2025 Schrief Wedstried

De verhoalen en gedichten dij instuurd bennen veur de Pervinzioale Schriefwedstried 2025



Op Dideldom publiceerd:

Achterkoamer

Wonsdag dattien augustus

Vandoag wonen wie al hoast negen moand ien achterkoamer. Hier wonen en sloapen wie, mit zien zessen, achter ien kerk. Wie kinnen nait noar boeten. Wie mouten binnen blieven, altied binnen, aners pakken ze ons op. Ik kin nait noar schoul, noar daansles, gain bosschoppen doun of mit mien vriendinnen lekker shoppen en over wichterdingen proaten.

Aal dizze moanden is der elke daag, elke naacht n dainst ien kerk, aaldeur. Mit veurgangers, muzikanten en vrijwillegers oet t haile laand. Ik sloap, zai hollen n dainst, k eet, zai hollen n dainst, k daans, zai hollen n dainst, k vuil mien troanen, zai hollen n dainst. Zoo laank zai der binnen, magen wie, mien pa en moeke, mien bruier, mien twij zuskes en ik ien achterkoamer blieven. Vaaileg! Ik duur hier mit baaide ogen dicht sloapen, huif nait meer baang te wezen dat ze ons ophoalen, zo as dei keer ien asielzuikerscentrum, dat ze smörnsvro mit veul keboal onze roemte ienlaipen en ons mit nammen, ien detentie.

Ik heb dat woord opzöcht: de·ten·tie (de; v) 1. opsluiting, hechtenis. Hou kin dit normoal wezen? Opins stonnen der n haile bult agenten noast mien ber, dei raipen: ‘Neem zoveul meuglek klaaier astoe kins en kom din mit.’ Ze pakten mien telefoon en Ipad of, din aans kon k meschain anern woarschaauwen. Mien pa en bruier kregen haandboeien om. Wie werden mit nomen om oetzet te worden. Nog zo’n woord: de·por·te·ren (deporteerde, heeft gedeporteerd) 1. (van personen) wegvoeren, bv. het land uitzetten. Ik leer goud Nederlaands…

Ik beur miezulf wat op, tis normoal om nait aaldeur positief te wezen. Dat heurt ook bie t leven. Moar t bestoan ien achterkoamer is nait makkelk zunner boeten, zonner steerns, zunner zun en moan, zunner regen. Ik hol van regen. En van störm.

Dunderdag vattien augustus

Vandoag is mien bruier joareg, hai wordt ainentwinneg joar. Ik vroug hom hou hai t von om hier zien joardag te vieren. Hai zee: ‘Tis nait beder as ien centrums.’ Ik begreep hom, wie hemmen ien dit laand nog nooit n normoal leven had. Wie binnen hier al twaalf joar, aal deur mit minsen en kiener om ons tou dei ook om asiel vroagen en nou binnen wie hoast negen moand mit ons zessen ien achterkoamer. Ik was drij joar toun wie hier kwammen, k kin gain anere minsen as dei ook op vlocht binnen, minsen dei vroagen blieven woarom wie hier binnen en aal dei minsen dei moar blieven zeggen dat wie hier nait heuren.

Pa vertelde dat dei asielminister dei over ons ging, zai is nou weg, k wait nait woarhin, zegd har: ‘Ik wacht gewoon tot ze der n moal oetkommen. Ze kommen vanzulf wel noar boeten.’

Gain ain verdaint dit, gain ain kiend. Ik vroag mie elke daag van nijen of hou dit kin. Ik bin net vieftien, wat dou k verkeerd? Wat heb k misdoan? Woarom magen anere kiener wel noar boeten, noar schoul, ien regen en störm lopen? Hou zo bin k aners? Woarom zeggen zai dat, dat k aners bin? En hou bin k din aners? Ik bin n kiend van vieftien en aal twaalf joar hier!!!

Zotterdag zestien augustus

Ik von vief maai n mooie daag, doags noa dodenherdenken op Dam ien Amsterdam. Minsen binnen blied mit heur vrijhaaid, hemmen feest, moaken meziek, daanzen en steken vlaggen oet. Ik vuil dei vrijhaaid hier ook wel wat. Elke daag aal dei vrundelke minsen om ons tou ien kerk, aale koartjes dei wie kriegen en kedoos veur onze joardag. Haile kerk zong oflopen zundag ‘laank zel ze leven’ op joardag van moeke. Das n grode steun veur ons en geft mie dat vrije gevuil, dat beetje roemte ien mien gedachten. Noatuurlk, k mis mien daansschoul, k mis mien beste vriendinnen, k mis zo veul. Moar eerder haar k aaldeur onzekerhaid en stress ien mien kop en dat wil k nait laanger, k bin muid. Ik verlang noar dei mooie daag, dat t leven van ons veranern gaait, dat onze vlag oet kin.

Der was gusteroavend n konsert ien kerk, mit studenten van n konservatoriom. Zai hemmen n nummer over ons moakt: Zai binnen aal thoes, n laid dat vertelt over wat wie mit moakt hemmen ien oflopen tied, moar nog veul meer over dat wie hier aal thoes binnen, thoes heuren. Ik von t super spesioal en schoot haildaal vol, toun zai zongen over ons verlangen noar n thoes, n thoes woar wie vaaileg binnen, woar k ien regen lopen kin.

Moandag achttien augustus

Vandoag vuilt as n frizze start. Ik wer wakker en haar geliek aal zin om wat te doun. Nait wat groots, moar wat klaains, wat mie blied moakt. Dus heb k mien Ipad pakt en begon mit typen. Over dingen woar k van hol, over mien toukomst, over hou tröts k bin op mien pa en moeke, mien bruier en mien zuskes. Zai binnen hail belangriek veur mie, wie hemmen soam n hailebult mitmoakt. Ik wil n goie daanzeres worren en veur mien femilie zörgen.

Ik blief noadenken over mien leven en mout mie veurhollen, dat t normoal is om nait aaldeur positief te wezen. Leven ien achterkoamer is best wel biezunder, nait elk en ain is dat gund. Moar k heb hier nog nooit ien n gewoon hoes woont, k wait nait hou t wezen zel, n verbliefsvergunnen kriegen, n gewoon leven kriegen ien n stad of n dörp, net as aal dei minsen dei nou oet t haile laand kommen om ons te helpen.

Mien leven staait op n wachtliest.

Vandoag hemmen pa en moeke Nederlandse les en ik en mien zuske pioano- en zangles. En der komt domt n fotogroaf laans veur weer n stok over ons ien kraant. Wanner minsen kommen veur opnoames of fotoos moaken, vuil k mie n beetje n model of een soort BN’r.

Ik goa veur mien cavia zörgen, dei k op mien joardag kreeg, veur heur daanzen.

Dunnerdag 21 augustus

Vandoag leven wie negen moanden ien achterkoamer.

As leegte ales òfvaargt

Overmant deur wìnsteghaid, luustert Renne noar stilte dij omliest wordt deur t raspende geroup van grondzwaalfkes. Hai herinnert hom hou zien bruier en hai vrouger fantaseerden om net as dizze vogels as acroboaten leeg over t meer te scheren, om doarnoa tot grode hoogtes te klimmen.

Stoareg aan komt zun vanachter bomen te veurschien en herinnert Renne hom wat zien bruier aaltied zee dat zunneschien veur hom energie en verlichten was, dat zunsop- en ondergang te vergelieken is mit de cyclus van t leven.

Doudestieds haar Renne gain benul wat of zien bruier doarmit bedoulde, mor nou hai hier bie t meer staait en opkommende zun hom mit heur waarmte omhelst, vuil t as of zien bruier aarms om hom touslagt; t geft Renne kracht om dat te doun woarveur hai hier kommen is. En in ains denkt e aan wat Lisanne – zien lifecoach – eerder tegen hom zee, dat hai zich richten mos op t licht in zien buuk en dizze móg gruien loaten. Dat dít licht t licht is dat hom helder mouk en n positievere kiek op t leven gaf, wis e dou nog nait. Mor hai gaf tou aan t onbekende, want iets zee hom dat Lisannes woorden hom zollen gelaaiden noar zien innerlieke kracht. En dat gebeurde, want energie dij aanwezeg was, kreeg aal meer vörm; t bleken de spirits van zien ollu te wezen, mor n nog zuvere energie dij hai votdoadelk herkende, rouk hom nóg meer din dij van zien ollu.

Dat juust zien bruiers spirit hom in t leven biestaait, stelt Renne gerust en wait e dat ales op t leste wel goudkommen zel. Ale negativiteit oet zien kiendsjoaren kin e nou lösloaten; ìndelk kin e zien ollu vergeven veur ale fouten dij zai mouken, omreden ze nait beder wìzzen. Heur aigen trauma’s kregen gain stee; ze mózzen deur, krekgliek zo as heur ollu ook deurmózzen. Der was in dij tied gain roemte veur onverwaarkt ellèn en kon t gif van dizze emotionele blokkoades in zien genen nuzzeln. En doarvan trekt Renne de angel nou oet; hai het genog leden.

Ogen worden hom waik nou hai wait dat zien bruier weer bie zien ollu is, en ook al het Renne aldernoarste wìnst, hai apsepteert zien bruiers keus en gunt hom zien rust.

‘Gaait t?’ vragt Lisanne. Hai nikt en kikt heur verbiesterd aan as zai hom n armbandje mit n edelstaintje geft.

‘Woar heb k dit aan te danken?’

‘Gewoon … n oarighaidje,’ zegt Lisanne. ‘Zigs dat daipgruine staintje? Dat is jade. Ze zeggen dat t reinigt.’

‘k Heb vanmörgens aans nog in tob wèst, hur,’ grapt Renne.

‘Joa, heb de gek der mor mit,’ zegt Lisanne eernsachteg, ‘Ik heb aargens lezen dat jade verbinding mit t spirituele verstaakt, mor ook negatieve gedachten en irritoaties verwiedert, woardeur t leven oareg wat droagzoamer wordt.’

Renne kniest wat.

‘Doe hes der niks mit, hè?’ vragt ze ainegszins wat befoezeld.

‘Nait echt. t Is n schier staintje, mor dat t helende krachten het, leuf k niks van.’

‘Misschain hes geliek, mor hou schier zol t wezen as t wel biedragt aan innerlieke vree? Boetendes helpt dizze stain bie t bevorderen van emotionele veerkracht en zulfvertraauwen, woardeurstoe beter mit aal dat op dien pad komt, omgoan kins.’

‘Nog meer op mien pad? Mag ik bedanken? k Heb eerste tied wel genog veur de koezen had, hur!’

Even hangt der n ongemakkelke stilte tussen heur baaident; ze denken t zulfde, mor ‘wat’ durven ze nog nait aan nkander touvertraauwen. Mor kriebels in Rennes buuk laigen nait en ook al wil e heur smokken, heur beminnen en heur veur aaltied in zien aarms sloeten, ze is zien therepeut en wait e mor aal te goud dat n reloatie tussen heur baaident onethisch wezen zol.

‘Ik heb nog wat veur die,’ zegt Lisanne.

Hai kikt noar pepieren bootjes dij ze hom veurhòldt en herinnert hom dat e heur verteld het dat zien bruier en hai hier vrouger mit zukse bootjes wedstriedjes deden. ‘Das dat nog wais,’ zegt Renne mit kloet veur haals.

‘Hou kin ik zukswat vergeten? t Is ja zo’n schiere herinnern en doarom dòcht ik… misschain kins nog ainmoal mit dien bruier bootje voaren, zodastoe dizze male tied mit positieve herinneringen òfsloeten kins.’

Wanneer Renne even loater baaide bootjes op t spaigelgladde wotter voaren let, gaait vlak bie hom n zwaalfke op n tak van boom zitten. Even liekt t wel of t baiske hom stief aankikt, as of zien bruier hom waiten let dat t altmoal goudkomt.

Renne glimlacht noar t baiske en wanneer dizze vótvlugt, opent hai stilzwiegend zien bruiers urn en streud zien as oet in t meer. Noa aal dij joaren dat zien ollu onverdachts oet tied kwamen en zien bruier in n swoare depressie rouk, is t tied hom lös te loaten; juust hier woar ze mitknkander veul ondeude oetvraten, woar ze lacht en schraifd hebben en ale dreumen over heur toukomst mitnkander dailden.

Lisanne komt noast Renne stoan en baaident kieken tou hou zwaalfkes over bootjes hinneweer scheren en speulenderwies roemte van hemel tegemout klimmen wanneer t eerste bootje zinkt.

Renne hoalt daip oam. Nou hai zörgen om zien bruier lösloaten kin, rest hom allinneg nog zien aigen balast oet t verleden n stee te geven en zel der roemte wezen om zien aigen geluk te vienden.

‘Bedankt dastoe dit moment mit mie beleven wols, Lisanne.’

‘Gain dank. Veur die dou ik…’ Ze sloekt heur lèste woorden in. Even kieken ze nkander aan; kleur schait baaident oet.

‘Nou? Wat zolstoe veur mie doun?’

Lisanne gaait veur hom stoan, pakt zien haand vast en trekt hom noar heur tou. Volkommen overrompelt kikt Renne heur stief in ogen en zigt e dat zien gevuil veur heur wederzieds is.

Begrinsd

‘Perbaaier die t gesprek mit Walter veurof alvast goud in te beelden, roadde Nick heur aan.

Het liekt te waarken! Smans eerste reactie bringt Paulien minder van slag den verwacht. Mor de stried is nog nait streden:

‘Wat zegst mie doar?’ Walter stait mit zien fel hen en weer schaitende helblaauwe ogen vlak veur heur. Hai heft zien aarm omhoog asof e heur n triezel om d’oren verkopen wil, mor zien haand dwoalt òf in zien aigen krullende nekhoar zugt Paulien as ze heur touknepen ogen weer lös dut.

‘Wat? Per moand juni al? Kinst wat mie betreft geliek opsodemietern troela. Veur die vief aandern.’

‘Dij vent krigt die der haildaal onder Paulien. Duurfst hom ja niks te waaigern,’ haar Nick heur regelmoateg verweten. Oeteindelk haar e heur veur t blok zet: ‘Doe nemst binnen n moand ontslag bie dij oetboiter, of aans hoak ik òf! Dij vent lat die joa gain spier aarmslag. Het gait ten koste van dien privéleven. Woar hest dien verstaand!’

Paulien wos dat Nick geliek haar, mor der waren nog verschaaiden sloapeloze nachten verstreken veur zai genog moud verzoameld haar.

Heur waarkgever haar vanòf de eerste dag n befoezelnde oetwaarken op heur had. Ze kon slecht weerstand baiden aan Walter zien vlejerijen en het duurde mor even of hai haar heur in alle opzichten plat.

Tot man heur noa aanderhalf joar as n puut lappenlonten veur zien nije aanwinst dumpte. Veur Linda. Ain van de jongste waarknemers van zien bedrief. ‘Tja, k vin Linda heur Jennifer Lopez-billen nou ainmoal lekkerder,’ verkloarde Walter. Asof Paulien ain van zien kammeroaden van de vlaaiskeurclub was en zien wissel wel invuilen en goudkeuren zol.

Zai haar dou onmiddelk heur ontslag indainen mouten, mor ze was té ontdoan west.

Aigelk haar ze, intied dat zai Walter zien biesloapie was, best voak verdrait had. Hai kon sums om t minste of geringste zomor ontplovven.

Och, ze hadden ook beslist veul schiere ogenblikken had. Walter kon prachteg vertellen over vrouger. Over hou e mit zien neef optrok en aaltied de stried mit hom aangong: sport, studie, nuim moar op.

‘Deur dij competitie hoalden wie t beste in mekoar noar boven.’

‘Hest nog aaltied zo’n goud contact mit dien neef?’ haar Paulien vroagd.

‘Dat was veurbie dou’k n twijbak eten haar mit zien poedie,’ zee e mit deelsloagen ogen en n roadselachteg lachje.

Poedie. Wat n rötwoord! Paulien wos nait wat ze denken mos van Walter zien vrumdgoan mit t wicht van zien neef, moar dit verhoal haar heur woarschaauwen mouten. Vlak doarop ruilde Walter heur in veur Linda.

Roemte, ze vuilt roemte om heur tou! Het ze ooit eerder zo genotterd van de koolzoadvelden as vandoage? Paulien heur lange blonde hoar fladdert as n voandel achter heur aan as ze op weg is noar heur flatje, woar Nick heur wacht. Aiglieks mag k van geluk spreken dat Nick mie min of meer dwongen het om ontslag bie Walter te nemen, denkt ze opgelucht.

Een poar moand noadat Walter heur nait langer begeerde as zien biesloapie haar ze kennis kregen aan Nick. Het beste wat heur overkommen kon! Ze roakten mit nkander aan de proat in n broen café vlakbie heur waark. Nick was geliek vol belangstellen west. Ook noar heur waark. Op dij eerste ontmouten volgde al gaauw n twijde.

k Bin nou beter òf as Linda, denkt Paulien as ze de sleutel in t slöt stekt. Heur boas kreeg al gaauw de bons van zien nije jachttrofee. Dat luit Walter hom nait gebeuren. Mor Linda was klouk, ze schoakelde de ombudsman in en beschuldigde heur boas van grinsoverschriedend gedrag. Wel mit t gevolg dat t wicht in de zaiktewet belandde. Veurege weke haar Linda heur nog opbeld. Om te vroagen of Paulien meschain ook aangifte tegen Walter doun wol. ‘Ik twiefel,’ haar ze dou ofwimpeld.

Der verschienen koeltjes in zien wangen as Nick van Paulien heurt hou ze vandoag de knubbe deurhakt het. ‘Dus mit onmiddelke ingang bist van dij klootzak verlöst? Bravo, doar drinken wie der aine op!’ Zien smok komt te vlucht op heur oorraand.

As ze mit heur wienglas in de haand tegen Nick anleunt, zegt e: ‘Ik heb die nog wat te vertellen!’ Paulien draait heur gezicht vol verwachten noar hom tou.

Nick kikt noar zien glas: ‘Vanof volgende weke moutk n poar moand noar oonze Japanse ofdailen.’

‘Den kin ik ja mooi mitgoan laiverd, of die loater noaraizen. k Bin nou toch vrai.’

Ze vuilt een male steek in de moage bie Nick zien antwoord: ‘k Zol mor achter aander waark aangoan a’k die was, dat liekt mie even wat belangrieker.’

Ze krigt gain gelegenhaid meer om der op in te goan; de deurbelle gait.

Paulien kikt deur t spionnetje. Ze denkt Walter te ontwoaren. Even wikt ze of ze wel lösdoun zal. Den ontgrendelt ze de deur al. Wat kin heur gebeuren, Nick is hier bie heur!

