Greven, Albert

t Huus was nog net as vrouger. De widde holten kezienen stonden as liesten in n stilleven uut vervlogen tieden, tegen n achtergrond van verweerde bakstainen, dij ooit soam d’òfsproak mokt harren om mekoar in weer en wind te steunen. t Pad dat noar veurdeure kroop was taikend in onkruud en allinneg aan n poar duustere plekken aan raande was te zain dat t ooit as grindpad bedould west was. Zo ston e nou al n ketaaier laank bie t hek te wachten, uut t zicht van de bewoners van t huus. Veuraal uut t zicht. Woarom e t doan har, wos e zulf aiglieks nait. t Gevuil was der inains, zo staark en dwingend dat e t nait meer wegstoppen kon.
Dou Rieks van Lientje hom verteld har dat t nait best was en dat t sikkom òflopen was, toun was t gebeurd. t Gevuil woarvan e docht har dat t weg was en nooit terogge kommen zol. Mor t har der aal die tied nog zeten, ain oerkracht, staarker dan verstaand.

Hai har zien bruier al bienoa tien joar nait meer zain. Toun pa overleden was, harren ze roezie kregen over verdailen van spullen. Aiglieks was t meer nog roezie west tussen aantraauw den tussen hom en Graddus, mor t was zo hoog oplopen dat ze sinds dij tied mekoars deure veurbie luipen. Stiefkoppen wazzen ze, en proaten over gevuilens dat konden ze muilek.

En nou ging zien bruier dood. Zien bruier, woar e as kind mit opgruid was. Zien bruier, dij hom baange muik in t donker as ze noast mekoar op bèrre laggen en woar e den stief tegen aankroop, kop onder dekens en zien vouten stief vastklemd tussen de waarme vouten van zien bruier. Zien bruier. Zien grode bruier. En ook al kwammen ze nait meer bie mekoar, hai was der wel.
Op t aigenste moment dat Rieks t hom verteld har, was t west asof der n probbe lösschoten was en t gevuil van wìnst was noar aal dij plekken stroomt dij aal zo laank dreuge stoan harren.
En nou duurfd’e inains nait meer. Wat zol Graddus wel zeggen as zien bruier zomor inains veur hom stoan zol. Meschien wol e hom wel nait zain en stuurde hom t huus uut of deden ze deure nait ains open. De spanning en onzekerhaid verlamden zien liggoam, hai kwam nait veur of achteruut en zien liggoam wui kold van t zwait dat uut doezenden openingen noar boeten kwam. In zien heufd speulden wel twinteg films tougelieks, in n dolle spiroal van licht en meziek, aal mor sneller, aal mor haarder.
Tot t inains stil wui, huil stil.
De binnenkaande van zien knoeste schuurde laangs de roege raande van t hek en wui langzoam rood van t bloud toun zien liggoam op grond vuil.

‘Derk, kom mor, t is goud.’ Hai zag zien bruier noast hom stoan. Vanonder zien broene pedde keek dij hom lagend aan. Graddus trok aan hom. ‘Kom Derk, loop mor mit mie mit.’ Graddus har n körde broek aan en in zien haand zag e twij knikkers. ‘Ik heb twij rooie stuters van Boelo wonnen, magst der ook aine van hebben, kom mor.’

Joa t was Graddus, dij blonde kop mit hoar en zo’n dwarrel precies in t midden. Op dij dwarrel was e trots. Smörgensvroug den muik e zien hoar n beetje nat en den kwam e precies in t midden, ain oge n beetje dicht, want t kwam precies. Aiglieks muik t heulmoal niks uut, want dij dwarrel kwam der ook in as e niks dee, dij dwarrel heurde gewoon bie hom. t Was de mooiste knikker dij e ooit zain har, zo rood en zo glimmend dat e zien ogen dicht kniepen mos, omdat t aanders zeer dee. Hai mos allineg nog even n stap noar veuren doun en den was e veur hom. Mor t wol nait. Hai wol Graddus achternoa lopen, mor hai kon t nait. ‘Graddus!’ ruip e nog, zo haard e kon. Mor Graddus luip aal wieder vot en mit hom verdween t felle licht van de rode knikker in duusternis en tied.

