Ie kinnen der mit lezen en schrieven
Op dit stee willen wie geern wat informoatsie over de schriever geven. Veur de lezer is dat vanzulf interessant. Wenneer geboren, woar komt hai of zai vot? Al meer schreven? En nog wat meer achtergrond. Schaande genog hebben wie dij informoatsie nog nait (compleet). Doarom n oproup aan de schriever ons wat op te sturen.
Wie hebben veul waark van al wat joaren leden op de webstee stoan. t Kin vanzulf ook wezen dat de schriever al oet tied komen is. Doarom n oproup aan de noabestoanden om dizze informoatsie te sturen, zodat noast t schriefwaark ook de persoon van de schriever in onze gedachten wieder leeft.
Ik zal der aaltied veur die wezen,
Joa, ik wil bie die blieven
Zo laang as ik leef.
Mien oadem heurt die,
En dienent heurt aan mie.
Ik wil die alles geven,
Mit alles wat in mie zit
Zal ik noast die stoan.
Ain ding mor is der wat
Ik die vroagen wil,
Ofstoe mie weergeven wilst
Wat ik aaltied al haar,
Dat wat ik onderwegens
Kwiet worden bin, zunder
Dat ik t in de goaten haar –
En ik bin zulf schoon vergeten
Wat of dat wezen kin.
Mit t zwait veur de kop
Loop ik hier achter ploug en peerd.
Zo as ons Laimeneer ooit zegd het:
In het zweet uws aanschijns
Zult gij uw brood verdienen.
Mor: de boswalen om mie hin
Binnen mie ales weerd:
Mooier laand is der ja nait
Ien aal geval nait zo schier as hier,
Dit wonderschone laand
Ien ons aigen mooie Westerkwartier.
(k Bin ien 1983 noar Niebert ’emigreerd’)
k Dwoal deur de appelhof
Van mien jeugd en vuul
Mij veileg onder de Notoaresboom,
Onder de Grunneger kroon,
Die zoet is en zuur.
Net as t leven zulf.
Ik klim ien e stam
Van e Schone van Bath,
Die t eerst riep is van aalmoal,
k Pluk heur eerste vrucht,
Zet mien tanden der ien en krieg
n Hemelse smoak ien e mond –
De hemel is hier bij ons ien e tuun –
Gewoon hier, onder de appelbomen
Op onze eigen Grunneger grond.
As ik tied van leven heb,
Zegstoe, wil ik noar
t Boetenlaand –
Op wereldraais
Noar Brazilië, Amerikoa,
En in aal geval
Ain van baaide polen –
Schande allenneg man
Dast gain tied hest
Um te leven
In dit moment,
Dastoe gain tied
Veur leven hest
In dizze gekke tied
Mit torenhoge brandstofpriezen,
Van roezie mit de Ruzzen
Dij goan over ons gas,
Wordt der in de kranten
En op tv alweer proat
Over autoloze zundoagen
Dij der meugelkerwies
Zomor weer aankommen kinnen.
En zai ik in mien gedachten
Nait allenneg t smoel van Poetin
Mor net zo goud de tronies
Van rechtse sjaggeroars in ‘73
Al joaren de wegenbelasten
Nait meer betoald –
Mor hier haren ze nait op rekend:
De benzine gung net as in d’oorlog
Weer op de bon – En n volle tank
Zat der sowieso al nait meer in –
Wol je autobrandstof kopen,
Mos je bewiezen dat de wegenbelasten
Voldoan was.
En doar stonnen ze, in lange riegen
Mit de aarms veur t gezicht,
Kop daip in de kroage van de winterjaze,
Vilten houd hoast over d’ogen trokken,
Ten overstoan van NTS-Journoal en
Huil Nederand, op t postketoor
Heur achterstallege belasten te voldoun –
Den eerst konnen ze ja benzinebonnen bemachtegen,
En allenneg mit dij bonnen konnen autobrandstof kopen –
Mor n volle tank zat der al nait meer in.
Veur de één is er n wies patries,
Veur de aander producent van kees en melk,
Veur n daarde is er fanetiek:
Hij klimt as n bok op e hoaverkist –
Op Olle Streek, Seballeburen en Bokkebuurt
Lopen ze ien groepkes te belken:
Kom hier hinne, boer, kom hier hinne man,
Want doe moest dien bok ja nog melken!
Wat meugelk is:
Doe kinst de mens
Tou t baist oethoalen
Op wèl e liekt,
Woar hai zien
Oorsprong in het.
Mor, hou roar t ook klinken mag:
t Baist tou de mens oethoalen –
Hou haard dastoe dat
Ook pebaaierst –
t Zel die nait lukken,
Omreden dat t baist
Ien de mens bestijt,
En veur aaltied en aiweg
Bestoan blieven zel.
(Inspiroatsie: De grom uit de hond halen,
Iduna Paalman.)
Zunder t woord uut te spreken
Is ze der, zo as doe der bist,
Zo as ik der bin –
Verzoamelt ze wat der overblift
Van vandoage en van guster,
En nemt t in zuk op –
Nog n enkele pierewörm,
En hier en doar n stainmot
Wuilen heur n beetje onwilleg om,
t Is ja ainmoal heur waark,
Mor zin hemmen ze der allaang
Nait meer in, ze geleuven t zo wel,
En duken under
Tot dat t veujoar komt
Man komt tou t nust oet,
Hoalt n waskelap om e kop,
Kamt zien hoar,
Propt gaauw n stuk stoede
Noar binnen en begunt te kaauwen.
