Diekhoes, Evert

Geboren: 12 april 1938
Woont in: Westerwolde
Schrift al: sunds juli 1997

Evert is begonnen mit zien plaazerij (zo nuimt hai t zulf) op verzuik van n redacteur van n ofdailens-kraantje bie Philips op Knoal.
Doar haaren ze nait genogt nijs om t krantje te vullen.
De eerste dattien van dizze stukjes hebben in t ofdailenskraantje stoan.



Op Dideldom publiceerd:

Bakker

Ain bakker oet Luukswolle
Dij ken mor min tegen de kolle
Veur d oven het hai gain last
Mor bie t venten zain ie hom vast
Mit n pedde op, t is al n hail olle.

Beer

Der was ains n beer op Taange
Dij was veur motten doodsbaange
Zien waark dee hai nait
Tot boer zien verdrait
Zien ‘dinges’ hangt nou in de gaange.

Beune

“Evert”, zee Gezinoa, “wie mouten beune opschieren, t is net of de drommel der jongen had het”.
“Dat vaalt wel tou”, zee ik, “aal wat doar ligt het weerde”.
“Mor wie doun der niks mit”, zee zai, “waist wat, wie goan dij rommel oetzuiken, en wat weg ken gait weg”.
“Woar gait dat den noar tou”, wol ik waiten.
“Wie bellen noar de ruilbeurs bie Radio Noord”, zee Gezinoa.
“Wat wost der den veur weer hebben”, wol ik waiten.
“Dat mot ik nog even opbedenken”, zee zai, “mor oetzuiken doun we dammeet vot”.
Even loater zatten wie mit zien baaident op beune, maank rommel te struunen. Hail wat dingen muiken herinnnerns lös, zodounde zatten wie meer te kwedeln as te oetzuiken. Noa n haalve dag op beune hadden wie nog mor n poar dingen dij weg konnen, aal t ander waren wie op ain of ander menaaier toch nog te wies mit.
Kroonlaampe dij nog mit Noach in de Aarke west was, en van mie wel vot kon, wol zai hollen omreden dij van heur olders west har. Schienvat dei zai vot doun wol, wol ik hollen, omreden dat je nooit waiten woar dat nog goud veur wezen ken. En zo ging dat mor deur.
Dou wie tegen etenstied mit stramme ledemoaten van t op knijen liggen weer bie ledder omdeele gingen, zee ik, “huifst Radio Noord nait bellen, dij poar dingen dij weg kennen wil n ander ook nait hebben”.

Bladvulling

“Evert”, zee redacteur tegen mie, “wie kriegen ons bladje nait vol”. “Zolst doe even n stukje schrieven willen”.
“Woar mout dat den over goan”, zee ik.
“Most zulf waiten”, zee redacteur, “200 woorden is genog”.
Nou doar zit ik den, op zundagmörgen, groot wit vel pepier veur mie, slim wit. Broen fleske stait binnen griep ofstand, sjekpude dernoast.
Ik heb Gezinoa, mien vraauw, om road vroagt woar ik over schrieven zol. Zai zee, “Evert mien jong doe hest zoveul fantasie, dat is veur die mor n klaintje zo’n stukje moaken”.
Hail mooi dat zai zoveul vertrouwen in mie het, mor ik schait der niks mit op.
Buurman Haarm komt even overdwars, en schof bie mie aan toavel. “Most ook n broen fleske”, vroag ik. “Nee zegt hai, nait veur de middag, dou mie mor n kolaatje”.
“Waist doe ook n onderwaarp woar ik n stukje over schrieven ken?”
Buurman denkt even noa, “kenst gain stukje schrieven over dien hond, dij het mie vleden weke nog n kadde vernaild”.
“Harregat dat is toch nait wat veur n stukje, dat was ja hail maal, veural veur dij kadde”, main ik.
Aal mit aal heb ik nog gain onderwaarp, mor wel al 200 woorden.

Boer

Der was ais n boer in Schaarmer
Dij kreeg t hier aal aarmer
Hai ging noar Canada emigreren
En Engelse toal leren
Noa n poar joar was hai doar faarmer.

Computer

“Evert”, zegt Gezinoa, “wilst ook nog n moal op berre of hou zit dat”.
“Joa mens ik kom der al aan”, zeg ik, “nog even dit stukje ofmoaken, den dou ik boudel oet”.
Luu wat ik nou heb, je zellen t nait leuven, mor op mien zestigste verjoardag heb ik n computer kregen. Mien zwoager Kloas, Gezinoa heur bruier, is aaltied mit dij dingen aan d loop. En ik har der al wel ains bie zeten te kieken, mor zulf der mit aan de gang dat leek mie veuls te stoer. Mor dat vaalt tou, al mot ik zo nou en den wel n moal aan telefoon om Kloas zien road te vroagen. Kloas har dit computertje over zee hai, zulf waarkt hai mit t allernijste. Zodounde kreeg ik hom, t is n leptop, noar Kloas zien zeggen. Wat dat bedud wait ik ook nait, mor mit n beetje fantasie mok ik der kleptop van, zit noamelijk n klep op dij je eerst open doun mouten veur dat je der mit aan d loop kennen. Zwoager het mie der ook wat spellegies in zet, mor doar bin ik al flaauw van, dat goud waarkt mie op de zenen. Ik wuir s nachts reerend wakker, en Gezinoa doch dat ik n attak had har. Loat mie mor mooi n stukje schrieven op zo’n ding, dat gait allernoast mooi, as je wat verkeerd doun kennen je t zo weer verbeteren. Dou ik dat nog mit baalpen dee was t n dikke maggelderij, en mos ik voak weer vannijs aanvangen.
“Evert, ik draai de stoppe der oet”, ropt Gezinoa.
“Nee, nait doun, ik kom der ja al aan”, zeg ik. As de donder boudel ofmoaken, as zai t stroom der of dut bin ik verneukt, den is alles weg. Dat was mit pepier toch nait zo.

