Uildriks, Cor

Wie hebben n logé, noamelk d’hond van ons zeun en schoondochter. “Wie goan n poar doage weg, pa,” zeden ze, “willen joe den wel op d’hond pazen?”
“Joa hor,” ruip de vraauw vot, “breng hom mor.” Kin ze makkelk zeggen ook, want zai gaait der toch nait mit bie stroade. Goud, t is zo’n boetenlandse stroathond dij ze den via d’ain of andere stichten red hebben …. eh …. oh joa, Griekenland doar komt e vot.
Volgens mie kin e ook allint mor Grieks, mor k bin hom nou Grunnegs aan t leren, ain woord kin e al en dat is röthond. Dat komt voort oet noodzoak, hor, want as k mit hom lopen goa op de gruinstroke veur t hoes, den sleurt hai mie mit zo’n noodgang over t gras, dat we de fietsers op stroade inhoalen. Joa zulfs d’elektrische fietsen vlaigen we nog veurbie. Dus ik mor bèlken: “Stoa stil, röthond!”

En verduld, hai lustert den zulfs. Joa, nait dat e stoan blift, mor hai bindt wel wat in, zodat in elk geval d’oldjes op de elektrische fietsen nait meer t idee hebben dat ze stilstoan. Jong het n raime mit zo’n ket om haals achterloaten, mor as ie denken dat hom dat òfremt, heb je t mooi mis. Ik bin dus vanoavend nog even wat braifkes op buzze brengen goan en heb hom mor weer mitnomen. Ik bin zo’n beetje in looppas over t gras hèn, achter hom aan noar de braivenbuzze rund en dou bin we via de stroatkaande weerom goan. Dou haar e dus weer n stee woar e nait eerder west was en mos e overaal aan roeken, dat huil in dat e mit n noodgang der van tussen ging en den in ainen stoan bleef om te roeken en dat e mie doar den d’aarm zo’n beetje oet de komme trok, doar zit e nait mit. As k den weer thoes bin, loat ik mie oetput mit grode ogen en laange aarms weer in stoule plompen en bin bliede da’k t weer overleefd heb.

Nou mörgen mor weer pebaaiern, bin gelukkeg nog gain katten tegenkommen. Röthond.

Mien oompie Gerrit het wat last van overgewicht, hai wiet dat aan zien leeftied en nait aan de kookkunsten van taande Ellie en de met- en leverworst van de slachter. Hai is al n poar keer mit n dieet begonnen en der ieder bod net zo gaauw weer mit oetschaaid.
“Mout ik mie op mien leeftied den nog oethongern loaten?”, zegt e ieder bod as we der over begunnen. Nou is t wel bekend van Oom Gerrit dat as e eten krigt mit oliefeulie der in, dat e mainsttied 5 menuten loater op de plee zit. Op n gegeven mement wer ik beld of de vraauw en ik mit heur oet eten wollen, omreden dat ze zoveul joar traauwd wazzen.
“Liekt mie goud,” zee ik, “k hol van oet eten goan, veuraal op n aander zien knip, woar goan we hìn den?”
“Dat hol ik nog even veur mie,” zee t olske, “dat is n verrazzen.”
t Was hoogzummer en zo’n 22 groaden en we hadden körde boksem der bie aan. Dou we in Sibboeren kwammen stonnen ze al kloar. Bie t instappen kon ik nait noaloaten Oom Gerrit te vroagen of hai rekloame muik veur Friesche Vlag.
“Binnen ja net melkvlezzen dij tot joen boksempiepen oetkommen”, gekscheerde ik. “Hest dien aigen kromme poten al wel ais goud bekeken?”, sneerde hai weerom. Aal proatend kwammen we oetendelk in n Daam oet bie n Italioans resterant. Wie hebben doar heerlek eten hor, niks mis mit, en dou we as leste nog n dikke bak ijs op haren om de goatjes te vullen, gingen we weer op hoes aan. Dou we tussen Staindam en Sibboeren wazzen vruig Oom Gerrit of ik even stoppen wol, omreden dat e neudeg pizzen mos en hier nog nait veul volk en wel schiere bomen wazzen. Ik stopde en hai ging achter n dikke boom. Eefkes loater kwam e weer achter boom vot en luip der over of e in de boksem scheten haar en, leuf t of nait, dat was ook zo. “Ik ston achter dij boom”, zee e, “en ik mos n leutje scheetje loaten en dou luip mie t al bie de bainen langs. t Zel wel weer dij röttege oliefeulie west wezen.”

Wie hebben hom op achterbaanke zet mit plastic voelensputen der onder, dij ik touvalleg in de kaddebak haar en zo binnen we mit n noodgang en de roamen open noar Sibboeren reden. Mien Oom Gerrit en oliefeulie dat gaait nait bienander, den krigt e daarms van streek. Aander moal geven we hom allaint widde ries.

t Is weer zo wied, n kennis van ons dai het een volkstoentje en zo in augustes den het hai van alles kloar. Om de hoaverklap den komt hai weer wat brengen en wie nemen t geern aan, want t gaait zo de diepvries in. Zo hebben wie dikke spekbonen en robaiten, rooie zummerkool en praai. “Aander week den heb k nog gruine en sniebonen”, zee hai, “den krieg ik weer roemte veur de spruutkool en de mous.” t Zel wel olderwets wezen, mor ik heb de gruinte laiver zulf inmoakt as oet n blikje van t winter. Dat dut mie denken aan vrouger, dou mien moeke aan t wecken was, op keukentoavel stonnen den n aantal weckpotten met peren der in. Oh man dai waren lekker, veuraal as ze even stoan haren. As kwoajong trokken we den stiekem aine lös en gingen noar heur tou om dat te melden. Mainsttied moggen wie hom den wel leeg eten.
In dai tied haren mien olden een kaffetaria, haalfweg joaren zesteg en t maiste muiken ze zulf. Veuraal as moeke kroketten muik den ston der zonen grode bak met regoe oaf te koelen en ieder bod as ik der den langs kwam mos k even pruiven. Mainsttied kwam ik der wel mit weg, want mien moeke kon nait best lopen, moar dat wer kompenseerd mit heur holten kleppers, doar kon ze meroakel schier mit goeien en nog haard ook. Op zundag mos der petat moakt worden, moeke schilde den dikke eerappels en wie deden ze deur n petatsnieder hen. As der n poar emmers kloar waren, wuiren ze veurfrietuurd en soavends verkocht, mooie tied was dat.
As de jonge lu den kwammen op heur Puchjes, Zündapps en JLO`tjes, den gong de jukebox aan en bie de meziek van Ria Valk en t Cocktail Trio gingen de slaatjes, gehaktbalen en petat grif over teunbaanke. De tegenswoordege vreetschuren met heur enorme assortiment, dai zörgen der veur dat je nait waiten wat je kaizen mouten en as je den wat oetkozen hebben, wait je nait of t nou spesjoal, oorlog of joppiesaus wezen mout.
Dat gaait apmoal deur mien kop as ik bie t aanrecht kool stoa te snieden met op achtergrond “Mien toentje” van Ede.
k Wait nog dat moeke bie keukentoavel zat om stoede te smeren veur mien bruier. “Wat moust der op hebben jong?” zee ze. “Dou mor pindakeze”, zee e en moeke pakte pindakezepot, dou ze hom open haar dee mien bruier kop om houk van deur en zee: “Ach, dou toch mor hoagelslag.” Geloaten pakte moeke hoagelslag. “Och”, zee bruier dou toch mor jam. Moeke bedochde zich nait, pakte jampot en smeet bruier hom noar de kop.
“Hier hest dien jam”, zee ze. Op leste snik kon e zien kop aan kaant doun en vloog jampot hom veurbie en bleef persies in t midden van de keukendeure zitten. Pa het der loater mor een leutje glaske in zet, t leek net of t der in heurde.
Apmoal keukenherinnerns dai weer noar boven drieven as je der bie noadenken goan. Zol t koken ook in de genen mitgeven worden, vroag ik mie oaf, want mien kinder vinden dat ik een olderwetse pot kook. Och, denk ik, k vin toch veul nijmoodse dingen ook lekker hòr, zoas een broodje shoarma mit een dikke loag van dai stink-oet-debeksaus. Mien vraauw vind dat ik der meer knoflook soep van mok, mor t is wel lekker. Lest hebben wie bie vrunden van ons eten en dai haren lamsrek moakt en ondanks dat mien vraauw mie aaltied veur voelnisvat oetmoakt (kist hoast alles der in goeien) von ik dai lamsrek toch nait biezunder. Ik vin schoapevlees wat staark smoaken. Nee, den die struusvogelbiefstuk dai wie lest in n resterant had hebben mit een lekkere pepersaus der bie ….lekker hòr. As ik den de leste sneden kool in zonen diepvriesbakje doan heb, komt vraauw mie even helpen om d’haile brud noar de diepvries te brengen.

“Kin nait veul meer bie in”, zegt ze en gooit de klep dicht. “Och, nog een beetje sniebonen en gruine bonen”, zeg ik, “en den kom wie de winter wel deur.”

Ik luip mit mien dainblad vol mit borden en sousjes en messen en vörken noar boeten tou, hail omzichtig want t was ja abmoal breekboar spul.
Teake en Cato, woar wie al joaren bevrund mit wassen, zollen der tegen een uur of aachte wezen en den zollen wie mit n ander dik doun in toene.

Dou ik sikkom bie de houke van t hoes was kwam Beer (de hond) mit een noodgang tot toen oet runnen en kon mie nait meer ontwieken. Hai knalde vol tegen mie aan en mit n hoop lewaai vuil alles op de grond.
Wat verdwoasd in t ronde kiekend zat ik plat op mien gat op de grond, mien vraauw dij al op ons terras ston kon heur lagen vanzulfs nait hollen.
Franterg kwam ik aan t ende en begon de rommel weer bie n ander te zuiken, de hond lag mit oren plat op de kop achter t holthok en de vraauw kwam stoadeg aan weer n beetje bie.
“As t kloar bist mit mie oet te lagen den kist mie misschain eefkes helpen dij brut weer op te pakken”, zee ik.
Dou ik de schoade bekeek vuil mie t nog mit dat der nait meer stokkend was allain n bord en n bakje mit n rood souske haren het nait overleefd.

Dou ik in de keuken mit de stokstoede aan t snieden was heurde ik mien moage knorren omreden dat ik stoadeg aan wel honger kreeg, van nood at ik het kontje van de stokstoede mor op zodat het hongergevuil eerst eefkes weer weg was.
Net dou ik de grode gas barbekjoe op stee zette kwammen ons vrunden deur schotdeur hén zetten.
Teake haar twij vlezzen wien in de handen en luip vot deur noar de koulkaaste om ze kold te zetten.
“Goa zitten”, zee de vraauw, “den schenk ik alvast wat te drinken in”.
“En ik steek alvast de barbekjoe aan den kin e op temperetuur kommen”, zee ik groots.

Al n zetje zaten we wat te keuveln en te drinken. Op n gegeven moment ging ik stoan om t vlais tot koulkaaste oet te hoalen.
Dou ik deure open dee zag ik gain vlais stoan, ‘nâh docht ik, hed ze het misschain al op t aanrecht zet’, mor ook in keuken von ik gain vlais. Mit n vrumd gevuil ging ik weer noar boeten en vruig de vraauw woar ze t vlais hén zet haar.
“Hou ik”, zegt ze, “doe hest t vlais toch bie de slagter weg hoalt?”
“Nee hor”, zeg ik, “dat zolst doe doun”.
Net dou de zin der oet was schoot mie in t zin dat ze mie inderdoad vroagt haar om t op te hoalen.
“Ik bin t stroal vergeten”, zeg ik.
“En nou den”, zegt de vraauw, “ik krieg stoadegaan wel zin in een beetje eten”.
Dat was ik ja haildal mit heur ains mor ik kon t ja nait oet bainen snieden.
Ik ging weer in hoes en trok diepvries open. Dat was ook gain vetpot der zat een tuud in en n pakje speklappen een deuske fricandellen en een stôkje lever. Nait genog dus om vaaier man zat te kriegen.

Net dou ik versloagen aan mien veziede vertellen wol dat we mor petat hoalen mozzen ging tillefoon.
Dou ik op nam was mien zeun Geert der veur en zee, “hebben ie nog roemte in diepvries pa?”
“Hou dat jong”, zee ik, “der kin ducht mie nog wel wat bie”.
“Nou”, zee Geert, “wie zollen dik doun in toene mit vrunden en dij hebben oafzegt dus nou mouten we t vlais even kwiet”.
“Och jong”, zee ik, “ik kin die wel smokken, kom hier vot mor hén en deur veurdeure want ik heb der verlet om”.
Gaauw vertelde ik hom wat mie overkommen was.
“k Kom der vot aan”, zee hai en eefkes loater ston e mit de schoalen veur deure.
“k Haar der ook nog een sloatje stoan pa dij heb ik de ook bie doan”.
Ik nam de schoalen over en luip vot deur in toene, “eten”, ruip ik, “k haar joe mooi bie de poode hé joe dochten dat ik t werkelijk vergeten was, mor nee hor k heb der zulfs nog een sloatje bie.

Dou ik onderdak ging om de rest op te hoalen ston mien zeun achter deure te gniffeln, “nou bin ik zeker wel stegen in de aarvenis”.
“Staaist bovenaan hor”, zee ik, “en mok nou mor dast vot komst”.

Wie hebben mit ons vrunden een gezellige oavend had en wie hebben lekker eten en dij twij vlezzen wien binnen op goan.
Dou Teake en Cato weer op hoes aan wazzen en de vraauw en ik de boudel ophemmeld haren heb ik heur verteld hou ik aan t vlais kommen was.
“t Is ja meroakel”, zee zai, “net of t zo wezen mos”.
Zo zain je mor weer as de nood hoog is is de redding dichtbie.

Zoas ie waiten lu, ik bin ja joaren toerbussjeffeur west en oet dij tied komt dit verhoal.

t Was smörns om vaaier uur da’k tot bêrre oet mos, omreden vandoag mos ik ja mit n visploug op stap.
Ik kon kaalm aan doun, de minsen dij ik ophoalen mos wazzen nait zo wied van hoes.
Ik nam mien aigen hangelstok ook mit, aans zat ik doar ja de haile dag wat niks te doun en dat gaait vervelen.

Om vief uur, t was nog hartstikke duuster, ree ik t dörpke in woar de viskeluu bie de kroug al stonnen te wachten.
Ik haar dizze ploug al wel voaker mit had en kon al n stukofwat noamen. Zo haar je laange Geert van Delden dij gong altied mit zien noaber Eppie van Weerden, t was net n twijling.
Leutje Wietse van der Ploug regelde t spul, soamen mit zien rechterhaand Jan Geertsemoa, dij ree traauwens mit zien aigen auto en n karregie achter ons aan, de vis dij vongen wér ging den in dat karregie. Ik wol dij stinkerij ja nait in bus hebben.

En den haar je ook nog Flipke, hai wer zo nuimt omreden hai altied n petje op haar woar de klep liek van omhoog ston. Flipke haar n hendikep, hai was vrouger zaik west, hai haar polio had, en doarom kon Flipke sikkom nait lopen. Mor Flipke mog zo geern vissen, hai wer deur de andere leden holpen om in de bus te kommen en op zien visstek weer oet de bus te kommen.

Dou alle viskeraive onder in de bagagebakkken zat en t volk n stee vonnen haar, reden wie om twinteg noa vieve richten Vraislaand, doar in de buurt van Makkum zol de wedstried holden worden.
Veurin de bus haar ik n klaine koulkaast woar ik wat bier, vrisdrank en metworsten in liggen haar veur de verkoop.
Wietse van der Ploug kwam bie mie veurin zitten, “ik zel wel even om de koulkaaste denken”, zee hai, “zodat dij krengen wel allemoal betoalen. Hai zat nog mor goud en wel of de eerste kopers van drank en spijs kwammen der al aan lopen.

Ie maggen t rusteg van mie waiten, ik spij nait in n borreltje, mor om smörgens om haalf zesse al aan de bier te zitten zol nait in mien hazzens opkommen, k wer glad n beetje misselk bie t idee allaind al.
Mor, zoas mien voader altied al zee, handel is handel.
Dou ik bie Drachten ree zee Wietse, “koulkaaste is leeg hor en ze kriegen ook nait meer want aans zain ze straks nait meer wat ze in t wotter gooien”.

Om acht uur kwammen wie den op stee aan woar de wedstried holden wuir.
Dou ik de bus parkeerd haar wer eerst Flipke tou bus oet reten, hai bungelde tussn laange Geert van Delden en Eppie van Weerden in en op zo’n meter of vieve van de bus wer hai in de waale kwakt. “Nou redst die wel he Flipke”, zeden ze.
Dou wer der n fluitsignoal geven en de viskelu verspraaiden zok over de diek bie t knoal laangs.

Dou ik drok aan d’loop was de bus weer n beetje toonboar te moaken heurde ik Flipke roupen, “sjeffeur…”, heurde ik en gong moar ais kieken wat of hai wol. Ik zee, “wat is der Flipke?”. “Nou, ze hebben mie hier zo op de diek onder in de waale smeten mor ik mout mien visraive nog hebben, of denken ze misschain da’k de vizzen der mit blode hannen oet hoalen kin”.
t Was ja n koddeg gezichte, dat leutje kirreltje dij mie verontwoardegd vanonder zien pet vandoan aankeek, “mok die mor gain zörgen”, zee ik, “ik pak die spullen wel even oet bus”.

n Poar uur loater (ik haar even de binnenkaant van mien ogen bekeken) gong ik ais op inspeksieronde, der wuir hier en doar al wel oardeg vongen, dou ik den weer bie de bus in de buurt kwam gong ik bie Flipke in t gras zitten en zee, “hou liekt t Flipke hest al n bult vizzen?”.
“Ach waitje sjeffeur”, zee hai, “ik vin t allaank mooi da’k mit heur mit mag, t is ja prachteg hier aan t wotter, mor veul vizzen zel ik nait vangen, dit is gain goud stee en n aander stee zuiken kin ik ja nait”.