Den trekt hai zien blikken jaze aan
En begunt aan n dag mit noagelnije verlangens –
t Binnen zien winsen, woarvan hai nou al wait
Dat ze hoogstwoarschienlek
Nait vervuld worden zellen.
As jonkie van tiene
Har e Westerbörk mitmoakt,
Mos e NSB-ers en verroaders
Bewoaken dij gain kracht meer
Haren om op de bainen te stoan.
n Stok kreeg e mit
Toun ze mit nkander
Tou t bos introkken,
Veurbie t prikkeldroad
Achter t kamp –
Om ze de boas te blieven
As ze nait om liek wollen.
Hai, jeuds jonkie, overleefde,
Woar tiendoezenden
Veurgoud vertrokken waren.
Nou is e 86 onderwiel
En komt e nog ainmoal
Terugge op t stee van
Zien jongste jeugd.
De bloumen dij bie de ingang
Van t kamp hìnpoot binnen,
Bluien van wonder en geweld –
Mor hai zugt ze nait,
Hai zugt allenneg mor
De bloumpaarken van beton
Zo as ze in zien herinnern uuthaard binnen.
Wel bistoe din,
Kirrel dij zuk boer nuimt
Umdat e laand het
En vij en n vraauw.
Nait dastoe van dien vraauw holdst
Of ook ooit mor van heur
Holden hest –
Allenneg t laand dat ze mitbrocht
Was goud genog veur die,
De bomen ien dien appelhof
Druigen dit joar gain vrucht meer
En doarom hestoe ze umzoagd.
En nou bistoe n boer
Zunder bomen, mor wel n boer
Mit vij en laand en n vraauw.
t Mooiste wastoe veur mie doun kist, jong,
Is dastoe n mement de tied nemst
Om te heuren wat ik te zeggen heb.
Dat is ja nait zo stoer,
Mor veur veul minsen
Nog stoer genog, heb ik maarkt.
Heuren kin ja elkenain,
Teminnen as zien oren t goud doun.
Mor luustern, dat is net even wat aans:
Nait allenneg de tied nemen,
Mor ook welwillend wezen
Om doadwerkelk te luustern,
Noar wat ik die te zeggen heb.
Ik twievel voak aan miezulf,
Wait nait recht zeker of ik wel echt bestoa,
Mor astoe nou noar mie luustern wilst,
Den letst doe mie maarken dat ik n stem heb
Dij t weerd is om verstoan te worden –
Dat der n stem is,
Dat ik bestoa.
De joaren van kilte binnen veurbie –
De iezel die dit laand ien mie
Zo laang ien zien greep hiel
Het de kracht van zien kilte verloren
Deurdast doe mie aanroakt hest,
Dit leven van mie
Weer tot leven moakt hest
Inspiroatsie: de iezelperiode die Grunnen vaar doage ien zien greep hiel
Zit ien traain
Van Stad noar Zwolle.
Ik wor ien sloap sust
Deur t ritme
Van de vougen
Ien t spoor under ons,
Kedeng edeng
Kedeng edeng
Net zo laang tot
De tied versloagen is.
Wat ik die schrieven wil
Is der al wel, mor ik heb
De woorden nog nait vonden
Om mien gedachten
Ien te vangen.
Ze drieven al wel veurbie,
En wachten op t moment
Dat ik ze uut de ruumte til.
En den zal der niks meer wezen,
Gain huus, gain woning, gain kerke
Gain kasteel, gain kelder, gain zaikenhuus –
Gain staine zel nog
Op d’aandere stoan.
Allenneg nog
t Waaien van de wind,
t Waigen van takjes
In de kroon van de kastanje,
t Geluud van gras,
En dat zel alles wezen.
Schreven aan de boorden van t Leekstermeer
in de winterstörm van 25 jannewoarie 2020,
nog zunder benul van t virus dat deraan kwam.
Zugst mie op t bankie,
Op díen bankie,
Mit pepier en penne
Hinneweer,
Vragst wat k aan t doun bin,
Op díen vaste woon– en verbliefploats –
Ik zeg da’k de Stad, díen Stad,
In woorden vangen wil,
In regels, in zinnen, in n gedicht –
Doe moakst dien halfrödde tanden bloot
En zegst, terwiel dien kegel mie
Understeboven bloast –
Zuik nait verder, bist er al ja,
De Stad zit hier, récht tegenover die,
Kiek dan, kiek noar de bierblikken
In mien plestieken droagtazze
Mien ainege tazze –
Zuik nait meer,
Bist er al,
Want ík bin de Stad.
Grunneger vertoalen van mien prieswinnende ge-
dicht op de Stadsdichtersdag in Lelystad
(september 2017) Opnomen in de bundel Stads-
theater, Stichting Poëtikos, Uutgeverij Kontrast,
Oosterbeek
Mien mobiel mieter
Ik de bosjes ien,
Mien porremenee
Mit ale pazzen en klantenkoarten
Kleun ik der achter aan –
Woar bin ik ze nog veur neudeg?