Haarst

“Evert, koffie is inschonken”, zegt Gezinoa.
Ik schrik op oet mien gedachten.
Boeten is ‘t al haarstachtig, en ik zit wat veur ‘t glas te kieken. Kadde van de buren speult mit ‘n Kastanjeblad, en zien leven. Ferdinand, ons hond, holt hom in de goaten.
Hai wait precies tot woar zien recht is, mor as hai ‘n kadde in t vizier het wil hai dat wel ains vergeten.
Op radio heur ik Alex Vissering zingen “t Is haarst in Westerwolde”.
De wind krigt vat op ‘t Kastanjeblad, en kadde krigt Ferdinand in de goaten, baide vlaigen ze weg. Moezenvangers van de buren waiten hou gevoarlijk Ferdinand veur heur wezen ken, ‘n poar moand leden is der nog aine van heur sneuveld.
Veurige boas van dij joekel het hom dat meschien wel aanleerd, en wie kriegen dat der nait weer oet. Wie hebben Ferdinand kregen dou hai ‘n joar old was, luu gingen verhoezen, en hond kon nait mit. Bie ons het hai aale roemte, mor doar mokt hai nait veul gebroek van, hai is vlinteloi.
Zolaank as hai gain kadde zugt.
“Evert dien koffie krigt ‘t kold”, zegt Gezinoa, “woar blifst wel”.
“Ik zat even noar boeten te kieken”, zeg ik.

Hamster

“Evert”, zee Gezinoa, “hest doe al keken of der post is?”
Dat haar ik nog nait, doarom zee ik: “Dammeet loop ik wel even hen”.
Bie ons stait gruine postbak veuraan bie de weg, net zo as bie aale hoezen dij nait vot aan t stroade stoan. Wait ie wel woarom de PTT dat doan het dij rötbuzzen zo wiet van hoes zetten? Woarschienlijk nait, ik zel joe dat es even oetstukken.

Joaren leden woar gebeurd: Gezinoa haar n hamster, Stip haide dij, omreden hai, ik neem mor even aan dat n bok was, haar n stip liek veur de kop, nait al te loos van dat baist, doar krieg je al gauwachtig zo’n noam mit.
Gezinoa kon meroakel mit Stip opschaiten, mor ik kon der wel op schaiten, as ik hom aanhollen wol beet hai mie, dat vilaaine kreng.
As t schier weer was dee Gezinoa hamster boeten aan t scheerliene, zai von dat hamsters ook recht haren op mooi weer.
Totdat op n hail ongelukkige dag Stip boeten aan scheerliene luip en postbode in de goaten kreeg, dij ons post brengen wol.
Stip kroop bieziet achter n aalbeernbos, postbode dij t gevoar nait zag fietsde der stoef aan laangs, Stip schoot oet hinderloag en reet postbode van t fietse of.
t’Is mor goud dat Gezinoa der overtou kwam anders was t nog maal oflopen mit dij postbode.
PTT nam dit veurval hoog op en het vot besloten om aal hoezen dij nait stoef aan de weg stoan te veurzain van gruine postbuzzen. Doarbie over de kop zainde dat luu dij wel stoef aan de weg wonen ook wel agressieve hamsters hebben kennen, mor zo gait dat bie instellens dij in paniek noodmoatregels nemen.

Ie zain wel dat ik der niks aan doun ken, t is aalmoal Gezinoa heur schuld.

Handeloar

Op de Zandbaarge woont n handeloar
Dij handeld, op zok zulf nait roar
Mor aal wat hai verkocht
Dat haar je nait docht
“Mout aaltied geld bie”, zegt hai, “eerlieks woar”.

Hoaze

Ain Kloosterholtjer hoaze
Dij haar last van kolle koaze
Hai zee tegen eend Waggel
Ik kroep bie de kaggel
Anders trekt t mie nog op de bloaze.

Keuken

“Evert”, zee Gezinoa, “keuken mot wit worden”.
“Keuken is wit”, zee ik.
“Wit west”, von zai, “hai is zo geel as saffroan”.
“Geel is ook mooi”, von ik, zai nait.
Dat bedud, dat d’r schilderd worden mot, en doar heb ik toch zo’n pest aan. Wat dat aangait bin ik van drouen. Moal n plankje vaarfen dij lös op waarkbaanke ligt, dat wil nog wel, mor dij grode lappen van muren dat is ail wat aans. Aarmzerig waark, woar ik geern veur vot loop. Gezinoa was nait meer te hollen, zai kreeg plof onder de kont, en ging noar de Gamma. Ik begon alvast de keuken te ontrumen, in de stille hoop dat ik den misschien wel vrij kon van t vaarfen. IJdele hoop, kom ik achter, as Gezinoa d’r weer is.
“Mooi das’t doe de boudel d’r al oet zet hest”, zegt ze, “nou kennen we vot begunnen”.
“Mot ik den ook vaarfen”, vroag ik.
“Mit ons baiden is t mor even biegoan”, zegt zai.
“Ik haar docht dat wie eerst kovviedrinken gingen”, zeg ik.
“Dat ken noatied wel”, vind Gezinoa.
“Mens doe mainst toch nait dat wie in n uur tied dij haile keuken doun kennen”, sputter ik tegen.
“Nou den eerst mor ain kaante, en den kovviedrinken”, zegt zai resoluut.
Doar is niks tegen in te brengen.

