Detmers, Ab

Faarmsomer klokketoren slagt 11 uur op d’leste oavend van t joar. t Haarde geluud gaalmt over hoavenploats. Overaal branden lampkes, t is n zee van licht. In d’hoaven liggen ook verlichte schepen. Nog mit n kerstboom in top van mast, as herinnern aan n rusteg verlopen kerstfeest. Zeelu binnen noar hoes. Noar moeke de vraauw en kinder, dij heur pabbe zo dag en deur nait aal te voak zain. t Feest van gezelleghaid is bliekboar al begonnen en t is nait stoer te bedenken woar de lu op dit uur van dag, zo stoef veur Old en Nij, mit aan loop binnen: lekker bie mekoar zitten, euliekouken bakken en wieder hail wat natjes en dreugjes noar binnen glieden loaten. Jongelu binnen treditiegetraauw boeten aan t rommeln. Weer of gain weer. Nij-joarsnachtelke lol. Stoere jonges dij lewaaieg vuurwaark òfsteken.
Stoef veur gilpende wichter.
Joa, dat lekker bie mekoar thoes zitten, in waarm verlichde hoeskoamers en in stillen, en n bietje in zenen, wachten op klokslag 12 uur en t nije joar. Wat zel dij brengen? Zellen de in dit olle joar oplopen deukjes in t nije joar glad streken worden? Zellen wie, zo as elk joar weer, de goie veurnemens volbringen kinnen? Loaten we t aal hopen!
Jurrie wait ook nait wat hom te wachten staait. Òflopen joar was veur hom gain goud joar. Noa joaren traauwe dainst en doch echt wel haart veur de boas, is ter zomor in de ketiene van t bedrief n vergoadern oetroupen. Doar wer even liek veur de kop bekend moakt dat waarkgever feliet was en de zoak sloten wer. Aal mitwaarkers konnen noar hoes, mor ter zol zörgd worden veur n goie begelaaiden van d’oetstödde slobbers. Nou vergeet dat leste mor. Jurrie het nog aal gain waark weer en is bliede dat hai, as allainstoande, in n goudkoop hoeske woont in Faarmsom. Zien laifste dörp, kort tegen Eemsdiek en d’hoaven aan. Hai kin zuk ja net redden van n lutje oetkeren, mor t het nait over. Nou, n poar moanden loater, is hom deur bekenden, vrunden en old-kellegoa’s de juuste toudracht van heur ontslag dudelk worden. Zien bedrief is vannijs opstart zunder old-mitwaarkers. Hai vragt zuk nou òf, of hai ooit nog wel weer aan de bak komt.
Zien echte vrunden zain t aaltmoal nog wel zitten mit hom en hebben hom veur vanoavend nuigt mit te feestjen. Goud bedould, mor zai binnen nog aal nait aan hom besteed. Hai het veur vanoavend al gain òfsproaken moakt. Nee, hai wil juust op dizze oavend hailendaal vrij wezen. Gain feest vieren. Naargens aan bandeg wezen. Even de barstende kop leeg zain te kriegen.
Zien autootje staait veur deur. t Is al over elven. Hai kropt achter t stuur, start motor en begunt alvaast te rieden. Joa, woarhen? n Goie vroag. Woar mout je hen om mit joezulf in ain joar te komen op n besnijde, ieselk kolde oljoarsoavend in t Grunnegerlaand? Grunnen, en mit noame t vrij oetgestrekde Hogelaand boven Delfsiel, is nou nait bepoald de lollegste buurt op zo’n duustere, kolde, besnijde oljoarsoavend.
Klonters snij veur koplampen. ’Hè, rötzootje!’ Spekgladde widde, nait geveegde en aarg smale kronkelweggetjes. Hier en doar, as n verlichte oase in de staarke duusternis, n boerenploats, mit doarboven glènne steernlicht in kolde vraislocht. Wieder oetsturven, in òfwachten van t klokluden vanoet de verspraaide aiwenolde dörpstorentjes. Jurrie stapt oet. Brr, n ieselke onbelemmerde wind waait over koale landerijen.’Hu’, hai dokt nog daiper in zien buvvelse jekker. Woar is hai aigenliek wel mit bezeg? Even loater geft e wat meer gas en schut aal wieder t routduuster in. Dörpkes worden hier betuun en hai begunt zuk wat allain op wereld te vuilen. Hai noadert de wiederwaaiege polder, woar hai as kind, mor zeker ook loater, omzwurven het in d’aalmachtege roemte van laand, locht, wind en wolken. Hai kikt bie t spoarzoame licht van dashboard op zien hallozie. Haalf twaalf! Hai haar bliekboar doch nog wel haard reden zeker, want over n klaaine 10 menuten, schat e, is hai bie de grode polderdiekopgaang.
Doar lopt e al op kop van diek. Onweerstoanboar trekt hom ook nou, as echte Grunneger, de wiedshaid van t waddenlaand. Mit onder meer woater dat aiveg in bewegen is. Kwelder en t Wad binnen nou wel verschoeld in n hoast ondeurdringboare duusternis, mor de zee zingt as aid zien laid, dat gain begun of ende kent. Gain swoarmoudeg laid. Nee, mor n machteg gezang van n aiwegdurend scheppen. Joa, hier staait Jurrie, ainzoam op dij kolde diek. As n minsk mit aal zien gebreken. Middenmaank d’oerkrachten. Wied van bewoonde wereld, mit aal zien benaauwdeghaid en beswoaren,
Hé, wat is dat doar? Kropt doar nog n duustere gedoante bie hoge diek omhoog? Jurrie loert en herkent hom metain. t Is dij olle loezebos dij hai voak in Delfsiel bie hoaven rondscharreln zugt. Schontjen om n moaltje vis bie viskelu, of om n borreltje, dij hai noeit òfslagt van n gouddunkende metroos van n aan koade liggende zeeboot. Ook nou waggelt hai op zien bainen en is totoal boeten oam van de hoge klim noar kruun van diek. Lekker bezopen wezen. Mor bliekboar nöchtern en Grunneger genog om mit verlangen de zee te zain, te heuren en te vuilen. Hai wordt Jurrie ook gewoar. Swiegend en stommelnd komt hai dichterbie en blift, mit zien verwilderde bos hoar en n uur in de wind stinkend noar draank, veur Jurrie stoan. ‘Wat zöchst doe hier din?’ vragt e stoemsk.
‘Mainstekaans ja t zulfde as die,‘ zegt Jurrie.
‘Din ist ja goud,’ zegt omswinder. ‘Ik zuik hier d’ainzoamhaid. Doar, hail ver vot, heur je klokken lewaaien.

Doar zitten minsken stoef op mekoar en moaken zukzulf wat wies. Geleufst doe doar in, jongkerel?’ ‘Ik bin hier ook ja veur de rust,’ zegt Jurrie.
‘Nou, wees doar din mor bliede mit en … kiek,’ zegt zwaarver, ‘ik bin van God en elkenain verloaten. Doar onner aan diek ligt t Wad en t woater. Dóar ligt mien leven! Zeker gain Old-en-Nij-mement, mor t eerlieke leven. Aal mor deur! Begripst doe wel wat ik bedoul, kammeroad?’
‘Joa’, zegt Jurrie, ‘ik begriep ducht mie wel zo’n bietje wastoe bedoulst.’
Schooier gaait stoef tegen hom aan stoan, prikt haard mit zien vinger op borst van Jurrie en zegt kwielend: ‘Ik wait ja nait welstoe bist. Doe liekst mie ja n aigenklouk ventje, mor dat kin mie ook ja aal gain donder schelen. Mor hol ter wel even reken mit dat, astoe híer bist, in dizze verloren ainzoamhaid, din bistoe niks! Hailendaal niks! Staarker nog, meschain bloots n kraske in aiveghaid. Hestoe dat even goud begrepen?’
Jurrie rukt zien klödde van kop òf en blift n pooske stilswiegend zo stoan. Nait allain dij ieskolde wind bezörgt hom kolde rillens over zien haile liggoam.
‘Niks. Hailendaal niks,’ pruttelt zwaarver weer, ‘Ik mag ja ter plekke doodmietern as t nait woar is!’ Doarnoa kieken ze mekoar nog even strak aan, mor zeggen gain van baaiden nog n woord. Is ook nait neudeg. t Wad, de zee en boaren, romtommelen in wiedten. Bevroren wind huvert heur deur t hoar en steerns stoan doodstil en gloepende helder aan swaarde winterlocht.
Joa. Twij minsken as kraskes in d’aiveghaid. d’Aine het de hoopvolle, olle, vollen handen en kop opheven as in gebed en d’aander, jong, let de nukkege kop omdele hangen. Baaident binnen zuk volsloagen bewust van heur aigen onbelangriekhaid. d’Olle struunder sjoukelt aan zeekant bie diek omdele en verdwient mit n bult gemorrel onder aan t woater. Jurrie staait nog even verhieperd veur zuk oet te kieken, mor glidt op t leste toch mor bie staaile diek omdele en schovvelt in zien auto. Hai is weer wat opklanderd en as hai ter nog ains goud bie noadenkt, din is t leven nog nait ains zo maal. Hai is per slöt ja nog n gezonde staarke jongkerel en hai zel echt nog wel weer ains aan t waark komen.
Nij-joarsoavend? Hai gaait zuk dammee thoes ook mor ains n steveg nij-joarsklokje intappen.

(Noar n idee van Jan Boer, mor deur mie oetwaarkt mit aigen minsken en omstandegheden.)

(vervolg op ‘n Nust van wonder en geweld’, Kreuze 80)

‘Ik begaan nog es n ongeluk. De eerste en veur mein nie de beste, die de caravandeur weer open laat staan, ken voor mein vergoed opsodemietere! Komp der nooit en te never meer in. Dat ken ik je wel verzekere!’ De verhenneweerde deur wordt van boetenkaant òf genoadeloos dichtsmakt. De klaaine, besmoezelde toercaravan schudt en trilt op zien smerege lochtbandjes, op t gevoar òf dat t haile kakkie oet mekoar vaalt.
t Is om en bie n uur of elf smörgens. n Sprille, slodderachtege vraauw mit reuzen krolspelden in t hoar is de rebuliemoakster. Oet elk van grode permenentmechenieken hangt n soortement lapke, dat onneudeg zien best dut de roege peper- en zoltkleurege stroek bie mekoar te holden. Wieder is ter gainain te zain. Hapsnoede runt broaderg noar nevvenstoande stoacaravan. ‘Hoe-oe, hoe-oe!’ Zai geft n niedege ram op iesdern wand en drokt doarbie heur neus zowat plat tegen t veurroam. ‘Hé! Hebbie ook gesien naar welke kant die kolerehond van mein is opgestove?’ blèrt ze noar de al wat oldere lu, dij doarbinnen gemoudeg zitten te kovviedrinken.
n Bedoarde man, Jan, komt noar boeten en zegt eerliek: ‘Ik heb geen idee/ mevrouw. Daar letten wij niet op.’
‘Dèr ken ik ook gien goare bij spinne,’ monkelt ze onrechtveerdeg. ‘Dit is verdold de honderdste keer dat die rothond der fantusse kneipt. Ik pik dit niet langer. Ik beskeit me nog liever! Elke keer ken ik madam skoonmoake. Die blubberzooi kraag je niet uit det lange gele hoar. Volgens mein soekt ze de sliksloten fan der eige op en baggert der as een idioot deurhinne. Me man saleger most zo neudeg n hond uut t asiel Me lieve dochter zal der op passe. Joa, joa. Mor die is nou mooi weer de hort op. Det ken me niks skele hoor, mor loat ze din de deur wel achter der kont dichtdoen. Ik wordt hier zo gestretst ven! As die rot hond nu weer as n swartepiet thuiskompt, trap ik haar gelaak weer weg. Ze komp der nooit en te nimmer meer in. Ik heb gien gaatjen in men hoof. Hiero. Alles zit nog op zen plek hoor!’ Zai vrummelt doarbie wat deur heur krulfertuten. Joa, dij zitten wel hoast spiekervaast. Vot is ze weer. Bie n noaberske wiederop sloft ze mit n bult onbestemd keboal noar binnen tou.
Kopschuddend gaait Jan ook weer noar binnen. ‘Schenk nog mor ains in, vraauw. Hest heur bloazen heurd?’
‘Och, trek die doar mor niks van aan, jong. t Is gewoonweg aander volk. Mor t wordt aal mit aal nait beder hier op camping. Most die ter mor nait mit bemuien, Jan. Doar kinnen wie nait tegenaan. Dat volk leeft hail aans. Hier, drink dien kovvie mor ains lekker op. t Zel ons tied wel duren.’ Even loater: ‘Dij flodderboksem is ter nog tou in stoat, om dat aarme stomme daaier aan heur lot over te loaten hierzo aan t Schildmeer.

t Liekt mie aans wel n laive hond tou. Vinst ook nait, Jan?’ Jan nikkopt mor wat. Zien Gittje het t voak bie t rechte end, omdat zai aaltied glieke rechtoet is.
Noamiddags, omstreeks n uur of drij. n Bult keboal. n Oversloagende stim reert: ‘Lazer op kolerehond! Kom niet bij mein in de buurt! Ik trap je in malkander!’ Knal, doar vlugt wat tegen caravan van Jan aan. Dij wordt kèl wakker oet zien mirreg gedutter. Hai dut t roam open en zugt nog net dat noaberske, nou mit opmoakt hoar, n bezzem oppakt, dij doar in t gras ligt. De gele, mor nou gries braagelde hond, schudt jankend vot. Op n verzetje belusde omstanders lakken en loeren wat achterbaks, mor zeggen of doun wieder niks. In wiedte zain ze wel, dat de verschoppeling mit kop noar beneden bie t diekje opklaauwstert, zunder achterom te kieken.
Jan kin zuk nait langer bedappern en gaait noar boeten, noar orrebedor tou. ‘Moet dat nu op deze manier?’ vragt e.
‘Och vent,’ zegt ka. ‘Morrege goan we pleite hoor. Lekker rusteg, hè? As die mietzak n ietsie pietsie verstandig is, en dat is t ie gelukkeg nie, den komp ze eerder braaf en skoon terug. Zo nie, den heb ze pech gehad. Eigen troep, dikke poep! Zo goed? Lieve buurman van de dierebescherming?’ Jan gromt nog wat en lopt vot. Hier is gain kruud tegen wozzen.

Aander mörgen vroug: Brrmm, brmm. n Veddelke blaauw-swaarde kwaalm van n slecht lopende motor wiederwaait over n groot dail van camping. Daipe sporege en glidderge gleuven in t gras. n Boordevolle òfvalzak en n bebrageld stok plestiek geven even loater plak aan woar mieters klaaine caravan, mit wonder en geweld löstrokken is.
Jan staait veur zien hekje, op t graspadje, even bie te komen van n lange, waarme nacht.
De gammele auto kreunt en steunt hom veurbie. ‘Doeiie, doeiie, lieve buurman! Graag niet tot ziens hoor. Skat!’ Poepgat van n vraauw hangt haalf oet portier en wappert wat mit aarms noar hom. Zai zugt der oet as n verlepte doalioa.
Jan stekt onbedocht doch even zien haand op. Dit geweld gaait zien pedde te boven. ‘Ik bin over ain kaant bliede dat ze vot binnen,’ zegt e tegen zien vraauw.
‘Och joa,’zegt dij: ‘Most nait vergeten dat wie hier haile zummer lekker oetrust op camping zitten. Dizze lu, veuraal dij oet grode steden, kriegen hier hoogoet mor n poar weke kaans om zuk vannijs op te loaden.’
Even loater: ‘Wel verdikke, kounavvel dij ik bin. Hest doe ter ook op let, of ze dij hond bie zuk haren? Nee? Nou din zel dat wel goud zitten, aans haren wie dat daaier hier ondertied al wel rondscharreln zain.’
Nee, dus. Zieltogend woefke is nait weerom kommen. Is, tot in t woater tou, sputternd wat achter eenden aan joagen goan. Nou is ze aan woaterkaant wat aan t gekjoagen mit n gitswaarde hond. Blaf, blaf.
n Jenteg reutje, mit vaaier opvaleg widde voutjes bentert om heur tou. Dikke lol.

(wordt vervolgd)

As t om en bie vief, zes groaden vrust en je over n snötgladde, besnijde weg op fietse noar hoes tou bozzeln, kin je joe bovenmoaten, hoast tot aan t lutje toontje tou, spinzen op dij mieterg verwaarmde hoeskoamer.
Aanders, as je doar oetèndelk aankomen binnen, noa joe verlöst te hebben van zo’n drij kilo waarme klaaier, goan je doch al weer gaauwachteg veur t roam stoan. Dit noatuurlek boven n snikhaite roadioator, om vol verwondern weer noar boeten te kieken. Noar de koale, haarde, doodse toen. Op dat mement kin je joe naauw veurstellen dat binnen n poar weekjes lente in aal heur òfgerakkerdhaid vannijs lösbarsten zel. Dit lösbarsten din ook letterliek bedould. Denk moar ains aan de nou nog ogenschienleke dorre, doodse toetakken. Schinzebozzen woaroet dammee vast wel weer ain en aal wif leventeghaid oetbotten zel.
Schier vris gruin, teer genog om de smis doch nog sniedend opstekende wind te deurstoan. Moar, dou der even denken om. Kiek oet! Verkiek joe nait op dij nije subtiele kleurtjes. t Is moar aal schienboarliek hur, aal dat tere gedou. Ondanks, of aaltemet vanwegens, de din doch nog sprille lente, is aangeboren wilskracht tot overleven tastboar aanwezeg.

Doarnoa, zeg moar noa n poar moandjes, zellen ie niks meer zain van aal dat volmoakte lentegedou. Boom staait din vannijs in vol decorem in t landschop. Droes verankerd in grond en kathaalzend noar t hoge blaauwe hemelriek. Nee, bloadern mietern din nog nait vanzulf. Dij zellen ié zulf lös rieten mouten. Dit vanwege heur iezern tucht en oer overlevenssjars.

As nöchtern kunstschilder bin k altied weer nuver bekeukeld en kin k mie even nait lösmoaken van dizze aal moar weer herhoalende biowoarhaid- en iesderstaarke kracht van bewegen. Bladseg, moar vaaileg vanoet mien kostelek, kunstmoateg verwaarmde minskehoeskoamer. Dat wel weer.
‘Joa, hallo! Da’s nou ainmoal de noatuur,’ zeggen ie?
Joa wat zel ik doar nou op zeggen mouten om joe n klaain bietje tegemout te komen. Din moar even oet mien aigen ervoaren as schilder zijnde. Om geleufwoardeghaid in kunst te benoadern, strieden wie voak aigenzinneg mit noatuur, moar … wie (ik) hebben t tot nou tou nog aal van heur verloren. Gelukkeg ook moar. Loaten wie doarom onder mekoar òfspreken dat wie aaltemoal rezelvaaierd, respektoabel en beholdzoam omgoan mit de noatuur, de levensbehoufte dij veur ons zo bitter neudeg is.

Ie en ik ontvangen post. Niks mis mit. Braiven, koartjes, girokoarten, kranten en veuraal rekloame. Veul rekloame. Onnudde pakkelarrie. t Vaalt allemoal op de madde. As je bie touvaal in gaang wezen mouten, grobbeln je t bie mekoar en nemen t mit in koamer. Gaauw even snuustern: niks biezunders. Dammee, as k tied heb even beter bekieken. Tot zowied alles nog normoal.
Dat was veurege week wel aans. Ik zat mit smaarten op postbode te wachten. Der mos geld komen. Of beter zegd, n braif. n Bevestegen dat k wat senten van postketoor hoalen kon. t Was geld veur miezulf. Buutskegeld.

Wie huiven der gain stoet veur kopen. k Haar der al achteraan beld en noa laank wachten en twinteg moal deurverbinden, haar k op t lest de juuste man aan lien. Braif was al onnerwegens … of wer votdoadelk kloarmoakt, zee kroakstem aan ander kaant van lien.
Volgende mörgen loop k as n loopse teef, aal noar gaang. Woar blift dij verrekte postknakker nou?
‘Zeg vraauw, wanneer wordt post hier bezörgd?’
Zai kikt mie strak aan. ‘Joa most ains even heuren mien jong, ol zoesklödde, doe denkst toch zeker nait dat ik dat biehol, hè? k Heb wel wat aans te doun. De eerdmaanjes doun t waark hier nait en kinnen ook gain eten veur die koken, woarstoe zometain weer over lopst te zoezen. Juust!’ Zai kikt mie nog strakker aan. ‘Woar mot meneer din post van ontvangen? Nou?’ Vraauwlu! Steur ze nait in heur fietjen. Din is de gört goar.
Ik morrel wat van: ‘Oh, even rekloamerommel noasnuustern veur n nije boormesientje of zo.
Zai schudt wat mit kop. ‘Flaauwekul. Kerels …’
Ik lig, zit of stoa zo n stief uur op madde van veurdeur tot inains, joa hur, doar is e. Gekletter van n fietse tegen muur en klepke van braivenbus gaait open. Ik bedapper mie nait en rop, deur de glief hèn, postbode n poar kevortjes en wat aander spul oet handen. Ik kiek deur t gerdien, hai kin mie ook ja nait zain, en zai n poar strakke lippen bewegen en heur voag: ‘Röthond!’
‘Verrek om mie, dij braif is hier nait bie. Hou kin dat nou? Ik bin der weer kloar mit, hur. t Is weer veur mekoar.’ Mit n kop as n sitroun goa k in koamer.
‘Dekst toavel even, laiverd?’ zegt vraauw, mit tanden op mekoar.
‘Nee!’
Zai kikt mie aan. ‘Hest bokkeproek op schat?’
Ik zeg niks. Nait meer rook in keuken moaken. Mörgen zel e der wel wezen,’ mummel ik. ‘Wat zegst mien jong? Eten hur.’
Volgende dag rond twaalf uur gloep k boeten vanòf t stoepke stroat in. Ha, doar komt e. Zien gries mit rood jaske en bienoa tot aan grond tou hangende knalrooie fietstassen blikkern in zun. Ik goa noar binnen. Hai is al stoefbie. Ik heur zien fiets bie buurman tegen t hekje knappen. Veur dubbele wizzeghaid kiek ik nog even deur glief van braivenbus, dij almoal onder in deur zit. Dat vaalt echt nait mit, hur. Dij tochtbozzeltjes prikken joe zo in ogen, man. Woar blift e nou? Omhoog krabbeln en gaauw even deur t gerdien kieken. Ná! Staait dij kwakker doar oetgebraaid te lellen mit buurvraauw. Gaauw weer op madde. Hu, t is hier nou nait bepoald waarm, zo boven op meterputdeksel. Aal wat ter komt, gain braif.
As ie dat omhoogkrabbeln, deur t gerdien loeren en mit n bloudsegang weer dele mietern op madde zo’n 25 moal achter mekoar doan haren, zollen ie ook achter de poest wezen. Wees mor eerliek. Hai man, wat n gestrampats. Ik kiek mor weer ains deur t gerdien. Maal kerel, dij ol lel, stapt op fietse, bölkt nog wat tegen buuf en … ridt mien deur veurbie. Nou geef ik joe … t Wappern op madde gaait nou al vaaier doagen achter mekoar. Smis komt dij flapdrol ook noar mien deure tou, mor smit niks noar binnen. In tied heb ik roezie mit mien vraauw, mor wel inhold as n stier van aal dat omhoogwuppen en dele mietern. Viefde dag bin k ter strontflaauw van. Ik zai rooie fietstassen weer glinstern in zunne en spring kerel, veurdat hai bie ons padje is, as n willege baargsege veur t rad. Din mor mit t woater veur dokter en opbiechten dat ik, en nait ons hondje, degene bin dij hom ondertied n poar moal post deur glief hèn oet handen trokken het.
k Dou mond al open, zegt dij ontront inains mit n vilaaine stem: ‘k Haar t wel zain hur dat ie mie dat flikden. Der was nait altied post veur joe, mor ik laip toch oet poelegrap noar joen deure, om joe elke moal as n ‘puppet on a string’ dele valen te zain. Koop ains wat dikkere gerdienen. Haha (hai laagt op òfbetoalen). Kiek hier is veur vandoag joen post. Moi hur, gymnast.’
Òffrontaaierde kerel. Mout ik hier waark van moaken? Ik bin glad riddersloagen. Stik om mie! Vannijs gain braif. Wel n blaauwachteg girokevortje. Ik riet hom vergrèld open. Wat is dat? Mien bedrag, mien utertje, is bieschreven op ons gezóamelke giroreken. Nah, dat was nait òfsproken. Ik zol t beslist contant in n braif overmoakt kriegen.
Joa, kin mien vraauw der nou toch nog over beschikken, schut ter deur mie hen. Och, wat kin mie t ook schelen. Wie gain ter ains lekker van oet eten zel ik mien vraauw wel bieproaten. Dat is toch al weer zo’n tied leden dat we lekker zaten te nikkenakken bie de chinees.
Afijn! Mien, haalfmaleg eelske gevlaig noar veurdeur is gelukkeg òflopen. Mien vraauw mot ter zo n bietje wel gek van worden wezen, al het dij laiverd mie der noeit op aantoald.

Disco, tillevisie, petatfriet en meer van dat soort nijmoodse en nou hail gewone zoaken, waren ja nog aal nait oetvonden. Joa, op grammefoonploaten kwammen Johnny Jordaan, Stroatzangers en laive Selvera’s bie leutjen tot leven. In plakjes opbakken Noorderling eerappels op zotterdag, kliekjesdag, woar mien pabbe en ik wel ains stried om muiken, waren nog gain Vloamse petatten. Tillevisie? Wat was dat din veur n ding? Nee, noar ploatjeskerk ainmoal in moand. Dat was pas n beleven woar je noar oetkieken konnen.
Op roadio, vaste prik, ‘Paul Vlaanderen’, ‘Negen heit de klok’ en ‘De bonte dinsdagavondtrein’. Dat waren bie ons thoes heugtepunten woar wie, bie rood gluiende potkaggeltje, mit noppen op aarms en swait veur kop van inspannen noar luusterden.

Elke zotterdagoavend n heurspul. Nou dat was mie wat! As Sjakie van Paul Vlaanderen over t knispernde grindpad luip, ging ons almoal de grieze over de graauwe en kon t hoes achter ons instörten, wie haren t nait vernomen. Zo as t zegd haren wie thoes roadiocentroale. Op n plankje, hoog in houk van koamer aan muur spiekerd, ston n mieters klaain òfbladderd graauw kaske, mit n goaske aan veurkaant en doar kwam din wat geluud oet. Dat was alles. Je mozzen t ja zo nemen as t was. Der was nait aans, mor je wizzen ook nait aans. Deur haile koamer hen laip, op muur vastspiekerd en mit om de vieftien centimeter n rood kopern zoadeltje, n dikke grieze koabel. Mien pa haar nog moar n joar of drij leden behongen, dus opzichtelke koabel mos nog even geduld hebben om achter t behang plakt te worden. Oh, joa, wis, t zol nou n schaauw aangezicht wezen, mor toun nait hur. Elkenain haar t ja zo bie ons in stroat.

Krougen waren der toun genog in Delfziel. ‘Dronken Zieltje’ is bie elk nog wel bekend. t Slaig nait op ons, as oet kloeten wozzen slongels van n joar of zeuventien, achttien. Nee. k Heur mien moeke al ragen. ‘Doe verrekte vent, hebben ik en dien voa die doarveur opvud, dastoe nou ons goie geld mit draank weg spoulen most in kroug?’ Nee, wie lopen op zotterdagoavend, zulfs in weer as gain weer, van Wotterstroat noar Richters zien houk en weerom. Toerloos deur. Maarktstroat, Olle Schans en bielanges t keffeeke Stad en Laande, deur t Jenevergankje, terogge noar bieskoop, t olle gemaintehoes en woaterpoort. En mor roupen en reren noar flapdrollen van jonges aan ander kaant van stroat, dij al mit wichter lopen duurden. Aal ófgunsteghaid netuurlek. Mien kammeroad Derkie en ik stonnen mainste tied te krinkjespijen veur Schepel zien bieskoop. Doar brandde ja t mainste licht. Even ploatjes kieken in gloazen bakken boeten aan muur, van film dij aan bod was, of bie hail maal weer moggen wie van koartjesknipper smis bie trap omhoog, noar binnen in t petoal. Mooi man, want hier hingen altied spannendste ploatjes van verwachte films. Smis zaggen je n filmster in zwempak in n film van boven achttien joar. Gauw even smachteg kieken, mit rode oortjes en wat loos gnivveln tegen omstanders.
Hè, wat n stok, Audrey Hepburn mit heur kindersmoeltje. George Formby mit zien peerdetanden en banjogepingel. Joe Brown, dij haardbölker. Sophia Loren. Ik kiek ains wat schaauw om mie tou. Hai lu wat n batterij … pff … ik bin meschain wat gek in hakken, mor allain al om dij bos holt veur heur deur kin ik snachts al wel beswut wakker schrikken. Neem mie nait kwoalek hur. Wie binnen ja niks wend.
Há, volgende week komt Humphrey Bogart mit zien aiwege grijns, sjekkie en verstopte neusstem. n Detektivefilm doar bivve gek op. Dat k veur n kwartje op loge nekkraamp (3e raang) zit, is veur mie totoal gain bezwoar. Film is der ja even spannend om. n Rolke pepermunt veur ain loezeg dubbeltje mit n Kappieboukje der groates bie, moaken alles tot n feestelk gehail.

Ik besef nou achteròf, dat dij slongeljoaren n mooie tied veur ons was. Wie haren gain geld, hoast gain bezittens en veuraal gain wait van wat der in wereld zo aal te koop was. Schoamen? Houzo? k Wait wel hoast eerlieks dat dij aarmoude n goie leermeester west het op elk gebied. t Kon ja allain mor beter worden, zeg nou zulf. Joa, da’s wel woar. Op t heden is t vanzulf wel even aans veur onze opgruiende verwènde jongelu. t Gezegde; ‘Aarmoude van olders, is riekdom van t noageslacht’ gaait dunkt mie nait meer zo op. t Kin ook wel wezen dat mien leeftied ja begunt op te speulen, want as k hail eerliek bin, heur k mien moeke hoast t zulfde nog tegen mie zeggen doudestieds.
Hou of wat ook, dij (goie) olle tied hoalt mié aal meer in. Gaait mie gelukkeg nog nét nait veurbie, mor och jonges …
Zol dat nou bewies wezen van de zogenoamde ‘kring van t leven’? Dij t wait mag t zeggen.