Dit en mien herder
Is aal wat over blift –
Oorlogszuchteg bin ik,
Ik moak aingoal oorlog
Mit alles en elkenaine,
Ik bin ja in stoat van oorlog
Mit miezulf, ik wait nait
Hou ik in dit laand van mie
Oeit nog vrede vinden kin.
Ik zuik t soort vrede
Dat kracht genogt het
Um de onrust in mie
De tente uut te vechten.
Hou kin ik oeit miezulf
Nog accepteren zunder de vrede
Dij mie t leven leren let.
Veur Jan
Ik bin doe veur die
Gain ie of joe
Man gewoon doe,
Zuver zo as ik doe
Tegen die zeg
Gain ie of joe
Man gewoon doe.
Wie binnen ja aigen
Mit nkander, aigen
Veur altied en aiweg,
Zo aigen as t man
Ainegzins kun
Aigener kun ja nich.
(Schreven in t Westerwolds van t Smilke)
Doe hest dörst,
Zegstoe, in e brannende zun
Bistoe vastnoageld
Aan t kokende holt,
Wel is dat din
Dij die n sponze drenkt
In edik duurft aan te langen,
Edik veur de dörst
Van ain minsk
Ien staarvensnood.
Doe hest mie kregen
En nooit verteld
Wel ik was –
Uut die kommen
Koesterd mit dien handen
As ik pien har
Droagen deur dien laifde
As mien verdrait zich uutte
In gemis
Hestoe mie dudelek moakt
Dastoe der bist
Zo as ik der bin
(veur Jannie)
Mit schepemmer
Haauw ik mie
Deur dampege dook
n Gat ien e dag.
Schep veur schep
Vul ik de voaten
Veur t dörstege vij –
Ik bedenk mie
Da k ienwendeg
Tenminnen net zo
Verdörst bin
As mien vij
Overdag ien
Brannende zun,
Zai snakken
Noar wotter
Zo as ik noar Gerechtegheid.
As aaltied is de dichter
Mit woorden in de weer,
En meer nog mit de beelden
Dij hom doaglieks veur ogen stoan.
t Wordt hom wel es te veul,
Aal dij beelden dij spoken deur zien kop:
Vin der mor es woorden veur,
Zunder dat je der genoadeloos in verzoepen.
Toch dut e elke dag zien gloeiende best,
Want hai wait dat zien lezers
Op mementen dat t der echt om gaait
De woarhaid ontdekken willen,
Verstoan willen woar t aalmoal om draait.
t Binnen woorden dij de dichter vandoage
Opborreln let uut zien binnenste bron,
Woarin de lezer alvast de echo van mörgen kin heuren,
Want de dichter, hai leeft ja aaltied n dag in t veuren.
Mit e leugen
Heb ik mie
Noeit zo zeer
Dounde holden –
De waarkelkhaaid
Woarien elkenain
Zien aigen
Woarhaid zigt
Is mie al
Stoer zat
Nait dat k tied veur die heb
Of dat k ter nou zo om verlegen zit,
Mor k bin dien bruier ja,
En zo voak kom ik hier ja nait
En boetendes mos ik hier
Bie die in de buurt wezen,
Dus kom ik even inkieken
Even dien stem heuren,
Even zain hou t mit die is –
Mor t is die eigenlieks te veul,
Te zwoar veur dit mement,
Kom loater nog es weer, zegstoe,
As k mie wat beter vuil,
Dan kin k die ook beter vertellen
Hou veul ik altied van die hollen heb,
Hou veul ik altied van die huil.
Aizinger wierde gaf dreuge vouten
Aan lu dij heur bewonen deden.
Achterloaten slib wör ien verloop
Van tied dreuge as körk.
De brannende zunne scheurde
Heur ien stukken.
Bewoners van wierde bruukten dat
Bie verstaarken van funderen,
Zodat ales toch goud kommen zol.
Dik twijdoezend joar loater
Verschient der ien laimen vlouer
Van t Wierdenmuseum dij mit
Epoxyhars verstevegd is
Ain scheur van schoamte,
As gevolg van schoamteloos
Aanstellen van lu van tegenwoordeg,
Dij de umgeven verkracht hemmen.
Sluut mie mor op
In dizze ruumte,
Dou troalies
Veur de roamen
En neem doe dan
De sleudel mit –
Ik heb genog aan
Dizze zulvern meeuw
Dij mie veur de troalies
Gewoon mit zien snoavel,
Gewoon mit zien ogen groet
Hou ik mie vuil,
Vragstoe, hou t
Mit mie gaait,
Nou, astoe t
Per se waiten wilst:
Zo veul minsken heb ik vergeven
Veur wat ze mie aandoan hemmen,
Veur t aangedoane verdrait –
Allenneg miezulf vergeven,
Dat lukt mie nait
Inspiroatsie: Kiki Leenmans, Sotto Voce (uit: Vergezichten en Gezichten) 1954
(Veur mien dochter)
Dien noam heb ik vandoage
Ien t zaand opschreven,
Kiend van veurbie,
Laif menskiend van nou –
Dien noam zel doar
Altied stoan blieven,
Gain wiend of regen
Zel heur doar votjoagen
Umdat ze opschreven is
Ien t zaandcement
Van de laifde
Dijstoe kreegst,
Dijstoe krigst, en
Dijstoe altied kriegen zelst.
