Levensboom
Ik hold van bomen, bin gain aanbidder. Bomen betaiken leven en diverdoatsie.
Nemst de tied, den vaalt der n bult te zain en te heuren. n Boom is n biotoop, n levensgemainschop op zokzulf. Veur zummerconcerten van t voltalleg insectenleger heb k regelmoateg in loie toenstoul onder boom zeten te luustern noar de maist prachtege meziekoetvoerens.
n Boom hest nait veur de katse violen. Soms is t n paraplu en budt regenschoel, op n aander mement parasol om die oet de zunne te holden en dien teer hoedje te beschaarmen. Ook sosioale weerde van n boom moust nait te leeg inschatten of ontkennen. Hai versoamelt geern mìnsen om zok tou. Op legere school hong n schoolploat van n hagepreek aan de wand. Kerk in bos. Ook veur rechtsproak was in laankmanstied de boom, t laifst n olde aik, n veulgekozen plek om daif en moordenoar te berechten.
Op de Wieke haren wie ook zo’n olde boom, n zuit’appelboom om joe de vingers derbie òf te slikken. Van t zulfde joar as ons hoes, sikkom 100 joar. n Ploatje mit veul blui in t veurjoar en schoelplek in zummer, mor mit zien bladvaal in haarfst was k minder wies. Joarenlaank was k aigenwies en heb k aigen(on)handeg mit zoag en takkenknipper veur bomenkapper speuld. k Mout aiglieks zeggen, heb k onze traauwe toenvrund mishandeld. t Verstand begon pas te waarken, dou tiedens n swoare störm n dikke takke òfbrak. Dou was t doan mit knoeipotterij. Hovenier Hans het mie de zin van goud onderhold in ain zin oetstokt:
‘De houd mout deur de boom,’ en dee t veur mit zien aigen mutse, want t was n kolde feberwoariemoand.
Zo’n boom het licht neudeg om te gruien. t Het mie dat eerste joar n karrevracht vol dood- en snuiholt opleverd. Ook dou dijzulfde boom op t stee, woar dikke takke òfknapt was begon in te rötten en n eerlieks vogelwoonstee wuir, bleef de boom, mit goudkeuren van Hans, bluien en gruien. Wat waren wie bliede mit onze boom en boomchirurg.
Ook veur t evenwicht in toene was de boom van wezenliek belang. Onze levensboom, dij al zoveul generoatsies overleefd haar, was n pronkjewail.
Was?
Joa, k spreek in verleden tied. Wie konden hom, ook al zollen wie willen, ja nait mitnemen bie verhoezen. Onze boom is nou aandermans boom en t leven gaait zoals t gaait gewoon zien aigen gang.
Wie hebben in Kiel ook n hoge boom, twije zulvens en n schiere schareplek, mor gain zummerconcerten van iemen, wepen en aander vliesvleugelbeessies én gain vruchten. Wel van dij lutje, stille helikoptertjes, dij ons t haile noajoar as drones om de kop vlogen hebben. Min goud.
‘En n levensboom?’ vroagen ie joe òf.
Dij stoan in hoes. d’Eerste is t kunstwaark van onze kunstschilderes, dij onze leefroemte siert. n Boom vol leven, woar onze klaainkinder en hoesdaaier aal n aigen plek toubedaild kregen hebben. n Sieroad veur t oog.
En de twijde, daarde en vaarde binnen olde bomen, zunder tak en schors. Hail old, as k de inscriptie leuven mag. Van 1819. Roem 200 joar dainen zai al as steunpiloar van de boerderij. Binnen nog laank nait òf en versleten en as onze katten zok n beetje gedroagen en nait aingoal heur noagels der aan schaarpen, den stoan zai nog 200 joar.
Zai kinnen joe n bult meer vertellen dan ik joe vandoag veurschuddeld heb.