Walter gait achter n dikke bos rozen schoel en vaalt geliek mit deur in hoes: ‘Het spiet mie van vandoag Paulien. Wilst asjeblieft nog overwegen om te blieven. Of in elk geval tot k vervanging heb?’ Zien stem klinkt hönnegzuit. ‘Ast wilst geefk die zölfs opsl…’

Al proatende het e de hom bekende weg noar koamer oflegd en stait den rompslomps oog in oog mit Nick. Mit smit Walter de bloumen op baank en gait vlak veur Nick stoan.

Paulien schrikt van de kòlde, duvelse oetkiek van baide kirrels.

‘Wat…, Dut…, Mien…, Neef…, Hier…, Bie…, Die?’ vragt Walter mit zien koaken op nkander en zunder zien ogen van Nick of te winden.

Neef? Nick n neef van Walter? De bewuste neef? n Poar secondenlang stait Paulien vastnoageld en strampelt den noar heur sloapkoamer. Troag draait ze de deur op slöt.

De woonkoamer is al lang weer verloaten as Paulien nog aaldeur mit d’handen tegen d’oren op heur grode lits-jumeaux ligt.

De diggelkaaste

Siep en Dientje hebbn t’huus kocht woar zien grootolln ’n keuterijgie haddn en woar hij loater mit
zien aigen olln woond het en opgruid is. Toun zien grootolln dr nog woondn har opa ais op ’n bouldag
van ’n heernspultje ’n wat hoaveloze diggelkaaste mient. Aigenlieks te mooi en te groot veur gewone
luu as zie. Kaaste was in oma’s keukn beland en opa en oma haddn kaaste weer is d’olle golrie
terugge brocht.
Siep har voak soamn met oma de kaaste met poetslabbe opvreemn. Over alle joaren was kaaste in
keuken stoan beleven en zo was Siep met t’huus doar ook aigenoar van wordn.
Zie hadden t huus nogal duchteg verbouwd.
In t veurende wasn dr sloapkoamers kommn en dr was een rejoalle neimoodse badkoamer bauwd,
en in t achterende woar vrouger deel en stalruumte was, zit nou n mooie roeme woonkeuken, woar
nou ook dij mooie grote diggelkaaste stait. Siep von dat e dr mooi ston, old en nij deur n kander.
Dientje dogde dr wat aans over en har al n moal of wat maarkn loatn dat zai dr laiver wat
neimoodsers stoan hebbn wol. “Doe bist nait wies” zee Siep dou Dientje dr weer ais n moal over
begunde “gain méns het zo’n juwail van n diggekaaste in zien keukn stoan. En doarbie hai is nog van
mien grootolln west”. Hij blijft doar mooi stoan”
Dientje mokde wat over dat olle kreng en dr wer n tiedlaank nait meer over proat. De ainhaid in t
huusholdn was wat zuike totdat Dientje n moal van boodschoppn doun weer thuus kwam “ Nou
most ais luustern Siep” “Ik dou ja noeit aans” graawt Siep. “Siep luuster nou ais eevm noar mie”
begunde Dientje vanneis. “ik bin in de kringloopwinkel west en ik heb doarn huile mooie neimoodse
keuknkaaste stoan zain. Aine dei presies goud bie onze neie keukn paast” “ Ik har toch tegen die zegt
da’k ons olle diggelkaaste nait kwiet wol” bromt Siep. “ Doe bist n ollewetse stiefkop dei nait mit tied
mit wil. Ik heb dij kaaste in de kringloop kocht en zij bengn hom mörgen en zie neemn dat olle ding
votdoalieks mit trugge. Zo.”
Dientje is uutproat en dr valt een huile laange stilte.
Siep is t huus uutloopn noar toene in.
Loater op de dag vraagt Dientje aan Siep om nait langer kwoad te weezn. T is ja moar n kaaste.
Dr wordt in de loop van de dag nait veul meer teegn n kander zegt as wat grauwt en snauwt.
D aander morgen, Dientje is net eevm vot, stopt dr een bussie. Cheffeur komt dr uut met bosschop
“Ik mos hier een keuknkaaste brengn en n aander oll ding weer mit terugge neemn” “Dat het mien
vrouw regeld” mort Siep. “As wie nou eerst even dat olle ding noar boetn hoalen, kinn wie de nije
kaaste vot op stee zetten” steld cheffeur. Zo gebeurd en de olle kaaste word noar boetn brocht. “T
kin nog wel ais krap worden om de naie kaaste noar huus in te kriegen” maakt cheffeur op. “ Dizze
nije is nogal wat langer as dei olle” En t is best zo. Om in keuken te kommn moutn ze deur t hallegie n
hoakse bocht om. Nije kaaste stait op rollegies en ze schoevn hom t hallegie in. Siep aan de
veurkaande , bezeuger achteraan. “Eevm aantrekken” ropt de kringloopman “dou ik al” ropt Siep, “
mor kaaste zit kniep. Zie drukn nog wat, dr knapt wat, en kaaste schovt n klain stukje op. “Wat
gebeurd doar” vragt Siep “Aaine van de panelen van joen boetndeure is brookn. Eem n ploatje
hardboard dr over en joe zain dr niks meer van” Siep vervlukt de kaaste. Zie trekn nog n moal mor
kaaste zit kniep teegn deurpost. En toun ze nog n moal stief trokkn vuil dr n groot stuk kunststof van
de beklaidn van kaaste of. Kaaste schoof weer n stukje wieder, dr knapt eerst een handgreep of dr
brak n roetje en toun nog aine en weer n handgreep, en toun ston de nije kaaste inains in keuken. Zie
rollen kaaste noar zien stee tou. Cheffeur zee” joe moutn deure noar t veurende eerst even
openzetten want aans kin je dr nait meer deur. Kaaste is wat te laank.” Siep vlukt nog n moal stief.
Cheffeur vraagt Siep of hai hom nog even helpn wil de olle kaaste in de bus te zettn. Dou ze inlaoden
haddn vruig Siep “wat gebeurt er nou met dizze olle kaaste?” “Hier hebbn wie wel een paor adreskes
veur dei ons hier goud veur betoaln willn. T bussie gait vot en mit komt Dientje weer thuus . Zie runt
votdoalieks noar keukn in om de nije aanwinst te bewonderen “Wat hè je in vredesnoam met mien
mooie kaaste uutvreetn.” Jammert Dientje “hai is ja aan alle kaantn schondn” “Hest al zain wat er
nog meer schondn is?” snauwt Siep “beschoadigde deurpost, kapodde achterdeure en ingedeukte
keukndeure. En din hebbn wie t nog nait over had dat dat ding veuls te groot is want hai stait half
veur deure noar t veurende. Magst boudel wel eerst ais eevmn opmeetn veur dast du zo’n stomme
aankoop doun gaist.” Dientje in traonen. Siep loat zicht nait van de wieze brengn en zegt tegen
Dientje” ik heb mient dr aan doan en do redst die dr moar mit” N aantal doagen wordt dr nait mit n
kander proat, totdat Dientje dr weer tegen Siep over begint “K wil dr nait meer over heurn” snauwt
Siep “ Siep, luuster nou ais eevm noar mie” begint Dientje vanneis. “ Dat heb ik n zeitje leedn ook al
ais doan, en doar stait t resultoat” blaft Siep weerom “Ik hebt nait goud doan” jammert Dientje “
“Moar luuster nou. Ik ben trogge west noar de kringloop of zai hom weerom neemn wolln. Nee, dat
wolln ze nait. En boetendes hai was schondn, en zie wazzen bliede dat ze hom kwiet wazzn. Ik heb
toun vroagd woar olle kaaste bleevm was. Dij haddn ze verkocht aan n antiekhandel in Amsterdam. K
hebt adres van heur kreegn.” Het blift n tiedje stil, elk het zo zien aigen mimeroaties. Dientje begunt
weer “As wie nou ais in Amsterdam kiekn gingn?”
Nao n dag of wat zegt Siep” Wie goan naor dij antiekhandel tou of wie de kaaste trugge kriegn kinnn”
Zo gebeurt t dat Siep en Dientje in de indrukwekkende zoak van ain van de bekendste antiekairs van
Amsterdam stoan en naor hun olle diggelkaaste stoan te kiekn. Dientje dut heur verhoal en de
antiekman dei zuch nait as de beroerdste tonen wil, moar toch” Kijk eens hier, ik heb een hoop
onkosten gehad en verwachte hier leuk aan te verdienen. Maar omdat het jullie kast geweest is zal ik
er een vriendenprijsje van maken!” Hai nuimt n bedrag woar ze de kaaste veur kinnen mit neemn.
Siep mout zuk eevm stief beetholdn. Dat t betoaln wordn zol ston veur hom wel vast, moar zoveul
“Kinn wie wat aan de pries doun?” vrag Siep “Dit ís een vriendenprijsje meneer” antwoordt de
antiekman”
Koop is deurgoan. Weer thuus het Siep de nijmoodse kaaste in wat handzoame stukkn zoagd en bie t
grofvoel zet.
Diggelkaaste stait weer op zien olle stee. Zie binn dit joar nait mit vekaansie west en nije carport
mout ook nog mor n joar uutsteld worrn.

De Marne

Ik fiets over lienen in t laand.
Ik fiets laangs baauwten, eerappels, koren.
Ik volg de dag -, volg zummersporen.

Over smale linten van betonnen streepkes,
laangs olle moaren mit hoge holtjes,
over klappen en tillen en draaien.

Ien t licht balanceer ik
maank hemel en eerde,
maank wotter en laand;

verbin mit wied-oet spraaiden arms
noast mie laand- en wotterkaanten –
zummer lòpt vol deur mie hèn.

Dij laange gaange in april 2000

De rioollucht griept mie noar de keel
Tou mor, goa mor, zegt mien moe
Ze daauwt mie langzoam noar d’deure
K kiek achterom, d’deure is dichte en weg is ze
Doar stoa je dan, hielemoal allinneg, vair joar old en ainzoam
52 ogen kieken mie aan
26 vroagende blikken
D’troanen prikken mie achter d’ogen
K eindig op d’waarme schoot van d’juf

Doe

mien haart
zit op slöt
vol mit verdrait
want doe,
doe bist der ja nait

in hoes
kin k verdwoalen
aal koamers vuilen kil
k begun din te moalen
t is aldernoast stil

in toen
zuiken en wuilen
woar ofst nou weer zitst
mie slim allain vuilen
omreden da’k die mis

mor snaachts
allain in ons bèr
komt n dreum teveurschien
en al bist nog zovèr
k vuil din minder pien

mien haart
gaait weer open
doe komst hail dichtbie
k zai ons mit hond lopen
doe, soamen mit mie
dij dreum
in de naacht
geft roemte aan mie
mien haart krigt weer kraacht
want doe
kwamst even veurbie

Dreum

Woar k voak over noadenk is hou of t noa dood wieder gaait.
En din veuraal wat ter mit mien ziel, mien aigen ‘ik’ gebeurt.
t Kin toch nait zo wezen, dat ales in t luchtledege oplöst?
Zun en moan binnen zichtboar, en steerns ook, al binnen dij wied vot.

Dij naacht kon weer ais nait sloapen en kreeg dizze kwestie bie kop.
Zowoar sloap kwam en k dreumde. Over mien aigen ‘ik’.
Dreum brocht helderhaid in mien zuiktocht. k Swaarfde deur roemte,
vloog steerns veurbie.

k Zuzooide op n vrizze veujoarswind, klokkerde in n waarme zummerzun, waaide mit regen en blad in haarststörm en sliesterde over snij bie winterdag.
Ook kon k fluustern mit t duuster en schoelen in naacht. Dizze dreum haar mien ziel, mien aigen ‘ik’, n plek geven in stilleghaid van roemte.

Endje fietsen

“Zelve mörgen n endje fietsen goan? Even Drenthe op, even lekker de rust en ruumte opzuiken, dat liekt mie opais zó fijn even hè?” Ik keek Gitje zunechies aan, “Doe? Fietsen?” Gitje haar net zoveul mit fietsen as n eulifant mit n hoakwaarkie. Heur fietse ston op dele van boerderij en haar mainste van tied de banden leeg. Ik pomde ze òf en tou even op, twij moal in t joar, en dat haar k nou n moal of twaalm, dattien doan ducht mie. In aal die joaren is fietse nait van stee west. Mienent ook nait veul voaker, want wie wonen nait op n stee woar t makkelk is om ook nog aarms te kommen. Gitje keek mie even wat nusteg aan, “Das nait allain fijn om te doun hur en mooie landschoppen te zain, t is ook ja nog ais goud veur de kondietsie, veur die ook nait verkeerd zol’k zo mainen. Regelmoateg even der opuut om te fietsen scheelt al gaauw drij a vaar joar dajje older worden kinnen.” Ik keek heur even wat meeliedeg aan, “Libelle of Margriet? Of Opzij?” Zie schonk mie n hail mispriezende blik, “Doe zolst in stee van apmoal onzin te verkondegen om der mor onderuut te kommen ook noar dele goan kinnen en stovven dij fietsen òf en pompen de banden op.” As mien Gitje z’n toon aan sloagen gait wait ik mainstied al bie veurboat da’k t plaait verloren heb. Gain ontkommen aan, wie gingen fietsen. Rust en ruumte, t zol. Dou k aan t pompen gong was t dudelk dat ter wat mis was. Baand van Gitje heur achterrad was ain en aal dreugtescheuren, dat wuir nait wat. Ik weer noar achterkeuken, “Laiverd, perbleempje. Dien banden binnen schoon òf, t binnen aal om n donder scheuren, doar kinst gain dikke òfstanden meer mit rieden.” Ze keek mie beschuldegend aan, “Begripst hopelek wel dat dat dien schuld is hè? Doe bist degene dij de fietsen in onderhold het.” Ik keek heur verboasd aan, “Doe fietst ja nooit. Al in gain joaren hest n kont aan t zoadel had.” Ze nikde, “Klopt, mor din wíl ik ais n moal fietsen, is meneer in gebreke bleven en boudel meleur. Kin toch nooit zo’n toer wezen om dat n beetje in de goaten te holden, veureg moal dast ze oppompen doan hest zel t ook al nait best west wezen en dou haast aktie ondernemen mouten. Mor nee hur, wat zel ik mie doar drok om moaken, nee din? En nou din?” Ik trok even mit scholders, “Winkels binnen al dicht en eerst om negen uur weer lös, din nog n poar uurtjes boudel ombatterijen en din ist te loat om nog op pad te goan. Mie ducht t mos mor over goan.” Ik haar vanzulf waiten kind dat ik t te simpel zag. “Nouhou, pomp ze din mor op. Ik duur t wel te oaventuren, ain ritje holden ze vervast nog wel uut. Zol ja roar wezen as ze nou persies op dit ogenblik stòkkend goan zollen.” Ik heb joaren leden al òfleren doan mie te verzeten tegen zokse vörms van netuurgeweld, dat wil nait. Net asdat je joe nait verzetten kinnen tegen n dunderbuie. Ik hìn en pompen banden op. Ik haar zwoare bedinkens, mor ja, opdracht is opdracht. Mienent n tikje haarder as dij van Gitje, ze mozzen even meer droagen mor wazzen duchtmie ook nog nait zo wied hìn. Wie zatten aanderdoags om negen uur al in auto, op weg noar Anloo, dat leek Gitje n mooi begunpunt. Doar vlakbie de Magnuskèrke stait n kefé-restaurant en vanòf doar wast mooi fietsen, noar Gitje heur zeggen. Onze fietsen glommen as ekkeltjes, hoast as nij, zo mooi haar k ze opvrieven doan en vol goie moud begonnen wie aan ons rust- en ruumteoaventuur. Al noa n ketaaiertje stopde Gitje en frommelde wat aan heur versnellens. “Ding wil nait in daarde zitten blieven, bah, zo vervelend.” Ik stapde ook òf en zedde fietse op stander. Ik keek ter even noar en zag dat t koabeltje noar de noave der wat slappies bie hong. Even t stèlboltje wat aandraaien en din most goud goan. En dat was ook zo en zo voarden wie vannijs deur de rust en ruumte van t Drentse laand. Noa weer n ketaaiertje foeterde Gitje zachies veur heur uut en ging òf en tou even op de pedoalen stoan en draaide wat mit t gat. “Wat is der wicht?” Zie gloop mie even aan en knees wat, “De kont begunt mie zo zeer te doun hè, dat heb k nog nooit mitmoakt. Mien zoadel kon wel uutdreugd wezen,zo haard as n plaanke.” Wie stopten even en ik vuilde aan t zoadel. Zo smui as wast nije, niks mis mit. “Bist t n beetje òfwènd duchtmie, te laank nait fietst.” Ze traktaaierde mie op n nustege blik. Mor goud, wie mozzen wieder want van de viefteg kilometer dij Gitje in de kop haar was nog mor n poar werkelkhaid worden. Nog n ketaaiertje en ze stopde vannijs, dizze raaize bie n holten picknicktoaveltje. “Ik bin kepot, mien kont liekt wel van holt, haardholt.” Ik kwam even bie heur zitten en smaigelde n beetje, “Zelve din mor weeromme goan? Dit is ja ook nait wat.” Mor doar wol ze niks van waiten, even de kont wat rust geven zol wel helpen mainde ze. Wie begonnen mor vast even n stoetje te peuzeln dijve mitnomen haren en onder t eten heurde ik n zaacht soezend geluud. Ik keek even in t ronde en zag dou hou of Gitje heur achterbaand langzoam leeg luip tot e op velge ston. Ik zee niks, Gitje ook nait. Om ons tou wast n oase van rust en ruumte, zoas ie dat van t Drentse pladdelaand verwachten maggen. Ik bin even weer noar d’auto fietst en heb Gitje ophoalen doan. n Uurtje loater wazzen we weer in huus, nog roem op tied om nog even noar de maark te goan. Ik haar Gitje nog nait veul heuren doan, mor och, dat trok ducht mie wel weer bie as heur kont weer wat tot rust kommen was.

