Brand

Op de zutterdag veur kerstdoagen wollen Gitje en ik n beetje op tied noar t Knoal om bosschoppen te hoalen. Dat was gain overdreven weelde, want zo vlak veur kerst wast aaltied harstikke drok in winkels.
t Was mooi weer, n vroug zunnechie streek zien straolen over t slichte baauwlaand doar n dun loagie snij op lag. t Schitterde en flonkerde as was t laand bestreud mit ontelboare diamantjes. Prachteg, veur t eerst in joaren weer ais n moal n widde kerst.
Net douve in d’auto stappen wollen zee Gitje, “Moust nou ais zain, t weer het Geert duchtmie te pakken kregen. Haile zummer niks om hakken had, mor nou gait e holthakkertje speulen.”
Buurman haar tegen de dikke populiereboom dij bie hom tegen t huus ston, n klain alminium keukentrappie zet. Zulf ston op de bovenste tree en keek wat zörgelk noar boven.
De onderste takken zaten nog oareg hoger as dat e berekken kon.
Dou e ons in t oog kreeg kwam e onderuut en luip veur noar de weg. “Moi lu, even aan rit op dizze zunnege zutterdagmörgen?”
“Even om bosschop noar d’Aldi, aans is t dammeet zo drok. Dat waist ja wel om dizze tied, minsen doun net of der n hongerwinter aankomt as der drij zundoagen achter mekoar aan kommen”, zee Gitje.
Geert nikde, “Woarom ook nait hè, ie hebben t ja wel aan tied. Gain bomen dij joe t licht uut de veurkoamer holden. Ik wait nog wel da’k vrouger as lutje knuppel mit d’ol heer mit ging as der hier of doar op t dörp wat gebeuren mos. Dakpannen leggen, aine helpen mit toene as der medizie meleur was, bomen kappen, nuim mor op… Elkenaine was prezent, joa, dou was noaberhulp nog hail gewoon.” En mit e dat zee gloop e mie even mit n licht beschuldegende blik aan. “En vraauwlu muiken vanzulf kovvie en soep veur de aarbaaiders, dat was hail gewoon doudestieds. Tja… mooie tieden wazzen dat, kom doar vandoag de dag nog mor ais om.”
Ik zee gaauw, “Joa jong doar zit de west in, tied het dat mitnomen. Nou maaid kom hur”, zee ik tegen Gitje, “wie goan hin aans binve dammeet alsnog loat.”
Douve in d’auto zatten zee Gitje, “Ik zai wel aan dien gezichte dast de smoor in hest , mor zet dat nou gaauw van die òf, Geert dut allain mor zo omreden e zok ter gain road mit wait. Waist ja wel hou onhandeg e biezetten wezen kin.” Ik bromde nog wat stiekelg, “Dat mag wel zo wezen, mor t is ook zien aigen schuld. As ik hom nou nooit mien hulpe aanboden haar, din wol ik mie nog stilholden, mor hou voak heb ik dat wel nait doan? En ieder bod stelde hai t weer uut en ik bin nait zo onneuzel dat ik swinters doun goa wat zummers ook kin.”
Gitje wreef mie even deur t spoarzoame hoar en zee, “Let mor ais op, as wie dammeet weerom binnen, het Geert trappie allaank weer opborgen en zit e lekker mit Martje bie keukentoavel Noord te lustern en kovvie te drinken.”
Mor dat bleek n wins dij hail aans uutpaktde.
Douve der weer wazzen ston der bie Geert veur t huus n mooi plougie volk dij apmoal noar boven keken. Ik dee t roampie n endje open en heurde Haarm Venemoa, dij veuraan ston, reren mit n stem as n trompet, terwiel zien aarms as n poar meulenwieken in t ronde speerden, “Gewoon dien aarms der om tou sloagen jong en langzoam onderuut, tou mor ais!”
Ik zetde d’auto tegen t huus en wie luipen noar t oplopie tou.
Geert haar zok nait kinnen loaten dizze raaize en t keukentrappie was vervangen deur n lange holten ledder. Rondom de boom lag n beste bulde takken, sommegen wel zo dik as n bovenbain. Hailemoal boven in, op ain van de leste takken dij der nog aan zatten, zat Geert. Ver boven t hoogste punt van t dak, zat e doar as n boetengewoon medel ooievoar de buurt te bekieken. Der wuiren din ook n baarg foto’s moakt.
En dou kreeg e mie in de goaten, “joa hur, doar hevve meneer ook weer! Was kovvie mit n appelpuntje lekker mien jong?! En hou t mit Geert gait, och wat kin die dat schelen, nee din? Huifst nait zo onneuzel kieken hur, of wolst sums ontkennen dast doe mie lest de zogenoamde goie road geven hest om eerst alle takken der òf te zoagen?” Ik ston de haile tied al wat vrumd noar de populiere te kieken, mor dou e over takken zoagen begon zag ik eerst wat of e doan haar.
Hail sekuur haar e takken slicht mit de stam òfzoagen doan, persies zoas ik hom zegt haar. Mor hai was in ploats van bovenin, onderaan begund te zoagen.
As ik mie dat zo veurstelde kon dat hailemoal nait, mor op ain of aander menaaier haar e toch kans zain om alle takken onder hom vot te zoagen. En nou strekde de koale stam zok uut noar beneden as n scheepsmast mit Geert der bovenin as n metroos in t kraaienust.
“En hou kom ik nou weer noar beneden, of hest sums n ledder van vieftien meter laank?!
Oarend Boswiek, dij aaltied wel over n beetje gekhaid mog, ruip, “Dou mor kaalm aan jong, vaalst ter vanzulf uut ast riep bist!”
Geert foeterde mit trillerge stem wat weerom dat nait slim bie de kommende feestdoagen paasde.
