wat verbolderd en k wait dat t waineg zin het.

n Dik uur loater zitten wie bie t Schildmeer mit n dikke ijsco ien haand en kiek ik mit n glimlach noar heur hou ze der van geniet.
Ik denk trug aan dij mooie momenten dat k hier mit mien ollu op camping ston, dou pa nog leefde en moe heur benul nog ien t heden was.
Ik pak heur haand vast en ze kiekt mie mit n glimlach aan en zegt: “Wat is t hier toch schier, Peter.” En heur blik gaait weer over t vreedzoam kabbelnt wotter van t Schildmeer. Ainzoam, trugkeerd ien n wereld woar t verleden is verdwenen en wat nog komt, al wèst het.

Verboasd kiek ik heur aan, n troan van geluk rolt over mien waang en even wordt t mie te veul. Aal dij joaren was ze vot en nou was k hail even weer heur zeun. Ik streel heur haand en dis keer loat ze t tou.
“Wel het joe zo”n verdrait doan meneer, dat joe zo schraiwen mouten?,” vroagt ze mie mit n laifdevolle blik en ik kiek heur aan en zeg heur dat t de kòlle wiend is.

Ik heur de leste tonen van the Lonely Shepherd ien zoal vot ebben en mit troanen ien ogen bin k trug ien t heden. Mien klainzeun van vief joar vroagt mie: “Waarom moet opa huilen, heeft iemand je pijn gedaan?”
“Genain laiverd, haildaal genain!,” zeg k hom en mit n gevuil van dankboarhaaid, pak ik leutje vent op, kiek nog ain moal om noar t verleden en loop zoal oet!

Lucht kloart wat op en terwiel dat ol boas wìnsteg noar boeten kikt, begunnen leste regendruppen dij op roam deel valen te glinstern as zun liedzoam deurbrekt.
Hail even vuilt ol boas waarmte op zien hoed, mor as zun verdreven wordt deur graauwe wolken, wordt zien opleven net as zunlicht verdreven deur n sloeg gevuil.
Hai lopt noar zien bèr en al wait e dat t nog vro is, hai trekt zien goud oet en kropt onder dekens.

Doagen binnen duuster en t laifst zol hai hail dag ien bèr blieven. t Gemis van heur waarmte, heur roek, heur vreugd en heur leventeghaid vil ol boas al joaren swoar, mor nou hai ien tied van n aander leeft wordt t enkeld mor stoerder.
Doagse bezegheden kin hom niks meer schelen. Hai het gain behuifte om n proatje. Gain verlet om aan kovvietoavel gezoes van n ol proelsnoet, dij aalvot jammert en jeuzelt over liefsere dat elk ien tehoes het. Hai volgt gain nijs op tv en leest kraant ook nait meer. Enkeld omdat zien gemoud der allinneg mor minder van wordt.

Dokter het hom zegd dat hai der voaker oet mout. Dat wandeln ien boetenlucht hom goud doun zel, mor doar het ol boas kracht nait ais veur.
Van begun of aan was e muid. Slaip laifst hail dag deur, terwiel dat wanneer hai soavends op bèr laag, hai nait ien sloap kwam. Aalgedureg laag hai haalve nachten te prakkezaaiern. Haar kopschraberijen over hou of t leven wieder mos. En as aanderdoags zuster mit zien medesienen bie hom kwam was e nait te proemen.
Laifst trok e gerdienen weer stief dicht en nuzzelde hom nog even daip vot onder dekens.

Overdag was ol boas zien netuur nait te roem. Was zien gemoud triesterg en kon hai nait genottern van aal dat t leven hom nog gunt.
Zien kiender zeden hom dat e mit ain proaten mos. Ain dij zien ellén begreep en hom kon vertellen wat of e doun kon om beder ien zien hoed te zitten.
Mor n zieleknieper was aan ol boas nait besteed en verdwoald ien zien duustere gedachten bleef hai aalvot bie t roam zitten. Wìnsteg noar heur dij hai zo aldernoarste mist.

n Dag of wat loater wordt ol boas vro wakker van geluud doar hai zo verlangsteg noar west haar.
Hai smit dekens van hom òf …vlugt tou bèr oet en zunder hom te hemmeln trekt ol boas zien goud aan.
Zien struunkoar is mor zuneg van rem òf wanneer hai gaang op stoft en zuster hom bie hoofdiengang verboasd vragt wat of ter loos is.
Hai zegt heur dat zai der weer is… Zai, dij hai zo geern weer roeken wil en heur waarmte vuilen over zien versleten lief. Heur vreugd, heur leventeghaid hom oploaden zel en hai endelk weer genottern kin van de tied dij hom rest.

