Roo de, Harma

Is geboren in 1978 en woont op Knoal. Affeer: Bibeltaikmitwaarker.
 Dailnemer aan Westerwolder Schriefwedstrieden en Pervinzioale Schriefwedstrieden.



Op Dideldom publiceerd:

Hammond

t Verzörgingstehuus. n gebaauw mit klaine roemtes dij aalmoal op nander lieken. Tis net as opstoapelde luzivèr deuzies. Ieder deuzie het n loatje woar n klaine roemte as n koamer teveurschien komt. n Loatje mit n aigen verhoal. Dit ist verhoal van artiest Willem.

Lèste tied dee e niks aans as stoaren.
Soms, leek t net of zai der aankwam zetten.
De vraauwe dei alles veur hum was, mor ook de vraauwe dei hij löss loaten mos.
Soms was e zo vèr vot mit zien gedachten, hij heurde gain ain. Ook wichter van t verzögingstehuus nait. Sinds hij hier zat was hij n verzoameloar van roemteloze gedachten.

“Joe hebben geluk, meneer van der Sluis,” zee t wicht van t verzörgingstehuus.
“Joe binnen mien loatste bezuik.”
t Wicht pakde n krukkie en ging noast Willem zitten.
Willem keek heur aan. Zol e t heur vertèllen? t Verhoal wat m aal zo laank dwaars zat?
t Wicht vòllde heur handen in schoot. Willem zag dit as n nuigen tot vertèllen.
“k Bin jong wèst waist wel, nog jonger as die.”
t Wicht begon te lagen. “Dat mainst, echt woar?”

“Hahaaah,” schatterde Willem.
Hij stak zien klaine knoestige haand omhoog en mit zien wiesvinger zwaaide hij in t ronde.
“Kist wel wat mainen, heb mie mor niks in reken.”
t Wicht keek zien koamer in t ronde. Willem har mor waaineg meubels.
“As k zo kiek, den hebben joe heul wat beleeft.
k Zug n gitaar, n viool en dat grode gevoarte in hörn, doar onder t gries geblokte deken.
Was dat den?”
“n Orgel n Hammond uut 1967. En nee, doar heb k nooit op speult.
Doar mag gainaine aankommen. Wat n gedou om dat ding hier te kriegen.”
“Wat is doar mit dan,” vreug t wicht nijsgierig.
“Dai orgel is van n vraauwe dai ik, ik..ik..”
Willem veul even stil.
Het deed hum nog altied slim zeer as e der aan trugge docht.
“Vertol mor, heb tied wel even.”
En Willem begon.
“Dou ik zo rond 18 joar was, zong ik , speulde gitaar en viool, had alles zo’n beetje onder knije. Wie hadden goud succes mit onze band, speulden overal. Van kroakpanden in Stad, huuskoamers mit allinnig ain holtkachel tot aan de grootste podia in t Westen.
In onze band speulde ook n vraauwe, Carmen. Zij speulde op dizze Hammond. t Was een nuver veurkommen mit heur bos rode hoar en verwilderde krullen.
Moakte mie kop gek, dat kik die wel vertellen.
Zei speulde mit passie. Mit heur heule lief, heur heule zail en zoaleghaid.

Op n oavend trad ze allinig op in Vera, in Stad. Ze speulde en zong mit heur rauwe stem de mooiste laidjes. Zai was de Grunningse Janis Joplin. Elk en aine in zoal zat bezeten noar heur te luustern. Ik ook. Ze nam mie mit noar vrougere tieden.

k Was weer n joar of tiene. Mien Pa zat in stoule in huuskoamer. Ik zat veur hum op t kokoskleed. Wie luusterden noar Procol Harum en Joe Cocker.
“Goud luustern, “ zee Pa. “Dizze artiesten veraandern de wereld.” Dat wol ik natuurlijk ook! Mor mien Pa zee; “das nait wat veur ons mìnsen, goa mor aan t leren.”

Op dat moment dak noar Carmen stond te kieken, was k weer dat tien joarig jonkie.
k Wol d wereld veraandern. Deur mien muziek.