Gitje. (mit ain t)

Tja, wat n aanhef veur n verhoaltje zellen ie meschien dinken, mor der zit meer achter as dajje zo zeggen zollen. Ik schrief al n mooi zetje stòkjes en doarin kommen voak dezulde lu veur. Geert en Martje van hiernoast, Oarend en Dinoa drij huzen wieder en netuurlek mien laive Gitje. En doar wringt wat. Ik schrief, tegen de regels in, Gitje mit ain t. En Knelus ter Loan, Siemon Reker en lu van Toal en Taiken mainen dat dat nait kin. En doar hebben ze ook hailemoal geliek in, t heurt mit twij t’s. Mor t perbleem zit hom hier in, mien laiverd hait Gitje mit ain t en dat al heur haile leven laank. Zie het ter ook nooit last mit had tot ik mit mien schrieverij begonnen bin. Dat ze zo hait het n goie reden, noamelk schuld van heur pabbe. Dou ze op wereld kwam het heur pabbe der aine op dronken, bliede mit zien prachtege dochter en bliede dat zien vraauw t ter zo goud vanòf brocht haar. En ain zeupie bleef t nait bie vanzulf en aanderdoags het e der nog mor n poar nomen. De geboorte wuir dus meer as goud beklonken. Zo goud dat zien vraauw, mien loatere schoonmoeke dus, hom der op wiezen mos dat t pòtje ook nog even aangeven worden mos. Oh joa, dat was ook ja zo. Dus schoonvoader op fietse en dat noar t gemaintehuus hin. Hai was intied oareg deurtrokken mit alkoholieze genougens. Hai meldde zok bie de boalie en vertelde mit ainege muite wat e doun kwam. De ambtenoar van dainst, n begripvolle man dij wel wos hou of dat sums ging mit nijbakken voaders, felesieteerde hom en vruig hou of pòtje haiten zol. “Gitje,” haar schoonvoader zeggen doan, “noar mien moeke.” Ambtenoar pakde pènne en schreef, ‘Geertje’. Mor ondanks de roes woar hai in verkeerde haar schoonvoader hail sekuur deur dat t nait goud gong. “Nee beste man, Gitje zee ik.” Man haar hom vroagend aankeken, “Dat stait ter toch?” Schoonvoader haar n vinger opstoken en zee, “Gitje mit n ‘i’ in t midden, Gitje.” Ambtenoar schudde wat mit kop, “Das gain noam, teminnent gain Nederlandse, dat kin nait.” Mor de nijbakken voader luit zok niks vertellen, “Dat kin goud kommen meneer, das de Grunneger variant en dat is Gitje, wie wonen hier toch in Grunnen? Schrief nou mor gewoon van Gitje.” En man kreeg zok n nij formelier en schreef op van Gitje. Mit i en ain t dus. Wos schoonvoader veul wat n twijde t aangong? Geertje was ja ook mit ain t. Tja en as je din zo inschreven binnen din blift dat ook zo hè? Der was gain mins dij der wakker van lag, mamme nait, opoe nait en t lutje pòtje was ook slim tevree mit heur mooie noam. Behaalve din, veule joaren loater, lu van Toal en Taiken. “Kiek ais mien jong,” zee Jan Groenbroek, “t is n verklaain woord van Geert. Net as van peerd, dat wordt din pittje. En dus is Geert Gittje, mit twij t’s.” Ik heb nog pebaaiern doan om Jan uut te lèggen dat t toch echt heur noam was, mit ain t, mor hai was onverbiddelk, twij t’s en nait aans. Ik von t zulf nait zo’n perbleem, gain mins heurde t verschil ja, mor mien laiverd dus wel. “Hou dat zo? Wil e ons wies moaken dat hai t beter wait as ambtenoar dij mien noam opschreven het? Mout ik din noar Scheemde hìn en loaten hom mien paspoort zain? Ik pebaaierde t nog wat te suzzen, mor haar beter waiten mouten. As Gitje ainmoal n beetje op stoom komt is der voak gain ho meer. “En dij Groenbroek hè, dij duurft ook wel, mie te vergelieken mit n peerd. Doar hevve t nog wel even n moal over.” Ik wait nait wat toukomst bringen zel, dat wait gelokkeg gain mins. Mor of was ik Jan Groenbroek… In zien schounen stoan…?

Golden raand

tegen mörgentied zit k
vredeg te visken
mit n raaiger as noaber
en dobbelnde aind

n verre hond sloagt aan
veur n vrouge boer
dook dat t laand
mit daauwdruppen dekt

zunne veraandert t gries
in t golden geel van
roapzoadvelden mit
feestelke bloumkeskaanten

Grunnen

Woar aans binnen de lochten
zo blauw en fris
de wolken zo wit
t licht zo aans
t laand zo riek
tot wiet achter Dollerd en
waddendiek.

n Mondrioans landschap
van kleurrieke vlakken en
strakke lienen.
In de klaai kiemt de toukomst
en wuilt t verleden.

t volk hecht aan heur woddels
en kikt noar t nije
zunder veul woorden,
hai vergraimt ze nait.

Dat is Grunnen.

Hammond

t Verzörgingstehuus. n gebaauw mit klaine roemtes dij aalmoal op nander lieken. Tis net as opstoapelde luzivèr deuzies. Ieder deuzie het n loatje woar n klaine roemte as n koamer teveurschien komt. n Loatje mit n aigen verhoal. Dit ist verhoal van artiest Willem.

Lèste tied dee e niks aans as stoaren.
Soms, leek t net of zai der aankwam zetten.
De vraauwe dei alles veur hum was, mor ook de vraauwe dei hij löss loaten mos.
Soms was e zo vèr vot mit zien gedachten, hij heurde gain ain. Ook wichter van t verzögingstehuus nait. Sinds hij hier zat was hij n verzoameloar van roemteloze gedachten.

“Joe hebben geluk, meneer van der Sluis,” zee t wicht van t verzörgingstehuus.
“Joe binnen mien loatste bezuik.”
t Wicht pakde n krukkie en ging noast Willem zitten.
Willem keek heur aan. Zol e t heur vertèllen? t Verhoal wat m aal zo laank dwaars zat?
t Wicht vòllde heur handen in schoot. Willem zag dit as n nuigen tot vertèllen.
“k Bin jong wèst waist wel, nog jonger as die.”
t Wicht begon te lagen. “Dat mainst, echt woar?”

“Hahaaah,” schatterde Willem.
Hij stak zien klaine knoestige haand omhoog en mit zien wiesvinger zwaaide hij in t ronde.
“Kist wel wat mainen, heb mie mor niks in reken.”
t Wicht keek zien koamer in t ronde. Willem har mor waaineg meubels.
“As k zo kiek, den hebben joe heul wat beleeft.
k Zug n gitaar, n viool en dat grode gevoarte in hörn, doar onder t gries geblokte deken.
Was dat den?”
“n Orgel n Hammond uut 1967. En nee, doar heb k nooit op speult.
Doar mag gainaine aankommen. Wat n gedou om dat ding hier te kriegen.”
“Wat is doar mit dan,” vreug t wicht nijsgierig.
“Dai orgel is van n vraauwe dai ik, ik..ik..”
Willem veul even stil.
Het deed hum nog altied slim zeer as e der aan trugge docht.
“Vertol mor, heb tied wel even.”
En Willem begon.
“Dou ik zo rond 18 joar was, zong ik , speulde gitaar en viool, had alles zo’n beetje onder knije. Wie hadden goud succes mit onze band, speulden overal. Van kroakpanden in Stad, huuskoamers mit allinnig ain holtkachel tot aan de grootste podia in t Westen.
In onze band speulde ook n vraauwe, Carmen. Zij speulde op dizze Hammond. t Was een nuver veurkommen mit heur bos rode hoar en verwilderde krullen.
Moakte mie kop gek, dat kik die wel vertellen.
Zei speulde mit passie. Mit heur heule lief, heur heule zail en zoaleghaid.

Op n oavend trad ze allinig op in Vera, in Stad. Ze speulde en zong mit heur rauwe stem de mooiste laidjes. Zai was de Grunningse Janis Joplin. Elk en aine in zoal zat bezeten noar heur te luustern. Ik ook. Ze nam mie mit noar vrougere tieden.

k Was weer n joar of tiene. Mien Pa zat in stoule in huuskoamer. Ik zat veur hum op t kokoskleed. Wie luusterden noar Procol Harum en Joe Cocker.
“Goud luustern, “ zee Pa. “Dizze artiesten veraandern de wereld.” Dat wol ik natuurlijk ook! Mor mien Pa zee; “das nait wat veur ons mìnsen, goa mor aan t leren.”

Op dat moment dak noar Carmen stond te kieken, was k weer dat tien joarig jonkie.
k Wol d wereld veraandern. Deur mien muziek.

Noa t optreden van Carmen vreug ze of ik mit heur mit wol noar heur hotelkoamer.
Zeker wol ik dat. Tot daip in de nacht hebben wie proat, mekoar ontdekt.
“k Wil de muziek in!” ruip ik uut.
Mien oalders wollen der ja niks van waiten. Mor Carmen luusterde noar mie, vertelde wieze dingen over t leven. Vertelde mie dat ik mien haart volgen mos, dat k talent har.
En dai nacht, nou lot ik het zo zegen. Dei nacht bin ik goud dreuge achter mien oren worden.”

Willem gniffelde even.
“n Moand loater wui k vroagt om bie n grote internationoale band in Amerika te speulen.
n Manager had mie scout.
Goa der veur, dit is dien kans, zee Carmen.
Goa den mit mie mit, aans zain wie mekander nooit meer!
Carmen wol der niks van waiten, zai zee da k allinig mos goan.
Wie mouten mekoar roemte geven. Dan kinnen wie gruien as persoon.
“Dat is laifde”, zee ze.
k Snapde der niks van, was allinig mor kapot van laifdesverdrait.
In Amerika was k altied op zuik noar laifde zo as k veur Carmen vuilde.
Elkse vraauw verglieken mit heur. Mor k heb t nooit vonden.
Hier heb k veul laidjes over schreven. En dat hèt mie nait minder brocht.
Hest dai golden en platina ploaten zain in gaange?
Komt deur Carmen, zei was mien inspiroatie, mien muze.

Dou k op leeftied kwam, bin k weer noar Grunnen toukommen.
k Heb heur opzöcht bie heur huus. Dou deure openging stond der een prachtige vraauw mit rode krullen. Heur dochter. Zag der net zo vödelijker uut as heur moe.
Verdraitig vertelde ze mie dat heur moe uut tied kommen was.
Vertelde mien verhoal en ze was bliede om mie te zain.
Carmen had heur dochter ook verteld. En as der n laidje van mie op de radio was, zee heur moe: “heur, dit laidje gait over mie!”

“k Had altied docht dat mien moe zomor wat zee.
Nou bliekt t toch zo te wezen,” zee heur dochter tegen mie.
Heur Hammond örgel kreeg ik mit. Stait al n poos te verstoffen onder t klaid.

Zien stem zwakde oaf.
Der was mor n heul klain moment van stilte in dizze roemte.

“Kom, help mie mor even over eind, kieken wie of t ding aan proat kriegen kinnen.”
Zien oale lief kwam omhoog. t Wicht van t verzörgingstehuus ondersteund.
Duurde mor even. Alle roemten in t verzögingstehoes vulden zich mit klanken van de Hammond, mit n laid dei elkenaine mit zingen kon:

wezenliekst wast mie hest geven
laifde veur d aander noa te streven
t mooiste wat n haart te geven het
is roemte om te gruien, roemte om te beleven

Ien roemte verswonnen

Hail jong was t hondje nog, dou jong hom kreeg. Zat jachthondebloud ien en dou baistje groter wer, kwam dat ter ook wel oet. Sjello, zo as jongkje hond nuimd haar, laip aalvot mor te snuvveln bie pad en weg en t duurde nait laank of hai zat hoazen ien t veld al noa.

Jong en t daaier werden dikste kammeroadjes. Doar d’ain was, was d’aander ook en as jonkje kop n moal deel hangen lait, beurde hond hom op en as hondje vannijs piepend van n miskulde jacht terug kommen was, troosde jong hom.

Hond wol meroakel goud noar jong lustern en dee alles wat dij zee. As jong noar schoul mos, kon e hond vanzulf nait mitnemen mor noa schoultied ging e votdoadelk noar hoes tou om Sjello te hoalen. Din struunden zai mit heur twijbaaident t veld ien en ien dij roemte zunder ìnd of swet haren zai t slim noar t zin en beleefden zai heur schierste oaventuren.

Zo ging dat n joar of wat wieder, haren zai meroakels veul aan nkander en t was of ter nooit n ìnd aan kommen zol.

Tot op n dag Sjello nait tou maand oet kwam dou jong thoes kwam. Hond was nait goud mor n zetje loater was e ophollen mit piepen en was der niks meer aan daaier te maarken west.

Mor zo gezeglek as hond aaltied west was, zo min wol e nou noar jong lustern en hai vloog mor wat om hom tou en dat ter vandeur.

Bie hoes aankommen haar jong nog net zain dat hond buurman zien scharrelhounder achternoa zat. t Duurde al nait laang of Sjello haar n floddernde ol hìn ien bek en dat ter mit vandeur om even dernoa ien raait van slootswaal te verswienden.

Ol hìn haar ter dou vanzulf al tou doan.

Pa haar buurman, dij hom vanzulf bekloagen kwam over dooie hìn, n rieksdoalder betoald en dij zee dat e der wieder gain waark van moaken zol.

Pa haar wel tegen zien jong zegd dat hai hond n beetje beder ien de goaten hollen mos den zo kon t ja nait.

Mor dag dernoa, dou jong en hond mit vishangel noar t kenoal laipen was der n kerel aan fietsen kommen en dou dij veurbie fietsde, was Sjello zo mor begund te graauwen en haar e kerel bie t bain grepen. Kerel was op grond donderd en haar n keboal moakt of hai keeld wer. Jong het kerel ien bainen kregen. Moe haar kerel plaister op bain doan, hom wat te drinken geven en hom sìnten geven veur n nije boksem.

Mor kerel was loater toch nog noar plietsie west en dij was bie jong zien pa kommen, haar zegd dat t zo nait kon en dat hond òfmoakt worden mos as zukswat vannijs gebeurde.

Mor Sjello was boeten raand en baand. Of en tou kreeg baist t op heupen, vloog t veld ien en doaverde doar net zo laank ien roemte van polder om tot jong hom op t lest doodmuide aarnswoar ien dij onmetelke roemte van polder weerom von.

Dou vloog hond op n dag maank schoapen en joug baisten op, beet n schoap ien poten en dij kwam ien sloot terecht. En jong wis dat dou t ìnne der heer was. Zo kon t nait laanger.

Pa lait pa veearts kommen. Dij zee dat hond kloarbliekelk last van n tumor ien kop haar en dat t mor beder was om hond oet lieden te verlözzen.
Jong mos toavend mor òfschaaid nemen van t baist den zol veearts dag der noa kommen om Sjello n spoitje te geven.
Kon zo ja ook nait meer, begreep jong wel, mor dat zien kammeroad dood mos, von e aldervrezelkst. Wat het e soamen mit zien vrund wat òfjankt dij oavend. t Aarme daaier haar jong mit zien traauwe honneogen verdraiteg aankeken, hom nou en din n slik geven en òf en tou wat piept. Dou was hond opins onrusteg worden en haar hai jong vannijs mittroggeld roemte van t veld ien.

Doar hemmen zai nog ien rondte rund en sprongen en nkanner noazeten. Alles was eefkes vergeten west, net of der gain meleur ien wereld meer was. Dou was t dokeg worden en opins haar der n olle kerel mit n dikke, laange bos gries hoar en n joagerspak aan bie jong en hond ien t veld stoan en dij haar Sjello bie hom roupen. Hond was ook votdoadelk noar kerel tou goan, haar piept, ditmoal van bliedschop zo te heuren en haar mit staart kwispeld en om man tou rund.

Tegen jong haar man vrundelk zegd dat Sjello mor beder mit hom mit goan kon noar hondehemel en hail storreg aan wazzen ol man en Sjello votlopen, jong verbaldereerd achterloatend.

Dou hai man en Sjello noarunnen wol, wazzen dij opins ien dikke dook en roemte verswonnen west.

Twijde pries Pervinzioale Schriefwedstried 2025 (red.)

Illusie

In t recreoatsiezoaltje van bejoardenhoes Rusthof zitten bewoners in n wiede kringe. Middenin staait, op wieltjes, n grode vaaierkantege holten kiste, om en bie n meter braid en hoog. Kiste is koegeltjeblaauw mit golden steerns, rondom is in sierleke letters schreven: Roel & Roelie – Illusie. Aan ain ziedkaante zit n deurtje aan hingen, net as n kleppe bovenop.

t Publiek is ruier en hister, vol verwachtens. Nou ze aal kloar zitten zegt directrice: ‘Lu, t is zo wied, k goa ze ophoalen.’

In t kantoortje binnen Roel en Jannie zok aan t omtrekken veur t optreden. Roel in zien golden toverpak, Jannie in n wiede swaarde blouse mit golden stippen en n swaarde maillot.

‘Moak doch es wat vot, Jannie, wat bist weer aan t dreudeln, t is tied.’ Roel klinkt jachteg.

Jannie liekt òfwezeg. ‘Roel, ik eh… Der is wat.’

‘Joa wat nou weer?’

‘Der is wat wat k die zeggen wil.’

‘Nait nou,’ zegt Roel, ‘noatied.’

‘Nee nou,’ zegt Jannie, ‘k heb mien besloet nomen.’

‘Wat? Wat besloet?’

Jannie kikt noar grond. ‘k Goa vot’, zegt ze zachies, en din luder: ‘k goa bie die vot, Roel.’ Ze kikt hom nou recht aan.

Roel zien ogen schaiten vuur. ‘Wát zegst? Vot? Vot? Doe? Bist gek worden of zo?’

‘k Goa vot, Roel, k heb roemte neudeg, roemte om mie tou, k zit klem.’

‘Joa roemte,’ snaauwt Roel, ‘roemte in dien kiste, dat klopt, zolst mor es wat minder…’

‘Stop,’ ropt Jannie, ‘hol doar mit op! k Wait t, dat hufst mie nait zeggen nee, mor dat komt, dat komt, k bin nait gelokkeg. Aal draait aaltied om die, doe bist boas, doe bepoalst, gunst mie niks, t is aaltied Roel, Roel, mooie meneer, mooie proatjes. En ík kin t swoare waark opknappen, ik bin dien assistente, nait allaint bie t optreden, ook in hoes. k Broek roemte Roel, roemte in mien leven, k goa bie die vot.’ Troanen kommen op mor ze verdringt ze.

‘Hest ze nait op n riege? Moak die kloar, nou rap! En k zeg die dit,’ en hai wiest mit zien vinger noar heur, oamt daip in, en net as e wat zeggen wil stapt directrice binnen. Jannie moakt nog gaauw heur lippen rood en tovert n glimlach op heur gezichte. Roel oogt duuster.

‘Moi, bin je der kloar veur? Zugst schier oet Jannie,’ zegt directrice, ‘of mou’k zeggen Roelie?’

‘Zeg nou mor Roelie, mien artiestennoam,’ zegt Jannie, ‘het Roel verzonnen. Strakkies bin k weer Jannie.’