Hebben ie ook n bienoam? Nee? Nou ik wel, hur. Ons kinder nuimen mie tegenswoordeg ‘Pabbe Vrouger’. t Is vanzulf nait zo kwoad bedould, mor t wordt joe toch mor even zegd.
Minnege older vindt t bliekboar wel makkelk om heur kinder, heur nustaaier, gruien en woekern te loaten zo as grèle noatuur dat groag hebben wil, mor ik nou net nait. Ik pebaaier heur altied mor weer dudelk te moaken dat zai dit of dat meschain wel aans en beder doun kinnen. Voak zol dit din makkelker goan, nait zo gevoarlek of nait zo priezeg wezen, verzeker ik heur zat. Joa lu, ik vertraauw der din mor op dat zai doar din loater wat aan hebben zellen en dou dit vanzulf nait om miezulf te lapzaalven. Vergis joe nait, mor alles gaait zo dag en deur wel middelkerwies tussen ons hur. Mor tegenswoordeg kin ik, en k heb doar nait n echte verkloaren veur, aal meer dat … joa, ‘dij pabbes van vrouger’ opvreten. Och meschain is t wel mien aigen schuld hur, want as ik aargens nait goud oetkomen kin, din hoal ik al gaauwachteg veurbeelden van vrouger, oet mien aigen deurleefde jonkhaid der bie as bekrachten. Mien verkloaren in dizze is bloots, omreden dat ik al wat older bin en wis en woarachteg al meer mitmoakt heb as dij snötporken.

Toun ze nog echt klaain wazzen, zaten ze mit monden open te lustern as t over vrouger ging. Je zaggen ze din denken van: och, jonges, wat toch geweldeg, hè. Mien pabbe komt gewis oet n hail andere wereld as wie. Wat was alles toun toch veul nuverder pabbe! Ik wol dat ik toun ook leefd haar, want op t heden is der ja niks meer aan mit aal dij nijmoodse fratsen!
Ik vertelde heur din over slootje springen en summers, net veurdat we op bère mozzen, nog even tikkertjen mit ander kortvolk. ‘Joa, doames’, ‘zee ik din; ‘vrouger ging joen pabbe hail vroug in mörgen, nog veur zunne opkwam, mit n poar sneetjes stoet in n olle kraande wikkeld en smis mit n poar knalrooie sterappeltjes daip in buutse, al op pad in omgeven. Lannen in om veur joen omaatje aindeaaier te zuiken oet nusten in braide meulenwieken.

Smis mos ik aal mien klaaier oettrekken om bie daip bestopde nusten in t raait te komen. Soavends kregen wie din, mien pabbe, moeke en ik, n haile dikke pankouk van allain mor bakken aindeaaier. Aan t lutje toontje tou lekker man,’ snakte ik! k Wait nog dat ons oldste dochter ains hail wies nikkopte en zee; ‘Haar oma din dij dag vergeten aaier oet supermaarkt te hoalen, pabbe?’ Nou ja, t aarme kind kon zuk ook ja totoal nait veurstellen hou of t er in míen slongeljoaren touging. Nou ons kinder zulf mondeg binnen, zitten ze jammer genog nait meer met mond open te lustern as heur pabbe nog ains wat vertelt. Joa/ monden goan wel open hur, mor allinneg om heur olle pabbe dudelk te moaken dat hai echt naargenswoar verstand van het. ‘Pabbe vrouger’. Ik heur en zai heur dudelk smoadelk lagen. Zai iebeln der mit. Aal mit aal doch wel goud bedould netuurlek, dij laiverds, mor t zit mie toch nait lekker, dat kin k joe wel verklappen.

Perdon, perdon! Ik wil geern eerlek deur wereld komen en mout ze achteròf wel liek en recht doun. Ik kin der ja nait omtou. Ik zel joe t hier ains even oetstokken: Vanmörgen heurde ik n mooi stokje, woaroet ik groag opmoaken wil dat ik as olle knakker der toch nog wel degelk bie heur. Staarker nog, dat ter ducht mie toch wat hangen bleven is van mien vrougere (staarke) verhoaltjes. Ik wil joe dizze, meschain in joen ogen lichte, mor veur mie hail belangrieke overwinnen nait ontholden: Ons oldste dochter was dizze mörgen bie ons op versiede. Ik was weer ains even(?) noar hoaven. Aal dij beslommern van leste tied der even oetwaaien loaten. Mor dat terziede.
Nee, t was al weer even leden dat ons oldste wicht ons mit n bezuik, hou kört din ook, vereerde. ‘Snel even n bakje leut mamme. k Was in de buurt, mor k heb nait veul tied, hur. k Mout nog hierhèn, doarhèn…’, afijn joe begriepen t wel, hè?
Gusteroavend hebben mien vraauw en ik weer ains wat fotootjes bekeken oet dij goie olle tied. Toun kinder nog klaain waren enzo. Dit doun wie wel ains voaker op t heden en ik goa dervan oet dat dit normoal is. n Poar dikke fotobouken lagen bie touval nog op kaast.

‘Och mamme, hebben joe weer ains mit zien baaiden olle herinnerns ophoald? Leuk vernuvern hè? Ole stinkertjes. (nou ja) Aal dij ole vergeelde kiekjes van vrouger. Joe hebben der ook nogal wat hè, veuraal van verkaanzie en zo.’
Zai nemt ain van oetpulende fotobouken van stoapel òf. t Duurt nait laank of geestdriftege kreetjes en daipe zuchten borreln al noar boven. ‘Kiek ains mamme, doar zitten wie nog in dat olle zailbootje van pabbe. Wat was hai doch grootsk hè, dij laiverd, op dat oplapte lekkende pieremegoggeltje.
(lagen)
Och, en kiek hier ains, zitten wie mit n kolossoale beker ijs op Groot Maark in Stad. Wat het hai doarnoa toun n liefseerde had, hè? Wait mamme t nog? Hai wer aal stiller en dook inainen mit n rötgaang bie trap dele noar dij t huusies doar onder grond. Wat hebben wie hom toun smoakelk oetlaagd, hè? Dij aarm zielepietje. Hai wer der hailmoal nait kwoad om. Wieder dij noamiddag bivve nog in hakkemak en nikkenak kermesdingen west. k Wait t nog best. Mooie tied man!
Och, kiek nou ains! Hier was ons pabbe zulf nog n jong beudeltje. Wat n nuver lagend, vrundelk jonkje liekt mie dat toch tou. Kiek nou toch ains goud, mamme! Zel ik joe ains wat zeggen; ik hoop oet grond van mien haart, dat mien porken oarden blieven noar heur opa. Zo’n laive man. In dizze haarde tied van dunder en geweld kinnen ze best n bietje vrundelkhaid en levenservoaren bruken. Pabbe het ons dat altied juust ja veurkaauwd. Mien zuske en ik hebben hier voak spikandeg om doan, mor t is wel zo. Hai het wel geliek had!’

Nou? Aal dijgenen dij dit lezen … wat zeggen joe der nou din van, hè? As je mor laank genog liedzoam wachten, zel alles wel weer op zien pootjes terechtkomen, liekt mie zo. Zol t ook nait n luk bietje aan miezulf liggen? Aal dat gemorrel. Meschain het ons dochter, nou ze zulf wozzen en mondeg is, mie din toch ook nog wat leerd. Dij ‘Pabbe Vrouger’ toch!

Oh wonderlieke, oetzunderlieke kreoatsie van ons noatuur, nuimd … minsk. Zegend mit aal zien biezundere zintugen, woaronder kracht om te denken en proaten wel as de veurnoamsten rekend worden kinnen. Nait dat wie nou altied en bie alles wat wie om handen hebben zo slim daip noadocht hebben, mor toch onderschaaiden wie ons hierin dudelk mit ‘legere’ daaiersoorten.
Wie mouten jammer genog wel even tougeven, dat t tot nou tou noeit bewezen is dat aal dij andere levende zielen op dizze eerde hailemoal nait denken kinnen. Allain wie minsken kinnen ons denken onder woorden brengen, of zo veur t oog dudelk moaken, zodat aandern op heur beurt weer n dudelk beeld kriegen of ze goud of flatterg denken.
Der binnen ook wel voak mementen dat je wel denken maggen, mor niks zeggen. Da’s nait altied even makkelk en oardeg, dat kin k joe verzekern. Ik wait nog oet oorlogstied, toun je dus schaande genog wel denken moggen, mor niks zeggen, dat ons schoulmeester ons n laidje leerd het dat op dizze menaaier begon:

De gedachten zijn vrij, wie raadt ze daarbinnen.
Ze dansen voorbij, als nacht’lijke schimmen.
Geen mens kan ze naken, geen jager ze raken.
Laat wezen wat ook zij. De gedachten zijn vrij.

Wel dit laidje oeit ains n moal moakt het wait ik nait, mor dij hai of zai zel vervaast wel ains zulf tot zien schoade en schaan onnervonnen hebben, dat proaten zulver, mor veuraal swiegen gold is.

Gain lekkere waarme zunne, mor regen, störm, n vrizze wind en veul binnen zitten, duden weer hailendaal op n achter ons liggende verdiedeldaantjede wintertied.
Ondergetaikende was zulf ook as in een soort slovve doagliekse lamlenneghaid onderdompeld. De zo dag en deur veul bezeten en bekladde schilderskruk ston dizze winter nait zo hail wied ôf van t allerdoagse hoeslek loie bankstellegie. Nee, nuver en liekbendeg opsteld veur t kiekkaastje en veuraal dicht bie t vrij voak verlözzen brengend koulkaaske mit zien glimmende potjes bier, dij doar bliekboar al oetdoagend op mie lagen te wachten.
Wat willen ie ook! Alle soorten slechteghaid, wat t weer aanbelangt en miezulf ook netuurlek, binnen zo as al eerder zegd, over ons hin roasd. Noar boeten tou goan draaide hoast altied bie mie oet op n snötterge boudel achteròf. (Stief) noadenken wer mien ainege verduutsie. Mien warrege gedachten dreven din al gaauwachteg noar dat woar ik òflopen joar t mainste bie betrokken of mit bezeg west bin. Hé, hou kinnen ie t roaden! Schildern en schrieven bedoulen ie? n Prachtege, scheppende bezeghaid mit aal zien meugelkheden, nog lang nait alles benut, gelokkeg. Netuurlek binnen der ook mien bepaarkens. Veuraal dit loatste mot even goud in de goaten holden worden. Mor … in crescendo, is noa aal dij joaren nog aal mien meroal. ‘Of je mouten t nait pebaaiern of.. t toumoaken.’
Mocht der nog ain of andere aanmaarken wezen, of der is ja wat totoal mis goan volgens joe, zeg t mor gerust hur. As t goud en eerliek bedould is, kin ik der ja altied weer wat van leren. Blabber noeit genoadeloos zo mor, zunder noa te denken dus, joen òfbrekende kretiek. Denk laiver: och hai het dat ja nait mit opzet zo doan. Hai zel der wel zo zien bedoulen mit had hebben. Ik hol mie de kop mor even dicht.
Heuren, zain en zwiegen, doar kommen ie voak t verste mit. Waiten ie t nog? Gedachten binnen ja vrij! Zo, nou is t ploatje weer rond.

As de tien prieswinnoars om haalf aacht present binnen om gewonnen spullen in keffee Kruudhoorn op te hoalen, zit t haile bestuur van Handelsverainen al hoog en braid achter stamtoavel te glinstern en te groalen. Inains gaait veurzitter stoan, kikt as n machteg man dele op de gebogen koppen van prieswinnoars en begunt mit veul geknog aan zien tousproak. ‘Joa lu, Handelsverainen t Leutje Loug het joe vereerd mit n pries. En wat veur n pries … wacht mor ains òf! Wie goan nou eerst n noam nuimen, trekken din n lötje mit n noam van pries der op en zodoaneg hebben wie op n duur negen priezen trokken. Makkelk zat. Pas doarnoa zelve heufdpries bekend moaken. Joa lu, wie holden spannen der zo ja mooi in.’ Nou, ales verlopt zo as veurzitter dat oetfigelaaierd het en zometain zel din heufdpries bekend moakt worden.
Jurrie Gelok zit mit n glinne kop noar bestuurstoavel te loeren. Hai het bliekboar heufdpries, mor wat is t? ‘Meneer Gelok,’ zegt siktoares: ‘Wat hebben ie toch n toupazende noam. Mag ik vroagen hou old … of jong … ie binnen?’
Jurrie, nait wènd om in t openboar te proaten, zegt mit n schieterg stemmegie: ‘Eh … vievenviefteg joar.’ ‘Prachteg, prachteg,’ zegt siktoares en gniflagt vilaain. Jurrie dokt nog meer in mekoar. ‘Flaauwekul allemoal.’ t Haile bestuur gaait stoan en veurzitter klapt in handen. Van t teneel of wordt, deur de gedienen hen, wat in zoal stöt. ‘Joa, kiek mor even goud, lu,’ zegt puutholder mit n zoer gezicht. ‘Hai het ons n klaaine viefhonderd eurootjes kost hur. Of je n emmer leeggooien.’
Veurzitter gript Jurrie bie de schobben en zegt: ‘Nóu, nóu, Gelok? Mooi hè? n Surfplaank kompleet mit zaail en aal!’
Jurrie is sproakeloos en kin nog net verplicht stutternd oetbringen: ‘Joa … eh … n mooi ding, hur.’ In wezen denkt e: veur n blind mens dij t zain kin. Dij zol der ja bliede mit wezen.
Zo, dat was t din alweer. ‘Der is nog wel even tied veur n groates verterentje, lu hur,’ bölkt veurzitter mit oetgespraaide aarms. Hai spijt der zulf nait in en veuraal nait as t ook nog niks kost. Goud bedould altmoal, mor noa n pooske naait din toch elkenain der mit zien pries tussenoet.
Jurrie het n boare swait veur de kop. Hai, hai, hou mot hai dat maal glibberg, plestieken ding nou ongeschonnen thoes kriegen. n Roavelg stuk hoorntaauw wordt oet zaaildouken fietstas reten en sjor dij bröt mor stief aan. Laange widde plaank aan ain en mast en zaail aan ander kaant van stang en doar schit t haile kakkie hen.
Bientje zit in veurkoamer mit smaarten op heur kerel te wachten. Zai het stoul liek veur t roam zet, zodat ze d’haile loan overkieken kin. Woar blift e nou? Veur ain tientje winnen en twij der weer deurjakkern. Zai kin heur volk. Het ze hom appaart in oproemen in winkelweek n nije flenellen besroen koft en nou hevve dit weer. Slapdaarm! Twijduuster is stoaregaan invaalen en Bientje zit nog aal liek veur t roam. In ainen… zai veert overende oet kroakstoul. Komt doar wat aanschontjen? Zugst wel, heur laiverd kin nait meer fietsen. Stief van de jannever, netuurlek.
Aarme Jurrie. Hai het t snötgladde rötding al wel viefteg moal vanneis vastknuppen motten. Kniepstuver van n puutholder zee dat d haile brud hoast viefhonderd euro kost haar. Nou as ze hom hier ter plekke 25 euro boden, konnen ze t hoorntaauw der wel groates bie kriegen. Schietboudel! Haar hai mor dij mooi glimmende kovvieapperoat wonnen. Wat zol zien ol schietertje din bliede mit hom west wezen. ‘Wat het dij haalfzeuven doar nou aan zien fiets hangen?’ Zai drokt neus tegen t glas aan. Jurrie nuigt heur en bölkt wat. Bloots oet nijschiereghaid gaait ze noar boeten. ‘Woar komst nou vandoan, vint. t Is ja al zowat duuster man. Ik kin die ook ja noeit allain op pad goan loaten. Plakkerd! Zoeperd!’
Hai komt mit gespraaide aarms op heur òf en zegt mit n braide grijns; ‘Bientje, wicht, wie hebben heufdpries wonnen. n Zaailplaank, compleet mit zaail en alles wat ter wieder bieheurt.’
‘Oh, láiverd, hest die weer verneuken loaten? Slapdaarm. Wat mot ik nou in vredesnoam mit zo’n strontding. Kom ains wat dichter bie mie. Bist bezopen?’ Jurrie blast heur in t gezicht. ‘Allain mor n zuit zeupke hur en dij heb k ook nog van t bestuur kregen. Och man, zai haren der ja n haile seremonie van moakt. Stelletje snakkers!’
Joa, woar motten ze nou mit zo n groot stief ding hen hè? Zai vrözzeln t mit veul pien en muite deur gaang en kriegen mit veul paazen en meten draai deur veurkoamer deur. Pas noadat Jurrie deur der hailendail oetsleudeld het. Bientje kikt ains in t ronde. ‘Hai paast dunkt mie net onder vinsterbaank.” Joa man. Zai krigt geliek. t Paast wel, mor t is ja gain kiek geliek. Nou ja, wat zol t ook. Zai zitten toch allain mor mit kerstdoagen in veurkoamer.
Twij zummers laank het dat widde onding doar nou al stoan, zunder dat ain der noar oet- of omkeken het.

Buurvaauw Jansemoa heur zeun wordt gaauw achttien joar. Wat wil hai nou toch weer hebben op zien verjoardag? n Zaailplaank, net as zien kammeroaden. ‘Joa man,’ zegt ze tegen Bientje, ‘rötjong denkt dat moeke pittje schietgeld het. Wat denken ie wel wat zo’n strontding kost … wel hoast n viefhonderd euro, hur. Goa der mor aanstoan. Kwoajong kon wel nait wies wezen.’
Bientje ontwoakt. ‘Zeg vraauw Jansemoa, ie hebben toch nog altied dij olle elektrieke naaimesien dij ie noeit meer broeken, zo as ie mie verteld hebben? Kinnen wie nait kuutjebuten? Mien stieve bukken van n Jurrie duurt en kin toch nait op dat surfding van hom en t staait ter mor aal renteloos en lelk onder vinsterbaank.’ t Is doadelk koop en slag. Baaident binnen ze inwendeg aarg bliede. Jurrie het n week mit stieve kop deur t hoes hen lopen, mor Bientje denkt: komt wel weer bie zunder woater.
Snachts dreumt Jurrie dat hai, mit n roege bos hoar op borst, mit windkracht zeuven, over t Schildmeer stoft.

Langs woaterkaant stoan aal snötneuzen van jonges en wichter mit grode ogen te kieken en te wiezen. ‘Most dij ol man ains zain! Wat n smuie japperd! Ik dou t ter veur as ik op dij leeftied nog zo vereg bin!’
‘Lig toch ains n moal stil vint!’ Bientje draait heur groot achterwaark vergreld noar hom tou en sputtert nog wat van: ‘Om zeuven uur vanoavend zatst al aal wat te doddern in stoul en nou spoukst deur t haile bère hen as n haalfmaal.’
Jurrie doekt zuk stief tegen heur aan. Oh, zo’n laif wief. Wat heb ik ook aal te sjantern, denkt e: Koukop.
t Is ja goud zo. Zai n best naaimesien en ik n nije flenellen besroen …

Jurrie Diekstroa staait wat te leutern aan hoavenkaant van woaterpoort in Delfsiel. Inainen: ‘Hé, is dat heur wel? Joa, hur.’ Vlak bie hom staait Gittje Braider. t Schipperswichtje. Zien eerste laifde. t Stroblonde hoar dragt ze nog net zo as toun. n Luk bietje olderwets aankled. Degelk. Heur broene hoed komt nait van zunnebaank of oet n potje. t Is de hoedskleur van ain dij veul boeten is, in weer en wind. Wat het hom doudestieds toch wel bezield om dizze nuvere, rezenoabele schippersdochter strieken te loaten. Bah! Wat is hai toun toch n hufterge, aigenklouke kou west. Zulfbeklag knipt hom ströt hoast dicht. Joa hur, ook dat nog. Twij beudels van n joar of zeuven, aacht, komen klompenklonternd deur woaterpoort en stoeven noar heur tou. Zai binnen heur ja oet gezicht sneden. Hail langzoam komt doar ook nog n boare van n kerel aanschontjen. Hai laagt te braid en te haard. Da’s vast heur kerel. Zien tiepelzinnege binnenschipperskop komt hom aargenswoar bekend veur. Dit, ondanks zien koale kop, n toesterge peper- en zoltkleurege board en n pokkel as n eulievat. Is hai jeloers op dij bragelvedde roeg -om-kop? Nee, mor zai stekt hom nou ja wel in ogen. t Is ja zien aigen schuld dat t aal zo oetvalen is. Hai was in zien slongeljoaren ja doaneg op de klitter. Zai nait. Bist maal. Zai het hom kaans genog geven, mor Jan Kloazen was ja n kloukeschieter. Wat was ter toun veul te kieken en wat haar hai grode ogen. t Snidt deur hom hen, dat as hai bie Gittje bleven was, hai ter aarg beter veur stoan haar as nou, as vrijgezelle niksnut zijnde. Asjeblieft nait mit zo’n dikke lief as dij lovverd van heur, nee, mor wel minder ainzoam en n stuk geregelder levent. Nou swaalpt hai bie oavend en ontied bie pad en weg, op zuik noar wat aanhold. n Grode schietboudel is t, en din heb je t ook net zegd.
Gittje. Zai kwam n poar moal per joar, haildaal oet Rötterdam, Antwaarpen of aargenswoar oet Duutslaand, noar heur ome en taande in Delfziel op bezuik. Jurrie haar heur op n kermis in n Daam kennen leerd en zai gingen vanòf dij tied oet mit heur baaident, as zai hier smis was. Zai wol altied alles veur hom betoalen, mor hai haisterde din tegen of hai ook geld genog haar. Keroazie gain gebrek. Mor in wezen was hai zo aarm as n loes. In ainen was t aigenkloukeg doan mit zien laifde. Hai wait nou nog nait wat hom toun bezield het en wat hai in de kop had het. Meschain wel wind. t Dut ook niks wat t was; wind of snöt, t het in elks geval nait waarkt, aans ston hai hier nou nait zo òfriggeld te gloepen noar zien ol scharreltje Gittje. Zol hai noar heur toulopen en zeggen: moi mien wicht, kinst mie nog wel? Nee, hai dut t nait! Mot hai n petetter tegen zien kop aan kriegen van dij modde bie heur.
Even loater: Oh jonges, hai is ter kloar mit. t Haile plougje komt zien kaant oet. Hai draait zuk mor even laawloeneg om. Gain oasem geven! n Hail fien klopke op zien scholder. Zien nek krimpt vief centimeter en ter schudt n haite bliksemstroal deur zien ribben.
‘Moi Jurrie, mien jong. Kinst mie nog wel? Hou is t mit die? Aal goud?’
Hai draait zuk om, of hai deur n slang in kuten beten is. ‘Perdon? Kwanswies zet hai grode ogen op.
‘Nee mor, Gittje Braider, dunkt mie nait? Och wicht, k haar t van miezulf nait zain. Da’s ja laank leden’.
Bla, bla.
‘Bist toch aans nait kippeg’, bölkt n zwoare stem vlak bie zien oor. In tied worden de scholdervullens van zien oetlopersjaske hoast in zien ribbekaast sloagen. Staark blieven. ‘Nee mor … Jampie Swiersemoa toch nait?’ Inains zag hai t.
Jampie, dat liederleke witbekje van n schippersjonkje dij altied van elkenain n pak-op-pins kreeg. Hai zat in t schippersklaske achter CVO schoul op Boetensingel. Jurrie zulf zat op Singelschoul en mit zien pazzipanten stonnen zai dit soort jonkjes altied bie t hek op te wachten. Din raipen ze om t haardst tegen heur van; ‘Schippertje, schippertje , schiet over boord; het zien aigen kind vermoord!’ Zai genoten pas goud as dij schipperskinderjes keroazie weerom joedelden van: ‘Hoesgenoat, schiet op stroat! Hoesgenoat, schiet op stroat!’ En Jampie Swiersemoa was doar ook maank en schol, hou neukerg hai ook was, kerelachteg mit.
‘Jurrie, mien jong, hou is t mit die?’ Hai is nait hoatdroagend. ‘Ik en Gittje hebben t wel ains over die had. Dat mot kinnen, is t nait zo? Wie binnen nou ja old en wies genog’. Hai laagt achter in kele. ‘k Wol die altied nog bedanken, dast mien Gittje ongeschonden lopen loaten hest. Bist nou ook traauwd zeker, hè? Hest ook jongen, net as wie? Hest zeker goud vast waark aan waal, hè?’
Aalmoal vroagen. Zien kop knapt hom hoast. Hai is hom de boas. Hai laagt mie oet, snidt ter deur hom hèn. Lutje schippertje is nait vermoord. Hoesgenoat, schiet op stroat, dat is de woarhaid! Gittje dreutjet wat om hom tou. Nou zai zo stoef bie hom is, verbeeldt hai zuk dat hai dij olle prettege locht van broen teer en diezeleulie weer rokt. Zai proaten nog wat kulkouk, tot kinder begunnen te drenzeln.
‘Kom’, bolderbakt Jampie: ‘Wastoe wilst, most doe waiten, mor wie goan alvast aan boord. Kinder mouten eten. Jurrie jong, kinst wel mit goan aan boord, hur. t Is dij doezendtunner dij doar bie dij kroan ligt.’ Hai wist mit n dikke vinger noar n groot, nij spul aan kooimuur.

‘Kinnen wie nog wat proaten over vrouger en zo en over ol Delfziel, dat aarg omplougd is sunt wie hier veur t lest west binnen. Gittje moakt ons n vris bakje kovvie, n snee Grunneger kouk ter bie en kin t nog gezelleg worden, ja.’ Jurrie kikt héur ains stief aan. Wat het ze toch laive daipblaauwe ogen! ‘Nee, Jampie. Goud bedould hur, mor ik zit in schiftwaark en mout zo opkomen. t Spiet mie aarg, hur.’
Knal! Vannijs n dovvel op zien scholder. Jampie moakt van zien haart gain moordkoel. ‘Ook goud. Even goie vrunden hur. Moie.’ Hai knipt Jurrie zien haand nog gaauw even fien en sloft vot. Kinder, dij tot nou tou gain mond open doan hebben, zeggen; ‘Dag meneer’, en runnen heur pabbe achternoa. Zai gript hom ook bie d’haand en knovvelt hom wat. Zai kikt hom aan mit n poar ogen, zo as zien moeke altied keek as hai zuk slim zeer doan haar. Hai mot zuk aarg bedappern aans trok hai heur noar zuk tou en gaf heur n dikke smok. Hai mensen, wat vuilt hai zuk nou ja rötteg.
‘Moi hur, mien jong. t Beste mor hè. k Hoop van haarten dast toch nog n goie vraauw trefst. Bist t weerd, hur. Ik kin ter ja nait bie, dast nog aal vrijgezel bist zo as doe zegst. Joa, t leven lopt nou ainmoal altied aans as je t zulf hebben willen. k Wait das ter niks aan hest, mor ik heb voak aan die docht, hur. Mor ja, wie mouten wieder hè? k Hoop dast mie begripst, laiverd.’
‘Joa, ik begriep die wel, Gittje. t Was faliekant mien schuld.’ Dit is t ainege wat hai mit n beknepen stem oetbringen kin.
Baaide kinder en heur pabbe lewaaien net over loopplaank hèn aan boord. Zai hebben nait ainmoal achterom keken. Zai waiten dat heur mamme en vraauw zodoadelk achter heur aankomen zel. ‘Nou, moi Jurrie hur. Ik mot nou ook òfschaaid van die nemen. t Is jammer genog nait aans. Vergeet mie mor.’
‘Moi hur, Gittje,’ snokt e.
Zai geft hom nog n laif, braandend smokje op zien nadde waang, draait zuk om en lopt gerezelvaaierd schokscholdernd noar t grode binnenschip. t Is routduuster op hoaventerraain. t Zolte woater van hoaven stroult rondom t grode duustere schip, dat doar onoverwinnelk aan kooimuur ligt. t Is leeg tij. Vanoet de grode nijmoodse rouf vaalt n pongel licht op t gekabbel en sputtert in doezend stukjes oetmekoar. Bie toavel zitten schipper en schipperske kovvie te drinken. Zo te zain gezelleg konkelnd. Woar zollen zai t over hebben? Over vrouger, over t gewone doagelkse leven of … over Jurrie? Woar t ook over gaait, zai hebben in elks geval totoal gain wait van dij ainzoame sloeke feguur, dij mit betroande ogen vanòf duustere kooimuur bie heur noar binnen glopt.
Hoesgenoat, schiet op stroat. Nou bist mooi te loat, mit dien dikke proat.

Des te langer wie leven, hou körter ons de tied, dij ons toumeten is, touschient, moar gainain is gelukkeg riek genog om zien verleden terug te kopen kinnen.

Ie holden t nait veur meugelk, moar hou gaauw of zo’n joar veurbiegaait.
Je kieken slim oet noar veujoar, moar as t zo wiet is, is t ja zo regenachteg en veur je t waiten zit je al weer in de zummer. Vekansies binnen in aantocht, nog moar even deurzetten mit waarken. n Poar overuurtjes omreden dat t zo drok is en din… der op oet in joen poar zoer verdainde weekjes. Lekker groalen van n aander leven as normoal gesproken. Aaltemit noar boetenlaand, wiet vot van de doagelkse ombaalgen in ons nat kikkerlaandje.

Gain plek op camping en nou din? n Overbouken van joen bestelde appartement? n Grode mishottjederij van dij van olds goie betraauwboare raaisorganesoatsie, aanprezen deur tillevisie?
Optillefoneren, stress! Noa laank wachten en geraag van baide kanten, din moar noar n ander vrumd appartementengebaauw, ja nog wieder achteroet van t gloeiende straand. As je der noa uren poestend en stennend aankomen, bliekt t er nog minder oet te zain as je verwacht haren, moar och, je zitten ja toch meer in de zun as binnen, holden wie ons zulm mor in t ende.

Kripsies stoapeln zuk op. Geld stolen, in schieterij en in de vout stoken deur n vrumd, roar daaier. Twij week n hinkelpoot. Afijn, op t lesten din toch weer noar hoes tou, gelukkeg! Oost west, t is thoes toch aaltied weer t best.