Noa t optreden van Carmen vreug ze of ik mit heur mit wol noar heur hotelkoamer.
Zeker wol ik dat. Tot daip in de nacht hebben wie proat, mekoar ontdekt.
“k Wil de muziek in!” ruip ik uut.
Mien oalders wollen der ja niks van waiten. Mor Carmen luusterde noar mie, vertelde wieze dingen over t leven. Vertelde mie dat ik mien haart volgen mos, dat k talent har.
En dai nacht, nou lot ik het zo zegen. Dei nacht bin ik goud dreuge achter mien oren worden.”

Willem gniffelde even.
“n Moand loater wui k vroagt om bie n grote internationoale band in Amerika te speulen.
n Manager had mie scout.
Goa der veur, dit is dien kans, zee Carmen.
Goa den mit mie mit, aans zain wie mekander nooit meer!
Carmen wol der niks van waiten, zai zee da k allinig mos goan.
Wie mouten mekoar roemte geven. Dan kinnen wie gruien as persoon.
“Dat is laifde”, zee ze.
k Snapde der niks van, was allinig mor kapot van laifdesverdrait.
In Amerika was k altied op zuik noar laifde zo as k veur Carmen vuilde.
Elkse vraauw verglieken mit heur. Mor k heb t nooit vonden.
Hier heb k veul laidjes over schreven. En dat hèt mie nait minder brocht.
Hest dai golden en platina ploaten zain in gaange?
Komt deur Carmen, zei was mien inspiroatie, mien muze.

Dou k op leeftied kwam, bin k weer noar Grunnen toukommen.
k Heb heur opzöcht bie heur huus. Dou deure openging stond der een prachtige vraauw mit rode krullen. Heur dochter. Zag der net zo vödelijker uut as heur moe.
Verdraitig vertelde ze mie dat heur moe uut tied kommen was.
Vertelde mien verhoal en ze was bliede om mie te zain.
Carmen had heur dochter ook verteld. En as der n laidje van mie op de radio was, zee heur moe: “heur, dit laidje gait over mie!”

“k Had altied docht dat mien moe zomor wat zee.
Nou bliekt t toch zo te wezen,” zee heur dochter tegen mie.
Heur Hammond örgel kreeg ik mit. Stait al n poos te verstoffen onder t klaid.

Zien stem zwakde oaf.
Der was mor n heul klain moment van stilte in dizze roemte.

“Kom, help mie mor even over eind, kieken wie of t ding aan proat kriegen kinnen.”
Zien oale lief kwam omhoog. t Wicht van t verzörgingstehuus ondersteund.
Duurde mor even. Alle roemten in t verzögingstehoes vulden zich mit klanken van de Hammond, mit n laid dei elkenaine mit zingen kon:

wezenliekst wast mie hest geven
laifde veur d aander noa te streven
t mooiste wat n haart te geven het
is roemte om te gruien, roemte om te beleven

In toeze

t Verzörgingstehuus. n Groot gebaauw mit klaine koamers dij aalmoal op nander lieken. Tis net as opstoapelde luzivèr deuzies. leder deuzie hèt n loade woar n koamer teveurschien komt. n Loade mit n aigen verhoal. Zoveul deuzies, zoveul verhoalen. En elk verhoal verdaint evenveul aandacht. Want elk verhoal, hou groot of hou klain, is evenveul weerd. Dit is t verhoal van boer Hindirk.


“In t twijduustern kiek ik uut t roam. lk zai de swaarte wìakker, doar weer achter ligt t bos. Elks graske en boomstrampel woar ik over valen kin, wait ik uut kop. Heb der zoveul lopen doan dou ik vrouger boer was.
Kin t pad mit mien ogen dicht.


lk zit nou in ‘t verzörgingstehuus. Op mien leutje koamertje heb k goud veur nander en wichter hier zörgen goud veur mie. Mot wel wennen aan dij nije moderne meubels, mit van dat stoal en sladderige hòlt. Kinder zeeden dak mie mor wat nijs kopen mos, had ja zat genogt te besteden dou boerderij verkocht was. Mor onze oale broene robuuste meubels wegdoun ging mie aan t haart. T waren tastboare herinneringen aan mien overleden vraauwe Fennie.