Ik besloot om zulf ook mor ais n pogen te woagen en gong daarteg meter wiederop vlak bie n sluuske zitten en begon te vizzen.
Nou bin ik gain echte viskeman, mor ik haar schienboar n goud stee vonden, ik trok de aine noa de aander vis tou t wotter oet.
Dou ik dat ongeveer n anderhaalf uur volholden haar was t inains doan mit mien geluk en begon ik boudel weer op te roemen, over goud n uur gong we weer op hoes aan.
In mien leefnet haar ik n beste pongel vis en luip der mit noar Flipke, om zain te loaten veur ik ze weer in t knoal gooide.
Tot mien verboazen lag Flipke stief te sloapen, hai vernam van de haile wereld niks meer. Stiekem keek ik ais even in zien leefnet en ik zag dat der ain voorntje en ain leutje snöttertje in zat, en veurdat ik der op verdocht was haar ik mien pongel vis al bie Flipke in t leefnet doan.

n Uur loater kwammen aal viskelu weer bie de bus en wer Flipke oet de waale plokt en alvast in de bus zet.
Aale raive wér weer opborgen onder in de bus en t vis gong in puten mit de noam van de viskeman der op in dat karregie om straks bie de kroug wogen te worden.

Weerom op t stee van vertrek gong ik altied nog even mit de kroug in veur n gehaktbaale en glas kola.
Dou aale vis wogen was en Wietse van der Ploeg aanlopen kwam mit n stok pepier woar de oetsloagen op stonnen, wér t doodstil in de kroug.
Wietse, dij geern proaten mog, kwam mit n hail verhoal over hou mooi of dat t west was en nuimde de daarde en twijde prieswinnoars op.
“Joa luu”, zee hai, “den kommen wie bie de eerste pries, en dat is Flipke mit t maiste gewicht aan vis”.
t Ainigste wat der nog heurt wuir was de haarde knal woarmit Flipke van de barkrukke ofdondere, doar haar hai ja noeit op rekend.
Dou Flipke weer n beetje biekommen op de krukke zat, zo bliede as n kind mit dij grode beker in de handen, zee hai tegen de kirrel achter de bar, “he knelis geef doe sjeffeur n ekstroa grode gehaktbaale op mien reken, hai hed ons weer n haile mooie dag geven”.

Mit n dikke gehaktbaale in t lief ree k weer noar hoes tou mit de opdracht om aankom joar weer mit de ploug op pad te goan. Mor meschien kin ik den beter mien hangelstokken thoes loaten.

Ik bin ja joaren toerbussjefeur west, oet dij tied komt dit verhoal.
“Genoat …. zo klonk t vrouger in de stroaten…. Genoat ….. k heb mooie dikke, t gaait per kop.”
Ede blérde mit zien genoat haard oet de luudsprekers van mien bus en vraauw Kaaizer, dij noast
mie veurin zat, bölkte mit heur haarde stem der nog boven oet…. “Genoat ….” t Was ja feest in de bus.
Dit plougje volk haar ik al wel ais eerder mit had en de leste keer haar vraauw Kaaizer perbaaierd om zulf n raaiske te organizeern en dat was haldaal mislukt. Doarom haar ze t diskeer mor aan ons overloaten.
Ik haar n raaiske oetstippeld deur n stokje van Fraisland hén.

De maiste minsen wazzen older as vievenviefteg en dat kwam goud oet, want ons eerste stopploats was n hail klain ploatske in de buurt van Sneek woar ze alles nog zoveul meugelk in olle stoat loaten haren. Zo was de kroug nog olderwets mit n grode kolenkaggel in t midden en de krudenier was in de viefteger joaren stoan bleven.
Ook de schoule was in d’olle stoat bleven, enzowieder en dit alles kon je bekieken. Ik haar bie de pries in bedongen dat we n gids mitkregen dij ons t ain en aander vertellen kon. Vraauw Kaaizer, dij t regeln in heur bloud haar, was drok in de weer om Feenstroa in zien rolstoule te kriegen. Dat wol hai eerst nait, omreden dat hai dij stoule mitnomen haar veur as hai muide in de bainen worden zol.

Mor t was ja nog vroug en Feenstroa, dij ook wat doof wer, kon nog wel lopen.
“Nee,” bölkte vraauw Kaaizer zo haard dat Feenstroa t ook zunder zien heurappmeroaten wel heuren kon, “ik druk joe overaal wel hèn, den heb ik ja ook wat te doun!” Zai wol van gain wieken waiten en olle Feenstroa luit zuch den mor mit n daipe zucht in zien kare valen.
Dou ze den kloar wazzen ging de haile brud onder begelaaiden van ons gids Wietse op pad. Wietse vertelde van alles over zien dörpke en her en der bleven wie even stoan om biezundere dingen te bekieken.
Dou wie bie de kroug aankwamen kreeg elkenaine n traditionele glas berenbörg aanboden.Vraauw Kaaizer, dij aans noeit gain draank kreeg sluig heur glaske in ains achterover. Votdoalek greep ze n twijde en zee: “Ik neem dij van de sjefeur der wel bie, want hai mag toch gain draank hebben.” Dou elkenaine zien drankje had haar, bleef der nog ain glaske berenbörg stoan. Dou vraauw Kaaizer dij ook nog achterover sluig onder t mom van ‘t is ja sund om weg te goeien’, begon ik mie wel wat zörgen te moaken.
Dou wie weer wieder gingen – want der was ja nog veul meer te bekieken – huil ik vraauw Kaaizer mor n beetje in de smiezen, want ze ruik algedureg oareg oet koers mit Feenstroa in zien kare.
“Moust wel n beetje oetkieken,” zee Feenstroa, “want volgens mie zugst aal vogeltjes vlaigen.” Tja, docht ik, dat mout ook wel as je drij klokjes achternander deur de haals glieden loaten. Op n gegeven moment mozzen wie over ain loopbrugje heen, ie waiten wel zo’n betonnen brugje mit van dij lege iesdern leunens, om bie dat dörpswinkeltje te kommen. t Ging n beetje ommeneden en den over dat brugje en aan d’aandere kaande weer omhoog. Dou ik om keek, zag ik vraauw Kaaizer mit n kop as n bolle, vol onder stoom mit Feenstroa in zien kare aanstoeven kommen. “Aan de kaande,” bölkte ze, “ik mout even wat gang zetten aans kom ik aan de andere kaande de wale nait weer op.
“As dat mor goud gaait”, zee ik. Ik haar t nog mor net mien mond oet, dou de veurste zwenkwieltjes van Feenstroa zien kare in n geutje stoan bleven en Feenstroa mit n sierleke boog oet zien kare lanceerd wer en mit n plomp in n vies modderslootje terecht kwam. Gelukkeg was dat slootje nait daip en zat Feenstroa even loater wat verdwoasd op zien gat tot scholders tou in de jirre in de rondte te kieken. Vraauw Kaaizer was nait allinneg rood om de kop van de draank, mor ook van t lagen, ze bulderde der over en mos t lief der bie vasthollen. t Was ja ook wel n koddeg gezicht zo as dij man doar in die jirresloot zat en al gaauw ston de haile ploug te schottern, ook d’olle kirrel zulf kon nait meer eerns kieken blieven en begon ook te lagen.
“Ja,” zee hai, “dij de schoa het, het ook de schimp.”
Mit verainde krachten wer d’aarme man oet de prut trokken en op de wale hesen. Wietse ging mit hom noar de kroug, woar Feenstroa even onder douche kon om zuch te himmeln. Intied luip ik noar de bus, omreden dat Feenstroa altied reserveklaaier bie zuch haar, zodat hai zich verschonen kon. Dou wie loater in de bus zaten richten Workum, om de schilderijen van Jopie Huisman nog even te bekieken, wer der hier en doar nog laagt en over Feenstroa zien onvrijwillege doek in de sloot proat. t Wer verder n haile gezellege dag en minsen reveln der nog laank over deur.
Of t nou van vraauw Kaaizer heur draank kwam of dat t n soamenloop van omstandegheden west is, doar zellen wie wel noeit achter kommen, mor mooi was t wel.

As ons kinder joareg wazzen den mochten zai altied kaizen wat wie dij dag eten gingen, en vandoage was Geert joareg.
Veurdat ik hom felisitaaiern kon ruip hai “wie eten vandoage pankouk”.
En doarom ston ik om een uur of twaalm mit n aai in de handen veur t beslag en schoot mie dat verhoal van Gerrit zien hounder weer in t zin.

Ik was end maai wat achter in toene aan loop, dou inains mien buurman Gerrit de kop over de heege hén stak en zee, “ik goa mit Mienie drij week noar Schoonoord, wie hebben doar een huusje huurd”.
“Dat is ja aibels mooi Gerrit”, zee ik, “t is nou mooi weer, magst hopen dat t zo blift”.
“Och dat komt wel goud dunkt mie, moar wist doe wel om de hounder dinken den, t vreten staait in de schure en om de twij doage mout der vris woater in dij bak in t boetenhok”.
“Dat komt aal goud”, zee ik, “en de aaier doar wait ik wel road mit”.
“Joa, mor dinkst wel even om de hoane hë dat kreng wil nog wel ais aanvaaln”.

Dou t zo wied was ging ik bie Gerrit achter in toene, doar haar hai n houderhok moakt mit n ren der aan woar ze scharreln konden.
Ik haar op de compostbulde n dikke graszodde oafstoken en dij nam ik mit in t boetenhok.
Dou ik deure open dee en der in stapde dou haar dij dikke hoan mie al in de smiezen.
“Ik woarschou die vrund”, zee ik, “ik geef die vot n schop as doe die nait gedroagen kist”.

Dou ik dij zodde in t hok gooit haar begonnen de hennegies der vot in om te pikken, moar dij smerige hoan dee de vleugels wied en kwam mit n noodgang mit de poten veuroet op mie oafzetten.
In reflex dee ik mien voude omhoog mor dat ging even te vlöt doardeur schoot mie de klomp van de vout oaf en de hoane kreeg hom liek veur zien snoavel. As n vlaigtuugje donderde hai op de grond trok nog ain moal mit zien poten en bleef dou stil liggen, … nekke broken… dat heb ik weer, hou kon t ook anders ‘en wat mout ik nou den’, docht ik, ‘Gerrit is ja wies mit zien hoan’.

Dou ik in hoes kwam was mien kammeroad Teake der ook net veur n kop kovvie.
“Wat is der”, zee mien vraauw, dij altied vot aan mie zucht as der wat biezunders is.
“Ik heb Gerrit zien hoane vermoord”, zee ik bedomd en vertelde t haile verhoal.

Teake laagde mie vaaierkant oet en zee, “Dat krieg je der van as je de klompen op de grui kopen”.
“Joa laag doe moar”, zee ik, “mor ik zit der mit”.
“Och”, zee Teake, “ik wait wel n hounderboer en doar goa ik mörgen toch hën om aaier te hoalen. Hai het ook van dij dikke broene hounder en den neem ik die wel n nije tude weer mit”.

Anderdoags kwam Teake mit n grode jutezak aanzetten, “Kiek mienjong, hest doe weer n nije tude en nait vot weer mit dien klompen begunnen te gooien hé”.
Ik gong votdoadelk de tude in t hok lösloaten en verdult, t was ja krek net zo aine. Blied luip ik weer noar hoes, ‘Doar bin ik ja nog goud oafkommen’, docht ik, ‘zuchst ja gain verschil’.

De weken verluipen wieder rusteg en de nije tude haar zuch mooi aanpaast aan de rest van t toompke.
Mien vraauw en ik zaten snommerdoags achter t hoes dou de noabers weer bie hoes kwammen.
“En”, ruip Gerrit over de heege, “hest nog roezie had mit de hoane?”.
“Nee hor”, ruip ik. “wie binnen ja dikke kameroaden worden.

Omenbie n uur loater kwam Gerrit der mit zien Mienie deur t toenhekje aanzetten om bie ons nog n kop kovvie te drinken en om te vertellen over heur vekaansie in Schoonoord.
Op n gegeven mement zee Gerrit, “Ik bin nog even bie de hounder west en t zugt der ja meroakel goud oet. Doe hest ze hartstikke goud verzórgt, moar, wat veur vreten hest ze wel nait geven?”.
“Nou”, zee ik, “gewoon was t doe in de schure stoan hest en zo nou en den wat gruinvouer”.
“t Is in elks geval wel biezunder vouer west”, zee Gerrit, “dij hoane ja… dat is n héne worden” en hai wér rood om de kop van inholden laagen.

Dou kon ik der ja nait meer onderoet en heb t haile verhoal verteld.
“Och”, zee Gerrit dou ik mien verhoal doan haar, “moak die der mor nait drok om hor, ik haar ja zulf n gloepende hekel aan dij hoane en ik ben blied dat ik hom eindelk kwiet bin”.

Inains wor ik aan mien boksem trokken en zai leutje Geert noast mie stoan, “kriegen wie nou nog pankouk pa” vruig hai.
“Joahur”, zee ik mit n braide grijns, “mor ik mos even kieken of ik gain hoaneaai haar”.

Dou mien olste zeun Kloas Jan zesse wuir haar hai moar ain wèns.
“Pa mag ik veur mien verjoardag wel n goldviske, Kees drij stroaten wiederop het der ook aine en dat vind ik ja aibels mooi.”
“Kloas Jan”, zee ik, “doe waist dat ik doar nait mit veur bin, want n baist doar mout je veur zörgen.
Doe en dien bruier Geert hebben ook al n knien en as dien moeke en ik der nait veur zörgen dan was t aarme baiske alaank omkommen.”

Moar ja luu als n poar van dij traauwe kinderogen joe aankieken dan wor je zo waik as botter, en dus ging ik mit de vraauw noar de daairenwinkel om n goldvis te hoalen.
Dou t den zowiet was kreeg Kloas Jan van ons op zien verjoardag n goldvis in n plestiek puutje en vanzulf hadden wie der ook nog n mooie komme bie doan.
Van zien bruier kreeg hai n puutje mit grind en n bakje vreten en opoe kwam snommerdoags nog aanzetten mit n beetje gruin en n pompke mit n staintje woar luchtbrobbeltjes van in t woater kwammen.

Hai was könenk te riek en elk en aine dij doags kwam dij mos ja zien goldvis bewondern. Ook haar hai al n noam veur t baistje bedocht. Hai hait Blub zee hai tegen zien vesite dij op knijen veur de komme laggen te loeren.

Moar ie begriepen t al, noarmoate de weken verstreken wuiren aander dingen weer belangrieker en wer de zörg veur de goldvis aal meer aan ons overloaten.

Doarom ston ik op n zundagmörgen de viskomme oet te bounen bie de geutstaine. Ik haar Blub mit t gruin even zolaank in n kommegie doan en ston mit rogge noar ons jong tou toun ik hom zeggen heurde “Wat roar he pa, Blub dut aal zien bek open en dicht”.
“Joa”, zee ik zunder mie om te draaien, “dat doun alle vizzen mienjong, den nemen ze n hap woater en joagen dat bie de kaiwen langs en doar hoalen ze den lucht oet”.

Noa dat e n zetje stil west haar zee Kloas Jan inains “Nou dut hai zien bek nait meer open en dicht”.
Dou ik mie omdraaide ston Kloas Jan mit de goldvis, dij ondertied t leven loaten haar, in haand. Ik zee “Most hom nait oet t woater hoalen jong”.
“Joa pa, mor in t woater kreeg hai ja gain oam”, zee t jong.

Zo zug je moar weer luu tegen kinderwieshaid is niks opwozzen.

As bie ons op zundagmörgen om haalf elf de deurbelle gaait, vroag ik mie vot oaf wel dat wel nait wezen kin.
Omdat ik t nogal drôk haar mit eerappels schillen veur t waarm eten vruig ik aan de vraauw of zai even kieken wol.

Twij tellen loater is ze weer in koamer, “t Is veur die”, zegt ze, ik zel de eerappels verder wel schillen.
Verboasd loop ik noar de veurdeure, dou ik hom open dee zag ik twij jonge wichter stoan, n donkerhoareg wichtje van een joar of twintig met n laange rok aan en een grode glimlach op heur mond. Noast heur staait n blond deerntje met een keurig mantelpakje aan en rode lippen en aalbaaide hebben ze zo’n taske bie zoch woar ik ons notores ook altied mit lopen zag.
“Moi meneer”, zegt t blonde wicht, “… vinden joe t goud as wie even mit joe over God proaten?”
‘Stik, Jehova’s’, dink ik, ‘ik mout dammee mor even een stevig woordje met de vraauw proaten’. Want ik vuil mie vies bie de poode pakt.

“Nou dat wait ik nait hor”, zeg ik, “want ik ben ja nait zo geleuvig en ik denk dat ons laaive heer aan joe wel genog het en mie der nait meer bie broeken kin, en as joe den toch wat geestelijk vouer neudeg binnen den mout je honderd meter wieder lopen den krieg je aan de rechterkaant de gerevormeerde kerk en dij hebben nou spreekuur, nou moi he”, en ik wol deure dicht doun. Net op tied zag ik dat t donkere wichtje sikkom de vingers tussen deure kreeg omreden dat ze mit heur haand op kezien leunde.
“Vinden joe t den nait vrumd meneer”, gaait ze onversteurboar wieder, “dat der leven op de wereld is dat mout toch deur aine moakt wezen?”
“Joa dat wait ik nait hor”, zeg ik, “t was der allemoal al dou ik der bie kwam en ie hebben op dat punt wel geliek, moar in mien geval wazzen mien pa en moe de doaders.”

Onwillekeurig dink ik op dat moment dat t de wichter lukt is om mie mit heur vroag in discussie te kriegen, nou gaait t der om wel de laangste oadem het en ik moak mie kloar om mit heur een verboal gevecht aan te goan.
“As wie der even in kommen maggen den kinnen wie joe oetleggen wat wie bedoulen en misschain zet dat joe wel aan het dinken over t ontstoan van de wereld”, zegt t blonde ding.
“Dat mout mor nait”, zeg ik, “want ik heb n haile grode Bouvier en dij het niks op mit vrumde minsen, t liekt mie beter dat je t bie de buren perbaaiern.”

“Moar meneer”, zegt t donkere wichtje weer, “vinden ie t den nait wonderliek dat as je beveurbeeld n kou in t laand zain stoan, doar aan de aine kaant gras in gaait en aan de aandere kaande melk oet komt? Dat mout toch deur een hogere macht mokt wezen?”
Ik kiek t wicht ais aan en kin der nait bie dat der zoveul onneuzelhaid oet komt.
“Ach waist mien wicht”, zeg ik, “in Foxhol stait Scholtens febriek en doar gooien ze der aan de aine kaant eerappels in en der komt aan de aandere kaant Brinta weer oet en doar het ons laive heer gain bemuienissen mit hor dat kin ik joe wel verzekern.”