In de haarfst goan wie nog wel ains weer knuterg woaraarms noar tou.
Nee, dus! Drôk, drôk, drôk en alles wordt zo jouker hè veur gewone lu. Veural wat dij besine aanbelangt en ons karretje het net weer n grode beurt had. Tel mor oet joen winst.

En doar zitten wie intussen al weer veur de Kerstdoagen. Ook ja hail knuterg. Lekker thoes.
Mit n pietske geluk ligt der din snij. Joe lekker vuilen bie t kacheltje, glaske in haand en op t gasstel is t n gepruttel van jewelste. Mmmm.

Joa t joar gaait mit n bloudse gang noar t ende veur ons soort beweegelke lu, moar der binnen ook andere lu. Anders dinkend, mit vertroagde bewegens, aarg behulpsoam en andere winsen en behuiftens. Zai hebben ja allain mor heur aigen herinnerns, woar zai zuk nog n bietje persoonlek aan optrekken kinnen. Voak binnen dit al wat oldere lu, dij mit heur herinnerns t ainzoame knaarzeg leven nog n snittje verzuiten.
Afijn om kört te wezen: wie dwoalen allemoal wel ains, moar elkenain dwoalt netuurlek weer anders.

Ik neem aan dat joe zo intussentied al wel deurhebben dat ik, in dizze op ons of komende duustere wintertied, wat doemdenkerg deur t leven goa. Dat is ook zo, dat hebben ie goud zain. Woarom zol ik ook schudkoppen en der omtoudraaien?
As je nog midden in t leven stoan vind ik, dat je zo op zien tied best n snobbeltje swaartgalleg wezen maggen. Dat geft smis wat lucht, moar t mout vanzulf gain doagelkse gewoonte worden, want din wordt der n soorteg twijde noatuur vörmd en doar het boetenwereld nou ainmoal nait veul sloek op.

Ik zel joe wieder moar nait meer opzoadeln mit mien daibe dinker gegilp, moar eernsachteg op t ìnd overgoan noar bedoulen van mien retorische inlaiden.

Wel kin ze nait. Dij ogenschienlek onnudde haarde schoaldaaiertjes. Te vree en hail goud opburgen in heur doolhof van taps toulopende gangen. As zai binnen binnen din is t: floeps, t dekseltje der op … en vot is t manje of t wiefke waikdaaier. Ik kin dat hai of zai gedou der jammer genog nait aan òfzain.

Nou ja, wat verbeel ik mie din ook in dizze nijmoodse tied. In ons grode, tegenswoordege menskenpakhoes mag dat verschil bliekboar ook nait dudelk en doadelk opvallen. Kwoajonges lopen mit snuustergoud in oren en neus en wichter, voak zo plat as n dubbeltje, peraaiern mit blode lieven en navvels, in te strakke spiekerboksems en alderdeegs koale koppen. Mot kinnen, heur ik voak om mie tou en meschain mouten en huiven wie ons inderdoad ook gain zörgen te moaken veur ons noageslacht.
De hai’s en de zai’s vinden mekoar toch wel weer, ondanks of dankzij aanproate nijmoodse theorieën en gewoontes.
Kinkhoorns heuren ie doar zo dag en deur nait over, over dat zörgen moaken veur t noageslacht en zo.
Nee, doarveur binnen zai net nait hoog genog klommen op t wiebelge stremien van d’evoluutsieledder.
Meneer Darwin was bliekboar heur vrund nait. Wie, mensken moaken ons allain mor zörgen. Joa, ook wel n bietje begriepelk, want wie kinnen ja as ainegen in haile noatuur denken en wieder kieken as ons neuze laank is.
Beste lu, wees nou es ain moal ongeheurzoam aan joen opkweekte eergiereghaid en help dij aarme kinkhoorn op t Wad. De kinkhoorn. n Vrij schlemieleg waikdaaiertje dij in zien grode onwaitendhaid eerdoags zien dekseltje, zo as e altied wend is, eerlek en totoal onwaitend optilt, en din tougelieks n flinke scheut levenloos voel woater noar binnen zoegen zel. Dit zel din gewis tot gevolg hebben dat mit de ebstroom, van t nog altied blaauw schilderde woater(?), vannijs n stokje ol leven noar de daipte zinkt om veur altied te verdwienen.

In mien jeugd gingen wie in weer en wind, boetendieks, op n run vanòf Bocht van Woatem, mor mainsttieds vanòf twijde vuurtoren of Ladysmith, weerom. As de mieter noar hoes tou en doarnoa noar de drokst bewoonde buurten van ol Delfsiel, zo as De Vènnen, Kroonstad, Vlaidhörn en meer van dij aarmoudege stroatjes. Wie gingen din bie deuren laangs en verkochten veur n poar loezege centen n kopke ‘geplukte’ kinkhoorns. Aan laifhebbers gain gebrek. Veur d´echte krudege smoak haar mien moeke thoes ze eerst wat opwaarmd mit n snittje peper der op. t Lukte mie aaid. t Was ook ja hail normoal veur dij tied as de R in moand was. Der waren ja kinkhoorns en mozzels boetendieks genog te vinden. Ze lagen der gewoon veur t opscheppen bie leeg woater.
Dammee kinnen je, hou groag of wie dat din ook willen en as alles zo deur gaait teminzent, veur aal t geld op wereld nait ain kopke kinkhoorns meer bie mekoar zuiken.
‘Nou en wat din nog,’ heur ik echte wereldverbeteroars onder ons al zeggen, ‘wat din nog man, k zol ze dunkt mie nait ains lekker vinden. Huh, slakken zo oet dat voele zolte woater en ze der hoast levendeg oet heur schulpen prikken mit n naalde. k Kin allain ja al wel kokhaalzen as k der aan denk. Nee, k mout der nait aan denken, asosjoal, wat n tied zeg! Boetendes, wat wilst doe nou man, Ladysmith en twijde vuurtoren binnen der ook ja al laank nait meer.’

‘Och aigenikkege minsken en strontverwende lu, loat t aal mor zitten hur. Ik krieg loater toch wel mien aigen dekseltje, net als dij olle goie kinkhoorn, allain mit dit verschil dat ik dizze din nait zulf dicht doun huif.’

t Is stil op zoal van t Groot Zaikenhoes in Stad. Tussen aal t aarm verdrait, gevlaig, geroup en gereer binnen hier smis ook rustege mementen. Mementen dij aarg kostboar binnen veur de pesjenten. Elk veur homzulf krigt din kans alle ombaalgen en gesjank der oet te smieten in de sloap. Moezenusten binnen ja nait aarg bevördeliek veur genezen van n zaik mens.
Zo tussen ain en haalf drei het gainain wat te kommesietsen. Gedienen binnen stief dicht trokken en der wordt aannomen dat elke zaike op ain oor ligt.
Op gaang stommelt en roggelt nog wat, en in verten nittjet n tillefoon.

Joap ligt stief noar t plevvon te kieken zunder wat te zain.
Hai het nait veul bie te zetten noa n zwoare operoatsie.
Zien kop zit vol prakkezoatsies. Hou zol dat dammee ofkaalven as hai weer bie zien Jaantje thoes is. As e traauwens ait weer thoeskomt !
Hai is altied n verege kerel west. Naarms te beroerd veur. Altied aan t waark. Zol dammee dat waarken nog wel veur hom weglegd wezen ?
Hai begunt te swaiten as n otter.

Deur gait zachies open en Joap zugt deur betroande ogen dat der n verpleegstertje binnen komt. t Is twijduuster in koamer en zai zugt nait dat Joap nog bie zien pozetieven is.
In ainen: “Zuster willen ie t gedien wel op gloep zetten, ik krieg toch gain wenk in ogen.”
Zai lopt noar t roam en schoft t gedien op n glief.
“Wilt t nait aal te best mien jong ?”, zegt ze mit heur laive rustege stem. “Nait aal prakkedenken hur. Beloofst mie dat ? t Komt wel weer goud, dou doar denken om. Mit n poar doage kikst der al weer hail aans tegen aan. t Is netuurlek ook gain kataai he was t mitmoakt hest !”
“Och zuster t gait mie nait zo zeer om nou. k Heb t hier ja loeze goud. Mien natje en dreugje worden mie hoast veurkaauwd en in mond schoven. Nee, k bin nait gerust op dammee, as k weer oet t zaikenhoes bin. Zol k wel weer aan t waark kinnen beveurbeld.” Pesjent klacht zien nood.
Laive vraauw trekt n schoameltje onder t bere vot en zöcht zien haand op sprei. “Kiek noar boeten”, zegt ze. “Zunne komt der net deur en onze ôle grieze Mettini kikt zulfs bie die noar binnen. Dij het hier al hail wat mensen liggen zain, dij net as die, noadat ze goud oetstokt binnen, dochten dat ze niks meer weerd wazzen. Geleuf mie nou mor, dat t aal wel weer goud mit die komt hur. Nog n goie week en din zel mie t niks benijen as t weer noar hoes kinst. n Zetje bie t wiefke, en veurst der aan denkst stuurt dij verrekte contrôle-dokter van t GAK die weer aan t waark.”
Grode Joap krigt weer troanen in ogen, in t zaikenhoes binnen je nou ainmoal waiker as aans.
Baiden zitten ze nog n tiedje bie mekoar zunder wat te zeggen. n Goie zuster is niks aans as n troost veur t gemoud.
Boeten dreunt t verkeer deur de smaale stroat, mor t kin veur t zulfde geld op de moan wezen. t Is doodstil in t koamertje.

“Kom, k mout mor weer ains wieder”, zegt zuster. “Kop op he, noa regen komt zunneschien, dat waist ja wel ?!”
Joap nikkopt. Zai gait noar t roam en rit gedienen aalmoal open. Zun streut rioal zien gold deur haile koamer. Joap is mit heur geesteleke verzörgen weer wat opklinderd.
“Doéoé ! Om denken hé !” Zai stekt bie deur nog gauw even vingertje as n schouljuffer omhoog. “Pas op hur !”

Joa, t het hom echt goud doan en hai doddert nog wat tot bezuikuur aanbrekt, en t haile gebaauw weer gonst van t gemonkel tegen pesjenten, dij op heur beurt weer stikjaloers binnen op bezuikers, dij zo mit ain weer lekker noar boeten goan kinnen. Verrekte boudel.

Joap krigt bliekboar gain bezuik. t Kin hom ook niks schelen. Hai het genog mit zukzulf te stellen.
Hai glopt nog ains noar Mettinitoren, dei mit zie 98 meter nog aal recht in t ênde stait. Oorlogen, koustörms, zure regens, grondverzakkens, alles het e ja overleefd !

Joap zien ogen binnen in tied dichtvaalen.
In ainen wordt der aan zien scholder stöt. Hai schrikt, mor vuilt geliek dat hai n smokje op zien veurheufd krigt.
Zien vraauw lacht. “Bist ver vot nait !? Hou kin t ook aans mit mesjeu ! Lekker zunneboaden mit blode borst achter t glas, mit baide oren in kussens en n lekker kopke thee op t nachtkastje. Tou mor !” Joap knist.
“Hest t grode neis zeker al wel heurd he ? Aankomen vrijdag mag ik die ophoalen. k Heb net mit dokter proat. t Gait meroakel mit die, zee hai. Blifst nog n zeitje bie mie thoes te potten kieken en din, vort, weer gaauw aan t waark. Komt aans niks gain gouds van. Most nait te weeldereg worden, mit aal dij nuvere zustertjes in de buurt. Keek hier zonet ook weer ain noar binnen. Joa kiek mor nait zo zoer ! t Binnen nait altied knientjesdoagen hur. Bist nog n jong kerel en dij mout je nait te veul in de watten leggen.” Zai havvelt aan ain stuk deur.
Joap is riddersloegen. Dij Jaantje, zien Jaantje, het t al weer almoal veur n kander. Woar moakt hai zuk nou aigenlieks zörgen over. “Kom op wicht,” zegde , “din zel dij jonge hitsege kerel die ains n ollerwetse smok geven mit gedienen open.”

Zo zai je mor weer dat meedsienen hoast alle kwoalen koeraaiern, mor dat laifde altied in t veurdail is.

Hou t mit Joap wieder goan is wiln ie waiten ?
Nou das nait zo stoer dunkt mie. Jaantje het zoas altied geliek kregen, en Joap sputtert weer net as veur dij tied s oavends tegen Jaantje op dat röt waark, was ik mor in de Vut, k wol dat klaaine zustertje nog wel ains weerzain, din zol ik heur even aanholden en aal van dat soort dingen.
Jaantje lacht. Joa, joa heur Joap het t zwoar.

t Zel al gaauw n goie viefteg joar leden wezen dat ik hier, persies op dizze plek, ston oet te kieken over hoaven van Delfsiel, de ploats woar k geboren bin en woar k mien haile leven, dus nou ook nog, as n Siamese twijling mit vergruid bin. t Was zo tussen Kerst en Old en Nij, t was bitter kold en t snijstörmde. t Anders zo remouerge zolte zeewoater in hoaven lag ter nou bie as n oppoetste roustvrijstoalen bevroren ploat. Hier en doar sprille bevroren stukken ies mit doarop veren poetsende zeekoapen, en dat mit n rust of t midden in zummer was. Dit was heur weertype. Zai schraauwden tegen mekoar en plukden, òfgunsteg mekoar in de goaten holdend, aan wat onbestimds dat in t ies vastvroren zat. Wieder was t betrekkelk stil doar aan mien zo laive woaterkaant.
Mit dizze kolle hier boeten kon ik ja nog beter dreumen din onder waarme gestikde dekens thoes, in mien deur mien pabbe roeg òftimmerde ketonnen sloapkoamerke mit de gele, naauw opdreugde lekplekken van smolten snij.
Ter lagen veul kusters òfmeerd, mit kerstbomen in top.

Dat in òfwachten van de zeelu, dij lekker thoes bie moeke zaten te groalen van heur ainegste poar lösbandege doagen in t joar. Dij kusters lagen, totoal verloaten, wel 6 riegen dik aan mekoar klusterd aan t plankenpad.
Gewoonliek was dat hier zo dag en deur wel aans. t Was altied n drokte van belang. Inkomende en oetgoande schepen haren altemoal zo heur bekorens veur ons. Wie, de mit de hoaven vergruide boefkes, dij loater netuurlek altemoal noar zee tou wollen. Op jacht noar roem en eervolle doaden en oaventuren. Oaventuren en belevenizzen, dij deur d’olle zeerötten, dij je d’haile godsgaanse doagen zittend op n muurke aantrevven konnen, opsmukt werden tot welhoast onmeugelke heugten en gevoaren. Prachteg! Wie zollen en mozzen dit ook ja mitmoaken, wat ter ook gebeurde! Leren … noar schoul? Hallo, dou nait zo stom, zeg! Dat was ja net wat veur witbekjes, slapjanuzzen. Niks veur ons, as jonges van Delfsiel. Ik heb ains n moal mitholpen op n Zweedse kolenboot en kwam soavends as swaarde piet thoes. Mien moeke was duvels en mepde mie mit n reuzezwaai noar regenbak achter t hoes. Hier mos ik mie hailendaal noakend poedeln mit n flinterdun stukske Sunlight-zaipe en n glidderg washandje … en dit ales mid den in winter! t Dee mie niks. Ik was op dij olle schuit west en haar mie zulfs (in koeterwaals Zweeds) verstoanboar moaken kind. k Haar van dij smoezelge, veddelke kok knäckebröd mit dikke roombotter en n snee stokvis ter op kregen. Heerlek! Dat ik de volgende dag dik aan de schieterij was, dat kwam netuurlek deur dat röttege kolle groetjen bie de put.

Aal mien stoere vrunden gingen loater noar zee tou. Ik nait! Leuk hè, veur n knuppel zo as ik, dij ale wereldzeeën verkennen wol. Nee, ik mos noar dij duvve mulo-schoul.
‘Kinst loater ja altied nog op ain van dij scheepvoartketoren waarken goan,’ zee mien pa cynisch: ‘Swinters kinst din lekker bie t kaggeltje zitten en nait verrekken bie n 20 groaden onder nul op n winderge veurdek van n kuster. Óf’,’ en hai prikde mit n strak vingertje noar mie, ‘zo as ik toun, zo koal as n loes, doun mos. Veur n poar griepstuvers stoapels holt van wonder en geweld op de nekke versjaauwen op n holtfebriek. Dag in, dag oet!’
Ik lusterde toun hailendaal nait noar dit gezever van mien zeker nait gemezzelde, mor gepokte ol heer. Achteròf en toun ook al, haar hai netuurlek geliek. Hai vuilde ja doaglieks, hou jong en oerstaark hai ook was, de roake klappen van t aarme leven, om n hongerloontje bie mekoar te schroapen. Zo goud as hoavenaarbaider as op dij holtfebriek. Ik begreep dat toun totoal nait en muik hoast doaglieks drokte mit mien goudwillende ollu. Kounavvel dij ik was! Nou het dizze ‘wiseguy’ ales wel zo’n bietje deur, mor nou huift dat nait meer. Mien pabbe is jammer genog mor 48 joar worden en is tot zien leste dag tou groots op mie west, omdat ik, in zien ogen as n geleerde, mit n widde overhemd aan op n ketoor zat.
Nou ik zulf al wat older bin, schaiten dit soort overdenkens aal voaker as brandende fakkels deur mien kop. t Dut wel pien, mor zo zit t leven bliekboar in mekoar. Ik kin dit mor naauw apsepteren. Jammer genog zugt n minsk zuk noeit van teveuren zo as hai echt is, mor mainsttied allain mor de weg dij veur hom ligt … en din ook nog mor op n hail körde òfstand. Woarom zag ik dat toun nait zo dudelk as nou? Hiermit zai je mor weer dat de minsk n altied blievend roadsel veur zukzulf is. Hierover zegt n citoat van d’ain of aander wiesgeer: ’Mien aigen persoon is as n hoes, woar ik noeit noar binnen goa, mor woar ik bloots de boetenkaant van bestudaaier.’
Hebben ie dat nou ook, dat dit oard gedachten aal voaker weerommekomen en din veuraal in dit toch vrij luchteg kleurde tied van t joar? Of bin ik nou weer ains d ainege olle zever dij dit het? Woar ik in tussentied al wel zulf achter komen bin is, dat d eerste helfte van ons leven veurbie gaait mit n staark verlangst noar twijde helfte, terwiel je in de twijde helfte mit verwondern terogge kieken noar aal wat ter gebeurd is in d’eerste.
t Wordt nou ducht mie wel aarg woazeg, nait? Ik loat t ter wieder mor bie zitten, docht ik zo. Ie mouten mor zo denken; elk minsk het zo zien aigen kloukeghaid.
Joa, ik goa mor ains lekker rollebollen mit mien vraauw en kinder op n lekker grasveldje in de zunne. Meschain verdwienen aal dij verhidde moezenizzen din vanzulf. Vanoavend loat ik din thoes, bie n poar stroalende keerskes en n rusteg meziekje, de körkjes mor ains knallen. Dat geft vast en zeker even n aander geluud. n Sprankelnd, wif soort levensbegunsels. Alvast proost.

Oh, oh, Wat ist waarm.
Bie hoge oetzundern zitten wie, mien vraauw en ik, veur thoes in de glene zunne te bakken. Hemd plakt mie ja glad aan rogge vaast.
Zo’n reustervrije dag kin aibels mooi wezen, veuraal as t zuk nuver weer is as vandoag.
k Heb ja al n poar moal eerder n ATV dag opnemen mouten, mor toun regende t aaldeur. Nou, dat is n aarm verdrait hur, want din mout ik aaldeur van mien vraauw aan t waark. Behangen, trap beplakken mit zaail, schuurtje oproemen en goa zo mor deur.
‘Zit toch nait aal op dien loie gat man, kist der ja wel eelt op kriegen en da s gevoarlek hur. Dou nou toch ook ains wat veur mie, wat denkst wel woarom dien boas die dizze dag deurbetoalt? Zodat wie thoes nait in de schiet en smeer omkommen, zodas t de volgende dag weer schoon en spik en span op ketoor terugkomst’.
Joa, Zai kin t mooi zeggen!, mor k heb in aal die joaren davve traauwd binnen wel leerd dat ze geliek het en dat dizze kewaaitjes mie zulf loater, as ik ze doan heb, ook wel hail wat genougdounen geven, omdat alles der din weer himmeld oetzugt.

Hond ligt te poesten en te stenen noast mie. ‘Goa din ook nait liekbendeg in de zun liggen kou!’ Ons hond het t buskruut ook ja nait oetvonden.
‘Kom ik goa mor ains mit die aan de loop. Even noar diek tou, zeg ik. Kist doar n luk bietje ofkoulen!. Doar aan Eemskaant scheelt t vervaast wel 5 groaden mit hier zo in de zun.’
Mien vraauw schrikt bliekboar wakker oet heur zunnewereldje.
‘Joa, most weer op riddel. Hest weer spiekers in dien gat? Kist nou nait even ain menuutje lekker bie mie zitten zoas andere kerels dat doun? Aaltied op de klitter. Most zeker weer noar de jonge wichtertjes kieken he, dij nou aan diek in de zunne liggen mit hoast niks aan om t spul nuver te verbaargen, mor wel ole knapbussen zoas doe lekker gek te moaken.!’
Zai kikt mie gramniedeg aan, mor ik denk toch echt dat ze der niks van maint.
Óch laiverd doar huif ik ja nait zo’n ende veur te lopen om mie doar mit te vernuvern. Doe hest dien kousen ook ja oet doen, zodat ik dien widde kneitjes nait veurbie kieken kin. Nee, wicht wat je dichtbie kriegen kinnen mout je wiedweg nait zuiken’, zee mien pa altied..’
Ik dou t veur Coco, ons leutje laiverd van n hondje hur, is dij der ook ja even oet en krigt wat bewegen.

‘Moi hur, zugst mie wel weer ongeschonnen verschienen laiverd hur!’
Zai glopt mie noa. n Bets wief dij Geeske, mor of en tou het ze wat manlek gezag neudeg.
Ik kiek nog even n moal achterom. Zai zit doar aigenliek wel wat zieleg zo allain op t nbankje veur t hoes in de zunne. ‘Deurlopen Ab, zain loaten das t n kerel bist mien jong!’

Onder aan diek, aan landskaant, ist nait om oet te holden. Coco sleept zuk veuroet.
Even wiederop stait n petatkroamke. k Zel doar dunkt mie mor ains even n ijsco kopen en n bakkie woater vroagen veur t gesten noast mie.

Ik grobbel wat lösgeld oet de buutse en let even nait op t hondje. Verrek wat dut dij gek nou!?’Hai runt inainen mit n blougang bie diek omhoog en is as ain weerluchtslag achter diek verswonnen.
Zogauw as mien nije sendoalen, mit rottige gladde binnenzolen, t toustoan, grabbel ik bie diek omhoog en krieg nog net mit dat mien halfmaal van n hond, aal vallend en glibbernd, vanwege de met snotgladde zeewier begruide bazaldblokken onder aan diek belant en zuk doadelk mit sputtern en spijen voltankt mit zolt woater. Zolt woater!?’
Cocooo,! Kom hier, bolk ik. Laiverd is bliekboar helgendoof en slampt mor deur.

n Poar kennissen die mie achteroplopen binnen kieken mie verbildetrd aan. Zai fluustern wat tegen mekoar zai k nog net vanoet mien ooghouk.
Zai denken netuurlek dat t mie mit dit waarme weer in de kop sloagen is. Ik wies zunder wat te zeggen noar mien hond beneden aan diek en storm as n lekke kotsebaale bie diek noar beneden.
Mien nije kekieboksem krigt n beste praan gruine proeksel te verwaarken, mor ik krieg Coco toch bie de schobben en riet hom bie t waoter vot. Sliertern roet hangen hom bie de bek dele.
‘Veur mie aan noar hoes toe bolk ik tegen t aarme dair. Zij buult der vandeur, mit oren plat op de kop en is in n ommezaain verswonnen achter kruun van diek.

Ik stub mie wat of veur zogoud as dat helpt en denk; wat bin ik toch zulm n boekou, om zo op dat aarme dair te raggen. Nou bin ik heur kwiet en wel wait woar dat stomme dair nou hingait… en wanneer ze thoes komt, as ze t vinden kin, dat ook nog ains. Oh, oh!
Messchain ligt ze domit wel aargens met t lief vol zolte woater in branden zunne te krepaaiern. net as dij ole zeeluu vrouger mit scheurbuuk enzo. He!, wat n schietboudel toch!

Wandeloars op diek kieken mie aan.. Wat zai k der ook ja oet man. Mien boksem is nat en gruin veur knijen en aan baide piepen zitten grode sliekgleren.
Dat is nou echte Grunneger zeeklaai gait der deur mie hen, mor dizze gedachte wordt doadelk weer vot drukt. Wat zel Geeske domit wel zeggen as ze mie zo zugt?

Onnerwegens noar hoes tou draai ik mie de nekke der hoast of, mor gain Coco te zain hur. Woar zol ze toch wel zitten of liggen messchain.
Langszoam aan bekropt mie der n baang gevuil. Gedachten aan hond, hou aarg ook, worden oetzietdrukt mit gedachten aan mien Geeske.
Veuraal omdat k zonet nogaal wat kerelachteg tegen heur dee, zel ze 300 procent terughappen.
Dat heb ik nou altied he, op zo’n menaaier kinnen je netuurlek ook noeit n voest moaken.

Veur t hoes nogaal op bankje zit Geeske. Mit roodachtege blode bainen op asemmer en onder heur bankje…. Coco, mit n grode bak fris schoon woater noast zuk.
Baidend gloepen mie aan verbeel ik mie.

Ik, grode Ab vindt zuk nou even klaain en beknepen en trekt n zundoarsgezicht.
De eerste dij wat zegt is Geeske. ‘Hoi vent wat hest doe in vredesnoam wel oetvreten man! Wat zugst der ja bescheten oet. Hebben de jonge wichtertjes die op diek achternoa zeten en bis toun van schrik zee indoken?
Heur menaaier van proaten komt mie wat vremd veur. Zai is mie te rusteg.
Mien mond gait al open om alles hoog en braid oet de douken te doun, mor heur wiesvingertje gait noar heur lippen….ssst mien jong. Mien mond klapt dicht of ik n knal onder de kinn kregen haar.
Ík wait alles al hur, de femilie Jansemoa het de haile kemmedie van die op diek mitmoakt en het mie t aal goud oetstukt.
‘Dij verrekte lellebellen,’ hol ik mie groot.

Ik wil gaauw op ziet van hoes der tussenoetnaaien om mie even binnen te himmeln, mor Geeske blift broodnugter t schip besturen.
Áb mien jong, ik heb op dizze mooie rustege reustervrije dag van die toch nog waark veur die vonden. Schrob op tegelpad dien kekieboksen mor ains even goud oet mit roem zaip en woater. Doarnoa nait op liene hangen hur, mor doadelk weer slovveg aantrekken, din krimpt zo’n nije kakieboksem nait zo aarg.

Doar zit ik weer noast heur op bankje in de brandende zunne. Zai lekker mit blode rode baintjes en knijen en ik klappertandend vanwege mien plakkende rottege nadde boksem.

‘n Lekkere vrije ATV dag’, zeggen ie? Bah, k bin aigenlieks ook net zo laif op ketoor weer rusteg aan t waark.

Toun t oorlog was, haren mensken .Mit niks bedoulen wie veur dij tied al gaauw gain eterij, klaaier, brandstof, meedsienen en zo meer. Dij behuiftes aan aal dat soort tepaskomerkes was nait zo mooi in dij tied, mor woar k nog nimmer van heurd of lezen heb is, dat der veur kinder, zo as ikzulf in dij tied, ook gain speulgoud te kriegen was.
‘Ná,’ heur ik joe al zeggen, ‘wa’s dat nou? Net of dat zo belangriek was. Speulgoud doar konnen je ja nait vet van worden in oorlogstied.’
Klopt ook wel netuurlek, mor t zat veur mie toch wel even aans. Veur mie was dat ja hailemoal nait zo belangriek, dat eterij, klairoazie enzo. Doar zaten mien pabbe en mamme mit, ik nait. Ik wol speulgoud hebben. Dát was veur mie allain mor belangriek.
Mien pabbe zee: ‘Joa mie jong, speulgoud kinst wel vergeten hur. Galanteriezoaken zitten altmoal en aallaank mit planken veur roamen. Ik heb ook gain sjoege van swaarde handel, dus most die mor even redden.’
Ol boas, veur mie din, in wezen was hai nog mor n goie daarteg joar, het zuk t bliekboar toch wel n bult aantrokken dat ik aal zo zat te zoezen over speulgoud, want … op mien verjoardag ston der smörgens, tou ik oet bère kwam, n hail nuver speuldinkje op t zwilkje van toavel, noast t pietereuliesteltje mit stampende surregoat kovviepot. t Was n autootje! En wat veur ain! Mien pabbe haar hom zulf moakt zag ik doadelk.

