Bewaarkt
t Laand deur ons bewaarkt,
Soms is t bikkel haard.
Elke dag mor weer
Rogge dut mie zeer.
Geboren: 1943 in Finnerwold
Woont in: Ol Pekel
Schrift al: Ik schrief omenbie negen joar.
Asmis gaait t vanzulf, en soms wil t nait.
Hail vrouger gung mien opa,
Mit schuppe op zien nek
Noar t Carel Coenraatpolder
En gainaine von dat gek.
Doar zwougde hai in t vette klaai
De Dollard dij mus dreug
Der was verlet um vruchtboar laand
En elk von dat ain deugt.
De boeren hadden der loater
Ain hail aarg goud bestoan
Mien opa waarkte dou veur heur
En gainaine von dat roar.
Nou lees ik in de kraante
Der komt n Blaauwe stad
Het wotter mout weerum op t laand
En dat is, wat ik nait snap.
Stil zit ik aan d wotter kaant
Helder is t wotter in mien haand.
Glipt tussen vingers weg in t zaand.
Geluudloos dringt in t dörsteg laand.
Ik lag te sloapen en dreumde vast.
n Mooie dreum?…
Nee! t was n last,
Doe wast ja vot, laits mie allain.
Ik mos die zuiken, dat was gemain
Laangs veld en wegen, en over laand
Deur dörp en langs de wotterkaant
Op blode vouten deur t hoge gras
Dat sjompenat van douw nog was
Ik luip en luip mor kwam nait veuroet,
Tot dat k die zag mit n lach om de snoet
Ik wol noar die tou mor daip was te braid
De brogge was stok och wat n verdrait
Hou mout dat nou verder snokte ik oet
Mit nachtpon op hakken n blos op mien toet
Zo sprong k in t wotter en wakker was ik,
Liekop zat k in bèrre ogen groot van schrik.
Doar lagst doe te sloapen hail dichte noast mie,
Ik vuilde mie bliede t zuiken was veurbie.
As d’dag ploats mokt veur d’nacht,
en t moanlicht is helder en zacht.
De netuur rust in volmoakte harmonie,
Den klinkt der deur d’nacht n melodie.
d Primas speult op zien fioul,
zo helder en n beetje swoul.
t Sweept hom op, t nemt hom mit,
melodie en klank nemt van hom bezit.
Zigeunerviool zingt t laid van verlangst,
Van toukomst mit n beetje angst.
Mit kloagen en vroagende stem,
zingt zai t zigeunerlait mit klem.
t Is asof d’snoaren ons ontroeren,
en ons noar n gries verleden voeren.
Zo vertelt ze d’gang van t leven,
en hail ons streven wordt weergeven.
Stil lustern we noar t verhoal,
Van d levensloop in meziektoal.
In heldere nacht, inneg en zacht,
is t fioulmeziek vol van pracht.
Dit gedicht ken ook as n laid gebroekt worden.
Wat mout ik doun mit aal mien geld,
k Hebt guster nog net telt.
En t vuil mie wizzewoar nait tegen,
t Leek wel op n zegen.
Van aal dij muntjes klein en groot,
Pampiergeld gries, blaauw en rood
Zök aal dat geld op baanke zetten
Den huif ik der zulf nait meer op letten
Mor is t doar wel in gòie haand?,
En stoa ik dammeet nait aan kaant
Mit lege buuts en lege knip
Den kiek je toch ook hail aarg sip
Nee! ik dou t weer in mien òlle sok
Den goa k gerust, mit hounder op stok.
Bloadjes aan d’bomen,
worden broen en vaaln aal of
t Laand is koal d’locht is zwoar
de wind is weer op jacht.
d’Ole ekkelboom ze zucht
En let heur vruchten vallen
t is haarst de leste roos
Let ook heur kopke hangen
Natuur kleurt nou t landschap
In honderd mooie kleurn
En in de polder hoelt de wind
De winter staait veur deur.
As Jan oet schoul komt vindt e zien moeke in keuken.
“Moi mien jong hou wast op schoul?” Zunder zien antwoord of te wachten zegt ze: “Goa alvast mor bie toavel zitten, wie goan votdoalek eten.” “Wat krieve we den veur eten?” vragt Jan.
“Utjekul mit mosterdstip.”
“Tou moeke, dou nait zo lolleg, wat krieve ?”
Stamppot dreuge bonen mit n vrizze worst en n stokje spek, en as toetje krigst zoepenbrij.
Jan kikt hou moeke hom n teller stamppot op schept.
“Mouten we nait op pabbe wachten?” vragt Jan.
“Nee pabbe is noar d’vijmaark in Stad en komt eerst tegen oavend weer in hoes, den snitter k hom wel n prakje op,” antwoordt moeke.
Jan zit wat dreumerg veur zok oet te stoaren.
“Dij zit wat oet te bruiden,” denkt moeke bie zok zulf.
En ja heur, opains vragt e: “Wat eten we aiglieks mit kerst moeke?”
“Woarom wilst dat nou al waiten? t Is nog lang nait zo wied, en boetendes dat is toch altied n verazzen.
Jan denkt even noa.
“Was dat veureg joar ook n verazzen? En t joar doar veur ook?”
Joa Jan dat waren ook verazzens,” zegt moeke wat kribbeg.
“Nou den wait ik al wat we eten mit kerst.”
“Zo? waist doe dat? En wat denkst wat dat den is?”
“Reloade mit eerappels en greunte en ijs mit vruchten noa,” zegt Jan.
Moeke kikt heur zeun aan en zegt: “Doe vergetst wat.”
“Och joa d’ soep,” antwoordt e.
“En dat alles vindst nait lekker mien jong?”
“Jewel, mor dat is den toch gain verazzen as we elk joar t zulfde eten.”
“Hest gliek Jan, “dat is ook gain verazzen meer, mor wat wolst den geern eten dit joar.
Jan denkt daip noa.
“En? Waist al wat?” wil moeke waiten.
“Nee zo gaauw wait k t ook nait.
“Geft niks Jan.