Jan Loorbach stelde veur om boom din mor om te zoagen, hai kon der ja ook nait aiweg boven in zitten blieven, t was veulste kold, je haren t ja zo te pakken.
Hai kreeg Geert zien heksebiele dij tegen de veurmure ston.
“Neem dij haalve goare dat ding òf!”, reerde Geert benaauwd. “Ik heb die wel deur hur, doe ol vrijgezelle! Dat zol wat wezen hè, mie hier n doodsmak moaken loaten! Ik heb die heus wel ais mit n schaif oogie noar Martje gloepen zain hur!”
Jan smeet mit kwoaie kop de biele aan zied en stevelde op hoge bainen vot. “Red die der mor mit Maaibörg. Om mie zitst ter mit nijjoar nog in! Asof ik ooit n onzedelege gedachte had heb over Martje. Ik dij bie alles wat e dut t ol bouk noaleeft, wat verbeeld dij goddeloze doarboven zok wel!”
Gitje stödde mie aan en zee, “Wat nou as ik de brandweer even bel? Dij kommen ook om n kadde uut boom te hoalen. Ze plòkken hom doar ja zo even boven uut.”
Ik keek heur aan as was ze zo tou t grode sprookjesbouk uut lopen. Woarom komt ze nou aaltied op dingen dij ik zulf ook wel bedinken kin…
Martje, dij al n haile zet zenewachteg noar heur man ston te kieken en dij t schraiven noader ston as t laagen haar Gitje ook verstoan en ruip vot,”Och joa maaid, das ja n goud idee! Dou mor gain muite hur, ik goa vot even bellen! Mien tillefoon ligt binnen ’k bin der zo weer”. En mit runde ze op n draf in huus.
“Ik hol t nait zo laank meer vol hur! Mien aarms en bainen worden zo kold en stief, dou nou toch ais wat!” ruip Geert uut t kraaienust.
Martje kwam weer in boeten en ruip, “Gain nood laiverd hur, brandweer komt ter aan! Nog even vol holden jong, ze binnen der zo!”
Ik dochtde, nou, dat kon wel ais tegenvalen, zo rad binnen ze mainstied nait ast om dit soort dingen gait.
Mor tot mien stomme verboazen heurden we al noa n menuut of vieve in de verte n brandweersirene. Sirene?
Geert keek vanuut zien kraaienust hoopvol in de richten van t Knoal en ik vruig Martje nijsgiereg, “ Wat nummer hest doe din bellen doan wicht?”
“Nou gewoon ain ain twije toch?!”
Mmmm, ik wos t nait persies , mor ik kreeg t gevuil dat t nait hailemoal goud zat. In de verte verscheen t blaauwe zwaailicht en de sirene janktde der lusteg op lös. Der achteraan zaggen wie ook nog twij plietsiewoagens.
Wie gingen apmoal mor n beetje achteruut, want zo’n grode auto het ja n bult ruumte neudeg.
Mit knarznde banden kwam t rooie gevoarte tot stilstand en vot vlogen der aan aal kanten brandweerlu uut. “Woar is de brand?” ruip aine en keek zuikend om zok tou. De plietsies deden kaalm aan want dij zagen ja ook gain vuur.
“Hallo, hierzoot! Hier boven bin ik!” ruip de zeerover boven uut de mast.
De brandweerman zien gezicht kreeg op slag n zoere uutdrukken en hai zee, “Wel het der din bellen doan dat ter brand was?”
Martje schoof noar veuren en zee mit trillerge stem, “Dat heb ik doan meneer, mor ik heb nait zegt dat ter brand was hur meneer, want dat is der ja ook nait.
Ik heb 112 bellen doan en dou vruig der aine aan mie wat ter loos was en dou zee ik dat de brandweer votdoadelk kommen mos omreden mien man der nait meer uut kommen kon. En dou zee dij man dat de brandweer der zo gaauw meugelk aan kommen zol.”
t Aarme wicht was sikkom in troanen, mor t gezicht van de brandweerman ston al nait haalf zo duuster meer. “Nou ja, loave ter din mor op holden dat t n misverstand was. Mor ie mouten der wel om dinken dat je allenneg mor in geval van hoge nood 112 bellen maggen, veur dit soort waark mouten ie t gewone nummer bellen. En eh.. wat ik nog vroagen wol, hou is joen man doar aiglieks bovenin kommen? Zit ja gain takke aan doar e op stoan kin….” Martje zuchtde daip, “Leuf mie meneer, dat willen ie nait waiten, zokswat leuf je toch nait en doar wil ik t ook laiver nait over hebben.”
“Eh… as ie t even wachten kinnen, hoal mie hier din even uut? Kom vanoavend mor even bienander te proaten!”, ruip Geert uut t kraaienust. En dou duurde t mor even of de lange ledder wuir uutschoven en huil ain van de brandweerlu de stòk en stòkverkleumde Geert noar beneden.
Doar ston e bibbernd van kolle de brandweerlu wat slaifachteg aan te koekeloern, mor Martje, dij zag dat heur man weer in vaileghaid was, foeterde hom vot uut, “Nou ja, doe hest wel weer de eerste pries hè? Glad n wonder dast dij leste takke der ook nait òfzoagen doan hest, dat was net wat veur die west.”
Geert gloop mie wat vranterg aan en zee, “Ast doe mie mor beter uutstòkt haarst van hou of wat, din was dit apmoal nooit veurvalen”.
t Woord was mienent nog mor veur da’k wat verkeerds zeggen kon kreeg Gitje mie bie d’aarm en luipen we op huus aan. Toch kon ik n klain glimpie nait verbaargen al mog dat aiglieks nait vanzulf, zo mit de kerstgedachte enzo….