Schoefdeuren goan open en mit waike ogen snoft hai heur frizze roek en fluustert as hai vogels wiereg zingen heurt: ‘Endelk… t Is veujoar!’

Lucht kloart wat op en terwiel dat ol boas wìnsteg noar boeten kikt, begunnen leste regendruppen dij op roam deel valen te glinstern as zun liedzoam deurbrekt.

Hail even vuilt ol boas waarmte op zien hoed, mor as zun verdreven wordt deur graauwe wolken, wordt zien opleven net as zunlicht verdreven deur n sloeg gevuil.
Hai lopt noar zien bèr en al wait e dat t nog vro is, hai trekt zien goud oet en kropt onder dekens. Doagen binnen duuster en t laifst zol hai hail dag ien bèr blieven.
t Gemis van heur waarmte, heur roek, heur vreugd en heur leventeghaid vil ol boas al joaren swoar, mor nou hai ien tied van n aander leeft, wordt t enkeld mor stoerder.
Doagse bezegheden kin hom niks meer schelen. Hai het gain behuifte om n proatje, Gain verlet om aan kovvietoavel gezoes van n ol proelsnoet, dij aalvot jammert en jeuzelt over liefzere dat elk ien tehoes het. Hai volgt gain nijs op tv en leest kraant ook nait meer, enkeld omdat zien gemoud der allinneg mor minder van wordt.
Dokter het hom zegd dat hai der voaker oet mout. Dat wandeln ien boetenlucht hom goud doun zel, mor doar het ol boas kracht nait ais veur.
Van begun òf aan was e muid. Slaip laifst hail dag deur, terwiel dat wanneer hai soavends op bèr laag, hai nait ien sloap kwam. Aalgedureg laag hai haalve nachten te prakkezaaiern. Haar kopschraberijen over hou of t leven wieder mos. En as aanderdoags zuster bie hom kwam mit zien medesienen was e nait te proemen. Laifst trok e gerdienen weer stief dicht en nuzzelde hom nog even daip vot onder dekens. Overdag was ol boas zien netuur nait te roem. Was zien gemoud triesterg en kon hai nait genottern van aal dat t leven hom nog gunt.
Zien kiender zeden hom dat e mit ain proaten mos: ain dij zien ellén begreep en hom vertellen kon wat of e doun kon om beder ien zien hoed te zitten. Mor n zieleknieper was aan ol boas nait besteed en verdwoald ien zien duustere gedachten bleef hai aalvot bie t roam zitten, wìnsteg noar heur dij hai zo aldernoarste mist.

n Dag of wat loater wordt ol boas vro wakker van geluud doar hai zo verlangsteg noar west haar. Hai smit dekens van hom òf, vlugt tou bèr oet en zunder hom te hemmeln trekt ol boas zien goud aan. Zien struunkoar is mor zuneg van rem òf wanneer hai gaang op stoft en zuster hom bie hoofdiengang verboasd vragt wat of ter loos is. Hai zegt heur dat zai der weer is … zai, dij hai zo geern weer roeken wil en heur waarmte vuilen over zien versleten lief. Heur vreugd, heur leventeghaid hom oploaden zel en hai endelk weer genottern kin van de tied dij hom rest.
Schoefdeuren goan open en mit waike ogen snoft hai heur vrizze roek en fluustert as hai vogels wiereg zingen heurt: ‘Endelk … t Is veujoar!’

Dat wie as kwoajongen wodderrötten waren, was bie ons ien dörp aalgemain bekend. Mainste oaventuur was nou ainmoal bie, ien of op t wodder. Voak bie Wijsterdaip, mor dit oaventuurisbie n braide sloot beleefd.

Tegenover t hoes van mien olle schoulkameroad, lag n stuk laand woar zien oom n stuk of wat koien lopen haar en noast dat stuk laand lag haalf verscholen tussen de stroekerij n braide sloot woar wie n vlöt liggen haren.
n Vlöt dij wie moakt haren van wat olle plaanken en wat lege eulievoaten. t Was nog n hail kerwaai om dat gevoarte ien n kander te kriegen, mor mit wat lozeghaid en n hail wat endjes pakjetaauw, waren wie mor wat wies mit ons kunstwaark.
Dou wie hom ien t wodder deden, bleef e hail schier drieven en kon der ain van ons touglieks op, zunder dat e votdoadelk as de Titanic ien twijen brak en noar de bodem van dij ol sloot zinken zol.
Wie haren bie mien kameroad ien schuur n olle vlaggestok vonden, om net as ien Venetië as n gondelvoarder ons vlöt veuroet te drukken.
Dij ol sloot was hail daip en meters braid, ik leuf wel dik drij meter!

