Tiedslus
Vandoag is t 53 joar leden, dat 6 november op kalender kwam. Tot dij dag was zesde van elfde moand aine van dattien in dezien, meer van t zulfde en niks om over noar hoes te schrieven.
Overwegens waren der genog, mor t is der nooit van kommen om dezerteur te worden. Der was gain ontkommen aan, dainst mos. Vanòf 6 november 1973 wuir k, slim tegen mien zin, onder woapens brocht.

Aal joaren, noadat ik in feberwoarie ’75 ontsloagen was, krieg k dij dag vannijs, ook weer zunder dat ik der zulf om vroagd heb, op mien bordje. Elk joar stap ik op 6 november smörgens vroug op Snoaterloan weer in bus, stap in Winschoot op traain en rie via Grunnen noar Amersfoort.
‘Komst bie t peerdevolk, net as mien oldste bruier,’ heur k pabbes taimpie, ook al is hai al laank leden oet tied kommen, elk joar weer in herhoalen. Foto van oompie Lodewiek op peerd, bie grootolden op Wedderweg aan mure, komt synchroon en onveraanderd mit in zien verhoal. Edo oet Schanze is ook aaltied van de pertij. Hai stokt mie op haardholten banken tussen Maartenshouk en Kropswòl oet, hai mout nog n ìndje verder as Amersfoort. Woar noar tou, bin k in loop van joaren kwietroakt. k Zai hom nog wel ais, op t Hoogezaand. Hai woont tegenswoordeg op n hoanetree van Kiel en k heb al voak docht, k mout hom toch ais vroagen, woar hai zien oplaaiden had het.
Dat binnen zo van dij onbelangrieke dingen, dij mie helder veur de geest stoan, aander zoaken blieven swaart. t Is n olde film van mien eerste dag onder dainst, dij draait, zunder verrazzens en veraanderns. Zo krieg k t beeld, hou’k dij moandag de weg van Amersfoort-station noar Bernardkazerne vonden heb, nait helder. Bin k der lopens noar tou goan? Of het n koproal ons op t station versoameld en ons in n legertruck noar ons nije onderkommen brocht……
Op 6 november zit ik in n tiedslus vongen, woar k nait oet ontsnappen kin, meschain wel de rest van mien leven.
Wat mie traauwens dij dag wel snel dudelk wuir, k zol oplaaid worden tot tanksjefeur. Hou k doar op reageerd heb, wait ik nait meer, t leek mie in elk geval n stok aangenoamer as schutter of loader te wezen. Dat vanòf dag ain n ongemaarkt hazzenspoulen, n langsoam draaiend, mor o zo effectief systeem van masjinoatsie, n zachte beïnvlouden begon te speulen, heb k aaltied stoer accepteren kind. Alles, wat wie dou van stond òf aan heurden, ston in taiken van tegenholden, teroggesloagen van t levensgevoarlieke rode gevoar oet oosten.
Vijand zat op schootsòfstand. Wie zaten hoast bie nander op schoot, elk aan zien aigen vailege kaant van Iezern Gedien.
Mit: ’t Zel vast nait zo’n voart lopen mit dij Ruzzen,’ heb k tiedens oplaaiden regelmoateg n bom onder t idee legd, dat wie makkelk overlopen worden zollen deur onze tegenstander.
Veur ons was t gewoon n spelletje, rauzen over Duutse haidevelden. Veur onze ‘nije’ leermeesters n eernsachtege zoak. n Kwestie van leven en dood. Wie laagden doarom. Noa Twijde Wereldoorlog lagen grìnzen vast en was t evenwicht tussen doudestiedse grootmachten mooi in balans.
Van de weke kreeg k via verschillende kenoalen te heuren, Nederland slöt volgende weke aan bie n militaire oefen in Polen. Soamen mit n coalitie van bondgenoten van Oekraïne. Bedoulen is, om te kieken, hou snel en effectief bondgenoten in actie kinnen kommen om Oekraïne te helpen.
‘Het dat zin?’ docht ik.
t Is noamelk bedould veur de periode, noadat Rusland en Oekraïne n bestand sloten hebben.
En weer goan gedachten mit mie op loop, mor aiglieks bin k op zuik noar n stokje hoop.
As ik nou 53 joar jonger was en oproupen wuir, zollen zai mie den weer tanksjefeur moaken?
Of binnen tegenswoordeg tanks van t slagveld verdwenen.
Meschain zol k den drone-sjefeur worden kinnen. En zo kom k weer in n onmeugelke nije tiedslus terechte. Hou k der aan ontsnappen mout? k Moak mie der net as haalverwege 70-er joaren ook nou nait drok om. Jongelu van nou huiven zok nait echt zörge te moaken. Dainst huift ja nait meer.
Wat t verschil is mit 53 joar leden?
Dou wost dat Rusland, ondanks t wankele ‘Balance of Power’, nooit echt tot onze vrundenkring beheuren zol. Nou hoopst, dat Oekraïne, ooit Ruslands belangriekste korenschuur, binnenkört n stokje Europa worden mag.