As ik t mor n week veur kerstfeest wait, den ken k alles inkopen en meschain mout der ook nog wel wat slacht worden.
“n Daaier slachten?” ropt Jan.
Ie mouten bie Jan nait mit slachten van daaier aankommen. Den staait e op zien achterste poten.
“Joa Jan,” zegt moeke meschien wilst wel knien eten en den mouten we Flappie wel slachen, hai is dik en vet genog.
“Ons flappie” rópt Jan en zien ogen worden groot en baang.
“Joa, doar hebben we hom toch veur vet mest, of lust gain knien?”
“Nee !!!”, rópt Jan “noatuurlek nait” en hailendaal ons Flappie nait.
“Mor Jan” zegt moeke, “doe lust toch geern n stokje vlaais? Kiek mor op dien bord wat ligt doar?”
Jan kikt, “Joa mor, moeke, dit is toch gain knienevlaais?”
“Nee doe domme jong, dat is wat van ons zwien dij we veureg joar slacht hebben.
En of t nou n zwien is of n knien t is allebeide van n dood daaier of nait soms?”
Joa, dat wait Jan ook wel, “k lus wel zwienevlaais, dat is toch hail wat aans as knien!
Moeke laagt noar heur zeun.
“k Mout hom mor nait laanger ploagen,” denkt ze en ze gaait noast Jan bie toavel zitten.
“Most ains heuren Jan,” en moeke kikt hom aan, “denkst dat nou echt dat we dien knientje slachten goan.”
“Joa! doe zeest dat toch zulf?”
“Ik ploag die allain mor n beetje en doe vlugst der mooi in,” laagt moeke, “eet nou dien bord mor leeg, Jan, anders binnen de bonen dammee kold.”
Jan mokt gaauw dat e de boudel noar binnen krigt, lekker is dit toch dreugebonen mit spek en worst.
Veurdat Jan weer noar schoul gaait lopt e schuur in, gaait op knijen veur t knienhok zitten en kikt noar Flappie.
“Huifst nait baange wezen heur,” zegt e, “wie eten die nait op.
En waist Flappie, ik wil hailemoal gain verazzen meer mit kerstfeest.
Loat moeke mor gewoon weer n reloade bakken. dat is t allerlekkerst.
Soepel glit snit van t plouge deur t vette grieze klaai, t laand mout om.
Jannes achter t plouge wrift mit n rode buusdouk zok zwaait veur d’kop weg.
Man, man wat ist ook ja hait vandoage t haar best n beetje koeler wezen mogt.
d’õlle belg dij t plouge trekt het ook waarm, sloom zet e ain bain veur ander.
“Vot peerd” rópt Jannes, loop ains wat haarder dammee komt Kloaske mit brood en kovvie en den wil k dit stok laand om hebben.
Hai wil Kloaske zain loaten hou ain flinke knecht of e wel is.
Jannes was al verschaaiden joaren bie boer Hartman in dainst, en dij kon hom mit n gerust haart zien gang loaten goan, want Jannes wis as gain aander wat e te doun haar op d’boerderij.
Boer was den ook slim wies mit zien knecht.
Ook d’boerin was in heur nopkes mit Jannes, as der in t veurhoes zwoare meubels verploatst worden mözzen of der mös wat aan d’muur spiekert worden, Jannes was nooit te beroert om te helpen.
As kwoai jong van vieftienjoar was e bie dizze boer in dainst komen en t zat votdoarlek goud tussen boer en knecht.
En Jannes haar den ook nooit n andere boas had.
Ast goud is mout je t goud loaten, want bie ain vin je wat, en bie ander loat je wat.
En zo waren d’joaren stiekom veurbie goan.
Jannes was nait zo jong meer, tegen d’daarteg was e en nog altied vrijgezel.
Toch was d’r niks mis mit hom, groot en braid was e, en mooi bos hoar op d’ kop, nee? doar lagt nait aan.
Ook ging e geregeld op stap, dansen op zotterdagoavend in t dörpshoes, en den haar Jannes noa òfloop voak n wichtje noar hoes bröcht.
Mor vaste verkeern, nee dat haar e nooit had.
Jannes keek d’weg òf, en joa, doar zag e Kloaske aan komen, d’wind sleulde mit heur koperkleureg hoar, en heur rok wapperde om d’bainen.
n Waarm geveul bekroop hom, dat geveul haar e al van òf d’eerste dag dat Kloaske bie d’boerin in dainst komen was, drij moand was ze op d’boerderij as maaid veur dag en nacht.
“Moi Jannes” zegt ze blied” en löpt over t dam t laand op, “k heb wat eterij veur die”.
Ze zet körf mit eterij op grond, hoalt d’r geblokte theedouk oet en begunt d’ inhòld oet te pakken.
“Ho…”, ropt Jannes tegen t peerd dij prompt stoan blift, as e t peerd d’hoaverzak om doan het, gaait e op t plouge zitten en kikt noa Kloaske dij hom n komke kovvie inschenkt.
Zien gedachten dwoalen in ains òf noar zien olderliekhoes, veur zien geest zugt e voader en moeke.
Baaiden bin al dood, eerst voader, en twijjoar loater was moeke sturm.
Zwoar was hom dat òfschaaid vaalen, veuraal toun Aaltje, zien zuster mit heur man weer noar t Flevopolder ging, en hai allain in t olderliekehoes achter bleef.
“n Kwartje veur dien gedachten”, laagt Kloaske, Jannes schrikt op.
“Wolst dat echt waiten” vragt e, “joa noaturelk” ik ben harstikke nijsgiereg” zeg op woar denkst ze aan.
Jannes bedenkt zok even en zegt “ik zat te denken òfst zotterdagoavend wel mit mie noar dörpshoes wilst doar komt noamelk n orkestje ken we mooi wat dansen mit ons baide”.
Kloaske kikt hom aan, heur bliede lach verstompt en d’ogen kieken ernsteg.
“Ik en doe noar dörpshoes? Mainst dat echt” zegt ze mit n zaachte stem.
“Joa” zegt Jannes dij zok wat onzeker begunt te vuilen, “dat main ik echt, mor?… as nait wilst zeg mie dat den gliek den wait k woar k aan tou bin”.