‘Wat gebeurt der allemoal boeten,’ fluusterde Graddus. Mui en sloopt deur de zaikte perbaaierd’e wat omhoog te kommen uut de dikke widde kussens dij hom as jongkirrels ondersteunden op t grode twijpersoonsbèrre.
Alie, zien dochter, kwam net weer binnen. ‘Der is n olle man in mekoar zakt pabbe, ambulance is der bie. Mor k leuf dat de man al dood is. Kom, t is tied veur joen medesienen.’ Ze huilp hom zacht en veurzichteg omhoog.
‘Alie?’
‘Wat is der pabbe?’
‘Ik heb dreumd. Bruier Derk was hier, heul dicht bie mie. Ik mis hom Alie.’
‘Mörgen bel ik hom pabbe, dat beloof ik joe. Nou lekker sloapen, joe mokken je veul te drok.’ Graddus zuchtte en zonk vot in de widde wereld van kussens en herinnerns.
En terwiel dat Alie zachtjes deure van sloapkoamer achter zok dichttrok, glee rechterhaand van Graddus open en in stilte van d’oavend stuterde ain vuurrode knikker aigenwies deur de donkere sloapkoamer, zo mooi en zo glimmend dat joen ogen der piene van deden.

‘Rika, most es roeken, dit is n lekker lochie.’ Zien stem is te haard in de parfumeriewinkel dij groag vernoam wezen wil en dure geuren kieken hom vaals aan uut kleurege schappen.
Triomfantelk stekt e n vlezzie in de locht of t n volle bingokoarde is woar e net n dikke rolloade op wonnen het, mor woar e ook nog mit in de rees is veur n haalf swien. t Vlezzie in zien haand zugt der net zo uut as t mannegie zulf; klaain, braid in t midden en aan bovenkaande ain rode dobbe.

Gain aine in winkel reagaaiert, ook Rika nait.
Nou binnen der meer vraauwlu in Stad dij Rika haiten, mor kin mie ook begriepen dat ze verlegen is om zien rouperij en net dut of ze hom nait heurt.
‘Wie binnen gek op lekkere lochies, mien vraauw en ik,’ proat e inains tegen mie. Zo makkelk als Rika kom ik der nait òf, omreden dat mien vraauw mie stoef noast hom parkeerd het in n rustege houke van winkel.
‘Nait van die goedkope lochies hor, nee dat is aan ons nait besteed. Om joe woarhaid te vertellen meneer, wie binnen der glad wat allergies veur, mien vraauw en ik dus,’ revelt e verder.
Ik dou n stappie achteruut. Mit mien Old Spice van Kruudvat bin ik gain partij veur hom, boetendes akkedaaiert zien oadem nait bepoald mit de lochten uut de duurdere priesklazzen.
‘Joe lieken mie ook gain kirrel dij genougen nimt mit n goedkoop lochie, is t woar of nait?’ Ik vuil mie verlegen mit de vroag en nog meer mit t antwoord.
Mor hai revelt aal weer verder. ‘t Is de kombinoatsie meneer. De kombinoatsie van locht en uutstroalen. As je n dure locht op hebben, mor je lopen der bie as n sjomp, den road ik joe aan om der nait aan te begunnen.’
In gain doezend joar, denk ik bie miezulf.
Even is e stil en kiekt e in gedachten noar boeten deur t etalogeroam dij de stinkende stadsluchten schaaidt van d’exotische lochten aan binnenkaande van winkel. ‘Elk mins wil zok op zien tied belangriek vuilen, meneer.’ Zien stem is zacht en trilt n beetje. ‘As je n klaain kirreltje binnen, zo as ik, den vaalt dat nait aaltied tou. Meschien vinden ie mie nou wel n beetje n haalfmale as ik joe dit zo vertel … mor as ik n lekkere locht op heb, den vuil ik mie op t aigenste moment as ain grode kirrel dij schijt het aan de haile wereld,’ zien stem sloat over en hai kiekt striedlusteg de winkel in. De knokkels van zien haanden binnen wit als snij en zien heufd liekt op n vulkoan dij op uutbarsten staait.
De veurnoame lochten kieken hom onrusteg aan en n nuver gestukadoorde poedie vlocht van schrik de winkel uut.
Ik vuil mie aal minder op mien gemak, mor veur ik ook nog mor wat zeggen kin, moakt e n inde aan t gesprek dat aigenlieks nooit n gesprek west war.
‘Ik mout der nou vandeur, hor. Mien vraauw staait al in riege veur kassa. As ik joe nog n tip mag geven … Coulthier … n vrizze Franse locht … is vandoage in de rekloame.’ En mit n ‘goidag, hor’ dribbeln zien körde baintjes in n te strakke Terlenka boksem noar n hoogblonde vraauw, zwoar taikend deur heugtezun en bienoa n kop groter as hom.

Drij ketaaier loater zug ik ze stoan bie d’Hema. Baaiden hebben ze n drijhoukeg puutje in d’haand mit doarin ain haalve rookworst. Dikke druppels vet glieden laanks baaider kinnen noar beneden. Hou was t ook nog mor? ‘t Is n kombinoatsie van de locht en uutstroalen, meneer.’