Ikonisch

Laange tied was k t kwiet, dat olde boukje over t Knoal. Mit doarin dij ontroerende foto van twij wichtjesvlechtjes inbed in n törf. Onverdocht von k t boukje weer.
‘n Törf mit hoarvlechten en restjes wolle. Dizze törf wuir in 1894 an t mezeum in Assen òfstoan deur juffraauw T.E. Oosterwijk op t Knoal. Onderzuikens hebben antoond dat de hoarvlechten dateren mouten van 800 joar veur Kristus. Dizze törf is noe in t Grunneger mezeum.

Woarom wait gainain heer van? Wat van d’alderoldste inwoonster van t Knoal. Dij vlechtjes bennen ikonisch. Dou alens heer nog woeste grond en veenmoor was bennen dij òfsneden en in t veen te vlocht kommen. n Spannend onbekend verhoal.
k Mail dus noar t Grunneger mezeum: kinnen joe mie meer uutduden over dij törf mit vlechtjes. Doadelk antwoord van Egge Knol. Nee, de vlechtjes bennen weer terog noar t Drents mezeum. Mail noar t Drents mezeum. Gain antwoord. Twijde mail: gain antwoord. Tillefoontje: der is gainain anwezeg en de kommende weken is t vekaanzie. Twijde tillefoontje en der komt n uutgebraaide mail weerom. De törf mit vlechtjes is nait te bezichtegen, òpsloagen in t maggezien. k Krieg wol n kleurenfoto en de vindploatsen van ale onderzuikens dij noar de vlechtjes doan bennen. In t Drents Archief lees k alens noa wak waiten wil.
Blonde vlechtjes, docht k steeds. Mor dij bennen lichtbruun. Minder ikonisch – mor misschain bennen zal verkleurd in de veenboom? An heur ìndjes òfbonnen mit droadjes wolle.
Zai bennen òfsneden en ovverd an n netuurgod. De aangst dij mìnsken haren en hebben veur t veenmoor, woarin doe onverdocht votzinken kinst om nooit meer boven te kommen. Dij aangst wuir n godhaid, dij doe gonsteg te stemmen prebaaierde mit ovvers. Om hom de dingen te vroagen woarop doe as mìnsk gain invloud haarst. n Goude mennen, nait teveul dreugte. Gain zaikte bie t vee. Vruchtboarhaid van t laand of, loater, van t wichtje mit de vlechtjes.
Doe ovverde ok nait zomoar wat. Enkeld t beste was goud genog veur de godhaid. De schierste bielen, dikmoals nooit bruukt, speren, n haandboge vonden wie weerom in t veen. En t schierste wat t wichtje te geven haar: heur vlechtjes.
Doodsbaange mout zai west bennen as de priesteres mit spreuken en n plechteg geboar heur vlechtjes òfsneed en in t moor smeet. Mor zai mogt leven blieven, de godhaid nam genougen mit allinneg heur vlechtjes. Zai kon opgruien, vruchtboar worden, kinders kriegen. Mor doar waiten wie niks van. Van dizze ikonische oldste inwoonster van t Knoal waiten wie verder hailemoal niks.