“Ik heur t al wel”, zee t blonde wichtje, “der valt mit joe nait vesounlek te proaten wie kinnen beter weer wieder goan.”
“Dat liekt mie n goud plan”, zeg ik, “en as je nog ais weer n goud gesprek willen den mag je rusteg weer aanbellen hor.”
Mit n voldoan gevuil gong ik weer in de koamer woar de vraauw intied kloar was mit eerappels schillen.
“Nou dat was ja n hail gesprek”, zee ze, “haren dij wichter den nog wat te vertellen?”
“Jou hor”, zee ik, “en as doe waiten wilst woar t over ging den moust doe de volgende keer zulf moar mit dij minsen proaten, want ik heb zegt dat ze rusteg nog n moal weerom kommen maggen.”

Wie hebben vanoaf dij tied gain last weer had van Jehova’s, misschain stonden wie wel te bouk as onredelke minsen woar nait mit te proaten vaalt, en ik zel de leste wezen dij ze wiezer mokt.

Mit n drup aan neuze kom ik oet de iezege kolle weer in hoes, mit n dikke aarm vol bongelholt wat bestemd is veur de holtkaggel. t Vrust 11 groaden en t is n mooie heldere dag,de zunne schient en klaaine wolkjes oazem kommen oet joen mond as je boeten binnen.
t Is eerste kerstdag en kinder kommen vandoage bie ons, net as elk joar, om kerst te vieren. Ik haar de week derveur al n schiere boom bie de maarkt hoald en de vraauw haar hom mooi optuugd. Aan de veurdeure hangt n kranze en deur t hoes hìn hangen wat meer fetuutjes dai mit de kerstdoagen te moaken hebben.
“t Is kold!” zeg ik en leg intied t holt in de doarveur bestemde bak. Mit n olle kraande en wat fiene holtjes steek ik de kaggel aan, zodat hai dammee lekker op temperetuur is as de kinder der binnen. As t goud is, komt opoe ook weer en den hebben we n haile ploug bienander.
Ons Kloas Jan komt mit zien vriendin Femke en Geert komt allint omreden dat zien verkeern net oetgoan is… Mit opoe, mien vraauw en ikzulf binnen we net mooi mit zes man .
Eefkes loater wordt t al lekker waarm in hoes en zit ik in de stoule veur de kaggel en denk weerom aan de tied dat ik zulf kind was en hou de winters dou wazzen.

t Is 1967 zo rond 20 december en t vrust dat t kroakt! Der is al nuver wat snij valen en wie binnen de haile dag boeten te vinden. t Is n mooie zunnege dag en mit scheuveltjes onder de aarm en t abbonementskoartje mit n verzekernspelle op de jaze goan wie mit n haile koppel noar de iesboane.Op de iesboane binden wie den van die holten scheuveltjes onder de stevels en begunnen onze rondjes te scheuveln.
Sums wuien der haile tochten moakt mit schoule. Den wazzen daipen en wiekjes bevroren en kon je zo noar t meer scheuveln. Mor ook wuien der scheuvelwedstrieden holden of priksleeën woarbie je op n slee zaten en mit twai stokjes mit spiekers deraan joezulf veuroet mozzen zain te kriegen. Ik kiek op as deurbelle gaait en goa noar de veurdeure. As ik deur open dou, staait mien schoonmoe derveur en zegt: “Moi mienjong ,kist mie even helpen, ik heb nog kedootjes in de auto liggen.” “Geef mie de sleudel mor”, zeg ik, “den hoal ik ze der wel even oet.” Even loater kom ik mit n dikke aarmvol kedootjes weer in hoes en leg ze onder de boom.
Goa mor mit dien moeke in koamer”, zee ik tegen de vraauw, den gona ik wat mit t eten aan loop.” Ach eten koken is mien hobby en de kerstdoagen binnen den altied weer n mooie gelegenhaid om ais even extroa lekker te koken. De dikke rolloade haar ik n dag eerder al broaden en de kerstpudding mit gesteven aaiwit en n drupke citrounjenever ston ook al kloar . Ik haar de tudesoep al op stel stoan. Nog even eerappels derop en mit de rooie kool, gruine bonen en de waarme steufpeertjes was de moaltied compleet. Intied wazzen kinder ook arriveerd en was t weer as vanolds n gezellege boudel in hoes. Mit n lekker glaske drinken en n stokje banketstoaf wuien de kedootjes oetpakt en de zulfgemoakte gedichtjes veurlezen. “Kiek ais boeten”, zegt Geert inains en as wie den allemoal opkieken, zain wie dat het intied helderop snijen goan is,dat moakt de kerstdoagen ja compleet! ..Vorst, snij en lekker mit joen femilie veur de kaggel,wat n riekdom heur ik mien schoonmoe zeggen en ik wait secuur wat ze beduilt. Tegenswoordig mit aal dai echtschaaidens, kinder tussen waal en schip, ale ellènne, is t nait vanzulfsprekend dat de kerstdoagen as “mooi” herinnerd worden. Veur veul minsen binnen t misschain wel de ellendegste doagen van t joar. Ik goa stoan en schud gedachte van mie oaf. Terwiel ik n blokje holt in de kaggel gooi, denk ik: “Ie hebben groot geliek, wat n riekdom!” En as wie den lekker aan toavel zitten te eten en noaproaten over de kedootjes en de gewone dingen in t leven, den vergeten je al gaauw alle ellende dai der in de wereld is en leg je dizze kerstdag as n mooie herinnern op de plaank in joen geheugen. Boeten snijt t in tied helderop. Ik ben alweer aan t bedenken hou ik dai jongen van mie dammee noar boeten krieg om ze ais goud mit snij in te pepern…t Zel der wel op oetdraaien dat ik zulf inpeperd wor en mit n deur snij invreven rooie kop in hoes vluchten mout… Hou je t ook wenden of keren, je worden toch n dagje older, mor weren zel k mie en zai zellen heur porsie ook hebben. “Kiek, Kloas Jan”, zegt Geert, “hai zit weer aargens op te brouden, ik kint aan zien kop zain! En t het vast mit de snij boeten te moaken.”
Ik hol mie wiezelk stil en kiek zo onneuzel meugelk in t ronde en wacht gnivvelnd mien kans oaf.

“Televizie dud nait meer”, zee de vraauw dou ik thoes kwam van t waark.
“Hest reken wel betoald den?”, vruig ik.
“Tuurlijk”, zee zai, “dat is ja t eerste woar ik noar keken heb.”
“Nou ik zel noa t eten wel even kieken wat of der mit loos is”, zee ik.

Dou ik mie himmelt haar en t eten even zakken loaten haar bin ik op onderzuik oet goan. Alle stekkertjes en droadjes leken mie wel goud tou ook televizie zulf was nait stokkend want as ik een spaigelploatje in de dvd apperoat dee haar ik ja wel beeld. Doar lag t dus nait aan.
“Ik zal meurgen noamiddag wel even mit Essent bellen”, zee ik, “en vroagen of der wat loos is mit de koabel.”

Anderdoags greep ik tillefoon en belde t nummer van Essent, t eerste wat ik heurde dou der opnomen wer aan de andere kaant was een vraauwlustem dij mie mitdailde dat ons gesprekje n dubbeltje per minuut kosde.
‘Nou’, dogde ik, ‘nog as het den mor nait te laank duurd’, onneuzel jonk dat ik bin.
Ze wees mie der op dat ik ook op ain of ander webstee kieken kon of der bie oons misschain een steuren goande was en ook vruig ze of ik wel alle droadjes en stekkertjes controleert haar.
“Ze denkt zeker dat de gemiddelde Grunneger in Zuudloaren thoes heurd”, zee ik tegen de vraauw, “want ik heb nog noeit zo’n stom verhoaltje heurd.

Dou t wicht noa vief menuten eindelk kloar was mit heur gezoes en ik docht dat ik nou n mitwaarker aan de liene kriegen zol, kreeg ik der n aander wicht veur dij vruig of ik wat mit kompjoeter haar den drôk je op ain zee ze. “Nee hôr”, zee ik, “doar is niks mis mit.”
Mor ze ging gewoon deur mien zin hén en vruig of der wat mit tillefoon is want den drôk je twij.
Dou haar ik in ainen deur dat dit ook zo’n baandje was en luusterde geduldeg t reloas oaf.
Hep je gain televisie meer drôk den zeuven zee het wicht oeteindelijk en dat dee ik den ook vot.

t Was even stil aan aander kaande, en dou ik een wichterstem heurde zeggen van, ‘goedemiddag welkom bij Essent TV’ begon ik votdoalek mien verhoal te vertellen over dat mien televiesie het nait meer dee.
Dou ik mie even stil huil heurde ik t wicht zeggen ‘Veur de financiele administroatsie toets ain, veur de koabel aansloeten toets twij, enzowieder, t leste wat ze zee was ‘as je niks doun worden je deurverbonden mit n mitwaarker.’
‘t Zel mie nijdoun’, docht ik en bleef geduldig aan de tillefoon.

t Ainigste wat ik heurde was n stuk keboal wat veur meziek deurgoan mos en door tussendeur n wicht dij aans niks zee as ‘aal ons mitwaarkers binnen bezet, ie mouten nog n ogenblikje wachten’.
Ik begon der over noa te denken om de hoorn der mor op te leggen want ik haar t gevuil dat ik gain steek verder kwam.
Mor aan aanderkaant was t ja ook sund want ik haar al een nuver zet al dij verschillende wichter aanheurd en dat haar ook al een mooi sìnt kost, dus besloot ik nog moar wat geduld te hebben.

Inains wer de meziek oetzet en heurde ik n kìrrel vroagen wat hai veur mie doun kon.
Omdat ik docht dat t weer n bandje was mor nou mit n kìrrel der op, zee ik niks.
Even loater vragt kirrel mie weer of der ain aan de liene is, nou begon ik toch te twiefeln en zee, “is dit n bandje of bist doe n mitwaarker?”.
“Dat leste meneer”, zegt dij kìrrel, “wat kin ik veur joe doun?”.
“Nou”, zee ik, “mien televisie dut nait meer”.
“Oh”, zee kìrrel, “wat is joen postcode en hoesnummer?”.

Dou ik hom dat nuimt haar zee hai “Dat klopt meneer, der was een steuren bie joe in de buurt, moar intied is t alweer verholpen hor as alles goud is dud hai t gewoon weer”.
“Oh”, zee ik, “nou mooi bedankt den mor hé. Moi hor”, en ik legde de hoorn weer op de tillefoon.

“Nou”, zee de vraauw, dij t haile reloas mit aanheurd haar, “doe bist sikkom n haalf uur met heur aan t bellen west en wat muiken ze der van?”.
“Nou, televisie is weer kloar”, zee ik vrolek.
“Ik zel die t even zainloaten”, en ik luip noar de kiekkaaste en drokte hom aan. Mor op welke zender ik hom ook zette ik haar overaal snij…

Moudeloos luit ik mie in stoule vaalen en zee tegen de vraauw “Wilst doe Teake en Cato wel bellen of wie vanoavend terechte kinnen om te kloaverjassen?”

Gewoon n deurdeweekse dag, de vraauw was om boodschop en ik was in toene zitten goan mit n boukje, t was ja mien eerste vekaansiedag.
t Was aibels mooi weer de zunne scheen en achter in toene bie de volliere op de raand van t gras doar hebben wie zo’n schommelbankje stoan, mooi in schaare van n vlinderstroek.
Dij vlinderstroek ston volop in blui, van dij dikke poarse pluumen zaten der aan en op dij dikke pluumen zaten de wereld mooie vlinders, paauwogen en koolwitjes mor ook n sitrounvlinder en de grode en klaine vos n prachteg gezicht.
Ik was zo in de weer mit al dij prachtige netuur dat ik mien boukje al vergeten was, as je stil zitten bleven den kwam der aal meer leven om joe tou.

Op toenpad was n kollonne mieghommels aan loop n dikke wurm te verslepen, aindracht moakt macht zee mien voar altied en dat luiten dij klaine daaiertjes even dudelk zain. Mit man en macht wuir de wurm versleept en werempel ze kregen t nog veurmekander ook.

Wieder achter in toene was n grode bloumborder in de loop van tied haren wie doar van allerhande vaste planten verzoameld en doar wassen n haile bult zummerbluiers bie.
Hortentia’s in t gruin en mit n geel raandje en mooie poarse bloumkes der in. Doarnoast net n beetje op houk staait n Joeka, der ston n bloumstengel mit mooie widde kelkjes van wel n meter hoog.
Wieder noar links stonden wel vief verschillende kleuren floxen, n poar hommels vlogen as dikke helikopters van de aine noar de andere bloum en deden zoch tegoud aan de hunneg.

En den aan de linkerkaande vlak bie de heege haar ik nog n poar klinkertjes liggen, dij wassen liggenbleven dou ik dat stroatje legt haar.
Om dij klinkertjes tou lagen de wereld lege slak hoeskes, ik haar mie al wel ais oafvroagt woar dij wel nait aalmoal vot kommen wassen..

Nou, t antwoord wuir mie aanlangt hor, n liester, mooi broen op de rogge en licht spikkeld onder t lief, kwam der aanvlogen. In zien snoavel haar hai n hoeskeslak, bie de klinkertjes dee hai de kop schaif en sluig mit dat slakje tegen de klinkertjes.
Dou schoot mie in t zin dat dat verschiensel in de volksmond n liestersmidse haitte. Doarbie broekt de liester n stain as aambeeld en slagt doar de slakjes op kepot. As t hoeske den stôkkend is eet hai hom op en ligt der weer n leeg slakhoeske bie. Ik besloot dat dij staintjes der liggen bleven.

n Koppel muskes schoten aingoal oet de heege, kwammen even loater weerom mit takjes en mos in de snoavel, en doken der weer in.
Dij binnen wizze aan t nusseln docht ik, k zal t stee ais n beetje in de goaten holden want n nuske jonge vogeltjes is ja n aibels mooi gezicht.

Ik mos dinken aan mien bruier dij mit de karevan noar de zuudkust van Frankriek was. t Was der glendehait en hai zat klem tussen de aander vekaansiegangers op n volpakt straand, ik mos der even nait aan dinken, den zat ik toch laiver in mien toene.

De hond (ie mouten waiten ik heb n haile grode bouvier) dee inains de kop omhoog, keek noar de achterdeure en gromde wat.
Hai haar t goud heurd, de vraauw was intied weer thoeskommen, even loater kwam ze der al aanlopen, in loop weg haar ze twij koppen kovvie mitnomen en ze luit zoch noast mie op t schommelbaankje vaaln.

“En”, zee zai, “hest dien boukje al oet?”
“Och”, zee ik, “heb der nog gain letter van lezen omreden dat ik t hartstikke drok haar mit ommietou kieken”.
Ze keek mie ais aan of ik meschien nait haildaal zuver was en zee, “Bist dunkt mie echt aan vekaansie tou mienjong”.
Ik knees wat en docht ‘as doe nou rusteg zitten blifst en nait te veul kwedelst, den komst der vanzulf achter dat t gewoon in joen aigen toene meschien wel net zo mooi is as aan n Frans straand’.

Ik nam een slok kovvie en begon zachies te schommeln.

Zundagmörgen: ik zit mit n spannend bouk, n lekker kop kovvie en n plak kouk op de baank in koamer.
Leutje Geert hed vannacht bie Opoe sloapen dus dij is der nait, Kloas Jan de oldste zit aan de grode toavel mit legoblokjes te speulen, t is n rustige zundag.

In de verte heur ik mien vraauw in de keuken stommeln, ze is drôk mit eten aan loop.
Inainen heur ik heur schelden, “Woar kommen dij krengen wel nait vot, het stikt der ja van”.
Even loater stait ze bie mie. “Dou der ais wat aan”, zegt ze, “ik wor der ja stoapelgek van t stikt van de mieghommels in keuken”.
Ik dou net of ik heur nait heur, ik bin ja mit n spannend bouk bezig en heb dus gain tied om achter mieghommels aan te joagen.

Dat begunt heur vanzulf te vervelen en ze riet t bouk tou mien handen oet en klapd hom dicht.
“Wat dust nou den”, zeg ik, “nou wait ik nait meer woar ik bin”.
“Kin mie niks schelen”, zegt ze, “ik kom om in de mieghommels in keuken en nou moust der wat aan doun, aans krigst gain eten vandoage”.

Mit n daipe zucht kom ik overende, omreden mien grode hobby is eten mouten ie waiten, ik noar keuken.
Kloas Jan mien olste zeun von t abmoal wel spektoakel en komt achter mie aan. “Ik zel joe wel even helpen hor pa”, zegt hai.
“Nou doar zel ik ja blied mit wezen mien jong”, zeg ik.

As ik in keuken kom mout ik mien vraauw wel geliek geven, der lopen de wereld van dij grode swaarde mieghomels over t aanrecht hén.
Ik griep n swienhontje tot geutgat oet en begun doarmit de mieghommels dood te haauwen, mor dat is ja gain doun der binnen te veul.

Ik kiek ais noar mien zeun en zeg, “.. wie mouten dat ja anders aanpakken zo het t gain zin. Wie mouten eerst ais even kieken woar ze votkommen”.
Kloas Jan legt zien handjes op t aanrecht en legt doar zien kinne op hai ken t net òfrekken.
“Joa, ik zai t al”, zegt jong, “doar achter t kovviezetapperoat, doar zit n goatje woar ze deurkroepen”.
Ik kiek ook ais en werempel hai het geliek de mieghommels kommen in t gelid deur dat goatje hën lopen, regelrecht op de sukerpot of, griepen n krummel suker en marsjeren weerom deur t zulfde goatje.

‘Nou den binnen wie al weer n stapke wieder’, denk ik.
“Komop mien kerel”, zeg ik tegen mien zeun, “den goan wie ais even boeten kieken”.
Onder t keukenglas staait n bankje woar je even lekker in de zunne zitten kinnen, as wie dat bankje verschoeven zain wie abmoal zaand op tegels liggen en de wereld mieghommels, t is ja n drokte van jewelste.

“Kiek pa”, zegt Kloas Jan, “der binnen ook ja mieghommels mit vleugels”.
As ik op knijen lig zai ik ze ook, vlaigende mieghommels.
“Waist wat opoe altied zee mienjong? Dat binnen de jonges en wichter mieghommel dij nait langer thoes wonen willen, met dij vleugels vlaigen ze oet om op zich zulm te wonen”.