Ik zol wel ien aarmoede
Leven willen, astoe mor weer
De olle werst –
Dien pad flaksineren
Veur t mement
Dastoe bij mij
Weerom kommen zolst
Zo astoe ooit wast,
Zo astoe aait bij mij wast,
e Liefde van mien leven
Die geleidelk aan
Ien e mist van t vergeten
Oplöst.
k Bin hielmoal allinneg
Op e wereld,
Zo liekt t wel,
Gien mins die me zigt,
Niet één die e haand
Opstekt of zukswat,
Mor jem zien mij wel,
Kommen op mij toe
Geliek met e zun
Die op mij toe rollen komt,
Met die hiel wiede
Vleugelslag vliegen jem
Stoef boven mij,
Kop fier omhoog,
e Vleugels als kunstwaarken
Uutspreid –, jem zien mij wel,
Jem zien mij
Zo as ik jem zie.
Ik vuil wat ik heur,
Ik vergeet dien woorden,
Mor onthold de klank –
t Is de toon woaropstoe t zegst
Dij mie nait meer lösloaten wil,
Dij omdele komt
Tot under ien mien ziel.
t Gebeurt niet zo hiel voak dat der ien eigen dörp zomor n Bekende Neder lander opdoagen komt. Ien Nuus hemmen we destieds veziede had van ons keunegin, dat was op òfsproak, want ze wol heur op e heugte stellen van e vorderengs die zichtboar wadden bij de totoale vernieuwbouw van et veur moalege kostershuus van de hervormde kerk. Ze was bar onner e iendruk van wat der aalemoal met eigen krachten tot stand kwam. Derk Diek en zien kompanen ontvingen de majesteit ien t veurste gedeelte van wat Dörpshuus De Vrijborg hieten ging. Heure majesteit zat feilek dus ien e veurmoalege veur-koamer van Tjeert en Sietske de Boer.
n Aandere keer dat der n bekend perzoon zien gezicht zien liet ien Nuus was niet op òfsproak, want toen roakte VVD-stoatssecretoares Henk Koning met zien woagen ien n heftege regenbui van e Rieksweg en donnerde met zien dienst-Volvo en dito sjeffeur van t talud van de A7. De dienstauto kwam op t dak, met e wielen omhoog, te belanden ien n stuk gruunlaand van n Nuusmer boer, die der niks van ien e goaten har dat n onnerminister net n veilege landeng moakt har ien zien weiland, tussen zien beesten die heur verwonnerd òfvroegen wat dizze auto ien heur laand dee.
t Dörp woar ik oorspronkelek weg kom het ok ervoarengs opdoan met et ontvangen van Bekende Nederlanders. Op n bepoald mement wer der ien t dörp t zeuvenhonnerdenvieftegjoareg bestoan van dizze nederzetteng vierd. Ploatselk Belang har n spezioale feestkemmissie ien t leven roepen om der n geweldeg feest van te moaken, dat mor liefst n hiele week duren ging. Uut Zuudloaren kwam n immense feesttent ons kaant op, woar niet minder as duzend perzonen onnerdak kriegen konnen. Elke dag van e feestweek was der wel wat te doen: veur e kleintjes kwamen Peppie en Kokkie laangs, die konnen zij hiel best van e tillevizie. Veur de puberjeugd was der de Duutse rockband Kraftwerk, bekend van heur hit Autobahn. Veur de wat ollere minsen die hielden van wat meer rustege meziek kwamen de muzikanten gebroeders Brouwer, de Nederlands-Franse zanger Dave en noatuurlek uut et Noorden ons eigen Imca Marina.
De slotoavend viel vanzulf op e zodderdag – dat moest ja t onvergetelk hoogtepunt van dizze bezundere week worren. De volgorde was deur e feestkemizzie zodoaneg ien kanner zet dat der om acht uur begonnen wer met e trompetmeziek van e populaire gebroeders Brouwer. Om kwart veur negen zol dan de van tillevizie bekende zanger Dave zien tophits heuren loaten. Van kwart over negen tot tien was t de beurt aan Imca, die de stemmeng der hiel best ien moek met heur metzingers, en spezioal veur t noordelk pebliek noatuurek nog n poar Grunneger nummers.
De feesttent was stief uutverkocht, tot de leste stoel was ales bezet, en deurdat t bier t ienmiddels overnommen har van e kovvie kwam de stemmeng der al best ien.
t Absolute klapstuk zol dan om tien uur worren de beroemde Amsterdamse accordeon-speuler John Woodhouse, de artiestennoam van Johnny Holshuijsen. Mien ollu harren der niet zo bodde veul ienterezze ien om der hinne te goan, mor omdat John Woodhouse kwam harren ze mij vroagd om veur heur ok mor n koartje te kopen veur e slotoavend. Destieds studeerde k veur e derde joar ien Grunn, mor sweekends kwam k nog regelmoateg thuus. Pabbe zat destieds ien n rolstoel dus wij harren òfproat dat k hum ien e rolstoel noar de feestent brengen zol, en mamme zol met ons metlopen. En dan zol k heur om elf uur weerom hoalen, as t optreden van Woodhouse der op zat. Ik bleef thuus en heurde ien e verte wel de gezellege klanken van e feesttent verderop over t laand noar ons huus toe kommen. Noa kwart over tien wer t stil, der kwamen gien harde geluden meer deur t dörp hinne, wat ik vremd von, want nou moest Woodhouse toch optreden.