Kloas

“Evert”, zee Gezinoa, “mien bruier Kloas mot aan de vraauw”.
“Het hai t doar mit die over had”, wol ik waiten.
“Nee”, zee zai, “mor hai is zo 42 dus ‘t wot nou toch wel ains tied”. “Zel ik dij redacteur ains vroagen of doar bie Philips nait wat veur hom lopt?”
“Dij hosevörrel is zulf ja vrijgezel”, zee ik.
“Is dij hosevörrel vrijgezel?” vruig Gezinoa verboast, “hai proat altied net over vraawluu of hai der verstand van het”.
“Dij hosevörrel proat over veul meer dingen net of hai der verstand van het”, muik ik heur dudelk. “As Kloas n vraauw hebben wil mout hai dat zulf regelen”, von ik, “doar most doe die nait mit bemuien”.
Dag of wat loater. Gezinoa komt bie mie in toene. “Redacteur het belt”, zegt ze, “veur n stukje”. “Ik heb hom vot mor even vroagt of doar bie Philips nog n wicht veur Kloas was”.
“En”, wil ik waiten, “wat zee hai”.
“Keur genog, ik mos mor even zeggen wat veur ain t wezen mos”.
“Doar zol ik Kloas den mor noar vroagen”, main ik.
“Hai is mit n week of wat ja joarig, en ik haar docht dat t wel n mooie verazzen wezen zol”, zegt Gezinoa.
“As toe hom verazzen wilst lot den mor aine kommen dei zok oettrekt”, breng ik in.
“Harregat, zo’n striptease juffer mainst doe, ons Kloas ken ja wel bezwiemen”, zegt zai mit n vies gezichte.
“Dat vaalt die tou, ik leuf hai het n hail kaaste vol netuurfilms, dus zo benaawd zel hai t wel nait kriegen”, stel ik heur gerust.

Knarrie

“Evert”, zee Gezinoa, “denkst doe dat ‘n knarrie ook proaten ken”.
“Knarries floiten”, zee ik. “Mor Ebelien van hiernoast zee dat zai ook wel proaten leren konnen”, zee Gezinoa.
“Pappagaien proaten en knarries floiten, mor kenst wel perbaaiern om dien knarrie aan ‘t proaten te kriegen. Geef hom mor proatzoad in ploats van zangzoad”, zee ik.
“Bist ‘n plaaze”, zee zai.
Gezinoa zat aaldoage ‘n zet tegen de knarrie te proaten, ‘t heurde naargens noar, ‘t ging aal mor deur van lorre, en dag, en meer van zuks onzin. Ik zee der mor niks van, ‘t was ja ‘n tiedverdrief veur heur.
Mor nou wordt ‘t mie toch te gek, ik roek de eerappels al in ‘t schuurtje, aanbrand. As ik in ‘t keuken kom is Gezinoa doar ook al achter.
“Wast weer mit dien knarrie aan ‘t plazen”, zeg ik ‘n tikkel mieteg.
“Och man, hai begunt te proaten”, zegt zai.
“En wat zee hai, eerappels brannen aan, eerappels brannen aan”.
“Nee, dat rook ik zulf alwel”, zegt zai.
“Nou, wat zee hai den, wil ik waiten”.
“Hai zee dag”, zegt Gezinoa triomfantelijk, en kikt doar bie oet asof zai kwait nait wat kloarspeult het.
“Waist wisse dat hai dat zee”, vroag ik, “of hest die wat inbeeld”.
“Goa vot mor mit noar koamer”, zegt zai, “den zelst heuren dat hai wel dag zeggen ken”.
In ‘t koamer zit knarrie stil te wezen, Gezinoa ken zo voak dag zeggen as zai wil, mor hai holt zien snoavel.

Knien

In Weende woonde n knien
Dij wol schaaiden van zien Trien
Mor zai wol dat nait
En tot heur verdrait
Stak hai zien kop in n rudermesien.

Krikhoantje

Ain klain krikhoantje oet Zanneweer
Dij was zo hoaneg, aaldoage weer
Mor mit t klimmen van de joaren
Kwam hai tot bedoaren
Nou huift t veur hom nait zo meer.

Lezen

“Evert”, zee redacteur tegen mie, “d’r binnen luu dei kennen dien schrieverij nait lezen”.
“Drenten zeker”, zee ik.
“Binnen d’r ook bie, mor wie hebben luu oet ale windstreken, zulfs ‘n Vrais”, zee hai.
“Vraisen kennen wel lezen wat ik schrief”, zee ik. “Ons buren, Hamstroa zienen’t, binnen ook van Vraise komof en dij heb ik van ‘t zummer nog ‘n koartje stuurt oet Wedderbaargen, en dij konnen ze hailbest lezen”. “Zai hebben ons d’r teminsten veur bedankt”.
Gezinoa en ik waren op plof noar Wedderbaargen goan, t’was ons bie hoes te waarm, en van fietsen kriegen je ‘t nog waarmer, dus zodounde. Gezinoa was der zo as gewoonlijk al weer eerder as ik, omreden zai jagt altied zo haard, en ston al onder ‘n boom te zwaaien.
Ik ging bie heur in’t schaare zitten. Wie hadden wat te drinken bie ons, anders wordt ‘t te begrotelijk, en waarmeten hadden wie al. Ik ken nait zwemmen, en Gezinoa ook nait. Doarom hollen wie ons bie pootjeboaden, en zörgen dat ons t’wotter nait boven de kneien komt. Aander luu kennen doar wel ains om lagen, mor dat zel ons aan de kont rosten.
Ik dwoal of, ik wol tegen dij luu zeggen dij dit nait lezen kennen, vroag aan aine dij wel lezen ken, om joe ‘t veur te lezen.

Lolboksem

Ain lolboksem in Oetwier
Dat was n allernoaste klier
Want zo as dat voak gait
Ain zien lol is anders verdrait
Mor zo’n lolboksem dut dat gain zier.