Kleuren van feguurzoagtriplex waren krek dezulfde as van mien mamme heur theebred, dij k nait meer op t dressoir stoan zag. Zes roadentjes waren van zes dambrikjes. Dee mie niks hur, want ik kon toch noeit en te nimmer van mien pabbe winnen, ja. Och, och wat was ik ja bliede. Mien pabbe haar ook troanen in ogen, dij laiverd. Mien mamme ook, mor achteròf was dat meschain wel om heur mooie theebred. Wel zel t zeggen.
Ik op stel en sprong noar boeten tou. Noar mien beste kammeroaden. Nou, dij waren ja hailemoal nait bliede, bleek al gaauw. Dij haren ook ja allinneg mor heur schounpoetsdekseltjes mit n droadje der aan, woar je joe dood bie runnen mozzen om t gerabbel veur te blieven.
Juust tot dij tied haar ik goud mit mien vrunden speuld. Och joa, der was netuurlek wel ains wat hikhakkerij, mor dat duurde mainsttied noeit zo laank. Toun ik aanders mien autootje haar, veranderde alles op slag. Zai pluigen mie, of ik net in stroat wonen kommen was. Jeloerse koppen werden bie nkander stoken, dij smiegels en zai grepen mien mooiste bezit. t Duurde nait laank of hai lag totoal kepottrapt en verhinneweerd op stroat. k Ston der op bek en oren bie, mor ik kon der niks zo gaauw aan doun. Hailemoal kepot! Doar mos wel n stoeperd op komen.
Toun mien pabbe mie t vruig kon ik nait vertellen wel t krek doan haar. d’Haile ploug haar ja schuld en haar der van genoten.
Mien ollu kregen roezie mit buren. Buren weer roezie onder mekoar, om kört te goan, t was oorlog in de oorlog bie ons in stroat. Òfgunsteghaid netuurlek. Niks aans. Mit mekoar haren zai ja niks. Dat kon nog wel, mor as ain ook mor n bietje meer haar, al was t ook mor n ainvoudeg triplexautootje, din vuil je al deur de mand. Kepot mit dij handel!

n Goie zeuventeg joar loater, om krek te wezen veurege moand, hebben mien vraauw en ik noa veul sappeln en oetzunegen n nije auto koft. Nait zo n dure hur, nee man, dat zit der vast nait meer aan bie pensiouneerde olle knakkertjes zo as wie. Nee, n klaainere hebben wie ons touaigend. Net groot genog veur ons baaident. Dij achterin mit ons mitvoaren wil mout haile smuie knijen hebben. Afijn, wie rieden stroat in, swaaien vol tröts, noar d’eerste de beste(?) bekende en wat ducht joe … hai draait zuk om of wie locht binnen.
‘Nou ja,’ zegt mien laive vraauw; ‘niks van aantrekken Ab, t is ja altied al n bietje biezundere kerel west, dat waistoe toch wel?’
Joa, joa, ik heb mien karretje nou al weer n poar moal, liekbendeg veur t hoes, oetgebraaid wossen. Haile buurt ston zo’n bietje boeten vanwege hemels nuver weer, mor gainain en din ook echt gainain kwam even bie mie, zo as aans, om n proatje te moaken.
Nee lu, t is gain oorlog meer. t Binnen ja gain kinder meer. t Is nait van swaart geld. Nee, t is dunkt mie n min minselk trekje. As dat zo is, joa din kin en wil ik ze nait verbetern. Wil ik din weer goud mit ze proaten kinnen, din mot ik dunkt mie zörgen dat ik zo gaauw meugelk n grode dikke deuk in mien laif autootje krieg. t Zol mie aans wel aibels slim spieten, want t is ja zo’n oardeg speuldinkje.

Vanwegens t sprille mörnlicht en kille, ondertied optrekkende mistflaren, worden, in t roege raait bestopt, twij honden wakker. Zai liggen in nkander strengeld op n inter-de-twinter optrokken leger van old knakde schimmele raait en graspollen mit doaronder n tontege plestieken lochtbère. In t gehail liekt t wel n groot mishottjede vogelnust. Op zuk is dizze sompege stee veur dizze aarme daaiern middelkerwies vaaileg bleken. Dat zel wel aans worden as ain bui d aander jagt in ankomnde haarstmoanden. t Din opwèllende woater zel t haile kakkie wel kabbenaaiern. Hou komen in vredesnoam twij schienboarliek nuvere honden, zo ainzoam terecht aan n oetsturven woaterkaant van t Schildmeer?

Heur ainege vrunden, de minsken, hebben hier vannijs gain bliek geven van heur meer verstandelke vermogens. Zai hebben dizze aarme stumpers lak en vlak in steek loaten. Òfdankt as n poar olle schounen. Hou is dat meugelk?

‘Ik wil n rubberboot! Nou, votdoadelk! Net zo ain as Kareltje! Kin ik ook lekker op t meer voaren. t Is nou toch zummer en vekaansie?’ Jantje broekt even zien soksesfermule en stampvout ter lusteg op lös. Zien kop wordt aal roder en hai gilpt: ‘Ik mag ook noeit wat. Ik goa nait weer bie dij röt-Kareltje in de boot! Ik wil mien aigen boot!’
‘Doe krigst hier gain rubberboot, Jantje,’ zegt moeke. ‘Dij krengen binnen, as je ze opvollen, loodswoar en nemen ja veuls te veul roemte in beslag in auto. Wie hebben ja al zoveul pakkelarrie bie ons en boetendes, dien hond is ter ook ja nog. Dij kin doch nait achter auto aanrunnen as wie weer noar hoes tou goan? Wie mozzen dat daaier ja zo neudeg liek veur vekaansie veur die aanschavven. Ik heb die nog woarschaauwd, mor nee, Jantje mos en zol n hond mit in tìnt.’
Moeke prat (preekt) bliekboar mit n tè zaachte beduzzelde stim. Zai kin heur aigen vlaais en bloud, héur Jantje, dus nog nait.
Dij blert nog, veurdat hai zuk verbilderd op grond mietern let: ‘Ik wil dij röthond nait meer. Ik wil allinneg nog n rubberboot en niks aans! Dat vin ik pas vet!’ En zo het Jantje zien rubberboot òfdwongen. Zulfs n nog grotere as dij van Kareltje. Pabbe kin der ook ja in. Wat wil je nou nog meer? Vive la vacance modernement! Elkenain is nou weer gelokkeg …

Waf, waf, waf.
‘Nou mouten ie dij hond ains as n gek achter dij auto aanrunnen zain, pabbe. Hai denkt wis dat hai hom inhoalen kin. Heukel.’ Henkie speert kopschuddend tegen zien pa, Dij is in auto zitten bleven, terwiel zien zeuntje t magneetkoartje in glieve van slagboom steken mag.
‘Joa, schait nou mor op mit dij poal. Ol zoes! Honden heuren nait op n camping. Aal dat stront! Lewaaischoppers!’ Pa zien verniende kop verdwient weer in auto. Roodwidde poal stoekt omhoog en bolide schut hoelend, stoef langs zien zeuntje camping op. ‘Stapst nou nog in of nait? Flapperd’, brolt hai tegen zien laif zeuntje van tien.
Henkie smit t plestieken koartje gerezelvaaierd noar binnen. Runt doarnoa zunder boe of ba, as n dolle man, schuun over parkeerploats, terogge noar weg tou. Hail in wiedte zugt e d’hond laangs kaant van weg in t gras liggen. Toun hai dichterbie kwam begon t aarme daaier te piepen en te hiemen. Jonkje is baang dat hond d auto inhoald het en doarbie wat betaisterd is. ‘Stil mor, stil mor, hur.’ Henkie het thoes noeit hondjekunde opdoan en handelt enkeld vanoet zien automoatische piloot.
Piep, piep. t Daaier let zuk wat betasten en komt weer wat in beklief.
t Jonkje zugt gain nuimenswoardege beschoadegingen. Allinneg aan ain van de sprille widde voutjes zugt e wat bloud. Noa wat scharmantjen aan haalsbaand vuilt hai n rond kopern ploatje. ‘Boris’, leest e haardop. ‘Kom mor Boris hur. Laiverdje. Boris, kom!’ Noa wat drukken en vrieven sjoeksjakt t liedzoam daaiertje op t leste achter hom aan. Terogge noar kampeerploats tou. ‘Och, och, wat is e doch n knap jonkje,’ Glaai langhoareg swaart en hail opvaleg, vaaier widde voutjes. Doe liekst wel n danseres’ slijert Henkie. ‘Braaf, braaf.’ Piep, piep.
t Vintje aait hom nog mor ais n moal. Even loater kriewelt n ieskolde neus tegen zien kuten.
Bie slagboom staait Henkie zien pa hom op te wachten. Zien plotsege gespierde aarms tot elbogen tou in n koakelbonde körde bahamaboksem. ‘Wat spoukst doch aal oet, vent? Zel ik die ains n lebabbel verkopen, snötkoker?
Zien Henkie is heurende doof. Boris kikt hoopvol noar de vlaaisbaarg boven hom. ‘Kiek pabbe, hier is dij hond dij achter dij auto aanrunde. Wat n nuver baistje, hè? Dij drij pokkenspetretten, dij vanmörgen opbroken hebben hier op camping, hebben hom volgens mie in de steek loaten. As zai nait weeromme komen holden wie hom pabbe, hè? Ik vin t zo’n zielepoot. Hai is zó laif. Hai holt ook van mie, want hai het mien bainen òfslikt. Pa? Pabbe?’
Pa kikt mit n blaisterge kop noar minderman. ‘O, denkt meneer d’onwieze dat? Nou mot onze bloudaigen Florence Nightingale hom eerlieks redden van n wizze dood? Nou bruier, as t doe zo neudeg bie dij stronthond wezen wilst din donderst mor op. Din kinst die snachts boeten lekker waarmen aan dij loezeboal. t Zol mie mooi tou wezen. Ik loat ons kostboare chalet nait verhennewaaiern deur zo n teringbaist. Hol mor wat meer van dien pa en moeke. Dat is hail wat beter en gezonder veur die. Kom op … veur mie aan en gain gesjank meer!’ Hai gript de aarg tegenstroekelnde Henkie stief bie d’aarm en drukt hom richten kampeerploats.
Boris blift twievelnd stoan onder sloetboom. d’Oren stief plat tegen zien mooi, swaart kopke. Piep, piep.
Oh, doar komt alweer n aander auto aanrieden. Tuut, tuut! Votwezen hier.
t Aarme daaier sjoeksjakt letterliek as n sloagen hond, mit doeknekt kopke en steert tussen bainen, noar t gesinterd diekje bie laangs t meer. Op dizze onelegante menaaier verswindt hai eerst oet beeld.

(wordt vervolgd)

Mien vraauw en ik zitten op camping. t Is vekaanzie, mooi weer en onze goie buren Joap en Dinoa zitten rusteg bie ons te kovviedrinken. Wie zitten wat te snakken over vrouger en nou. Mooi man!
Inains is serene rust vot. Der komt n geblèr dichterbie. Leutje Joppie, zeuven joar en t zeuntje van Joap en Dinoa. Klep aan oren tou open en kwoad dranzerg stampend. n Biezunder kereltje. IJs, limenoade, speulgoud. Alles krigt e genog, mor gewoon eten dut hai volgens mie nait. Sinas en pakken ijs worden doagelieks aanrukt. As t mien jonk was …
Dinoa zegt: ‘Wat is der laiverdje? Hebben ze die sloagen?’ Ik denk: nou én.
Joppie giert: ‘Zai … heb..ben mien doe..kers..bril òf..pakt!’
‘Dien doekersbril?’zegt Joap. ‘Hest doe dij din?’
‘Nee, mor ik mog hom even op hebben van Henkie Jansmoa. Hail even mor en toun stool hai mie hom al weer òf.’
‘Din krigst doe van mie zúlf n doekersbril mien jong, hur.’ Pa gaait ter vanoet dat alles nou oplöst is, mor din kin hai Joppie nog nait goud.
‘Hier op camping binnen gain doekersbrillen te koop, pabbe, en ik wil ain hebben!’ Pang! Dat is n ultimoatum woar Joap t even stoer mit het, want hai wait bliksems goud dat ter noa kovvie steevast n potje bier opdaind wordt. Hai nuimt dat altied ain van de hoogtepunten van de dag. Bier is aarbaidersbloud en dij t nait lust, deugt nait.
‘Zo gaauw as wie weer noar t dörp goan, krigst doe dien doekersbril. Goud?’
Dienoa kikt hom aan of hai heur jonkje veur twijde moal bestolen het op ain dag. ‘Til dien loie gat mor ains op en zit dien jonkje nait lekker te moaken mit n dood vogeltje. Hier hest geld en hoal hom votdoadelk mor zo’n strontding op. Bist doe der ook ja even oet, hè?’
Joap kikt heur aan, mor zegt aal niks. Hai glopt mie aan en zegt: ‘Gaaist mit, Ab, en veur dij belkerd zo’n onnudde ding kopen?’

‘Woar zelve hen?’ zegt Joap, as we van parkeerploats òfrieden. Joppie maanje is mie veur. ‘Rie mor noar dij speulgoudwinkel pabbe, woar ik mien rubberboot kregen heb.’ n Kilometer of vief wieder stoppen we veur n winkelnerentje van niks. Wie klontern noar binnen. n Béloa van n vraauw, dij vast nog noeit mit n doekersbril op swommen het, wil ons wel helpen. ‘Goidag, vraauw. Hebben ie ook n doekersbril veur mien zeuntje?’ zegt Joap.
Zai kikt ons aan of ze veur t eerst in heur leven ‘parelviskelu’ zugt. ‘Nou, nee. Ik heb wel goie zunnebrillen.’
Wie kieken mekoar ains aan en willen net touglieks wat zeggen, as leutje Joppie, dij smiecht, achter in winkel wat omhoog holdt. Tussen wat schepkes en emmertjes het hai n soorteg doekersbril vonden.
Knitteroraanje mit swaart van kleur. n Stoaltje der aan, mit doarop n wit baaltje.

‘Oh, bedoulst doe dat maal ding mien jong’, zegt vraauw. ‘Dat roare ding ligt hier al zó laank.’ ‘Geef op jong,’ zegt Joap boazeg. ‘Volgens mie is die dat ding veul te klaain, man’.
‘Nee hur!’ ropt leutje broaske: ‘En hai is veul mooier as dij van Henkie!’ Hai is aan t klontjen om t rekkertje over zien dikke kop hen te vrözzeln. Of kop is te dik, of t rekkertje te klaain.
‘Da’s aal niks’, zegt Joap. ‘Wie mouten wel even wieder kieken, vraauw.’
Drij grode minsen bie mekoar en ain snötpiekje. n Oneerlieke stried, zol je zeggen. Nou vergap joe mor nait. Joppie gaait tekeer of hai slacht wordt. Hai wíl en zél zien bril hebben! Grode Joap schoamt zuk n snittje en wil zien zeun nait vermoorden woar wie bie binnen. Hai koft doekersbril.
Boeten zegt e tegen mie: ’Snapst dat nou, Ab. Wat mout hai der nou mit doun? Zo’n klaain speulgoudbriltje zit ja veul te krap. Afijn, ain geluk: Wie huiven nait wieder te kieken.’
Wie weerom noar camping. Haarder as op hinraais, want Joap rokt zien potje bier. Leutje Joppie zit achter in auto wat te pielen mit t widde baaltje dij t slankje òfsloeten mout.
Dinoa bekikt t haile spultje ains even goud en zegt: ‘Goa doadelk mor mit jong noar swimbad tou en pebaaier dat roare ding ains. t Liekt mie nait goud tou.’
Joap bedappert zuk en kikt mie smachtend aan. ‘Gaaist weer mit, Ab?’

Swimbad is tjokvol en t is mor goud dat wie mitstuurd binnen. Joppie zol makkelk in t woater verdwienen kinnen zunder dat ain t zugt. En dat zol ja zunde wezen, zeg nou zulf. n Jonkje mit zo’n haarde kop kin loater best nog ains menister worden of zokswat. In n zoeze is hai oetkled en lopt noar zien pabbe. ‘Dou mie hom mor om, hur!’ Wie hebben hom in auto al wel wurgen zain en Joppie is nait gek. Nou, dat is mie n moordpertij. Ol Joap krigt t allinneg nait kloar. Ik mot mithelpen. Deur de roege bos krullen oetendelk omhoog te trekken en wat kwittjen tegen t plastiek, glidt t haile spultje over ogen. Op slag krigt Joppie n hail aandere oetkiek. Net n swienebloas doar in t midden n taauwtje omtou spant is. Joap zegt schietensbenaauwd: ‘Knipt hai ook te veul?’
Joppie schudt hefteg. ‘Nee hur.’ Hai logt dat e knapt. Veur wie der wieder op verdocht binnen, runt hai noar t daipe bad en springt ter sebiet in. Zo n strontoap! ‘Verrek’, zegt Joap. ‘Dij kou, hai kin ja nait ains goud swimmen.!’ Wie der as reketten achterheer. Op boom krabbelt Joppie. Wie zain doadelk dat t klaaine broaske t hailendail mishottjed. ‘Dit gaait nait goud!’, ropt Joap en denkt doarbie meschain wel aan zien Dinoa, dij hom doodsloagen zel as hai zunder heur laiverdje thoes kwam. Leujong dut gloepend zien best. Hai sparrelt en brobbelt wat op boom, mor kin nait weer boven woater komen. Joap bedappert zuk nait en springt liekbendeg mit klaaier en schounen aan in t woater. Grabbelt wat in t ronde en langt mie even loater verzopen kadde aan. Wat n kiek. Jong het t woater achter brillegloazen stoan. Snöt en kwiele lopen hom bie haals dele. Hai glopt mie aan as n schellevis op t dreuge. Ik riet hom bril van kop òf. Joppie geft n schriw, want zien roege bos kladdeg hoar is ook metain wat oetdund. Hai let zuk op grond valen en begunt te spijen as n verzopen raaiger. Hai het bliekboar meer woater in dizze menuten binnen kregen, as sinas op n haile waarme dag.
Ol Joap staait ter ook bescheten bie. Zien nije laange kekieboksem plakt hom as n faaile aan bainen vaast. Kop is hom haildal sitroun, wat ook gain wonder is. Badpebliek begunt oareg op te dringen, dus wie der tussen oet. ‘Doe lelke koukop,’ zegt Joap en rabbelt zien zeuntje nog mor ains zo deurmekoar, of hai t leste woater der oet schudden mout. ‘Doe snapst toch wel dast nait in t daipe bad doeken most. Kist ja nait ains goud swimmen, man.’ Leutje Joppie zegt mor aal niks.
Dinoa slagt van schrik baaide handen veur ogen en reert tegen Joap: ‘Wat hest nou mit leujong oetvreten, vent?’
Hai, goie sul, legt alles rusteg oet en gebroekt mie even groates as getuge.
‘Kiek dien nije kekieboksem nou ains vent. Hang hom mor gaauw op liene. Dij zel wel krompen wezen, mor redtst tie der mor mit. Geld gruit mie nait op rogge.’ Zai kikt mie ook aan. ‘Joa, doe ook,’ zegt ze. ‘Stuur kwoajonges vot en je kriegen kwoajonges weerom.’
Joppie mot ook op t matje komen. Noa veul snöttern en snoeven komt t ter op neer, dat hai begrepen haar dat je mit zo n doekersbril hail laank onder t woater blieven konnen. Net as dij man op TV. Der zit ja net zo’n widde baaltje op t slankje om te zörgen dat je gain woater binnen kriegen kinnen. Oh joa, in haile konsternoatsie heb ik dat strontding in swimbad liggen loaten. Om t n snittje goud te moaken wil ik hom wel even ophoalen hur. t Is nait neudeg.
‘Dat verrekte ding,’ zegt moeke. Loat n aander der mor gelukkeg mit worden, Joppie, hè?’ ‘Joa’, knikt maalhibbel. Hai is genezen, dunkt mie.

Soavends hebben wie ons potje bier nog gezelleg leegdronken. Zukse dingen mout je loater om lagen. Da’s nou echte vekaanzie. Joap zien boksem het haile dag aan liene hongen. t Leek eerst hail wat, mor soavends kon hai der nait meer in. Krompen! Dinoa het vannijs wat foeterd, mor bie de eerste de beste bodschoppen het ze ol Joap n nije koft. n Körde. n Spierwidde! Ik vind t net n olderwetse voetbalboksem, mor Joap peraaiert ter grootsk mit over camping. Ik gun hom t, dij beste olle slongel.

Oh, oh, wat n hetten vandoag. Mien vraauw en ik zitten veur t hoes te bakken in grèle zun op ons nij koft holten bankje. Veur t hoes staait nog n redelk koul poeske wind vanoet zee, mor doch plakt t hemd mie aan rogge vaast. k Heb niks te kloagen hur, moar eerliek zegt is dizze waarme dag wel in tegenstellen tot aandere röttege mottege of kolle doagen. Doagen, dij schienboarliek allemoal veur mie verkloterd worden mouten deur t verwaarken van hakkemak en nikkenak kerwaaitjes.
Mien laive vraauw is der ja n woepster in om ze oet te miemern. Zai is hail vindenriek wat mien bewegenstherepie aanbelangt. As ik din hiertegen in t verweer kom, is t al gaauw van: ‘Goud mien jong, din blifst doe doch lekker op dien loie gat zitten. Kin t swil aangruien op n minne ploats. Kom nait bie mie te kloagen as dokter plakken der zunder verdoven weer òfrit. Dou doch ains wat veur mie. Ik navvel mie ook ja aal doage veur die oet. Etendrinken, wasken en meer van dij hail normoale doagelkse dingen worden nait deur spenelmboardjes doan hur, moar deur dien eerlieks wief!’
Nee, vandoag is t zitten toustoan … denk ik. Moar t kin net zo gaauw ombatterijen hur, want: ‘Van honden zai je t wimmelstaartjen. Van kadden heur je t gespin. Bie vraauwen kin je t noeit waiten. Gaait t heur wel noar t zin?’

Ons laif hondje Ody, n spierwit Keeshondje van hoast tien joar, het aan dit alles gain bodschop. Zai ligt in volle zun te pufken en te stènnen op glinne tegels van ons pad. Onder stroeken is t wis aangenoamer, moar ja, zai het t buskruut nou ainmoal ook nait oetvöskert.
Noa ainege tied kom ik wat stoer in t ende. Adinlek stief en pienlek van t zitten op t haarde bankje. Aal dat geteem van heur over mien nait mitwaarken aan heur waarkkuren let mie nait lös.
‘Kom’, zeg k en ik kiek even onneuzel noar t bezedde bankje. ‘Ik goa moar ains bainen strekken. Even bie hoaven laangs ducht mie zo, mit Ody, dij laiverd. Is zai der ook ja even oet, hè.’
Mien vraauw komt tot leven vanoet heur zunaanbidden. Dat wil zeggen, mond gaait open, moar heur ogen nait. Dat bewiest moar weer dat zai mie alderdeegs mit ogen dicht begript. ‘Joa, most weer aan de hobbel? Hest weer spiekers in dien zitvlaais? Kinst nou nait veur ain moal gezelschopzuit bie mie zitten blieven, zo as andere kerels dat doun? Altied op de klitter. Of mout mien olle vent weer gaail noar wichtertjes kieken, dij oetdoagend aan diek liggen te zunneboaden mit heur smoederge veterboksempjes?

Dat, om olle smakbekkende knapbuzzen zo as doe kop gek te moaken? Bah!‘ Zai wappert mit handen of n bos wepen heur aanvalen. ‘Goa nou, aans binnen knabbe, hoanege jongkerels die zometain nog veur ook! Miesgaster dast bist! Bah! Paanproeksel van n vent!’
Ik kom over as ain mit n bolbred veur kop, moar in wezen vuil k mie moar n hail septiel kereltje, dij t zegt:’Och laiverd, veur aal dij bedochde blodeghaid heuf ik doch nait zo n ende te lopen? Dien blode roodverbraande baintjes en knibbeltjes liggen hier ja aal veur mie binnen handberiek. Doe waist dat datgene wat stoefbie is je wiedvot nait zuiken mouten?’ Ik bin inwendeg baang veur twijde- en voak beslizzende ronde en broek ons aarme hondje Ody, dij in tussentied ook op heur pootjes staait, as hulpmediom. Strinde daaier binnen zukke prettege vrunden hè. Zai waiten niks en vroagen niks, dij laiverds. ‘Ik dou t veur Ody hur. Dizze hetten is nait goud veur n woefke van tien’, smiet ik ter nog mor weer bruil tegenaan.
Zai kikt mie nog even grel en gramniedeg aan, zucht daip en zakt doarnoa terogge op t bankje. ‘Joa hur! Zak tebak! t Wordt de dood veur dat aarme daaier, moar dat zel die ja n worst wezen!’ Joa lu; laifde noar hoat is schienboarliek n haile körde weg.
‘Nou doeie. Doe zugst mie wel weer ongeschonden verschienen hur, láiverd’, zeg ik n snittje snedeg. Zai kikt ons noa. k Wait t zeker! Ik vuil heur ogen in mien rogge branden. Hé, k bin nou toch wel n stok minder overtuugd zo mit n poestend hondje aan lien. Zel k weeromgoan? Nee, zain loaten dast n kerel bist, hol ik mie groot, moar tougelieks schudt der deur mie hèn: ‘Dij n stain noar hemel smit, krigt dij voak zulf weer op kop.’ Afijn, ik bin der al wel n snobbeltje aan wènd , moar t blift altied weer n oard twijkaamp zunder winnoars(?) hè.

Hai kerel, t is doch wel mieterg waarm hur. t Swait lopt mie as bragel bie kop dele. Bie hoaven zel t wel wat lekkerder wezen. Doar aankomen bin k glad òfpaaigerd. Wat n hetten! t Is ook ja gain weer om veur joen plezaaier te spanzaaiern mit joen hondje. Joen hondje!?
Achter mie slort Ody zuk veuroet. Heur blère hangt as n oetdreugde leerlappe oet t bekje. Zai gaait der bie liggen. Slim poesteg.
‘Kom laiverd, wie mouten wieder hur’, vliemstriek ik. t Aarme daaiertje kikt mie hail flaauw aan. Ik buk mie en aai heur. Glin hait! Zai kippert wat. Das nait in de riedel. Wat nou ?
Ik riet heur van stroat of en störm mit n bloudse gaang, mit heur op aarms, noar strand tou. Ook dat nog! t Is haalf tij en woaterraand is n nuver èndje vot. Ik benter deur de prut en kom bie t drabbege woater. Ik besprenkel heur haildaal mit t voele zolte nat.
Hè, noa n pooske gaait ze wat wibbelwabbel stoan. Zai zugt der nait oet. t Is almoal klaaiproeksel! Laiverdje klandert zuitjes aan wat op. Zai is nait poesterg meer en wil wel oet t woater maark ik. Dus, as de weelocht bie diek omhoog en op roakeldais op hoes aan. Zai hobbelt noast mie aan t strakke lientje. Ik reudel moar aal wat onzin om heur wat op te peerdjen.
Oh, oh, ik zai der zulf ook ja oet as n orrebedor. Mien net kofde zundagse keekieboksem is as n belopen nadde klaaitonte. Kloar bin k der mit. Zonet bin ik doar nogaal wat groot oetvalen tegen heur. Zai zel nou mit 200% … wat?… 500% terogge happen. Dat heb ik nou altied hè. Op dizze menaaier kin k ook noeit n voest moaken.
Ain ding scheelt: Ody, dij ol schietertje, lopt gedwee aan t nadde raimke of ter niks heergoan is. Zai zit onder klevve bragel, moar dat dreugt wel weer op. ‘Ol scheetje!’ Knor, knor.
Doar is onze stroat. Och, t vuilt net of der inainen n meulenstain aan mien sendoalen hangt. Ik heb aargens lezen dat ‘Veur ain mit keroazie gain pad onbegoanboar is’. En nog zo’n wieze: ‘Dij zukzulf nait beveelt (nee, nait bevoelt) aaid n knecht blift.’ Mooi zegd, mor geldt dit ook veur Jan Pineut?

Zai laagt! Ik mag n waikschilde boon worden as t nait woar is. Zai zit nog op t bankje mit heur rood verbraande baintjes liek veuroet.
Ik knies ook, as n boer dij koespien het, en zeg: ‘Moi, doar binnen wie weer. Hè, dat was mie wat, hur.’ Zai kikt bloots noar t hondje. ‘Kom moar laiverdje hur. Boaske is nait wies hè’ Zai aait t daaiertje wat over kop en dij knort en kwispelt wat mit staartje. Sliembale!
’Zo laiverd goa nou mor mit boaske noar binnen, din kin dij die even lekker mit laauw woatertje doezen hur.’
En dóe’, zegt ze, terwiel dat ze mie spans van top tot tonen aanglopt: (ik vuil mie noakend) ‘Goa die ook mor goud himmeln, want zugst der bescheten oet. Poets dien nije sendoalen ains goud en dou dien verhinneweerde keekieboksem in n emmer laauw woater. Hebben jonge wichtertjes achter die aanzeten op diek en bist van schrik zee indoken?’ Zai laagt zuk de buutse oet. Gain hikhakkerij! Wat is dit nou veur hogere poletiek? k Wait der gain road mit. Ik dou mien mond open om heur alles nog eefkes oet te stokken, moar zai wappert wat mit haand. ‘Loat mor. t Is mie wel dudelk. Stuur grode kerels vot en je kriegen kwoajonges weerom. Slapdaarm!’

Noa n bult geaggewaaier mit zaip, woater en schounsmeer, zit ik ten lesten weer noast heur op bankje in branderge zunne. Ody ligt in schaar te dreugen en slept. Mien vraauw, mit ogen dicht, zegt aal niks. Ik moak ook mor gain rebulie. Pas soavends heb ik heur alles oetstokt bie n lekker potje kold bier. Zai haar t aal van teveuren al wel docht.
Vraauwlugoud? Liggoamelk aaltemit wat minder, moar geestelk?… Berestaark!

