Holtkamp, Rieks

Astoe der nait bist
bin k der nait.

Ain smok van die
geft mie blui in t lief,
veur die veur mie veur die.

Woar binnen wie binnen
wie as wie nait wie
binnen wie, binnen wie nait?

Leste doagen van meert. k Heb niks om haanden.
k Zet gloepstreeks aasketunne boeten,
daip in winterjaze. Achter poest.

k Stoa mie te scheren snommerdags.
Schut mie n gedicht in t zin
van Elizabeth Bishop: Ìnde Meert.
k Denk aan heur Canadese gaanzen
van Nova Scotia neerdoald aan vieverraand in t paark.

Der wazzen al zaachte doagen west;
hond was op zuik noar kikkers,
mor dij huilen kop nog dicht.

Nou lummel k mor wat aan,
verbeeld mie dat k housten mout,
dat k oetvlaigen wil,
terog noar t holten hoes van Elizabeth
hailendaal aan t inde op straand in Nova Scotia,
of mit hond op jacht noar kikkers.

Swaalfkes binnen weer vot.
Liesterkralen hebben kleur
van Nederlands elftal.
Wie liggen der oet,
veur zoveulste moal.

k Wol boegen as bamboe,
nait om te boegen,
mor om t overleven.

(1941-1942)

t Was mie vandoage even ontschoten,
mor op twijde maai was zai joareg.
k Kom voak aan t hoes veurbie
dat der al nait meer staait
in stroade dij aander noam kregen het.
Aigenlieks is der niks nog
dat aan heur herinnern dut, behaalven
n ploatje op stroade veur t hoes
dat der nait meer staait, woar of
zai woont het mit pa en moe
en negen bruirs en zusters,
dij ok nait meer wonen in t hoes
dat der nait meer staait
in stroade dij aander noam kregen het.
t Kin wezen dat zai nog wel ains aanwaait
as wind in t oosten staait, of oet
t westen waait om reden dat eerde draait
en wie nooit waiten zellen wanneer
oet wat veur hörn wind waait.
Beatrix Irene haitte zai, heur noamen
n leste gilp in woestijn van roeghaid;
miseroabele karavaan van twaalf minsken
achternoa keken vanachter gerdienen
veur roeten in hoezen dij der nait
langer meer tou doun. t Was heur eerste
boetenlaandse raaize. Aal wat ons schaaidt
van heur joardag is ons finail onthold
dat hampelt as n maanke hond over spoorliene.

Schare komt al dichterbie. Zunne
trekt zok terog oet toene, leste
vogels geven nog waarmte aan t licht.
k Heb mien stoule al zes moal verzet,
net zo voak as zwaarte liester
hinkelepinkt veur mien vouten
en k mie òfvroag wat k nog
doun mout mit mien doagen.
Krone waaiert t net al wieder oet.
Mien laifste is wied vot. Aangst
brengt heur weerom in mie.
k Bin bliede.
Mor vroag mie nait woarom.

k Wol aal t Botterdaip op mit die
al was t ook in n bootje van pepier.
Wie bluizen ons aal veuroet
mit veul haart in t zaail,

of op scheuvels deur
t gruine laand in zummerblui.
Noast mie gefst mie
n tik op t gat,
t gaait schier vindst nait?

Zulfs as Grode Vogel ons mitnemen zol
was t ook goud as zien
snoavel mor ons laid zingen wol,

veuroet, weerom of levaaiern
mit tegenwind Onderndaam wied veurbie.

k Wol zo geern Botterdaip op mit die

Volmoakt is gainaine.
Dij die t volmoakte veurzeggen
moust mit hunneg besmeren
tot aan vervelens tou.

k Luit heur foto zain
van onweersvogel boven
Theems mit Houses of Parliament
en Big Ben dij in groot
dail van wereld nog aaid
klok slagt veur verwaisde onderdoanen.

Stok in kraante
gong over Brexit en Europa,
dou zee zai dat zai vot wol,
haar aander vonden,
akkedaaierde beter.

Ons tied haar al
joaren laimen vouten.

Mor dou k nog ains
noar onweersvogel keek,
deurschienend tegen t zunlicht,
mit vleugels wiedoet,
doalend of locht in,

zag k heur,
miezulven,
of baaiden
onderwegens

Bist op hoes aan
in t duuster.

As t slöt omdraaist
is der gain licht,
ok nait in zien haart.
Waist ok nait
ofst slöt wel
omdraaien wilst.

