Zedeling
Moandagmörgen.
Klokslag 8 uur heb k telefoon in haand om dokter te bellen. Vieve binnen sneller. Noa n ketaaier wachten en n telefoonstem, dij aingoal herhoalt, da’je ook via de site n òfsproak moaken kinnen, bin k aan de beurt.
Ofsproak moaken is gain abceetje. Ik krieg n dudelk bodschop:
‘Gordelroos hoeft u niet te behandelen.’
Ammehoela. Ik bin nait op mien achterheufd valen, k heb n plekje op t veurheufd en wil toch geern dat dokter der noar kikt. Wie hebben thoes oetgebraaid dokterd en ik bin der nait gerust op.
Mit opmaarken:
’t Is de laatste week voor de vakantie en heel druk,’ ontstaait indrok, dat assistente mie perbaaiert t bos in te sturen.
t Zint mie niks, k hold poot stief en soamen vinden wie n tussenoplözzen. Ik mag n foto van mien gekwetst veurheufd opsturen.
Nog gain haalf uur noatied krieg k telefoon van dezulfde assistente en geliek:
‘Dokter vertrouwt het ook niet.’
Om 12 uur mag k even langskommen.
Zo kom k in n stille wachtkoamer tegenover n vraauw te zitten. Zoals t in wachtkoamers gaait, krigst mit twij man sneller n gesprek as in n hok vol mìnsen. t Onderwaarp is t weer. Nait verrazzend veur twij mìnsen, dij mekoar nog nooit zain hebben. Via de störm van veurege weke en biekommende bomenrevoazie, vertel ik woarom ik t grootste sieroad in toene op de Wieke, onze olde zuid’appelboom, om de twij joar snuien luit.
Ik krieg mien proatgenoot doarmit op proatstoule. Zai komt op puntje van stoule te zitten en bliekt n proatgroage vraauw, dij geern olde herinnerns ophoalen wil.
‘Wie haren thoes ook n zuid’appelboom,’ begunt zai heur verhoal, mor liekt van plan n aandere boom op te zetten:
‘Bie mien grootolden ston noast zuid’appelboom ook n boom mit zoere appels in toene.’
t Was vrouger gewoonte. t Wordt interessant, as zai mie t haile perses oetstokt, hou mìnsen mit de vruchten van t aigen haim omgingen.
‘Zoer’appelbomen waren voak zedelingen,’ verzekert zai mie en komt den mit nijloatje:
As appels in haarfst plukriep waren, wuiren dij in plakjes sneden en kwamen bie dörpsbakker in bakkerij op broodoven. Om dreugd te worden, zodat zai loater in n luchtdichte buzze bewoard worden konden.
‘Lekker veur appeltoart.’
Das t der ook appelmoes van moaken konst, was mie nait onbekìnd.
t Is t mement om ervoarens oet te wizzeln, want ik haar dus net zo’n opa en oma as zai. Dij haren, bie mien waiten, gain zoer’appelboom, mor wel n kaarzenboom opzied van t hoes en n perenboom veur t hoes.
‘Stoofperen zeker,’ hoalt zai mie woorden oet de mond.
t Klopt. k Heb mie der vrouger wel ais mit mishad, as oma zee, dat peren plukt worden konden. Nait te eten, zo haard as stain, mor wel lekker, as zai as stoofpeertjes in lobbeg, rood gelei op toavel kwamen.
‘Mìnsen waren vrouger toch aaltied bezeg mit winterkost,’ is t leste wat zai mitdailen kin, omdat zai deur heur dokter noar binnen roupen wordt. In de stilte van lege wachtkoamer dwoal k makkelk noar t lutje hoeske van grootolden aan Blijhamster Zandstroom en kom via t drijtreestrapke in koele, ondaipe kelder. Loop langs weckflèzzen mit stoofpeertjes en boerenjongens en zai Keulse potten mit zolte bonen, òfdekt deur n holten deksel.
Hoast automoatisch komt Ede Stoal bovendrieven:
Vrouger vrouger
Wat gaait de tied toch vlug
Pas as ie older worden
Ja den komt alles terug
Bie thoeskomst wor k traktaaierd op n boerenomelet, woarin alle restjes oet gruinteloa n stee toubedaild kriegen. Eten votgooien is ja zunde.
‘Beter t lief kepot den in de geutstaine,’ wuir ons vrouger al mit paplepel ingoten.
En bleef der wat over, den haarst aaltied nog wel n hond of n poar hongerge katten.
‘k Heb veur volgende weke dreuge bonen op t menu stoan,’ krieg k lopiesweg te heuren.
Joa, wie binnen ‘boomers’, lu dij nog in twij werelden leven. Wie luzzen geern n pizza, veur pasta trekken wie onze neuze nait op en n petatje gaait ter nog aaltied in, mor as t om olde, olderwetse kost gaait?
Da’s pas echt smullen.