Kloaske kikt hom aan en gaait noast Jannes op t plouge zitten.
Ze pakt zien haand, en zegt “joa heur Jannes ik wil groag mit die noar dij dansoavond”.
Bliede legt Jannes zien aarm om heur scholder en trekt Kloaske tegen zok aan.
Zo zitten ze doar biemekoar twij jonge mensen dij d’toukomst bliede te gemout goan.
En baaide vergeten ze dat d’r dizze dag nog volop waark te doun is, op t laand en in d’boerderij.
Augustus 2003
(Noaschrift van de redaksie: Mit dit verhoal dee Alberta mit aan de Grunneger Schriefwedstried van de gemainten Pekel, Veendam en Menterwolde in 2007, t leverde heur in de categorie Proza de twijde pries op.)
t Is d’sun, mit aal heur waarmte,
t Is d’moan, in duustere nacht.
t Is d’zee mit aal dat wotter,
t Is d’locht mit wolk’n pracht.
t Is d’maaitied mit heur kleuren,
t Is d’summer waarm en swoul.
t Is d’haarst mit störm en kuren,
t Is d’winter költ en graauw
Veujoar, zummer, haarst, en winter.
Aal joar weer komt dat weerom.
Elk vörreljoar het zo zien charme
En doar draait, toch alles om.
Onder de kerstboom;
Vredeg en stil.
Zitten we te lustern,
Wat God van ons wil.
Wees toch verdroagzoam,
En blied mit mekoar.
Stop aal t gereudel,
Kom mit mekoar kloar.
Want hou je t bekieken,
Of t zwaart is of wit.
t Is nait te verglieken,
Stop mit aal dat gevit.
Want ains zel de mens,
Stoan veur zien Heer.
Den helpt aal t gevit
En gejammer nait meer.
Nou zitten we in kerke,
En vieren t feest
Van vrede op oarde,
Woar Jezus, noar streeft.

Op d’ ainzoame weg lopt in swaate klaaier n klain vraauwke.
Heur houdje wupt wat op en deel, en strak kikt ze veur zok oet.
Heur swaate platte schounen kleppern op d’ stroatklinkers aintooneg en vast beroaden, en ze let zok deur gainain van d’ wieze brengen.
In heur swaate taske zit n swaate knipke mit wat lös geld, n witte buusdouk en n rol pepermuntjes.
Ook zit in dat taske heur biebeltje en psalmboukje.
Zo gaait ze heur weg , en d’r is gainain dij heur vagt woarof ze hèngaait. “Nee?” want elk wait dat ze op zundag twij moal noar d’ kerke gaait, smörgens en soavends.
Elke zundag, regen, störm of zunneschien, sundoags gaait ze noar d’ kerk.
Nou was dij kerke nait zo ver van heur hoes vandoan, tien minuutjes lopen meer nait.
Mor t wer n aander verhoal as ze noar d’ grode kerke wol.
Dij ston ja midden in t dörp, dat was wel twij keer n uur lopen hèn en weerom.
En op feestdoagen en met nachtmoal ging ze noar d’ grode kerk.
“Nou denken ie” “woarom ging ze nait op fiets.”
Ze kon nait fietsen en leren wol ze t nait.
Doar waren in dij tied wel lu dij mit auto noar kerke gung.
En ze haren t ook aanboden om heur mit te nemen.
Mit n auto noar d’ kerke en dat op zundag, “nee?” dat dee ze nait.
Dat was ja zundegen, en dat wol ze nait, O! nee!.
Ze gung lopen en doar met oet.
En dat dee ze joar in joar oet bie maal en mooi weer.
Mor ook veur heur begonnen d’ joaren te tellen.
t Lopen gung heur wat stoer of en ze dee d’r aal laanger over.
Tot dat mien moeke zuk d’r mit gung bemuiden, ze kon nait laanger aanzain dat opoe t lopen noar d’ kerke zo stoer òf gung.
En op n mörgen ging ze noar opoe, en bie n kop kovvie mit n plak kouke het ze met opoe proat over t geleuf en dat je as geleuvig mens best op zundag mit auto noar kerke goan magen.
En der wer öfsproat dat moeke, opoe elke sundag mit auto mit nemt noar d grode kerke.
De zundag doarop ree opoe mit heur schoondochter mit.
Heur houdje kwam net boven t roamke oet en schommelde op en deel.
Noastmekoar in kerkbaanke wachten ze dat domie mit zien preek begunt.
Toun domie op preekstoul ston keek e noar zien gemainte, en knikte opoe tou.
d Örgel begon te speulen.
En noa t zingen van gezang 281 “De dag door uwe gunst ontvangen, is weer voorbij, de dag genaakt; en dankbaar klinken onze zangen tot U die ‘t licht en duister maakt.”
Begon domie te preken over hou God d’ wereld schoapen haar, en dat d’ zeuvende dag n rustdag was, den mag je joe t best n beetje makkelk moaken, zo zee domie.
Opoe was bliede met d’ preek.
En bie t verloaten van d’ kerk dee ze wat ekstroa centen in d collecteschoal.
En zo ging dat klaain vraauwke in heur swaate klaaier, nait allain op feestdoagen noar d’ grode kerk, mor elke zundag.
En over zundegen wér nait meer proat, want domie haar ja zegt dat je joe t op zundag best n beetje makkelk moaken magen.
En dat dee ze den mor.
Alberta T van Dijk Imminga, klaaindochter van opoe Grietje Imminga – de Lange oet vertelster.
k Zag die lopen op n mooi zummer dag
Keeks mie aan en ik was vot van slag
Deur dien hoar waaide zaacht de wind
k was zo bliede ik leek wel n kind
Zaachte pakte ik die bie d haand
En zo gingen we op weg noar t straand
Bie de zee nam ik die in mien aarm
En ik vroug die mit hail mien charme
Refrein
Kom hier mor dicht bie mie
k Zel die deur t leven laaiden
Mooie bloumkes veur die zaaien
t Gruine gras nog gruiner maaien
Kom hier mor dicht bie mie
Soam verder goan deur t leven
Mooie dingen willen beleven
En mekoar veul laifde geven.