Afijn, t wer elf uur en volgens òfsproak ging k noar e feesttent om mien olders op te hoalen. t Duurde eefkes veur k bij heur kommen kon, want t was smoordrok ien e tent. De bejoarden en de rolstoelers zaten hielmoal veuraan, en toen k bij mien ollu kwam, heurde k van moeke al dat ze n geweldege oavend had harren, mor dat John Woodhouse schanne genog niet opdoagen kwam. En t was elf uur, t bier zat ien e aanwezege toeschouwers en n poar mannen ien e rieg achter mien pabbe begon zien rolstoel al op en neer te bewegen met heur bienen. Doar har pabbe nou zo zachtjes aan wel genog van – en zee: ‘Loat die accordeonman mor, k geleuf t zo ok wel.’
Veurzichtjes manoevreerde k de rolstoel deur e tent noar e uutgaang. Mamme liep veurop, en pabbe en ik volgden met e rolstoel. Wij liepen rusteg over de Hoofdweg terug noar huus, en net toen we t tuunhek deurreden heurden wij ien e verte dan n geweldeg keboal uut e feesttent kommen. Omroeper Henk van der Loan, hoofdmeester van e legere school, brulde deur zien microfoon: ‘Dames en Heren: we hebben er lang op gewacht, maar hier is dan de topartiest van vanavond: JOHN WOODHOUSE,’ en ik heurde t volk al tekeer goan. Toen t gebrul minner werd heurde ik de accordeonklanken over t laand hinne kommen. k Von t wel sneu veur d’ollu, mor ze wadden bliede dat ze weer thuus wadden. Ze harren meer as n uur wacht ien de volle feesttent, met veul aanschoten pebliek, ze verlangden der niet noar terug.
Zundagmörgen ging k noar mien kammeroad, die woonde nog bij zien olders thuus. Zien pabbe en mamme vertelden dat zij wél ien tent bleven wadden, zij harren wacht op t optreden van Woodhouse. Ik vroeg aan mien kammeroad zien mamme wat ze der van vonnen har. ‘Och,’ zee ze, ‘de meziek was wel oardeg, mor de man gedroeg hum zo vremd: iedere keer as er n liedje speuld har dan hing er noa er applaus as n slappe pop over zien accordeon. En noa t leste nummer bleef er wel goed drie menuten over zien ienstrument hinne hangen, wij vonnen t mor roar. Ik zee tegen pabbe, dizze man kon wel dronken weden.’
De woare òfloop wer n poar doagen loater bekend. Mien kammeroad zien ollu harren proat met n lid van e feestkemizzie. Hij vertelde dat e zoak hielmoal uut e klauwen lopen was. Noa zien optreden harren ze tegen d’artiest Woodhouse zeid dat ze e helft van zien gage ienhollen zollen, omdat er meer as n uur te loat arriveerd was, en dat der zulfs al minsen noar huus goan wadden. Doar har Woodhouse niks met te moaken, zee er. Zien volle honorarium mos op toavel kommen. En hij kon der niks aan doen dat er zo loat was, want hij was ien e file terechtkommen ien Nieuw Weerdinge. ‘Doar hemmen wij gien boodchap aan,’ zee e feestkemmissie, ‘en wij leggen de zoak veur aan t bemiddelengsbero woar wij joe boekt hemmen.’ Toen wer de man roazend lelk, zee t lid van e feestkemizzie. ‘Hij gaf ons veurzitter Harm n opdonner tegen zien borst aan, zodat er omviel. Dat lieten wij niet op ons zitten en Woodhouse zaag wel ien dat er t tegen vief woedende boeren niet redden zol, en hij vluchtte toe e nooduutgaang van e tent uut, met de kwoaie boeren achter hum aan. De beroemde muzikant vluchtte op zien lakschoenen bij ons deur t gruunlaand, keek nog eenmoal achterom en zag tot zien geluk zien Mercedes stoan aan de overkaant van e sloot. Hij nam n flinke roam en hoalde nog mor net de overkaant, en sprong toen fluks toe zien Mercedes ien. Hij gaf gas, en weg was er. Zien lakschoenen har er onner de modder.’ n Bezunder oavend, Woodhouse met lakschoenen deur t gruunlaand. ‘Mor met goeie òfloop,’ zee er, ‘want de zoak is òfdoan, en wij maggen e helft van t geld ienhollen.’ Ienderdoad, n oavend om nooit te vergeten!
Ik kin die mor nait uut mien kop zetten
k Wil aan wat aans denken mor
t Lukt mie nait – elk beeld dat ik
Oproup wordt in n handumdraai
Al weer aan de kaande schoven
Deur n prachteg ploatje van die
In dien bloumpiesjurk – t is niks aans
As de woarheid, mien woarheid.
k Bin in mien laifde veur die mit miezulf verlegen,
Mien heufd en mien haart worden trovven
Deur n fikse dunderbui,
In t verlangen noar die leg ik mien haand op
De stam van dizze kaarzeboom, ik zeg hum dien noam
En dan schot e zo opains in blui.
t Laifste van ales
Schoekel ik tegen
De nacht aan
t Donker,
t Duuster
Dat as n deken
Over mie hèn vaalt,
t Toerloos boezen van e wiend,
t Aiweg roezen
Van bloaden
En takken,
Rust!