As wie omhoog kieken zain wie vot onder t kezien n goatje woar de mieghommelds deurhén kroepen.
“Doar goan ze deur”, zeg ik, “as wie dat nou dichtmoaken den kinnen ze nait meer onderdak kommen”.
Ik heb in schuur nog n klain krummeltje stopvaarve en soamen mit mien zeun stop ik dat goatje dicht.

“Zo”, zeg ik, “nou nog n poar kedels kokend woater der overhën en wie binnen kloar”.
As wie weer in keuken kommen is der gain mieghommel meer te zain.
“Mooi”, zegt de vraauw, “doar binnen wie weer van verschoond, goa nou moar in de koamer zitten en lees wieder in dien bouk den breng ik joe zo n kop kovvie, dat hebben ie wel verdaind.

Mit n daipe zucht loat ik mie weer op de baanke valen en pak mien bouk om de bladziede te zuiken woar ik mit aan t lezen was, noast mie loat Kloas Jan zuch ook mit n daipe zucht op baanke vaalen en griept Donald Duck van toavel of.

“Wat hebben wie t al weer drôk had hé, of nait pa?”
Ik striek hom ais n moal over zien krullen hén en zeg “As doe mie nait holpen haast was ik nog lang nait kloar west”.
Mit n braide grijns begunt hai in zien bladje te lezen.

“Ik heb t veur nander”, bulkte de vraauw, ik schrok der glad van want ze zat geliek noast mie achter de kompjoeter en ik lag op knijen veur de holtkaggel om de aaske der oet te hoalen.
Groots kiekt ze mie aan en begunt te laachen, “bist net n schösstainveger dij net van t dak òf vaaln is”, laacht ze.
“Joa”, geef ik heur weerom, “as doe begunst te bulken as n schelviswief terwiel stoe moar n meter van mie of bist den is dat ook nait vrumd dunkt mie.”
“Over drij weken den is t veurjoar vekaansie en den binnen kinder twij weken vrij van schoule en omdat wie zulf den ook vrij binnen heb ik via internet n midweek boukt bie Sinterparks.”
“Das ja meroakel wicht”, zeg ik, “en dat hest haildal alinneg veurnander kregen? Moar zunder gekhaid, dat liekt mie wel schier tou.”

Dou wie de kinder verteld haren dat wie dat van plan wassen konden ze mor zuneg oafwachten dat t zo wied was.

Drij weke loater was t den zo wied, wie wassen al om tien uur vertrokken noar Sinterparks zodat wie alvast eefkes wat rondkieken konden.
t Was n meroakel mooi paark t was der schoon en netjes en je konden mit zo’n traaintje t haile paark over.
Om drij uur kregen wie de sleudel van ons hoeske en konden wie de kovvers oetpakken en ons nust opmoaken.

“Goan wie nog even swemmen pa?”, ruipen de jonges.
“Doar heb ik eefkes gain zin in”, zeg ik, “mor goan joe mor mit joen baaide en mörgen goan mamme en ik ook mit.”
“Kiek”, zegt de vraauw, “ik heb veur die nog n nije zwemboksem kocht” en ze huil zo’n drijkwart boksem omhoog mit van dij Hawai taikening der op.
“Oh”, zee ik nait al te entousjast, “haren ze in dij winkel gain gewone zwemboksem meer?”
“t Is bie die ook noeit goud hé”, zegt ze, “bist toch gain òl kirrel dij zo’n olderwetse boksem aan heben mout woar je t haile zwikje zitten zain kinnen.”
Ik zee der mor niks meer van, ik trek toch aan t körtste end.

Aanderdoags gongen wie mit ons baaide jonges mit dat traaintje noar t zwembad tou. Ik haar in t hoeske alvast dij zwemboksem aandoan en ik von t moar niks. As je der bie zitten gongen mos ik as n vraauw de knijen bie n ander doun aans keken ze mie aan Jeruzalem tou, ik haar de haile tied t idee dat t haile klokkenspul boetendeure hong.

In t zwembad keek ik mien ogen oet wat n grode boudel luu, der wassen grode en klaaine poulen en volgens ons Geert was der ook n wild wotter boane dat haar hai guster al even bekenen.
“Kom pa”, ropt Kloas Jan, “goa mor ais mit.”
Via allerhande gaankjes en trapkes loop ik achter mien jonges aan noar boven, doar was n poultje wotter en aan ain kaant konnen je der n laange glieboane mit wotter of.

De jonges sprongen der al in en ruipen “zel we doun wel t eerst beneden is?”
“Nog even wachten”, roup ik, boven in mien nije zwemboksem zat zo’n kordje dij ik ais even stief aantrok en dichtknupde, dou was ik der kloar veur. Ik sprong in dat poultje wotter en dook mit dezulfde gang de glieboane of.
Man wat ging dat ja gloepende haard dat haar ik nait docht en ik zag ook nog gain donder want ik haar de ogen vol chloorwotter zitten. Mit ain haand perbaaide ik in mien ogen te vriemen en de andere haand haar ik veuroet stoken want je waiten noeit wat der op joen pad komt.
Net dou ik weer wat zain kon huil de boane op en zweefde ik eefkes in de locht, om den mit n dikke plons in n aander poultje wotter te vaaln.

Dou ik t wotter ruik glee mien nije zwemboksem van mien kont òf bleef nog even om mien enkels hangen en was dou vot.
Mit de schrik om mien haart wér ik deur de stroming noar de volgende glieboane voert en glee in de blode kont noar t volgende poultje, woar ik mit n dikke plons in terecht kwam.
Dit poultje haar bankjes onder wotter aan de kaande woar ik op zitten gong om mien situoatsie te overdinken.
Ik kon zo toch ook nait wieder, wat zollen de minsen wel nait zeggen, der was nog ain zo’n glieboantje en den kwammen je terecht in t grode zwembad en dat zat ja vol mit kinder en grode minsen.
Ik zat der ja mooi mit, haar ik dij boksem mor noeit aandoan. Nait waitend wat te doun bleef ik mor op dat bankje in dat poultje wotter zitten.

Eefkes loater komt mit n grode plons Geert in t badje vaaln, as hai mie zugt komt hai noar mie tou en zegt “wie wassen joe al kwiet woar blief je wel nait.”
Gaauw leg ik aan hom oet dat mie dij nijmoodse swimboksem van de kont ofgleden is in dat veurige poultje en dat ik der nou bie zit zoals ik op de wereld kommen bin.
“Mok joe mor nait drôk hor pa”, zegt hai, “wie zuiken hom wel op.”
Hai staait op en bulkt haard noar zien bruier dij wiederop is: “Kloas Jan, pa is zien swimboksem kwiet en hai zit hier nou in de blode kont te wachten.”

Ik pak Geert bie de aarm en trek hom noar mie tou, “stil toch jong”, zeg ik, “kist ja net zo goud in de kraande zetten mit dien gebulk, elk en aine huift dat nait te waiten.”
“Ik goa zuiken”, zegt hai, “hier zitten blieven hor” en vot is e.
Wachten duurt laank en iederbod as der weer aine inplomde haar ik t idee dat ze mie aan zaten te kieken, zol elk en aine dat gebulk van dij rötjong heurd hebben den?

Oeteindelijk kwam Kloas Jan der aan mit mien swimboksem, “kiek pa hier is joen tinde mor de tintstokken binnen vot”.
Mit n grijns op zien smoel ston hai doar.
“Geef hier dat ding en hoal dij grijns van dien smoel”, zee ik.
Hai gaf mie de boksem en zee, “boksem kinnen je wel kriegen mor dij grijns krieg ik nait vot.”
Vlöt trok ik mien swimboksem weer aan en terwiel ik hom mit baaide handen vasthuil glee ik omstandeg van de leste glieboane oaf.

Ik heb dou wie weerom in t hoeske wassen de swimboksem ritueel verbraand in de open heerd en heb mie bie n winkeltje op t paark n degelke swimboksem kocht zodat de vekaansie wieder hartstikke goud verlopen is.

Dou wie thoes waren en de vekaansie foto’s aan t bekieken wassen zat Kloas Jan mit n grode grijns op zien gezicht.
“En”, zee ik, “is dij grijns op dien smoel nog aal dezulfde of intied n nije.”

t Was maaimoand en den kommen bie mie altied de toenkriebels, dus dou ik op n moandag vrij was besloot ik dat ik mor ais in toen aan loop mos.

De heege mos knipt worden, t gras maait, de bloumen schovveld, der was genog te doun.
Mien olste zeun Kloas Jan was noar schoule en de klainste, ons Geert, haar klompkes al aan want hai mos mie mit helpen in toen.
Dat was mien vraauw geern goud want den kon zai mooi wat aan heur hoesholden doun, omreden mit zo’n handbindertje as ons Geert kwam dat der sums nait zo goud van.

Dou ik de heeg aan t knippen was ging leutje mit n bladhaark, dij groter was den homzulf, t òfval bie n kander haarken, dat dee hai mit zoveul plezaaier dat ik de heegebloaden over de haile toene verspraaid haar.
‘Och’, docht ik, ‘vot ook mor, kin hai ook gain kaddekwoad oet hoalen’.

Om n uur of tiene ruip de vraauw ons te kovviedrinken wie ging der ais rusteg bie op t bankje in de zunne zitten.
“Oh joa”, zee de vraauw, “ik goa zo nog even noar t dórp veur wat bosschoppen en ik zag dat dij kweker aan Kerkstroade blomkes in de aanbaiden het, zel ik die doar even wat van mitnemen? Bist ja zo nuver aan d’loop, den kinst ze vot even poten”.
Ik was t ja hailndaal mit heur ains, den haren wie alvast wat kleur in toene.

Dou zai n poar uur loater weer bie hoes kwam haar ik toene zo wied kloar.
Ik heurde auto op oprit en eerste dij om houk van t hoes kwam was mien schoonmoeke.
“Verrek”, zee ik tegen mien vraauw, “haren ze dij vogelverschrikker ook in de aanbaiden?”
t Olske greep vot n kloede zaand en smeet mie dat noar de kop.
“Kom doe vandoag moar ais bie mie in de buurt”, zee ze, “den zel ik die nog ais kraaien loaten”.
Och, ik kon goud mit mien schoonmoeke opschaiten en dat ploagen over en weer dat heurde der bie.
Dou Geert opoe in de smiezen kreeg runde hai heur in de muide, as Opoe kwam den kwam der maistied ook slikkerij mit.
En zo was t, dou Opoe kloar was mit smokken kwam der vot al n lollie oet heur buutse.

“Blomkes stoan in de kaddebak van auto”, zee de vraauw.
“Mooi”, zee ik, “den hoal ik ze der votdoalek even oet”.
Dou ik kloar was mit sjaauwen haar ik vaaier kiskes mit bloumkes achter t hoes stoan, der wazzen Goldjebloumen, Vlaitege Lieskes, Megrieten en Tudeletoanen, de aine bluide nog mooier den de aander.
Ik ging op mien knijen bie de border liggen en begon de blomkes te poten.
Geert, dij zuch inain weer herinnerde dat hai mie aan t helpen was, langde mie de bloumkes aan.
Dat gong hom meroakel of, iederbod as ik n gatje in grond stoken haar ston hai al weer noast mie met n bloumke.
Ik was al n mooi zet aan t poten west en stoadegaan mos t wel ais n moal doan wezen dochtik, mor nee Geert bleef moar bloumkes aanslepen.

Dou ik ais achterom keek ston der gain bloum in toene, wat was nou t geval, iederbod dat ik n bloumke poot haar trok Geert hom der weer oet en langde hom mie weer tou ik poote hom weer Geert trok hom der weer oet en langde hom weer tou en zo wazzen wie al n zetje aan d’loop.

Doar ston hai, mien zeun Geert, drij joar old, swaart om kop van t zaand, toenboksempie aan, klompkes der onder, petje op kop, Goldjebloum in haand, braaid laachend, mit koeltjes in de wangen.
“Kom hier”, zee k, “den krigst n dikke knövvel en begunnen wie hier vannijs te poten, mor nou most iederbod n bloumke oet ain van dij kiskes hoalen”.

Ik zit nou achter mien kompjoeter, ik haar olle foto’s inskend en dou ik dij foto van ons Geert zag mit dij Goldjebloum in haand kwam dit verhoal weer boven.

Geert is nou twinteg en zien pa mithelpn in toene is der allaank nait meer bie mor dij gutege streken het hai nog altied en dij koeltjes in de wangen ook.

“Voruit”, zee de vraauw en porde mie aan.
“Wat is der den”, zee ik en keek op van mien kraande.
“Goa die himmeln, want wie goan dammee noar Stad.”

Ik zat nog in mien nachtgoud bie de groode toavel t dagblad te lezen.
“Bist nait goud”, ofzo zee ik, “t is ja nog mor haalf negen en ik heb kraande nog nait oet en ik mout nog eten, en wat mout ik in godsnoam op dinsdag in Stad doun.”
“Ik bin neudeg aan nij goud tou en omdat wie baaide vrij binnen van t waark kinnen wie dat nou mooi even wachten.”
De moud zonk mie vot in de schounen want as der ain ding is woar ik n hekel aan heb den is t wel met de vraauw klaaier kopen in Stad. Mor zoas dat maistied gaait haar zai weer t leste woord en zat ik n haalf uur loater met heur in de auto richten Stad. Dou wie de auto pekeerd haren bie Ikea en mit zo’n leutje buske noar grootmaarkt onderweegs wazzen was ik al weer sténzat van de drôkte om mie tou en wol ik wel geern weer noar hoes, mor dat zat der veurlopig eefkes nait in.

Dou wie bie de Olle Grieze oet de bus kwammen troonde de vraauw mie vot mit noar V&D. In n rechte liene ging wie mit zo’n roltrabbe noar de oafdailen vraauwluugoud. Zogaauw wie doar arriveerden keek ik vot in t ronde of der aargens n steegie was woar ik zitten kon want oet ervoaren wis ik dat t woarschienlik wel n zetje duren zol. Bie de paashokjes ston zo,n haard plestieken bankje en doar luit ik mie vot opploffen omreden dat mien vraauw den bie mie langs mos om te paasen en ik den vanoaf dat bankje kommetaar geven kon. Ik haar net kont aan stoule en mien vraauw kwam der al aan zetten met aarms vol polten, hier hol doe mien tasse mor even bie die den gon ik wat Paasen.

Broaf zat ik doar op dat bankje als n haalve zole mit mien vraauw heur tasse op knijen te wachten op wat kommen ging, aiglieks wos ik dat wel want in die vieventwinteg joar dat wie traauwd binnen was dit nait de eerste moal.
“En wat vinst der van”, zee de vraauw en perdaaierde wat veur mie langs ze haar n boxem aan dij te laank was en n wit himd mit frutsels woar je deurheen kieken konden.
“Mooi wicht hor”, zee ik wel waitend dat je nait derect alles oafkammen mouten.
“Vinst boxem wel mooi en kiekst nait deur dij bloes hén”, zee ze.
“Nou”, zee ik hail veurzichteg, “boxem is wat te laank en dij bezoen is wel n hail klain beetje deurzichtig”. Boekou docht ik vot, verkeerd antwoord, ik zag heur kop wat betrekken en ze stevelde vot weerom in heur paashokje om eefkes loater weer te verschienen mit n rok en trui aan.
“En dit den”, zee ze, en ze perbaaierde vrundelk te blieven, “is dit beter of vinst dit ook niks net as dat aander steltje.”
“Dit is n nuver steltje”, zee ik wies, “en dij aander klaaier mog ik ook wel lieden hor.”
“Ik zai t al wel”, zee de vraauw, “dit vindt meneer ook niks, ik kin t aan dien kop wel zain.”
Ze draaide zug om en verdween weer achter t gedientje dij ze zo haard dichttrok dat e aan de andere kaant weer open schoot.
Ongemakkelk schoof ik wat op dat plestiek bankje hinneweer, was t hier nou zo waarm of kreeg ik last van t benaauwde zwait omdat ik wel wis dat wie nog nait kloar wazzen.

Ik was nog mor net bekommen van de veurege ronde dou mien vraauw mit n kop op onweer te veurschien kwam, ze haar n te strakke boxem aan en een gestreept bezoen dij volgens mie veur kirrels bestemd was.
Ze bounderde mie veurbie noar n groode paasspaigel tou en snauwde mie tou, “mooi zittenblieven en dien kommetaar veur die holden, ik red mie der wel alaine mit!”
Noa n zetje haar mien vraauw nog ain steltje klaaier overholden en troonde ze mie mit noar de kassa.
Dou ik even loater as n pakezel mit twij tassen in mien handen bie de kassa weg luip vruig ik of wie misschain nog even n kop kovvie drinken gingen, zunder mie n antwoord te geven luip ze veur mie aan noar t retaurant tou en keek in de ronte veur n stee.
“Verrek”, zee de vraauw, “moust ais kieken wel doar zitten”, en wees noar n toaveltje aan de aandere kaant van t restaurant.
Dou ik in de aanwezen richting keek zag ik mien kameroad Teake en zien vraauw Cato zitten. Ze zaten tegenover n kander mit stoense koppen in de ronte te kieken.
Dou Teake mie zag kloarde zien kop op en hai wenkte dat we der bie zitten mozzen.

Noadat ik n rondje kovvie hoald haar en wie gezelleg wat keuveld haren, stelde Cato veur aan mien vraauw dat zai moar mit heur baaide verder inkopen doun mozzen, “want Teake kamt alles oaf wat ik hom zain loat”, zee Cato, “hai het gain loot verstand van mode.”
“Nou”, zee mien vraauw, “net as mien kirrel dij wait ook nait wat mooi is.”
“Mooi”, zee Teake, “wie zain joe om drij uur wel bie de auto, wie redden ons wel. Gaist mit den goan wie even bie de Gamma n zoage kopen woar ik verlet om heb.”

Zo gaauw wie konden luipen wie weer noar boeten en zöchten ons n mooi stee oet op n terras op Grootmaarkt, “dij zoage kin nog wel even wachten”, zee Teake, mit n lekker glaske drinken konden wie t doar wel oetholden tot de vraauwluu kloar wazzen.
“Waist wat”, zegt Teake inains, “kinnen wie nait oafproaten dat wie in t vervolg mit mekander noar stad goan as de vraauwluu weer klaaier hebben mouten?”
Ik was t votdoalek mit hom ains en vanoaf dij tied wuir t winkeln in Stad n stuk aangenoamer.