Moeskes

Ain moudermoes oet Lutje Hoeskes
Het n hail nust vol jonge moeskes
Zai hemmeld heur goud
Wat zai ook wel mout
Anders kriegen ze moezeloeskes.

Moezen

“Evert”, zee Gezinoa, “wie hebben last van moezen”.
“Doe meschien, ik nait, ik heb naargens last van”, zee ik.
“Ook goud, den heb ik last van moezen, zai vreten aan d tussendeure van t schuure”, zee zai.
“Dat zel wel kommen omdat doar hond zien brokken stoan, zai hebben smacht”, zee ik.
“Dat ken wel zo wezen, moar ik mag nait lieden dat zai t hoes vervreten, zet mor even n moezevaale, votdoadelk as t even ken, anders blift der bie”, komdaaierde ze.
Dat zedde mie aan t denken, wat mos ik doun om dij lutje schietmoeskes n beetje fesounlijk om zaipe te helpen. Zet ik n schuddeltje mit moezegoud, en zai vreten t op, den dreugen zai oet. Gain mooie dood, wat ie. Mit n vaale kriegen zai n petetter achter d oren dij der nait om lugt, noar moeskes formoat gerekent vanzulf, ook nait wat om n leventig wezen aan te doun. Vangen, vermoanend touspreken en boetendeure zetten, dat zol nog t beste wezen, veur moes, en mien gemoudsrust. Mor doar huif ik bie Gezinoa nait mit aankommen, dij zegt den, ainegste goie moes is n dooie moes. Zai is doarin vlintehaard. Noa dat ik mie n tiedje bedocht heb, goa ik noar t schuurtje, en zuik wat materioal bie n kander.
As Gezinoa zok meld mit de boodschap dat koffie kloar is, heb ik mien moezevangtoustel al grotendails kloar. Gezinoa kikt ais noar t fertuut op waarkbaanke, en zegt, “wat mout dat worden”.
“Dat is n moezevangtoustel”, leg ik oet, “doar ken n moes wel in moar nait weer oet”.
“O”, zegt ze, “en as dij moes doar den in zit, den kenst hom doodmoaken”.
“Joa, dat ken, mor kenst hom ook weer lopen loaten”, zeg ik.
“Ainegste goie moes is n dooie moes”, zegt zai. (Wat haar ik joe zegt…).
Soavends zet ik mien moezevangtoustel op n stee woar zai der makkelk in kommen kennen, mit stukje keeze d’r in.
Anderdoags zitten der allerdeegs twij moeskes in. Ik roup Gezinoa der bie, “most ains kieken, twije in ain moal”. “Nou magst doe ze dood moaken”, zeg ik.
Mor dat word heur te gek, “dij lutje moeskes kieken al zo benaauwd”, zegt zai, “dij ken ik nait dood moaken”.
Ik heb ze vermoanend tousproken, zegt dat zai zok n ander kosthoes opzuiken mossen, en dou weer lopen loaten, boetendeure vanzulf.

Nij grasmesien

“Evert”, zee Gezinoa, “zel ik ook n stukje maaien?”
“Goud, mor kiek oet dast gain stainen roaken dust”, zee ik.

Ons òl grasmesien was òf, schoon òf, der was gain oplappen meer aan, roaden vuilen derof van ellìnde.
Ik mos mor n nije kopen von Gezinoa, ain dij vanzulf rit, den kon zai ook nog ais n moal maaien.
Der was mie gain koare aan hakken bonden, ik bin vot héngoan en heb mie n schier mesien oetzöcht.
Elektries starten, zulfriedend, aal noar ‘eisen des tijds’.
As Gezinoa geern maaien wol, den mos ik dat veuraal nait tegenhollen von ik…

Gezinoa drukde op t knopke en motor sluig aan, zai gaf vot vol gas (Gezinoa kent mor ain soort gas en dat is volgas).
Zai reet ais wat aan hendels dij aan voarboom zitten en doar ging t hén, Gezinoa der zowat in draf achteraan.
t Gong veuls te haard, ik ruip nog “Gas mindern!”, mor zai heurde mie nait.
Gezinoa bounderde over t grasveld as n onwieze, strompelde over heur aigen bainen, mor huil t mesien vast.
Zai sleepde der achteraan, liek op schoapekaamp of, dou t mesien tegen t stroomdroad aankwam gilpde Gezinoa t oet, zo’n petetter kreeg zai der van.
Eindelk luit zai lös, t mesien gong vanzulf oet.

“Zo”, zee Gezinoa, “dat was ainmoal mor nooit weer, dat rötmesien is ja levensgevoarlek”.
“Doe bist levensgevoarlek”, zee ik, “woarom luitst dij hendel den ook nait lös, den was e vot stoanbleven”.
“Dat hast mie den ook wel even zeggen kent, ik was der ja sikkom bie om haals kommen”, zee zai.

Minste van haile boudel is da’k nou weer zulf maaien mout mit dat ‘levensgevoarleke’ mesien.

Noar Sodom

“Evert”, zee Gezinoa, “hest doe al keken of der nog genog wind in mien banden zit”.
“Nee”, zee ik, “dat dou k mörgenvroug wel even.”
“Woarom wachten tot mörgen, t ken nou toch ook wel?”, zee zai.

As ie net as ik aale tied hebben om te doun woar je gain zin in hebben, den wil je nog wel n moal wat oetstellen.
“As der nou nait genog wind in zit den zit der mörgen ook nait genog wind in”, zee ik.
Ik zat n mooi bouk te lezen en doar wol ik nait bie vot.