Haile dag lagen we op t waarme zaand
t Was ons plekje doar dicht bie de kaant
En doar bleven wie tot daip in de nacht
Tot de moan zee ik hòl hier de wacht.
Refrein
Hail wat jaren dij bin al vergoan
Toch zel ik nooit dij tied meer vergeten
En de laifde veur die blift bestoan
Ook al bin ik old en versleten
Refrein
Tred: Vous Permettez, Monsieur zongen deur Salvatore Adamo.
Grunneger tekst; Alberta T van Dijk Imminga.
t Is n mooie zundagmiddag in Maai, t zunnetje schient en der staait mor n klaain flottje wind.
“Wie kennen nog wel even aan t kuier goan.” stelt Pait veur.
“Dat is zo gek nog nait jong, k zel mie gauw omtrekken’. zegt Zwoantje, Paits vraauw, en gliek stöft ze trap op noar boven.
Even loater komt ze opgedöft en in broekpak noar beneden.
“Klaar voor de start.” zegt ze.
En zo goan ze op stap mit ze baaide.
Eerst goan ze deur t dörp, en as vanzulf lopen ze bie t daip langs.
In waal van daip stoan duthoamers op dikke rechte stoalen, en langs kaante bluien kloaver en peerdebloumen.
Ze waren al meer as n uur onderweg dou Pait aan Zwoantje vroug, “bist muide wicht? komst ja sikkom niet veuroet.”
“Nee! mui bin ik nait, mor… ik mout zo neudeg”
“bist in hoes den nait wèst.” zegt Pait.
“Jewel? Mor ik mout alweer jammert” Zwoantje.
“Zelst wel even volholden mouten wicht, wie bin nog lang nait bie hoes.”
Zwoantje is stil, en knipt billen bie n kander.
“Ik wol dat ik n kerel was dinkt ze, wat hebben dij t makkelk, goan mor bie n boom stoan en kwiet bin ze t, morn plekje woar je as vraauw terechte kennen dij is der nait.”
“Pait?” kreunt Zwoantje “ik hol t nait meer.”
“Zet nog even deur” zegt Pait “doar gunder zai k wat boskederij.”
“Mout ik doar achter!” ropt Zwoantje.
“Joazeker of wilst laiver in de boksem doun!” antwoord Pait wat kribbeg.
“Nee?? mor doar ken mie toch elk en ain zain?”
“Och mens, der is hier in gain velden òf wegen n levend wezen te bekinnen”
Zwoantje zegt niks meer, Pait het wel gliek, ‘Der zit niks aans op k zel der wel aan geleuven mouten’ dinkt ze, en ze komen aal dichter bie d’boskes.
“Zo” zegt Pait en kikt Zwoantje n beetje gemain aan “goa mor gaauw achter dij stroek zitten ik blief hier wel op oetkiek stoan.”
Zwoantje kikt om zòk tou, nee! der is niks te zain.
“Schait nou op?” zegt Pait “doe most toch zo nudig? as ik die was, was k al laank kloar wèst.”
“Joa! dat zel wel, mor doe bist mie nait” bit Zwoantje Pait tou.
Laangzoam gait Zwoantje op de boskes òf.
As ze even loater weer te veurschien komt ken Pait aan heur zain dat ze opgelöcht is.
“En?” vragt e “wast nou zo aarg?”
“Nee? dat nait, mor ik mout er nait aan denken dat der aine langs kommen was den haar k mie ja dood schoamt!”
Pait slagt n aarm om Zwoantjes scholder en zegt “ik ston toch op oetkiek, den ken die der niks gebeurn.” “En haillemoal veur zuks wat most die nait schoam, want elk en ain moet welains oet de brouk.”
Hoog staait d’zun, waarm is t in t loug, mensen hebben de blinden veur de vensters zo dat t wat koel blift in de hoezen.
Dat is ook zo bie Marietje de Wit, mor dij het blinden om hail andere reden dicht.
Doar is vannacht heur voader oet tied roakt d’òl boas is 92 joar worden dus hai het niks te kloagen, en dat dut e vanzulf ook niet meer.
Veur Marietje is t n verdraitege dag om reden dat heur voader sturm is, en doar komt nog bie dat ze altied al bie hom in hoes woont het, heur haile leven laank.
Toun moeke oet tied kommen is het Marietje zunder te kloagen moekes toaken overnomen, en voader het nooit aan heur vroagt of ze t wel aan kon en of ze heur leven aanders inrichen wòl.
Nee hai von t hail gewoon dat ze t hoesholden dee nou moeke der nait meer was.
Twinteg joar was ze toun moeke sturm is, d’toukomst zag der toun inains hail aans oet veur Marietje.
Heur boan as verkoopster in n schounwinkel het ze opzegt, dat het heur slim muit, mor t kon nait aans overdag in de winkel en soavends aal t hoeswaark nog aan kaant moaken, nee dat ging nait.
Zo verloor Marietje nait allain heur moeke mor ook t contact mit klanten in de winkel.
Vrunden en vriendinnen bleven laankzoamerhand ook weg, dij ging oet mit n kander en Marietje kon nait altied mit van wegens dat er thoes nog van alles te doun was, en voader haar d’r hekel aan om saovonds allain te wezen.
En mit aal dij joaren is heur jeugd stil veurbie goan , want Marietje is nait de type vraauw dij tegen heur voader opstaait.
Zo zit Marietje in voaders leunstoul en overdinkt ze de joaren dij veurbie bin. Plots schrikt ze op oet heur gepiens as der aan deur bèlt wordt.
Rap lòpt ze deur de laange gaange en dut deur open, n glimlag komt om heur mond as ze heur bruier en zien vraauw begroet, “kom gaauw binnen den zet ik geliek kovvie”, zegt Marietje en lopt achter Zwier en Stien aan keuken in. “Man wat bin k blied dat je der binnen”.
“Ja Marietje”, zegt Stien heur schoonzuster, “we zijn dadelijk vertrokken na dat je ons hebt gebelt, was je erg geschrokken toen je vader vond”.