‘Loop mor mit mie mit lu, ze zitten aalmoal al in spannen te wachten. k Zel joe aankondegen,’ zegt directrice. In t zoaltje lopt ze noar t midden. ‘Beste bewoners, goidag, k bin bliede dat je der aal binnen, k heb hier veur joe t artiestenduo Roel en Roelie, mit heur nummer Illusie. k Wens joe veul vernuvern tou, hier binnen ze: Roel en Roelie, applaus!’

Der wordt wat in handen klapt, Roel stapt noar t midden, achter hom aan komt Jannie.

‘Goidag, bewoners van Rusthof. Ik bin Roel, k bin tovenoar. k Goa joe wat zain loaten wat je nog nooit zain hebben, dus let goud op. Dit hier is mien assistente Roelie, en je zain dizze holten kiste.’ Hai opent t deurtje en draait kiste op wieltjes in t ronde zo dat elkenain t goud zugt. ‘Leeg,’ zegt Roel, ‘ie zain dat kiste leeg is. Roelie, k wil dast doe nou in kiste stapst.’ Hai klapt kleppe ook omhoog, kiste is nou haalf open. Jannie oarzelt even, stapt der in en gaait op huken zitten, Roel sloet t deurtje. Jannies heufd stekt nog boven raand oet, Roel drukt heur heufd noar benee, ze verdwient oet beeld. Op leste moment griept heur haand om pols van Roel, holdt hom even vaast, en loat din lös. Publiek denkt dat t der bie heurt.

Roel sloet kleppe. Din richt e zok noar bewoners. ‘Zo minsen, dij is weg. Ie motten noamelk waiten dat Roelie nait allaint mien assistente is, zai is ook mien vraauw. En zo as mainste manlu hier wel waiten, is t sums handzoam dat je joen vraauw even vot tovern kinnen. Joa doch, manlu?’

Der klinkt zachies laggen mor ook wat ontevree mommeln in zoal. Oet kiste kommen nou wat stommelgeluden.

‘Leuf je mie nait? k Loat t joe zain.’

Roel heft zien aarms omhoog, drij moal. Hai klopt op kiste, t blift stil. Hai moakt t deurtje open, draait kiste in t ronde, leeg. ‘O jee,’ ropt e, ‘woar is ze bleven? k Denk dat ze vot is.’

Gounent in t publiek binnen nou al van slag, monden zakken open, ogen groot, aandern geboaren drok en wiezen noar kiste.

‘Denkst dat wie t nait deur hebben?’ ropt n bewoner. n Gehaaime roemte!’

Der begunnen meer te roupen: ‘Loat dij vraauw der nait op n kloetje zo laank in zitten, man. Dat aarme mins zit haildaal aargens in knuppe, hoal heur der oet!’

Roel moant t publiek tot stilte. ‘Ie hebben geliek,’ zegt e, ‘k zel heur terogge hoalen. t Is wel mien vraauw, dus noa n zetje kin ze ook wel weerom kommen doch? Let goud op,’ zegt Roel, ’want k goa weer tovern.’

Hai sloet t deurtje, heft zien aarms omhoog, en beweegt ze nou drij moal noar benee. Din klopt e op kiste. t Blift stil. Hai opent t deurtje, leeg. Roel verstieft. Hai dut kleppe omhoog, kikt in kiste, leeg. Hai trekt kiste ondersteboven, haildaal leeg. Hier is dudelk gain mins, gain vraauw. Hier is gain Roelie, gain Jannie.

t Publiek komt nou noar veuren tou, mit handstokken, mit loopkaren. ‘Woar is ze bleven,’ roupen ze, ‘meschain zit ze vaast! Roelie, mevrouw Roelie! Zuik heur!’

Boudel lopt volledeg oet haand. Roel zakt deur zien knijen op grond, haanden veur zien blaike gezichte. t Wordt hom swaart veur ogen, geluud verstomt, hai zit in n soort cocon, aal naauwer, aal wieder klem, Jannies stem in zien kop: k goa bie die vot, k heb gain roemte, bie die vot, k broek roemte, roemte.

Eerste pries Pervinzioale Schriefwedstried 2025 (red.)

In de ruumte

In de ruumte vuilen mien ogen open.
Kin haand in haand mit de vrijhait lopen.
Dwaars deur de verte magst hin kieken.
Over de blaauwe lochten en gruine dieken.

De horizon kist aaltied dichtbie zain.
t Uutzicht krigst over t haile laand te lain.
De golven in de zee waaien mit mie mit.
As k weer in de Kiekkaaste zit.

t Laand van vrouger, t laand van nou.
Grunnen doar kin joe nait om tou.
Kromme poadjes, indeloze wegen.
In Grunnen kom je de ruumte tegen.

Mien vouten willen de grond nait roaken
In de krapte blift mien lichoam hoaken.
Zunder ruumte paas k nait in t leven
Naauwe stroatjes hebben mie verdreven.

n Verre zunne schient rust in de kop.
De drokte hoalt inains weer op.
Joa, ruumte geft ons vree en rust.
Wees joe doar goud van bewust!

Deur polders over rechte wegen.
Boeren op t klaailaand komst der tegen.
De ruumte schenkt mie zien laifde in.
k Vin t zo mooi dat k hier bin.

Ook as de dag verdwient in t zwaart,
den bruuk k ruumte om mien haart.
Steerns en volle moane geven mie nije kracht.
k Wait wel woar k over dreum vannacht…..

Leekstermeer

(pepier laag veur me spiernoakend wit
ik kreeg t verhoal niet op e rit
t ging ons aal n skofje niet meer smui
kon omsloagen zo ien n dunnerbui …)

t Was winter, t vroor, der was min licht
op sloten aal ies en t knoal laag dicht
we konden wel n rondje Leekstermeer

mor onnerweegs kwam n spoak ien t rad:
met knallende ruzie, k wis niet veur wat
en dit was aal zoveulste keer

dan ies mor op, doe bleefst ien kaant
ik wol dij trekken, mor gafst gien haand
en t snijde, kon der ok nog bij

noa n skofje kwamst dan toch uut end
zowoar mien kaant uut, doar ging t hen
mor zeest aal niks, noa n zetje glieden

zaag ik dien scheuvels lienen deursnieden
wit vlak verdelen ien old en nij
as n veurteken en ik riep noar dij

toen moekst een scheur, ik glee derien
k har t vrekte ding niet aankommen zien
votmoffeld as t was onner snij

toch kon me dit nog niks verdommen
mor aan dien kaant kon k niet meer kommen
k zaag dij verswienen met roake sloagen –

Bij thuuskommen griesde kolle me toe
he-k koltrui en muts met ‘I love you’
veurgoed noar allesbraander droagen!

Lichtende wolken

“Hee reutekneuter, gaaist met visken vannacht? Nimst bier met, den bist doe n bovenstebeste pik.”

In d’oavendschemern goa k op mien brommer achter Rinus an. Volpakt mit mien hengel en vistuug. Achterop n deuze mit blikken Schultenbräu. Veur mie riedt Rinus. Hai staait ok hailndaal bol van de begoazje.

Eerst n hail end liekuut laangs t knoal. Avebe veurbie de brogge over, links en den òfsloan de Schoalbergerweg op. Even verder n bred ‘de Slegge’. t Is n forellenkederij. Overdag kest der tegen betoalen visken.

“Bovenstebeste viskstee heer. Mor zol k betoalen om heer visken te maggen? k Bin doch nait maal?”

Rinus zet zien brommer tegen de koniferen en boant zok mit zien begoazje n weg noar t hek. Doar zit t goas lös. k Volg hom mit mien boudel en de blikken bier. Kroep deur t lözze goas en stoa veur n stille viskviever. Der is gainain, t wotter spaigelt d’oavendhemel.

“Lu zeggen dat as de wolken licht geven de visken heer boven t wotter zweven.”

Gain lichtende wolken. En gain visk te zain, loat stoan n zwevende visk. t Zel wol n foabeltje wezen.

Wie zetten us hengels uut, lienen en dobbers t wotter in. Goan zitten, loaten de stilte tot daip in us hoarvaten tou deurdringen. Visken: dat is turen noar dien dobber. Mor aigenliek is t bespaigeln. De drokte van de doagen votzinken loaten, tot zokzölf kommen.

Bespaigeln dus, overdinken. Mor zuk ain belangriek oaventuur mout wol pazend omliest worden. Al gaauw hebben we us eerste blikken bier leeg. Dat zummerweer moakt ok zo dörsteg.

“k Wol der ok geern wat bie te koanen hebben.”

Rinus staait op, hoalt uut zien begoazje n barbekjoe. Gaauw het hai de kooltjes witgluiend, spraaidt n kilopak speklappen uut over t reuster. Mien nösters vangen de baklocht en k krieg ok trek.

Mor Rinus het zie geern goud deurbakken.

“As dij zwaart binnen den is dat nait slim. Bietje rode sju der over en doe pruifst t nait meer.”

Mit de kniepvlezze rode stroganoffsju perbaaier k t verkoolde vlaais te maskeren. Dat lokt nait echt. Bie us dobbers blieft t stille. Dij binnen nait zo happeg, dij visken.

“En as n vette bek hest van t vlaais…”

Rinus teuvert n vlezze wodka teveurschien.

“Dizze löst al t vet op en moakt die weer smui.”

As n waarme deken spraaidt de wodka zok uut in mien maag, over t bedje anbraande speklap. Nog zuk n teug en k krieg t zweevrege gevuil.

“t Smoakt die goud, nait? Bietje meziek der bie.”

De heavy metal donst lekker mien dompeghaid binnen. Om us hin is alens stille. Ok de dobbers. n Wolkeloze naachthemel spaigelt zok in t wotter.

Op zwoare bastonen van de meziek klimmen wie verder de naacht in. En wie worden daipzinneger as n nöchtern minsk berieken kin.

“Weerld gaait noar de kloten, dat is kloar.”

Dat is nog nait zo daipzinneg.

“Mor hest wol es der an docht dat weerld ok hol wezen kin in stee van bol?”

k Zeg niks. Rinus zugt de vroagtaikens boven mien heufd.

“Snied dij voutbal mor es lek en droai hom binnenstebuten. Wat kriegst den?”

Joa, den staait de butenkaande hol in stee van bol.

“En as in de hemel kiekst, wat zugst den?’

Joa, sterren.

“Nee kounavvel. Dat binnen lichtjes van de steden in Austroalië. Eerde is ja hol.”

d’Aandre kaande van d’eerde, hoog boven mie in de hemel. En kiek noe es, doar is de Melkweg. n Haile band lichtjes. Welk weerlddail zol dat wezen?

“Bie dag zugst der niks van. Mainsttied hangt der ok n kloet wolken veur.

Mor – as k dij reuzen holte boven mie heb, mit an d’aandre kaande Austroalië, hou zit t den mit de zunne en de moan? Rinus vuilt mien twievel.

“Geleufst mie nait? Bist n piethoane, t is woarhaid wak die zeg.”

k Hol mien mond mor. Vuil mie machteloos en doen. Doezelg swaalkt de sterrenhemel hìn en weer. k Mout even leggen.

Noa n poar uren wor k wakker. Nog doezelg in de köp. In mien mond de smoak van n kerkhof. k Vuil de speklappen omhoog kommen, run noar de koniferen en kots mie leeg. Dat locht op. k Kiek om mie hìn. Geruststellend rempelt de viskviever mie tou. De dobbers nog altied roerloos. In de naachthemel binnen wolken verschenen. Lichtende wolken. Op eerde is t nog naacht, mor dij vangen al zunlicht van aargens onder d’horezon weg.

In de viever spattert t. k Tuur, zai n forel omhoog kommen en op zien vinnen boven t wotter zweven. n Twijde volgt. En den zweven al dij visken dij gain zin haren om te bieten boven t wotter. Dij dwirreln rond in t zulvereg schiensel van de lichtende wolken.

k Perbaaier Rinus wakker te kriegen. Dij legt te snörken as n moterzoage en sloapt deur. As k hom vaastpak sloat hai om zok hìn. Mor in t end is hai wakker. Zugt de lichtende wolken, de zwevende visken.

“k Haar t die doch zegd? Geleufst mie noe wol, doe zoesklöt?”

Lienen

Laanguut op e diek
bij Noordpolderziel
begun van e nacht

Kieken noar de bosraand
bij Munnekemoer
ende zummerdag

Miemeren bij de Scheiding
ien schiemer luusteren
noar t brommen van A7

Tied verglidt ien e wiend,
wotter, wolken en zaand

Hier heb ik woond as kiend
de levenslien ien mien haand

Mien streek

Knoal
Plougt t laand
Gewilleg uutzied

Laangs dwaarse monden
En broggen
In stroom van de tied

Veen van toun
Wui törf
En dou eerappelaand

Muik ruumte
In ain wereld
Van aarmou en draank

Gele klabbe
Iezeren klabbe
Buunerverloat

Lint van gebauwen
Van Boareveld tot ter Oapel
In oin rechte stroat

Rust en de ruumte
Stromen stoadeg in mie
As deur n wiedopen sluus

Dit is mien streek
Hier vuil ik mie thuus

Twijde pries Pervinzioale Schriefwedstried 2025 (red.)

Mous

‘k Kin ‘t allain as boerenkool mit worst
t Is mien laivelingseten, vlak noa d’eerste vörst
Hou mous eroet mout zain, dat haar k lang nait wait’n
Dat kriegstoe, as dij in de Randstad hebt gezeten

Spek, worst, melk en jus, dat goat hier haildaal in
Soms nog wat botter, gewoon, omdat ‘t kin
Wat bliekt: de hongerwinter was hier nait west
In tied dat Rotterdam knoagde aan de rest

‘t Gruinlaand ston der boksemvol mit
Woar ’t griese westen gainen te vreetn viend
En dus blift ‘t aaltied twisten mit mien grunnigse vrund
Waarom ‘r gain spek doar de mous hain bevind

Wie kinnen ien toukomst strieden over mosterd en spek
Mor in ain ding hebben wie baiden trek
Want mous, as elkenain ‘t goud verstoat
‘t Is gain echt eten, as d’r gain rookworst bie goat

Net snuide wilgenboom

k neem ploats ien grieze roavelraanden
verdaip mie ien verregende glaans
as leste taiken van leven
verkreukeld ien voltooid verleden tied

k kiek noar minsen op bestellen
zai waarveln heur ien kolkendwirrel
n soort van vergreld ien roemtepakken
verkloaren elke daag van nijen:

‘wie willen joe hier nait hemmen’

aan t end van t twijde perron hol k stil
doar liggen sporen mit veurbedochte roade
schuurnd laans verdwoalde dwoas en doas
schoelnd ien achterbaks gewaiten

k leun tegen net snuide wilgenboom
vaaste stee veur mien behold
kiener kieken noar mie omhoog
vroagen elke daag van nijen om roemte:

‘wie willen nait nou aal kwiet roaken’

Op roemte

Goidag, kinnen ie mie wel?
Mien noam is Heers
Minsken hollen mie t laist op roemte
mor mien noam zegt t al
Ik aais wat op, en dat is roemte
Ik heers.

Roemte wordt mie nait gund
Minsken maggen mie nait lieden.
As ik dichtbie kom, goan zai der maank
Bestrieden mie, oet aale macht
Dat het gain nut
Ik heers

k Goa ondergronds en doek weer op
k Wor sikkom verdelgd
Mor net as ie denken
nö bin k hom boas worden
din kroep ik weer vandag
Ik heers

Waiten ie woar ik wel aale roemte krieg?
Bie de Huilende Bruiden, dat binnen grode boerenploatsen
Dij stonnen op roemte
Zai reren t oet
Niks meer ien reken, net as
Ik, Heers

Zai waarderen mie
binnen wies mit mie
Zai willen n reloatie mit mie
k Hol t schier gruin om hoes en dak
k Bin heur toenman, zai binnen blied dat
ik heers

Open kooi

Ien buten ien e tuun gijt n jonkje op ien t spel
as mussen die heur wenteln ien t zaand.
Op e fiets vlugt er as n postduuf noar schoel,
an t ènne van de dag keert er weer op huus aan.

Hij leert vogelnoamen kennen, sprutters kommen
op t olle stek. Op strunerstochten zigt er wilsters
vliegen leeg over t laand, kiewieten strieken del.
Schoelboeken wiezen op aandere wegen.

Gedachten vliegen vot as kenarries uut de kooi
t open deurtje bleek van butenkaant onherkenboar.
Ien buten wezen, noar t butenlaand, t hinneweer gevlieg
wer as t aankommen en votgoan van e vogels.

Op drift en op koers schillen nkander sums weineg.
Gevoelens ien e tuus as gaanzen die niet meer
wieten of ze trekkers bennen of blievers.
Tweestried tussen hechten en veddertrekken.

Swaalfkes zitten hier tiedelek onder dak, mor
wel wiet of ze elders n onderkommen hemmen.
Tierntijntje en karrekiet baauwen keunsteg heur nust
mor of vogels n thuus hemmen, blift n roadsel.

Zeker hemmen ze gevoel veur richteng, al dan niet
met holen en nusten. t Kon wel wezen dat et bij n mins
aans leit; bijtieden zoekend en onderweegs as n pelgrum.
Miemerengen hangen ien e ruumte as n vriekel die bidt.

Over grinsen

’t Licht nemt sikkom
naacht sein duuster
wind over ‘t woater
wemeln weerlochten
over ’t Wadd en diek
wuilen en fladdern
maiwen wild en gauw
deurnander asof zai
zunder gewicht waarn.

Luustert stillegaid
zunder tiedslôt
bedoard en in vree
mit dove oeren
noar al dai goapers
sunder geluud
op twai bainen.

Wind, locht en woater
zuzooien zachies
in taiken van
perfèkte lochtleegte,
nait haildail niks
gevuld mit alles
doch zunder ons,
dai ’t aal verstören kin.