Wat Gezinoa vandoage opbedenkt haar guster al doan weden mouten.
Heur taimke is aaltied: Beter n vloo vangen as stil zeten.
Zai het dat van heur ol mens, dij was ook zo branderg in hoet.
Gezinoa wol noar Sodom en veur zo’n wereldraaize mout je alles goud op odder hebben.
Zai wol zuk nije onderboksems kopen bie de Hema en ik mos ook mit.
“Onderboksems keuren zeker?”, vruig ik.
“Nee, doe most neudeg n nij bezoen hebben veur schier”, zee zai.
Doar huif ik nait veur mit, Gezinoa bepoalde toch wel wat schier was en mien moat wos ze ook wel. Mor ik huil mie wiezelek stil.

Anderdoags goan wie noar Sodom, mit banden goud haard.
Wie zetten plof veur Hema hen, Gezinoa gait noar onderboksemsofdaailn en ik dou net of ik der nait bieheur.
As wie mit n puut vol onderboksems en bezoen weer boeten stoan zeg ik: “Wie goan even noar petatje Haarms, ik heb smacht”. Doar het Gezinoa wel oren noar.

As wie bie petatje Haarms (Dei aiglieks nait ains zo hait, mor elk nuimt t zo) binnenlopen zai ik n onnuur dik mens mit n onnuur dikke dochter stoan, der staait ook nog schieterg kereltje bie, zo te zain de voader van t wicht.
Wie bestellen ons petat, en onder t wachten kiekt Gezinoa aal mor noar dat dikke mens en heur dikke dochter. Ik fluuster tegen heur: “Kiek toch nait aal noar dat mens”. Mor tis al te loat, t dikke mens krigt in de goaten dat Gezinoa noar heur kiekt.
“Heb ik wat van joe aan?”, vrag ze nait slim vrundelk.
“Nee, ik heb niks woar dat ie in kennen”, antwoord Gezinoa.
“Wollen ie zeggen dat ik dik bin?”, zegt t dikke mens draaigent.
“As ie mainen van nait, den mout je noar ogendokter”, zegt Gezinoa haail trankiel.
t Schieterge kereltje bemuit zuk der nou ook mit: hai dut n stap noar veuren “Ie mouten mien vraauw nait beledigen”, piept e, “Zai ken der niks aan doun dat zai wat stevig is”.
“Ieder pondje gaat door het mondje”, zegt Gezinoa.
t Dikke mens zet t schieterge kereltje aan ziet en komt op Gezinoa aan, dit gaait verkeerd.
Ons bestellen is kloar, ik krieg Gezinoa bie d aarm en wie stoan boeten.
“Lopen”, zeg ik.
Bie geluk komt t dikke mens ons nait noa.
“Ik goa nait weer mit die aan t winkeln”, zeg ik, “Ik wil gain klopperij”.

Poedel

Ain Koningspoedel in Spiek
Dij was de koning te riek
Al haar hai ook gain laand
Toch kon hai speulen in t zaand
t Haile aarf was ja zien koninkriek.

Recreatiebiggen

“Evert”, zegt Gezinoa, as zai achter tot schure oet komt, “wat zitst doe doar dom te lagen achter t kraante?”
“Waist doe wat n ‘recreatiebigge’ is?” zeg ik.
“Even denken” zegt Gezinoa, “n bigge dij in n gastgezin biekomt van de MKZ stress?”
“Nait goud”, zeg ik, “nog ais.”
“n Kind van olders dij zuk as swienen gedroagen op n camping?”
Ik schudkop.
“n Bigge dij op transport noar Itoalie goan is en leventeg weeromkomt mit n zunnebrille op snoede?”
“Ook nait”, zeg ik.
“n Bigge dij in t Swieneparredies bie heur van Sanders in Nij-Scheemde op vekansie is?”
“Dichterbie, mor nog nait goud” zeg ik.
“Den wait ik t ook nait, mor doe most der om lagen, vertel mie t mor.”
“Waist nog wel dat wie n moal n bigge kregen van hiernoast?” zeg ik.

Even veur dij luu dij nait waiten wat zai van hiernoast doun:
Haarm Hamstroa, ons noaber, fokt swienen. n Joar of wat leden haar hai weer ais n moal n motte mit meer biggen as titten.
Ain bigje, dij al slim achterbleef, kregen wie. Gezinoa het hom grootbrocht mit titfleske.
t Was n aldernoast laif daaier en hai vrat alles wat hom veurzet wuir, en ook wel ais wat hom nait veurzet wuir. Zo het e mie n moal aale eerappels in toene tot de grond oetvröt dou Gezinoa hom lös om t hoes lopen haar.
Toun t bigje n dik swien worden was is e slacht, wie hebben der n hail zet van eten (En as ie nou denken ‘dat dou je toch nait, joen aigen swien opeten’, wie wél).

“Was dát n recreatiebigge?” vragt Gezinoa en kikt mie aan of ik t woord zulf opbedocht heb.
“In t Nijsblad staait dat t aantal hoesswienen de spuigoaten oetlopt omdat luu oet gekhaid n bigje kriegen, dij nuimen ze recreatiebiggen” zeg ik, “wie hadden ons swientje ook ja in hoes in t swienhok, den was dat veurvast ook n recreatiebigge.”

Wie hebben t woordenbouk van Siemon Reker der bie had, mor ‘recreatiebiggen’ ston der (nog) nait in.

Sikkebok

“Evert”, zee Gezinoa, “doe stinkst n uur in de wind!”.
“Ik roek der niks van”, zee ik, “woar roek ik den noar?”
“Noar sikkebok”, zee zai, “dou dat baist toch vot, hai het zien waark ja doan”.
“Joa, dat is aal zo, mor t is zo’n meroakels mooi baist, hai ken volgend joar zo weer in t laand”.
“En den hail winter dij staank? Niks dervan, vot der mit, bel Kloas de Vries mor op of hai der belang bie het”, zee Gezinoa.