“Joa? dat kenst wel zeggen, ik heb dit ook nait aankommen zain, tis ook ja nait niks as je joen òl voader dood op bèrre vinden”. “Hou laank blief je hier” vragt Marietje.
“Tot dat alles hier achter rogge is”, antwoord Zwier.
Marietje kikt heur bruier aan en is bliede dat ze dizze doagen der nait allain veur staait.
Noadat ze kovvie dronken hebben zegt Zwier “wie mouten alles even noakieken; “Marietje, pakst de papieren even oet kabinet”. En alles komt op toavel en wordt noakeken.
Ook n kistje mit dingeraiskes dij nog van moeke wèst waren. Voader haar t goud veurmekoar alles was op orde.
“Heb jij nooit in de papieren gekeken Marietje?” vragt Stien.
“Och nee dat soort dingen regelde voader, en boetendes ik haar der ja niks mit neudeg”.
Zwier het n braif in haand op t kevòrtje staait te lezen dat e veur Marietje is en vragt, “Waist ook niks van dizze braif ?”.
“Nee? wat is doar den mit”
“Lees hom zulf mor”, en Zwier geft de braif aan Marietje.
Stien kikt noar Zwier en geft hom n knipoog. Aal baide bin ze benijdt hou of Marietje reageern zel:, want ze waiten wat der in dij braif staait.
Voader was n poar joar leden bie Zwier en Stien wèst en haar zo t ain en aander mit hun besproken.
Drij week loater zatten ze bie notoares en wer alles swaart op wit zet zo as voader dat geern hebben wilde.
t Was moes stil in keuken, en dou Marietje de braif oet haar en t op toavel legde bleeft nog eefkes stil.
“Nou? Wat zegst der van” vragt Zwier.
“Dit haar k ja nooit verwacht van voader:, dat e alles aan mie vermoakt het, t hoes en inboudel joa zulfs zien spoarsìnten bin veur mie, moar doar goa ik nait mit akkoord, ie zellen ook wat hebben”.
“Dat is aal al regelt Marietje”, Zegt Zwier. “Wie hebben poar joar trogge al n poar sìnten van voader had, doar goan we ons hoes veur verbaauwen, der komt n nijje badkoamer en n kinderkoamer bie”.
Marietje kikt mit grootte ogen van aine noar aander.
“Ja Marietje ik ben in verwachting en volgende week beginnen we met het huis te verbouwen dat moet natuurlijk klaar zijn als de kleine komt”, zegt Stien bliede.
“Och man den wor ik ja taante”. zegt Marietje en geft Stien en Zwier elk n dikke smok.
“Joa wicht doe wost taante, wat wilst geern wezen taante Marietje, of laifer tante Marie”, laagt Zwier, en hai zegt der vlak achteraan “ast zo ver is willen we groag dast bie ons komst om Stien de eerste weken te helpen, zolst dat wel willen?
“Joazeker wil ik dat, groag zulfs”.
Marietje staait van toavel op en zegt mit n bliede stem, “dat dizze dag zo droeveg begon is te begriepen, mor dat e n bliede ènde krigt haar k ja noeit dreumt”.
“Kom Stien wie goan wat eterij kloarmoaken ik heb der smacht van kregen”.
n Uur loater zitten ze mitkander lekker te eten.
En proaten nog wat noa over t leven, en dat verdrait en vreugde zo dicht bie n kander ligt.
Over n poar doage brengen ze voader noa zien loatste rustploats den binnen voader en moeke weer verainegt.
En mit t nij leven dat op komst is wordt de levenskette nait verbroken, mor komt der n schoakel bie.
En zo slöt d’kring zok in t hoeske van Marietje de Wit.
Ik goa weerom noar mien dörpke
Mien dörpke aan het wotter
tIs dat hailmooie grönneger laand
woar ik van hòl
Verloor mien haart aan dat plekje
Dat plekje aan het wotter
Woar de duuthoamers gruien
En het kloaver staait te bluien
En as ik soms hail laank van hoes bin
En ik wènst krieg noar dij streek
Den heur k van ver zaachte stemkes vroagen
Kom toch gaauw noar hoes
Ik goa weerom noar mien dörpke
Mien dörpke aan het wotter
tIs dat hailmooie grönneger laand
Woar ik van hòl
En as ik soms hail laank van hoes bin
En ik wènst krieg noar dij streek
Den heur ik vanver zaachte stemkes vroagen
Kon toch gaauw noar hoes
Ik goa weerom noar mien dörpke
Mien dörpke aan het wotter
t Is dat hailmooie grönneger laand
Woar ik van hòl
tIs dat hailmooie grönneger laand
Woar ik van hòl
Ik goa weerom noar mien dörpke
t Is dat hailmooie grönneger laand woar ik van hòl
Tred: Black hills of dakota.
Doris Day
Grunneger tekst: Alberta van Dijk Imminga
Stil zit mien opoe mit haanden in d schoot.
t Kooltje in d stoofe verwaarmd heur kòle vout.
Ik kiek noar heur en k vroag mie òf, woar denkt ze nou toch aan.
t Gezicht zo laif, mie zo vertraauwd is strak d ogen daip.
Ik schoef mien stoul wat dichter bie, en zachtjes vroag k den,
wat scheelt der aan doe bist zo stil, zo ken ik die ja nait.
Ze pakt mien haand en kikt mie aan, en mit heur zachte stem
begunt ze te vertellen van hou het heur verging.
Zo vertelt ze over vrouger, van heur jeugd nait altied mooi.
Van de zörgn om man en kinder twije haar ze al begroam.
Ook het ze twij kinder groot brocht van heur zeun,
dij schaaiden was.
En van heur dochter in Auströlie en dij klaainkinder dij ze nooit zag.
Ook vertelt ze van mien voader dij was d olste van t hail spul,
How hai jong en staark heur optilde en n danske mouk mit heur.
Opoe zit mor deur te proaten en heur ogen kriegn weer glans,
om d mond vöm zuk weer rimpels, in heur stem klinkt weer n lach.
