Sosioal kompas
Mit Wietske aan raaime, heb k guster n flinke stoapel kerstkoarten op buzze doan.
‘Aiglieks is t ‘old school’, dat wie op dizze bodschop stuurd binnen,’ zeg k tegen heur. Al n zetje heb k t gevoul, dat wie mit t versturen van kerstkoarten n doodlopende weg insloagen binnen. Zol t teveul muite wezen om n koartje te schrieven of binnen priezen van possegels meschain oorzoak. Berichtjes op Snoetjebouk goan stokken sneller en t köst gain drol. t Gemak daint de mìns.
Ik duurf wel tou te geven, ik zit ook wel n beetje zo in mekoar, mor k bin nait de persoon, dij doar over beslizzen kin.
As k vlak veur buslegen in gries-graauw twijduustern weer op hoes aan goa, zai k dat ‘James Herriot’ op televizie is. Zoveulste versie en doarom net zo goud old school. Middagborrel smoakt goud en k plof mui van t lopen in hörn van baank. Ik kiek mit n haalf oog:
Twij daaierndokters zitten opsloten in n koamer en hebben de bibbers van n löskroepende slange. Ain van baaident bedappert zok en stopt t gevoarleke schubmonster in n olde deuze. Deksel derop, gevoar weken. Inde verhoal?
Nee, t begun.
Hou t zo komt?
Olde deuze het mie veul meer in zien greep dan t kronkelbaist. t Is zo’n broene deuze, woar nogal wat broeksporen op zitten. Klaaine en grote butsen. Aan dekselranden zugst, dij is al honderden keren derop en deròf hoald. Mit verhoezen van veureg joar heb k verschaaiden van dit soort deuzen noar de pepiercontainer promoveerd. Omdat mit de deus, inhold, opborgen deur verschaaiden generoatsies veur ons overbodeg worden was.
Olde kertonnen deuzen, n beter symbool veur verleden en verdwenen herinnerns kin k mie nait veurstellen.
Tiedens de rust van n stille televizie, bie t schoamele licht van n kerstboomke begun k te prakkezaaiern.
Heb k dij olde deuzen nait te snel votgooid?
Weschienlek heb k in de hoast van t oproemen t Komnijsterwiekster deuske ook noar de ratsmodee holpen. De deus, woar mien mouder mit op schoot zat in dij loate noamiddag aargens ìnde viefteger joaren, dou der n verschrikkelke störm over de wieke roasde en wie vrezen mozzen, datter gain panne op dak liggen bleef. De deus mit weerde- en verzekernspepieren, mor woar zai dou ook heur spoargeld in bewoarden. t Hoeske is stoan bleven, d’herinnern staait mie nog aaltied helder veur de geest.
Laank het dat prakkezaaiern nait duurd, omdat Sietse binnenkwam. In zien nette, swaarte pak mit wit bezoentje. Hai gaait dunderdag noar n schoolgalafeest en den moust der wel schier op stoan. Of opa al tied had haar, om te kieken of der aargens in klaaierkaast nog n old vlinderstrikje van hom lag.
Nee dus, opa was t vergeten, mor oma haar wel heur best doan en haar t swaarte vlinderstrikje teveurschien toverd. t Het, mit t eten sikkom goar, nog best wel n zetje duurd, veurdat opa t strikje op de goie lengte om Sietses haalsgat kreeg, mor t jong is tevreden noar hoes goan.
Mor veur wat heurt wat.
Hai mien vlinderstrikje, ik zien verhoal.
Gustermiddag heb k hom noamelk mit auto van school hoald. Soms in zokzulf opsloten, haar hai guster proatjes veur tiene. Leerkracht haar aan de klazze de creatieve opdracht geven, n nije politieke partij op te richten. In t körte stokje noar Kiel kreeg k, mit Sietse op proatstoal noast mie n oetgebraaid verslag van zien pertij in oprichten.
‘HSK,’ is de noam.
‘Hou bedoulst?’ vruig ik.
Oetleg was simpel, hai wol in elk geval zien initioalen, SK derin verwaarkt hebben en zo kwam hai op t idee:
‘HSK, Herstel Sosioal Kompas.’
Verkaizenspergram was dails van internet plukt, dails van homzulf. Woar t op dele kwam, mìnsen mouten meer zörg veur nander hebben, staarken mouten de zwakkern helpen, mor t belangriekste punt, wie mouten nait verainsoamen en t directe, sosioale ketakt holden en zo neudeg herstellen.
Meschain is t olderwets, mor zolst in dit licht bekeken in de donkere doagen veur kerst verwachten maggen, datter nog wel n lutje koartje òfkinnen mout. Of zoals t spreekwoord zegt:
n Koartje? Klaaine muite, groot plezaaier.
