Niks kedo
t Is moandag 5 jannewoarie en noa n laange kerstvekansie is t n zegen, dat doagliekse sleur onze agenda weer bepoalen mag. Arineke zingt al haile mörgen t hoogste laid, mag dammeet noar t koor en ik heb t gevoul, dat ik snommedoags n zee van tied kedo krieg en eindelks handen weer vrij heb.
Dizze moandagmiddag neem k de vrijhaid om mien krimi-serie, dij veureg joar op n ziedspoor beland is, vannijs op te pakken. k Heb de droad redelk snel oppakt, zak onderoet op baank en loat t (on)recht zien gang goan. k Smul van dij roege wereld, net as kriminelen van geld en vaal noa vief menuten midden in n gesprek tussen d’olde boef en n jonge boukjesschriever over hou t leven mit ons òfrekent. Bozewicht bekent:
‘Ik sloa nog ainmoal tou, n leste slag en den is t doan en stop k dermit.’
‘Den bist zo riek, dast die naargens meer zörgen over moaken huifst?’ zegt schriever belangstellend.
Schurk laagt om dij leste opmaarken en sprekt den de gedenkwoardege woorden:
‘Wat is riek, wat is geld, wie hebben niks van ons zulvens, wie hebben alles te huur en ook de klaaier, dij ik droag binnen nait van miezulf.’
Ik vond dat zo’n mooie gedachte van dij ( acteur ) krimineel, dat dij aine zin doagenlaank as n triezeltoppe in mien kop rondtold het. Ik krieg der mor stoer vat op en herhoal aingoal t zinnetje, wat mie in mien jonge joaren veurkaauwd, mor ook verboasd het:
‘Geld regaaiert de wereld.’
Ik wol der doudestieds nait aan en zee aaltied:
‘Is geld zo belangriek?
Zunder geld kist niks kopen en lainen betaikent teroggebetoalen, wuir den zegd. Zo kreeg mien spoarpot n stee op bozzem, n spoarpot in kaggelvörm. Bedenk t mor.
De boef van òflopen moandag het deur ain opmaarken mien haile wereldbeeld in toeze schopt. Hai haar genog cìnterij, huifde doarom niks òf te betoalen en den toch zeggen, dat wie alles te huur hebben. Om onze patjakker te begriepen lees k t gedicht ‘Niks kedo’ van Wislawa Szysborska, Poolse dichteres en Nobelprieswinnoares literatuur en hopelk kin zai n tipke van dizze ondeurzichtege sluier oplichten.
Niks kedo kregen, alles te lain.
Tot over mijn oren in de schulden
zel ik mit miezulf
veur miezelf mouten betoalen,
mien leven veur mien leven geven.
t Is nou ainmoal zo regeld
dat het hart terogge mout
en de lever terogge mout
en elke vinger òfzunderliek.
Te loat om t contract te verbreken.
De schulden mouten worden ind,
t vel over de oren hoald.
Op de wereld loop ik rond
in de menigte van andere schuldenoaren.
Sommegen binnen verplicht
heur vleugels òf te betoalen.
Aandern mouten of zai willen of nait
heur bloadjes òfreken.
Aan de debetkaant
staait elk weefsel in ons.
Gain wimpertje, gain steeltje
maggen wie veur aaltied beholden.
De lieste is onbegrìnsd
en t zait ernoar oet
da’we niks overholden zellen.
Ik kin mie nait herinnern
woar, wanneer en woarom
ik zo’n reken heb loaten open.
t Protest doartegen
nuimen wie de ziel.
En dat is t ainegste
wat nait op de lieste staait.