Peerdespul aan de Vonksloane

Dit verhoal speult zig of op n zundagmörgen t is aln pooske leden, de juuste mennersum ben k kwiet. De oavend veur de bewuste zundag zat ik thoes mit twai kammeroaden te teuten over van alles en nog wat. Of en tou n stoere onderwaarp, poletiek b.v. en om reden dat wie t nait overal over ains wazen ging t of en tou slim eer. Oapeneuten, stukje keeze, smeerseltje op n krekketje, wientje om de keel te smeren. Toun elk zien nust op zugt har was t half twai. Mit de gedachte lekker oetsloapen veul k mit n tevreden geveul in sloap. Daip onder mien dekbér wui k wakker en mien klokje wees zeuven uur dattig aan. Ik heurde onregelmötig geplof: eefkes stil, plof plof. Welke kounavel duuft mie vroug in zundagmörgen wakker te moaken, trok dekbér omhoog en prebaaide de sloap weer te pakken. Eefkes loater, hail vlakbie, plof, plof. K wui vergreld, schoevelde mie mit kladden in de ogen noar de kaant van berre trok gedien open. Wer k op ooghoogte op 50 centimeter ofstand aanloerd deur twai grode peerdeogen. Zie bleven mor loeren, stomverboasd loerde ik weerom, was dit tan? Sekonden loater nog twai peerderogen k was kloarwakker. Taun k goud keek, mien oetzigt wur belemmert deur twai peerdelichoamen, ston dr nog aine mien gras te kört wieken. Over de Vonksloane runden van links, noar rechts en aansom nog n stuk of wat. Noar n poar menuten zee mien gevuil, Jan drov, noar de buren, geliektiedeg, zundagmörgen hadstikke vroug gain hond bie pad, loat ze mor zie hebben de ruumte. Ik schoevelde mie weer noar mien waarm plekje en vuil in sloap mit n prettig gevuil, peerden dei mien hoimstee bewoaken. S mörgens aan keukentoafel, kedetje aan t smeren, zat eem verder n enkbiegel zug tegoud doun aan streng oapeneuten. “Mien kammeroaden waarden dr al vandeur”, docht ik, eevkes boeten kieken, was t dreum? Mien bloikveldje was orrig schier körtwiekt, mien schiere potstoule dei doar ston lag in groezelementen, beultje peerdekörrels lag dr ook, k har nait dreumt. Trug noar de kovvie, kedetje en Grunniger kraant.

Plat

Gonnent gingen aan loop
elk haar zien reden
wollen noar aaner’ steeën
mit nije luchten, mit nije hoop

Op roakeldais, vol van kleur
vot mor, wel dut heur wat
woar kommen ie weg
op zuik noar n open deur?

Noa aalgedureg vroagen
ging deksel zo mor open
ain toal is ja gain toal
wil grènzen non verjoagen

Zai zagen van alens wat
mooie ploatjes, veul van thoes
toal van bouken, waark van binnen
en dou, spaigel proat ook plat

En t alerschierste, vonden ze oet
bie t schrieven en snuustern…
Grunnen paast ien n deuske
droadtoal is gewoon veuroet

Roemte

As kind von ik roemte
op ’t aarf van opa’s boerderij:
löslopende tuten,
roustig raif,
blikspuit met neefkes,
widde stoetjes met botter.
Joe heurden derbie.
Roemte.

As opgruiend jong mins von ik roemte
op fietstochten noar Stad en weerom:
twei keer twinneg kilometer,
bie ’t knoal laangs, loater binnendeur,
in ‘n groep of groepke, loater allain,
Wiede wereldgevuil.
Roemte.

As jong wazzwn mins von ik roemte
in haartn van kinder van mien klas,
in ’t leern van ‘n neie toal,
in fietstochten deur boomwaallaand.
Toukomst laagde mie tou.
Roemte.

As traauwde vraauw von ik roemte
in ’t haart van mien laaive man,
in ’t zörgn veur zien wichtertjes,
in lutje potjes die loater nog kwamen.
Aalmoal leventeghaid.
Roemte.

As vraauw van 67 vin ik roemte
ja, woar ains? In AOW?
Stoadegaan heb ik maarkt dat mien ziel
aaiwege roemte neudig het.
Woar vin ik die aans as bie
de aaiwege Zeun van de Voader?

Roemte

oet t knistern van ies en snij
stromen kloare contouren binnen
ien dit joargetiede, meanderen vol
een lege leegte ien dij zindert, zingt,

bol staait van verwachten, thermiek
dragt vleugels op, de grait en snip
hemmen vrijhaid ien de kop, heur snoavels
oeten laankgerekte tonen fluitekruid

hangt geureg schaif aan vlag, halfweg stok
op dij vaairde maai, en wie gedenken,
as vogels glieden ien n vlucht,

dat wie nait willen kooien, klooien
wie wat aan om din te waiten
dat vleugels geven roemte budt

Roemte

Lestdoags was ik mit doagen in toeze en mien collega zee votdoadelk dat dat leeftied was. Joa, ik bin 67, wat zolt? Woarom mout ik aal oetleggen dat ik nog groag aan t waark blieven wil? t Soest mie aalgedureg deur de kop. Aal meer luu om mie tou nemen heur gemak der van en besteden tied aan socioale en nuttige zoaken woar ze oardigheid aan hebben zunder dat ze doarveur noar n boas mouten. Mien boas is krekt zo old as mien olste zeun. Ons kiender binnen allaank wazen en deur oet en n haalf joar eer is Pa oet tied kommen … femilie het mie nait meer doagelks neudig. Mien Jan keudelt wat om of mokt zich drok, net wat hom goed tou liekt. Dat is penzioun ja. Bie mie begunt dat stoadig aan meer te jeuken. Eerstdoags mout ik knup mor deurhakken. Kopschraberij dus.

Waark levert sinten op en doar kin ik schiere dingen van doun, allain, mit femilie of mit aander luu woar ik wies mit bin. En der binnen aaltied gounent dij wel wat extroa bruken kinnen. Mor t is ook weer nait zo dat k spoaren mout veur loater. As ik eerliek bin, waark ik maist om van nut te wezen en aargens bie te heuren. Van aander kaant … waarken kost wel n bult tied. Week het mor zeuven doagen en elk uur kin je mor ain keer bruken. Wil ik teveul? En kin ik dat aalmoal – nog – wel? Vannijs n week of wat op raais, voaker noar bioscoop, n concert of toneel; dieverdoatsie genogt, as je der tied veur hebben.

Wie goan ook geern – n moal of wat ien t joar as t even kin – op pad mit mien baaide swoagers en schoonzusters. Ze zeggen wel ains dat schoonfemilie de kòlde kaant is, mor veur mie vuilt dat hail waarm. Zo waren wie joaren eer mit ons zèzzen op struun aargens ien Gelderland, woar swoager ons deur n mooi old stadje laaide. Voak stoppen wie din even om op n terraske oet te poesten mit bier en wien, mor t was gain schier weer. t Wer aal duusterder en der kwam zölfs regen van. Omreden dat wie nait tot t vèl tou nat worden wollen, gingen wie der vlöt deurhìn en streken eerder deel in t restaurant woar eterij regeld was. Alle tied om eerst even op te waarmen mit haite thee. Nou is gewoon thee bestellen der aal laank nait meer bie. Ze loaten joe kaizen oet n kist vol smoakjes woar ik de maisten nog nooit van pruifd heb en dij sums ook biezundere noamen hebben. Zoveul wait ik wel, mor ik heurde der roar van op dat schoonzuster ‘beenmergthee’ bestelde. Leek mie niks tou en boetendes vrumd veur n vegetariër … Deur aal t geroezemoes haar ik t verkeerd verstoan, vanzulf. Wie hebben der smoakelijk om laagt. Doarnoa het t eten en drinken ons goud voldoan. Dou t tied was om noar hoes tou te goan, bedochten wie dat n app-groepke wel handig wezen zol. Veur korte berichtjes onder mekoar handiger nog as stroompost ja. Zodounde holden wie mekoar al joaren bie de tied met ‘appeltjes’ ien ons aigen Beenmerg app – want zó hait dij.

n Week of wat leden stuurde swoager in ‘Beenmerg’ n bericht deur over Pervinzioale schriefwedstried, mit de vroag: wél gait n poging doun? Dat leek mie wel wat tou … mor hou din? Proaten kin ik wel, dat gait ja vanzulf, mor n verhoaltje schrieven in t Grunnings is wel even aans wat. En wanneer din? Doagen binnen aaltied te kort ja. Aas ik nou mit penzioun was …

Mor waist wat? Ik heb t gewoon pebaaierd. Zo mor, op n deurdeweekse dag. Want dat penzioun, dat heb ik ondertied veurmekoar mokt. Roemte, ien mien agenda en ien mien kop, veur van alles en nog wat. Ook om meer te lezen en noar meziek te luustern. Op n spaigelploatje van Törf stait dat mooie laid op tekst van Jan Boer: Roemte. Dat liekt mie wat tou!

Roemte

Ien de zestiger joaren voetbalde ik bie de vv de Fivel ien Zeeriep. Oans veld was ’n stuk gruinlaand woar deur de weeks nog gewoon koi’n oplaip’n. Wie jaugen ze der zotterdoags eem’n oaf en den gewoon de beuk ter ien. Omklaid’n deed’n wie ien café Brouwer zien schuur, om de hauk van ’t veld. Ze hem’n ’t nou gelukkig veul beter veurmekoar mit heur sportpark teeg’n over Riepster toorn! Wie mozzen speul’n teeg’n de vv VIBOA oet Winsum, ’n haile technische plaug. Dei mos je nait te veul roemte geem’n, den ging’n je der dit onderdeur. Wie haarn hom in dat Winsum al dik verloor’n . Gaud, ik speulde linksback en ston teeg’nover heur rechterpits, Lammert de Groaf. Dei kon hail haard loop’n en haar ’n gaud schot ien de bain’n. Ien Winsum haar hai drei doelpunt’n teeg’n oans moakt en ik kon hom nait hol’n. Dat wol ik dus nait weer en ik haar mie veurnoom’n om hom votdoalliek ’n beste schop te geem’n zoadat hai nait weer zo haard loop’n kon. Hai mos dus gain centimeter roemte hem’n en dei kreeg hai ook nait van mie. Schaaidsrechter was Henk Nainhoes oet Stad. Dei fietste deur haile pervinzie mit zien raiten kovvertje achter op zien fiets. Doar zat zien schaaidsrechterpak ien, hij ston der altied keurig op. Hai haar ’n zet verkeer’n had mit mien zuster en wie kon’n mekoar gaud. Zuster mauk ’t oet en dat vond ik slim lek. Want wie haar’n ’t altied over ’t voetbal’n moar mien zuster hiel doar nait zo van. Ik gaf dus Lammert zien veeg teegn zien schee’n aan. Boem, Riepster supporters von”n ’t prima. “Goed zo Bé, gefst hom zo gain roemte, wie wil’n win’n. Hup de Fivel!”Lammert vond ’t vanzulf nait zo mooi en piepte der over. Opains vuil ik ’n klap op mien nek, ik wor ien mien nek vastgreep’n. Ik schrok mie dood, wat was dat nou? ‘k Haar wel ‘fluitje verwacht van Henk en misschain kreeg ik ’n gele koart. Haar ‘k noatuurlijk dik verdaind, dat wis ik zulf ook wel. Nee, gain fluit, allain ’n greep ien mien nekvel. “Dat dustoe nait weer Bé, aans kenst votdoallek terug noar “t Zaand goan, noar dien hoes!” Ik woonde dau nog bie pa en moe op ’t Zaand en dat wis Henk noatuurlijk aans gain ander. Ik kreeg van schaidsrechter Henk gain millimeter roemte hierzo en doar haar hai ’t grootste geliek van de wereld ien. Ik hield mie verder moar koest, want ik wis dat Henk het mainde, doar kon ik hom gaud genog veur. Wie won’n wedstried wel, mit 2-1, Lammert het gain doelpunt ken”n moak’n, hai kreeg gain roemte genog. En noa tied zaten wie mitmekoar ien jachtwaide van café Brouwer aan ’t bier, vrund en vijand en ook schaaidsrechter Henk. Hai ging weer op zien fiets van Zeeriep noar Stad tau mit zien raiten kovvertje weer achterop. Hai wis precies wel hai roemte kon en mos geem’n en wel nait. Dat heb ik gaud onthol’n taun ik loader zulf schaaidsrechter wor’n ben. Ien Harkema of Zwaagwesteinde ien Fraisland kon je spelers wel wat roemte geem’n en bie dei soesende Stadsplaug’n aans Lycurgus of Oranje Nassau, niks van dat alles. En dei Drenten zaten der wat tussenien. Ien Overijssel en Gelderland was ’t nog weer aans, doar kon’n speulers beter proat’n aans voetbal’n. Dat was mit ’t voetbal’n wel wat roemte geem’n ze mozzen ’n schop ken’n oetdal’n en terugkrieg’n, mit ’t proaten gaf ik gain roemte- joe mon’n voetbal’n mit de vaut’n en nait mit de bek! Joa. Ik zee wel ais bek ien ploats van mond, wil wel ais gaud waark’n. Het ook al mit roemte te moak’n. En thoes krieg ik al zesenvieftig joar ’n luk beetje roemte van mien vraauw en wat meer roemte van oans hondje. Verschil mot ter wezen, doar hol je het ’t langste mit vol. Roemte is altied geem’n en nee’mn en ie mauten zörg’n dat dat ien eemnwicht blift.

Roemte genog

Doe bist noeit verschenen
Hest noeit om t hörntje keken
Hou geern ik t ook wol
Zulfs ik kon gain iezer mit handen breken
Ook al heb ik die noeit heurt of zain
De roemte in mien hart en leven is, ook al wil ik t nait
Ain grode, holle leegte bleven

Daarde pries Pervinzioale Schriefwedstried 2025 (red.)

Roemte in ´t Grunneger laand

Aal fietsend vanoet Wirdum
striek ik op´n baankje
net boeten Ainum neer
turend in de wiedse verte
onder ´n helder blauwe lucht
mit stoapelwolken
een springend hertenree.
Stil zittend
wordt er boven mie
ien ´n boom klepperd.
Ik zai noar boven
woarempel,
de grode bonte specht.
Hij roatelt en klopt
lustig op ’n stuk schors
mie nait ontzaind
loat hai op mie klettern
leutje stukjes mos.


Ik fiets wieder.
Noa slechts 2 minuten
stap ´k weer oaf
ontroerd deur ´t zain
van de Golden raand
van ons Grunneger laand.
Wait: ain en aal
golden glaans
zo volriep
wiegend in de zun
dut heur vreugde daans.
De combine komt aanbroezen,
nou wordt mien
Golden raand platreden
vermorzeld tot kaf,
de volle groankorrels
dei Gods haand ons gaf.


Oosterwietwerd
heur kerkje
komt in zicht.
Oetzaind vanoaf de wierde
zai ´k gruine wailanden
lief aan lief
laiflijk
noast mekoar liggen.


Binnen in ‘t kerkje
is ‘t stil.
Wat ‘n rust…
Zittend op ‘n baank
kiek ik om mie tou.
Pak ‘n biebeltje
sloa ´t open en lees
Prediker 9 : 9
“De vreugde van ‘t leevn”
geniet op alle doagen van joen leven
dei God joe het geven.
Het bestoan is leeg en vluchtig,
joe zwoegen en zwoegen onder de zun,
dus geniet op elke dag.


Verwonderd
fiets ik wieder
richting Kraiwerd.
De raand van ‘n akker wait
toont ‘n weelde aan
zaaibloumen
in de kleuren
paars, gruin, geel, oranje en rood
oadembenemend mooi
´t brengt mie oet lood.


Bie Holwier
stoande op ‘n brug
scheern de swaalfkes
aal mor in ´t ronde
rondom mien kop.
Doekel´nd boven ‘t woater
happend noar
mugjes en tiekjes.


Aal fietsend
kom ´k ien Nansum aan
ien ‘t besef:
genieten
van ´t Grunneger laand
is nait allain kieken
mor écht zain
noar ´t wonder
dat “leevn” hait.
Dat moakt ons leven
roem, kaalm en puur.

Roemte leeft

Knoppen van bomen breken inains open
Vruchtwotter spuilt potje deur in t nij leevm
Boomblad krigt eerste störm aal ist mor eevm
Leutje kind vindt meer roemte onder t lopen

Bloadern droagen doezend kleuren greun
t Wichtje wil roemte in, allain
netuur verstrikt, nemt tied bie bain
n vraauw zucht t wiedse polderlaand as n dreum

Haarfst kleurt bloadern broen, geel en rood
t Ol mins dut wat vrumd in dizze tied
gait strunnen laangs diek en moor

Blad waait deur locht, deur polderroemte, dood
Vraauws vèl is as n vloeitje zo wit as kriet
Onder aan diek, haalf in t sliek ligt t blad, t is kloar

Rust ien roemte

Wie waren vot van hoes                              
noar ruststee ien zunnege zuden                              
wiederwaaids was t doar en vol van vree                                             

gras ston der goldgeel op worrel                              
verdreugd deur aal dij zun mit gain regen                              
lochten aal dij doagen aintoneg blaauw

vogels vlogen doar veul troager                              
mouken hoast gain geluud                              
ien hetten van haite doagen                              
ook stille landschop lag soesderg deel
              
ien schaar beziedjet onder boom                              
aanschaauwde k dat luilakkende laand               
n boemeltraaintje schoof wied vot                              
deur katjen van hetten storreg aan oet zicht                              
ook dij haar, zo leek mie tou, hail gain hoast                              
                             
ien dij stille roemte zunder ìnd of swet
zaag ik blaauwvogel van geluk                              
rust ien roemte
mit tied om ais goud deur te dinken

Ruumte

de ruumte
in t Grunnergerlaand
ik hol er van
het geft mie locht
hier ligt mien haart
het wiedse
van t mooie pladdelaand
woar swaart bonte
bloarkoppen groazen
onder eindeloze lochen

de kwelders
het Wad
het gevuil van stilte
moakt mie stil
hier heur je vogels
het roezen van golven
ik vuil mie klaain
in dizze wiedse wereld
woar eb
ons roemte geft
op de bodem van de zee.

Ruumte

Du bist nait mie
en ikke nait die,
’ik heb ‘t altied dichtbie
mien ruumte rondom mie.

’t Gait zunder woorden,
’t regelt de ofstand,
tussen onz aalmoal
en veuraal veur mie.

’t Geft rust en gemak,
maokt oons eerliekser haidaal;
bist du mien laifke, mien laiverd,
dan zet ik ‘t opzij veur die.

Mag ik nait echt die,
den holst du votdoadelk ofstand tou mie,
komst du mie naitemin te dichtbie,
veult ’t niet gemakkliek veur mie.

’t Is mie nait zichtboar daill,
maor toch in elk sien wezen.
’t Fluustert hou dichtbie
wie kommen kunnen,
zunder ’t ongemak te vrezen.