Hè, da’s even lekker, zo op t diekje langs t Schildmeer. Gain minsk in de buurt. k Bin ja nait minskeschaauw, mor locht, woater en roemte waarken immer op mie as n asperientje bie pien in kop.
Wodan, mien olle lovverd van n hond, sjoeksjakt n endje veur mie aan. Zien grode neusgoaten zitten vol stof, graszoad en schulpengroes. As hier n stuk of wat honden op dizze menaaier rondstruuntjed hebben, kinnen ze t padje vannijs wel volstörten.

n Koppel kouertjes knappen mit n bloudse gang over ons hen en kommen mit n bult gesputter op t woater dele. Wodan runt noar raand van t meer en gaait allernoaste te keer. Snoaveltjes van zwemmende vogels goan open en dicht en volgens mie laggen ze haalfmale hond oet. t Geblaf van Wodan duurt gelukkeg nait laank want zien aandacht wordt al weer trokken deur n fietser dij ons in de muide ridt. “Wodan, koukop, kiek toch oet en goa nait midden op t pad liggen!”, bölk ik.
n Veur mie vrumde man, n goie viefteger liekt mie zo tou, stapt wat knovvelg van fiets òf, terwiel dat ik mit n vergrèlde kop bezeg bin kaalf van n hond aan zien haalsband in t gras te rieten. “Ho, ho, man, dat mouten ie nou nait doun!” Kerel stekt doarbie vingertje omhoog of ik veur hom n klaain beudeltje bin.
“Wat hebben ie der mit neudeg”, zeg ik wat vranterg. “Dij os zel t toch ainmoal leren mouten. Dat dut hai nou altied, hè. Hai let zuk gewoon midden op t pad valen, zodat minsken zuk de nekke der wel over breken kinnen.”
‘Mouten ie nou ais even heuren”, zegt man, op n veur mie wat vrijpostege toon. n Toon dij mie op dit moment even nait aanstaait, mor hai gaait krikkeg deur. “Waiten ie wel dat t aarme daaier joe beschaarmen wil, as hai zo liekbendeg veur joe midden op t pad liggen gaait? Wees mor bliede dat ie zo’n goie kammeroad hebben. Dat het elk nait!”
Ik kiek hom nog ains aan. Wat lèlt dij man doar nou aal over kammeroaden en zo? “Joa, joa, ie kieken mie aan zo van; woar bemuit dij aigenwieze kerel zuk mit, mor k bin gloepende janloers op joe, as ie dat mor waiten. k Heb noamelk zulf ook persies zo’n goie lovverd had as dij hond van joe.” Troanen schaiten hom in ogen en ik schoam mie inwendeg veur mien gramniedeghaid zonet tegen hom. Zien hond is zeker net doodgoan of zo en nou vuilt hai zuk, vanwege mien stroef oetvallen, bliekboar verplicht t ain en t aander oet douken te doun.
As k hom nog ains wat beter aankiek, bekropt mie der inainen n lichtelk gevuil van meedlieden. “Loaten wie der even bie in t gras zitten goan man, t kost ja gain cent meer”, kom ik hom wat tegemuit. “Wat is dat mit joen hond, is hai der nait meer, zeggen ie?” Ik help hom vast mor even n endje op glee.

Hai strikt hond, dij aal nait bie hom weg te sloagen is, wat òfwezeg deur t roege hoar. “Joa, even wat bieproaten is altied wel goud’, zegt e der doadelk achteraan; “k bin hoast mien haile leven al bie pad en weg west. k Was noamelk raizeger in mesienen en zo, beter zegd landbaauwmesienen. Deurdeweeks slaip ik in pensions en vrijdagsoavends, smis ook wel zotterdagsmörgens, kwam k pas weer thoes. Geld gain gebrek hur, mor k was toun al traauwd en je waiten wel dat, veuraal as je jonk binnen, je nait te ver van t nust òfvlaigen mouten. k Heb nog aal n kregel wief hur, oar nait van, mor wie gruiden toun echt wel n snittje oet mekoar, zel k mor zeggen. As ik thoes kwam din lagen doar al allerhaande schietkerwaaikes op mie te wachten, mor vraauw was zulf op de klitter. Zai haar heur eigen leven en vrunden. Veul lafde was der op n duur nait meer bie. Elke moandagmorgen gin k al weer veur dag en daauw vot en op t leste kwam ze nait ains meer oet bère, om mie bie t hekje oet te zwaaien. Dat schontjede zo n poar joar deur. Ik mos haard waarken hur, t was aal doage haard aanpittjen, want veur mie ja zeuven andern, hè. Ik kon t waarken wel aan hur, doar was niks mis mit, mor deur aal mien kobschraberij over dingen thoes, zag ik der op t lesten tegenaan dat ik noar hoes tou en mien vrije tied doar deurbringen mos. Tot op n vrijdagnommerdag, k zel t noeit vergeten, bin k bie mien leste klant, n rieke hereboer hier in pervinsie en dij haar n nust leutje hondjes.

Alderlaifst mooi spul man. Ik kon der vergees wel aine van mitkriegen. Nou der was aine bie, dij ging votdoadelk op mien vouten zitten en slikde mie aal aan boksempiepen of hai zeggen wol, neem mie mor mit hur. Nou, dat mos din ook mor deurgoan ja. Laiverdje op achterbaank in auto en in ain sjees noar hoes tou.
Mien vraauw het noeit echt van hom holden, in aal dij joaren nait, mor ik heb n bulde dieverdoatsie aan hom had. Zo’n haile zotterdag en smis d’haalve zundag der nog bie, kon k mit hom optrekken. Mooi man! As k smoandagsmörgens weer op tied vot ging, kon k hom aan binnenkaant van deur omhoogspringen heuren, of hai zeggen wol, ‘neem mie toch mit, neem mie toch mit!’ Dizze spikanteghaid ging aal mit aal zo n joar of tien deur, tot begun veureg joar. k Kwam op n moal thoes en ol jong lag te poesten en te stìnnen in houk van koamer. Hai was te min om bie mie te kommen, dij laiverd. Smoandags heb k mien boas opbeld da’k zaik was en dinsdoags was mien grode kammeroad pijger. k Was der gelukkeg zulf bie toun t heerging. Ik vuilde mie op slag allain op wereld. Wat heb k doar n last van had! Dat kin k joe nait vertellen. Alle strampatsen van mien boas, t onbegrip en gain aanhold van mien vraauw en ook nog t gemis van mien hondje, hebben t aal kloarkregen hur. Noa n moand of wat was k al weer thoes. Rondom opbraand! Overspannen en staarker nog, stress, en nou ja zulfs mit n mooi woord ‘burned out’. Veurege week, persies n joar loater dus, heb k van t GAK zel k mor zeggen, te heuren kregen dat k òfkeurd bin veur de volle 100 persent. Mooi kloar bin k der mit! Mien vraauw het mie van mien leste vekansiegeld n nije fiets koft. Dizze.” Hai wist noar zien gruine fiets, dij op stander midden op t schulpenpadje staait. “Joa, ik zol aibels geern weer n leutje hondje hebben man. k Heb nou ja n zee van tied om mit hom lopen te goan, mor mien vraauw wil t vervast nait hebben. ‘Ast vannijs zo’n stinkdaaier aanhoalst, ’zegt ze, ‘pak ik zulfde dag nog mien kovvers! Kinst mor kaizen hur!’ ‘Nee, k zel die n nije fiets kopen, din kinst doe der op oet goan zo veul ast doe wilst. n Fiets kinnen je in t schuurke zetten en vret gain brood!
Nou, da’s din tougelieks de reden woarom ik joe hier trovven heb zo op t diekje langs t Schildmeer, hè.” Hierbie kikt e op zien allozie. “Oh jonges, is t intied al zo loat worden. k Mout as de weerlicht ja noar hoes tou, aans is t kiek in de pot.” Hai gript Wodan bie de kladden en geft hom n smokje midden op zien kolle nadde neus. “Blief mor lekker laif veur dien boas strieden laiverd hur.” Toun keek hai mie pas aan en schremt zien strödde. “Neem mie nait kwoalek beste man. Wat bin k ook n roare jeuzelgat, n kwedelmesien hè, om joe zo mor even op te zoadeln mit mien meulekheden. Mor toch slim bedankt hur, dat je even noar mie lustern wollen.”

Ik nik mor wat en wie langen mekoar even loater haand of wie veur altied òfschaaid nemen as goie vrunden. “Wie stoan doar op kemping.’’ Ik wies noar even wiederop onder aan t diekje. “As ie joe vervelen…. goa in elks geval mor veul fietsen, da’s vast goud veur joe”, reudel ik. In tied da’k t zeg, vuil k mie n dikke gloeperd. Dizze man het ja meer neudeg as even n endje fietsen of op veziede goan.
Hai aait Wodan nog even stief over kop hèn. “Moi hur laiverdje en goa mor lekker midden op t pad liggen hur, om dien goie boas te beschaarmen hè. Trek die mor niks van andern aan hur, lekker dien aigen kop volgen. Mout ik ook mien jong hur!”
Hai stap knovveleg op fiets. Haalfmale van n hond wil achter hom aan bentern. “Wodan kom hier!”, bölk ik hom terogge. As hai weer kwispelnd noast mie staait zeg ik; “Kom mien jong wie goan ook noar t vraauwke tou, ons eten zel zo stoareg aan ook wel kold stoan te worden.”
Hai blaft wat eelsk in locht en hobbelt veur mie aan bie t diekje noar beneden. Hai wait de weg. Joa, denk ik, perblemen hebben dit daaier en ik gelokkeg nait. En … n hondeleven kin smis toch ook nog wel n goud leven wezen.

(vervolg op ‘Bragel en nog es bragel’, Kreuze 81)

t Is aarg störm- en regenachteg aan t Schildmeer. Zaailbootjes en plaanksurfers binnen netuurlek allaank verswonnen. Hoge, broen venege golven, regaaiern nou over t aans zo vredege meer.

Caravans stoan in slagorde stief noast mekoar op bloaderloze camping. Zai wachten mit smaarten op bewoners dij pas in lente teroggekomen.
n Sleepbootje hakkepuft veur n zwaartteerde zolderschuut mit doarop twij hoge haaipoalen. Zo as t liekt het hai grootste muite t hoge windvangende gevoarte in golven op te trekken. Op dek staait n klaain holten schoelkotje, woarin bliekboar n kaggeltje ofzo brandt. Ter kringelt wat rook oet t schösstaintje. ‘Joa’, zegt haaiboas tegen n jonge staarke kerel dij noast hom op holten bankje zit: ‘As wie zometain in t sluuske binnen, Derk, woar ons bestelbuske staait, din liekt t mie t beste tou dastoe dij baaide honden mitnemst in woagen. Wíe voaren din deur t kenoal noar de volgende brogge en pikken die doar din wel weer op. Dat duurt aal mit aal wel even, hur. Vergeet nait dast eerst bie daaiernarts in t dörp langsgaaist veurdast noar t asiel ridst.’ Hai kikt noar baaide honden dij veur zien vouten liggen. ‘Ik wait t nait zeker, mor dat poesten en stinnen van dat reutje staait mie nait aan. Aarm daaier! Aans is hai noeit zo stille. Nou ligt hai doar mor wat te haien en faien.’
‘Wat gaait dat aaltmoal kosten, boas? Ik heb nait zoveul geld bie mie, hur.’
Boas dut n greep in n taze en geft Derk wat sinterij. ‘Schoef ik wel weer woaraargens tussen,’ zegt e knipogend. ‘Daaiertjes binnen zo laank as wie mit beschoeien aan t waark west binnen, dag in dag oet ja mit ons optrokken. Heur verhinneweerde sloapstee in t raait was ja finoal votspuild. Ik wait nait hou ofstoe dat thoes regeld hest, mor mien vraauw is t wel opvalen dat ik leste tied zoveul stoetbruggen mitnam. Wie kinnen ze nou naait in steek loaten mit de winter veur de deur. In zummertied n swaalpend bestoan, alla, dat liekt zulfs mie wel wat tou.’ Hai knivvelt kwoajongesachteg: ‘Mor over de winter zit ik t laifst bie mien oldske thoes stoef veur kaggel. Daaier hemmen ook gevuil!’ Hai aait baaide honden mit zien grode eelterge waarkhanden nog mor ains weer over kop. Broene teefke begunt hom doadelk te slikken, mor t swaarte reutje ligt ter mor wat stil, te stil, bie. Zien vaaier widde voutjes stoeken mor wat remouerg.
‘Zugst wel, Derk. Dat is nait goud, wat ik die brom. Hai oamt mie ook te snel. Nee, ik bin ter nait gerusteg op.’
In t sluuske stappen Derk en zien boas van boord. Bliede springt t teefke achter heur aan. ‘Paas op nou, dammee vaalst nog tussen waal en schip.’ Reutje wordt verzichteg, mit jas en aal, achter in bestelbuske dele legt. ‘Rie kaalm aan, Derk hur.’
Boas juchtert nog even mit teefke, waarnoa dij bliede op veurbaank springt. Achterom verdwient boas nog even weer in woagen en gaait op boekjes noast t reutje zitten. ‘Nou mooi jonkje, mit dien biezöndere widde voutjes, Derk zörgt goud veur die hur en messchain komen wie mekoar loater nog ains weer tegen.’
Piep, piep. n Hail klaain slikje op zien waang. ‘Hè!’
Even loater grundelt boas baaide achterdeuren en loert nog even deur t roamke. ‘Dikke shit!’ is t ainege wat hai oetbringen kin.
Derk het in achteroetkiekspaigeltjes alles zain. ‘Dij olle boas van mie het n grode bek, mor n hail klaain hartje,’ monkelt hai in zukzulf. n Knal op t blik: ‘Rieden, Derk!’

Bie daaiernarts in dörp: ‘Ik heb t teefke allain mor n prikje geven, hur. Dij is wieder wel vereg, mor t reutje … dat wordt niks. Dij nemen ze vaast nait in t asiel. Doe most t zulf waiten, mor magst hom hier ook loaten.’
‘En…dat betaikent?’ zegt Derk luddek. Hai moakt mit zien haand t bekende meneuvel over zien haals. Daaiernarts legt n bemoudegende haand op braide scholder van Derk. ‘t Daaiertje vernemt ter niks van, hur. n Prikje en hai gaait rusteg sloapen.’
Zunder wat te zeggen lopt Derk deur oet. Hai vuilt zuk de grootste schurk op dizze wereld. As hai mit hoelende motor votspoit, kikt t teefke noast hom nog even achterom en piept hail zachies.

‘Da’s n knap teefke, meneer,’ zegt vrundelke doame van t asiel. ‘Hou is t doch in Godsnoam meugelk, hè, dat ter minsken binnen dij zoiets as n vedde labbe òfdanken en aan heur lot overloaten. Je zollen heur toch! Dit hondje bivve zó kwiet, dat verzeker ik joe. Dij krigt n goud tehoes, doar stoan wie börg veur, hur. Ie binnen zopas al bie daaiernarts west, zeggen ie?’
‘Kiek’, zegt Derk, ‘hier is reken.’
’Joa, joa, k heb t zain, dat zit wel goud,’zegt laive doame.

Aan boord terogge klampt boas Derk doadelk aan. ‘En, mien jong, hou is t òflopen?’
‘Prima boas. Baaide daaier binnen nou in t asiel Zai waren ter aarg bliede mit. Mooie honden, zeden ze. Dij binve zó kwiet. Gain punt.’
‘Gelokkeg, en wat zee dokter van t reutje?’
’Oh, n snittje kolde vat. Dij is ter mit n spoitje zo weer bovenop.’
’Nou, kiek ains aan,’ stint ol boas opgelocht. ‘Je binnen bie zo’n daaiernarts toch wel aan t goie adres hè, vinst ook nait, Derk?’
Grode, stoere Derk draait zuk bokkeg om en lopt vot. Zien voesten balen zuk in onmacht in buutsen.
Troanen kriebeln hom over wangen.

(wordt vervolgd)

(vervolg op: Ontfaarmen, Kreuze 82)

Jurrie, n boerenzeun van dattien joar zit aan keukentoavel zien hoeswaark te moaken. Zien pa en moe- ke zitten wat te keuveln. ‘Hai, hai, dat was wat mit dij verbaauwerij, nait wicht? Wat n keboal, stof en gerommel. Wie kinnen nou gelokkeg weer n bietje tot onszulf komen,’ zegt pa.
Jurrie veert op en lopt noar zien pabbe, dij zowat gestrekt in zien loie stoule ligt. Hai gaait op braide leunen zitten en fliemstriekend aait hai hom deur zien spoarzoame grieze hoar. ‘Oh, moeke kiek ains,’ zegt pa laggend: ‘Ter mout eer wat gebeuren hur. Doe kinst t ook zo wel zeggen, hur, mien jong.’ Jurrie gript zien kaans. ‘Hou zit dat mit mien hondje pa? Wie zollen toch in t asiel kieken goan noar n jenteg woaks hondje, as verbaauwen achter rogge was?’ ‘Oh moeke, zeg doe ook es wat,’ zegt pa.
‘Jong het geliek,‘ zegt ze: ’t Is nou wel de tied, zo tegen kerstdoagen aan. Veur zo n daaiertje is t ja ook veul mooier en waarmer bie ons hier in hoes as in zo’n kolde betonhok doar. Zai zellen t doar wel goud van eten en drinken hebben hur, moar t is hier ja veul gezelleger, stel ik mie zo veur. Loaten wie mörgen doadelk kieken goan of ze wat veur ons hebben.’ Jurrie rondedanst deur koamer. Hai is ja ket oet.

‘Joa, doar zuiken ie ter net nou ook ain oet! Dit is n sodemietertje, hur. Zai is t eerst bie etensbak en lopt t mooist aan raimpke, as kinder mit heur lopen goan deur t dörp. Ie hebben hail veul roemte om boerenploats tou, zeggen ie. Nou dat is ja net wat veur heur. En din ook nog zunder raimke. Geweldeg! Eerlekhaid gebudt mie juust wel te zeggen, dat ie nait roar opkieken mouten as ze ains wat bragelg thoes komt noa zo n lösbandege spanzaaierij. Zai is noamelk ain van kinder ains n moal ontkomen en oh, oh, wat zag ze ter toun oet. Ha, ha, ha! Mor zai is bloudse eerliek. Zai zel noeit en te nimmer ook mor ain bieten of zo. Hè, laiverdje?’ Vraauw aait d’hond even stief over kop . Knor, knor.
‘Beste lu, ik maark dat ie t hondje wel groag opnemen willen, mor ter is nog ain ding dat ik joe vertellen mout. Wie binnen ter noamelk achter komen, dat t daaiertje in verwachten is. Vroag mie asjeblieft nait van hou of wat, want ter is bie d’aannoame gain woord over sproken mit de lu dij heur hier binnen brocht hebben.’
‘Dat is nait aarg moeke, hè?’ Jurrie kikt zien moeke wat baangeg aan.
‘Och’, zegt dij; ‘doar komen wie ook wel weer over hèn, ducht mie zo. Wie as boeren huiven doar doch nait veur vot te lopen? t Zol mie ook wat wezen.’
Nou. Dat is koop en slag. Dikke mik! Jurrie springt letterliek n gat in locht. ‘Rieden joe mor veuroet hur’, zegt hai as ze boeten binnen. Hai holdt t hondje stief aan t raimke. ‘Ik loop wel noar hoes, hur. Kin t wiefke alvaast n bietje aan mie winnen. Je zain mie vanzulf verschienen’. Hai naait ter tussenoet en t hondje lopt maaldaarten mit hom mit.

Kerstoavend: t Is bitter kold boeten. n Strakke snij-jacht blast deur ale glieven en goaten van boerenploats. Landerijen en wegen rondom d’aiwenolde ploats binnen onbegoanboar vanwege bulten stoefsnij. Sloten, binnen onherkenboar dichtwaaid. Bomen rondom t hoes kroaken en òf en tou heuren ze gerammel op dak van òfbroken takken. ‘Noodweer,’ zegt pa. ‘Bliede dat wie binnen binnen.’ Noar boeten tou vaalt ter golden licht deur de roamen en hecht zuk vaast aan t opwaaide snij. Open heerd braandt. Blaauw-gelege vlamkes en sprankelnde steerntjes dansen sputternd over smeulende aikenholten blokken. In houk van stoatege koamer staait n reuzen kerstboom. Elektrieke keerskes verspraaiden heur feeëriek licht. Wat n ogenschienleke gemoudeghaid, mor niks is minder woar. Vanwege t geroas boeten drukt pa tillefoonhoorn stief tegen zien oor. ‘Joa mor dokter, lustern ie nou ains, wie binnen doch nait seupel mit mekoar? Ik bin toch boer? Wie waiten echt wel of n daaier zwanger is of nait, hur … Joa, dat dut ze … joa … joa…..nee, nog nait…oh, doar mouten wie ja even opletten…joa, dat is goud … nou, as ie dat zeggen. Joa, de haile dag is ze al bezeg..nee, netuurlek begriep ik dat ie nou nait bie ons komen kinnen. Joa man, ter is gain weg te zain…Nou dokter, ik wait genog hur.
Mooi dat we joe op dizze kerstoavend bellen maggen, as zuk ter weer wat biezunders veurdut. Meschain zain wie joe mörgen wel as t boeten weer wat opknapt is. Nou, prettege oavend wieder, dokter.’ Hai legt hoorn mit n bezörgd gezicht dele.
Jurrie bukt zuk over Broene (zo hebben ze t hondje nuimd vanwege t mooi laange broene hoar), dij ligt te poesten onder toavel. Hai wait nait of hai bliede of baang wezen mout. ‘As Broene pupkes krigt, mag ik ter wel ain van holden, pa hè?’
‘Joa, mien jong’zegt pa. ‘Nou nait te haard van stoapel lopen hur. Loaten wie eerst mor ains zörgen dat t aarme daaier oet heur lieden komt.’

n Poar uur loater: d’antieke stoande klok bonkt twij uur in d’onstumege kerstnacht. Snijstörm roast nog even haard over t Grunnegerlaand. In koamer roazen zenen msschain wel net zo haard.
‘Doar komt e, doar komt e!’ Drij poar ogen praimen zuk vaast aan t klaaine klefnadde kopke, dat vertwieveld zien best dut om aan de klemmende omgeven te ontkomen. Plop, doar ligt t hoopke glidderge kripsie, omgeven deur hakkemak en nikkenak glibberge toustanden, op t zaachte badloaken. Groeterge moekehond komt mit marreln omhoog en ontfaarmt zuk over t nietege, piepende, mor o zo kregel bultje levend wezen. ‘Hé, kiek nou toch ains: doar komt ter nog net zo aine,‘ ropt Jurrie.. ‘Prachteg ja!’ Jurrie zien moeke is boerin genog om nait van streek te roaken en helpt t daaier mit oproemen. Mit gloepnd schone handdouken worden t moekertje en baaide pupkes grondeg dreugd en schoon wreven. Broene klandert heur kroost tot ze glaanzen as ekkeltjes. Klaaintjes binnen aarg vereg en schommeln al noar raand van hondemand.
Jurrie ligt laankoet op grond en kin zien ogen nait geleuven. ‘Kiek nou toch ains moeke, wat n prachtege hondjes of dat binnen nou ze wat opdreugen. Ze binnen baaident pikswaart en t binnen jonkjes. Holden wie baaident, moeke? Wie hebben ja plek genog hier op ploats.’
‘Loop nou nait zo haard van stoapel, mien jong,’zegt pa. ‘Loat ze nou eerst mor ains wat gezond en vereg groot worden., din kinnen we wel ains weer kieken.’
Jurrie.kin zien gelok nait op. ’t Is ja net as in de Biebel, mor din nait ons in staal, mor lekker hier bie ons veur kaggel. Ons Broene het hier ook heur vaaileg hoes en is ja nait schonzelnd oet de woestijn hier overtou komen.’
t Blift bie twij van dij krudoorntjes. Pas om n uur of vief smörgens duren ze op bère goan. Zai binnen almoal bobberd op mor tevreden. Veurdat ze op bère goan, stoan ze nog even mit zien drijen rondom d’hondemand. t Is n aandounlek schaauwspul. Moekehond ligt opkruld gelokzoaleg te doezeln en klaaine routerds liggen roggelings tegen heur waarme lief. Voldoan, want zai binnen deur Jurrie zien moeke al n poar moal aan de spannen titjes legd. Zai hebben zuk lekker voltankt. t Smakde ter over.
Heur klaaine bekjes en neuskes onder de melk.
‘Waiten joe wat ik nou t aldermooiste en hail biezunder vin aan dizze pupkes?’, zegt moeke. ‘Nou?’ zegt pa.
‘Dij vaaier prachtege widde voutjes! En, oh wonder; bie baaident persies geliek. Hou is t doch meugelk hè? Dat heb ik nog noeit eerder zain. Doe wél, pabbe?’ Moeke kikt pa aan.
‘Joa,’ zegt dij, ‘meschain het t reutje ter wel zo oetzain en hebben ze t doarvandoan overaarfd. Jammer, mor doar komen wie netuurlek noeit achter.’ t Moekehondje kikt laif omhoog. Zai is dudelk bliede mit zoveul belangstellen.
‘Zai wait t ja wel,’zegt pa. ‘Kon ze mor proaten.’ Hai lopt noar grode linnen kaast en komt terogge mit n rond kopern ploatje. ‘Zol dit oplözzen wezen van t roadsel? Boris! Je geven n teefke toch gain jongesnoam? Boris! Doch hing dit ploatje aan Broene heur haalsbaand.’ Piep, piep.
‘Joa, stil mor hur’, zegt pa laggerg, wie goan al op bère hur, laiverdje.’
‘Joa, laiverds, dit was inderdoad n hail biezundere, mor toupazende kerstnacht,’ zegt pa. Ondertied dut hai lichtjes van kerstboom oet. Open heerd smeult nog wat noa. Koamer is doardeur romantisch zaacht rood verlicht. t Is boeten gloepende kold. n Iezege wind boldert nog aal om boerenploats en rammelt aan deuren en vinsters.
Broene beslikt vol laifde nog even heur jonkies.
Piep, piep, klinkt t hail zaacht, mor voldoan noast heur.

(wordt vervolgd)

Jammer genog heb ik zulf in 2020 aal mit aal n goie drij week in t zaikenhoes legen. Nait oardeg as zodoaneg, mor k bin toch bliede dat ze der binnen en dat ze joe doar weer beter moaken kinnen. Goud van eten en drinken en wat hail belangriek is: laive en kloare verpleegsters dij elke dag om joe tou klokkern en dij joen prakkezoatsies en gepruddel persies en wif aanvuilen. Dat zat wel goud veur mie as zaikelke pazzipant. Hou t kin wait k nait, mor as je doar wat langer heerholden wor je aal aigener en driester. Je kinnen der hoast nait bie dat zai dij joe bezuiken voak zo bedeesd en hiepenkrieterg noast joen bèrre zitten en bliede binnen as ze weer hakken lichten kinnen. Alteroatsie veur nood en dood zel der wel wat mit te moaken hebben.
Over dat bezuik sproken: ain hiemerg bezuik van n leuterboksem is mie veuraal biebleven en zel k joe hier, n krummeltje aandikt wegens liedvermoak, even vertellen.

Hinnerk, mien noaste buurman, is net binnenkommen en kikt mit n poar verbilderde ogen deur zaikenkoamer. ‘Kerel, kerel, wat ligst doe hier ja op n nuvere koamer, man,’ bölkt e. Ik kiek mit n poar flaauwe ogen ook even deur koamer, mor zai niks biezunders, noa dij vattien doagen dat ik hier al lig.

Badkoamerdeur staait open en hai glopt noar binnen. ‘Och kerel, kiek nou toch ains! Liekst wel n börgemeester. Ik dochde dat je hier liggen mozzen omdat je zaik waren, mor t liekt hier ja wel n vekaansieparredies mit aal dij nijmoodse en dure fratsen.’ Hai bukt zuk even loater swoar over mie hen en frommelt aan n knopke van n fertuutje boven bèrre. Ter floept overaal licht aan in koamer. ‘Sjonge, sjonge, wat n luxe!’ Hai knip t licht nog moal oet en aan en schudt aal klokkernd mit kop. ‘Dat zel n poar laive griepstuvers kost hebben. Doar kinnen weer hail wat minsken krom veur liggen! Gain wonder dat ze t op TV aal hebben over dij onbetoalboare zörgkosten!’ Hai kikt mie mit n poar verwietende ogen aan, of ales mien schuld is, mor het nog nait ainmoal noar mien wel en wee vroagd. Ik kin hom oet en deur, mor t geft toch gain pas joe tegen n zaike zo òf te riggeln. k Lig hier toch nait veur de poelegrap?
Siddeltop het zuk intied op n stoul dele valen loaten. ‘Hè, hè, ik kin t mit zitten verdainen!’
Hai kikt nog ains mit n krieterge blik deur koamer. ‘Hé Ab, ter staait ja n onbezedde bèrre noast die. Onbezet? Wat n geldgraimerij!’ k Vertel hom dat ter normoal noast mie n vraauw ligt, woar ze op dit mement mit aan t opereren binnen. Hai reageert ter in eerste instantie nait op, mor kikt mie even loater loos aan. ‘Wat zegstoe doar? Ligt ter n vraauwspersoon noast die? Dat mainst nait! Hier zomor bie die as man zijnde in ain koamer. Hai kerel alles kin ook ja tegensworeg. Zien oogjes glinstern en hai smakt wat mit lippen. ‘Is t n nuver jonk wief, of eh … n olle knapbus?’ Hai laagt hikkend.
‘Hé jong,’zeg ik taartend, ‘moak nait zo’n lewaai,’ mor Hinnerk is nait meer te holden.
‘Tjonge, tjonge’, schottert e: ’t is din ja net ofst mit Geeske op sloapkoamer ligst, man. Most vroagen ofst n twijpersoons bèrre kriegen kinst. Ales kin hier bliekboar. Niks is te gek, ja. As ik hier lag din wis ik doar wel gepaast misbruuk van te moaken. Hi, hi.’
Oh, oh, wat n taimelboksem. Ik wol dat hai mor opkrösde. Kop knapt mie hoast van dat onnudde gebölk. Hai het mie nóg noeit vroagd hou of t mit mie gaait. Hai het t veuls te drok mit dat gelel over nuvere zustertjes dij joe van kop tot toon wasken mit heur zaachte handjes. Geldgraimerij van zíen zoer verdainde senten en hoge zaikenfondsbiedroages. Hai lelt mor deur. Ik kiek nog ains op klok aan muur en zai dat bezuikuur zo’n bietje veurbie is. Afijn k huif gelokkeg gain joa of nee te zeggen. Hinnerk kaauwt wel deur. Op dij menaaier heb k bliekboar nait vernomen dat k even wegdoezeld bin. Ik sloag op n zeker mement ogen op en kiek noar mien ‘grode’ buurman. Reveloa is ja stil, mor zit mit ogen as theeschuddeltjes te kieken noar t waark van twij zusters dij mien koamergenote weer terogge brocht hebben.
Oet heur neus komt n slankje, op heur mond zit n plastieken kapke en heur polzen binnen beplakt mit leukoplast en nog meer slankjederij. Alles pruddelt, slurpt en dut. Veur mie, dij hier al wat langer heerholt, is dit ja hoast niks biezunders. Ik kiek nog ains kniezerg noar mien bezuiker. t Swait lopt hom as bragel bie kop dele. Hai is op staarven noa dood, zo as t liekt. ‘Vuilst die nait goud Hinnerk?’ vroag ik hom zuitsappeg.
‘Hai kerel,’ zegt e mit n beknepen stemmechie: ‘Ik bin ja zo flaauw as n kikker man.’
‘Zuster, as ie tied hebben willen ie even noar mien bezuiker kieken? Hai vuilt zuk inainen nait goud.’ Ik knipoog tegen heur.
Doar komt zuster al op hom òf. ‘Binnen ie beroerd, meneer? Ie binnen ja zo wit. Zel k even n bèrre veur joe kloarmoaken in de lege koamer hiernoast?’ zegt ze smijgelnd.
‘Nee, nee, dat huift nait, hur, ‘zegt Hinnerk mit n kroakerge stim. t Is al hoast weer over zuster, hur’ ‘Nou, dou toch mor even joen heufd tussen joen bainen en blief zo mor n menuut of vief even geboekt en stil zitten’. Hinnerk klapt dubbel en zustertje kikt mie nait aal te begriepend aan, omdat zai wel zugt dat ik mie de buutse oetlaag. Ik loat hom zo n beste tied zo mit de kop noar beneden zitten, mor op t leste: ‘Hé, Hinnerk jong. Hou is t nou din? Vief menuten binnen al laank om hur’. Hai gaait rechtop in stoul zitten en poest en stint wat. ‘Wat bist ja dik om kop, jong,’ zeg ik. Wat was dat nou in ainen mit die, man. Werst ja zo wit as t bloud van n eerappel.’
‘Ab, ik mot hier vot. Dij röttege centroale zaikenhoesverwaarmingslucht doar kin k nait tegen man.’ Hai nemt n zwaai en is al hoast bie deur. ‘Oh, dat mot ik die nog geven mit de kompelmenten van mien vraauw. Hai gript in buuts van zien stuutsiekoor jaske en langt mie n verknoedeld, half smolten reep sukkeloa tou. Ik wil nog wat zeggen, mor: ‘Moi, hur!’ Vot is hai, zunder wiedere boe of bah.

n Nuvere dure koamer en n leeslampke mit n poar standen boven bèrre kinnen mie nait verlaaiden nog langer as drij weken in t zaikenhoes te blieven. Ik riet ter din ook mor tussen oet. Nait zo as buurman Hinnerk, mor wel dankboar dat wie op n stee in wereld leven, woar n zaikachteg minsk nog beter moakt wordt deur n goie en laifdevolle behandeln. Hinnerk zel t ter wel nait mit ains wezen, mor: beter duur as nait te kriegen, zel k mor zeggen.

