Pa en moe in kedoverpakken

“Wacht mor òf! Hou òlder je worden, hou radder tied gaait!” Mien moe het dat voak genogt zegd, mor in joen jonge joaren hebben je doar gain bosschop aan vanzulf. Integendail, tied kin joe nait rad genog goan, want loater, as je zulf boas binnen, kinnen je ales doun en loaten wat je willen! Je dìnken dat ter nog n aiweghaid aan tied veur joe ligt, want hou laank het allaint joen kindertied al wel nait duurd! Ook n aiweghaid! As of je der aaltied al west hebben en der aaltied wezen zellen. Mor wat het mien moe geliek kregen! En wat mout ik voak aan heur woorden dìnken. Veuraal noadat ze overleden was. Hou mout k tied wel deurkomen zunder heur, dòcht ik dou. En toch is dat nou dus alweer twinteg joar leden! Nait te geleuven! Traauwens, as of der inderdoad n wet van Murphy bestaait, ook de rest van dat joar, 2006, en aigelk ook 2007 nog, ston in t taiken van òfschaaid nemen……

Moe was al joaren haartpesjìnt en op t leste lag ze haile doagen op bèr in d’koamer. Mit hulp van thuiszorg en mit t waarm eten thoes bezörgd, mor veuraal dankzai pa, konden d’òllen zok nog net redden blieven in heur aigen hoes. En wie, de kinder, kwammen ook wel helpen vanzulf. Omdat heur òftoakeln zo stiekom goan was, haar moe, leek t wel, zulf nait ains in de goaten hou min of ze wel nait was. As of ze dòcht: wacht mor, as k weer biekraabd bin, zel k boudel in hoes wel weer beter aanhemmeln! Ik heug mie nog aaltied dij keer dat k soamen mit pa d’òfwaske dee en moe t ook wel even weer pebaaiern wol. Noa ain kopke mos ze t toch alweer oet handen geven. “t Begroot mie dat k joe ales doun loaten mout!” zee ze ook nog! “t Begroot ons tjuust dat wie joe ales oet handen nemen mouten!” zee k, want heur hoeshòlden was ja aaltied heur lust en heur levent west.

En terwiel zai meschien nog wel in t veuren keek, kon ik wel zain dat heur dij tied nait meer geven worden zol. Je kinnen dij gedachte aigelk nait verdroagen, mor des te stiever je dij wegdrokken willen, des te meer dij zok aan joe opdringen wil! Vergliek t mor mit n strandbale vol locht dij je onder wotter hòlden willen. In de psychologie nuimen ze dat soort gedachtes ‘intrusies’. Elk het ze wel. Bevubbeld as je n schaarp mes in handen hebben en bedìnken dat je doarmit ook wel aine doodsteken kinnen. En wel es flakbie n òfgrond stoan…..?! Dij male gedachtes binnen nait zo vrumd, want ze binnen ja nait ondìnkboar! Mor ook al schrikken je der van, ze dainen aigelk meer as n soort woarschaauwen, want je willen ja tjuust naít dat zowat gebeurt. Gedachtes komen noamelk ook boeten joen wil om en ze wegdrokken schient oaverechts te waarken. Ze nait groter moaken as ze binnen, en dus gewoon komen en goan loaten, is t beste.

Noadat moe oetìndelk op 4 meert 2006 overleden is, begon al gaauw noatied ook pa te sokkeln mit zien gezondhaid. Mien òldste zus was t al wel eerder opvalen dat e aingoal noar de pienstillers greep, mor ja, mit aal dij kopzörgen om moe zuiken je doar nait vot wat achter. Mor langsoam aan en veuraal pas achternoa begonnen ale puzzelstokjes op heur stee te valen. Zo haar pa al es n aanrieden had dou e n aander auto van links nait aankomen zain haar. Nog weer loater konden twij fietsers van links hom mor zuneg ontwieken dou e lopend oversteken wol. Ook was e al n moal of wat zo mor valen.