Ruumte

As je goud over de ruumte noa denkn goan,
Kom je sums veur grode verrassns te stoan,
Der is genog ruumte veur oons alln,
Mor der wordt voak over dizze ruumte valln,
Zo moutn der veule wiend en zunnepaarkn kommn,
En wie as gewone burgers, kinn dit nait veurkommn,
De burocroatie, dai bedenkt en voert t uut,
Ook aal is t nog zo krom, t is heur besluut,
Mor as ik deur de grode wiede ruumte fiets,
Mit de wiend om mie tou, ontbrekt mie der niets,
De mooie gruinlandn, mit de koubaistn der in,
Dat geft ruumte en rust en mie weer veul zin,
Den kiek ik nait noar de veule wiend en zunnepaarkn,
Mor kin ik genottern van de netuur en an mien gezondhaid waarkn,
Kiekn nar de veule vogels en aandere daier, dai veurbie kommn,
N’ree, raiger, ooievoar, buizerd of n mooie specht, dai loatn die van geluk verstommn,
In t Grunnegerlaand is volgns mie nog ruumte zat te ontdekkn,
En der binn in dizze ruumtes, nog veule mooie plekkn,
Loatn wie doarom nait te veul over te waineg ruumte proatn,
Want ook de burocroatie, mout in de toukomst ruumte overloatn.

Ruumte

“Wat n bourel”, vraauw Bos, schudt toesterg de vrumde pot, dai op “t dressoir ston leeg over toene. Wat n rommel ook, ‘t liekt wel zaand, moppert ze.

Ze wait het zeker, dai pot is nait van heur, zal wel van de veurige bewoners wezen. Ze lopt noar d asemmer om de vrumde pot in te loaten verdwienen. Ziezo das kloar,

Nou mor gaauw de olle leunstoule in t ziekoamertje zetten, zeun Jan haar d’r wel belang bie had ze begrepen. Dan mos Trijnie d olle klokke van opoe moar mit nemen. Doar keek ze toch voak al heul verlekkerd noar.

“Stait hier ook ja veulste vol, kin mie de kont ja nait keren”, mompelt ze in zichzulf. Maal kin ze d’r van worren. Het benauwd heur. Ruumte om heur hin, doar holt ze van.

Noa het overlieden van heur Tammo, haarn kinder zegt, “moe, aigenlieks wol we geern dat joe in zo’n klain huuske, midden in t dorp, goan wonen. Je wonen hier veul te ainzoam. En wait je, t is net of zo wezen mot, er stait aine leeg en hai is veur joe”. Dat haar heur wel veur t blok zet, ze wol hailemoal nait verhuuzen.

Noa heur trouwen mit Tammo waren ze in t huus eem boeten t dorp goan wonen. Tammo was er ook uut tied komen. Jan en Trijnie waren er geboren. Moar zee n kinder, dai tied is west moe”.” Joe bin soms wat stommelig en vergeetachtig, t is doar klainer en je woon overal dichtbie, dou het moar moeke”.

En zo ist komen. Ze het kont nog wel eem tegen krib goeit. Niks moar dan ook niks van heur spullegies mog weg. Moar dat mot er nou toch moar van komen. Zo vol as ain potje mit peren ist, alles stait boven op kander, gain gezicht. Ze het al wat dingen opborgen in kartonnen deuzen en in t achterhuus zet. Langzoamerhand krigt ze wat deurzicht en wordt heur koamer ain stuk schierder. Kinder hadden alles mor din ook alles verhuust. Je kin t kriegen zoals je t hebben wollen Moeke. Je binnen boas over joen aigen spullen. Mor t liekt naargens noar. Ze waren allang bliede dat ze noar dorp ging verkazzen, dat haar ze echt wel in de goaten.

Ze zit net veur TV Noord as ze gestommel bie d achterdeure heurt. Dat zol heur Jan wezen. “Moi moeke” en Jan stapt koamer in. Hai kikt ains om zich heen. “Ben je verstandig worren?”. “Wat is t hier opschiert, wat ruumte”. Hai kikt heur laggend aan.

“Leunstoule heb k veur die uut ziet zet en Trijnie kin opoe heur ol klokke wel ophoalen”.

Ondertussen schenkt ze n bakkie kovvie veur heur baident in, dikke plakke kouk erbie. Gezellig zo soam.

“Ik heb voasies, beeldjes, karaffen en wat aal nait meer in deuzen pakt en in t achterhuus zet, doar kin je ook nog wel wat uutzuiken”.

Zo zitten ze gezellig soam te keuveln. Tot Jan zegt, “ik goa eem achter in de deuzen kieken heur moe”. “He je t almoal in t achterhuus zet?”.

Jan springt op en lopt noar achtern, ze heurt om rommeln. Noa tietje komt e koamer weer in.

“Zat er nog wat veur die bie mien jong”.

Jan gait weer op stoule bie heur zitten, hai kikt heur stilligies aan, schud zien heufd en zucht.

“Moeke denk eem goud noa, hebben joe ook swaarte pot mit deksel, dai je d’r oaf kin draaien, weg zet?”. “Bedoelst dai swaarte pot, dai op t dressoir ston, dat lelke ding, dai was nait van mie, denk dat de veurige luu om stoan loat n hebben”. “Mor wat wilst mit dai pot, wilst doe dai geern?”.

“Woar hest om neer zet moe?”. Eem is het stil, dan wait ze het weer. “Hai ligt in de asemmer, en t zaand wat er in zat heb ik over toene streut”.

Jan kikt heur vertwieveld aan. “Wat hebben joe doan?”. “Moe dat is pa zien urn, je hebben pa over toene goeit, hou kin je dat nou doun”.

Ze kikt om aan mit de lege blik, dai ze de loatste tiet voaker het. Heur blik is net zo leeg as de urn van pa.

“Zat pa in dai pot, nou din is e vast bliede dat ik hom op toene goeit heb, pa huil nait van klaaine ruumtes, en nou het alle ruumte”. Bliede mit dizze verkloaren kikt ze Jan aan, dai moar niks zegt.

Mit n zwoar gemuid en n lege urn in fietstasse gait e weer op huus aan. Hai roakt moe kwiet en pa ligt op toene.

Ruumte

Mien ollu woonden op het plattelaand in Westerwolde. Mien bruiers en mien zuster en ik binnen doar opgruit. Wie hadden veul ruumte rondom ’t hoes.

Ik bin ’n noakomertje. Veurdail doarvan is dat je ’t leven van joen bruiers en zuster goud bekieken kinnen. Wat mie opvaalt is dat ze almoal ruumte neudig had hebben. Mien olste bruier was bie de boetndainst van de belasting, mien andere bruier was postbode en mien jonste bruier was bie de boetndainst van een wandmeubelfirma. Mien zuster was gezinsverzeurgster, veurdat ze traauwde.

Ik har mien Ulo-diploma holt en mien taukomst lag op ’n kantoor. Moar dat leek mie niks en doarom ging ik noar de MTS. Ik mos eerst ’n joar noar de schokelklas, want ik har gain wiskunde op ’t eksoamen doan. Moar dat moakte mie niks oet, altied beter as loater de haile dag op kantoor!

Ik hoalde mien MTS-diploma-elektrotechniek en kwam aan ’t waark bie ’n installotieburo in Winschoten. Mooi waark, dan weer hier, dan weer doar.

Noa ’n joar zat het er op en ging ik noar ‘t Stad en waarkn via ’n oetzendburo. Weer lekker vrij en waarkn op verschillnde ploatsen. Mien mooiste klus was bie Dorkwerd. Doar mos elektriciteit worden aanlegt veur radiografisch bestuurde bruggen. Prachtig waark, de haile dag boeten en tussen de middag broodje eten op de kanoaldiek, aan ’t wotter.

Moar vast waark was toch wel mien wens en zo belandde ik bie Hollandse Signaalapparaten in Hengelo. Het was een open sollicitoatie en ik kwam terechte bie de Flycatcher-keuring. Dat leek mie wel wat, want je hadn ook kans om noar het boetenland oetzonden te worden. Om ervoaring en kennis op te daun werd ik eerst ploatst bie de zenderkeuring. Alle doagen op dezulfde plek mit dezulfde mensen. Ik wer doar kriegelig van en bin zelfs ’n keer ’s meurgens bie de poort rechtsomkeerd goan. Ik mout ruumte om mie hen hebbn. Bie de Flycatcher-keuring kon ik het goud volholden, want de helft van het waark was boeten of op vlaigveld Twente.

Ik bin nog tweimoal van waark veranderd, moar iedere keer mos ik ruumte hebben. Nait hailtied binnen op ain plek! Ik kin genog mensen dei heur haile leven op ain plek waakt hebben. Maar ik kin dat nait. Hau zol dat kommn? Mien pa was boerenarbaider en mien opa ook. Het waark was maistied boeten. Ze hadden de ruumte. Ik denk dat ik het doarvan heb.

Ruumte

“Wel goit mit?? Ikke, ikke, mag de slee ook mit? Goist doe ons trekken?”

De kinder vlaigen balderachteg om mekoar tou, nog even wachten op mie, heur oma, omdat dij nog n daze en handsen mot pakken en t mobieltje vanzulf.

En den noar t bos, t Metbrouk , woar de snij en de riep op de boomtakken een biezunder landschop zain loaten. Ik trek n lege slee achter mie aan omreden de kinder hinneweer birzen deur de frizze snij. Ze scheppen mit baide handen zoveul snij as ze kinnen en geven zuk zulf n snijdoes.

t Lieken wel snijkerels en ze schattern t oet. Snij wil goud plakken en ik moak gaauw n snijbale en gooi roak tegen Fedde. Dij is der even beduust van mor is rad, moakt zulf ook aine en gooit snijbale trugge noar mie. Oma het t circus aan t sirreln en ook lutje Sepp loat zuk nait kennen en zo hebben wie t snijbaaltjen ommaans. t Liekt sikkom n slagveld mit dij twij jonkjes en n oma dij hier groag aan mit dut. Wie stubben ons ôf. De jongens goan op de slee zitten en ik trek heur wieder de widde ruumte deur. n Ruumte dij ook vuld wordt deur strompels dij de slee tegenwaarken. n Ruumte mit takken dij zuk onder de snij verkroepen.

t Begunt vannijs te snijen en zo as dij vlokken dwarreln, dwarreln ook mien gedachten hinneweer. Zo as n snijvlokke bestoat oet ontelboar veul kristallen dij bie mekoar heuren en mekoar vasthollen, zo bestoan mien gedachten oet ontelboar veul herinners aan aine dij nait meer bie mie is mor bie mie heurt en mie loat vuilen dak ook op dizze plek vasthollen wor. n Wonderlieke ervoaren op dizze plek, in dizze ruumte.

Bie leutjen kriegen de jonkjes op de slee weer proatjes. Ik heur ze onder mekoar over opa proaten, dij t vast wel mooi vonden har bie heur in de snij, mor…hij het ons vast wel zain…

Zo as de snij blieft plakken blieven onze herinners ook plakken. Doezendenain taikens deur klaine en grode dingen. Lösloaten dut piene mor geft touglieks ook kracht. Zo as de netuur zuk herstelt noa n strenge winter. Soms liekt, of de daaier, de bloumkes en t gruin te veul te lieden hadden mor bie de eerste zunnestroalen in t veujoar bluit alles weer op. Lösloaten van zörgen geft ruumte in de kop en vuilt net zo ast ofstubben van de snij van onze jazzen. Dij widde ruumte het ons doar goud bie holpen.

Daarde pries Pervinzioale Schriefwedstried 2025 (red.)

Ruumte

Hai zat op n baankie in t paark.

Veur zien vouten speulde de wind ploagend mit bloaderen dai heur vastigheid verloren hadden en nou overleverd warren aan de grillen en grollen van de wind tot ze heur leste rustploatse zollen vinden in de kolle en nadde grond.

Zo vuilde hai zok ook.

Twai weken leden wazze stopt mit waarken en dat was n stoere dag veur hom west.

In de tousproaken wui e zo ophemeld dat e soms docht dat t over n aander ging en e dr glad wat verlegen van wui. Tuurlek hai wos ook wel dat t dr bie heurde en dat minsen dai weggoan aaltied de hemel inprezen wuiden. t Was net as bie begroafenissen, allineg gingen dai echt noar boven, gelokkeg was t veur hom nog nait zo wied.

Noa n moand of wat den wazzen ze hom vast aalmoal vergeten en dat dee hom wel zeer noa viefenvattig joar waarken bie dezulfde boas.

‘Nou krigst de ruumte om te genietn’, hou voak harre dat de loatste tied noit heurt.

Ruumte?

Hai wol huildoal goin ruumte.

Zien waark zörgde veur vastighaid in de dag en gaf hom het gevuil dr bie te heuren. En dat was nou vot, hai wui dr onzeker en soms kwoad van.

Twai leutje eenden harren roezie en zatten mekoar mit veul kaboal achternoa om even loater achter de horizon van n betonnen brugge te verdwienen. Aans mozze dr om laggen mor nou wui e dr glad wat vegrèld om.

‘Dus hier bist, ik heb die overaal zöcht.’

Verschrikt draaide zien heufd opzied en keek in t laggende gezicht van zien zeun.

‘Kirrel ik krieg zon beetje n hartverzakken, wat dust doe hier zo vroug?

Ik mos nog even wat noar ons ma brengen en dai zee dast doe hier in t paark wast.’

Zien zeun keek hom bedenkelk aan.

‘Gait t wel goud mit die pa?’ En hai legde haand op zien scholder dai in loap van de joaren bonkeg en smaal worden was.

De stilte van de mörgen vulde zok mit gekwetter van eenden in de verte mor t leek of pa verdronken was in de viever van zien aigen gedachten.

‘Ik mout dr aan wennen dak stopt bin mit waarken miejong, ik kin mien draai nog noit rècht vinden.’

t Was even stil.

‘Komt aal gou pa, t mot even winnen mor kist nou de dingen doun dai echt belangriek binnen’

Hai keek zien zeun onneuzel aan. ‘Wat bedoulst doarmit miejong?

Weer was t eem stil en t leek alsof zeun twiefelde om zien zin oaf te mokken.

‘Dou ons ma in zoikenhuus lag hast bienoa goin tied om op bezuik te goan. Hest nait mitmokt dat dien klainkindern heur zwemdiploma huilen en houlaank is t leden dat wie echt tied harren om mit mekoar te proaten?

Dr is veul aan die verbie goan pa omdast aaltied drok hast mit dien waark.’

n Grode wolke dreef veur de zönne en muik de wereld, woarin voader en zeun stil noast mekoar zatten, donker. Gain van baidend kon de juuste woorden vinden, t warren baiden al goin proaters mor nou vuilde t extra stoer.

Zien zeun nam zok op. ‘Ik mout wieder pa, mout Eline noar zwemles brengen, wie heuren nog van mekoar’ En hai verdween uut zicht over t grindpad dat bezaaid was met eendestront.

Dai nacht kon e moeilek in sloap kommen. Dou e aindelieks sluip, zagge zukzlulf achter t buro zitten woar e viefenvattig jaor achter zeten har. Zien buro was vastschoefd aan de vlouer mit dikke roestige schroeven en ook haizulf zat vastliemd aan stoule. Noast zien buro ston ain printer dai zoveul lewaai muik dat e dr pien in de kop van kreeg. Uut de printer kwam pepier. Nait ain velletje mor tientallen en doarnoa aal meer. Dr was zoveul pepier dat e zien vouten noit meer kon zain en de stoapel wui aal hoger en hoger. t Was nou al bie zien knaien en waasde verder noar zien buuk. De stoapel drukte zo stief op zien lichoam dad e muite har mit oademen en het swait stroomde aan alle kaanten uut zien lief. Hai perbairde zok lös te rukken mor hai zat zo vast dat e gain kaande meer op kon. Mit hels geroup perbaide lös te kommen tot e nat van t swait wakker wui en in t bezörgde gezigd van zien vraaw keek. ‘Wat is dr wel mit die. Draaist en ropst d eul bourel bie mekoar, hest dreumt?’

Dou ze eem loater mit zien baidend in de koamer zatten keek e es noar zien vraaw. De rimpels in heur gezigde, heur hoar dat dunner en gries worden was, t was net of e t nou veur t eerst zag. Hai heurde hou ze lagde en zag de blik in heur ogen woar e destieds zo op valen was.

En veur het eerst vuilde hai weer de kriebels in zien buuk dai e ol zo laank nait meer vuilt hat.

Dou e de volgende mörgen thuus kwam van zien wandeling in t paark zwaaide e mit n grode enveloppe. ‘Hebben we de stroatpries wonnen?’ zee zien vraauw mit laggend gezicht. Hai keek heur kureg aan en zee ‘Ik heb ain raize noar Spanje boekt. Volgende week vertrekken we, mor eerst goan we uut eten mit de kinder en as we trogge binnen, meld ik mie aan bie de biljartclub en….. ho ho wat is dr mit die gebeurd, ain ding tegelieks, lopst diezulf haildoal verbie’ zee zien vraaw ze mit n laggend gezicht.

‘Wie hebben nou de ruumte om van ons leven te genieten laiverd en dat goan we du doun ook’

En mit n ondeugende blik in zien ogen sluig e zien vraaw op heur achterwaark, dai zuchtend heur heufd schudde en van van kleur verschoot.

‘Wie mouten zulf de slingers ophangen laiverd dat dut gainaine veur ons.’ En even loater zag ze hom floitend de toene inlopen woar de zunne deur n dikke wolke hin brak om heur licht braiduut de wereld in te sturen.

Ruumtelk inzicht

Op n apaart veldje stoan de campers stoef tegen mekoar aan, elk aan zien aigen stroompoal. As n sege aan de stik. Gelukkeg bennen de luifels aalmoal aan dezulfde kaante oetklapt zodat men nog n beetje privacy het.

Ze haren mekoar al gaauwachteg vonden op dat veldje van dij drokke camping. Vief stel Grunnegers, al wat griezende echtpoaren, waren noa t eten in de vrouge oavend bie mekoar kropen en noa wat sleperij mit stoulen en toavels namen ze eerst mor es n kop kovvie.

De proaterij ging vanzulf over de vekaanzie in t algemain en over de campers in t biezunder. Veural de mannen snaarden over heur aigen camper, dij toch wel zo mooi en biezunder was. En t was hail touvalleg zo, dat ze ale vief heur camper kocht haren in coronatied. Elk wol dou ja n camper. Lekker vaaileg op vekaanzie. Aalmoal haren ze wel n buurman, n zwoager of n bekende dij zo wies was mit zien camper, mit de vrijhaid om te doun wat je mor wilden. De haile wereld was van joe! Dat wollen onze vekaanziegangers ook wel. Dou waren ze wel aibels duur, mor t was singelier; ze haren toch wel ale vief n schier handeltje doan. Noadat dat zo’n beetje òfrond was, gingen de vraauwlu lös mit hou mooi ze t wel nait inricht haren, heur aigen hoeske op wielen.