Wie wonen ja mooi landelek hier in Westerwol, vrijstoand hoeske mit n kampe laand. Stukje gruin veur schoapen en sikken, stukje toene veur eerappels en gruinte en n houkje vouerbaiten en woddels om daaier bie winterdag ook wat te geven. Wie binnen zowat ‘self supporting’ zoas Chinezen zeggen. Hail boudel smit gain geld op, schoaplammer worden maistieds verkocht, mor dat geld is nog nait touriekend veur biks bie winterdag. Dat dut aal niks, n hobbie mag wat kosten. Gezinoa en ik beleven baide n bult plezaaier aan de daaier, wie kennen zomoar n uur noar siklammer zitten te kieken as dij aan t maaljoagen binnen in t laand bie zummerdag. Den binnen wie net kinder.

“Loat wie nou eerst ais ofwachten hou zuk mooie lammer der van kommen”, zee ik, “zo’n mooi sikkebok as dizze hebben wie nog nooit had”.
“Den kochtst van t summer mor net zo ain weer en as Kloas de Vries hom nait kwiet wordt kenst hom ja wel weer kopen, binnen wie aal dij tied mooi van stinkerij of”, zee Gezinoa.

Joa lu, zo gaait dat, beetje stinkerij ken mie niks schelen, n sikkebok dij roek je nou ainmoal, mor Gezinoa mag der nait over en den mout wat t zwoarste is ook t zwoarste wegen. En Gezinoa is t zwoarste…

Slikken

“Evert”, zegt Gezinoa, “hest doe aal dij sokkeloatjes opeten?”
“Doar zatten mor n poar meer in”, zeg ik.
“Waren nog mor n poar oet zelst beduilen”, zegt zai.
Vleden weke bin ik stopt mit roken, en nou heb ik aal mor deur zin in slikkerij. Zo kom ik van t peerd op de ezel, as ik nou weer veul te dik wor, krieg ik ook weer last van poesteghaid. Gezinoa raagde voak op mie as ik aal mor housten dee, gooi dij rommel toch aan kaante, zee ze den. Dat ken zai ook makkelijk zeggen, zai het nooit rookt. ‘t Housten is al ‘n stuk minder worden vin ik, dus motivoatie om der vanof te blieven is der wel. As ik nou mor nait aal zo’n zin in wat lekkers har.
“Most ains kauwgom perbaaieren”, zegt Gezinoa.
“Harregat mens ik goa toch op mien oal dag nait mit kauwgum lopen”. “Ik bin gain kou dij lopt te herkaauwen, hest niks beters veur te sloagen?”.
“Goa mor grasmaaien”, zegt ze, “veur dat t weer begunt te regen”.
“Van grasmaaien krieg ik wizze weer zin in slikkerij”, zeg ik.
“Kerel goa noar boeten, ik wor roar van dien gezoes, ken mie niks schelen was t doun gaist”, zegt ze.
“Zol der nog aargens n pude sjek liggen?”, denk ik haardop.
“As’t doe weer begunst mit roken bist mie n kerel van niks”, zegt Gezinoa.
Kerel van niks wil ik nait wezen, den mor grasmaaien.

Sloot

“Evert”, gilpt Gezinoa, “help mie toch.”
Zai kikt net boven slootswale oet. Brugje veur ons hoes woar zai al 32 joar overkommen is het zai mist, en is mit plof in sloot reden. Ik loop zo haard ik ken noar heur tou.
“Wat wolst nou den onder in t sloot”, vroag ik.
“Kerel stoa doar nait te zoesen”, belkt ze, “help mie mor laiver in de bainen, straks zain ze mie nog”.
“Zai hebben die al zain, haile buurt stait mit kezien om haals”, zeg ik.
As zai weer op kaante stait vroag ik, “hest die ook zeer doan.”
“Joa, en ook gain beetje, k haar wel dood wezen kend.”
“Mok moar gaauw dast onder dak komst en hemmel die, zugst d’r oet as n diekschoap”, zeg ik.
Dat dut zai. Ik goa mit puthoake hen en hoal plof weer tot sloot oet. Nog n geluk dat der nait veul wotter in t sloot stait. Mor n wurgerij is t aal.
“Hou is t”, zeg ik, as ik weer in hoes kom.
“Alles dut mie zeer ik ken wel wat broken hebben”, jammert ze.
“Ook wel nait”, perbaier ik heur gerust te stellen. Dat is eulie op t vuur.
“Doe hest t ook nooit wat in de reken as ik wat heb”, reerd ze.
“Ik heb t hailveul in de reken as ‘t doe wat hest”, zeg ik, “moar aal zeer is nog nait broken”. Gelukkig kalmeerd ze weer wat.
“Hou is t mit plof oflopen”, wil ze waiten.
“Ik bin baange dat t oflopen is mit plof, hai het wotter binnen kregen, en dat is slecht veur zien ingewanden”, leg ik oet. Vanmiddag zel ik plofmoaker wel even bellen, of hai hom ophoalen ken, dij mot mor zain of hai nog weer op te lappen is.

Snuk

“Evert”, zegt Gezinoa, “hest al pebaaiert mit twinteg tellen oam inhollen?”.
“Joa”, zeg ik, “dat heb k al vief moal doan, huilp niks.”
“Den most n schep zuker pakken, licht kaans dat t helpt”, zegt zai.
“k Heb al vaaier schep zuker had, t wuir der nait aans van”.

Harregat, ik heb snuk, al wel n uur laank. t Wil nait weer overgoan.
Aalgedureg denk ik dat t over is, mor den opains wup ik weer op stoule.
Bin al drij moal om t hoes tou lopen, ik docht vrizze lucht, mor ik kom der nait weer of.