Taande Ellie belde mit de mitdailen dat oom Gerrit van trap ofvalen was en dat ze nou mit hom in t zaikenhoes zat. “Kinst ons weer ophoalen mienjong,” vruig ze, “want wie binnen mit zaikenauto hèngoan, mor dij brengen ons nait weerom.” Ik stemde tou en vruig woar ze wazzen. “In t akkedemies”, zegt ze, t hait al joaren UMCG mor veur die ollegies is t nog aal akkedemies. Dou ik tussen de boalies deurluip noar d’eerste hulp zag ik ze al zitten, Taande Ellie mit n toestege kop en oom Gerrit mit n blaauw oog en n aarm in douk. “Hou is t oflopen?”, vruig ik vot en taande Ellie begon: “Dij stovvel,” zee ze, “hai haar n huile riege dreugde regen bonen in haand en kwam der mit van boven, t uutende van t taauw woar ze mit inregen wazzen kreeg hai om enkels en dou is e van boven òf aan noar beneden valen. Mor hai het weer ais geluk had dat e niks broken het. Hai het scholder oet de kom had en dij hebben ze der weer in zet en hai zit onder de bulten schrammen en blaauwe steden. Oh joa, en ze hebben hom nog n gat in de kop hecht. t Is ook zo’n klonterd hè, kist hom ook nait allint geworden loaten zunder dat e brokken moakt.”
“Nah, loaten we mor op hoes aan goan den”, zee ik.
Dou k oom Gerrit bie d’aarm pakde, omdat e nogal muilek in t ende kwam en ik nait wol dat e valen zol, kraaide hai t oet, ik haar hom net bie n dikke schoafwond te pakken. “Doar binnen ie nog wel even zuit mit”, zee ik.
Mit n zielege kop nikde hai en zee: “t Aargste is nog dat ik mien boksem nait zulf meer tou doun kin, dus nou mout ze aal mit mie as ik noar t hoeske mout.”
Onderwegens steunde en kreunde t olske bie elk koeltje en bultje dij we tegen kwammen. “Die dokters mouten wel strontberoerd worden bie die in auto mit dat gehobbel”, zee e.
“Ik zal t aan d’eerstvolgende dokter vroagen,” zee ik, “mor tot nou tou heb ik nog gain kloagen had.” Intied wazzen we in Sibboeren aan kommen en kon oom Gerrit in zien stoule bie t roam zitten en ik denk dat e der de komende twij weke ook nait weer oet komt, want olle bonken genezen nait zo gaauw.

Dit verhoal speult aan t einde van de joaren zesteg.

Vrouger woonden wie in t prachtege dörpke Slochter. In dai tied was der op zo’n dörpke nog hail wat dividoatsie, as ik der tegenwoordeg deurhen rie dìn is t der doods. Winkels binnen der nait meer, terwiel der in ons tied juust hail veul winkels wazzen. Zo haren wie ja twai bakkers, ain slachter en n melkboer. Ook was der n dreugist en tegenover t Slochterbos zat t postketoor. Mien ollu haren in dai tied n krudenierswinkel. Dat huil in dat der waarkt worden mos, alles zat in flezzen en dai mozzen dìn weer oetzöcht worden. Dat deden wie dìn maisttied noa schoule. Wie haren n grode toene en der overhìn keek je zo het veld in. Doar was ons tiedverdrief, doar konden wie onze vrije tied deurbrengen.
Het Slochterveld was vrouger deursneden mit meulnwiekjes. Meulnwiekjes wazzen braide sloten van zo’n drai meter braid mit n mooie haarde zandbodem der in. Op t ènne van zo’n wiekje ston n woatermeulen dai t overtollege woater t Slochterdaip in pomte. Rond dai wiekjes was n levendege bedrieveghaid van flora en fauna. t Woater was zo helder dat je de bodem zain konden en omdat t mor n lutje meter daip was, konden wie der mooi zwemmen in leren. Rondom dai wiekjes wazzen mooie waailanden en holtwalen, mor ook eerappelvelden, korenvelden en ropknollen. Veural de ropknollen dai wazzen lekker, je ging ze ofschillen en dìn raauw eten. Via waailanden en over sloten hìn kon je noar t Slochterbos. Doar hebben wie ja hail wat beleefd vanoet onze fantasie: cowboys en indioanen of oorlogje… t Was n mooie tied. Deurdat je zoveul in het veld wazzen, leerden je der ook hailveul over de planten en daaier . Loater dou ik zulf kinder haar, heb ik pebaaierd dizze kennis aan heur deur te geven, want tegenswoordeg wait de jeugd t verschil tussen n ekkel en n beukenootje nait meer.
Op zundag was t bie ons thoes rustdag. Dìn wui der smörgens kovvie dronken en dìn wui der voak luusterd noar zo’n lutje bandrecordertje. Dai was dìn aansloten op n olle buizenradio, ie waiten wel, mit zo’n kaddeoog derop. Ook haren wie al n zwaart widde televisie en keken wie soavends noar Swiebertje en Pipo de Clown.

Dìn kregen wie der van ons moeke een kop sokkeloademelk en n plakke olwievenkouk bie. Veuraal dai sokkeloademelk smuik lekker, want t wui moakt van poeder cacao en volle koumelk, zo bie de boer vot. t Ainegste vervelende von ik altied dat je op zundag schier goud aan kregen en dat je schoon blieven mozzen, mor ach de zundag was ook altied zo weer om. As ik terug denk aan dai tied, dìn denk ik veuraal aan t gemoudelke en t rustege: Wat vandoag nait was, kwam mörgen wel…. De sunterkloastied, Sint Meerten, de kerstdoagen, t was veur mìnsen de gelegenhaid om te ontspannen en feest te vieren. Dìn wui der lekker eten en was je mitnander blied.
Ik bin nou sikkom viefteg en ik verlang wel ais noar dai tied terugge, veuraal omdat aal
dai mooie tradietsies dai de mensen bienander kregen, verdwienen.

“Ik goa noar Opoe hur”, bulkte ik.
“Oetkieken hé”, zee moeke, en neem dizze stoet vot mor even mit den kin Opoe ja weer n zetje veuroet.
Hinkeld gong ik mit mien klomkes aan richten toren, doar woonde opoe liek tegenover.
Wie nuimden heur den ook altied Opoe Toren.
Mien Opa was in dij tied al overleden en doarom von opoe t altied hail gezellig as wie ais langs kwamen.

Dou ik de achterdeure in gong klingelde de belle, Opoe haar zo’n belle op n veere zitten, as je deure den opendeden den klingelde dat en den kon Opoe heuren dat der aine aankwam.
“Ik bin t mor Opoe”, zee ik en ik luit mie op n stoule ploffen.
Opoe ston bie t aanrecht en dee net moalen kovviebonen in de kovviepot, dou kreeg ze kedel van t petreuliestel òf en goot t kokende woater der bie.
“Most nog even geduld hebben”, zee ze, “of wolst gain kovvie, hest laiver ranja zeker”.
Ik nikde en opoe schonk mie n beker ranja in.
“Ik wol net n beschuut mit eerbaaien eten”, zee ze, “wilst doe ook aine?”.
“Wel twij”, zee ik, “dij binnen ja lekker”.
“Nou”, zee Opoe en greep een gemeleren bakje van t aanrecht òf, “den goan ik alvast botter op de beschuten smeren en den gaaist doe even eerbaaien plukken”.
Geheurzoam ging ik in toene, Opoe haar n toene mit veuraal veul fruit der in en ik kon t nait loaten om ook even n poar frambozen en kruudhoorns te eten ik kwam der ja toch langes.

Achter in toene stonden de eerbaaien om t eerbaaienveldje tou haar Opoe goldjebloumen poot, den bleef t ongedaaierte vot zee ze, dij vonden de goldjebloumen stinken.
Ik luit mie op de knijen zakken en rook ais aan n goldjebloum, ‘joa’ docht ik, ‘doar hebben ze geliek aan, ze stinken ook, bah vies hor’.
Ik keek noar de eerbaaien en zag vot al een poar dikke jonges zitten ze glommem der over en wassen vuurrood. Ik plukde der aine en dee hom in mien mond oh man wat was dij lekker. Iederbod dat ik ain in t bakje dee ging der ook aine in mien mond.
Dou t bakje vol was ging ik weer in hoes.
“Kiek”, zee ik en zette t bakje vol met eerbaaien op toavel.

Opoe keek mie ais aan en zette mie n dreuge beschuut veur.
“Kiek”, zee ze, “doe hest de eerbaaien al had, nou kist beschuut der ja achteraan eten”.
Ik keek heur mit grode ogen aan en zee “Ik heb gain eerbaaien had hor Opoe?”.
“Dat is ja singelier mienjong”, zee ze, “wat is den dat rooie spul om dien mond tou”.
Ik kreeg t inains waarm en n kop as n bolle, “Nou”, zee ik, “ik haar nog n haaile dikke plukt en dij wol nait meer in t bakje en dou heb ik hom mor opeten”.
Opoe gnivvelde ais noar mie en drukde mit n vörk eerbaaien plat op mien beschuutje, streude der n beetje sukker op en zee, “Nou in dat geval krigst nog aine”.
“Oh joa”, zee Opoe, “wilst doe mie dammee ook nog even n krop andievie oet toene hoalen en denk der om nait weer bie de eerbaaien zitten”.

As ik nou eerbaaien eet, van dij haile dikken opkweekt in kassen, den mout ik nog wel ais denken aan mien Opoe heur eerbaaien, wazzen toch veul lekkerder.

t Was aibels mooi weer en k haar òfsproken mit mien kammeroad Teake dat wie aan t vissen gingen. Nou bin ik al joaren nait meer aan t vissen west en k haar ook gain visraive meer. ‘Mout je gain visakte hebben?’ vruig ik Taeke. ‘En kin je dij nog gewoon op t postketoor hoalen, net as vrouger?’
‘Woar wie hìn goan bistoe gain visakte neudeg en ook gain visraive. Wie goan noar n forellenkwekerij en doar krieg je alles wat je neudeg binnen.’ k Was nog noeit op n forellenkwekerij west en was aibels benijd hou t der doar heerging.
‘Waist nog wel dat we aan t zeevissen west binnen, vrouger, dou
we nog jong wazzen? We gongen den voak noar pier van Oterdum en we haren de grootste lol. Nait dat we vizzen vongen, mor t was ook meer dat we der even oet wazzen. Eerst gingen we bie leeg woater op t wad wurms steken, we haren den n blikje bie ons mit n leutje schopje en we zagen der nait oet as we kloar wazzen. Den wachten tot t woater weer opkwam en den mit dij laange waarphangels en n dik stuk lood deraan, aans kwam je der nait mit tegen de wind in aan t vissen. Wat hebben we n plezaaier had.’ Wie zaten in d’auto noar de viskwekerij tou dou we d’herinnerns aan t opdaipen wazzen.
‘Bie de volgende òfslag mout we der zo’n beetje wezen,’ zee Teake en woarempel, wie zagen al n groot bord stoan dij de viever aankondegde. Teake haar al reservaaierd en eefkes loater zaten we op n stoultje bie de viever mit elks n waarphangel en n bakje vouer. Nou is t nog wel n kunst, as je de hangel oetgooien, om t droadje op tied lös te loaten. Eerst mout je t meulentje van de rem òfzetten en den gooi je de hangel noar veuren. Loat je t droadje te gaauw lös, den ligt e aan d’aander kaande op waal. Loat je hom te loat lös, den ligt e veur joen vouten. Mor Teake haar t beter veurnander, hai haar hom noamelk nait van de rem òfzet en dou e de liene oetgooien wol, kwam d’hoake mit dezulfde gang weerom en sluig zuk vast net onder zien linkertepel. Eerst werden ogen hom groot en dou e deur haar woar dat hoake vast zat, begon e te jammern en te schelden tougelieks. Eerlek zegd haar ik t eerst nait deur, mor dou k hom daansen zag en zag woar d’hoake zuk vastsloagen haar, mos ik der wel om lagen.

‘Ha, hest n tepelpiercing,’ zee ik en veegde mie troanen oet ogen. Kirrel wat n koddeg gezicht was dat. Dou ik wat tot bedoaren kommen was, hebben we veurzichteg d’hoake van de liene òfknipt, hebben der n plaaister opplakt en binnen der mit noar doktersdainst goan. Dij hebben d’hoake deurdrökt en de punde deròf knipt. Van vissen is dij zundag niks meer worden, mor we hebben der weer n prachteg verhoal aan overholden.

“Teake het beld”, zegt de vraauw, as k in hoes kom veur n kop kovvie. Ik bin drok hin de weer om toene schier te kriegen. k Haar t gras al maaid en d’hege knipt en ik was aan t schovveln dou de vraauw mie ruip.
“Wat mos hai den?”, zee ik (ie mouten waiten Teake en Cato binnen goie vrunden van ons). “Ja, dat het e nait zegd. mor most hom dammee mor even weerom bellen.”
Ik kreeg tillefoon en drökte t nummer van Teake en mit de aandere haand was ik in tied mien kovvie aan het ruiern. De vraauw vruig mie of ik der een pleverkouk of een plakke old wief bie wol en net dou ik zee “dou mie mor n pleverkouk”, nam Teake telefoon op.
“Hou pleverkouk?”, bölkte hai, “pas mor op mien jong, dammee paast dien kop nait meer tussen
dien oren mit dien gevreet.”
“As k die weerom bellen mos om dat aan te heuren, hang ik weer op”, zee ik. “Joa”, begon Teake dou wie oetlaagd wazzen, “doe hest wel wat verstand van motoren nait? Want wie hebben veur Cato ja n plof kocht en wie kriegen dat kreng mor nait aan loop, zolst doe der even noar kieken kinnen.” Ik beloofde hom dat de vraauw en ik dai middag wel kwammen om te kieken noar Cato heur plof.
Om een uur of drai wast den zo wied, wie wazzen noar Muntendam òfraaisd en Teake huil net de plof oet schuur. “Och, kiek ais aan”, zee ik, “t is ja een Mobylette, t ding zugt der nog schier oet, ja.”

“Cato wait hou je dat ding aan loop moaken mouten, want dat het die kirrel woar wie hom van kocht hebben heur ja oetlegd.” Votdoalek greep Cato de plof oet Teake zien handen en zee: “Je mouten hom aan drökken en as je den gang hebben den mout je der op springen en den mout hai ja aan loop goan. Ik zel t wel even zain loaten”, en vot vougde ze doad bie woord en runde over de weg. Noa n zetje wol Cato der op springen. Mor ze runde der op pantovvels noast en net dou ze sprong, bleef ze mit tonen achter n stroatklinker hangen. Ze sprong der pal noast en lag laankoet op t lief op stroade. De plof ree noch even wieder en bleef mooi liekop tegen t toenhekje van de buren aan stoan.
Langzoam kroop Cato weer in t ende, keek beteuterd noar heur schoafde knibbels en wreef zuk t stroatvoel van de handen òf. Dou wie zagen dat ze der goud òf kommen was mozzen wie wel lagen, t was ja ook n koddeg gezicht zoals Cato doar op stroade terecht kwam. En de plof dai mekaaierde niks, dai ston nog mooi liekop te wachten op wat der wieder kommen ging. Mit opheven kop bounderde Cato ons veurbie en verdween zunder ain woord in hoes. “Ze zol zuk wel tou tonen oet schoamen, denk ik”, zee Teake.
Dou ik de plof van buurman zien hekje òfpakte zag k votdoalek woarom t ding t nait dee, Cato haar noamelk de bezienekroane nait lös zet. Dou k dat dee en de plof n leutje drökje gaf, luip t ding as n traain en ree ik hom potsierlek achter t hoes. Dou wie onderdak kwammen keek Cato nait hail bliede noar ons, ze zat op keukenstoule en haar net mit n waskelap heur schoafde knibbels schoonmoakt. “Moust der niks op doun”, zee ik, “want den is t ja veul vlugger weer genezen.”
Eefkes was t pienlek stil in hoes totdat Cato zee: “t Was zeker wel n prachteg gezicht, hè, dou ik op mien wavvel ging, want ie mozzen der mit nander haard om lagen.” Votdoalek zag ik t tefreeltje weer veur mien ogen en kon t nait loaten om nog n moal in lagen oet te barsten. “Nou”, zee Cato, “ik hoop dat wieder gainaine t zain het, want aans huif ik mie aankommen drai weke nait op stroade te vertonen.”
“Doe hast trouwens de bezienekroane vergeten lös te draaien”, zee ik, “doarom dee t ding t nait. Zo, nou we dat ook weer oplösd hebben kin we aan de thee nait? Mit n koekje der bie”, zee ik en ging potsierlek op stoule zitten

Ik heb joe wel ais eerder verteld lu, van mien oompie Gerrit en taande Ellie oet Sibboeren. Op n oavend, dou ze mit heur baaide zaten te rummikuppen, begon Taande Ellie in ainen over dat ze toch stoareg aan wat op leeftied kwammen. “Stel”, zee ze tegen oom Gerrit, “dat ik veur die aan oet tied kom, wat gaaist den doun, want kinst die nait redden en kinder hebben we nait, allint mor n neef in Sapmeer.
“Ach mins”, zee oom Gerrit, “woar hest t toch over, doe bist 67 en ik 70 en wie kinnen nog joaren mit.”
“Joa, mor toch,” huil taande Ellie vol, “je lezen de roarste dingen in kraant, minsen valen mor zo om en den bist allìnt, kinst ja nog gain eerappel schillen loat stoan goar kriegen.“
Bedenkelk dee oom Gerrit t zwiegen der tou en dee net of e een stoere zet aan t bedenken was mit de sievertjes van Rummikub. In tied dat ze verder aan t rummikuppen wazzen, haar oom Gerrit kop der nait meer bie, want zien vraauw haar om aan t denken zet over dat ain van heur baaide oet tied kommen kon. In ainen kloarde zien gezicht op en keek e zien vraauw aan of hai t blaauwe stopgoaren opnijs oetvonden haar. “Ik heb lest lezen”, begon hai, “op mien schootcomputer, op de webstee van n EHBO-verainen over n reanimoatsie-les. t

Duurt mor een poar uur en t kost hoast niks en as der den wat mit die gebeurt, den kin ik die reanimeren.” Votdoalek greep hai tillefoon en meldde zuch aan veur de les dij de volgende dag al geven wer.