Blik zunder oordail
Zunder waiten van goud of kwoad
Loat t mor wezen zo as t is
Loat t mor goan zo as t gijt
Blik van verwondern
Dij t kind deur
Zien leven leidt
Veur hum ligt zien leven
In de kansen van t mement
t Is woarachteg of
t Kind zien aigen wezen kent.
Ik goa sloapen
Zunner te wieten
Woar ik hinne goa,
Ik denk noar
Woar ik vot
Kommen bin,
Noar t laand
Van t onbekende.
Wel ik was
Bin ik kwiet,
Mien ik opgoan
In dunne rook,
Zulfs mien noam
Is mie glad ontschoten,
Is ongemaarkt vergleden
In de mist van t vergeten –
Allenneg die ken ik nog,
Dien gezicht, dien ogen,
Dien noam binnen opschreven
In mien ziel –
Kom, kom nou,
Kom hierhen,
Geef mien n smok
En vertel mie den de noam
Van dit mensenkind
Dijstoe ooit laifhad hest
Ik richt mie op de oadem
Van mien herder dij noast mie ligt.
Zo laang as hai oademt, leeft e.
Zo laang as ik
Zien oadem heur,
Loater, zegstoe,
Loater kin ik ze
Nog wel n moal bruken,
Loater, as k ze oeit
Nog n moal neudeg bin
Je kinnen ja noeit waiten,
Mor –
Loater komt nait
Loater komt noeit,
Loater is nou,
Loater is de toal
Dij de tied
Aan flarden scheurt.
Loater … is nou.
Zunder woorden en zunder zicht
Kinnen wie mekoar vinden,
Ook as de toal
Nait meer bestaait,
De zunne opholden is
Mit schienen, en
t Löcht zuk nait
Meer kennen loat
Louise is lief.
Mien toal is arm.
Om liefde te schrieven
Hemmen je weineg
Woorden neudeg.
Ik omhels die
Mit doezend aarms,
Wolkenlucht dij t
Aal voaker verlust
Van de zunnestroalen
Dij die deurboren
Hier begunt t mörgenlicht te gloren,
Wordt ien wolken en zunneschien
Mien nije dag geboren
(vrij noar Ronald Giphart)
Hai holdt der nait zo van
Om mit aander lu mit te doun –
Laiver gaait e zien aigen gang,
Geft zien ogen goud de kost
Holdt sekuur ien de goaten
Wat aandern doun,
Hou aandern doun,
Woarom aandern dingen doun
Woar e zulf nait aan denken mout.
Hai observeert
Hai analyseert
En komt niks te kört.
Opdroagen aan Dick Nanninga
De weke begunt
Alderdeegs nog veurdat
t Kwoad wakker worden is.
Wel wait kin tussen
De vougen van zundagmörgen
En de moandagmörgen-leegte
Goudoardeg kruud opsloagen
Dat gain mins meer
Waiden huift.
(Inspireerd op De Lange, de biografie van Dick Nanninga,
deur Jeroen Siebelink)
Nachttoal
Dreumtoal
Spooktoal
Woantoal
Ik en doe toal –
Mor ik bin nait ik
En doe bist nait doe,
Wie binnen allebaaide
n Aander, mor wie waiten
t Zulf recht nait,
Rem-toal
Sloaptoal
Wakkerworden toal
Stoameltoal
Hakkeltoal
Hest mie vannacht goud
Te pakken had, nachttoal,
Mor nou bin ik wakker, en
Spreek ik weer wat ik wil,
Spreek weer gewoon
Wakkertoal.
k Heb niks mit aal dij
Toerloze drokte van
Vandoage –
t Schient aalmoal normoal
Te weden om achter aandern
En joezulf aan te runnen,
Zodoaneg dat je op n gegeven
Mement zult nait meer waiten
Wel je binnen,
Proaten bestijt nait meer
t Gesprek is mit de noorderzunne
Vertrokken –
Gain woord wordt der meer heurd
As aine wat tegen joe zegt,
En is allenneg nog t vluchteg
Roaken van de tiptoetsen
Van laptop of whatsapp
t Ainege geluud.
En wat n aander din
Tegen joe zegt heur je nait
Ook al smeekt d’aander joe
Om aandacht –
Stemloos typen is t ainege wat telt.
Oadem t löcht,
Oadem de lucht
Oadem de wolken
Achter elke zucht
Oadem de zunnestroalen
Dij ale duuster
Tot ien de uuthouken
Van dien haart votjoagen goan.
Lopst noast mie
Aan de fietse,
Op t Wilgepad, tussen
Maais- en eerappelveld –
Op weg noar de horizon
Holtern en boltern wie
Over bevroren sporen
Van olle karrevrachten,
En dien lagende snoet
Verdrift aal mien
Donkerste gedachten.
Omdat ik nait zwemmen kon
Bin ik viskerman worden,
Vaaileg aan e wale
Laangs t Olle Daip –
Mit grond under
Mien vouten
Kin ik genieten
Van aal t moois
Dat t wotter mie te baiden het,
Leer ik miezulf beter kennen
Deurdat zien glanzende oppervlak
Mie zo noadloos weerspaigelt,
Mie gewichtloos droagen kin
Van ale kanten aanvalen,
Deur elkenain versleten veur naïef
Bleef t kiend ien hum bestoan,
Ook toen e zowat uutteerd was.