“Ik heb n moal in kraante lezen van ain dij haar drij joar snuk, dokters wozzen zuk ter gain road mit”, zeg ik.
“Och”, zegt Gezinoa, “dat was wizze aargns in t boetenlaand, doar hebben lu hail aander snuk as wie soort lu”.
“Snuk is snuk”, zeg ik, “dat zit binnen in joe, hail boudel rammelt joe der van deurmekoar, hou kennen ze in t boetenlaand nou aander snuk hebben as wie?”.
“Dat komt van t eten, van hou hait dat goud, van Sambal”, zegt Gezinoa, “dat is zo schaarp doar gait joe haile intast van kepot”.
“Mens, doe bist nait wies, as t van Sambal snuk kriegen zolst den zollen aale Chinezen ja snuk hebben, aal doage”.
“Chinezen eten n baarg riest, pebaaier ais n hap riest, meschien helpt dat”.
“Ik luuster nait langer noar die”, zeg ik, “dien onwieze proat mokt t allend mor slimmer, ik goa noar t schuure ik mout oflaaiden hebben”.
“Zel ik die ais schrikken loaten?” vragt ze. “Dat wil voak ook wel helpen”.
“Ik schrik zo voak van die, doar krieg ik eerder snuk van as dat t der van votgaait” zeg ik.
“Hest aans al wel vief menuten nait meer snukt”, zegt zai, “zol t over weden?”.

Joe kwoad moaken om domme proat helpt tegen snuk, ik bin t leventege bewies.

t Hangt in de gaange…

“Evert”, zee Gezinoa, “wat hangt hier in de gaange?”
“Klokke dij die te haard slagt”, zee ik.

Dij klokke het nog van mien òllu west, dou zai oet tied kwammen heb ik hom kregen.
Gezinoa von t aaltied al n lélk ding, boetendes sluig hai heur veuls te haard en te voak, ieder ketaaier. Noa dat e n week of wat in koamer hongen haar mos van heur der oet.
Já, en hou gaait dat dín, as ie mekoar nait ains worden, en ie willen wel geern vree holden, den gaait e der oet, mor nait tou t hoes oet, hai komt in de gaange te hangen…
As ik hom nait geregeld optrek din staait e stil, Gezinoa stek der gain vinger noar oet, behaalfens om stof der of te wisken.

“Ik beduil dij klokke nait”, zee Gezinoa, “der hangt hier n baist in de gaange.”
“Wat veur baist?”
“t Liekt wel n fleddermoes”, zee zai, “kom hier toch ais heer kirrel, ik krieg t der glad benaauwd van.”
Nou mos ik wel in de bainen kommen, as Gezinoa t benaauwd krigt mout der wel wat loos weden.

Boven aan beune hong n klaain broen dingkje, dou ik beter toukeek zag ik dat t n poar klaine oogies haar.
“Dat is n fleddermoes”, zee ik, “wat mout dij hier bie ons in hoes.”
“Harregat, dij baisten kinnen gevoarlek weden”, zee Gezinoa, “vot der oet mit dat ding!”
“Dinkst toch nait dat ik hom mit blode handen aanpak”, zee ik, “hai kin mie wol bieten.”
“Doe schieterd, din moust mor hansken aan doun, dij dikken dij doe swinters aan hest op plof.”
“Doar bit e gladweg deurhén, wat ik die zeg, dat is levensgevoarlieks, fleddernoezen kinnen hondsdolhaid overbringen”, zee ik, van mie mog e doar hangen blieven, mor dat dús ik nait zeggen.

“Dou veurdeure ais open, din kin e der oet”, zee Gezinoa.
Ik dee veurdeure open, fleddermoes haar doar hail gain bosschop aan, hai verruierde gain poot, loat stoan n vleugel.
“Loat deure vannacht mor open stoan”, zee ik, “licht kaans dat mörgenvrou weer vot is.”
“Deure open loaten? Bist nou hailendaal van lotje bezeten, din kin elk der ja zo in en oet lopen.” kreeg k as antwoord.
“Kuus, kuus”, zee ik tegen fleddermoes, mor dij was bliekboar in sloap vaaln.

Doar stonden wie din te kieken mit ons baiden, situoatsie wuir nait aans.
Gezinoa zee, “Ik pak stofzoeger, van dat geluud zel e t wel benaauwd kriegen en tou deure oet vlaigen.”
Zai dee as ie zegt haar, stofzoeger oet kaast, stekker in t stopketakt, doar hoelde t hén.
Fleddermoes wuir der nait wakker van.
Gezinoa huil piepe van stofzoeger dicht bie hom, din kon hai t ja beder heuren, zai wol hom n klaain tikkie geven mit piepe dat e schrikken zol, en dou was t opains FLOEPS, vot was fleddermoes.

“Woar is e bleven?” vruig ik.
Gezinoa keek verhildert, “Hai zit in stofzoeger!”
“Din is e dood!”, zee ik, “Mit n noodgang deur zo’n naauw piepke, dat overleeft e nait.”
Kordoat as hailtied kreeg Gezinoa stofzoeger en zedde hom boetendeure hén, “Dij wil ik nait meer ien hoes hebben, stel die veur dat e der weer oetkropt!”
“Hai is dood”, zee ik, “ik zel die t zain loaten.”
Ik muik stofzoeger open, scheurde puut los, en doar gong fledddermoes hén, ik schrok mie dood.
Fleddermoezen kinnen veul meer hebben as dat ik docht haar.

Tellerlikker

In Sodom hebben ze n tellerlikker
Dij gruit gain gram, wordt ook nait dikker
Mit zien hondje is t al net geliek
Vret gain hap, wordt toch gain liek
Zai binnen ja baide mokt deur n beeldenbikker.