Proaten over geld doun Grunnegers geern. t Bleek dat ze aalmoal wozzen dat de priezen noa corona slim dele goan waren. As je hom nou verkopen zollen, mozzen ze der hail wat op tou leggen. Nait dat ze hom kwiet wollen, goud begriepen, dat zeker nait. t Genot om te goan en stoan woar en wenneer je dat mor willen, is faitlieks ja onbetoalboar. En ze bekeken t veldje, wit oetsloagen van de campers, nog es goud.

n Camper kopen is ain ding, vonden ze, mor alles aan de loop holden, was ook wel n ìnde zunder ìnde. t Stallen, verzekeren, onderhold, brandstof en nait te vergeten wat je op n camping betoalen mozzen. En din de belasten! Dij wordt aal hoger. Dammeet mout je zo drijdoezend eurie betoalen!
t Was ja hoast nait meer te besjausteren van n normoal pensionoado-tractement zee aine dij oet Sodom kwam. Ze begrepen hom mor al te goud. Ie mouten wat overhebben veur de vrijhaid en de stilte van t camperleven.

In de camper noast heur heurden ze dat de koelkaastdeure opentrokken wur. Doar haren ze ook wel sloek op en de Sodommer gaf aine weg. Dij poar siezen konden der nog wel òf, of nait din!

Nou de sìnterij òfdounde behandeld was, begon der aine over, dat t toch wel slim drok worden was mit zoveul campers. In t begun konden ze s oavends noar zo’n specioale camperploats rieden en din was der aaltied n stee vrij om te stoan; plek zat. Mor as je dat nou wollen, mos je toch wel veur twij uur aankommen, aans was t al zo vol as n potje mit peren. Hier was t ook wel drok, mor ze haren van te veuren besproken, din kon joe der niks gebeuren. Je mozzen din wel veur n poar doagen reserveren en t laifst roem in t veuren. Veur ain dag was te min, din wollen ze joe nait hebben en op roakeldais aankomen kon ja nait meer.

Mor gainaine haar spiet van d’aanschaf van de camper, zeden ze. Bist gek! Je bennen compleet aigen boas, dat was toch wel t belangriekste. Goud, as j’ainmoal op joen steetje stonden was t nait zo makkelk om gaauw even weg te rieden veur n poar bosschoppen ofzo. Luifel òfbreken, alles binnenin oprumen en d’haile camping keek joe ja voel aan as je mit joen diesel stoef veur d’aander luifels langs reden, mor dat was ook ja mor even. Oh joa, ook as je weerom kwammen vanzulf. Geft niks, heurt der bie! Ook t parkeren in n stad woar je meschien wel es hìn wollen was n beetje stoer, n perkeergarage pazen ze ja nait in. Dat betaikende kilometers lopen veurdat je in t centrum waren. Mor lopen is gezond, doar waren ze t wel over ains. Krieg je ook nog n beetje bewegen.

Zo waren ze wat wieder aan t teuten over dat t ondanks n poar klaine noadailtjes, toch wel hail schier was dat d’haile wereld aan joen vouten lag mit n camper, dou ze in t twijduuster op t grote, roeme veld tegenover heur twij fietsers zagen dij hailmoal aan d’overkaande van t veld aanbeland, onder de bomen heur tentje opzetten. Gain stroomaansloetens doar, dus ze haren d’haile kaampe veur zokzulf. In tien menuten stond t spul kloar mit twij klapstoultjes, t schienvat op t toaveltje en n glaske van t ain of t aander der bie. Zai mit n boukje en hai stak de brand in zien piepke.

De proaterij stoekde en t vuil haildaal stil terwiel dat ze aalmoal keken noar dat stel veur heur simpele tentje aan d’overkaande van dat grote veld. n Stilte dij nog laank duurde.

Sjampiejons

Toen ze tegen 10 uur thuuskwam, zat er op e baank tv te kieken. Hij zee niks, nikte enkeld even.

Ze liep noar de keuken en zette doar twee potten prumensjem op t aanrecht. Op t gasstel ston n lege koekepaan. Mooi.

‘Wast lekker, die sjampiejons?’, vroeg ze onneuzel toen ze weer ien koamer kwam.

Hij bromde wat.

‘Paan is schoon leeg’, zee ze. ‘Mor hast ok wel even ofwassen maagt.’

Aanerdoagsmörregens zatten ze zwiegzoam tegenover mekoar aan toafel. Ze har dikke plakken stuut sneden en kovvie ienschonken. Hij keek es noar zien bord. Pakte n mes en stak die ien e sjempot.

‘Het Fenna zelf moakt’, zee ze.

‘Oh?’

Ze was met Fenna noar Stad west, en begon n verhoal of te steken over wat ze doan hadden en wat veur vaarf ze kocht hadden en woar ze eten hadden … Mor hij luusterde niet.

‘k Vuul me niks niet lekker’, zee er opeens.

‘Ach wat,’ zee ze, ‘doe hest ok aaltied wat. Is kovviemelk niet goed meer? Of hest wat verkeerd eten? Straks gefst sjampiejons nog de schuld.’

Ze rook even aan e kovviemelk.

Hij wreef hum over zien buuk.

‘Zol t doarvan kommen? k Heb kopzeer en n pien ien e billeg, dat wilst niet wieten.’

‘Moest zo mor even weer leggen goan’, zee ze en aaide m over zien kop.

Hij stende wat, mor schoof toen stoel vlug achteruut en hoastte hum de gang ien, woar de wc was.

Uutvoart har niet veul om hakken. Wat kennesen en buren. Zien zuster. Biljartklub har twee bestuursleden ofvoardegd. Poar drinkmoaten uut e kroeg. Dat was t wel. Anderhaalf man en n peerdekop. Gien toesproaken.

Ze kwam allenneg weerom ien huus. t Aanbod van buurvrouw Smit om heur nog even gezelskap te hollen, har ze ofsloagen. Pottekiekers hufde ze niet. t Kondoleaansesboek laag ze op n traptree hen. t Was prakties leeg nog, en van heurzelf har t niet huft, mor man van e begroafenisverenegeng har aandrongen dat er wel n boek leggen mos. Dat heurde zo. Nou, best, hij zien zin. Dunnerdag zol ze t wel met old pepier metgeven. Nou eerst n kop thee. Domt zol ze Fenna bellen.

Ze har t nog niet docht of heur telefoon begon te trillen.

‘Hoe ist goan?, vroeg Fenna.

Woensdagoavmt zette ze n kertonnen deus met wat olle kranten, folders en wat tiedschriften bij de weg. t Kondoleaansesboek stopte ze der ok bij. Net as n stoapel rouwbrieven die over wazzen. Heur oog viel op n stukje tekst: ‘Dankbaar dat hij niet langer heeft hoeven lijden …’ Ze nikte tevreden en duwde t drukwaark diep vot onner de kranten. Mörregenvroeg kwammen ze t ophoalen. En zotterdag zol ze met schuur aan e gang. Aal zien riw en zien fietsen deruut, en angelbrut en zien boeken. En dan nog wat er vedders teveurschien kommen zol. Och, die troep. Hoe voak ze doar aal niet over hikhakt harren. En nou was t zover. Nou har ze alles veur heurzelf.

Fenna wol wel helpen. Ze was er aal wied op e tied.

‘Za-we eerst die fietsewrakken mor oprumen?’, zee Fenna. ‘Dan ken we doarachteraan dat visspul doen. Wiest doarveur ok goenent die der nog wat met kennen?’

‘k Heb n koartje ophongen bij de Spar’, zee ze. ‘Ok veur de boeken. Aander spul is zowat deurroest. Hij bruukte nog wel es n lep of n hark, mor de rest … Ja, zien rug hè.’

Tegen haalf elf wazzen ze oareg op streek. En der kwam ok één veur boeken. En nog één, veur fietsspullen. Die nam n poar veurwielen met en vroeg dat er weerkommen mog veur twee frames. De boekewurm ging hiel sekuur de deuzen laans en laag nou n dan n poar boeken uutzied. Toen er kloar was, vroeg er wat t kosten mos.

Ze gloop es noar zien stoapel. Keek zunegjes noar deuzen die over wazzen.

‘Vot dan’, zee ze. ‘k Zal t goed met dij moaken: veur twee tientjes maagst ze hebben, mor … ’

Hij keek heur vol verwachteng aan.

‘… mor dan moest ze aalmoal metnemmen, alles ien één koop, alle deuzen!’

Doar mos er over noadenken.

Noa n skofje zee er: ‘En as ik nou allenneg dizzent hebben wil, dizze … wat zal t wezen: dizze 15, 20 – want wat moet ik met aal die aander boeken?’

‘Dan gijt t niet deur’, zee ze. ‘Ik wil alles kwiet want k heb der gien plak meer veur. Doe me n lol, geef me n tientje en nem alles met. Dan kenst thuus zelf uutzoeken welken dast hollen wilst.’

Fenna was ientied goed opschoten. Schuur was zo goed as leeg. Alle troep ston tegen e muur van t huus aan. Doar kon ze moandag Grofvuul veur bellen. Voldoan keek ze noar de lichte open ruumte. Aan e wanden hongen brede planken, onner t grode roam ston n stevege waarktoafel. Doar zollen ze mooi schilderen kennen. Beter as op sloapkoamer, woar je niet wenden of keren konden en woar host gien zunlicht kwam.

‘k Heb nog wat veur dij!’

Fenna har n dik rechthoekeg pak uut heur auto hoald en langde t heur toe.

‘Om te vieren’, zee ze.

Uut kedopepier kwam n kastje teveurschien met open loaden.

‘Dit hiet n kieskastje’, zee Fenna. ‘Kenst mooi bruken veur potloden en penselen. Of tubes en paletmes, kwastjes, net wast wilst.’

‘k Ben der beduusd van. Zukken he k aaltied aal hebben wilt’, zee ze. ‘Mor ja, ik har nooit niks te willen hè. Kom hier, krigst n dikke tuut van me!’

s Oavmts brocht ze heur schilderspul ien e schuur. Onner ien t kastje ruumde ze plak ien veur heur dierboare boekje over paddestoelen ien Nederland.

Spaigelbild

Rieks was nooit riek. Te vraigevochten, te aigenwies om waarken bie n boas vol te holden. Thuus bie zien ollu in Lauderzwaarteveen den aaltied dat stille verwiet. Hai vermiedt, ontwiekt, zuikt de ruumte en vraiheid in de draank. En de drugs. Zunder dij twij blieft aal om hom hìn ellèn, kloten. Lu dij hom der op ankieken. Plietsie het de pik op hom. Mor hai baauwt an zien ontkomen. Scoort n uutkeren. Waarkt zwaart tot der sinten genog binnen om noar Thailand te vlaigen. Doar is t bier gekoop. En drugs binnen der ok. t Parredies, doar gaait hai wonen. En t lokt hom zölfs zien uutkeren met te nemen.

Thaise vraauwen dinken altied dat blaanke manlu riek binnen. Haals over kop traauwt hai. Mor Rieks vaalt t òf, hai is nait riek. Wol worden twij lutje dochtertjes geboren. Mit heur baalkeduustere ogen kieken dij zo tuddeg noar hom op. t Parredies, mit bier en drugs. Totdat de Thaise plietsie hom vangt mit drugs en hai de gevangenis in gaait. Rieks zit zien straf uut, wordt leventslaange onwinskt verkloard. Op t vlaigtuug zet weerom noar Nederland.

Terog bie af. Weer t stille verwiet van zien ollu thuus. Zien Thaise vraauw is hoagels en aaiskt sìnten. Mor hai mist benoam zien twij dochtertjes. Zo as dij noar hom opkeken. Hai wil weerom noar Azië, misschain n noaberland van Thailand. Misschain dat hai doar zien dochtertjes zain kin. Mor zien vraauw wordt gierend maal opnomen en zien dochtertjes verdwienen in n Thais kindertehuus. Hai zugt zie nooit meer.

Dus elke daag liters bier en hail veul wied om zien verdrait de boas te blieven. Hom nait verplettern te loaten. Zwaarvend in Azië vindt hai n zaik en moager hondje. Rieks bringt heur bie n peerdokter, zörgt veur heur. Hai en Adinda worden onòfschaaidelk. Hai moakt heibels mit Versloavenszörg. Dij willen hom enkeld behandeln veur zien versloavens en zölfs veur agressiekedutsie. Hou zo agressie? Doar gaait t hailndaal nait om! Hai het verdrait, het verlet om traumatherepie en dat kriegt hai nait.

Mor Rieks is toai en holt zok stoande. Op camping d’Iembarg mag hai vergees wonen in ain van d’holten chalets. Hai dout der t onderhold, braandt roet vot tusken de tegels, schuurt en schildert kezienen. En hai het noe n auto.

Doagen laange regent t haard boven Europa. Ok boven d’Iembarg vaalt t mit bakken uut de locht. En den kloart t op en is t weer dreug. Rieks stapt zien chalet uut, lopt buten wat rond mit Adinda. Op t laand is n reuzen wotterplas stoan bleven. n Lichtend lok in de graauwe eerde, t liekt wol of d’hemel der deurhìn vaalen is. Spaigelglad is t wotter. Enkeld lutje rimpen woar Adinda drinkt. Rieks zugt de locht weerspaigeld, homzulf weerspaigeld, Adinda weerspaigeld. Zie het genog dronken en kiekt noar hom op.

Rieks staait nog an de plas. Hai zugt d’haile ruumte boven hom weerspaigeld as ruumte onder hom. t Is doch mor schien, zuk n spaigelbild. Gewoon n ondaipe plas, as doe n bietje muite moakst zugst de boom. Mor t spaigelbild is veul staarker. Rieks wordt der doezelg van. En aleer hai t wait staait hai opìns an d’aandre kaande van zien spaigelbild. Opìns heurt hai niks meer, is t stille. Nog juust wol heurt hai Adinda piepen. Zie bleef achter in d’aaldoagse weerld en mist hom. Gaauw riekt hai mit zien aarm deur de wotterspaigel en reept d’hond noar zok tou. Noe stoan zie soam in spaigelbild.

t Is n onwezenleke aandre weerld. IJl, doodstille en aal staait in spaigelbild. Dus bie de camping: eitpecer ed ijb nedlem srekeozeb. En ok rekloames van Amstel en Hooghoudt an de gevel van t cafe binnen in spaigelbild. t Is stille en ruum en Rieks vuilt zok der vremd, zölfs n bietje gelokkeg. Hai jompt de baal en zugt Adinda der geluudloos achter her runnen. Stille bringt zie de baal weerom en legt hom veur zien vouten. Nog es, vroagt zie mit heur holden. En hai jompt nog es. t Is heer zo schier, zo stille, zo ijl.

In tied dat hai Adinda volgt dij achter de baal an runt kommen twij lutje feguurtjes teveurschien uut de verre bosraand. Rieks haar zie eerst nait zain. Mor zie kommen in zien richten. En den zugt hai heur. Kin zien ogen nait geleuven. t Binnen twij Thaise wichtjes. Klaain en flitterg, baalkeduustere ogen en sluug zwaart hoar. t Binnen zien dochtertjes! En wat binnen dij groot worden! Dou hai zie veur t lest zag waren zie nog peuters.

Adinda loat de baal leggen en runt kwispelnd op de wichtjes tou. Besnuvvelt heur, loat heur aaien. Rieks staait mit opensperde ogen, wait nait hou hai t het. n Tsunami van emoties brekt deur ale dieken hin dij hai legd het om zien verdrait in te poldern. Stille troanen wellen uut zien ogen, over zien waangen.

De wichtjes binnen bie hom ankommen. Vuilen heur verlegen mit n pabbe dij zie zo laange nait zain haren. En dij den ok nog staait te grienen. Mor den onhelzen zie hom. En de wichtjes bukken, omhelzen Adinda. Pakken de baal en jompen dij n end vot. Adinda blied der achter her, bringt hom weerom. Nog es en nog es. En Rieks kiekt tou deur zien troanen hìn. Hai vuilt hom riek.

Rieks mien jong, wat doust noe dastoe dien dochters weerom hest? Deur de spaigelbildege weerld binnen dij noar die tou kommen. Zie mouten dien verdrait vuild hebben. Dat doe heur zo vrezelk miste. Noe kinst weer pabbe wezen.

Hai besluut heer te blieven in de spaigelbildege weerld. Want hai wait nait of zien twij wichter metkommen zellen as hai deur de wotterspaigel hìn brekt, terog de aaldoagse weerld in. En t is ok beder dat zie nait metkommen. In d’aaldoagse weerld kriegt hai de Kinderbeschaarmen op zien dak. Dij zellen hom nait geleuven. Hom turen om reden dat hai zien kinders ontvuiert het. En den goan de wichter heer ok weer n tehuus in. Nee, wie blieven in de spaigelbildege weerld.

Heer, an dizze kaande van de wotterspaigel, het hai ok hailndaal gain rek in bier. Of in wied. Zien verdrait is veurbie. Hai het zien twij wichter terog en loat dij nooit meer goan. En dat haar hai altied al zegd: dij versloaven, dij is nait zo belangriek. Dij verdwient noe vanzulf. Dampt vot de ruumte in van dizze stille spaigelbildege weerld.

Swaalfke

Hai zit nog aal in zien nuske, allaint.
Bruiertjes of zuskes bennen der nait meer,
woar dat wachten toch wel veur daint?
Vlaig toch vogeltje, bedapper die n keer.

d’Olden vouern hom aal minder
in dat lutje nuske woar e in zit.
Swaalfkes komen kieken, aander kinder.
Kom mit ons speulen, goa mit!

Ale swaalfkes meneuveln in de locht,
moaken zok staark veur de grote trek.
Is ons vogeltje doar wel op verdocht?
Eerstkans blift e zitten op zien stek.

Hai zit nou zuitjesaan op t randje.
Zien vleugeltjes wappern aan ain stók.
n Aander akkreboatje, n biedehandje,
is stoef veur hom, duukt en bemuit zok.

Dizze verlaaiden is nait te weerstoan
en ik vuil n steek in mien haart,
als k hom maank n koppeltje weg zai goan.
Zo soamen, nooit meer apaart.

Eerste pries Pervinzioale Schriefwedstried 2025 (red.)

T wotter

Mit grote sloagen vlaig ik deur t wotter
T zwembad dat is mien ruumte
Ruumte mit vrijheid, gain mens te bekennen
Ze durven nait
T wotter en ik bin aine. Ain met mekoar en de natuur
Ik kiek noar de wolken, de lucht betrekt
Schoolslag

Tetje Nachtegaal

Tetje Nachtegaal zit mit mooi goud aan ien veurkoamer en kikt op klok. ‘t Is zo wied’; Tetje komt ien t ìnd, trekt ien loop weg mantel aan, lopt noar boeten tou en draait deur op slöt.

Je zainen t zo wel, t is n swoare gang dij Tetje moakt.

Mor ze huift nait ver te lopen, t dörp is nait zo groot.