Zien levenslezzen harren hum
Ien aal geval ain ding leerd:
Blief bie joezulf, leef asof warren je ain kiend.
En kiek:
t Kiend ien hum bleef
Tot zien enne aan tou ongedeerd
Schriefpepier heb ik niet,
k Heb ok niet genog inkt
Om met te schrieven –
Doarom schrief ik
Dien noam met mien vinger
Ien e lucht.
Aan waarmte stoor ik mij niet,
En ok niet aan snij,
Met mien vinger ien e lucht
Schrief ik:
Ik hol van dij.
t Is mor even biegoan,
Zegstoe, t is de muite
Van t nuimen mor
Zuneg aan weerd.
Meer as pruiven
Is t ja nait, mien jong.
Probeer t nou mor,
Geef t nou es n kaans
Din hest geliek wat om haans –
Ik luuster noar die
Umdat ik die vertraauw,
Doe zegst wastoe mainst
En doe mainst wastoe zegst.
Dus geef ik t n kaans:
Ik pruif zeker de nijeghaid
En wen mie aan de smoak,
Dij daip van binnen zit.
Wat ik der veur miezulf
Uuthoal is de woarhaid
Zo as ik dij zai –
t Overege loat ik liggen,
Doar bemui ik mie nait mit.
Ik huif miezulf
Nait meer te
Verbaargen
Nou ik mien
Schaarven mit joe
Daild heb –
Onmaarkboar
Verswinnen ze
Tou de grond ien,
En ik blief over,
Mien gehuile ik,
Ain minsk
Woar zomor
Van holden wordt.
Op stukkies pleepepier
Het e mit n zaacht potlood
Wat dingen opschreven
Dij e nait vergeten mout.
Hai is der mor drok mit –
Uut ale houken en goaten
Kommen ze teveurschien,
Ien elk bouk zitten der
Minstens tiene.
Zien pepiertjes hemmen
Hier en doar wat pluusters
Achterloaten, deur t huile huus hen
Binnen ze omdele dwarreld –
Widde pluusters, as snij
Van zien geheugen.
Ik heur die wel roazen en tieren,
Dien raauwe lelkhaaid
Legt ales bloot
Wat tot zowied deur
Burgermansfersoun
Toudekt wer –
Doe wilst dat ik reageer,
Mor t ainege weerwoord
Dat ik veur die heb
De leste bloaren binnen van de bomen òfschud
de tied stekt zien klaauwen uut, zo as altied,
waarmte van wat was is verdwenen.
d’Ainege beschutting komt van dij zes lichtmaasten
laangs de boan, heur schiensel holdt mie nog ien t leven
t ies dat under mie deurglidt is aan ale kanten gries –
Woar de meet is wait ik nait, zai ik nait,
mor ik wor wiederdreven deur hemelse klanken
van nachten ien wit satien –
Tiedloze waarmte ien n wereld van ies.
Ien memoriam Johan Zudemoa
t Is twinneg meert, en oorlogskold vandoage,
De wiend wakkert onverschilleghaid aan.
As ale geluud verstomd is
En de Rieksweg zuk ook nait
Meer heuren let,
Blift allenneg nog
t Maauwen van de meeuwen
Ien t azuurblaauw
Hier wied boven mie,
Dat n taiken van leven is,
n Taiken van troost.
t Woord huift
Gain klaaier te droagen,
Huift zuch nait mooier
Veur te doun dan t
Ien waarkelkhaid is,
Aal wat mie overkwam,
Aal woar ik deurhin mos,
Aal woar ik deurhin goan bin
Het aan t noakte woord genog
Om zain te loaten wel of
Ik bin.
Mit tomeloze energie heb ik die zöcht
Van Westerwol tot Hogelaand aan tou,
Mien leven laang uutkeken noar
Ons soamenwezen woarien we
Ale tied uut t oog verlaizen,
Allenneg nog zicht hemmen op mekoar –
Mit n verbeten trek um mien mond
Zuik ik die, mor viend die nait,
Want t ainege dat k zai
Is n swaart gat ien mien uutzicht,
Faitelk zai ik die allenneg
Ien e regels van dit gedicht
Ik huif nait te eten, zee ze,
Ik leef gewoon van t licht,
n Glassie wotter
Is veur mie genog.
En ze at nait,
Dronk allenneg wotter
En bleef ien leven.
Ze wör mit de dag dunner,
Net zo laang totdat ze ien de klaze
Hier bie mie veuraan stoadeg aan
Ien de mouwen van heur truie verdween.
Verdoofd deur alles
Wat er ien t gezin
Heur roaken dee,
En toch feilek
Ook veurbie gung –
n Pabbe dij
Heur pabbe nait was,
n Mamme dij heur
Zunder al te veul drokte
Votgeven haar –
Wol ze eiglieks wel reern,
Mor de troanen wollen
Ieskold nait kommen,
Ze spoarde ze mor veur loater,
Veur as ze ooit nog n keer
Vrij weden zol, en ze den
Ien vrijheid goan loaten kon.
