Bloud kropt, doar t nait goan kin

Diskuzzie, dij leste tied voerd wordt over oetbraaiden kriegsmacht brengt mie ongewild in n aandere wereld.
Woar k zulf begun 70-er joaren nog onderdail was van n òfschrikkensbelaaid op wereldschoal tegen de onveurspèlboare Beer oet t vère Rusland, voulde t noa vaal van Berliense Mure en opschoeven van Iezern Gedien inains n stok ontspannender. Kon k in elk geval rusteg oamen en huifde ik nait meer zo baange te wezen, dat ik mie melden mos ( vertoald noar t Grunnegs oet letterlieke tekst ):
‘…. votdoadelk noa oetzenden van radio/tv omroupbericht op mobilisoatsiebestemmen…..’
Opkomstplicht is sunt 1997 oetsteld, dainstplicht is ( nog ) nait òfschaft.
k Mout hier mien verhoal even onderbreken, omdat ik veur n prik noar t bloudlab mout. Ofsproak is òfsproak. Noa n ketaaiertje fietsen zit ik in wachtkoamer, soamen mit stoenske lu, dij koaken stief op nander holden. In de grote hal is n bult meer diverdoatsie. Drij lutje grommen, k schat n joar of drije, vare binnen aan t oorlogje speulen. Mit kleurrieke lewaaimesien-geweren en evenzo luudruchtege pistolen. t Liekt levensecht, zoas zai zokzulf verstoppen achter vitrines en aander kasten en alles, wat heur mor aan t oog onttrekken kin.
‘Nog mor net kleuter en nou al zo oorlogszuchteg!’ denk ik.
Woar hoalen ze t vot.
Tougelieks begunnen in dij stille wachtkoamer mien hazzens op volle staarkte terogge te vlaigen in de tied. Speul ik soamen mit twij kammeroadjes op t swaart stokje grond veur t hoes op Komnijsterwieke landjepik. Mit moekes maist schaarpe Herders-schillemesje.
‘Ik bin Amerikoa,’ zegt d’ain.
Aanderbaaident kaizen t heur maist aansprekende laand. Meschain paast t in de tied van dou, as t lutjeste kirreltje vol trots ropt:
‘Ik bin Chroetsjov en ik pik aal joen laand in.’
t Wordt n mezzengevecht op leven en dood en grìnzen worden mit de regelmoat van de klok trokken of wegveegd. Ondanks schaarpte van mezzen luip doar gain bloud oet.
Omdat mien noam omroupen wordt, moak ik nait meer mit wel oeteindelke winnoar wordt.
Op weg noar hoes stoa’k nog n zetje stil bie mien jeugd en kom k al rad tot ontdekken, dat wie elk vrij mement oorlogje aan t voeren waren. As koiboys mit knappertjespistolen of Indioanen mit n zulf gemoakte piel-en-boge of laange speer.
Wie waren as kind dus waineg aans as de kinder van tegenswoordeg!?
Oordailen over t spelgedrag van dou en nou het gain zin. As kind heb k mie oetleven kind in t oorlogsspel, op weg noar dainstplichtege leeftiedsgrìns was k n principiële tegenstander van alles wat mit oorlog en geweld te moaken haar.

De minister van oorlog en geweld het körtsleden oet aigen inzicht of t kin ook, omdat t mout van veurege landsboas, besloten ons leger oet te braiden noar 200.000 soldoaten, mariniers en huzoaren.
t Zel vervast bie opgruiende pubers nait in goie eerde valen, dat zai dammeet meschain onder de woapens mouten. Docht ik, mor tot mien grote verboazen, heur k links en rechts kompleet aander geluden.
‘As t neudeg is, mout ons laand wel verdedegd worden.’
‘As k oproupen word, den zol k nait twieveln om mien plicht te vervullen.’
Ik heb zokswat nooit roupen dust en mit mie n bult aandern. Ook al was de draigen in ’73 nog best reëel, wie hebben der in dij tied mor n flottje van moakt. Veurberaaid worden op n werkelke konfrontoatsie mit jongens van mien leeftied, dij, omdat zai nou ainmoal oet n aander laand kwamen en n aandere toal pruiten, was n soort van vijanddenken, dij mie nait paasde. Net as staarven in n riedende doodskiste.
De vroag, dij k mie vandoag den ook stel, het al n laank leven laaid:
‘Het landjepik speulen zin?’
Netuurlek het t zin en der binnen vervast wel honderd of nog meer redens te bedenken, woarom d’aine kunk of d’aander president aandermans laand wil. Mor as je der over strieden willen, omdat noaberlaand zoveul economisch veurdail verschaft, goa den as kirrels onder mekoar om toavel zitten en pangel, mor offer doar gain (jongemìnsen)bloud aan op.