Wiesneuze of neuzewies
‘Woar proaten ie over?’
k Heur t mie nog wel zeggen, as k ollu zachies mit mekoar fluustern zag. Steevast kreeg k t zulfde taimpie veur de vouten gooid:
‘Neuzewies.’
Ain woord, dat boukdailen sprak. Kinder mozzen heur plek waiten en nijsgierege kinder paasden zeker nait in dij tied. k Luusterde goud en droop òf, mor t voulde nooit goud.
‘Wiesneuze.’
Opbaauwd oet dezulfde lettergrepen het dit woord n hail aander betaikenis. n Wiesneuze stekt zien neuze nait in aandermans zoaken, mor in de locht. t Is voak wieze proat, mor der binnen ook gounent, dij letterliek heur neuze in de locht steken. n Taiken, zodat t veur elkenain dudelk is:
‘Ik wait t aal en beter as joe!’
Zai binnen van alle tieden en leeftieden.
Beterwaiters en voak strontaigenwies.
Om aan te geven, dat tieden veraandern, goa k nog even terogge noar mien verhoal ‘Speultoene’ en
d’opmaarken van Philippe Meyrieu:
‘Vrouger muik n gezin kinder. Tegenswoordeg moaken kinder t gezin.’
t Liekt mie den ook hoast ondenkboar dat moderne ollu t in heur heufd hoalen om heur kinder as nijsgierege neuzewieskes te bestempeln. Tegenswoordeg is t aans, voeren kinder t hoogste woord, aan toavel en bie de veziede en binnen t d’ollu, dij luustern.
t Ofkeurende, soms minachtende neuzewies heur k naargens meer en de negatieve, ongunstege klank, dij aaltied om n wiesneuze hangt bestaait volgens mie ook nait meer.
Docht ik.
Tot ik n dag of wat leden las van t Wiesneus-project. t Klonk mie as meziek in oren.
‘Wiesneus’ is n tiedschrift, dat in meertmoand op legere scholen verspraaid wordt van Achterhouk tot vèr veurbie Zuudbrouk. t Doul is kinder op n speulse menaaier kennis te loaten moaken mit streektoal. In woord en verhoal, mor ook mit meziek.
In t paginagrote stok stoan traauwens twij zinnen, dij klinken as n klokke en dij’k joe dus nait ontholden wil:
‘Kinder zingen sneller dan zai lezen.’
De kracht van t laid zit hom nait in de noadrok op toal, mor in t plezaaier van t zingen.
Pats boem, dat hakt der in. Veur t onderwiezend personeel, dij mezieklezzen makkelk aan kaante schoeven en zok verschoelen achter ‘Bin ja nait muzikoal’, mor t allerschierste – in elk geval veur mie as streektoalschriever – is de biezin:
‘n Melodie hoalt de drumpel vot, dij volwazzen lu voak voulen bie streektoal.’
Dat kin elkenain, dij bewust of onbewust t Grunnegs op n òfstand holdt in buutse steken. t Grunnegs is net as t Drenths en t Twents n volwazzen toal, woar je joe nait veur schoamen mouten.
En wat zol der nou mooier wezen, as dat lutje wiesneuskes oet school mit n aigenwies Grunneger laidje thoeskommen en t aan heur olden veurzingen. d’Ollu van nou binnen ja goud manipuleerboar.
t Kind zet de toon en as t zo is, dat de tekst veur heur olden te stoer wordt, den kinnen dijlu gewoon noar boukwinkel goan en n pepieren Wiesneus kopen.
Muite mit de melodie?
Spotify löst dat probleem zunder problemen op.
Tieden binnen veraanderd en n beetje meer neuzewiezeghaid noar mekoars bezegheden verleegt hopelk ook de drumpel noar t doaglieks gebroek van onze mooie streektoal.