Hebben joe vrouger wel ais dwaars deur n korenveld lopen? As t koren goud riep was om maaid te worden, mit doar deurhìnschienend de blaauwe korenbloumen, klaaine rooie papavers en de witgele kemille. Hebben joe dat wel ais doan?
Ik heb dat in mien jeugd voak doan en eerlieks as k de gelegenhaid krieg, dou ik dat nog wel ais. Nou is t koren van tegenswoordeg nait meer t koren van vrouger. Nee, der is n groot verschil: vrouger was t koren hoog en kon je joe der in verstoppen, mor nou mag der gain stro meer van kommen en de prachtege kleuren van de bloumen zai je der ook nait meer in. Alles is veredeld of doodspoten. Mor toch, as t koren goud riep is en der bie zunneschien zo’n gele gloud over t vlakke laand ligt, joa din begriep je pas goud dij regel van t Grunnegs volkslaid: ‘Ain pronkjewail in golden raand’.
Hou kom ik hierop, vroag je joe meschain òf. Dat kwam deur n stokje oet kraant: bie de plietsieberichten ston dat mevraauw Z.Z. in de leeftied van zo en zo old, veroordaild was en zitten mos veur heur slecht gedrag. En omreden dat t nait d’eerste veroordailen was, wuir de straf ditmoal onveurwoardelk. Loat ik dizze mevraauw Z.Z. nou goud kennen oet mien jonge joaren. Zwoantje is heur echte noam. Zai kwam oet n goud nust en t was n hail schier wicht, mout ik eerlieks zeggen. Dat von ik nait allain, mor aal jongs oet t dörp en omgeven vonnen dat ook. Zwoantje haar, om t zo mor ais te zeggen, aan belangstellen gain gebrek. Zai von dat slim oardeg en wos veul jongs veur zok te winnen.
Zwoantje wuir, dou ik n joar of zestien was, n beetje verkikkerd op mie. Ik was doar wat verlegen mit, want zai was wat vöddelker as ik, as joe begriepen wat ik bedoul. Mor òfwiezen dee k heur nait, want zai was aibels mooi.
Zo gebeurde t dat wie mit ons twijbaaident op n mooie zummernommerdag aan de wandel gongen en t laand inluipen. Zwoantje was slim laif en zee: ‘Waist wat wie doun? Wie goan dwaars deur t korenveld hìn!’ Tieden hebben wie lopen deur t golden laand. In ainen zee ze: ‘Ik bin muide,’ en prompt zat zai op heur gat midden in het korenveld.

‘Ik heb t zo waarm,’ zee ze en mit trok zai heur bloeske oet … woar niks onder zat. Dou kreeg ik t ook waarm, want wat ik dou zag, haar ik ja nog nooit in t echt zain. Pronkjewailen van puur netuur in dat golden laand! ‘Geef mie n smok,’ zee ze en gong laankoet liggen.
‘Nee,’ zee ik, ‘zo wil ik gain verkerentjederij mit die hebben!’ en dou bin ik t korenveld oetlopen.
Laifde van heur kaant was dou geliek doan en nait laank doarnoa verslingerde zai zok aan n vent oet Stad; veule joaren older as zai en dij brochde heur in loop van joaren op t slechte pad. Zai is der ook mit traauwd, mor haar hom nait allain.
Ik heb nooit gain kontakt weer mit heur had. Joa, ainmoal heb ik heur nog ais zain bie n reünie van schoul, mor zai was mie gain blik gund. En nou, veule joaren loater, lees ik in kraant dat zai zwoar strafd is; verdaind mout der bie zègd worden.
En deur zo’n berichtje kom ik op n korenveld én op ons pronkjewail; Grunnens laid.
Mor wat ik mie nou wel òfvroag: as ik heur nou wel smokt haar in dat korenveld, hou was t din mit heur òflopen? En … mit mie?

(vervolg op: Op boerenploats, Kreuze 83)

Broene, t moekehondje, is aarg wies mit baaide pupkes. Ze worden wel honderd moal op n dag beslikt en behimmeld. t Is ook ja zuk mooi spul. Jurrie is ook nait bie t mandje weg te sloagen. Hai prat aan ain boksembain deur mit leutjekes, of ze hom verstoan kinnen. Òf en tou gaait moeketje ter even oet en din kinnen ze gaauw t nuske verschonen.
Daaiernarts is ook al n moal langswest en het ales goudkeurd. ‘n Mooi nuske en kerngezond, hur,’ zee hai. ‘Bel mie mor as ze om en bie tien weke binnen. Ik zel ze din even inenten en dat verplichte paspoortje invullen. Doarnoa kinnen ze ja zunder gevoar veur infekties noar boeten tou … en verkoft worden’, zegt e kniezend.
Jurrie vodt haile doagen wat mit pupkes om en het hoast gain tied veur zien hoeswaark. Moeke het hom ter al op aansproken.
Broene het melk genog. Leutjekes sabbeln en smakken ter vrolek op lös en binnen koegeltjerond. Rond de tiende week, zo as òfsproken, is dokter is ter weer west. Hai het ze nog ains goud beknovveld en bedoan en n spoitje geven. ‘Oh, joe geven van dij klaaine hondebrokjes zai ik: mooi mit deurgoan, hur. Doar zit alles in wat ze neudeg hebben. t Moeketje kin nou ook weer wat tot rust komen’.
Jurrie begunt ter vanzulf nait over, mor moeke zegt op zekere dag; ‘Ja, zo as dokter zee: nou ze al weer om en bie tien weke binnen, kinnen ze wel verkoft worden. Mor och, wat is t toch mooi en laif spul. Wie kieken t nog wel even aan, hur. Veur Broene is t ook ja goud om weer wat tot rust te komen. Mout je nou ains kieken hou ze mit dij klaaine bunzeltjes speult.’
Jurrie groalt. Zo gaauw hai van schoul komt, of in t weekende, gaait hai mit t haile spul mit pa mit noar t laand. Zai baggern deur de klaai as mollen.

n Joar loater binnen baaide reutjes al net zo groot as heur moeke. Prachteg! De widde voutjes steken hail biezunder of tegen dat mooie pikzwaarde laank hoar. Zai binnen nog aal bie mekoar. Zowel pa as mamme, mor veuraal Jurrie, groalen elke dag van dij rebuliemoakers.
Op zekere mörgen komt Pa woonkeuken in en stekt lagereg n grode broene kevort omhoog. ‘Kiek ains wat ik hier heb?’
‘Joa, hur,’ zegt moeke: ‘Dat zol ains tied worden. Hou laank zitten wie doar nou al op te wachten …’ t Is n goudkeuren van gemainte en pervinzie om ter n nije schuur bie te baauwen. n Haile grode! ‘Nou, dat wordt aankomende doage poot aan’, zegt pabbe. Gelukkeg waiten d’aannemer en haaiboas ter al van. Nou vergunnen binnen is, kinnen ze ja begunnen.’
Moandagmörgen om zeuven uur al n bult lewaai op d oprit. Pa störmt noar boeten en zugt dat ter n grode trekker mit aanhanger en doarop laange poalen t haim opdraait.
Haaiboas lopt noar hom tou. ‘Moi, boer. Doar binve din. k Heb zo gaauw meugelk tied veur joe vrij moaken kind, want t het nogal even duurt mit vergunnen nait?’
‘Das mooi boas,’zegt pa. ‘t Terraain is al deur architekt oetzet, dus je kinnen joe wel redden mit joen jonges nait?’
‘Wie zellen ons best doun’, zegt haaiboas.
Pa kikt hom ains goud aan. n Boare van n eerlieke kerel! ‘Doar twievel k ook nait aan,’ zegt e laggend. Twij doage n bult gebonk en lewaai. ‘Hai,’ zegt moeke; ‘Theekopkes rabbeln hoast van toavel of. Veur mie maggen ze kloar wezen.’
Tegen oavend wordt ter op keukendeur bonsd. t Is d’haaiboas. ‘Mag k even binnen komen? Wie binnen kloar hur. Jonges binnen t spul aan t oploaden en veur mie kinnen ie mörgen aannemer bestellen. t Wordt n vrij grode loods, hur! n Mooie oetbraaiden veur joe. t Gaait wel goud mit joe nait?’
Boer knist mor wat. ‘Och joa boas. Jong wil loater ook boer worden en din is n bietje levensroemte noeit weg hè? Mor hé, kovvie is kloar. Kom nog even noar binnen.’
Zai zitten nog wat te keuveln over ditjes en datjes, totdat haaiboas inains zegt; ‘Oh, joa boer, ik wol joe nog wat vroagen. Dat teefke van joe en veuraal dij twij zwaarde bentege rakkers. Hou binnen ie doar aan komen? Veuraal dat teefke is dizze baaide doagen nait bie mie weg te sloagen west. Zai slikde mie aal aan boksempiepen. Dij twij jonkies nait ze zeer, moar wat mie opvaalt is dij mooie widde voutjes. Dat dut mie slim denken aan twij aarme sodemieters van honden, dij wie bie ons waark aan t Schildmeer min of meer in leven holden hebben.

t Waren dudelke swaalkers en toun wie t waark ter doar op zitten haren, heb ik ze mitnomen en noar t asiel brengen loaten deur Derkie, mien tounmoalege jongste knecht. Hai is ter op mien aandringen eerst mit bie daaiernarts in ons dörp langsgoan, omdat t reutje volgens mie toun nogal wat poesterg was. Mor Derkie zee dat dokter ze n spoitje geven haar en dat ze wieder kerngezond waren. Hai is toun geliek deurreden noar t asiel en het ze doar baaide òfleverd. Volgens mie is dit t teefke van toun, dij laiverd. Ik zol wel ains waiten willen woar t reutje terecht komen is.
Dij haar net zukke mooie widde voutjes as dij twij jonge honden van joe.’
‘Nou, boas,’ zegt pa, ‘dat verhoal van joe kin wel kloppen, tot zowied as t teefke betreft, teminzen.
t Reutje is ons nait opvalen in t asiel. Dat zollen ie doar, of bie dij dokter, ains opvroagen mouten. Wat mie juust wel verboasd is dat ik n ploatje mit de noam Boris aan t raimke van ons Broene vonnen heb.
Zai je, wel dit is hom. Roar hè?’
‘k Goa der mörgen geliek achter tou’, zegt haaiboas. ‘Ie heuren nog van mie, hur. Veur joe meschain ook goud om te waiten hou of t in mekoar stekt.’
Twij doagen loater komt haaiboas der weer aan. ‘t Zel mie benijen wat hai oetdokterd het,’ zegt moeke. Noa wat over en weer geproat, komt t hoge woord ter oet. ‘Ik bin op t leste toch bie daaiernarts terecht komen, want bie t asiel wozzen ze mie nait wieder te helpen, as dat ter mor ain hondje bie heur brocht is en dat is dat teefke van joe. Bie daaiernarts kreeg ik n hail ander verhoal te heuren. Schrik nait, mor hai het t reutje insloapen loaten mouten vanwege n aarge verslodderde benaauwdhaid. Hai kon zuk de vaaier biezundere widde voutjes nog best indinken. k Wait nou ook woarom dij laive knecht Derkie zomoar zuk zulf ontsloagen het. Hai het mie mooi bie de poot had, deur te beweren dat baaide hondjes in t asiel òfleverd wazzen. Kounavvel! Hai dus mie t loater netuurlek nait meer te vertellen. Mor ja, hou of wat ook, t spiet mie wel hur, zo’n mooi daaiertje haar k groag hebben wild. Ik goa noamelk al gaauwachteg mit penzioun en din haar k mooi wat òflaaiden. Mien vraauw is jammer genog overleden, dus ik heb zometain tied genog en wieder gain vertuterij.‘
Pa kikt moeke en zeun ais aan, lopt noar de kast tou en komt terogge mit haalsbandje mit doaraan t ploatje mit de noam Boris. ‘Luster goud, wat ik nou zeg,’ zegt e: ‘t Is zeker gain verplichten, mor zo as ie waiten hebben wie nog dij twij noakomelinkjes van Boris. Zai binnen hom zogezegd ‘tot de bek oet sneden’ mit dij vaaier widde voutjes. As ie willen, kinnen ie wel ain van dij mikmakmoakers kriegen. Hier op ploatse hebben wie aan drij honden eerliek zegd te veul, mor wie vinden ze zo mooi dat we ze nait aan andern kwiet wollen. Veur joe willen wie wel in goud vertraauwen n oetzundern moaken. Ie mouten mie wel beloven dat ie t hondje Boris nuimen. Dat ter ere van zien aarme pabbe, dij t leven ter bie loaten het.
Nou?’
Haaiboas is in eerste instantie sproakeloos, mor mit glinsternde ogen zegt e: ‘Dat zol ja prachteg wezen, man. Wat bin k doar ja bliede mit. Joe huiven nait baange wezen dat t daaiertje t nait goud krigt, hur. Ik goa haile doage overaal mit hom hen, dat beloof ik joe.’
‘Goud’, zegt pa: ‘Loat Jurrie din mor even kaizen welke of hai zulf holden wil.’
Zo zegd, zo gebeurt t. n Poar weke loater komt haaiboas t hondje ophoalen. Jurrie is wel n bietje aan t poesten en stìnnen. Mit troanen in ogen zugt e dat t hondje achter in bestelbuske van haaiboas zet wordt. Broene en heur jenteg zeuntje runnen nog n endje piepend en blavvend achter auto aan.
‘Most heur mor ains goud aanholden, hur,’zegt moeke. Dij laiverds binnen ook ja zo wies mit mekoar, man. En nou dit …’

Zo komt t verhoal van Broene en (de jonge) Boris tot n end. Ik wol hiermit even aangeven hou kwetsboar t leven van n (hoes)daaier wezen kin. Wees ter goud veur en je kriegen veul dankboarhaid ter veur terogge.

Ten behuive van mien kunstschildercursisten moak ik smis n verhoaltje. Dij lees k in de les din veur, intied dat ze d’ogen dicht hebben, om t beter tot heur deurdringen te loaten. Op dizze menaaier kinnen ze zulf bepoalen wat zai oet de kop schildern goan. Elk noar zien aigen behuifte. Netuurlek kinnen ze zo dag en deur ook ideeën opdoun van ploatjes òf, mor op dizze menaaier krieg je wat unieks en binnen de gemoakte schilderijen van heurzulf. ‘Ter is mor aine van op d’haile wereld,’ zeg ik altied loos en allain mor as oppeerdjen bedould.
Hier is ain van dij (oogmaark)verhoalen van mie. As ie ook schildern, kin je ter meschain nog wat aan hebben. Gain dank, hur!

n Vergeten wereld

Wie kriegen allemoal wel ains bezuikers thoes. Op zuk niks biezunders. Je proaten wat mit mekoar enzo. Gezelleg in koamer, joen aigen vertraauwde omgeven. Alle bekinde romtommelderij om joe tou. Mit dichte ogen wait je persies woar t aal staait of hangt. Klokje aan muur, voaske bloumen op toavel. Opoes kaast, en zukswathin. Je drinken mit mekoar sloden kovvie. Mooiste kopkes worden oet kaast hoald en koukjestromke zit vol mit mondjeploagerij. Om kört te goan; ie zitten goud.
Wie kriegen vandoag ook ja verziede. t Is midden in lentetied. Krookjes stoan wat verhenneweerd in broengraauwe klaaigrond. Zai hebben heur beste tied had. t Onkruud, zo as peerdjebloumen, gruit bluisterg. Heur knalgele bloumkes steken grèl of tegen t maalse gruin van getande bladjes. Ons bloumboltjes willen dit joar nait aal te best. Tulpkes, naauw oet grond, loaten eerste bladjes al weer mietern. Stroekjes op achtergrond drukken heur maalse okergele takjes noar veuren, om de lichtgruine bladjes goud kaans te geven elk zunnestroalke op te slurpen. t Stoand vogelhoeske het vanwegens t deurstoan van t barre winterweer n verwaaid raaiten dakje. t Allaank lege gloazen broodkrummelbakje dat ter nog aal in staait, kin ook ja vothold worden. n Taauwke mit lege souskedoppen swaait flaauwmoudeg van t hoeske noar n spieker in plaanken schut. Aan dizze schut, n bietje wegdoken tussen t gruin, is n vrij nije sloten vogelhoeske spiekerd. t Ronde gatje en t aanvlaigstokske ter veur, nuigen oetdoagend. Dit vogelkroepinhoeske zel dammee wel bewoond worden, hoop ik altemet, deur dij twij schitternde koolmeeskes. Oh, wat mooie ronde gele buukjes hebben dij toch. Mit in t midden, van ondern òf noar boven tou, n braide swaarde strepe. Zai holden zuk knap in evenwicht mit heur blaauwswaarde stittjes en vleugeltjes mit doaroverhen n widde dwaarsbaand. Zai wuppen nou as twij sierleke breekboare koorddansertjes over de strak spannen wasliendroaden. Dij twij droes in grond verankerde poalen, woartussen wasliendroaden spand binnen, lakken om dit nietege geweld en t gewicht van dizze twij hiepenkrietjes.
Veur t hoes is t glad n blaisterghaid van bloumknoppen aan Jepanse kaarsboom. Toetakken hangen hoast tot aan grond tou wegens trözzen roze/widde bloumkes. Bloaden zitten ter nait of naauw tussen. t Liekt wel n wonder dat zo’n op t oog dooie boom zukke pracht teweegbringen kin.

Tussentied stoa ik nog aal, en veur de zoveulste moal, veur t roam. Oet te kieken noar komst van d’auto van ons vekaanzievrunden oet t zuden van t laand. Joa, dij vekaanzievrunden. Wie trekken in Itoalje al n poar joar mit heur op. Harstikke kureg, man. Mor t is vandoag veur t eerst dat mien vraauw en ik ze overhoalen konnen ons hier, ‘hailendaal in t hoge Noorden’, mit n bezuik te vereren. Zai zeggen aaltied ‘hailendaal in t Hoge Noorden’, omdat t van doar bliekboar veul wieder is, as van hier noar doar. t Is n knullege beweren, moar bliekboar wel woar. Afijn, wie groalen tiedens dizze vekaanzies soam van t schapschone landschop doar. n Landschop woar t atmosferische en taikenkundege perspektief bewezen wordt, deur dij achter mekoar liggende baargruggen.

d’Eerste duuster, mit van dij prachteg – en dudelk aangeven begruide – en in perspectief òflopende bomen. Aal dit geweld lopt op t leste oet noar hail licht blaauwe, grieze oetgestrektheden. Wie stoan smis soam op n goldgeel strandje mit wat paalmboomkes oet te kieken over t Gardameer. Zaailbootjes drieven verspraaid over t gladde woater. Hail in verten, as je goud kieken, n woazeg gezichtsende. Naauw in kleur verschelend mit t licht van glinne locht doarboven. Rechtsaan, mor doch alweer gaauwachteg n 5 kilometer verwiederd, de woazege, mooi in t meer prikkende landtong Punta San Vigilio. Zaachte, smoezelge kleuren leggen noadrok op òfstand van t gehail. Zunne schient doarbie ongenoadeg op ales. t Is toch aalmoal net even aans as in ons plat laandje. Schare plekken binnen ook veul staarker. Dij worden tot in hoogste groad op aal dingen òftaikend mit complementaire, laive, bie mekoar akkedaaiernde kleuren.
Oh, oh, wat n keboal vanòf zwemstaaiger, woarveur wat kinder op zien hondjes rondsparreln of doulloos wat in t ronde drieven op heur veulkleurege swembandjes. Strandstoulen mit doarboven zunneschaarms in ale kleuren. t Is ja lokkebrood veur aal dij swaitende lu, dij doar d’haile dag wat rondhangen in heur stoultjes. Dikke boas van t ijscokarregie het t ter wel drok mit. Minsken dij oetendelk n ijsco veroverd hebben, mouten hom votdoadelk opeten, aans is hai heur over handen hen ontkomen. Dit haile schaauwspul; boom, geel strandje, schare, wit ijscokarregie, zunneschaarms, dikke man en pebliek in en oet t woater, zol wis nait misstoan in n mooie vekaanzierekloamefolder van t volgend joar. Schilderachteg!
Soavends zitten onze vekaanzievrunden en wie aid op n terraske, bielaangs kaant van weg aan t meer. Boulevard hait t ja sjieker … en duurder. Wie zitten din op smeediesdern stoultjes aan net zukke toaveltjes, mit doarop veulkleurege klaidjes. d’Ondergoande zunne – o, wat is dat doch sprookjesachteg aan zo’n meer – teuvert alles in oranjegeel en doarboven t lichtblaauwe van d’oavendlocht. n Groot glas lichtgekoulde muskoatwien staait te flonkern veur mie op toavel en vougt mit zien kruderge roeker van geuren onbepaarkt tou aan de onbeswangerde ambiance van zo’n mooie oavend doar aan t Gardameer.
d’Fioulspeuler dij veur ons toaveltje staait te speulen mout echt wel n vakman wezen, aans zol ons inwendege vree, oproupen deur aantrekkelkhaid van dit mement, genoadeloos verstöt worden kinnen.

Hallo, stoa k hier veur ons roam te dagdreumen? Woar blift dij verrekte verziede nou? Zol t din toch dizze kaant op wieder wezen as noar heur tou? Ha, doar komt heur bekend roodachteg autootje de bocht om. Hèhè, doar komen ze aan hur! Ik run noar veurdeur.
‘Goeie morrege, deze morge!’ Ik krieg n petetter tegen mien scholder. ‘Tsjongejonge, dat is afzien hoor. We zijn totaal kapot. Wat een eind zeg. Het is echt ‘het hoge Noorden!’ Maar … we zijn er, vrienden!’ Hai laagt buldernd. Zien vraauw en hai klontern noar binnen. ‘Tijd voor de koffie?’ Hai neudegt zukzulf mor even oet. Zien vraauw stöt hom aan. t Komt mie ja aal bekend veur. Broabanders hè … zo vrij en lös as wat. Gewoon mitspeulen en je hebben ter gain kind aan. Wat mie juust wel altied verboast, is dat ze al joaren achter mekoar luchteg mit d’auto noar t Gardameer rieden. Dat is toch nog altied zo’n 13 á 1400 kilometer aan ain stok achter mekoar stief deurkarren. As ze doar din, mainsttied n poar doagen noa ons, aankomen, zitten ze kiplekker te snakken over n mooie rit enzo. Terwiel dat ze noar t ‘Hoge Noorden’ tou zogezegd kepot binnen, mozzen ze hailemoal noar t Gardameer tou zo’n bietje wel haalf dood wezen. Nou ja, loat mor zitten, t binnen zo deurgoans goie lu. Niks roarder as minsken. Je kinnen ter wel oapen mit vangen, zelve mor zeggen. Boetendes, wie zellen in heur ogen ook wel weer wat roars hebben, ducht mie zo.

Nee, ik heb nait zoveul feduutsie mit gefriemel aan wichter, of eerleker zegd, k bin der ja gain held in. Geef mie mor n dikke ploffiets, woar k d’eerste aanbetoalen al op doan heb.
Tegen Jurrie Diekstroa, mien (nep)kammeroad, dij noast mie staait te speren, zeg ik: ‘Dinie Huusman? Wat is doar mit, vìnt?’
‘Nou, dij het n nichtje op veziede. n Stuk mien jong! Ik heb zometain bie Woaterpoort n òfsproak mit heur en Dinie wil zulfs wel mit die. Nou? Goud hè?’ Ik bin riddersloagen.
‘Heurst nait wat ik zeg, Ab? Dinie wil wel mit die! Heb ik even mooi veur die regeld nait?’ Jurrie sirrelt vranterg aal om mie tou. ‘Nou, nou?’ Zien nood is bliekboar hail hoog. ‘Most wel mitgoan, hur, want allain wil t wicht beslist nait.’ Nou ja, op tied noar hoes tou goan is der veur mie sowieso nait bie. Mien pa en moeke binnen aan t sniebonen streupen. n Onnut geklaai. Ome Derk het n haile muddezak vol brocht, zag ik wel en doar mout ik ja even nait bie wezen. k Heb zo de pest aan bonen streupen, man.