Anderdoags haar hai zien pak oet kaaste hoald, t ding stonk noar mottebalen en hai haar hom de leste vief joar nog nait weer aan had, mor je mozzen toch wel een beetje schier veur n dag kommen. Hai mos t lief wat intrekken en de knoop van t jaske wol nait in t knoopsgat. Hai keurde zochzulf veur de spaigel. Nah goud, n beetje hoog woater en t jaske zat wat spans, mor wieder was hai der wel tevree over. Dou hai boeten deure bain over stang van de fieste slingern wol, ging dat nait. Deur zien strakke boksem kon hai t bain nait hoog genog kriegen. Fietse mos hoast plat veur hai der op zat.

Bie de verainen mos hai eerst de theorie aanheuren en snapte der nait veul van. Dou mozzen ze om beurten op de knibbels bie n poppe en den mit handen midden op de borst drökken. Dou oom Gerrit aan beurt was en zoch deur de knijen zakken luit, scheurde de noade van zien boksem van d’achterste boord tot aan de knoop aan veurkaant tou open en ston d’olle man zo’n beetje in zien ondergoud. Mit schoamrood op de koaken muik oom Gerrit dat hai weer in t inde kwam en mit ain haand veur de kont greep hai in loop weg zien pette van de kapstok òf, sprong op fietse en ree noar hoes.
Thoes vertelde hai t haile verhoal aan taande Ellie dij der wel vrezelk om lagen mos. “Ach,” zee oom Gerrit, blaauw om kop van t lagen, “t haar ain veurdail, ik kon weeromraaize n stuk makkelker op fietse kommen.”

Kwait nog goud, tis dunkt mie omenbie 20 joar leden dat ik tegen oavend hén nog even achter t hoes in de zunne zat.

t Haar snommerdoags nog n stoevertje regent en dat kon je roeken.
“Oh man wat roekt dat lekker”, zee ik tegen de vraauw dij noast mie zat, zai wast hailndaal mit mie ains.

Achter in toen zatten de kinder te speulen mit heur baaide (ie moutn waiten ik heb twij zeuns).
Geert was toun drij joar en hai haar t harstikke drôk der mit om t gras ais mooi aan te haarken, want dat kon hai volgens homzulf veul beter dan zien voar.

Zien oldere bruier Kloas Jan (dij was toun al vief) was hail stiekem achter t schuurtje op de grond aan d’loop, moar ik kon nait recht onderschaaiden wat hai omhands haar.
En aiglieks muik het mie ook nait zoveul oet, want ik zat ja lekker in de zunne, nait dín, en veul onhail konnen de jongs toch nait aanrichten.

Intied kwam de vraauw (k haar nait ains vernomen dat ze in hoes goan was) weer noar boeten zetten mit n grode mok kovvie en n plak òl wief. Veur de baaide jonges haar ze n beker Hooghoudt ranja en vanzulfs ook n plakke van dij lekkere kouke.
Dou de jonges dat den ook in de goaten kregen mit wat veur lekkernijen heur moeke weer noar boeten kommen was wér alles aan kaant gooit en kwammen ze noar ons tou runnen.

En mit heur swaarde haandjes en snoetjes begonnen ze geliek te eten en te drinken.
t Was ja n koddeg gezicht dij zaandkoppies dij zo lekker in dij òl wief zaten om te kaauwen.
Wat mie opvuil was dat Kloas Jan alles mit ain haand dee en ik vruig hom den ook of hai zien aander haand zeer doan haar.
“Nee heur pa”, zee t jong, en groots dee hai zien haandje open en kwam der n dikke regenwurm te veurschien.
“Hai stak n klain endje tou de grond oet”, zee t jong, “en dou heb ik hom der hail veurzichtig hailemoal oettrokken. Wat n dikke hé pa”. Nou doar kon ik hom gain ongeliek in geven, t was zo’n dikke, dij as je hom aan ain kaant vasthuilen aal langer wér.

“En wat gaaist doe mit dij dikke wurm doun mienjong”, vruig ik hom.
“Oh”, zee t jong, “dij goa ik dood moaken”.
Ik zee “dat moust toch nait doun mienjong” en begon n hail verhoal over hou nutteg zo’n baistje wel nait is in de grond zodat t wotter beter weg kon en dat de grond zo mooi lös wér en zo wieder.
Dou ik kloar was mit mien betoog keek hai mie wat beteuterd aan en zee, “dus ik mag hom nait dood moaken pa?”
Ik zee “nee mienjong loat hom mor weer lös”.
Hai trok nog n moal mit scholders en keek mie nog aais meewoarig aan en ging weer in toene speulen.

Dou t bèrregoanstied was en ze schoonwozzen nog even veur de kiekdeuze zatten te kieken noar Sesamstroat, vruig ik Kloas Jan nog even wat hai mit dij dikke regenwurm doan haar.
“Nou”, zee hai, “ik mog hom ja nait doodmoaken, dus heb ik hom lekker leventeg begroaven”.

Hou je t ook bekieken luu, tegen kinderwieshaid is niks bestand.

Terwiel de vraauw in t rond kikt in koamer, zegt ze: “Ik bin eigelk wel oetkeken op de kleuren van de muren.” “Oh god …”, denk ik, “doar goan we weer….” “Moust ais luustern mienjong”, zegt ze, “doe bist eerdoags ja twai weke vrij. Kinst den muren nait even sauzen?”
“Ach”, perbaaier ik nog, “het zit der ja nog mor n poar joar op en der wordt nait rookt. t
Is ja nog goud.”
“Joa”, gait ze deur, “mor dai kleur het mie van t begun oaf al tegenstoan,ik zal mörgen ais noar de winkel goan om alvast saus op te hoalen.”
“Ach”, docht ik, “het binnen ja ook mor n poar muurtjes, doar bin ik in ain dag mit schier.”
n Poar doagen loater dou ik in hoes kwam van t waark, zag ik t al stoan, n grode emmer muursaus en eh….schuurpepier en gewone vaarf en kwasten en grondvaarf en n flèze tapentien.
“Wat nou?” vroag ik zo onschuldeg meugelk, “gaven ze de boudel vot ofzo bie de vaarfwinkel?”
“Nou, kiek”, zegt ze, “op de mure krieg ik nou n aandere kleur en dìn pazen de kezienen der nait meer bie, dus dai mouten ook even overstreken worden en wie hebben boudel dìn ja toch al op kop stoan.”

n Poar doage loater was t dìn zo wied. Poestend en stènend, woapend mit kwast en roller, begon ik aan mien karwaai. As der wat op de wereld is woar ik n hekel aan heb, is t wel sauzen… Ik kin dat ook nait ,as ik aander minsen dat doun zai zunder ain sputtertje op de grond, vroag ik mie oaf hou ze t veurnander kriegen. Bie mie lopt de saus de maauwen in en tou boksempiepe weer oet… Ik dou nait aans as mit n swienhondje de vlouer weer schoonmoaken….Noa n dag of vief van vaarven en graimen haar ik de put der toch oet en ik mout tougeven de koamer zag der weer fris en schoon oet.
Dou wie dìn soavends de meubels weer op stee haren, was ik ja schier tevreden mit t eindresultoat en docht nog n dag of wat van mien vekaansie te genieten. Niks was minder woar, lu…..
“Vinst ook nait dat dai donker aiken meubels van ons aiglieks nait meer van dizze tied binnen?” vragt ze. “Ik goa ducht mie ais even mit de hond sjaauwen…” perbaaier ik van onderwaarp te veraandern.
“Doe moust mörgen onze stoulen, toavels en kasten mor ais op t internet te koop aanbaiden”, zegt ze, “en dìn goan wie nije meubels hoalen. Wie hebben geld genog op spoarrekening en aans gaait regeern der mor mit strieken.”
Tja, dat willen we ja ook nait , dus haar ik aanderdoags mit mien digitoale fototoustel dai ik van kinder op verjoardag had haar, ale donker aiken meubels derop knipt. Dou bin ik achter de kompjoeter kropen en heb op Marktploats de meubels te koop aanboden. Intied dat olle meubels op internet stonnen te pronken ,wuir ik deur de vraauw van de aine winkel noar de aandere sleept en haar ik zoveul stoulen, toavels en kasten zain dat ik mie der gain road meer mit wus. Wie wazzen al n poar doage bezeg en haren intied al n hail ènde meubels verkocht… Om nog n beetje lekker te zitten, haren wie ons toenstoulen mor in koamer zet. Oetendelk was mien vraauw tevreden mit heur keuze en de weke derop werden der oet ale houken van de pervinzie stoulen, toavels, n bankstel en kasten bezörgd. Dou alles op stee ston, was mien vekaansie oflopen en was ik blied dat ik weer aan t waark kon, zodat ik eindelk weer n beetje rust kreeg. Moroal van dit verhoal is: “Lu, as vraauwen mit saus in hoes kommen, dìn kin dat mor zo oet de klaauwen lopen en veur dat je t waiten, hebben je t haile huus op kop stoan.”

Zoas ie waiten bin ik ja joaren toerbus-sjeffeur west, oet dij tied komt dit verhoal.

Dou tillefoon ging docht ik doar gaait mien vrije week en ik haar weer ais geliek. Aan de aander kaant van de liene was mien boas, “joa”, zee hai, “Ik wait dast doe vrij bist aander week, moar ik heb nog een dagritje dinsdag en dien kollegoa duuft der nait op aan.
t Gaait om 45 man van de motorklup en dij willen even noar Louwersoog brocht worden, ze goan zeevizzen”. “En”, zee hai “ik geef die viefteg gulden ekstroa omdat het dien vrije dag was”.
“Nou”, zee ik, “as t allain moar even hénbrengen en snommerdoags weer ophoalen is den wil ik dat wel even doun”.
“Mooi”, zee mien boas, “moust om acht uur bie heur kluphoes wezen”.

Dij dinsdag ree ik noar Stad woar ik dat motorklupke ophoalen mos, t was mooi zunneg weer en n groad of twijenntwinteg, mooi viskeweer dus.
Dou ik de stroat inree woar t klubhoes was huf ik nait te zuiken, omreden ik zag op oafstand al n haile bult motorfietsen stoan.
Dou ik bus pakeerd haar zag ik n braide kirrel aankommen mit n leren veske aan en abmoal tatoeages op zien aarms.
“Moi”, zee hai, “ik bin Haarm, mouten ie ons noar Louwersoog brengen?”.

Achter hom verschenen nog n stôk of tiene dij der net zo oetzaggen en ze druigen aalmoal n kratje bier.
t Benaauwde swait brak mie oet, mor ik zee zo stoens meugelk, “Joa dat is leufk wel de bedoulen”.
k Haar t nog mor net mien mond oet of ze begonnen al dat bier in de bus te slepen.
n Stief ketaaierke loater wazzen wie onnerwegens noar Louwersoog, en veurdat wie tou Stad oetwazzen haar ik de biersputters al van de roeten oflopen.

Dou wie in Louwersoog wazzen en elk en aine der oet was vruig ik aan Haarm hou loat ik ze weer ophoalen mos.
“Ophoalen?” zee hai, en keek mie ongeleuveg aan, “ophoaln? Welnee kirrel doe gaist mit op dij boat en doe gaist ook vizzen.
Ik keek hom mit open bek aan en zee mit n benauwdde stem, “Mor doar haar ik nait op rekend, ik heb gain eten bie mie en ook gain sinten om n hangelstok te huren”.
Moakt niks oet zee Haarm dat regeln wie abmoal veur die.
Ze wollen van gain nee heuren en oetendelk heb ik den mor tougeven.

Mit mien mobieltje heb ik den moar even noar hoes beld om de vraauw te vertellen da’k vot nog nait thoes was, en dou ik de bus votzet haar bin ik mor aan boord van die visboat goan.

Dou wie zo’n beetje n haalf uur op dij rötboot tegen de golven inklötst wazzen en ik mit n beroerde pokkel alvast n stee aan t oetzuiken was woar ik spijen kon, kwam der n iel kirreltje op mie of.
Hai haar n komme snert met n glaske berenburg bie zok, “Hier zee hai, de schipper von dast der mor beroerd bie stonds, eerst de snert opeten en den de berenburg der achteraan den bist der zo weer bie”.
Ik keek hom ais aan en vruig mie of of dij kirrel wel goud bie de kop was, dij vedde troep ook nog opeten?
Ik docht ‘as toe die omdraaist vriend flikker ik dij troep met kom en aal overboord’.
Ik wachde tot hai weer votgoan zol, mor hai bleef stoan en zee, “Ik blief bie die tot alles op is duufst het aans meschain wel vot te gooien”.
Dus wurgde ik dij haile brut mor gaauw noar binnen en smeet de berenburg der achteraan.
Tevreden ging t iele kirreltje weer vot, ik kon hom wel schaiten…, mor vrumdgenog was ik even loater wel van mien beroerde pokkel of.

Dou ik docht dat we al zo’n beetje in Austroalie wazzen bleef t schip inains stil liggen en heurde ik de kaptain bulken dat wie mekrelen vonnen haren.
Vot wuiren der hangelstokken oetdaild en kregen wie aalmoal n specievat van n kirrel dij ook bie t schip heurde.
Ik nuimde hom in gedachten ‘klötje’, omreden hai haar zo’n dom zeemansklótje op kop.
“Dat is om aal dij vizzen in te doun”, zee klötje, “en ie mouten vot de daarms der oethoalen aans binnen ze verröt veur wie weer aan waale binnen”.
Bek vuil mie aan navvel tou open en ik vruig mie of woar ik wel nait aan begonnen was.
Dou ik om mie tou keek zag ik dat aale motorrieders al drok aan t vizzen wazzen en ik haar de boudel allend nog moar in toeze zitten.
Ik zag mie der n gat mit in de kop en besloot om der mor mit oet te schaaiden. Ik haar ja toch al gain zin.

Inains heurde ik achter mie n swoare stem vroagen, “Wat nou mienjong hest boudel in toeze zitten?”.
Ik keek achterom en zag n beere van kirrel stoan. “Joa”, zee k, “t gaait nait zoals ik wil.
“Wacht mor”, zee de beere, “ik help die wel even”.
En veur dat ik der op verdocht was haar hai mit dij grode kolenschoppen de boudel weer veur n kander moakt.
“Nou kist de liene zo overboord zakken loaten”, zee de beere.
“Oh”, zee k, “mouten der den gain wurms of moaren aan?”.
“Nee hor, de vizzen bieten in alles wat beweegt”, zee de beere.

Ik luit de liene zakken en zag oet mien ooghouken dat de beere n knipmes oet buutse huil.
“Wat moust doar den mit?”, zee ik.
“Nou”, zee de beere, “ik docht as doe de vizzen nou vangst, hoal ik ze van de liene of en hoal de daarms der oet en den dailen wie de vis op t end.”
“Goud”, zee ik, “dat doun we”.

Nou luu, ik zel joe de details van t vizzen bespoaren, mor noa omenbie n uur ston ik met n poar lamme poten noar n speciebak te kieken dij aan de raande tou vol zat mit mekrelen.
Klötje nam de hangelstokken weer in en dailde voelnisputen oet woar de vis weer in kon.
Mien vismoatje begon onze speciebak leeg te tellen, dou hai kloar was haren wie ieders vatteg mekrelen in ons puude zitten.

Weerom aan de waale haren je de meugelkhaid om joen vrizze vis om te ruilen veur rookte eksemploaren. Veur elke tien vrizzen kreeg je vief rookten weerom, en dus ging ik oetendelk mit twintig rookte mekrelen op hoes aan.

Dou wie weer bie t kluphoes in Stad aankwammen, stonk mien bus aldernoast noar vis en dou ik de deur open dee luip mie t bier der veur oet, de gedienen hongen schaif en der laggen overaal lege vlezzen.

Ik luit de deuren mor open stoan, om de stank der oet te loaten, en gong mit noar binnen om of te reken.
Binnen ston kovvie kloar en stoetjes en ik kwam nait eerder vot of ik mos eerst eten en dronken hebben.
t Was ondertied vief uur en ik zee, “Ik goa der vandeur luu”. Ik mos de bus ja nog opreddern veur de volgende raais.
Dou ik bie de bus kwam kon ik mien ogen nait geleuven, intied dat ik zat te eten en te drinken haren de vraauwluu de bus van veur noar achter schoonmoakt vlouer vaaild en roamkes zeemt.

Dou ik votree zag ik dat Haarm en mien grode vismoat mie oet stonnen te zwaaien, mit n braide grijns zwaaide ik weerom en docht ik goa aankom joar mit plezaaier weer mit joe op stap.

Vrouger as t noar 11 november luip, den wazzen wie op schaule ja al weer drôk in de weer mit t moaken van n lampionegie.
Der wui plakt en knipt dat het n laive lust was. Mit n prikkertje ging wie roamkes oetprikken en den wuir der van dat gekleurde pepier achter plakt. In n leeg luciferdeuske wér n gat moakt zodat doar n keerske in stoan kon (want in dij tied haar wie nog nait van dij mooie elektriese lampkes) en dat deuske wér onderin plakt.
Nog n bogen iezerdroatje en n stokje en je wazzen kloar om bie de deuren langs te lopen.

Ik wait nog wel dat, dou t zowiet was der nogal n poeste wind ston. Onderdak stak moeke mien keerske aan en drokte mie n mat in de aander haand.
“Nou oetkieken hé”, zee ze, “en om dien bruiertje dinken”.
Dou wie zo’n beetje 5 meter tot deur oet wazzen, wazzen onze prachtege zulfgemoakte lampionegies al tot aan t stokje tou opbraand. Blerend stonnen mien bruiertje en ik weer in de gaange bie de achterdeure.
Mien voar dij der over tou kwam zee “Nait aal grienen goa nog moar even bie de kachel zitten”.
Hai luip noar de schure tou.. en veur n ketaaier laank heurden wie hom mit n hoamer te keere goan.

Noa zo’n beetje twinteg menuten kwam hai weer in de koamer, hai haar in twij grode blikken mit n dikke spieker en n hoamer aalmoal figuurtjes timmert. n Luciferdeuske mit n gat der in veur t keerse en n droadje mit n stokje, zo haar mien pa in n stief ketaaiertje twij onverwoestboare lampions moakt en konnen mien bruiertje en ik toch nog bie de deuren langs.