Eulie bleef braanden
wil t olle verhoal,
mor doe waist nait

of dien vlam
aachtste dag hoalen zel.

Hai ok nait

Baaident
tot in aaske tou
Allain

t Wur mie zo breekboar onder t vel
dou zai mie in t oor fluustern dee.

t Was duuster om ons tou, heur lippen zo noakend
as noakend mor wezen kin
veur leste moal:

I’ll remember April
and I’ll remember You.

Moust Clifford Brown heuren, zee zai
mit Clark Terry en Maynard Ferguson
as zai mit Dinah Washington
dien kop en kont oet mekoar speulen,
zummer 1954 in Los Angeles as of t vandoage was.

Max Roach geft mit zien klappen op drums
aan dat der niks meer aan te doun is:

wie binnen west.

k Zol nait waiten wat laifde is,
Aal wat der over te zeggen
vaalt: waarmte van aaske, herinnern
aan smokken dij nooit meer
stee vonden op ons lief.

I’ll remember April
and I’ll remember You.

Aal wat of beweegt
komt op die tou
of gaait van die vot.
Most wel in t oge holden:
woar of doef drinkt
drinkt kadde ok.

Vanmörns is t geboren
t woord
gatjegoaren.

k Ston nog
in blode kont,
t woater sputterde
in t rond,
dochde aan heur,
t hoar as n waaier op t kussen.

Loakens leken n landschap
noa slag,
heur gatjegoaren
verloren as
rood keroal
in Sibboeren.

En hou zai mien ruden
smoorde
mit heur lippen.

t Wordt nooit wat
zunder piene.

Dreum mor,
dou mor
wast doun kinst,
wast dreumen wilst,
stief mit vouten
in klaai, mit wind
onder vleugels.
Tou mor,
dreum mor,
dou mor.

Agenda vol, behaalven dunderdag heb k niks om haanden.
Smoandags òfsproak mit Marianne,
mit heur schiere haanden.
Dingsdag vot smörns aal mit Monique,
krek zo’n roadsel as Mona Lisa.
Smörns bin k op mien best.
Hail dag heb k wieder gain tied.

Woensdags bin k anderhaalf uur bie Karin,
aan heur mout k nog wat wennen,
mor snommerdags vannijs bie Monique. t Is zo’n laiverd,
mor laank gain open bouk.

Dunderdags wait k mie gain road,
k lied onner gebrek aan overdoad.

Mor vrijdags vuil k mie weer de man,
Loes, dij zo goud luustern kin, staait mie bie en heurt mie oet.
Mor over Marianne, Karin en Monique hol k mie snoede dicht..

Smiddags is t Richard,
dij nait veul tied het veur gainaine.

n Haile weke in t zaikenhoes, altmoal dokters in riege.

Mor dunderdag was k vrij.

(veur Anneke en Jaap)

k Bin baang
k Bin baang
k Bin baang
en dat al zo laang.
Vuil mie naargens meer thoes.
k Heb eerdbevensblues.

Blouddrok te hoog,
pillen veur moag,
trillens in t oog,
krieg hom nait meer omhoog,
stok in kroag,
k wil nait meer noar hoes,
k heb eerdbevensblues.

Roezie mit kinder
gramniedeg op vraauw,
t gaait aal moand minder.
k Snötter, k bin aaskegraauw.
Hail nacht lig k wakker
mit vraauw van bakker.
k Wil nait meer noar hoes.
k Heb eerdbevensblues.

Hail dag al oet t lood
van scheuren in t hoes.
k Wol net zo laif dood.
k Heb eerdbevensblues.
Staait weer n kontroleur
veur mien schaive deur,
het weer n beter plan.
wordt hai nog beter van.
k Bin baang van mien hoes.
k Heb eerdbevensblues.

t Hoes is ontwricht.
k Bin riep veur t gesticht.
Veur mien laifste wicht
sloa k deure dicht.
k Wol dat der n inde kwam
aan sjikaneren van NAM
en pazzipanten in Den Hoag.
Ligt mie n stain op moag:
woar vin k nog n hoes?
k Heb eerdbevensblues.

k Bin baang
k Bin baang
k Bin baang
en dat al zo laang.
Vuil mie naargens meer thoes,
k heb eerdbevensblues.