‘Tou nou laiverd, wichter stoan bie Woaterpoort op ons te wachten, hur! t Is hoast acht uur.’
Ik sjoeksjak achter hom aan en … joa man, veur Woaterpoort stoan baaide wichter. Jurrie stapt kroazie der op òf. ‘Doar bivve din al’, zegt e. Hai aait astrant Dinie heur nichtje over waang en stoft liekbendeg, zunder boe of bah, mit heur deur Woaterpoort hèn.
Dinie kikt mie ains aan en ik heur, mor wie sloagen baaidend doodschoonverlegen doadelk ogen weer dele. Zai schudt wat mit kop ‘Dij loaten der ook gain gras over gruien’, zegt ze. t Blift n pooske stil. Ik bin deur dij röttege gaaile Jurrie ook ja mooi op t verkeerde bain zet. Gelukkeg redt Dinie even loater de ontjonterge toustand. ‘Kom, din zellen wie der mor achteraan hobbeln, nait?’
Wie binnen al n zetje boven op zeediek en stoan doar achter kazemat nog n luk bietje beschaarmd tegen volle, vrizze wind.
’t Trekt hier wat fien, hè? k Wor der ja glad n snittje snötterg van’, is tot nou tou t ainege wat Dinie zegd het. Wie stoan as vrumden hoast n meter van mekoar òf. ‘Galante’ Jurrie het onder aan duustere diek zien jas der bie oettrokken en is doar mit Dinie’s nichtje op liggen goan. Krikhoane! ‘Most heur nou toch ains zain,’ zegt Dinie zachtjes, of ze zuk schoamt. ‘Haalfgozzels.’
Noa n dikke haalf uur grillen van kolle, wait t wichtje deur aal mien onzinneg gelèl bie leutjen alles al van mie. Wat veur n jouker snelle ploffiets der bie fietsmoaker Noordhof veur t roam staait, dij ik groag hebben wil. Wat k zo dag en deur aal oetvreet en nog wat van dizze aigenbelang dingen heb ik heur ondertied ongevroagd in t gezicht toetert. Ik heb van zenen lèlle goud oet had en laive Dinie het liedzoam alles aanheurd. Jurrie en hibbel van n wicht kraaien der over. Dinie zucht en schudt wat mit kop. Doarnoa iezelke stilte.
‘Hé,’ zegt Dinie inains verschrikt, ‘is dat klok van Hervormde kerk? Oh, oh, Ab din is t ja al negen uur!’ ‘Hé, Romeo en Julioa, wie mouten as de bliksem noar hoes tou hur. t Is ja al negen uur west,’ ropt ze noar t gefriemel in duuster doar onder aan zeediek.
Jurrie bölkt noar boven; ‘Goa alvast mor veuroet hur, wie kommen der zo aan’.
Zo’n flapdrol. Ik gliester bie diek noar beneden en griep hom bie de kladden. Dat wil zeggen: wat hai nog aan klairoazie aan het. t Wicht is mit heur rok aan t hemmeln. Jurrie grobbelt zien widde jas oet t dampege gras. Dij zel der dommit onder leteernpoal wel nuver oetzain. Net goud! ‘As t nait mitain mitgaist kwaalster, haauwg ik die mit ain klap op de poap. Spelbedaarver!’ Jurrie zegt gain boe of bah.
Mit ons vaaiern zetten wie de sokken der in. Richten weegbrug en doarnoa binnendeur bie t postketoor langs, deur Kerkstroatje hèn, over t schulpenloantje noar t trapke van Loage Steeg en dat bie Ottens brandstofhandeloar om houk. Steegie in woar Dinie woont.
Dinie gript mie bie d’haand. Der giert n haite stroal bliedschop deur mie hèn. Wie binnen veur t eerst dij oavend bie nkander. Zo vuilt mie dat teminzen. ‘Goa dommit mor mit in hoes, ’fluustert ze mie in t oor. ‘Mien pabbe en mamme binnen der nait. Op veside bie mien ome Jan en taande Aintje achter t Spoor. t Kin wel loat worden hur,’ zee mien moeke, want wie goan gezelleg Monnepolieèn. Doar hebben wie al zo laank zin aan.’
Wie stoan veur t hoes van Dinie. ‘Krieg nou wat, t licht brandt ja in koamer. Oh, oh, mien zuske is van bèrre of. Ik mout ja op heur pazen en heb mor tot negen uur toustemmen om boeten te blieven!’ Jurrie en lellebel, stoan in t gankje al weer te smokken.
‘Kom mor mit noar binnen hur’ zegt Dinie tegen ons. Ik geef Jurrie nog gaauw even n beste ram in ribben en druk hom, mit maalhibbel der as n kladdebos aan vaast, noar binnen in t routduustere pertoaltje. Wie schrikken ons dood, want der knapt n deur open en òftaikend in t licht staait doar n bogerd van n kerel veur ons. Dinies voader. Hai knivvelt. ‘Oh, jonges binnen ie doar ook?‘
Midden in koamer brandt der n laamp, mit n kraant der omtou vòllen, grèl boven toavel. Op toavel ligt der n monsterlieke bult … sniebonen.
‘Binnen joe der nou al weer?’, zegt Dinie tegen heur moeke.
’Joa,’ zegt moeke, ‘ome Jan haar n beste praan sniebonen van toen òf over en dij hebben wie vot mor even noar hoes brocht om in te zetten, ze binnen nou ja nog vris. k Heb ja Keulse potten genog.’ ‘Kom jonges, ie wollen ons groag even mithelpen, heur ik? Nou dat mag hur, moeke hè? Kom mien jong’, hai kikt mié aan, ’hou haist? Oh Ab. Nou Ab, doe liekst mie ja net ain tou dij hail goud aan t meulentje draaien kin. Mooi man! Dat schut lekker op!’
Joa, wat dou je din, hè? Achttien joar, n laif wichtje en dat bie vrundelke ollu. Allain dij röttege bonepot mos der nait bie wezen, man. Jurrie, dij tiddeltop, zit der mit n kop as mörgen haile dag roeg weer stoems bie, mor Dinie en heur nichtje zitten onder t streupen al gezelschopzuit te kwereln. Ik hol olle klok op bozzem goud in de goaten. ‘Ik mout nou noar hoes hur, t is al haalf elf.’ Jurrie en ik naaien der tussenoet.
‘Bedankt jonges, hur,’ bölkt heur pa ons nog noa.
‘Joa t is ja goud’, brobbeln wie.
Jurrie verdwient in t duuster. ‘Strontzootje’, heur ik hom nog brommen.
Dinie is ook mit noar boeten goan. Zai doekt nog even zachies tegen mie aan en geft mie inains n zacht smokje op waang. Ik roek dudelk snieboontjes, mor din hail aans, lekker. Zai vragt mie of k aankom zotterdagoavend heur van hoes ophoalen kom. ‘Groag allenneg, Ab. Gain Jurrie der bie, hur. Mien nichtje is der din ook ja nait meer.’
Ik knik zo stief van joa, dat k t in mien nekke kroaken heur. k Bin ja ket oet. Was t alvast mor zotterdag.
Noar Kroonstad in Faarmsom is nait zo ver lopen. Mien pa en moeke zitten aan hoge keukentoavel as ik binnen kom. Mien pa kikt mie mit n grijns aan. ‘Zo mien jong, hest loie Evert achter diek even van rug òf kraabt en swimmen loaten in Ol Eems? Komst der ditmoal nait zo makkelk of ast wel groag wilst hur.’ Hai zugt mie gramniedeg noar dij röttege baarg sniebonen midden op t swilkje op toavel kieken. ‘Joa kiek mor ains even goud, meschain kinst ze wel wegkeukeln.’ Hai laagt zuk de buutse oet.
Ik verbiet mie, mor moeke kikt hom ains stief aan en zegt; ‘Most jong nait aal zo ploagen. Joa, wie hebben nogal wat bonen dizze moal. Goa mor gaauw even achter t meulentje zitten, din kin we ducht mie nog veur twaalf uur de leste tien kilo der nog mooi even deursnittern.’
‘Kiek nait zo maal jong, doe magst der ook wel n snitje veur doun. Van d’winter zitst wel weer lekker te nikkenakken en kinst nait zat.’
Ik zeg mor aal niks, want Dinie haistert mie nog aal deur de kop. k Smak op stoule dele en geef n wilde slinger aan t meulentje. t Binnen ja goie ollu veur mie … mor sniebonen? Bah, bah en nog ains bah! Ik kin der wel veur altied op spijen!

Ik bin d’haile dag al op veziede in Poppel. Joa, joa, hailmoal in België. n Rötteg ende vot. k Wait t wel, mor t mos der din toch mor ains van komen. Ons goie joarenlange olle noabers van ons hier in Delfziel, mor van heerkomst Broabanders, binnen n haile tied leden al verhoesd noar Poppel, bovenaan in België.
t Blieven echte Broabanders, dij vrunden van ons. Gelukkeg kinnen we Grunnings proaten. Doar hebben ze om vroagd, want dat vinden ze gezelschopzuit en binnen ze toch weer n luk bietje in Grunnen. d’Haile dag heb ik op gat zeten in n grode crepaud en mor sloten kovvie drinken, eten en slikken aan zulfbakte toartjes en meer van dat aldernoast aanzettend spul.

Tegen n uur of vief mot t der din toch van komen. ‘Goie vrund,’ kom ik tot leven, ‘ik mout nou echt wel mien kont optillen hur. Dij 400 kilometertjes worden nait körter.’
‘Och blief toch nog even lekker zitten man. Ik heb ja nog n hartstikke lekker ploatselk wit wientje en dij heb ik speciaal veur die bewoard.’
’Nee,’ zeg ik, meschain wel wat te körtòf. t Binnen ook ja van dij oardege lu.
‘Och Ab, ik wol die nog wat vertellen over ons, mien, kapelleke hier stoefbie.

In Broabant haren wie der ook ain in ons dörp, mor dat was n groot pronkerg jouker geval, mor hier is t mor n hail aarmzoaleg optrekje. Mor wel ain dij méér bezöcht wordt dan dat ozzeg ding doar.’
‘Nou’, zeg ik,’din gaan wie nog even bainen strekken veur dat ik rieden goa en lopen wie doar nog eefkes lekker noar tou.’
Hai knippert wat mit ogen. Kikt mie even stief aan en zegt wat haisterg; ‘Groag Ab, hail groag alderdeegs.’

Och, t is aan t ende van n zanderg loantje. Doar staait t vermikje. Wat plaisterde staintjes en n verblaikt blauwachteg beeldje achter wat iesdern spieltjes. Meer is t nait. Mor … op d’ain of andere menaaier, en ik kin t ook nait oetleggen woarom, mor t gehail moakt grode indrok op mie. Veur mie as Noordeling zijnde, waren tot nou tou dit veur mie biezundere zuderleke dingen tot nut van t aalgemain. En veuraal nutteg as schoorpunt veur wiebelge geleuvege minsken mit wat rommelge levensbehuiften. Minsken mit roare ongriepboare gedachten, dij bie heur smis in kop opspeulden as t even wat minder ging. k Kon mie der aans niks bie veurstellen, mor nou, nou k der liekbendeg veur stoa komen der hakkemak en nikkenak gedachten bie mie omhoog borreln.
Mien vrund kikt mie schoerend aan. Ontdekt? ‘Ab, jongen, dit kan toch geen toeval zijn. Wat ben je toch een vreemde man.’
‘Hallo vriend’, pereer ik en geef hom n drukker.
‘Nee, mien jong. Zo’n bietje elke oavend, mor veuraal noa n zwoare ingriepnde waarkdag, moak ik dizze zulfde gang as wie nou. Smis zunder, mor voak mit ons hondje as dekmantel en din móút ik hier even doodstil stoan blieven. Mien vraauw Bientje wait hier denk ik niks van, mor ik loa mie op d ain of andere menaaier din weer op! Hier vuilt t ook altied hail stil, inneg en vroom. Je kommen hier weer even tot joezulf.’
‘Of tot n aander, bieveurbeeld tot God,’ loat ik mie ontvalen en kiek hom ains liekbendeg aan. Hai geft mie nou ook n dovvel. ‘Nou beste man, aan dat loatste konst ja wel ains geliek hebben,’ zegt e. ‘Datzulfde, dij dwang zeg mor, heb ik ook altied as ik in Den Bosch bin. Din móút ik ook even bie ons aller St. Janskerk noar binnen lopen. As kind zijnde greep mien moeke mie altied bie d’haand. Kneep ter din alderbenauwdst stief in. Ik wait nog dat wie din altied n haile zet doodstil doar midden in dij grofdoadege kerk stonden. Dat indrokmoakende, dat ongriepbare gevuil, is mie altied biebleven!’

Wie stoan doar nog n pooske. Te dreumen zo liekt t wel, zunder wat te zeggen.
Nee, je kinnen der nait bie hè, wat ter zo aal deur joe hin goan kin as je veur zo n onneuzel stokske stain stoan. Dit hier is toch mor n hail ainvoudeg ‘schaduleke’. n ‘Pielerkapel’ is de juuste benoaming. Gain oetbundege mit krullen en tierelantaintjes behongen bidkoepel zo as je hoast overaal hier in t zuden zain. Nee, baauwkundeg is dit hailendaal drij moal niks. Der is gain riggeltje of zo omtou. Je kinnen t alderdeegs nog wel aanroaken as je doar behuiften aan hebben, mor toch … Nee, as ik zo noar t popke kiek. Noar heur simpel vaarfd blaauwe slaifertje en de verdreugde bloumkes, dij der zo mor neerkwakt binnen zo liekt t wel – din kin je der aarnswoar nait bie woarom hier nou dát gevuil bie joe oproupen wordt. t Is vast dat hail ole mystieke boomloos verhoal dat veur woar aannomen wordt as t om t streven noar innege verainen van de zail mit God gaait. Dit soort fertuutjes binnen ter ja mit omgeven en vergeven om joe even van binnen in joezulf tot bedoaren komen te loaten.
Mien vrund is ook dudelk onder indrok, dat maark ik wel. Op t leste slagt e mie op scholder en kikt mie wat luddek aan.
‘Hé, Ab jong, neem mie nait kwoalek, mor ik was net weer even van de koart hur. Ik heb dat hiér mainsttied. Hier, juust op dizze gemoudegde plak, nou wie baaiden wat daiper op te pas kommende dingen van t leven ingoan binnen. t Muit mie nou as ik vandoag nogal wat hoog tegen die opgeven heb over ons grode hoes enzo. Doe waist ook ja wel dat dat altmoal grootproaterij is en aans niks. Geldduvel het ons smis te pakken. Duurgeldere dingen dij altmoal mit dat stomme geld tousteld worden kinnen. Mor hiér, Ab, hier stoa je mit niks. Mit lege klaauwen in stilte! Onderwiel knapt joe kop hoast van ellìnde. Ellìnde van t doagelkse leven, woarin joe t voak onneudeg en moateloos stoer moakt wordt. Nait allinneg liggoamelk, mor smis meer nog gaistelke oetputten.
Hai! Ik dank die veur dien eerlieke kiek in dizze, Ab en das t noar mien gekwetter lusterd hest. t Komt op mie over as das t mien inwendege perblemen aanvuilst. Vrund! Kammeroad!’ Hai gript mie vannijs bie de schobben en rammelt mie wat deurmekoar.
Man, man, k wos nait dat t zo daip zat bie hom. Hai kerel, wat n opbiechten. Ik mot hom wat tegemuit kommen.
‘Ik begriep die toch, olle knakker en vandoag zel wis nait eerste en leste moal wezen dat wie mekoar zo tegenkomen. Ik vuil akkroat zo wastoe vuilst, hur! Kom, wie slobbern mor weer ains terogge. t Wordt nou aangoande wel tied, hur.’

Ik grobbel binnen nog even wat romtommelderij in mien tas en krieg van heur nog n grode deuze belgische pralines in handen drokt.
‘Zo mien jong, duurst doe ook weer thoes komen. Onnerwegens nait opeten hè!’ Zai lagt ter bie. Laive vraauw.
Ik wurm mie in auto, draai t roamke open.
Baaide knutertjes stoan traauw noast auto en gniflagen wat.
Bin ik nou dikker worden, of mien auto klaainer? Ik paas hoast nait meer achter t stuur. As ik onnerwegens mor nait in sloap sukkel, giert ter deur mie hèn. Aal dat gevreet!
‘Bedaankt laive minsken en kom in Delfziel t altmoal mor ains lekker weer ophoalen, hur.’
‘Joa, joa, t is wel goud hur en rie nou mor’, zegde stoer. Ik knies mor wat. k Wait nou nog beder as doarveur, wat der zo aal in zien kopke omgaait.
‘Ab, goie raaize en dou mor n bietje rusteg aan hur. Houdoe!’ heur ik heur baaident nog bölken. Dat ’houdoe’ zeden ze bie ons, as noabers zijnde, ook ja altied.

Kiek, dat wol ik joe nou al haile tied dudelk moaken. t Blieven Nederlanders, Broabanders. Òfstanden hebben hier niks mit te moaken. Mit de deur minskenhanden wit kwaskjede grìnsgleer binnen ze nog gain Belgen worden, mor t binnen wel ons vrunden bleven. Dit veur doezend percent zeker!

n Boer het nog n poar puppiehondjes dij hai wel verkopen wil. Hai schildert n soortement advertensietekst op n widde ploat: NOG BLOOTS 4 PUPKES TE KOOP. Hai lopt mit dit bord en 2 stevege poalen noar wegkaant. Net as hai leste poal in grond mept het en doarnoa nog even t gehail mit dikke spiekers vastslagt, wordt ter van achtern zachies aan zien blaauwe overaal trokken. Oet schrik en aalteroatsie draait e zuk om. Doar kikt hai in d’ogen van n moager, schlemieleg jonkje. ‘Joa, mien jong, wat is ter?’ vragt e, nog aal n bietje vrevel.
‘Meneer,’ zegt t ventje doodschoonverlegen, ‘Ik wil wel groag ain van joen klaaine hondjes kopen.’ ‘Wel mien jong’, zegt boer, terwiel hai zuk ains beduusd onner zien vedde pedde kraabt; ‘Dizze hondjes binnen nogaal duur, mien jong hur. Zai hebben haile goie ollu en dij kin ik netuurlek nait zo mor votgeven hè? Dat begripst doe toch wel, mantje?’ t Kereltje is even foeks en let zien blond kopke wat hangen. Inains gript e broaderg in zien buutse en hoalt n handje vol klaaingeld veur n dag en let dit vol tröts aan boer zain. ‘Ik heb hier wel hoast n euro bie mekoar en … och meneer, is dat din wel genog om allain mor even noar de pupkes te kieken?’ ‘Dat kin netuurlek altied,’ zegt de grode, staarke kerel beknepen en floit op zien vingers. ‘Dolly, Do-lly!’ ropt e. Oet t hondenhok veur de ploats komt n moekehondje mit vaaier wolleboaltjes. t Ventje bukt zuk en strekt zien aarmkes oet noar de daaiertjes. Zien oogjes stroalen van bliedschop. In tied dat de hondjes al over t aarf en de loan noar hom tou runnen, zugt hai nog wat gescharrel in t hondenhok. En joa man, doar verschient ter nog n bolletje wol. Liekewel bedudend klaainer as dij andere aanstörmende boefkes. n Snittje keudelg glidt t bolleke op zien achterpootjes oet t hok en begunt hobbelnd aan laange weg achter zien bruiertjes en zuskes aan. Hai kin ze in de verste verten ja nait bieholden. t Jonkje staait te springen van genut en rit de boer aan zien klaaier. ‘Ik wil dij groag hebben! Ik wil dij ja hail groag hebben! Och, och wat is dat ja n laiverdje!’
De boer is ter ja glad verlegen mit, bukt zuk en aait t jonkje over zien roege bol. ‘Laive jong, ik wait wel zeker dastoe dat hondje nait hebben wilst. Hai zel ja noeit in stoat wezen om, as dij aandere windbulen, lekker te runnen en te revotten. Dit vanwegens zien septielhaid.
Ventje zegt aal niks, mor dut in ains n stap achteroet. Hai kikt boer even stief aan en begunt n groeterg broekspiepke op te krollen. Ondertied dat hai dat dut, zugt boer tot zien grode kèlleghaid dat ter aan weerszieden van t dunne baintje van t ventje n stoalen beugel vastmoakt zit aan n spezioal moakt schountje. Leujong kikt boer hoopvol aan en zegt; ‘Ik kin van miezulf ook ja nait zo goud runnen, speulen enzo, zo as aander kinder.’ Hai wist doarbie noar t rommelge daaiertje, dij nou ook pebaaiert bie hom omhoog te springen, net as dij aandern, mor dat gelokt nait aal te best. Hai wordt zulfs aan kaant zet en stief op grond drokt deur dij aandere bongels. t Kereltje gaait dapper wieder. ‘Hai het vervaast ain neudeg dij hom begript en dij hom gelokkeg moaken kin.’
De grode, staarke boer is totoal versloagen. Mit troanen in ogen bukt e zuk en nemt mit zien grode, grovve waarkhanden hail veurzichteg de klaaine, ongelokkege puppie op. Hai knovvelt t daaiertje even en geft hom aan t leutje jonkje. Dij kikt gelokzoaleg en vragt doadelk; ‘Houveul kost dizze nou?’
Boer krigt vannijs n kloet veur haals en zegt mit n beknepen stem: ‘Oh, laif jonkje, dizze kost veur die hailendaal niks. Ik wol hom zulf holden, mor doe krigst dizze van mie groates. Most mie wel verzeggen dat ast ter loater, om wat veur reden din ook, nait goud veur zörgen kinst, dast mie hom terogge bringst.’ t Aarme ventje begunt te liepen, knipt t hondje hoast dood en smokt hom aal stief, plat op t slovve smodderge bekje. Hai kikt mit betroande ogen boer nog moal aan en naait ter zunder nog n woord tussenoet mit t hondje stief klemd op zien aarms.
Boer schudt wat mit kop, monkelt nog wat van ‘Joa, ter is inderdoad gain pries veur laifde’ en lopt veur remouerge hondjes aan terogge noar ploats. Hai hoopt dat hai t goud doan het.

Elk en ain dij zuk laiden let deur roem -en eerzucht, vindt bliekboar nogal n wonderliek behoagen in bieval en bewieroking. Aan mie is ook ja niks vrumds in dizze, moar… ain ding blift ook veur mie as n hoes stoan en dat is; blief gewoon en vergeet nait woar je vandoan kommen. Aarm of riek, t dut niks of, moar vergeet joen ofkomst noeit en veuraal joen ole vrundjes nait woar je vrouger zo laif mit speuld hebben.

Zo, dat is der oet en ik kin nou dun k mie rusteg deurgoan mit te beweren dat n goie vrundschop nog aal aan invloud wint, deur zoveul loater nog trouw bewezen eerbied van joen (ole) vrunden.
t Lieken wat zwoare woorden hierveur, moar k zel joe t oetleggen hou of ik dat vanoet mien haart hier zo mor even schrieven kin.

Gerammel aan veurdeur. Dij ole röt bêle dut t weer ains n keer nait.
“Hè, wanneer moakst dat ding nou ains n moal!” Mien vraauw staait op vanachter toavel mit dampende pankoukspaan.
Op zo’n mement, mit aal dat lekkers veur mien neus, bin ik nou ainmoal stoer in de poalen te kriegen, moar dat even ter ziedde.
Ik heur wat gemorrel in gaang en begun alvaast stiekem wat lekkers noar binnen te schoeven.
Hè altied dat gedonder onder t eten! Au, wat is dat ja weer gloepende hait. Even poesten.

“Kiek n pakje veur die”. Mien vraauw geft mie n plat pakje mit n sjène vrumde postzegels der opplakt.
“Hé vreterd, zitst weer overaal aan en in te prikken? Kinst nou nait even wachten?”
Altied dij retorische vroagen woar op nait verwacht wordt dat ik der antwoord op geef dunkt mie. Zol op dit mement juust ook stoer goan mit zo’n volle mond.

k Leg t pakketje veur t gemak moar even noast mien bord, want der binnen belangrieker zoaken ôf te handeln.

Pas noa de ôfwas, joa, joa, ook ik bin noa mien penziounering en noa goud overleg netuurlek, zwigt veur hoesholderleke besognes, roem ik toavel ôf.

“Oh, joa, dat pakje…”
k Dou nou wel net of ik elke dag pakjes ontvang, moar niks is minder woar. n Poar weke leden het mien ol buurjonkje van zo’n fatteg joar leden, vanoet Kannedoa mie weer ains opbelt. Dat dut hai wel voaker, moar t was dizze moal al weer n haile tied leden. Altied mooi man om dij goie ole tied, toun wie nog jong waren en noast mekoar woonden, weer es n moal op te vrizzen.
Hai haar mie beloofd mie wat op te sturen. Hai zée nait wat, moar och, hai het wel voaker ains wat verzegd, moar da’s bliekboar noeit aankomen. Is ook nait aarg. Dat hai nog ains n moal belt vin ik al oardeg genog.

“Oh, joa, dat pakje…”
Veul braid plakbaand en veul van dat bobbeltjesplastiek. Wat kin hier nou inzitten? Wat het dij ole knakker nou weer oetfigelaaierd.?
Krieg nou wat n spaigelploatje! Há, countrymeziek zeker, doar beter as hier te kriegen. Dij laiverd, hai wait dat ik doar gek op bin.
Ik pêl t breekboar deuske wieder oet en din… joa ie zellen t ook nait leuven… altmoal oet Kannedoa… ik zai toch echt Ede Stoal en nait ain moar twij spaigelploatjes…
‘Hear my song-As t boeten Störmt.’ Ik heb ze nog nait, moar din toch… Ik bin der slim wies mit, en heb al wel meer van dizze veul te vroug overleden Grunneger bard, moar din op dizze menaaier.
k Begriep der op dit mement even niks van.

Hé, der zit n klain pepierke op t plastieken deuske plakt.
In kriebelschrift lees ik; ‘Joa mien jong doe zelst wel dinken, is dij ole snakker doar aan overkaant van oceoan nou gek worden om mie, in Grunnen, wat in t Grunnegers tou te sturen, moar ik wil die doar mit dudelk moaken, dat ik op t heden al aan mien jeugd toun doar in in dij goie ole Faarmsom dink. k Wor der smis hoast gek van en mout oetkieken dat k nait begun te blèren as ik denk aan dat soavends nog even bekroepken of slootje springen, mit die en aal dij andere vaste pazzipanten. Wat n tied!
Ik zet din dizze Grunneger ploatjes op, dou ogen dicht en zweef zo weer noar mien Grunnen. Bin k din toch weer n luk bietje bie joe doar in dij ole stroat, tussen Damsterdaip, hoaven en Eemskenoal.
t Zel wel weer overgoan hoop ik, moar t is nou even ôfzain hur.
Nou mien jong, beluuster ze ook moar ains en dink din even aan dien olde buurjonkje en kameroadje. Binnen we toch weer even biemekoar. Doun hè. Moi hè, mien jong!’

Mien vraauw kikt mie aan. “Wat is der din mit die? Kiek mie ains even aan. Hest ja troanen in ogen man”.
Zai bekikt t stoapeltje pakpampier nog ains.
“Och gut is e dood?” zegt ze.
“Nou nee”, zeg ik, “gelukkeg dat nait, moar t is nait aal te best mit ôl jong. Hai is aarg winsteg, en dat kin joe ook slopen hur, dou doar even dinken om! Ik zel hom ains n dikke braif sturen mit wat ole foto’s. Hai kin zien aai schienboar nait kwiet nou hai nait meer aan t waark is. Doar is ook ja gainain woar hai es even lekker mit over dij ole tied proaten kin.”
“Nou zit der moar nait te veul over in,” zegt ze. Ze flooit mie even deur t hoar. “Doe bist hier ja nog… en hest mie toch?”
“Joa, echt wel,” zeg ik mit n beknepen stem. Dij laiverd!

Verhoezen? Wel? Ikke? Hier oet Grunnen? Nou k zol t nait dinken!

Gerammel aan veurdeur. Dij olle rötbelle dut t weer ains n keer nait. “Hè, wanneer moakst dat
ding nou ains n moal, vent!” Mien vraauw staait op vanachter toavel mit doarop veul dampende
lekkers. Op zo’n mement, mit aal dat happerij veur mien neus, bin ik nou ainmoal muilek in de
poalen te kriegen, moar dat hier even ter ziede. Ik heur wat gemorrel in gaang en begun alvaast
stiekem wat smeueg noar binnen te schoeven.
Hè, altied dat gedonder onder t eten!
“Kiek, n pakje veur die.” Mien vraauw geft mie n plat pakje mit n sjène vrumde postzegels der opplakt. “Hé vrund, zitst weer overaal aan en in te prikken? Kinst nou nait even wachten?” Altied dij retorische vroagen woarop nait verwacht wordt dat ik der antwoord op geef. Zol op dit mement juust ook stoer goan mit zo’n volle snouker. k Leg t pakje veur t gemak moar even noast mien bord, want der binnen op dit mement ja belangrieker zoaken òf te handeln. Pas noa òfwas vaalt mie dat pakje weer op. Joa, joa, ie heuren t goud. Òfwas! Ook ik bin noa mien penziouneren en noa goud en laank overleg netuurlek, zwicht veur de hoesholderleke verlangsten.
“Oh, joa, nog even over dat pakje.” k Dou nou wel net of ik elke dag pakjes ontvang, moar niks is minder woar. n Poar weke leden het mien ol buurjonkje, dij zo’n fatteg joar leden noar Kannedoa verhoesd is, mie weer ains opbeld. Dat dut hai wel voaker, moar t was dizze moal al weer n haile tied leden. Altied mooi man, om dij goie olle tied, toun wie nog jong waren en noast mekoar woonden, weer es n moal op te vrizzen.

Hai haar mie verzegd wat op te sturen. Hai zee nait wát, moar och, hai het wel voaker ains wat verzegd, moar da’s achteròf bliekboar noeit aankomen. Is ook nait aarg. Dat hai nog ains n moal belt, vin ik al oardeg genog.
“Oh, joa, dat pakje …” Veul braid plakbaand en veul van dat bobbeltjesplestiek. Wat kin hier nou inzitten? Wat het dij olle knakker nou weer oetfigelaaierd? Krieg nou wat, n spaigelploatje! Há, countrymeziek zeker, doar is doar ja makkelker aan te kommen as hier. Dij laiverd, hai wait dat ik doar gek op bin. Ik pel t breekboar deuske wieder oet en din … joa, ie zellen t ook nait leuven … altmoal oet Kannedoa … ik zai toch echt Ede Stoal en nait ain, moar twij spaigelploatjes: ‘Hear my song’ en ‘As t boeten störmt.’ Ik heb ze nog nait, moar din tóch. Ik bin der aarg wies mit, en heb al wel meer van dizze veul te vroug overleden Grunneger bard, moar din op dizze menaaier! Hé, der zit n luddek pampierke op t plestieken deuske plakt: “Joa, mien jong doe zelst wel denken, is dij olle snakker doar aan overkaant van oceoan nou gek worden, om mie, in Grunnen, wat in t Grunnegers tou te sturen, moar ik wil die doar mit dudelk moaken dat ik op t heden aal aan mien jeugd, toun doar in Faarmsom, denk. k Wor der smis hoast gek van en mout oetkieken dat k nait begun te blèren as ik denk aan dat soavends nog even tikkertjen of slootje springen en noar Schuutenvoarders zien lösserij kieken en mit heur laive sjoeksjakkerege Nellie, heur olle broene knol, noar Wilkens zien laand brengen. Mainstied mit die en aal dij andere goie pazzipanten van mie doar oet mien ole buurt. Wat n tied! Ik zet din dizze Grunneger ploatjes op, dou ogen dicht en zweef zo weer terogge noar mien Grunnen. k Bin din toch weer n luk bietje bie joe doar. Meschain zegst doe wel ‘kinderachteg’, mor ík veul dat nou ain moal zo. t Zel wel weer overgoan hoop ik, moar t is nou even òfzain, hur. Nou mien jong, beluuster ze ook moar ains goud en denk din even doarbie aan dien olle buurjonkje en kammeroad. Binnen we toch weer even bie mekoar hè? Moi mien jong, hur. Ik stop der mit, want ik krieg t weer even lèlk te pakken.”
Ik bin riddersloagen en dat is nog zaacht oetdrukt.

Mien vraauw kikt mie aan. “Wat is der din mit die? Kiek mie ains even aan. Hest ja troanen in ogen man.” Zai bekikt t stoapeltje pakpampier nog ains.
“Och gut e gut is e dood?”, zegt ze. “Nou nee,” zeg ik, “gelukkeg dat nait, moar t is nait aal te best mit ol jong. Hai is aarg winsteg, en dat kin joe ook slopen hur, dou doar even denken om! Ik zel hom ains n dikke braif sturen mit wat olle foto’s. Hai kin zien aai schienboar nait kwiet nou hai doar nait meer aan t waark is. Doar is ook ja gainain woar hai es even lekker in t Grunnegs mit over dij olle tied proaten kin. k Kin mie der wel wat bie veurstellen, hur.”
“Nou zit doe der mor nait te veul over in”, zegt ze. “Doe kinst dit ja nait veraandern.” Zai flooit mie even deur t hoar. “Doe bist hier ja nog aal in dien old Delfsieltje, woarst geboren bist … en … hest mie toch stoef bie die?”
Ik kiek heur ains aan, dij laiverd. “Joa, gelukkeg echt wel”, zeg ik mit n beknepen stemmechie. Mien troost en touverloat, dij laiverd, wait t aal zo nuver te zeggen hè!

Verhoezen? Wel? Ikke? Hier oet Grunnen? Nou, k zol t even nait denken!