Dou wie bie de eerste deure ons ‘kip kap kogel mien voader schoot n vogel’ stonnen te zingen zaggen wie overaal om ons tou aander kinder lopen mit òfbraande lampionegies, der wazzen der bie dij allind nog dat holten stokje mit n iezerdroadje der aan bie zok haren.
Groots luipen wie der den tussendeur mit onze blikjes en de mooie verlichte feguurtjes der op.

Dou wie loater weer thoes wazzen mit n dikke madde vol slik, zee mien pa “Nou goan wie zeker wel dailen hé?.
Votdoadelk gaf ik hom n manderijn, dij mainstied toch kreuzezoer wazzen en zee, “Nou vot den mor, ie kriegen gain slik omreden dat is nait goud veur joen tanden”.

Joaren loater ston ik zulf in de schuur mit n dikke spieker feguurtjes te moaken in n groot blik, mien zeun was net blérend bie hoes kommen mit n haildaal oet n ander waaide zulfmoakte lampion.

Ik zee “Goa nog moar even bie de kachel zitten mien jong”.

In tied dat Suntnikloas nog gewoon holden wér en nait verdrongen draaigde te worden deur kerstdoagen, was je altied n week van teveurn al nait recht meer op glee.
Ik wait nog wel dou ik n joar of zesse was, in 1964 was dat, der n haile boudel van mokt wer.
t Luip joe zon beetje glad van daarms as je der aan dochten wat dij ôlle kerel mit dij swaarde knechten van hom aalmoal van joe oaf wussen.

Je huilden der noeit gain reken mit deur t joar hén, mor as hai op zien boot zat en onderwegens was noar ons laand den begon je toch het oflopen joar even weer deur joen gedachten te hoalen.
Zol de Goudhailegman waiten dat ik bie de worsten zeten haar dij mien ollen aan de wieme hangen haren. Of dat ik de wekvlezze met peren lös trokken haar dij ons moeke hén zet haar om of te koulen, zodat wie ze den mor opeten mozzen, aans gongen ze kepot ja.
En… en zol hai ook waiten dat ik dat dubbeltje dij ik mit kreeg noar zundagschoule nait in t kerkbuultje dee moar der zuitholt veur kochde.

t Benaauwde swait brak mie oet en ik was ja doodsbenaauwd da’k mit mos in Swaarde Pait zien zak.
Doarom begon ik al op tied mit de schoune bie de kaggel te zetten en ik was nait zuneg mit de worrels en t heu veur t peerd.
Ook bélkte ik aan ain stuk deur Suntnikloas verskes, om de ôlle man moar zo mild meugelk te stemmen.

Loater dou mien aigen kinder bie de schösstaine ston te bélken heb ik wel ais docht, mien ôllen mouten zuch ja wel de buutse oetlaagt hebben.

En as den de grode dag aanbroken was en ik mit swait in mien handjes ston te wachten op schoule tot Suntnikloas mien noam nuimde en ik mit trillende stem Suntnikloas kapoentje zong… den was ik toch weer verboasd dat hai mit gain woord over mien wandoaden repde, nait over de worst, nait over de peertjes, loat stoan over dat dubbeltje, naargens over.

Hai haar t allaint over schoule en dat de juvvraauw von da’k wel goud mien best dee, mor dat t wel n klain beetje beter kon.
En den dat kedootje, mooi inpakt in pepier mit mien noam der op en dikke haand vol peperneuten van Swaarde Pait.
Ik wait nait welk gevuil den veurop ston, bliedschop of opluchten, mor t was baide n goud gevuil wait ik nog wel.

En as je den thoes kwammen en pa zee, “zo mienjong, doe hest zeker n puutje zolt kregen”, kon je vol trots joen kleurboukje zain loaten dij in t pakje zat dij je kregen haren, en den ging je op pa zien knij zitten en zeden, “… nee hor, haildal nait, hai von da’k goud mien best dee op schoule en da’k n laif jonkje was”.
En pa? Nou pa dij gnivvelde den moar wat.

t Lopt nou weer tegen Suntnikloas, mor ik denk as ik den om mie hén kiek en zai dat der al weer volop kerstbalen enzo in de winkels liggen dat wie ons kinder tegenwoordeg te kört doun en de ôlle tradities mit mekoar om zaip helpen. En dat vin k doodzunde.

Ik bin ja joaren toerbus sjeffeur west en ik ree in dij tied allerhande raiskes. Ik ging wel meerdoagse raaisen moaken moar ook wel dagtochtkes.

Maisttied den gongen wie de raiskes wel organisaaiern moar zo nou en din dee de raaisclub dat zulf.
Zo ook bie de raaisclub dij ik op moandagmörn ophoalen ging. Ik wis van gain toeten of bloazen en ik mos vroagen noar n zekere vraauw Kaaizer want dij zol alles regeln.

Dou ik dat naauwe stroatje indraaide zag ik ze al stoan het was n gemengd gezelschop van n man of 55.
Der wazzen wel wat jonge minsen bie moar mainsten wazzen toch wel ollechies.
Dou ik pekeerd haar en oetstapde kwam der al vot n struuse doame van n joar of zesteg aanboundern en dij begon al van vérn te belken noar mie van “Ik bin vraauw Kaaiser en ik regel t spul”.
Dou ze dichterbie kwam vuil mie op dat ze zuk nog nait schoren haar omreden zai haar oareg wat stoppels om de kinne, en ik docht nog ‘ik hoop toch dat ze mie nait aandoeken gaait’.

Ze gaf mie n haand zo groot as n kolenschop en kneep mien haile haand sikkom fien.
Zie keek mie nog n moal aan en keerde zich om noar t gezelschop.
Vooruit luu allemoal in de bus de ollen veurin en de jongen achterin belkte ze. Votdoadelk begonnen minsen as n stel dresseerde schoapen in de bus te marcheren.

Dou elk en ain n stee vonden haar kwam vraauw Kaaiser noar mie tou en zee .. “Goa mor eerst op stad aan”.
“Joa moar”, perbaaierde ik nog, “ik mout toch wel waiten woar ie noartou willen hor”.
Vraauw Kaaiser draaide zok langzoam noar mie tou om en keek mie ais meewoareg aan.
“Nou moust ais even goud noar mie luustern mien jong”, zee ze, en ik zag heur dikke spierballen gewoon dikker worden, “ik bin de raaislaaider en doe huift ons allint moar doar hén te brengen wat ik tegen die zeg.”

Ie maggen t leuven of nait moar t benaauwde zwait brak mie der bie oet en ik ging moar gaauw op mien plek dee de deuren dicht en draaide de weg op richten stad.
Dou we zon beetje haalverwege stad wazzen vernam ik inains dat bus n beetje begon te zuzooien ik keek in de binnenspaigel en joa hor doar kwam ze weer aan zetten.
Ze gong noast mie stoan en zee “wie goan noar Zandvoort aan de zee”.
“Oh”, zee k en perbaaierde nait aal noar heur board te kieken, “en wat goan wie doar doun den”.
“Joa, doe bist zeker nait hail snugger mien jong”, zee ze “moar, wie goan noar de zee, wie goan doar lekker op t straand oetwaaien”.
Om te veurkommen da’k weer de volle loag van heur kreeg vruig ik moar niks meer en ree rusteg de A7 of richten de Ofsloetdiek..

Dou wie vlak bie Hoarlem wazzen begon de bus weer te schommeln en ging mie de nekhoaren liekopstoan ik keek veurzichteg in de binnenspaigel en joa hor doar kwam t gevoarte weer aanzetten.
“As wie bie Pumerend binnen mien jong”, zee ze, “den moust t even tegen mie zeggen omreden doar wol ik mit elk en aine even n kop kovvie drinken”.
“Oh”, zee k mit n benepen stemmegie, “doar binnen wie al 55 kilometer veurbie heur”.
Zai keek mie aan of ze mie opvreten wol en belkte, “ik von ook al dast doe veuls te haard reest. Waist doe den n stee woar wie kovviedrinken kinnen?”
Vanzulf wos ik wel n mooi restaurantje en kregen de minsen nog n lekker kopke kovvie.

Om twaalf uur sekuur stonnen wie op t strand van Zandvoort.
Veural de ollechies wazzen der ook wel aan tou om even in de bainen te kommen. Vraauw Kaaiser dailde kedetjes en krinnebollechies oet dij zai mitnomen haar en elk en aine ston op t strand dij boudel op te eten, t was ja net n schoulraaiske.

Om ain uur wazzen minsen der sténzat van om dij schoemkoppen te bekieken en wollen ze weer wieder, benijd wat vraauw Kaaiser nog meer in t verschait haar.
Ze was nog drok aandeloop de leste kedetjes te verroppen dou ik heur vruig woar de raaise wieder nog noar tou gong, omreden t volk was der ja zat van.

“Oh joa”, zee vraauw Kaaiser n beetje van slag, “wie mouten om n uur of zeuven bie n restaurant weden in Azzen om te eten”.
Ik kreeg aal mien moud bienander en vruig n tikkel benaauwd “En wat goan wie de de haile middag wieder doun den vraauw Kaaiser?”
“Joa”, zee ze, “doar heb ik mie n beetje mit mishad mien jong, ik haar nait docht dat ze der al zo vlöt flaauw van wazzen. Ik heb nog genogt sìnten om t eten in Azzen te betoalen moar wieder hold t wel op, wie binnen ja gain rieke raaisclub”.

Ik zag dat vraauw Kaaiser aiglieks in zak en aask zat en der stoadegaan achter begon te kommen dat n raaise organisaaiern toch nog nait zo makkelk was as ze docht haar. Zai huil zuk tegen de aandern groot, moar ik kon aan heur kop zain as ze mie zo aankeek, dat ze der goud mit in de moage zat.
En inains kreeg ik den toch medelieden mit dij grode grieze vraauw dij zo heur best doan haar mor t nait hailemoal goud overzain kon.

Ik zee, “Ik zel ais kieken of ik nog wat veur joe regeln kin”, en pakde tillefoon.
Noa n kört gesprekje ruip ik minsen weer bie n kander in de bus, dou elk en aine zat gongen wie richten Aalsmeer, omreden ik doar bie de Joop van der Ende studio’s plek regeld haar bie Hans van der Tocht zien ‘Rad van Fortuun’.
Ze hadden doar in de studio’s aaltied verlet om klapvolk, t kosde den ook niks en minsen konnen twij opnoames mitmoaken. Ze mozzen allind even haard klappen as dat aangeven wuir en tussen de bedrieven deur kregen ze ook nog n kop vol kovvie mit n plak Indische keek.

Om vief uur haar ik de bus al weer veur de ingang stoan en zag ik de haile brut weer noar boeten kommen.
Ze wazzen zo blied as n stel kinder, dit was ja n haile ervoaren veur dij minsen woar ze nog joaren over proaten konnen.
Drôk proatend kwammen ze weer in de bus en dou gongen wie op Azzen aan, woar wie even lekker eten hebben.

Om haalf negen wazzen wie weer thoes en dou elk en ain oetstapde ston vraaw Kaaiser bie de deure mit n grode grijns op heur gezichte van elk en ain komplimentjes en scholderklopkes in ontvangst te nemen.
Ik luip nog ais even deur de bus hén om te kieken of der nog wat achterbleven was, dou ik weer boeten kwam wazzen de maisten al vot en vraauw Kaaiser kwam op mie of zetten.

“Doe hest mie red”, zee ze mit heur haarde stemgeluud, “zai vonden t aalmoal n hartstikke gesloagde dag en ik wil die doar nog hail stief veur bedanken”.
Zai stak heur grode haand oet en dou kwam woar ik de haile dag al baange veur west haar, zai doekde mie stief op baide wangen.

Dou ik doar weer dat naauwe stroatje oetdraaide haar ik n tevreden gevuil en twij brannende wangen…
Ik heb vraauw Kaaiser en heur raaisplougje nog voak n moal reden moar ze luit t organisaaiern wieder moar aan mie over.

t Was een zotterdagoavend in oktober en t was al duuster boeten, dou deurbelle ging. Dou ik bie de deure kwam ston mien schoonmoeke der veur zo nat as n verzopen kat t woater luip van heur plestiek kopdoukje oaf zo in de schounen.

“God”, zee ik, “t kon wel regen”.
“Loats mie hier boeten stoan of letst mie der in” zee ze en keek mie der venienig bie aan, vot dee ik n stap aan de kaande en luit heur der in.

“Wat n hondeweer”, zee ze dou ze met n dikke rooie kop in de koamer kwam en vot op mien stee veur de kachel zitten ging.
“Och mens”, zee de vraauw, “is t den zoks min weer?”.
“Joa”, ging ze wieder, “wie hebben om dis tied gedienen al dicht en de open heerd der bie aan”.

Wie wollen net aan de kovvie begunnen.
“Wilst doe ons Geert en Kloas Jan even roupen den mok ik veur heur sokkeloademelk”.
Dou de vraauw noar de keuken ging, ston ik onder aan trabbe en ruip de jongens tou of ze sokkeloademelk wollen.
“Oh joa”, bulkte ik der achter aan, “en opoe is der ook”.

Even loater wassen kinder beneden en zaten gezellig bie ons in de koamer opoe (dai in tied alweer opdreugt was)greep in heur tasse en zee ik heb gevulde kouken mit noamen, bie de waarme bakker vot. Doar haar ze mie, man dij vin ik ja zo lekker he.. ze binnen groot mit een lekkere broene bovenkaant en een dikke loag spies der in en een amandeltje der boven op. Votdoalijk gong ik stoan om schurreltjes te pakken woar wie de kouken opleggen konden.

“Nou wist wel overhénde hé”, zee schoonmoeke, “as der moar een gevulde kouke op toavel komt”.
Doar haar t oalske wel geliek in je maggen mie der snachts veur wakker moaken.

Dou de kouken op de schurreltjes lagen kreeg der nog ain belangstellen, noamelek ons hond, Tommie haite t baist en t was een rasechte asbak, nait al te groot swaart mit broen en wit, ach een alleroardegst baistje.

Elk en aine begon aan zien kouke en kovvie of sokkeloademelk en der wer vrolek wat keuveld over van alles en nog wat.
Noa n tiedje haar mien vraauw ons twijde bakje kovvie inschonken en dou ze der weer bie zat zee ze tegen mie, “verrek hest dien kouke ja nog aal nait op bist nait goud ofzo?”

“Joa”, zee ik en keek de kring ais rond, “joe hebben allemoal dij kouke nou al op, moar ik heb hom nog even liggen loaten, je mouten der van genieten van zo’n kouke, dij mout je nait zo aalbegerig noar binnen schrokken. Mien voar zee altied ‘spoorst doe wat den hest doe wat’.”

Ik haar t nog moar net zegt dou der wat swaart en broens tussen mien bainen deur schoot, mit n noodgang mien lekkere gevulde kouke van t schurreltje oafgriste en mit de zulfde gang weer onder de stoule schoot en mit groode happen mien kouke noar binnen waakte. Stom verboasd keek ik Tommie (want dij was t) noa moar ik kon der nait meer tegen griepen om mien kouke nog te redden.
Elk en aine was vanzulf slap van het laachen, veuraal mien schoonmoeke, troanen biggelden heur over de wangen en ze mos t lief der bie vast holden. Op n duur begon ik zulf ook te laachen, want ik zel der wel beteuterd bie zeten hebben en als ze aalmoal zo schottern den mout je zulf ook wel.

Dou elk en aine wat bedoard was en Tommie weer in zien mandje kroop omreden dat der toch niks lekkers meer was, kwam leutje Geert noar mie tou en zee, “kiek Pabbe ie maggen mien amandeltje wel hebben want dij lag nog op mien schurreltje en ik lus hom toch nait”.

Ons hondje Tommie is der alaank nait meer, moar ieder bod as wie nou een gevulde kouk bie de kovvie kriegen den ben ik de eerste dai hom op het.

Mien vraauw en ik hebben een poar goie vrunden woar wie al wel datteg joar mit omgoan.
Teake en Cato haiten ze en wie wazzen op n moandagnommerdag bie heur omreden dat ik Taeke even helpen zol om n vogelhok te spiekeren.

Zoals altied muiken wie der een hoop plezaaier bie, wie konnen t ja meroakel mit mekoar vinden.
Om drij uur ruip Cato ons noar binnen veur n kop thee.
Dou we bie toavel zatten zee Cato “Dij kirrel van de verzekern komt zo he, veur as toe dood gaist.”
“Ja”, zee ze tegen ons, “dat is haildal misgoan, wie binnen overnomen deur n aandere moatschepij en nou willen ze kieken of alles nog wel goud komt.”

Sekuur om vief over drij ging deurbelle en kwam der n kirrel inzetten mit n stief swaart pak aan. Hai stelde zug veur as Jan Jaap Hendriks en gaf ons allemoal zo’n vies slap zwaiterg haandje woar mie vot de griezel van over de graauwel luip.
“Ik goa wel even allaine wieder”, zee ik. “den kist doe even rustig mit dizze man proaten.”
“Nee hor”, zee Teake, “blief mor rusteg zitten, den waist vot wat der gebeuren gaait as ik veur die aan goa.”

Dou Hendriks zat en n kop thee veur zoch stoan haar, begon hai vot n verhoal oaf te steken over volgauto’s kovvie, kouke enzowieder.
“De premie blift vief gulden in de moand”, zee hai, “en doar zit alles bie in.”
“Oh”, zee Teake, “wat krieg ik doar den allemoal veur, ja nait dat ik der wat aan heb moar veur de noabestoanden bedoul ik.”
“Nou”, zee kirrel, “zoas ik al zee doar zit het oafleggen bie en de oetvoart mit kovvie of thee t vervoer en netuurlek de verazzen.

Vol ongeleuf keek mien kameroad Teake de verzekernskirrel aan en schudde mit zien kop.
“Hou n verrazzen”, zee Teake, “kriegen ze den ook nog een verrazzen as ik dood bin.”
Dou ik dat heurde en zien kop der bie zag, heb ik mie de buutse oetlaacht ik kon nait weer oetschaaiden, troanen biggelden mie over de wangen heen en Teake… Teake zat der bie of hai woater branden zag.
Dou verzekernkirrel hom oetlegd haar dat met ver-azzen t verbranden in de oven beduild wer kon Teake der zulf ook wel om laachen.

“Net of dast doe dat zulf wel deur haast”, zee Teake dou verzekernkirrel vot goan was.
“Ik wel doe kounavvel”, zee ik, “moar evengoud bedankt, ik heb in tieden nait meer zo laacht. Dou wie weer n beetje bekommen wazzen binnen wie wieder goan en hebben het vogelhok kloar moakt.