Opa komt d koamer binnen en wie waiten wat dat betaikent,
kovvie drinken mit zien olske mor t wotter kookt nog nait.
Ik stoa op en geef mien opoe n haile dikke smok.
Opa kikt, en vragt woar is dat veur!
Mor hai wordt nait gewoar,
dit gesprek was van ons baide.
ain gehaaim dat was wel kloar.
k Denk nog voak n moal aan vrouger,
aan mien jeugd zo zunder zörgn.
En noatuurlek aan mien grootoaln.
Laifers waarn t stök veur stök.
Mien opoe was Grietje Imminga de Lange Dit vertelster is woar gebeurt.
Der staait n kerstster op de toavel
In ain schoaltje wat bonbons
In heur leuningstoul zit moeke
Wachten tot heur dochter komt
Kerstfeest vieren met heur kinders
Soamen bie de dennenboom
Is veur elke olle moeke
Ain gewenste kerstfeest dreum
As ik heur den zo zai zitten
In t witte keerske licht
Wens ik mie dat aaledoagen
Vredeg as het kerstfeest is.
Oet d’òlle deuze:
t Was bie Jansen stil in schure,
Noadat hai zien zwien har slacht.
“k Mag mie achter nait meer zain, man”.
Was dou voak zien jammerklacht.
Ook zien vraauw mocht er nait over.
t Hok leeg, aargerd’heur terdeeg.
Vot, as t kon, mos Jansen zörgen
Dat hai weer n bigje kreeg.
Van zien waarklu heurde Jansen
Op zien doageliekse loop,
Dat er in het dörpscafeetje
n Toom biggen was te koop.
Zulfde middag nog, noa oldert,
Was ol Jansen vot al doar
En kwam noa n beetje pingeln
Mit de zwienekoopman kloar.
t Bigje wuir dou in ain zak stopt,
Bleef eerst bie het zwienhok stoan.
Boas wol eerst n klokje kopen
Kon toch zo noar huus nait goan.
Moar het bleef er nait bie aine
Van òl Jansen wos men dat.
Eerst nam hai n fladderakje
En dou nog n stok of wat…
Flink bestoven ging t op hoes of
En zien vraauw ruip: “Bah, doe zwien!
Hou komst doe zo slim bezopen?
Zitst weer vol mit brandewien?”
“Niks heur moeke”, zee dou Jansen,
“k Heb allain n bigge kocht
d’Allerbeste oet de koppel
Dat hast doe van mie nait docht…
k Docht, doe zolst wel bliede wezen.
Laive tied, wat kikst ja wicht.
Stoa nait zo te aggawaaiern,
Hoal dien mond ais even dicht”.
Toesterg ston zien vraauw te kieken
Over t schot van t zwienehok.
Dou heur man mit hail veul wurgen
Aan n dik end zakbaand trok.
t Lukte en de zak ging open
Jansen raip: “Doar komt hai heur!”
En … n dikke grieze koater
Schoot hom tussen bainen deur.
Kastelain har hom dat leverd
Dou hai doen zat in de kroug.
Jansen kreeg de bienoam “Poeie”,
Dij hai hail zien leven droug.
Graauw en kòld,
t joar is òld.
Schaaiden vaalt swoar
Wie dount elk joar.
Komst nait weerom,
Blifst altied stom.
t Is ja goud
Der komt nij bloud.
Helder en kloar
t is veur mekoar.
Ik dou t nait meer nee, nooit meer
Aal dat gesmok van drij keer
smok, smok, smok
Links, rechts en links
Ainnoal is genog
Dat zegt mie net zo veul
As drij keer
Smok, smok, smok.
“Hest eten kloar” Oaltje? vragt Pait.
“Nee nog nait, wie eten ja nooit zo vroug.”
“Ja? Dat wait k ook wel, mor k heb die toch zegt dat k noar Kloas mout vannommerdag.”
“Och dat is woar ook, bin t glad vergeten”, loog Oaltje.
Ze haar t nait zo op Kloas, n gloepert vond ze hom, altied naander bie de bok doun, en van de jenevervlezze kon e ook nait ofblieven.
Nee Kloas ston bie Oaltje nait goud aanschreven.
“Zolst dat wel doun Pait? Kenst ook wel aine bie n aander kopen.”
“Ja dat ken, mor k heb Kloas belooft dat k vannommerdag bie hom langs kom, en kieken is ja gain kopen?.”
“Doe most mor waiten”, zegt Oaltje, “mor kiek oet dien doppen, Kloas is n gladjanus.”
Pait draait zok om en lopt keuken oet. “Oaltje altied mit heur aiwege wantraauwen net of ik gain zoaken doun ken. Nou, loat dat mor aan mie over”, motjert Pait in zokzulf.
As Pait noa t eten in auto stapt om noar Kloas te goan kikt Oaltje hom deur t keukenvenster noa, schud wat mit kop en gaait wieder mit t hoeswaark.
Kloas staait al bie d’schuure as Pait dam op rit.
“Bist mooi op tied zeker glende nijschiereg hou of ze der oetzain.”
Baide lopen ze schuur in en even loater hangen ze over raande van t swienhok.
“En wat zegt der van?”, vragt Kloas, “dizze biggen binnen de beste in de haile omtrek.”
“Ja? Zo te zain ist n schier koppeltje, mooi rös van kleur en n gezonde krul in t steert.”
Pait lopt nog wat om t zwienhok hén en zegt “ik haar zo docht ast n beetje schappelk bist met de pries wilk wel twije kopen”.
Noe wat haandjeklapperij is Pait koopman.
Kloas dut de biggen in zak en zet ze in Pait’s auto.
Bliede dat e weer twij swientjes op t hok het, en oplucht dat alles zo vlöt verlopen is, zegt e “Oaltje zel wel opkieken dat k al twij swientjes kocht heb”.
“Dat zel ze zeker; mor veur dast noar Oaltje gaaist mouten we nog even klinken”, zegt Kloas en hai lopt veur Pait aan de keuken in.
Doar zitten bie de keukentoavel twij boeren oet n aander dörp.
