Vledderbos

t Is heur vaaste rondje. Mit d’auto rieden Jan en Annie noar t Vledderbos. Doar perkeren, Woef der uut. Heur hond mag lös en dij vindt t heerlek om zien jachtinstinkten uut te leven op ale geursporen dij tusken de bomen deur lopen. Jan en Annie loaten hom zien gaang goan, spanzaaiern heur rondje.
Weerom bie d’auto floiten zai d’hond. Uutgeloaten blavvend komt hai anrunnen. Mor tot heur verboazen is hai hailemoal overdekt mit n gifgruin poeier. Wat noe den? Na ja, zeker wat dat hai òplopen het mit al dat droaven in t bos. Zai kloppen hom schier, besteden der verder gain aandacht an.
Anderdaagsmörgens. As zai wakker worden roeken zai n vremde klame geur. Beneden bennen gaang en woonkoamer overdekt mit lutje gifgruine boltjens. Woef krapt zok altoos, hai zit ok onder dij boltjens. Krek as heur auto. Doar veralteraaiern zai van. Verblaaid bellen zai 112. Plietsie komt en den de GGD. n Rood wit lint wordt spannen om heur huus tou. Manlu in widde pakken kommen mit gehaaimzinnege kovvertjes. Dij doun metens, nemen munsters. Jan en Annie mouten heur huus uut. Woef gaait in karantaine. De gemainde bringt heur tiedelk onder in t City Hotel.
In de loop van de daag kommen meer meldens uut t Vledderbos. Wandeloars zain doar gifgruine schimmeldroaden koeskas over de grond kroepen. En op dij droaden gruien gifgruine boltjens. Dat gaait snel. As goud kiekst zugst doe de schimmeldroad wimmeln. Lutje tentoakeltjes tasten over de grond, klaauwen zok vaast en trekken de droad verder noar zok tou. Boltjens begunnen klaain as uutstulpens op de schimmeldroad. Ast blifst kieken zugst doe dij altied groder worden. Zai gruien uut tot vormoat sierappel. En ast der nait op bedocht bist baarsten dij mit n plovve inainen open. En spoiten n wolk gifgruin sporenstof de locht in.
Mit koegelsgeweld telen de schimmeldroaden an deur t haile Vledderbos. Zai berieken ok d’hoogspannensmasten. Dij roaken noe hailemoal overdekt mit n loage droaden en gruine boltjens. Ongevuileg veur hoogspannen krinkeln de schimmeldroaden zok om de stroomkoabels hìn en veraandern dij in gruine slieren.
Veurzigtege eerste meldens verschienen op tv, op internet. Der is n onbekende podstoul opduukt in t Vledderbos bie t Knoal. Mit gifgruine schimmeldroaden. Boltjens dij plovven en wolken gruin stof uutspoiten. n Dringende road om t Vledderbos nait te betreden. Onderzuik lopt, veurasnog het nait bleken van gevoar veur de volksgesundhaid.
n Daag loater. De schimmeldroaden blieven nait in t Vledderbos. Via de Rode Loper bennen dij de N366 overstoken. Dij loopbrogge is nait meer rood mor roodgruin. En snel kleurt hai hailemoal gruin. Droaden en gruine boltjens hebben de brogge en paailers inpakt. Dij gruien en gruien mor, heer en doar klinkt n plovve en wolkt gruin stof de locht in. Wind pakt t sporenstof, waait t alderwegens noar tou. Huzen in d’omgeven roaken overdekt. Zoas Vledderveen en veurmoaleg cafe Veldzigt. Dij kleuren ok gruin.