Geef nou moar tou: wie,
boazen over gas en gold,
sturen gain leger of plietsie.
Knuppels en haauwdegens
liggen aal joaren in t muzeum.
Aanpazen aan nije tied:
gain gluiende stuvers meer
veur t grabbelnde volk,
moar deuskes mit troanen
van t soort van Man Ray
dij oetstreud worden oet blikken
koetse mit kubeke meters tougelieks.

Kost ja niks. Wie hebben haart
veur mensken en soabels achter haand
veur as t nait akkedaaiern wil.
Wie zwaaien ze wel noa
as gasbellen imploderen,
hail Grunnen ain Blauwestad.

Blaauw doeven, blaauw jongen.

k Kin wel janken.

Doar ligt zai in Taschen bouk
veur 1500 euro.

Te geef vanzulfs
veur n jetsetwief as Naomi,
dij rokt noar Ferrari, Lamborghini
en doezend dure fietjederijen tussendeur.

Magst aan heur roeken,
mor op pepier.

Wat zai nait veur die
het blift onder t loaken
van schildersezel.
Wat zai wel zain let is ok
nait veur die. Kiek mor.

Mango kinst opvreten
as gainain die veur is.
Mor doarveur bist al te loat.

As Naomi ooit op Les Marquises
west was, haar zai
Gauguin nooit zain.
Hai haar heur
niks in reken had,
te glad veur
zien weerbarsteger wereld.

(Bie: Peter Lindbergh, Hommage à Gauguin,
Harpers Bazaar, dec. 1992)

Hollywood was net
dreumfebriek
hast doe,
goldkop,
dien Amerikoanse
Sidora al daansend
op t lief in bèrre,
heur haanden in dien hoar.

Goldkoppie.

Zai mit lanteern
in haand boven kop,
ainegste licht in zoal
op toneel van Mariinski theoater,

doe zingend mit metrozen,
helden van Aurora,
dien laifste laidjes
in t eerste duuster
van revoluutsie.

Nooit eerder gluide
zoveul laifde
tussen joe baaiden,
as of zunne opkwam.

Loater ook nait,
doust die ophongst
aan arbaaiders centroale
verwaarming

ieskold.

Vleugels om te vlaigen heb k nait,
as ka op mien scholder in kinderjoaren.
Proaten dee e wel,
net as ik in dizze wereld
op scholders van mien schrievers.

Roadeloze smid
in waarkploats
van revoluutsie

wolkenbedwinger
hoamertoaldichter

kop
in spaigel op t ambolt

aal is verneukerij

gain dreum blift
mit Lili aan zee
op Norderney

hoane
koegel

oet

I
Marc mienjong
wat hast nou docht?
Dat zai mit dien
rooie en blauwe peerden
wel op loop wollen?

Schoulkinder in Vitebsk
haren weke van heur leven:
aal stroaten versieren
of der in hail stad
verjoardoag was.
Blaauwe koien, tubabloazer op
zien gruine peerd,
hoezen en minsken
in aal kleuren bluizen
op grode douken in t ronne
of zwoartekracht opheven waar.
En joa, rooie vlaggen stoens
in wind wapperden
bie honderdtal revoluutsie
dij nog amper aan vouten haar.

Nooit noa die
zol loater aine
in dizze bloudlaanden
vroagd worden
wat of hai laifste wol
en klaainkinder ook nait.

Mor ook in kunst
was t oorlog.
Malewitsj en zien kammeroaden
haren n nije wereld
in t vezier mit lieke
houken zunner minsken.

Bist nog wel even
kommessoares west veur de kunst:
oetstel van executie.
Zai haren die niks
in reken, as Jeude nait,
as leninist nog
veul minner.
In dien Cubistisch Landschap,
n schop onner t gat
van doezend kilometer òfstand,
meer was t nait,
hest doe die dien Vitebsk
nog n moal tou-aigend
dij die òfstolen waar
n joar eerder,
dien stad mit aal
doagelkse meroakels
woar leninisten gain
wait van hebben wollen.

Waist wel woarom ik
mie buutse oet laag Marc?
Ook Malewitsj
en zien kammeroaden
wazzen nait proletoarisch genogt.
Doe en vaierkaantege Malewitsj
stoan sinds joar en dag
in mausoleums van kunst
woar veul volk
zok aan vergapt.
Mor doe bringst leven;
zai zuverhaid,
dood en vernailen.
Doar komt gain
inde aan in
stad en veld
en in mien kop.