Most es luustern,
De woorden dijstoe aan
t Pepier touvertraauwd hest,
Dij mie wat te zeggen hemmen
Ze loeren mie bloots aan,
Swaart op wit, hooguut van
Weerloze weerde,
Veul eerder is doar
t Wit tussen dien regels,
Tussen de woorden
Dijstoe aan mie schrifst,
Wat mie verplettert,
Dat mie tot woanzin drift
Ik roek t zolt van de zee
Zai het duungras
Dat muiteloos
Metboegt in de wind
En eefkes,
Huil eefkes moar,
Vuil ik mie weer
n Vaaileg kind
Astoe aan dien leven begunst,
Mien jong, dan zalstoe ien de goaten kriegen
Dat wat der om die hin touholdt
Die zwiegend aankikt.
Astoe wat aan dien leven wend bist,
Kind, dan zalstoe maarken dat ale toal
Van die uutgoan mout,
Dat de dingen um die hin
Zwiegend noar die kieken.
Hooguut de Duutse herder
Kikt die begriepend aan,
De rest zwiegt.
Troost veur daklozen
Komt nooit te veurschien
Ien de hoedoanegheid van n woning,
Mor uut de mond van zwaarvers.
(Vrij noar Judith Herzberg)
Aan weerskanten
n Donkere mure,
In t midden allenneg
Mor n voalwidde streep
t Inne nog nait in zicht,
Bloots wat moagere lichies
In t dak dij mie geleuven loaten
Dat k nog nait verloren bin
In mien kop zingt Herman
Over de dwaze moeders op het plein
Wier kinderen verdwenen zijn,
Dij zachies zingen
Dat der aan t inne van de tunnel
Weer licht wezen mag
O Heer, loat mie ain
Van dij mouders wezen
Op dizze donkere dag.
Zigst ons aankommen
met e fiets over t pad
laangs t Olle Diep –
Van die lu zol k toch
niks te vrezen hemmen,
denkstoe bij dijzulf
Mor je kinnen nooit wieten,
ik goa toch mor eefkes
ien t laange gras van t gruunlaand
woar de boer zien schoapen groazen let
Duukst ien n hoge graspol vot
en leist dien oren del
ze steken der nog mor n klein beetje boven uut –
Wij kinnen n glimlach niet onderdrukken,
en zien dij heus wel
mor doe bist veur dien gevuul
veileg ien dit moment.
Wat laifde is, vragstoe –
Din zeg ik die, dat
Laifde is dat ik die
Droagen wil,
Dat ik die onveurwoardelk droagen wil
Op de toppen van mien vingers
Zo laang as ik leef,
Din droag ik die verder
Dan dastoe oeit droagen bist,
Wieder nog as de horizon
Doar huil ien de verte.
Stoom komt mie uut de oren,
Mit ogen in mien rugge
Licht ik miezölf deur –
Ik maark da’k older word,
Tied gruit mie uut e penze
En gaait er ongemaarkt
Mit miezölf vandeur –
Ik perbeer mie der tegen te verzetten,
Moar verlais t van zien vastholdendhaid,
Mien rugogen zain
n Moager scherminkel
Deurzeefd deur de tied
Mit zien ondempboare
Verlangen noar loater.
Al wastoe ook mor eeffies bie mie,
t Huift huil nait zo laang te duren,
Evenpies dien oadem heuren
Huil even mor de sjampoo
Roeken ien dien hoar.
k Heb zo`n wèns van die,
k Kin gain woorden vienden
Veur houveul dat ik die mis.
Ook al wastoe hier mor tien tellen –
Dien aanwezeghaid zol mie helpen
As brood veur de honger,
As wotter veur de dörst.
Gestolde tied,
nuimstoe het mement
woarien alles bij nkander komt
woar al te laang op wacht is.
Woarien alles wat beweegt
tot stilstoan komt –
Mor, tied stolt niet,
lopt as duunzaand
tussen mien vingers deur,
n Zaandloper die nooit
opholdt met lopen,
die ontelboare körrels
Bewegen loat op e golven
van e aaltied
aanrollende tied.
Uut steen bin ik hauwen,
mien oaders voed deur
levenslienen ien e rotswand
woaruut ik geboren bin.
Zie hier t verhoal
van mien onstoan,
van mien bestoan,
Zo heb ik leefd,
met n hart van steen –
Nou t enne ien t zicht komt
is der van mien innerlek gesteente
niet veul meer over,
t Wer uutbikt
met woorden as beitels,
en aanvreten deur
de tand van de tied.
De wotterstroom boant zuk
Ien roazernij n weg omdele –
De wotterwoas dij heur omgeft
Let allain òf en tou heur littaikens zain,
Hier en doar herken ik
De schim van n kirrel,
n Viskerman dij zukzulf
Terwiel dat e op zaalm viskerde
Aan t wotter verloor.
Hou d’aander denkt, ik zol t nait waiten
Hou mout ik dat waiten as ik al nait ains
Mien aigen gedachten ken.
Zai springen mie ja as kikkers uut de koare,
Elk n aigen kaande uut, zunder dat ik der ook mor
Aine van trappaaiern kin.
Zo denk ik teminnen dat ik denk,
Zo denk ik dat wie aalmoal denken.
(Vrij noar Ellen Warmond)