Ieder bod as wie bie Teake en Cato op verziede binnen en Cato begunt over wel ze nou weer in kraande lezen het dij dood is, den mout ik, of ik wil of nait, weer lachen om dij domme stek van Teake joaren terug.
“Hest weer veurnkander Cato hör, hai mout der noa al dij joaren nog aal om lachen”, zee Teake, “en volgens mie den is hai straks de ainegste dij bie mien kremoatsie nog aal staait te laachen.”

Zo zain joe mor luu, hou n leutje misverstand joe joaren loater nog altied plezaaier geven kin.

Ik heb ja joaren op toerbus reden, oet dij tied komt dit verhoal.

t Was dinsdag acht uur smörgens dou ik euliestok oet carter trok om zo t paail te kontroleren.
Over n haalf uur mos ik bie t postketoor wezen om de eerste minsen op te pikken veur n dagtripke noar Duutslaand.
t Was zo’n raaiske noar Oldenburg met n kovvietoavel en smiddags eten en nog wat tied om rond te sjaauwen.
Tiedens dij kovvietoavel kregen de minsen den n verkoopdemonstroatsie, omreden dij firmoa betuil den de helfte van de raais mit, zai wollen den ook wel wat verkopen vanzulf.

Ik muik alvast de bus aan loop den kon hai vast waarm worden, in n kolle bus is ja nait lekker, en muik vast de pepieren in orde.
Om twinteg over ging ik den moar op pad, k haar der nait zoveul zin in, dit soort raaiskes von ik nait zo mooi om te doun.
Pasagiers wazzen over t algemain ollegies dij op dizze menaaier der nog ais betoalboar oet konnen.
Moar dij bie die verkoopdemonstroatsie deur gladde proaters veul geld oet de buutse klopt wuir.

De eerste instappers wazzen veur mie nait onbekend, ik haar ze al veul voaker mit had. t Wazzen Berrus en Oafke Stainhoes.
Moi sjeffeur zee Berrus wie goan mor ais weer n moal mit, mien Oafke zit al weken te soezen.
Hai haar t nog mor net oet de mond of hai kreeg van zien vraauw n beste klap mit tazze op zien pet.
Niks van leuven sjeffeur hor, zee ze, hai vind dij raaiskes zulm moar al te mooi.

Ze betuilen heur 35 gulden en gongen zitten zodat ook de andere minsen instappen konden.
Van t postketoor ging ik nog n aantal aandere steden bielangs en stoadegaan kreeg ik de bus oardeg schier vol.
Dou in Scheemde de leste minsen instapt wazzen ging ik de grode weg op richting Nij Schanze en den Duutslaand.
Dou ik bie de oafslag Leer de autoboane e22 opdraaide kwam Vraauw Stainhoes even n zetje bie mie veurin zitten.
Sjeffeur, zee ze, mag ik wel n zetje op dat klapstoultje zitten, den heb ik ja zo’n mooi oetzicht deur dij grode veurroet.
Netuurlek, zee ik, den heb ik ook ja nog n beetje aansproak.

Vot begon ze mie haile verhoalen te vertellen over heur zeun dij directeur was bie n grode febriek, over heur klainkinder dij t apmoal zo goud deden op schoule, en over heur dochter dij emigreerd was noar Austrolie.
Joa, zee ze, doar hebben Berrus en ik t wel hail stoer mit sjeffeur want ik heb heur al in gain vieftien joar meer zain.
Hou komt dat den, vruig ik, je binnen mit t vlaigtuug ja zo aan de aandere kaant van de wereld.
Joa, zee vraauw Stainhoes, moar waist doe wel wat dat kost mienjong, dat kinnen wie ja nait betoalen.
Intied dat ik zo mit Oafke aan t keuveln was zag ik aan de kaande van de autoboan n groot bord verschienen mit de oafslag noar Westerstede en dat was ja t stadje woar wie de kovvietoavel en verkoopdemonstroatsie haren. Ik draaide of en ging mit n sierleke boog pakeerploats op, intied haar ik mikrofoon grepen en vertelde de luu achterin dat wie kovvie drinken gingen.

Bie t oetstappen zee Berres Stainhoes: Hou loat goan wie den weer wieder mienjong ?
Oh, zee ik en keek op t hollozie, over n zes ketaaier vertrekken wie weer, aans holden joe gain tied genog over in Oldenburg om te winkeln.
Dou ik de bus weg zet haar en even de leunens liekop zet haar, gong ik ook onderdak, ik haar ook wel zin in kovvie.
Bie binnkomst was de demonstroatsie al drok aan loop en de verkopers wazzen al drok bezeg de eerste bestellens te noteren.
Dizze raais haarn ze pannen en potten te koop en onderbérn mit echte tekselse schoapewol der op. Dij schoapewol zee de verkoper net, is overaal goud veur, veur ekzeem en veur remetiek en oksterogen, tis ja net Hoarlemmereulie docht ik.

En, zee ik tegen Berrus, hemmen ie al wat kocht Stainhoes ?
Nee jong bist maal in de hoed, ik loat mie hier gain poot oetdraaien hor, met dij flaauwekul huiven ze bie mie nait aankommen.
Dou t oflopen was ging de raais wieder noar Oldenburg.

In Oldenburg was k ais even op n teraske zitten goan mit n dikke ijssorbert, t was aibels mooi weer worden en ik keek mit veul plezaaier noar aal dij minsen dij bie mie langs perdaaiern.

Dikke kirrels en vraauwluu, summige zo moager as n panlat, jonge wichter met körde rokjes en poars hoar, snakkege jonges mit n grode kamme op kop. Der kwam van alles langs.
Dou ik dij sorbert in t lief haar besloot ik om moar ais even de Pferdemarkt of te lopen. Dizze stroat was veuraal bekend om zien wedketoor veur t peerdjerennen.

Dou ik zowat bie dat ketoor was zag ik inains Stainhoes noar boeten kommen, dou hai mie aankommen zag kwam hai geliek op mie of zetten en begon van vér al te roupen. k Heb wonnen ruip hai, ik heb wonnen sjeffeur.
Ik bleef stoan om op hom te wachten. Wat main ie den Stainhoes, zee ik, wat hebben ie wonnen den.
Tiendoezend maark heb ik wonnen ik stoa te trillen op mien bainen, t lopt mie sikkom dun deur de boksem, zee hai mit troanen in ogen. Och wat zel mien Oafke blied wezen, zee hai, nou kinnen wie noar Austrolie tou, noar t wicht.

Wie goan eerst moar ais even op dat bankje zitten zee ik, den kinnen joe even bie joen positieven kommen, ie trillen ja as n ruske man.
Dou wie zatten greep Stainhoes in zien buutse en huil doar n poar handen vol biljetten oet, dij hai mie in de handen dròkde.
Wils doe dat wel even veur mie opbaargen sjeffeur?, zee hai, ik vuil mie der nait mit vertraauwd ik bin doodsbenauwd dat ik t verlais.
Ik beloofde hom dat ik der goud op pazen zol en in de buskluus doun zol.
Wils dat asjeblieft votdoadelk doun, zee hai, den blief ik nog even zitten om bie te kommen.

Ik luip vot noar de bus, dou ik op sjeffeursstoule zat bin ik aan t tellen goan en werempel t was tiendoezend maark.
In dij tied was dat zo’n beetje twaalfdoezend gulden n beste smak geld dus.
Ik dee de kluus open en stopte de sìnten der mor gaauw in.
Dou ik weer bie Stainhoes op t bankje zat en verteld haar dat de sìnten in de kluus zaten, moande ik hom ais te vertellen wat der nou goande was.

Och, zee hai, tis nait zo biezunder Oafke dij is noar zo’n winkel goan mit klaaier en doar haar ik ja haildaal gain zin in.
Doarom bin ik oet nijschiereghaid in dij peerdeboudel goan.
Dou ik onderdak was kreeg ik vot n pepier in de handen drôkt en dij kirrel zee ‘kleig geets loos ivulln die papiere’ ik vulde moarzo wat in over n koppel peerden en gaf hom terug. ‘Teen mark biete’ zee dij Duutser, ik docht verrek mout ik der ook nog veur betoalen, nou ja vot den ook mor en betuil tien maark.

En veur dat ik der aiglieks goud op verdocht was kwam dij kirrel der weer aan zetten en bulkte ‘sie haben gewonnen’ en hai drôkte mie de sìntn in handen en dou ik weer boeten kwam zag ik die lopen en de rest waist ja.
Nog haildaal ontredderd keek hai mie aan, ik kin t ja nait vatten, zee hai nog n moal, tis ja nait te leuven, wat n mazzel.
Ik zee, kom, t word stoadegaan tied om noar de bus en weer op hoes aan te goan, wie luipen noar de bus.
Och, waist sjeffeur, zee Berrus, zeg nog noar niks teegn Oafke ast wilst, dat kin ik beter doun as wie weer bie hoes binnen.
Ie hebben geliek, zee ik, dat is wies.

Dou wie weerom wazzen op t oetgangspunt stapten Oafke en Berrus as leste oet.
Ik heb nog wat veur joe Stainhoes, zee ik, intied haar ik de sìntn in n kefört doan, asjeblieft.
Bedankt mienjong veur de hulp, zee hai en soamen mit Oafke zag ik hom weglopen.

Drijmoand loater zag ik in n ploatselk bladje n overliedensadvertentsie stoan van Oafke Stainhoes, ze was achtenzeumenteg joar worden. Onderaan t bericht ston:
Aafke uit Australie dankbaar dat mijn moeder nog hier is geweest na vijftien jaar.

Ik docht ‘Wat een mazzel’.

Bie oons in t dörp doar wazzen vrouger nog de wereld winkels. Je haren krudenier, melkboer, slachter, bakker, dreugist en t mannefeturenwinkeltje, n gruinteboer en n smid enz.
Deur aal dai winkeltjes was der ook n haile socioale soamheureghaid. As je bosschoppen doun gingen, dìn was je n poar uur onnerwegens en overaal was wel wat te proaten en te reudeln. Doardeur was der ook n verainen ontstoan van winkeliers en dai haar dìn opbedocht dat der ainmoal in t joar n feestweek organisaaierd worden mos. Dai feestweek kreeg al gaauw noam ‘winkelweek’, omdat t idee bie d’ondernemers votkommen was en dai der ook n bult veur deden.
Der wuien wedstrieden in t leven roupen en sikkom t haile dörp dee doaraan mit. Elkenaine versierde zien hoes en muik toene schier omreden der n wedstried ‘schierste toene’ was.
In de krougen haar je dìn voak muzikanten zitten met n vioul en trekörgel en op t voetbalveldje ston n lutje kermis. Gain gierende en haard in de rondte vlaigende fetuuten, mor n schaittent en n zweefmeulen. Oh joa en nait te vergeten een kekiewals. Dai kekiewals was bie veul mìnsen favoriet. Ie mossen eerst mor ais zain derin te kommen
en as je derin zaten, om der weer oet te kommen… Veur de kinder een peerdenmeulntje en trektaauwtjes mit blikjes goeien. t Was der altied gezelleg drok en der was aal doage wel wat te doun. Schoulkinder kwammen overdag deur t dörp hìn mit kedelmeziek. Doarbie luipen ze in optocht en mochten mit ólle pannen en potten net zoveul lewaai moaken as ze wollen. Maistied was dit d’ofsloeten van speultoenfeest.

Dat was n spelletjesdag in speultoene. Doarbie konnen kinder zaklopen of mit heur mond n appel oet n wasoaker vol woater hoalen. Ook was der ringsteken woarbie ze op n hobbelfietse perbaaiern mossen om mit n stok n ringe te steken. Dit wui dìn soavends weer veur d’oldern doan. Wedstried steltlopen en zo wieder. Het was der altied reuzegezelleg en der was noeit gain trammelant. Vanzulf trok t ook weer mìnsen aan oet aandere dörpkes en dai gaven den weer geld oet bie de kroamkes van d’ondernemers dai het er ook goud bie haren. Ook was der nog voak n grode optocht mit versierde woagens en n plietsiekever veurop mit blaauwe zwaailaamp aan. Achteraan ree plietsie De Vries op zien fietse en keek vrundelk in de rondte en gaf doar mit aan dat de leste woagen der langs was.
Brandweer haar d’olle amerikoanse brandweerauto ( dai wie maistied eerst aan loop drokken mossen) bie t daip stoan en dìn mog de jeud mit slaange t woater weer terugge spoiten. t Haile joar deur wassen wie dìn al stuvers, centen en dubbeltjes aan t spoaren veur dai ainmoal in t joar feest. Der wui deur t haile dörp noartou leefd en de mìnsen wassen weken veurtied al mit de veurberaaidens bezeg.

Ik stoa nou vatteg joar loater in mien aigen hoes aan de deurgoande weg van ons dörp veur t roam en zit noar de deur de winkeliers organisaaierde braderie te kieken. Doezenden mìnsen schoeveln langzoam over de weg woar de wereld kroamkes stoan. Je kinnen der van alles kopen: klaaier, fetuten veur in toene, petten en ondergoud .Ook veul eettenten mit hamburgers, vette worsten, euliekouken. Vot n beetje links van ons hoes staait n groot podium, woar n vent mit n ploatenspeuler wat rampetamp meziek staait te speulen. Heuren en zain vergaait joe. t Is n commerciële braderie woar zoveul meugelk geld verdaind worden mout. t Kin mie nait bekoren, t het gain socioale weerde. Der worden gain toenen versierd of speultoenfeest holden, ook gain kermis of kedelmeziek deur kinder. t Gaait allain mor om de verdainsten van d’ondernemers. Ach, de wereld veraandert en wie veraandern mit. Ik pak mien knip en loop noar boeten om n puut euliekouken op te hoalen.

Ik wait nog wel dou ik n joar of twaalm was dat ik n lampenradio en n ploatenspeuler kocht haar veur vief gulden.
Ik was der ja aibels gelokkeg mit, ik haar de haile boudel boven op mien sloapkoamer stoan en t ding haar gain tied om oaf te koulen.

De radio was van Blaupunkt en haar aan de veurkaant zo’n kaddeoog, je mozzen altied even wachten totdat t ding op temperatuur was.
Mit n stekkertje aan de achterkaande haar ik der ook nog n ploatenspeuler op aansloten, n broene bak van Philips, je konnen der wel tien ploaten tougelieks op leggen.
As ik hom n beetje haard aanzette konnen je de muziek op stroade heuren, der zat best nog wel n beetje lewaai in.

Ik haar nait zoveul ploaten en doarom was t voak toch wel de zulfde meziek dij ik draaide.
Zo was ‘House of the rising sun’ veroet mien favoriet moar noast de Animals was ook Fats Domino en Deep Purple The Kings enz. te heuren.

Op n zundag om n uur of elm was ik weer ais in de weer mit mien meziek, dit schienboar tot grode aargernis van mien voader dij mit n bult lewaai de trap op boundern kwam.
“Ist nou ais oaflopen mit dij herrie”, bulkte hai, “ik kin miezulf ja nait meer denken heuren. Man, man en as t nou den ook nog versounleke meziek is, de kraaien valen ja dood van t dak oaf”.
Ik kon t ja nait helpen mor ik mos der wel om laagen zoals dij man doar ston.
“Moust der ook nog om laagen” zee hai, “ik perbaaier beneden ook meziek te luusteren moar mit dat gejank van die heur ik der niks van”.
Draaigend stak hai n vinger op en zee, “Ast doe dat geblér nait zachter zetst zodat ik de Schneewals versounlek heuren kín den kom ik weer noar boven en ik trek die de lampen oet dat ding en den kist in t vervolg zulf zingen goan”.
Hai draaide zug om en stoof met dezulfde gang weer noar beneden as dat e boven kommen was.

Wieselk draaide ik t geluud moar noar beneden want maistieds dee de oalheer wat hai zee, en ja n radio zunder lampen doar haar ik ja niks aan.
Inwendig von ik mien pa moar een kultuurbarboar, want ja, dat meziek was nou ainmoal de toukomst en de Silvera’s en Doris Day doar luusterde ja gainain meer noar … behaalve mien pa vanzulf.
Ik schrief hier eind joaren zestig begun zeuventeg en moak n sprong in de tied vievendaarteg joar loater…

Ik was net op baanke zitten goan mit n kop kovvie en haar n spaigelploatje opzet met meziek oet de joaren zeuventeg.
Inains wor ik overspould deur n bult gedreun en heur verder niks meer, de laampe aan t plevon slingerd gevoarlek in de weer en de mìnsen dij op stroade lopen kieken verschrikt om zuch tou.
‘Dij rötjong’, denk ik, ‘houvoak heb ik nou al wel nait zegt dat hai dij herrie nait zo haard zetten mout. As t nou den ook nog versounleke meziek is moar t is n aaintoneg gebonk dat toerloos deurgaait, der word ook nait bie zongen ofzo t is nait aan te heuren, vreselk gewoon’.

Mit n hellege kop bounder ik de trap op.
“Ist nou ais oaflopen mit dij herrie”, bulkte ik, “ik kin miezulf ja nait meer denken heuren. Man, man en as t nou den ook nog versounleke meziek was, de kraaien valen ja dood van t dak oaf”.
Schoapachteg laagt jong mie tou.
“Moust der ook nog om laagen”, zee ik, “ik perbaaier beneden ook meziek te luusteren moar mit dat gejank van die heur ik der niks van”.
Draaigend stak ik de vinger op en zee, “As doe dat lewaai nait zachter zetst den draai ik de stop der uut, den kist in t vervolg zulf zingen goan.
Ik draaide mie om en ging weer noar beneden.

Dou ik weer op baanke zaat was het hail schier rustig in hoes en dou ik een beetje oafkould was haar ik t gevuil van n dejavuu.
Ik besefte mie inains dat ik vievendaarteg joar leden t zulfde mitmoakt haar. ‘De tied herhoald’, zug docht ik, ‘zo voader zo zeun, wel wait wat mien zeun over vievendaarteg joar tegen zien zeun zegt’.

Ik kin t spieteg genogt nait meer tegen mien pa zeggen, hai is veul te vroug aan n zaikte overleden, over vievendaarteg joar den bin ik vieventachteg docht ik, wat gaait de tied toch haard, wel wait mit n beetje gelok kin mien zeun t nog wel aan mie vertellen.