Op n zekere dag waren wie mit kander mit vlöt bezeg dou mien neef Paiter der aan lopen kwam. Hai was n joar of wat older din mie en k haar aiglieks mor waaineg verslag mit hom.
Wie nuimden hom aaltied “Hillie”. Vroag mie nait woarom, mor messchain was t om dat e der oet zag as n nerd. Zien hoar wer keureg ien n schaaiden kamt en hai haar ook zo’n dikke zwaarte fok op neus.
Hai vroug ons of hai mit doun mog, mor doar haren wie niks gain belang bie. Tegenswoordeg denk k wel es: ‘Wat waren toch n stel misbaksels bie nkander!’ mor goud dat was dou nou ainmoal zo. Achteròf wait elk mìns wel wat te verzinnen wat aans haar wezen mouten, of naitdin!

Zo as k eerder al zee, haren wie der gain verlet om hom bie ons groepke te loaten en hemmen wie nog pebaaiert hom òf te zoltjen, mor dat laip even wat aans din wie dòcht haren.
Neef Paiter wer haildaal glìn ien hakken en veur wie der aarg ien haren ston e midden ien sloot op ons vlöt as n piroat dij zien schatkist beschaarmen dee.
Wie werden op ons beurt ook helleg ien kop, mor wat wie ook tegen hom zeden, hai wol ons vlöt nait weerom geven. Paiter hiel hom vaast aan n dikke tak van n boom dij over sloot hing. k Zai hom doar nog stoan ien zien schiere goud. Mit witte zokken ien zien sandalen, körte boksem en n spencer mit n bloeske der onder, ston e doar as n acroboat oet t circus te balanceren op ons gekoapte vlöt.

“Nanananana… Joe kriegen hom nait weer trug!”
“Dat zellen we nog wel es even zain,” zee ain van ons en mit vlaggestok wer vlöt onder zien vouten vot drukt.
Doar hing mien neef Paiter aan dij dikke tak boven t wodder te jammern en te slingern as Tarzan ien de Jungle. Hai gierde t oet en woorden dij e zee, duur k hier nait te schrieven, mor k wait wel zeker dat joe doarzulf wat van moaken kinnen.
Laank kon e t nait volhollen en noa n zetje haar e gain keus en liet e mor lös!
Doar ging emit zien schiere goud…
Paiter smakte ien sloot, middenmaank t kroos. Helleg was e en wie? Wie konden van t laggen mor zuneg dreug hollen!
Volkommen glìn in hakken stoof Paiter wal op. Aal roupent en rerent kwam e achter ons aan en zol ons wel even te groazen nemen, mor wie waren der ientied al tussen oetnaaid!

Moeke Dam zat bie keukentoavel dou deurbèl ging. “Vast ain dij verlet om centen het!” dòcht ze woarschienlek, want elk dij doar over vlouer komt, wait dat e achterom mout.
Ze laip noar veurdeur en dòcht bie heurzulf dat t ook nog wel es Jehova’s wezen konden.
Dou ze deur open dee en zag wel of doar ston, haar ze denk ik hoast nog laiver had dat t n collecte of Jehovagetugen west haren…

Doar ston e… Paiter Torrengoa. Kletsnat as n verzopen kat, op t stoepke veur deur.
Mitzien schiere goud zwaart van t slik, sneerde Paiter al brollend van ellèn: “Mouten joe es even zain wat joen zeun ommaans had het!”
Bie t aanzain van Paiter mit kroos achter brillegloazen, kon moeke Dam mor ain ding doun en dat was laggen.
Rainder wer haildaal gek ien kop en begon tegen heur te roupen en reren: “Ik hoal mien pa der bie! Dij zel dij zeun van joe wel es even goud omzeumen!”

Moeke Dam mos aals mor haarder laggen en mit vergrèlde kop sprong Paiter op zien fietske en bèlkte nog, “Dit is mien zundoags goud, hur!”
Moeke Dam zee nog tegen hom dat zien moe wel n wasmessien haar en dat e hom mor nait zo drök moaken mos, mor Paiter was der al vandeur.

Hou of t bie mien neef thoes òfloapen is, wait ik nait. Ik denk dat mien tan Aanke zien goud wóssen het en hom zegd het dat e mor wat meer van hom òfbieten mos…
Tegenswoordeg, noa aal dij joaren hemmen moeke Dam en ik t der nog wel es over en net as doudestieds biggeln ons de troanen van t laggen over ons wangen… Dij aarme neef van mie!