Soavonds vroug stoppen wichter mie in mien nije ainpersoonsbèrre. Aan hun drokkigheid veulk dat ze mor wainig tied hebben. k Zèg dak t nait aarg vindt dak der zo vroug in lig. Woarheid is aans, mor ik wil wicher nait tot last wezen, dei dunnen zo hun bèst.


Ook nou, wui ik weer midden in nachten wakker en kink nait meer in sloap kommen. Ainigheid bekropt mie. Het zit vanuut n hörn stillegies noar mie te kieken.
Kin der nait omhèn en t komt t mie overtou. Den verlang ik aingeldurig hevig vurig noar t verleden dai’k tot op heden nooit meer terugge zain heb. lk neem n besloet en neem t heft in aigen handen.

In t baalkeduuster, kroep ik uut bère. Pak mien leutje lampie, dou t licht aan en schoevel heul veurzichtig over gaange. Deur de branddeure loop ik noar boeten.
Volg het achterpad van het tehuus. Dizze komt uut op t klaine Ioantje mit aan weerskanten bomen. lk zug de bosraande aal. Tis smoegerg in lucht, doch roekt t noar n opkommende wintermoand. Op broene beukenbloaderen liggen verdreugde takken van n poar joar old. As ik goud kiek, lieken het net reeëngeweien. Ze liggen der mor wat roerloos bie. Dai laive daaier, zo vredig en kaalm as ze sloapen.


As ik hier zo stoa, veul ik Westerwolder landschop. Mien oale kammeroad dei mie altied zugt stoan. Dizze landerijen kinnen mien haarde waarken. Mien aigen blode handen woarmit k’eerappels poot, schovvel en kraab heb.
t Kent mien vreugdestroanen bie goeie zummers en roeme oogsten.
t Kent mien zörgen van t verzoepen van gewassen en drassige inkomsten.

lk loop wieder. Laampe hang ik om mien nekke. Mien baaide kòlde handen stop ik daiper in buutzen van mien badjaaze. Mien slovven worden nat. Hèt t regent vandoage? Heb k d’heule dag uut roam keken zunder dat te zain?


In boskes noast mie heur ik geschoevel. Ach t binnen onze kinder, ze willen ondeugd uuthoalen mit mie! Op mien slovven bounder ik ze achternoa, mor kin ze nait biehoalen. Ze binnen ook ja op fietse. Ze laagen noar mie en roupen; “pabbe, pak ons den!” Mien haand steek ik uut, ik wil ze nog ainmoal vasthòlden. “Wacht even”, roup ik nog noa. Hun lagen staaft langzoam weg in de nacht. Beeld wordt zachiesaan wist en mokt ploats veur een golf van verdrait. In de vèrte heurk boekou. Tis aaltied dezulfde, dei in nacht bölkt. Heb ze vanmiddag nog zulf uut waaide hoalt en op koustaal zet.

Langs kaante van het bospad stoan oale baarkenbomen. Ze hebben goaten woarvan ik nait wait of ze deur spechten mokt binnen of dat kevers t aanvreten hèt. Tis mooi broen hòlt, net ast oale ledikant van Fennie en mie. Zai ligt der lekker in te sloapen, mien laive vraauwe. Nog altied het ze heur rood jurkie aan en zulfs in bèrre dut ze heur witte schoet nait oaf. lk goa der noast liggen. t Is lekker waarm.


lk lèg mie dele op vief kleuren mos. Het licht greune en donker greune mos is mien kussen en leg mien kop der op. Op d’aandere drij kleuren vlei ik mien lief hèn. Het paast en het vörmt zich noar mien liggoam. Mien schölders zakken in. Mien vouten loat ik rusten. De kronkels in mien kop worden aine mit de wörms uut het swaarte zaand. De oortieken vinden mien neuze. k Vind t nait aarg want t denken, de beelden, de zörgen van t soms wel waiten en t soms nait meer waiten, t stopt. De Westerwolder grond ontvangt mie, hèt mie nog nooit in steek loaten.