In jannewoarie, twij moand veur t overlieden van moe, vranterde pa over de lutje letters en sievers dij e aingoal dubbeld zag. Dus ging e noar d’oogarts in Winschoot, mor zien brille was nog goud, zee dij. Dat vertraauwde pa niksnait en dus ging e noar Stad veur n second opinion. Doar waren ze toch kundeger, oordailde hai dou vervòlgens, want dij haren hom wél n recept mitgeven veur n nije brille. Vrumd, dòcht ik, en op mien verzuik het e dou zien veureg brilrecept opzöcht. k Zag al gaauw dat baaide recepten zowat geliek waren! “Of willen je soms n nij montuur, pa?” heb ik dou eerst nog veur de wizzeghaid vroagd. “Nee, t gaait mie der om dat k beter zain kin!” bromde hai. Mor of e dat in Stad wel dudelk aangeven het, wait ik nait, want hai was nog van de generoatsie dij allaint luustert noar wat dokter zegt.
k Bin doarom mit hom mitgoan noar zien opticien en doar hebben we baaide recepten zain loaten. Mien pa haar dikke gloazen en n nije brille zol hom veul geld kosten, wozzen we. Gain perbleem as je der op veuroet goan, mor k wos zeker dat e dammeet gain verschil zain zol! Noadat ze zok ter ook bie van Ringh goud over bogen haren, zeden ze: “Bonder, as ie gain nij montuur willen, huiven ie ook gain nije gloazen. Wie kinnen over n joar wel es weer kieken!” Persies t zulfde wat oogarts Lie, doar ik roem zes joar waarkt heb, in zo’n geval ook aaltied zee en wat ik nooit vergeten bin! Van ain kaante was pa bliede vanzulf, mor van aander kaante: woar kwammen zien klachten din vot?

Dokter verwees hom veur dat dubbelzain oetìndelk deur noar Stadskenoal, mor in tied haar zok bie mie al n aander gedachte opdrongen, want ik wos dat zowat ook nog hail aanswat betaiken kon. Dij stem in mien heufd luit zok weer nait wegdrokken. Doarom hebben we eerst nog d’òfsproak bie zien longarts òfwacht. Dou dij van zien oogklachten heurde, het e dat vot wieder onderzuiken loaten deur de neuroloog. Oetìndelk mozzen we pa oetstokken dat ter aan zien ogen niks mekaaierde, mor dat de beelden nait goud in de hazzens verwaarkt worden konden, omdat tjuust op dat stee n tumor zat, n oetzaaien van de longkanker dij e eerder had haar.
Zien òfsproak in Stadskenoal kon òfzegd worden. En, hail triest, ook de busraaize deur Noorwegen, mit mien swoager Wim as touringcarsjefeur, zien eerste verzetje noa t overlieden van moe. Pa zol nait meer beter worden, wozzen we, en hai wui rad minder. Dou doardeur zulfs t verstreuen van d’aaske van moe oetsteld worden mos, kreeg ik vot al weer zo’n male gedachte dij je aigelk nait touloaten willen: op de plek dij e eerder al veur moe oetkozen haar, op begroafploats Buitenwoelhof in Veendam……je willen t aigelk nait dìnken of der op in t veuren lopen……mor zo is t oetìndelk wel goan.

Roem n haalf joar noa t overlieden van moe mozzen we ook òfschaaid nemen van pa. Besloten wui om pa en moe op heur traauwdag, 29 augustus, soamen te verstreuen. Dij dag, negen moand loater, hebben mien man en ik in loop baaide kokers mit aaske ophoald bie t crematorium in Winschoot. Ze wuiren mie overhandegd in glimmend blaauwe en doardeur in mien ogen ook ainegszins sjieke tazzen van steveg pepier, dij mie vot dìnken deden aan kedotaskes veur flèzzen draank, mor din groter. k Zai mie der nóg mit lopen, mit dij gedachte van pa en moe in kedoverpakken! k Heb dij gedachte ook nait pebaaiern weg te drokken en kon der stiekom ook wel de grap van inzain, want wat was moe aaltied wies mit mooi inpakpepier! Wie hebben t heur zulfs wel es as kedo geven en ze bewoarde ale inpakpepier wat nog n moal weer broekboar was. Mor al heb ik din ook nog hail even twieveld, k heb baaide tazzen noa t verstreuen toch mor in n òfvalbak op begroafploats achterloaten. Ook dat duur k nou ìndelk wel aan t pepier touvertraauwen. Sorry mam…..!