“Hejje ook n bigge kocht?”, vragt Pait.
“Joa? Elk ain”, zegt d boer dij zok veusteld as Jelle Jansen.
“Zo? den hest n beste dag had, vaaier biggen verkocht, dat is nait mis. Doar drinken we ain op”, zegt Kloas en schenkt geliek de gloazen vol.
Zo zitten vaaier boeren om toavel mit jenevervlezze tussen zok in, en snakken over heur boerderijen, de ain het nog meer laand as d’aander. Ze hebben hail nait in de goaten dat t al wat schemerg begunt te worden.
Inains zwaait keukendeur open en staait Kloas zien vraauw in keuken, groot en braid is Matje en nait op heur mondje vaaln.
“Wat is hier aan haand”?”, ropt ze, “tis hier ja blaauw van de sigaarerook, en de staank van jenever komt joe tegen t hoes al temuide t liekt hier wel n kroug”.
“Moi wicht!”, zegt Kloas en staait van zien stoule op, mor vaalt prompt weer deel omreden dat e nait meer stoan ken.
“Der oet aalmoal”, ropt Matje, “en loat joe hier veurlopeg nait meer zain, der oet!”
De kirrels strompeln ain veur ain noar boeten, allend Kloas blift zitten.
“Der oet zee ik, der oet”.
“Joa? mor dit is mien hoes ik woon hier”, stuttert Kloas.
Niks mit neudeg ik wil in dit hoes, wat touvalleg ook mien hoes is gain doen volk ook mien aigen kirrel nait, der oet en rad n beetje.
“Och Matje, jachts mie der oet en woar mouk den hén”, jammert Kloas.
“Gaaist mor bie t swien op t hok, der is toch sikkom gain verschil meer te zain tussen die en dat baist”.
As n gesloagen hond met steert tussen bainen drupt Kloas òf.
Matje gooit roamen en deuren open en roemt de toavel leeg, ‘kirrels’, denkt ze, ‘bin net leutje kinder as je ze oet t oog verlaizen doun ze roare dingen’.
Inains blift ze stokstief stoan, wat was dat? heurde ze doar nait n haarde knal?
Gaauw lopt ze noar boeten, tot heur grode schrik zugt ze dat de auto van Pait t haile hek van dam ondersteboven reden het.
“Wat hest wel doan Pait!”
Pait zo wit as n liek ken niks meer zeggen.
Matje kordoat as altied trekt t portier van auto open en zegt tegen Pait, “goa mor op aander stoul zitten ik breng die wel noar hoes. Ik mout der nait aan denken wat der aal gebeuren ken mit n doene kirrel achter stuur”.
As ze bie Paits hoes d auto over dam rit staait Oaltje veur t venster oet te kieken woar of Pait blift. Ze zugt dat Matje d auto bestuurt, och heden der is toch niks aargs mit Pait, gaauw runt ze noar boeten. “Wat is der mit Pait”, ropt ze.
“Mok die mor gain zörgen wicht hai is allain mor stroalbezopen, en dat gaait vanzulf weer over, woar mouten we hom hénleggen”, vragt Matje, “in schuure?”
“Nee”, zegt Oaltje, “wie brengen hom op berre”.
Toun ze Pait aan ziet haren, en de bigjes op t schone stro in t swienhok rondhuppelden, gong Oaltje Matje noar hoes brengen.
“Wolst nog n lekker kop kovvie bie mie drinken?”, vragt Matje, “of hest laiver n borrel”.
De baide vraauwlu gieren t oet van laggen.
Bie n kop kovvie wordt der besloten dat ze vandoag over n week soamen n dag noar stad goan gezelleg winkeln.
“Ik traktaaier ons op n lekker etentje”, zegt Matje, “Kloas het ja genog geld verdaint mit zien biggen doar wil ik ook van mit proviteern”.
En weer liggen de baide vraauwlu in n deuk.
As Oaltje weer op hoes aangaait trekt der n glimlach om heur mond. En haardop zegt ze, “Deur twij doene kirrels heb ik der vandoag n fijne vriendin bie kregen”.
November 2006-11-28
(Noaschrift van de redaksie: Mit dit verhoal dee Alberta mit aan de Grunneger Schriefwedstried van de gemainten Pekel, Veendam en Menterwolde in 2007, t leverde heur in de categorie Proza de twijde pries op.)
Duuthoamers broen van kleur,
zaacht, en zunder geur.
Stoan in waal van sloot,
te pronken tot de dood
Hail achteraan in t polder,
Op t laange gruine diek.
Zit ik mie oet te rusten,
En kiek oet over t sliek.
Wied en roem is alles hier,
De zee, de löcht, en t laand.
n Schip ver aan de horizon,
Voart noar n vrumde straand.
Zo zit ik doar te dreumen,
Ver weg van loug en stad.
Van hou het wel zel wezen,
Aan ander kaant van t wad.
In t Engels hait ze mother-in-law,
In t Duuts ist schwiegermutter.
In t Nederlands ist schoonmamma,
In t Grunnegs òlle schietert.
De schoonmoekes van Nederland,
dij stoan der nait goud veur,
Men schrift en zingt voak over heur,
en mainstied in mineur.
Ze het veul t verdeurn,
mor kloagen dut ze nait.
Want over aal… Dij kinder
kent zai ook nog n laid.
t Laand van doezend kleuren
t Laand van störm en wind,
t Laand van mooie laidjes
t Laand as n laang lint
t Laand van boeren en boetenlu
t Laand van swoare klaai
t Laand van moi, hou gaait mit die,
t Laand in de moand maai.
t Laand van koolzoad in de blui,
t Laand van wotter kaant
t Laand van boerderijen groot
t Laand mit n golden raand.
Twij lutje neuskes drokken zok plat tegen t vensterglas.
Twij poar kinderoogjes groot van verwondern kieken noar boeten woar d’winter zien widde snijklaid oetspraaidt het.
“Magen we in t snij speulen moeke?” roupen ze tegliek.