Mien vraauwe ligt noast mie, kinder sloapen allaank. Mörgen zol het weer vroug dag wezen. Koeien monnen melkt worden en vreten hebben, eerappels monnen schovvelt worden. d’Lammert stait al kloar noast ledikant.


En ik sloet mien ogen betunteld tou.
Nog nooit heb ik mie zo vredig voult as nou.
lk geef miezulf trugge aan de plek woar ik bin ontstoan, Westerwolde, hier ben k geboren en zol der ook in opgoan.”

Twijde pries Westerwolder Schriefwedstried 2025

’t Lam

Handsen, k leuf k dou mien handsen aan. Liggen bie kachel. Zo onthol ik dat. Dingen dij nait proaten kinnen mor wel veur waarmte zörgen, leg ik bie nander.
Handsen bie t brandholt en mien keerzen liggen der ook bie. Mien sjale pak ik van d’kapstok op kougaange.
Mien sjale is van wol, wol komt van t schoap en t schoap staait in de winter op d’kougaange. Zo waarkt
dit in mien kop.
Mien dochter zee da’k wat minder wuir. Wil mie in t bejoardenhuus stoppen. Hier in huus het ze ook alles
veraanderd mit nij spul, tis net of naander hier woont.
Deuzen mit mien olle spullegies stoan in d’schure.

Mien fietse staait noast rollator van mien Geert. Ook
alweer poar joar uut tied. Baaide hebben wielen, twije.
Bin nog zo bliede mit mien olle Gazelle. t Zwaarte en zwoare stoal vuilt vertraauwd. Ik fiets as n geboakerd leutje poppie in waige. Kin mooi rechtop fietsen. Gain versnellings of dat soort meneuvels.


Wat mos k ook alweer van winkel hebben? Even kieken op mien bosschopliessie. Hozen, dat mos ik hebben. t Braifie stop ik weer daip in de buutze.
Aine, twije, drije en hup op fietse!
In veurtoene in t laange gruine gras loaten poaskebloumen veurzichies koppies zain. De zunne dut
vandoage hailendaal gain muite.
Kraaien doun drokker as in jannewoarie. Vlaigen stoef over t baauwlaand.
Doekeln over mekoar hìn, taargen nander. Roupen en reren as d’aander uut swaarm vlogt.
Terwiel der gain vreten te vinden is nou. Niks te hoalen, toch baange dat d’aander wat vindt.
Och k mot der om lagen. Mìnsen en daaier, wie binnen aalmoal geliek.


Doar heur k t weer. Dat mooie gezang. Van dij staarke stemmen van t koor. Zo makkelk drieven stemmen
mien kop in. As n zachte maaitiedswind in rugge dij mie veurzichteg veuruut drieft.
Agnus Dei. Lam van God, die de zonden van de wereld wegneemt, heb medelijden met ons.
Heb mededogen.
Even kop ter bie Annechien. Goud mien stuur vastholden. Veurig moal ging t ook verkeerd dou k uutglee over t puun van de loane.
Doar is t weer, dat schiere laidje hailtied in mien kop.
Zo’n roup om mededogen.
Mekoar zain en begroeten.


t Schoap in gruinlaand het n dikke ronde buuk, kloar om te lammern. t Is aal old, wait wat der kommen gaait.
Schoamachteg kaauwt schoap heur heu. Kiekt d’vraauw noa hou ze slingernt over t pad fietst. Zol ze dizze moal wel weer thuus kommen?


‘Wat zingen ie ja mooi!’ Klink t inains.
‘Moi mien jong!
‘Wat zingen ie den?
‘Mooi laid over lammechies.
k Zag dat t met joen schoap ook nait zo laank meer duren zel’.
k Leuf t ook nait jong.’ Ze het n goud stee. Der wordt goud veur heur zörgt.


t Jong laacht en zegt dat t schoap zekers n goud stee het. Den trapt hij even wat stoerder op zien trappers.
Moakt knoesten van zien handen. Knokkels wuiren zo wit as snij. Annechien muik heur bedenkens.