Elkenain wait wel dat ‘vot en ho’ bie de motorieke wet aigenliek nait tougelieks kin, mor …

Mattje Diekemoa zit op peerdrieden. Zai is 15 joar. n Pront, laif, nuver wichtje. Zai staait te proaten mit buurjong Derkie, n wat aigenklouke slongel van 16 joar. t Gaait aal over heur peerd op menege. Over singels, helster en bit rakt ze nait oetproat. Mit n stoere oetkiek heurt Derkie dizze staarke verhoalen mor aan, omdat hai bliede is dat ze ains zo stoef noast hom staait.
‘Joa Derkie, doe knist nou wel wat, mor dat mot je t peerd en joezulf aalmoal leren, hur. Je mouten alles mit knijen, hakken en bovenbainen doun. Dij mouten je biester soamenkniepen as je t peerd opdrieven willen.’
Derkie denkt van: Oh, was ik dat rötpeerd mor. Hai is ja in zien haart stoapel op t wichtje, mor is te schieterg om dat dudelk te moaken. Toch wat aigenklouk zegt e: ‘Och dat vaalt ducht mie aal nog wel mit, hur. Peerden hebben gain snöt in kop. Dij springen van zukzulf wel over dij obstoakels hin, omdat ze wel waiten dat ze der aans mit kop veuraan dwaars deurhèn goan.
‘Heufd’, zegt Mattje.
’Wat heufd?’ zegt Derkie.
‘Heúúúfd!’, zegt Mattje. ’n Peerd het gain kop, mor n heufd, net as doe en ik.’
‘Och, loop aan t schieten’, zegt Derkie. ‘Flaauwekul, kolle kak.’
‘Och vent, wat hestoe der ook veur verstand van. Kist zulf ja nait rieden. Kom din ains bie ons op menege. Din zelst zain dat t nait mitvaalt.’
Derkie smit n beste gobbel woater bie de wien, deur te zeggen: ‘Nuigstoe mie echt?’ Klouke Derkie denkt van: as je beet hebben mot je ophoalen.
‘Joa,’ zegt ze trankiel. ‘Netuurlek main ik dat.’
‘Oh,’ zegt Derkie, inains benaauwd: ’Mor ik heb ja gain peerd. Ik kin doch nait mien pa droaven loaten, mit mie as n zak winterworrels op nikkenak?’
‘Blief mor even stoan. Ik zel mien moeke vroagen ofstoe mien peerd ook broeken magst.’ Zai stoft weg. ’t Mag, t mag’, ropt ze even loater al in wiedte. ‘Mien moeke vindt t goud, hur. Hè, lekker hè?’ t Ligt Derkie swoar op moag. Hai altied mit zien grode bek.
Mattje wil der votdoadelk regat achter zetten. Derkie is nou nog waarm. ‘As t n luk bietje goud gaait mit die, kinnen wie smis boer Jansmoa om zien peerd vroagen. Doe waarkst ja in aal dien vekansies bie hom. Hai vindt dat vast wel goud. Kin we lekker sóam rieden.’
‘Doe hest t ja aal veur nkander. Mien kompelment’, zegt Derkie. Woarom dut hai doch altied zo staark, veuraal tegen Mattje. Ook nog op schobberdebonk oet bie boer Jansmoa. Dij zugt hom komen. Dij verrekte doeskop van n Mattje het hom nuver te pakken. Afijn, toukommende wonsdagmirreg huift hai meschain pas mit t woater veur dokter. Juust wat Mattje doar zegt over dat rieden mit boer Jansmoa zien peerd, Nellie, dat liekt hom wel wat tou. Je zain wel ains in n cowboyfilm dat n jong en wicht rieden goan en peerden vastbinden aan n stroeke en lekker zitten te nikkenakken op n soortege toavelklaid, oetspraaid op n stil loantje. Joa, hai mot doch mor peerdrieden leren. Allain doarom al. Mörgen is t zotterdag en din is hai weer bie boer Jansmoa veur n poar buussìnten. As hai slim zien best dut, is der mit boer meschain wel wat te verakkedaaiern.
Zutterdagmörgen haalf zeuven. ‘Zo, bist doar al mien jong,’ zegt boer. ‘Wie goan vandoag heujen. k Zel gaauw Nellie even oet t laand hoalen.’
Dit is zien kans! ‘Boer, as ie t goud vinden din wil ik Nellie wel even ophoalen, hur. Ik mot dat ook ja n moal leren, is t nait zo?’
‘Oh, mien jong, da’s mie ook goud tou. Nellie is ja zo mak as n laam. Schait mor gaauw op. Zai staait op t klaaine kaampke laand achter op loan, waist wel?’
Zo loos as n haimeke gaait krikhoane der vandeur mit t helster over scholder.
Doar aankommen, begunt aan aander kaant van sloot Nellie mit te sjoeksjakken.
Derkie blift stoan. t Is of hai Nellie veur t eerst zugt. Oh jonges, wat n bakbaist! Hou zel hai dat nou ains tamtaaiern? ‘Nellie, láiverdje, kom mor bie Derkie hur!’ t Stomme daaier kikt hom aan en denkt meschain wel: Wat dut dij windbuul hier. Omdat hai peerdetanden het, doarom is hai nog gain femilie van mie.
Derkie kikt ook ains om zuk tou.
Wind fluustert deur t raait. Eenden flappern mit veul lewaai stoef over hom hèn. Landjebloumen vigelaaiern boven t gras oet om zunnestroalen, dij zo vroug al heur uterste best doun veur boer Jansmoa zien heu, op te zoegen.
Derkie lopt mit lood in schounen noar daampoal tou. Moakt t pakkedroad van wring lös en zet hom op gloep.

Nellie staait n meter of vief stokstief noar hom te kieken. Kwoajong schontjet noar heur tou onder t floaien van alle laive woordjes dij hai tegen Mattje nait zeggen duurt. Wat Derkie ook nuigt, hai krigt heur nait onder t helster. Wèl lopt zo smörgens vroug al mit sukkerklontjes in buuts? Derkie nait! Mor op t leste, joa hur: flare komt klem tussen wring en poal en jong smit t helster mit n rötgang over grode kop hèn. Heufd is hier even nait neudeg.
Hai het nou zulf ook kop deur t helster. Boer haar hom aans al aankomen zain zunder peerd. Wat n surregoat-boerenaarbaider zol hai din ja west hebben. t Hek vlugt open en hai springt as de bliksem mit n grode boge en mit schelle Karl May-geluden, op de braide rogge. Of t komt vanwege zien haard dele komen, de indioanekreten, of dat Nellie domweg n stap opzied dut, is nait dudelk, mor hai schut mit dezulfde rötgang over de gobbege Belg en smakt noast dampoal op de haarde kloeten. Hai het dizze mörgen aal zien laifste woordjes al opbroekt, mor kwittjet doch nog wat minder schiere prevelementen. Doch, gramniedeg: ’Volhollen! Denk aan Mattje!’ Joa hur, hai krigt t kloar. Dou der even denken om dat n vereg jonkje van 16, zo’n lomperd van 12 der echt wel onder krigt. Daip mieterd, mor nou hoog zeten, kin hai draang noar macht hoast nait bedappern. Hai gript zuk vaast aan laange moanen en ropt boazeg: ‘Vot, knol! Vot! Lopen zelst! Ik, Derkie, is hier boas! Wat denkstoe wel, paanproeksel!’ Der gebeurt niks. Nellie staait stokstief midden op loane. Zo n ontront!
Onverneuden zit Derkie te vrözzeln en mit zien hakken te drammen. Hou zee Mattje dat ook al weer? ‘Drieven mit joen bovenbainen?’ Hai knipt zien bainen zo stief tegen t spannen lief van Nellie aan, of hai vlak bie t huussie is as hai hail neudeg oet de boksem mot.
Mien laive tied, doar is de brij overkookt. As n kenonskoegel stoft Nellie ter vandeur. Wat n gang! Hobbeldebobbel stuitert t manje op de vlaaisbaarg. t Gaait aal haarder over t ongelieke loantje. Wat krigt hai inains n haite pien in zien kruus. Oeh, oeh! Mit voetballen het hai dat ook wel ains had, mor toun kon hai der even bie liggen goan. Hai jaauwstert; ‘Ho Nellie! Hooo!’ Wat n pien! t Komt vast van zien hoge C, want perdoes stopt t gevoarte. Aarmharteg jonkje rammelt in n flitseboge over de laange peerdenek en smakt veur twijde moal op ain dag op Moeke Oarde dele.
Nellie besnovveld en beslikt hom as n vooltje dij net oetstöt is.
Derkie stubbert zuk of en klimt wat knovvelachteg weer op t peerd. Joa, doar zit hai nou. Wat mot hai nou doch doun om n daarde doodsmak te veurkommen? Hail kaalm mor ains vannijs begunnen. Klop, klop, klop. Nellie holdt doar schienboar wel van. ‘Láaaaiverdje!’ Derkie vuilt dat t daaier zuk n bietje ontspaant. VOT is veuroet en HO is nait wieder. Wacht ains even! Hai ropt luudrufteg: ‘VOTHO, VOTHO, Nellie!’
Zai kin t nait meer beschoustern. Wat mot ze nou? ‘Och, denk ze. Ik zel mor begunnen te lopen, din zain wie wel wieder.
Ploats komt stoareg aan dichterbie. Kwoajong zit keroazie, as Nepoleon tiedens n peroade, op peerd. ‘VOTHO, VOTHO. Tou mor hur, wiefke!’
Boer Jansmoa kikt hom n bietje vranterg aan. ‘Woar blifst wel, jong.’ Derkie morrelt wat. t Heujen mag veur hom wel begunnen.
Hou t mit Mattje, Derkie en dat peerdriederij in menege gaait, vroagen ie? Oh, goud hur. Mattje heur peerd is ook ja veul kloarder as dij goudzak van n Nellie.
‘Vot en ho huift nait bie n goud riepeerd,’zegt leroar. ‘Doe dust dat aal mit dien bovenbainen en hakken. Nait vergeten, hur’. Hai wil zuk dit taimke ook groag van hom aanfleren loaten. Hai mot ja nog aal Mattje ains op dij toavelklaid hebben. t Stilste loantje het hai ja zulf al ontdekt.

k Heb mie der eerst mit n slappe smoes ofkontjed toun onze 2 wichter, mit heur aanhang, zai binnen ja baidend al traauwd, mie noa n poar nachten stief vraizen vruigen om gezelleg mit heur scheuveln te goan noar n Daam over t Damsterdaip.

“Och snötkokers, denk nou nait dat je al groot binnen. Joen pa gait toch nait mit zukke hakkenkrukken aan t scheuveln!? Joe kinnen mie ja lang nait bieholden as ik ainmoal de gaang der goud in heb, op mien vraize deurlopertjes, woar mien pa, dus joen opa, vrouger al hail wat grode wedstrieden op wonnen het.”

Rötjongen binnen even weer rusteg. Voaderlek gezag is toch nog van kracht, aai ik miezulf mor even.
Mor ja zoas wel voaker veurkomt komt t gevoar van n hail andere kaant. Mien vraauw hebben ze veur t gemak mor even weer bruukt as opstapke.
“Och vent wees mor bliede dat dien kinder nog mit zo’n ole knapbus aan t sporten willen. Wat verbeelst die wel om zo groots tegen dien aigen vlees en bloud te doun. Windbuul ! Kinst nog wel ens scheuveln? Houveel joar is t leden das t veur t lest op dei ole krengen stoan hest.”

Ie begriepen t al wel hè lu? Zoveul tegenaggewaai van t zwakke geslacht doar is gain staarke man tegen opwozzen?
Ik kin miezulf, doar loop ik aans nait mit te koop, mor t zel mie n plof ofgeven! Oere oere ik op scheuvels!

Flenellen laange onnerboksem, mien vraauw dut waske veur ome Derk. Hemdrok tot knijen tou, en ook van ome Derk. Spiekerboksem, t Nijsblad veur t lief, n swaarde schipperstrui mit rolkroag, mit doar overhên mien widde zaailjopper, mien handen tot ellebogen tou in skaileren ploffiets-kaphandsken en n braaien klödde op kop, mouten mie in t êne holden.
Mien oetstroalen as van n broaden hoan, en stoere proat over vrouger, dat waren nog ains winters, moaken gain indrok op kinder, dij as optuugde kerstbomen mit heur oranje kleurege skipakken, bie ons in gaang stoan te trappeln, tot ik veur heur aan noar boeten klonter.
Woarom wait k nait, mor zai stoan schoapachteg tegen heur moeke te kniezen. Ik wil mien noageslacht nog even ekstroa touspreken, mor mien vraauw jacht mie noar boeten. “Loop toch deur man, boetendeur staait woagenwied open, wie stoken nait veur de haile wereld!”

Mien dik invedde scheuvels moaken grode eulievlekken op mien widde zaailjopper. Hè schietzootje! Nait vriemen din wordt t nog aal aarger.

t Het de haile nacht snijt. Der ligt n mooi prainje widde proeksel op stroat. Och t is toch wel mooi, ontdeu ik.

“Even scheuveln Ab mien jong?” Ik kiek opziet, t is de misseleke, taimerege stim van Kloas Hiemstroa, mien laive buurman.
“Wat ja aigenklouk jong.” Nait op reageren Lenoa.
“Dat gejakker loat ik aan de jongen over hur, n kepodde hup is t mie t nait weerd”, plaast steurzender mor deur.
Ik gloep hom aan, en bin al hoast van t padje of as e mie nog noabölkt: “Dien jonge bunzels knappen domit as schietmuggen om die tou en doe ligst der eerder as dast der ain rieten loaten kinst.”
Zo’n onnure kerel. “Loop aan t schieten vint”, is de ainege lol dij ik hom gun.

Kwoajonges bentern al mit n bult keboal aan t ende van stroat. Baide leutjesten, mien opazêggers dus, schoeven zuk hoast dood achter n ole bakslee. Mout dat ole lompende kreng ook mit ?

Ah doar zitten ze. Mit gat op t staigertje en mit n hakhoorn wurgen om de glimmende hoge noren aan te kriegen. Poespas.
“Kom op pa, aans mouten ie der zomitain tegen vörkjen om ons bie te holden.”
“Zol t dat jong? Verbeel doe die mor niks hur! Nije scheuveltjes, mit mooie oppoetste schountjes der al opspiekerd, is nait voldounde hur. Grode monden traauwens aalmoal nait.” Schietvernienen ! t Graauwgoud knist wat moar binnen weer even rusteg.

Zo k heb ain scheuvel onner. Ik vuil dat k van t bukken n kop as n bolle kregen heb.
Verrek, wat zit dat ding ja maal onder mien waarkschoun! Klopt dat wel: Knup van leren veter aan binnenkaant?
Gaauw onnervot. Joa hur L onner rechterschoun. Ik gloep om mie hên. Jongen stoan der op bek en oren bie moar maarken niks.

“Goa mor veuroet hur. Ik kom der zo aan. Aal dat gappen en loeren doar kin k nait over!”
Zai knappen as gekken der vandeur. “Richten n Daam jonges hur,” bölk ik heur noa. Gainain luustert of kikt achterom.
Most ze ains klaauwen zain. Dij hoal k nooit en te nimmer meer in, das wis. Nou ja dat is din heur aigen schuld. Ist nait zo?

Wat binnen dij röttege leren veters ja stief. Hè, nog n moal om hakken tou en riet de rommel mor vast. Mien dikke waarkschounen, mit stoalen snoeten, binnen messchain ook nait zo’n goie keus west veur t scheuveln.

Zo, even kaalm aan begunnen. t Is volgens mie al wel zo n joar of tien, vieftien, leden dat k op dij rötdingen stoan heb.
Mien vraauw haar geliek, mor ja je mouten nait te gaauw krimp geven, veuraal nait as kinder der bie binnen. Ik kiek om mie tou. Mooi, k bin aalmoal allinneg hier in t hörntje bie t stainfebriek.
Ik grabbel wat bie t staigertje langs en kom waggelnd lös as n dikke vlaigmesien in n snijbui.
Och t vaalt mie ja nog aal nait tegen. Nog even om de bocht van t ailandje en din bin k op grode boan noar n Daam tou.
t Is gloepmde drok op t ies. Scheuvellopers blieven almoal binnen de gladde schoonveegde boan, want doarboeten is t nait aal te best ies.

“Moin Ab, das n tied leden nait mit die? Ha, ha. Hoi kerel!”
Mien ole kammeroad Jurrie Diekstroa stoft mie mit n rötgang veurbie. Nog net zo n snakker as vrouger dus. Windbuul !
Ik moak mie even kwoad en dou n poar olerwetse laange streken.
Vrouger kon hai mie ja lang nait hebben mit scheuveln.
Oh… oh… jonges dat gait nait goud! Mien scheuvels rabbeln wat en vlaigen mie dwaars onner schounen. Mit kop veuraan moak ik mie toch n giezel. Ik zai nog in n weerluchtslag haile femilie vlak bie mie, vaal as n zak winterworrels op t ies, krieg n beste petetter tegen de kop, en kiek din de wereld even veur n doerrelzak aan.

“Pabbe, paaaabe, tou nou! Hoeoe, pa wat is der nou?”
Ik vuil stommelderij aan mien kop en dou even ogen op gloep.
“Bölk nait zo haard”, mommel ik trankiel. k Zai vèr boven mie wat mensen om mie tou stoan dij mie aankieken of ik noakend op t ies lig. Gaauw stoan goan. “Kiekkaast gait dicht hur. Mieter mor op!” Ik hol mie groot, en wil omhoog krabbeln.
“Au, au, oeh… wat dut mien rechter vout ja gloepende zeer. Ik duur der nait op stoan.”
“Woar is dien bakslee jong”, snauw ik tegen mien opazêgger dij op bek en oren noast mie stait. Van zenen begunt e te blèren.
“k Mout hier zo gaauw meugelk vot. k Kin nog wel doodvraizen.” Der stoeven din toch n poar vot om d ole rötslee op te hoalen.

“k Haar t wel docht”, zegt Jurrie, mien ole kammeroad, wereldklouk. Hai zel der ook nait bie wezen. Mies kereltje.
“Doe stonst ook zo bescheten op dij ole kouribben man. Wat n gefoksel is mie dat ook. Koop die toch n poar dure Hoge Noren, van n bekend maark, zoas ik.” Hai holt ain vout omhoog. Elk mout t zain, wat hai oet mond oetzunegd het, mor t is nait aan mie besteed.
Dat is vast zien wroak omdat ik vrouger haarder scheuveln kon as hom. “Paanproeksel! Strontmeroakel!”

Doar komt slee dunkt mie al aan. Ik heur hom rabbeln over t ies. n Haile ploug jonkgoud zwaarmt der omtou. Hier lig ik nou. Ik bin kepot goan aan mien aigen telent.
Volgens mie rieten wel tien poar handen mie van t ies of en vleien mie veurzichteg dele op de ole bakslee.
k Heb niks te kommersietsen. d Haile ploug rit, trekt en drukt tougelieks aan de handvatten, en mit n keboal as van n koppel swienen in de blubber, zet t haile kakkie zuk in bewegen.

t Stainfebriek noadert, mor zai binnen der ja nog aalmoal.
Wat n kemedie. Elk en ain dij wie tegenkommen stopt en glopt ons noa. “Rötmensen! Ramptoeristen!”
Mien vout is bliekboar knap opzet, want hai klôkt in schoun. Mien baide scheuvels bungeln achterste veuren aan de kepodde veters onner de braide zolen. Deurlopers! Hu! Strontdingen!
Ik smak ze zo mitain ver vot, dat begriepen ie zeker wel.

“Bist nou al terug Ab jong?” Laiverd Hiemstroa laagt kwoadoadeg. Zien broen peerdegebit wil ik hom wel even zunder verdoven trekken. Nou hai mie zo, haalf op nek bie mien vraauw, over t pad vrözzeln zugt. “k Heb die ja woarschaauwd, mor wost t ja weer beter”, zegt ol lél.

Je zollen verwachten dat joen noaste buur joe n beetje oet de stront helpen zol, mor nee hur. Nait laiverd Diekstroa. t Dut joe toch zeer hè. Messchain dut mie dit nog wel zeerder as mien vout, dij veur niks der mor wat biebungelt.
Hè gelukkeg, k stoa weer in gaang as n aaiber op ain bain.
k Bin aal mit aal mor n leutje drij kettair vot west, mor t liekt wel n menskeleeftied.

As wie soavends weer n luk beetje over konsternoatsie hên binnen, en kinder, zoas ze temint zeggen, touvalleg in de buurt waren, en nog even op veside kommen, zegt ons oldste inains: “Wie hebben net mit mekoar ofsproken pabbe dat as ie joareg binnen, din goan wie mit mekoar lappen veur n poar nije scheuvels veur joe. n Poar Hoge Noren. Net zukkend as dij nedde, mitlevende mineer Diekstroa, het. Woarom hebben ie ons nooit over hom verteld? Hai was vrouger joen beste kammeroad zee hai!
Nou, is dat goud van dij nije scheuvels Pa, of nait?”
Zai kieken mie almoal laggend aan en knikken van joa.

Ik laag mor mit en knik ook van joa, mor inwendeg bin k hartstikke bliede dat ik midden in zummer, in juli, joareg bin. Wel prakkezaaiert din over scheuvels bie n daarteg groaden hetten. Mien kinder vast nait. n Boezeroentje mit körde maauwen zel eerder kommen.

Scheuveln? Wèl… ik ? Nee mor! Ik kiek wel noar TV, as Sven Kroamer zuk oetnavvelt.

(k Wait nait woar ik dit verhoaltje oet oppikt heb, mor k kin joe verzekern dat ik, as bejoard minsk, t ter altmoal mit ains bin.)

Ik zol, en kin, nait bepoald van miezulf zeggen, dat mien wellustege en voak onmoatege jongesjoaren mie mit n òfleefd liggoam noar d’olderdom brocht hebben. Netuurlek heb k in vrouger joaren wel ains aansloagen op mien gezondhaid pleegd, deur min of meer gedwongen aan heftege en slopende feeskes mit te doun, om in de kieker te blieven. Ik heb dat roemschoots òfbetoald mit n koppien van dunder en geweld. Of staarker nog, mit heftege mor goudbedoulde, vrundelke rebamzels mit mien goudwillende, mor wat olderwetse ollu. Nee, ik heb in mien jeugd pebaaierd te leven as n redelk normoal, liekoet persoon. Ter is ook mie netuurlek niks minselks vrumd. Nait aal te vroug op bère. Nait altied veuraan bie etenspot. Nait altied zo kerelachteg om te sporten en nait altied even vrundelk en begripvol veur mien omgeven. Nee, ik was zo om en bie n middenmoter.
Ondertied zai ik ter wat verwaaid oet, as n wat doornege stroek oet wildgrui, mor toch wel nuver as ain dij elke störm middelkerwies deurstoan het. Dit gelukkeg zunder aal te veul schoa en schaande. Joa, ik vin dat k mie nou doch echt wel wat older vuilen mag as de deursnee ‘jongkerel’. Joa doch? Nee dus!
Nou alles in n rusteger en ondaiper voarwoater komen is, liekt t wel of nou pas, noa aal dij goie en goudbegrepen joaren, de mie omgevende wereld zuk op t lesten vreken wil veur mien leefpetroon in t verleden. Mor, ter blift nog altied hoop. k Heurde veurege week, op n oet de haand lopen joardagfeestje, dat ter echt wel n komplöt tegen ons ‘oldern’ smeed wordt. Hier, in ons aigen laand alderdeegs! Wie hebben doar toun, tiedens dat (bier)feestjen, as redelk nöchtern oldern, ainmoudeg òfsproken, dat dit geëmmer doadelk ophollen mout.
Ik zel joe wat van dizze draaigeminten eerliek en dudelk oetstokken, zodat ie mie ter nait van verdenken kinnen, dat ik allinneg, mor meschain nog meer mien evenòlders, zuk echt wel bedraaigd en achtersteld vuilen deur de tegenswoordege soamenleven in dit laand.
Is joe wel ains opvalen dat trappen elke dag staailer worden?
Dat bosschoppen aal swoarder en òfstanden om ze te kriegen aal groter worden.
Guster ging ik deur oet en ik was verbalderd hou laank ons stroat worden is.
Minsken holden aal minder reken mit mekoar. Veuraal dij jongelu. Zai flustern haile tied. As je ze vroagen om wat haarder te proaten, blieven ze ook wel proaten, mor je zain allinneg heur lippen bewegen. Zai goan ter schienboarliek vanoet dat ik liplezen kin.
Ik vin sowieso dat minsken nou veul jonger binnen as ik op dij leeftied. Om eerliek te wezen vin ik dat minsen van mien leeftied ter n stok older oetzain as ikzulf. Körts kwam ik n ol bekend maaidje van mie tegen en dij is doch wel zó old worden, dat zai mie nait ains herkinde. Ik mos nog even aan heur teroggedenken toun ik mien hoar aan t kammen was veur spaigel. Ik zag doar miezulf en echt woar, zulfs spaigels binnen nait meer zo as eertied. Eerliek zegd: vanòf dat ik nait meer waark, is mien pokkel wel wat tounomen. Dit maark ik veuraal as ik smörgens oet bère kom en noa n haile oavend TV kieken.

Even wat aans. Vinden ie ook dat elkenain zo haard ridt op t heden? Je speulen zo’n bietje mit joen leven as je, stoef veur dij jongelu, hail gemoudeg snelweg oprieden. As ik doarop in mien achteroetkiekspaigeltje zai dat ze mit gierende remmen wat van ain kaant noar ander kaant van weg zuzoien, din denk ik: dat kost nogal wat versleten remblokjes bie dij kwoajonges.
Ook kleroazjefebrikanten moaken der n potje van bie mie. Woarom is moat 48, of hoogoet 50, inains buukmoat 60 worden? Goan zai ter vanoet dat gainent dat deur het?
Febrieken dij weegschoalen moaken doun al net zo potterwòls. Denken zai nou echt dat ik geleuf wat ik doar op dat glaske zai? Hai kerel, ik zol nait groag zoveul wegen. Wèl denken dij lu hier te begugeln? k Wol ains ain opbellen om te vertellen wat ter tegenswoordeg zo aaltmoal onmis gaait, mor ook dij tillefoonboukschrievers zitten volgens mie in t komplöt. Deur aal dij klaine sievers en leddertjes zörgen zai terveur dat wie noeit weer n tillefoonnummer vinden kinnen. t Ainege wat mie nou nog overblift te doun is om aal dizze misstanden aan de boetenwereld deur te geven, mit as meroal: wie oldere minsken worden aanvallen. Ter mot hoogneudeg op korde termien wat aan doan worden, aans zel elkenain dij zo stoareg aan op mien leeftied komen is ook gebokt goan mouten aan dezulfde allerbenaauwdste, veul te wensen overloatende en hoast mensonterende praktieken.
Asjeblieft! Ik heb joe woarschaauwd! Geef dizze bodschop zo gaauw meugelk deur aan elkenain boven 50 joar. Allain op dizze menaaier kinnen dizze aansloagen op ons stoekt worden.
k Schrief joe dizze goie road in n redelk groot leddertype, want mit mien computer, dat strontding, is ook al wat loos. Tekst komt ter gekverdikke mainsttied veul klaainer oet as dat ik ter inbreng. t Liekt smis wel of t zien aigen levent laaidt.
En, eh … oh joa … deur aal dij schrieverij van hierveur heb ik nog ain vroag; woarom schreef ik dit ook nog mor? En aan wel in t biezunder ook alweer? Och, wat kin mie t ook schelen. Aan elk scheelt wat. Zuik t ook mor oet. t Zel mien tied wel duren.

As ik ains n moal mit mien vraauw wandeln goa, din zeggen ze: ‘Nou zeg dat mag ook wel ains in kraant. Dat gebeurt ook nait voak.’
Kom ik mien laive buurvraauw ains n moal op stroat tegen en proat n tiedje leuk mit heur, din zeggen ze: ‘Zol dat wel zuvere kovvie wezen mit dij twij? Most dij leuterboksem van n vent nou ains lellen en speren zain tegen dat wiefke.’
Goa k soavends nog al ains noar n belangrieke vergoadern en mout vraauw din ja thoes loaten, din zeggen ze: ‘Dij aarme stumper van n vraauw, komt der tegenswoordeg ook hoast nait meer oet. Zai het ook nait veul aan heur leven mit zo’n labbekak van n vent.’
Gaait doarentegen mien vraauw ains bie hoge oetzundern op stap, noar n oetverkoop ofzo, din zeggen ze: ‘Dat mens is ook altied op de klitter. Het zeker nait aal te veul in heur hoesholden te doun, dunkt mie zo. Oh, wat zol t doar n toustand in hoes wezen, geleuf dat mor.’ Joa, joa, minsken, t is ja wat in wereld!
As zai wozzen dat ik dit aaltemoal zo mor even aan joe verteld heb, din zollen ze vervaast zeggen: ‘Dij stomme vent mag zuk wel ains daip schoamen! Wel hangt dij haalfmaalege dingen over homzulf nou aan grode klok?
Joa, laive mensen, noar boeten tou is t ook noeit goud wat je doun, hè. Doarom goan we dunkt mie mor gewoon zo deur, mit wat we zulf dinken dat goud is.

Dizze kaptaain van n vrij groot schip, was n wat wonderlieke kerel dat kin je mit recht wel zeggen. As zien stuurman aargens, as t neudeg was teminste, op zee t paaillood zakken lait, en hai gaf even loater aan kaptaain deur hou daip of t doar was, din nam d’olle zulf t paillood even over en pruifde de modder dij der din aanzat. t Klinkt roar, mor hai kon din op zien menaaier pruiven hou daip of t doar wel was. n Goud opgelaaide en ook beslist nait gekke stuurman, leufde nait dat dit meugelk was en draaide op zekere dag paaillood deur de modder onder in eerappelveurroadkist. Hai der op hoge bainen en wat smeigelg mit noar zien kaptaain. ‘Pruiven ie nou ook ains’ zee hai, ‘ik vertraauw t veur gain meter. Ik kom der even nait oet hur, hou daip of t hier wel is.’ d’Olle, hai pruifde wat modder op zien tong. Smakde wat mit de lippen, snoof wat stoer deur de neus en bölkte inains: ‘Doadelk stoppen, stuur, en volle kracht achteroet, man! Levensgevoarliek hier! Wie zitten volgens mien bereken precies midden in t eerappellaand van boer Pietersen in Flevopolder.’ Stuurman droop verbilderd òf en het haile dag gain mond meer tegen kaptaain opendoan.