Tetje woont aan raand, ien ain van t riegje hoezen aan weg noar zee tou. Deur t klaphekje ien heeg kom je over n grindpad. Haalfweg linksòf gaait noar veurdeur tou, doar ien n grote pot rooie geroaniums stoan te bluien, rechtoet gaait noar achterdeur. Doar staait links opa’s hoge peerboom, n stainpeer, en rechts ligt gruintetoen dij ze leste joaren ienzaait mit n mengsel van klaar, kaardebol en zummerbloumen, veur vogeltjes, bijen, brommers en tiekjes.Veur t hoes het Tetje n bloumtoen van vaaste planten, hortensioa’s en riezenbrijbloumke. Op stille ziedkaant van t hoes stonnen n aalbeern, n kruudhoorn en twij appelbomen, n Schone van Bath en n Zuite Kroon.

Tetje woont allain. Dou ze zeuventien joar was, is ze te t hoes oet goan, het heur oplaaiden òfmoakt en kreeg dou n boan ien Stad.

Dou moeke oet tied kwam, nam Tetje hoesholden over. Pa waarkte dou nog. Tetje hil hoar boan ien Stad aan.

Mor dat is apmoal joaren leden.

Nou staait Tetje tegenover t hek van t kerkhof. Ien t gangpad noast grote bovenzoal ien t café moaken femilie, vrunden en bekenden kloareghaid. Der hebben n poar sprekers aan t woord west, domie leesde van ‘gelijk het gras is ons kortstondig leven’ en dee n gebed. Dou was t doan en de aanwezegen kinnen Willem te Winkel volgen noar zien leste rustploats.

As ze draai moaken deur t kerkhofshek, nikkopt Tetje mit ogen dicht as leste grout.

As ze ogen weer open dut, zigt ze ain van Willems kiender wenken: ‘Kom mor mit’.

Willem te Winkel is 78 joar old worden, zien vraauw is laank leden aal hìngoan. Der mist gain dingsdag of Willem komt mit zien auto t wegje op rieden tot aan Tetjes hoes en parkeert ien t gras.

Eerst wat proaten, theedrinken, din eten, n kop kovvie mit zuit zeupke, gerdienen dicht en t is mainstied aal loat ien oavend of ver ien naacht as buurlu Willem zien voetstappen ien t grind heuren.

t Haile dörp wait der van, mor het blift t grote gehaim. Van dij gevolgen dat Tetje gain nuigen had het en nait ien grote zoal van t café zat, mor ston hier bie t hek.

En nou lopt Tetje mit, haildal achteraan, kop licht omdeel, vol gedachten; en olde vroagen.

Op aanwies van oetvoartverzörger vörm minsken n grote kring om t open graf. Op zaark der noast lezen ze noam van zien vraauw. Datteg joar jonger stonden de mainsten hier ook.

Droagers loaten kist zakken.

‘En hiermee is deze droeve plechtigheid geëindigd. Ik verzoek u nog een laatste groet aan de overledene te brengen en mij weer te volgen.’

Minsken gonnen weerom noar t café, veur kovvie mit kouk.

Tetje zit op t bankje achter t hoes mit heur mooi goud aan. Ien peerboom koert n holtdoef. Mor Tetje kikt ien lege roemte tusken heur en gunterse zee.

Wad

N kop vol hemel,
n houd van zun,
pad achterloaten
woar t zwaarven begón.

Planten streuen heur zoad,
vogels swaarmen
as n veeg over t wad
en wiend vloagt n schipke.

Doar, maank wotter en wiend
vien ik roemte en ritme
ien zang van de dag.

Woar bistoe west?

t Is n haide zummerdag ien juli. En k zit ien kerk mie stìn te vervelen. t Is zo’n zundagmörgen woar k t laifst ien boeten bin en nait op n haarde bank zitten wil.

k Mòt van mein ollu noar kerk tou ien mien zundagse goud. Dij schiere boksem mit n vòl en n knap jaske binnen duur kocht. En dij mag k veuraal nait smirrig of kapot moaken. Kwengeln mag ook nait. Dat kin allain as k nait aan t speulen of beziedjen bin. Voetballen kin ook nait om reden k heb mor ain poar schiere schounen. Blift over: ien hoes n potje schoaken mit mien oldste bruier.

Tougeven, da’s din wel speulen, mor ook stil zitten net as ien kerk. Niks veur mie, ik bin n puber.

Kerkdainst duurt mainstied n dik uur en zit vol mit rituelen. Slome gezangen en psalms woar kerkörganist joe bie begelaidt. Dij örgelman (hoast nooit n örgelvrouw…) bruukt mor haalf zo wat as n Grunneger kerkörgel aan geluud moaken kin. Pas noatied van dainst mag hai (zai…) aale registers opentrekken.

t Is mie nogaal n stieve boudel, dus sums zit k ook te klieren mit aandere kiender. Doarom kriegen aale kiender, vief bie ons thoes, n rolletje pepermuntjes mit; t is laange familiegewoonte. t Wait nait wat er ien zit, behaalve munt, mor wie worden der rustig van.

Veur mie is preek van domie wel n hoogtepunt, as hai tenminste zien best doan het om n schier verhoal te schrieven. Domie kaist eerst wat inspiratie oet bibel. Dat slim olde bouk zit stìnzat verhoalen over goud & kwoad, aarm & riek, over stroat & natuur en zukswat. Mor n écht goie domie combineert dat din wel mit zien aigen kiek op wereld. Welke bosschop geft hai mit aan dat aandachtege volk? Of vallen ze ien sloap, dij harde waarkers van t Hogelaand? Hou origineel kin ain domie wezen?

Vandoag het domie mie te pakken mit zien verhoal. Hij geft slim op van hou mooi natuur nou is, vogels zingen heur hoogste laid. En benoam veur boeren veuraan ien kerk en veur arbaiders achteraan het domie n smui verhoal, over hou t gewas op t laand der bie stait. As natuurlaifhebber schat ik ien dat domie dat goud zain het, op zien fietstochtje deur Noordpoller van òflopen week.

Bluiende eerappels, goldgele wait, opkomende sukkerbaiten, dopaarten, n hooiveld. Toenen mit vievers van boerderijen binnen dik in orde. Apmoal geuren en kleuren op t Hogelaand. Mit zien laank gebed dankt domie ons laifmeneer stief veul aal dat moois. Hai verwacht n rieke oogst van t joar.

Ik kin nait meer wachten, k mòt zo gauw meugelk te kerk oet, t laifst nog veur t leste gezang. Gelukkig zit k bie noodoetgang, dij as achterdeur bruukt wordt. Wie zitten ja nooit veurien kerk, doar is gain ploats veur ons gezin. k Bin as eerste ien boeten.

Aander kiender blieven bie zetten rondhangen op kerkplaain of ien portieken van hoezen tegenover kerk. Mit waarm weer heb k doar gain zin ien. k Run as de wiedeweergoa noar hoes tou. k Mòt wel runnen, k mag ja op zundag nait fietsen! “Fietsen op zundag is zundeg” zeggen mien ollers.

As k bie hoes aankom zit deur nog op slöt. k Bin nog te jong veur aigen sleudel. Mor mien fietske staait achterom, nait op slöt, nait neudeg hier. En vot bin k, noar diek tou, noar roemte, noar oetzicht, … oet zicht.

Onderwegens vuil k overaal waarmte om mie tou. Zun staait hoog aan stoalblaauwe lucht, hoast gain wiend. Mien fietsbannen zoesen over pollerweg, laiwerkes klimmen aal zingend lucht ien. Bie n boerenschuur blaft n grode hond, dij kin ik van mien kraandeloop. Braide pollers achter mekoar, k passeer sloaperdiek. Ik kiek goud om mie tou of wat domie vertelt hèt ook woar is of dat hai ons mor wat geleuven let.

Ik kom bie leste diek, klim gauw trap op. t Is eb, er gebeurt aingst niks en toch is t mooi… k Goa der bie zitten. Pas op doe: “Nait ien schoapenstront” “Denk om dien zundagse boksem”. k Luuster noar kweldergeluden: knisperende wadpieren, bakkelaaiende scholeksters, turuluurs… Lucht boven Röttumeroog trilt van waarmte, hoge vuurtoren van Börkum stekt der boven oet. t Is mie helder, op t wad bestaait zundag nait. Wat wil k nog meer?

Wie binnen thoes n groot gezin, eten altied mit zeuven bie toavel. Pa aan ain end, moe bie t aander end. Mien ollers kinnen t goud mitkander vinden en geven duudleke structuur en ritme. Klokslag twaalf staait t waarm eten op toavel, da’s gewoonte en regel; ook op zundag.

Schane genog mot k noa n pooske dreumen op diek aal weer op hoes aan. En der is ientied ook n dikke wiend opstoken, zudenwiend; dij zörgt ja veur dat waarme weer. Nou wel tegenwiend veur mie. “Dat wordt deurtrappen, mien jong”, denk k bie miezulf.

As k haalf achter poest ien hoeskoamer aankom zit elkemain aal bie toavel en hebben ze t openingsgebed aal doan; k bin knap loat. k Schik ook bie toavel aan, op mien aigen plek. Gainain zegt wat… Mien pa kiekt verniend, mien moe schept soep op. Mien bruiers en mien zuster gniffelen wat mit mekoar, zai waiten ja dat k pröddels krieg. n Dikke oetbrander veur mie vienden zai juust.

t Is pooske moesstil. Din dundert mien pa: “Woar bistoe west?” “Dien fiets was vót!”

Ik slik even, hoal daip oadem en vertel dat k even bie diek west bin. En dat k onderwegens eefkes keken heb òf wat domie zo schier vertelt het in zien preek wel klopt. En k zeg: “Het klopt, natuur en gewas stoan der goud veur”.

En k zeg ook dat mien zundagse goud schoon bleven is.

Din is der vanzulf geprommel bie aander kiender.

Mien ollers kieken mekoar aan en din zegt mien pa: “Dou dien gebed mor even en eet dien soep op”.

Van dij nuvere zundag òfaan haar k gain fietsverbod meer…

Utrecht, zummer 2025

Zee van Roemte

Amper zestien joar was k toun ik n hazzenvliesontsteken kreeg. Haals over kop mos ik noar t Groot Zaikenhoes in stad. Ik kwam op n koamer mit extroa zörg te liggen. Gain ain van aandere zaiken geft

n taiken van leevm. Midden in naacht wor de man noast mie wossen en wegbrocht. k Wait dat e dood is en dat ik d aander wezen kin. Veur sloap is gain roemte meer! Kom ik hier wel leevmteg oet?

k Mout pissen. Noa n drók op t bèlletje, brocht n verpleegster mie pisvlèzze. Dat gèft locht.

Dom, dom, dom; k hoal vlèzze onder deken oet, mit bòlle kaant noar boven. Doar lig ik in n plons van mien aigen pis. Noa n minuut of tien drók ik, mit schoamte, weer op t bèlleke. In n ogenslag lig ik in

n schone bère. Smörns vroug, hail vroug, ben k weer aan beurt. Ik krieg n koorsmeter in haand dròkt. Joa, wat mout ik ter mit. k Heb wel n broen vermouden, mor dou der niks mit. Noa n ketaaier komt

n vlötte zuster laangs. Zai grist mie thermometer oet haand en prikt dij zo mor in mien kont.

n Poar doagen loater kom k op grode zoal. t Liekt of ik meer roemte krieg . . . . n Hail elftal ligt doar. Naachten binnen nait best. Snörken en scheten binnen nait van de locht. Aaltied is der wel ain dij om pot vragt. Ik ook, k ben der benaauwd van.

Veur mie binnen roggeprikken t slimste. Op zundagmiddeg heur ik minsen joechaaien in t Oosterpaark bie n wedstried van GVAV. Noa dik twij weken mag k noar hoes, mor vot noar schoul is der nait bie. Ik har te voak te veul kopzeer. Ik dee wat woar k oardeghaid in har. Gaauw goa k mie vervelen. Ondertied ben k zeuvmtien joar. Ik mout roemte. In hoaven van Termunterziel vroag ik viskerlu wel dat ter nog n knecht broeken kin. Zai neumen schipper van de kotter DZ 26.

n Poar doagen loater voar ik mit op n schier holten viskerboot de hoaven oet, richten Börkum.

Wind waait deur mien hoar, k vuil hail veul roemte in mie en om mie tou. t Geft mie n gevuil van vrijhaid. Wie binnen mit zien drijen aan boord. De aander knecht is ervoaren. Hai kin goud genoaten koken, mor stinkt as n bunsel, aaltied. Hai gait mit waarkgoud en stevels aan kooi in.

Ale zundagoavends rie ik op mien Puchje noar viskerhoaven van Delfziel. Pebaai vot te sloapen.

De kooi in heurt mooier dan t is. Roemte is der nait. Aaltied is ter wat klam en roekt ter movveg.

As schipper oetvoart, let hai ons liggen. Aan t stampen van de motor mout je stief winnen. Hai röpt ons as netten oetzet mouten worren. Ik vind twaark schier. Bie störm en haarde wind rit t schip op de golmen. t Geft mie n gevuil van grootseghaid in n balderachtege roemte.

t Wotter löpt mie din bie kop laangs. Mien haart springt van vreugde! Euligoud zörgt ter veur dat we nait nat worren. Admis bin k wat zeezaik. As t schip t wad oetvoart, tussen Röttumeroog en Börkum deur, Noordzee op, den liekt t wel of boot n meter omhoog gait. t Kabbeln gait over in rollers. Beroerd vuil ik mie den. t Gait over en n dreug stoetje helpt.

De aandere knecht dut of ik ter nait bin. Wie leevm in n klaaine roemte in hail verschilnde weerld.

Oet tiepelzinneghaid martelt hai viskes. Ik kin hom wel vergraimen. Gelokkeg nemt hai ontslag. Wel mout ter weer n daarde man bie. Mien bruier voart op n aander kotter. Hai wil wel overstappen op de “26”. Schipper en hai kwammen tot n akkoordje. Bruier waarkt haard en goud.

Hai is gain proater. Kòkseln is mie aanbetraaiwd. De roek van t koken mit de roek van dieseleulie veur kaggel mokt mie mizzelk. Regelmoateg steek k mien kop oet t veuronder om vrizze locht te kriegen. Mien kookkunst is aldernoarst slecht. Ik zai dat bruier en schipper zeekoapen wel veul vouern. As ik vroag of t eten smoakt, zeggen zai ‘zeekoapen luzzent t wel.’ Noa n poar weken bink k kok oaf. Bruier is n monsterachtege kok. Kokerij is nait mien ainegste swakte. As de netten mit genoaten binnenhoald worren, mout t touw van de netsteerten lösmoakt worren. t Kòlde wotter lopt din zo maauwen in. Lege netten mouten din weer oetzet worren en dat is n gevoarleke operoatsie. De steerten doarvan mouten op juuste oogenblik over boord gooid worren. Gaait dat mis din kin net vast kommen in schroef van t schip. Noast genoaten komt ter vis, bievis, aan boord. Dij gooien wie eerst veur op t dek. Genoaten goan veur. As ze kloar binnen, goan ze in t ies, in t roem.

Vissen liggen nog aaltied nor locht te happen. Zunder dat aine t zugt, heb k menneg viske terog geevm aan zee. Wel wait ik dat n viskerman vis mout vangen. Noa de genoaten gaait vis in n kist. Toch wor langzoam mor zeker dudelk dat ik nait echt veur de viskerij in waig legd bin. Ik proat overaal over mit schipper. Op n dag vragt e mie wat veur waark ik t laifste dou. Visken vanzulf! Mor doarnoa?

Nou, ik zol ook wel schoulmeester willen worren, mor din heb ik nog hail wat leerderij veur de boug.

n Poar doagen loater vragt e, langs zien neuze weg, wanneer kweekschoul dit joar begunt. Dat is, zeg ik, begun september. Goud, zegt hai pront, op ain september hest holdert.

Mit n roar gevuil goa ik helpen weer n trek binnen te hoalen.

n Moand loater zit ik in n klas vol kwekelingen, weg te dreumen van n flakke zee, mit netten vol grode genoaten, in n zee van roemte zunder horizon.

Schipper en ik hemmen t goud doan; k ben meester worren.

Zeuven brogjes van Dale

Bie t eerste brogje aanbelaand
kuier ik en overdenk de dag.
Wat moak je zo’n dag veul aan kaant,
wat áin dag wel nait vermag.

Bie de twijde brogge aankomen
besef ik mien gelok,
middenin dit laand zunder bomen.
Wotter en gruin aan ain stók.

Op de daarde kiek ik in t wotter,
der gruit rondom wat snoukeblad.
Maank kreuze n ainzoame dotter
en n doeker nimt n sputterbad.

Noa t vaarde brogje heur ik geluud
van auto s dat aal deurgaait
en n pomp mit n beregensfetuut.
n Trekker mit n mesien, zo braid.

Bie de viefde overvaalt mie de grootshaid.
Grote kaampen laand tussen de wieken.
Veul van t zulfde: mais, eerappel, bait,
ìndloze onnetuurleke gewasfebrieken.

t Zesde brogje drokt mie op t gemoud.
Roem laand zunder hak of smak,
of dit nou echt zo mout?
Gain daaier vuilt zok hier op zien gemak.

Bie t zeuvende brogje lees ik
deur Jan J. Boer hier zo mooi bezongen,
over t getjoedel van de laiwerik.
Veurgoud deur de ruumte verdrongen.

Zeuven tips om roemte te scheppen

Roup moi tegen vrumden
wel wet wat dr van komp

Zitst vast? Vraog road aan t peerd
op t puntje van de Martinitoren

Loat buurman n schutting oetzuiken
as e moar twai meter hoog wordt

As tie t onder de dekens te waarm wordt
vlaai die onder de sterren in t gras. t Laifst bloot.

Rek tie oet as n kat

Snoef de lucht op in n bluiend eerappelveld
pruif brummels in de wiekswaal

Stap nait in n raket
ook nait in n vlaigtuug
lopens in t veld vlaigen dien gedachten hoger

Zielhoesblues

Voak ging k ien boeten
op mien fietske hinneweer
oh, doe troks mie aan
ik zaag die geern

Dwaars deur olle goaten
laiwerkes hoog boven t veld
vissers vongen der veul genoat
t was mien wènst, zo wer verteld

Grutto-grutto, ture-tureluur
maiwen schraauwden heur verdrait
laange weg noar olle schuur
mor doe, doe waster nait

Gafs gain laifde, zummer stil
doar op grèns van laand en wad
t hoes was leeg, wiend was kil
ziel laag op zien gat

Diek hil eb en vloud op stee
hoge poalen vol van vissersboet
woar t wichtje dou verglee
te mien verrekieker oet

E-mail bie wat nijs?