Anderdoags is t roak in t zunnepaark an de Dwaarsweg en Gedempte Vleddermond. Gruine boltjens overdekken de zunnepenelen, schimmeldroaden kroepen altied verder t paark in. Overdekte zunnepenelen langen gain elektreseteit tou. Dat kost winst, dus d’ekspletant sloat alaarm. Votdoadelk gaait n schift schoners an t waark. Mit wodder en vegers wissen zai de penelen schoon.
d’Haile daag bennen dij doarmet bezeg, want t is n groot zunnepaark. En as dij an t andre end van t penelenveld kommen bennen kroepen an t aine end weer nije schimmeldroaden over de schiere penelen. t Vuilt as vaailen mit de kroane open.
Nai te stoiten is dij onbekende podstoul. Greteg moaken de schimmeldroaden zok mester van d’òfvalbaargen op t terraain van Renewi. Zai kroepen alderwegens tusken en tot daip in de baargen tou bie t recyclingbedrief. Blied plovven boltjens. Wolken gruin stof kolken de locht in, heur klame geur hangt over t haile terraain hìn.
En de droaden hebben de woddertoren beraaikt. Zai repen zok laangs de rondlopende muren omhoog, hailemoal tot an t dakterras tou. Nog lieke en den is ok dat monementoale gebaauw hailndaal gruin inpakt.
n Poar doagen loater kommen meldens uut de Monden. Gifgruine schimmeldroaden hebben de windterbines beraaikt. Dij klimmen al laangs de schachten omhoog. Hailemoal tot boven an tou, de draaiende as van de rouen. Ok heer bennen schoners drok. Dij hangen an lienen, moaken overuren. Vaailen mit de kroane open. Want achter heur rogge rukken de schimmeldroaden andermoal op.
Tussentieds hebben de GGD en manlu in widde pakken nait stil zeten. De onbekende podstoul hebben zai degelk onderzöcht. Dij het wol n gifteg kleurtje mor is nait gifteg. Ok nait eetboar, mor wat doar tusken in. t Is nog n roadsel woar hai zo rompslomps heer kwaam. En hou hai t kloarspeuld het om zo eksplesief te gruien, zo onremd tou te langen.
Dij hebben wol n veurzigtege hiepethese doarover. t Zol meschains te moaken hebben kinnen mit PFAS in de boom. Dij lutje pertiekeltjes kunststof dij wie zo massoal in t miljeu kwakseld hebben. t Zol kinnen dat d’onbekende podstoul doarop goud gruit. En hou meer PFAS in de grond, hou beder en sneller hai gruit. Woar de podstoul heer komt het nog gainain vaaststellen kint. Meschains is t andermoal zuk n invesieve eksoot, n podstoul uut n veer werelddail dij mit n schipsloaden metlift het. En touvaleg heer terechtkommen is. En t heer biezunder noar zien zin het.
Apmoal veurlopege konklusies. Tied veur meer onderzuik is der nog nait. t Is aal hens an dek in t bestrieden. Der bennen storens op t elektresetietsnet, want d’hoogspannensmasten bennen noe zo dik en gruin inpakt dat dij bezwieken onder t gewicht. d’Aine noa d’andre windterbine in de Monden lopt vaast op dikke gruine angrui van de podstoul. Heur rouen droaien altied langzoamer en stoan in t end hailemoal stil. Gain elektresetiet meer en dat kost winst.
Ok op t Knoal drift noe n loage gruine schimmeldroaden en boltjens. Gain tjotter dij der nog deurhin komt. En zolfs de Krinkiesspijer kwakt nait meer. Uut de muive van t bronzen bildje, dat gebeurlek elke poar sekonden n stroaltje wodder t knoal in kwakt, hangt noe n gifgruine sliere. Schimmeldroaden, boltjens hebben hom bestopt.
t Huus van Jan en Annie is tussentied wol ophemmeld. Zai maggen weerom keren. En ok Woef is uut de karantaine ontsloagen. Blied blavvend runt hai op zien boasjes tou.
t Blift oppazzen: zodroa zai in huus weer gifgruine droaden of boltjens zain mouten zai votdoadelk bellen. En t Vledderbos: doar goan zai veurlopeg mor nait meer noar tou.