Toal

“Evert”, zee Gezinoa, “ik heb dien leerzen bie achterdeur hen zet”.
“Wat mout ik doar den mit?”, vruig ik.
“Aantrekken, anders krigst nadde vouten”, zee zai.
“Ik dou mien stevels wel aan, as ik dammeet sloot der oet moak”, zee ik.

Dat krom proaten komt der aal meer in, luu zeggen dingen in haalf of hail Hollands, in ploats dat ze heur aigen toal hoog hollen.
Veurbeelden binnen der genog, zai goan schoatsen in ploats van scheuveln. Zai goan broamen plukken in ploats van brummels. Tegen koare zeggen ze kruiwoagen.
Dou der mor ains dinken om, t wot aal slimmer, zol doar nou niks tegen te doun wezen.
Nog n poar, luu hebben gain rad in d fietse mor n wiel. Zai broeken gain faaile mor n dweil. Tegen n rekkertje zeggen ze elastiekje. Zai hebben ook gain last van snuk, nee den hebben zai de hik. Hail wat zeggen tegen mous al boerenkool. Bie de bakker hoalen ze vers brood, in ploats van vrizze stoede. En as ie gesticuleren zeggen in ploats van speren, den ist al hail slim mit joe.
Harregat man ik wor al flaauw as ik dit opschrief, lot stoan as ik t aanheuren mout.
Mor daipvrais veur diepvries heurd toch wel weer wat roar, al ist woarschienlijk wel n juuste Omtoalen, luu zellen joe vrumd aankieken as ie dat zeggen, hol t den mor bie vraiskaaste.
Ik wait ook wel dat t Grunnegers n leventege toal is, en n leventege toal dij verandert. Mor t gait mie te haard.

Grunnegers o Grunnegers hol joen toal in eeren, joen aigen toal dij mag je nait verleeren.
Zo t stee is mie eerst weer zaachte.

Vrouger

“Evert”, zee Gezinoa, “kenst doe mie wel even n stoede bie van Dam vothoalen”.
“Mout dat vandoage nog”, vruig ik.
“Joa, dat mout vandoage nog, is mor veur n poar plak meer”.
“Kenst plakken ook wel wat dunner snieden”, zee ik.
“Den wilst doe toch n plak meer, dat helpt nait”, zee zai asof ze mie al joaren kon.

Doar was ik nait wies mit, deur dij kôlle noar t loug was gain oareghaid.
Mor as je nog mor net traauwd binnen geef je joen vraauw heur zin, nait dat dat mit de joaren anders worren is, Gezinoa is nait zo makkelk.

T was winter, dik winter, zo slim winter haar t ja nog nooit west, bie Troapel haaren ze al pinguins zain.
Oostenwind juig snei op dunen, wie waren s’mörgs al mit n man of wat aan d loop west om der n pad deur te moaken.
Dat pad moaken was wat dat deden je gewoon as t neudig was, aine ruip ander aan, destieds ston gemainte nog nait vot kloar mit n sneischoeve.
En zo slim was t achterof bekeken ook nog nait ains, was hailtied wel aine dij n klein fleske bie zok haar tegen de kôlle en der wuir wat lol bie mokt.

Ik kreeg fietse achter tou schuure oet en ging der lopend mit noar t stroade tou, dou zag k Haarm Jans aankommen mit peerd en woagen. Hai huil ho bie mie en vruig: “Woar moust doe hén”. “Noar van Dam, stoede hoalen”, zee ik. “Kerel man, dat komt ja mooi oet, doar het mien Geertje mie ook veur op pad stuurd, stap mor op”. Bliekboar waren der meer vraauwlu dij dochten dat van Dam nait venten zol mit dit weer.
Stok en stain verkleumd kwam ik n stief ketaaier loater weer in hoes, mit stoede.
As ik nait mit Haarm op woagen voaren haar den was’k veul langer onderwegens west, sneidunen waren al weer te hoog om over te fietsen.

Gezinoa en Geertje haren t goud bekeken, anderdoags lag der nog veul meer snei en was der hailemoal gain deurkommen meer aan.
Ja, vrouger haar je nog winters…

Zwoan

In Heubultjeburen woonde n zwoan
Dij was gek op levertroan
Zai dronk t mit smoak
En doarom veuls te voak
Noa n overdosis was t mit zwoan doan.

Zwoar

“Evert”, zee Gezinoa, “bin ik dik?”
“Dik nait, hoogstens wat kört noar dien gewicht weg”, zee ik. “Woarom wolst dat waiten”.
“Nou, in de Story ston dat joen lengte min honderd joen maximoale gewicht wezen mag, en ik bin ain meter zestig en tachtig kilo. Dus den zol ik te zwoar wezen”, zee zai.
Dat dut mie weeromdenken aan de eerste keer dat ik Gezinoa zag. Wie wazzen mit n man of wat noar Winschoter kermis raaisd. Dou destieds was dij nog op ‘t maarktplaain. Doar zag ik ‘n nuver wicht dij mie wel wat tou leek, wie kwammen aan de proat, en konnen votdoadelk meroakel mit n ander worden. Zai kwam van Beerte, heur voader was doar boerenaarbaider. Gezinoa was dou achttien joar, en zo’n fienegie dat ik heur morzuneg aankommen dus. Dat is mit de joaren wel anders worden, zai zugt der nou best oet.
“Hest doe den last van dien gewicht”, vruig ik.
“Allend as ik haardloop”, zee zai.
“Nait haardlopen den, woarom zolst ook, hest ja haildag tied”, zee ik.
“Doe bist n plaaze”, zee zai, “mor vinst mie dus nait te dik?”
“Nee”, zee ik, “wat eten wie vandoage?”
“Stamppot sniebonen mit spek, en soepenbrij tou”, zee zai.
Dat is best eten.

E-mail bie wat nijs?