‘Is der wat mien jong?’


‘Waiten je, denken joe ook wel ais dat ie joe aans vuilen? Mor dit nait duurven te wezen omdat je den
baange binnen wat aandern zeggen zellen?


Dit gaait nait meer over t schoap, denkt Annechien.


Zai had dizze bedoarde vìnt voaker zain, voaker had ze gesprekken mit hom had.
Zien ogen deden heur denken aan d’ogen van heur dochter. Hij haar dezulfde ogen.
Te minzen veurdat ze traauwd was mit dij misbaksel van Smit.


‘Kinst mie t wel vertèllen,’ moudegde ze hom aan.
‘Ik ehm, vind n jong bie mie van de sport wel leuk, wie tennissen soamen. Noatied drinken wie wat mit ons baaiden.
‘Ach laiverd, da’s ja mooi, laifde is zo wat moois, dat kinstoe allinneg vuilen.’
t Jong wuir der nait rusteger op.
‘Mor, waiten je, k bin zo baange wat n aander der van zèggen zel. En joe waiten hou Pa en Moe binnen.’
‘Laifde is puur. Laifde kent gain leeftied of wel òf dast bist. Wie mìnsen, veural dien pa en moe, dij prebaaiern te sturen, kontrole te hòlden, dit doun ze uut laifde. Ze willen die ontzain. Mor juust t te vertèllen en veur die zulf op te kommen, wel dast doe bist, doar zit dien kracht. t Zel nait makkelk wezen, dou t stap veur stap.’
‘Mor vertèl es, is t n knappert?’
t Jong begon dankboar te lagen. ‘Bedankt, oma’.
Oma? Nuimde hij heur nou oma?


Baaide stuurden ze de grode grieze tegels van d’oprit van boerderij op.
Aan weerskanten stonden d’hortensia’s zuneg in blui. Doartussen, op presies dezulfde ofstand, strakke gesnoeide coniferen. In t körte gemaaide gras stonden drij gelieke vaarkante blokken
buxessen mit hierin lindes dij de bloadern rusten luiten op n kruus van planken en taauwen. Niks was hier aan t touval of tied overloaten.
Op t waailaand noast de boerderij staait n schoap mit heur ainjoareg lam te groazen.


De veurdeure van d’boerderij zwaait open. ‘Kommen joe der aan?’
Johannes, most beter noadenken ast mit oma op stap gaaist. Ze het allinneg heur sjale om en handsen aan.
Kiek nou toch es. Moe! Joen schoet hebben ie ja nog om!’


Johannes hoalt zien scholders op. Legt n haand op d`aarm van Annechien.
‘Komt goud oma, wie zain mekoar volgende weke zotterdag, fietsen wie wier noar joen ol stee.’
Annechien volgt heur blik noar t lam in t gruinlaand.
Heurt t gezang van Agnus Dei.


Ogen sloeten noar wereld binnenin.
Terugge noar zoas t leven begon.
Gainain wil der meer oet of der bie in.
Oafboakend, zodat het lam speulend deur waide kon.


Aanwezeg in wat het droagen het.
Glieden as n rode droad deur t lief en wezen.
Zörge ontvangen as vergeten verlet.
Overdroagen in bloud om zuuverhaid te genezen.


Het lam is de ovver, een verlözing is opwekt.
Uut jonkhaid nait sprekt, nait dwingt, gain kwoad het in ’t zin.
Mor zwiegend boegt, doar woar n aander brekt.
Wacht allinig òf, vergeet welke richten t schienen kin.


In dizze wereld woar alles in zain wordt, behaalve mekoar, blieft mededogen noar d’aander t mainst radikoale geboar.

Inzenden veur de Westerwolder Schriefwedstried 2026

E-mail bie wat nijs?