II
t Grunneger laand
is ain wit vel
woar k aal noamen schrief,
mien oazem, mien leven,
woar wolken drieven
vol mit röttende eerappels.
Daip onner mien hoed
is t elke dag oorlog,
snie k al doezenden
joaren ol Jeude haals deur,
verzoep k negers
as jong katten.
Toene staait in blui
mor k zai rooi appels al in braand.
k Wor gramnieteg
as heur haand mien
lief zuiken wil.

Marc, dien vlaigende laiverd
hoog boven stad
snidt mie in t haart,
k wol wel mit heur
dreumen en doun mor zai
wordt n zeppelin
dij bommen smit.

III
k Bin muide van ol wereld,
as dien kammeroad Apollinaire.
Nije is der nait.
Zun kop òf.

My son almost blew me to death
zee Von Freeman over zien zeun
Chico in de joaren zeuventeg dou
hai mit zien quintet
neerdoald was

van South Side of Chicago
in Oosterstroade
op t podium van Vera.

Twij uur haar e wereld en ons derbie
om azze draaid. Young and Foolish
wazzen wie en hai ook.

Ain sekonde laank, dou zai locht
in schoten op leste moat in tied

dat tied oetschoakeld wur
wazzen wie gain luusteroars
mor levenslaank lös
van eerde en aigen lief.

Volle moan, k zai die stoan,
nait zo wied van mie vandoan,
zo groot in t open roam
roak k boeten oam:
k zai mie zulf nait stoan
zo wied van die, nog wieder vot as moan.

Kees van der Hoef
in Ebbingestroade.
In gain darteg joar haar k hom zain.
Kees, zee k. Moi
zee e. Hou ist?
Hai krummelde wat aan
mit stok aan haand,
haar zien heup
broken joaren leden.

Was t nait beter van worden.

k Mout nije batterijen hebben
veur t geheurapperoat
en even noar boukhandel,
kieken of
der nog wat nijs is.

Naal van tied
haar in zien gezicht aal
ploaten krast
dij e draaid haar
in zien leven
van blues en rock ‘n roll.

k Heb hier nog wat:
n collage dij k moakt heb
van David Bowie veur n kammeroad.
Heb k ok al moakt
van Beatles en Rolling Stones.
Zo blifst wat aan gang.

In boukhaandel wol hai
zien bouken verkopen,
haar nog wat liggen
van vrouger
in t verzörgenshoes.

k Bin Kees van der Hoef,
kammeroad van Buddy. Dij
komt hier ok wel ains.

k Zel joe mien adres geven,
t nummer wait k nait,
mor t komt wel aan.

Mit minsken doar
in t hoes zee e
heb k gain
contact, binnen nait
van t zulfde level.

Man van boukhandel
kon Kees nait
en Buddy zee hom ok niks.

Hail stad om hom tou
was vot verdwenen.

Allain

hai ston der nog
in t dooie oog
van störm
dij aal votbloazen haar
tot op navvel tou

deursneden.

(Stad, 28-01-2016)

Schierste van Oosterstroade is Martini
dijst zain kinst in al zien grieze glorie.
Je kieken der aaid zo nuver tegenop vanòf t Zuderdaip.
Mor stroade kin nait meer bekeukeln: moeke
as jong wicht van 95 komt der voak over tou, as
zai weerom fietst noar Oosterpoort. Al winkels
kin zai nog. Olle Grieze
torent overal bovenoet, Martini
is richtenwiezer, boaken
van heur goatenvol onthold.
Mor nou is stok van Olle Grieze votvreten. Oet t zicht.
As of Oosterstroade ok Alzheimer kregen het.

(1974-2001)

Aine mout hond
nog te vreten geven
dij op drij poten
hampelt deur snij.

Der stoft n traain veurbie,
wit en stief
as n loaken
aan waaskeliene.

Moeke runt noar boeten tou.
Slagbomen kroepen omhoog.
Bloud in snij.

t Is wachten op mörn. t Haart
stöttert leeg as n lekkende dakgeude.
Veujoar.

(Veur Ed van de Kerkhof,
beurtschipper in De Peel)

Mit törf noar stad
Mit törf noar stad
k Heb jeuk aan t gat
en buutse plat
Mit törf noar stad
Mit törf noar stad

Wat is t ja wat

t Wief op loop
mit geld noar stad
harregat

wat is t ja wat

mit stront weerom
en rogge krom
harregat

wat is t ja wat

mit törf noar stad
mit törf noar stad
Wel dut mie wat

Op twitter gaait aaid t leven deur.
Gain vekaansietied, of te veul snij,
haarstblad al op rails in leste zummerdoagen
as eerde beeft woar ook in wereld
twittert t twittervolk om t haardst
om t slichte leven even te vergeten.