“Joa dat mag: mor denk der om nait van t aarf of goan.”
d’Kinder beloven heur dat ze dat nait doun zellen, en dik inpakt tegen de kòl speulen ze even loater op t blaikveld noast thoes.
t Duurt nait laank of der staait n grode snijpop in toene.
En zulf lieken de kinder ook wel snijpoppen, spier wit bin ze van aal dat snij.
Hail dag speulen ze en hebben veul plezaaier.
Tegen twijduister ròpt moeke kinder in hoes en komt der n ènde aan snijballen gooien en glieden mit slee.
As ze wóssen binnen, en eten had hebben brengt moeke kinder noar heur sloapkoamertjes, eerst stopt ze lutje Kees in dij n poar rode wangen het van t boeten speulen
In t aander koamertje zit Dina op t raandje van heur bèr “Bist nog nait slaapeg Dina”, vragt moeke.
“Nee, ik mout aal aan kerstfeest dinken dat duurt ja nait zo laank meer.”
Moeke is op heur hoede, en gaait noast heur dochter op bèr zitten ze pakt t klaine haandje vast en zegt: “Woar dinkst dan aan? Vertel mie t mor.”
Dina kikt moeke nait aan as ze vragt: “Kriegen wie ook n kerstboom?”
Even is t stil in t lutje sloapkoamertje, moeke wait wat der omgaait in dat lutje kopke van Dina.
“k Heb der nog nait zo over noadocht” loog ze, “hou dinkst doe der den over” vragt moeke.
Dina schoedelt wat over t bèrre hìn en weer, ze ken nait stil zitten blieven.
“Kees en ik willen geern n kerstboom, mor kerstfeest is n bliede feest en doe bist ja nooit meer bliede.”
Moeke schrikt van Dina’s woorden.
“Toun pabbe der nog was” gaait Dina wieder: “haarn wie n hail grode boom en kwammen opa en oma mit ons kerst vieren en der wuiren lekkere koekjes en cake bakt, en onder boom waren altied n poar kedootjes.”
“Tou moeke ook al is ons pabbe nait meer bie ons wie ken toch wel kerst vieren?”
t Is even stil in t lutje sloapkoamertje, baaide zitten ze mit heur aigen gedachen.
“Joa Dina” zegt moeke: “doe hest ja gliek, mor dizze kerst wordt hail aans as aandere joaren.”
Dat begript Dina ook wel, zunder heur pa is alles aanders worden.
Dina dut nog n poging: “Goan we ook nait noar de mis in kerke?”
Moeke vuilt zok wat moudeloos.
“Och wicht doar heb k nog hail nait aan docht.”
Ze kikt heur dochter aan, ‘ik mout mit kerst wat veur mien kinder doun’, denkt ze.
En in twijduuster in t lutje sloapkoamertje krigt ze n idee.
“Waist wat we doun?”
“Doe en Kees goan n boom oetzuiken, en versieren mout je hom ook.”
“Noar nachtmis goan wie ook, elk van ons stekt doar n keerske veur pabbe aan, zo is e der toch ook n klaain beetje bie”. “Hou liekt die dat?”
Dina slagt heur aarmkes om moekes nek en geft heur n dikke smok.
Der schut n kloede in moekes haals, en veur t heur te machteg wordt zegt ze, “Ho, ho! Juvvraauw zo makkelk komst der nait of, doe most mie helpen om koekjes te bakken, en wie mouten opa en oma nog nuigen.”
“Ik zel die ais lekker instoppen, en gaauw sloapen goan hur, want we kriegen t nog hail drók.” Dina kropt onder dekens en vaalt direkt in sloap.
Dij nacht dreumt ze dat der n grode kerstboom in koamer staait.
En van heur pabbe dij bie de boom t kerstverhoal veurleest.
Ik lees op Dideldom dat mensen dij in boetenlaad wonen t zo mooi vinden dat dizze site der is. Ik heb zulf femilie dij op Tasmanië wonen, en ik wait dat ze soms wel ains wat wènsteg bin. Veur aal dij mensen heb ik n klain gedichtje mokt:
Ik wait nait hou k hier kwam,
Ik heb mie vast mishad.
Wat mout ik hier in n vrundelaand,
Ver weg van loug en stad.
k Bin wènsteg noar mien plattelaand,
En k denk hail voak, “woarom”,
Bin k toun nait noar mien hoeske goan,
Dat was ja aibels dom.
Mor ainmoal kom ik noar die tou,
Den loat k die nait meer lös.
Den rais ik deur mien Grunnegerlaand,
Zo wied, zo roem, zo brös.
Den loop ik over t gruine diek,
En kiek aal over t Wad.
Ik snoef de locht van Dolderd op,
En pruif, wat k hoast vergat.
Mien haart ligt op t Hogelaand,
Mien haart is nait hier:
Mien haart ligt op t Hogelaand,
En k joag op n daair,
k Joag hom op dat wilde daair,
En trek zien sporen noa,
Mien haart ligt op t Hogelaand
Woar ik ook goa.
Wherever I go
van Robert Burns
Schotland 1790
Overzet in t Grunnegs
Doar woar ik bin geboren,
Is t nait meer zo as t was.
Want aan de nije-weg,
Ligt nou n wotterplas.
Doar kin je bootje voaren,
En poezeln bie zummerdag.
As t vrust kin je der scheuveln,
Joa? t is n haard gelag.
Aal dat modern gedounte,
Van wonen aan t blauwe meer.
Ik denk weerom aan vrouger,
Mien haart dut den zo zeer.
Want alles is zo aanders,
d’Schoul, mien olderliek hoes.
En as k hail eerlek wezen mout,
k Veul mie der nait meer thoes.

De zun gaait stil te ruste
In t zulveren bèr van licht
De vogels zeuken n nuske
In t lover waarm en dicht
Ain laange witte sluier
Rekt zuk oet over laand
Bedekt d’ geurege bloumen
Doar aan de wotter kaant
t Wordt zo stil en vredeg
De dag is weer veurbie
De moan staait as n herder
Dij schoapkes hoeden wil
d’ Wolken drieven verder
Laankzoam en zo stil
Tot dat d’ waarme mögenzun
Elk wakker kuzzen wil.