Piene van doezenden aandern
in aal hörns van blaauwe
planeet blödt leeg in
140 taikens
is nait veul meer
as 140 taikens.

k Heb ze wel ains zain
op stroomdroad in Miami,
de mocking twitterbirds
op heur gemak
laagden ons oet,
scheten ons op kop:
wie betoalen ja gain copyright,
steken laiver kop in t boegende raait,
mit aal ons woorden en taikens
loaten wie boudel
schier op ons beloop.
Wie twittern nait,
wie worden twitterd.

Kin t vèl nait schudden
as n peerd onder muggen,
te dun om mie
in te smeren tegen
wenst noar die.
t Is hoog zummer.
t Wordt der nait beter op.

Blaauwe gondels
in regen vast
tussen holten poalen.

Laguna Veneta
catwalk
van cruisers I, II, III en LXIX,

likkeboardend
langs Il Redentore,

vegen zok t gat òf.

Wie binnen zat
hebben zain
genogt mor voaren

aan Brodsky veurbie,
braanden vingers nait
aan vuurvogelveren
op San Michele.

Veuroet is
lochtspaigelderij.

Woar is noordooster
snij dij mien blaauwe
wènst braanden
dut en aal t gold toudekt
om in mie zulf
weerom te raaizen?

Woar blift noordooster snij?

I
Kin die gain noam geven.
t Haart is der oet, bie mie,
bie die. Grieze wind
van over t meer. t Duustert
aal vrouger om ons tou.
Wie zetten maskers op.
n Koor van stemlozen
binnen wie nog
dij niks meer zain.

II
Zollen wie der ok bie stoan,
in dit labyrint van laifde?
Smakbekken in poort noar t balkon
woar of Julia zok nait zain let.
Noamen zunder richten; kompasnaald
draait overuren aan haartsloagen.
Wait ik wat of ik zuik? Waist doe t?

III
Weerom aan t meer,
grond onder vouten.
Boten op t woater mit klappernde zaailen.
Onweersvogels dippen snoavels
in duustere spaigel daip
onder mien vel. Naargens
stee om te blieven.
Was zai der mor dij mie
droagen kin op heur vleugels
noar aander laand.

IV
Vuil oker in bomen.
Kon k zain mit mien drone.
Haar k locht in stuurd
van óf d’Arena
om oet te zain noar die.
Zo hoog kon e nait:
bist te wied vot
veur n taiken van leven;
ik oet dien haart
op dag dat Pierre Gasly
op Monza won en ik over finish
mit wenst en lege haanden.

V
t Meer.
Te glad en te spaigelnd.
t Mout roeger wezen,
rustelozer, zo grondeloos
dat daipte t gemoud opslokt.
Dien leven is valen
as stainen van Monte Baldo.
Lichter aan overkaant spaigeln
die leven veur, n mes
in dien duusterste gewaiten
in oademnood.

k Wil weerom in t licht.

Mit die in blui,
smui in lief en haart
dou wie mond nog vol haren
van wat wie loater oetspijd.

Dien bainen om mie tou:
vongen en toch bevrijd.

k Wil weerom in t licht.

Nu es die edele tijt gheboren
die ons bloemen sal brenghen int lant

Veur t eerst dit joar zet k stoulen boeten,
schrief dizze regels aan toavel in toene.

Doeven binnen hail dag al hinneweer
boven op mekoar, sloagen vleugels oet.
Zai hebben hoast as of t nije veujoar
zo mor weer òflopen kin. Klinkt applaus op
van kinder op schoule: k heur gelag en meziek.
k Vuil zun in t lief.

Als ons onsteet die merte
Verquicken alle dinghe

Bomen veur t hoes moaken zok op veur blui en blad,
nait allinneg schier mor van levensbelang
veur ons, lees k in kraante: k bin bliede
veur mien longen mit aal voeleghaid
dij zai tou locht oet trekken.

t Is Wereldgedichtendag vandoage
en mörn Wereldwotterdag.
Kin der ok nog wel bie, as of schiere bomen
dij mien longen schoon holden aal nait genogt is.

(verwiezings noar: Hadewijch, Strofisch Gedichten, XII en VI)