Nannen, Chris

t Was dag in jannewoarie dou wie in Grunnen t eerste scheuvelies op netuuries in Noordloaren haar, veur de Drenties aan.

Sunds joar en dag lopen wedevraauw d’Hoan en freule Jipsingoa twijmoal doags mit heur baaident elk mit n hondje bie ons veur t hoes laangs. Kinst klok ter op geliek zetten. Freule Jipsingoa, zo nuimd in t dörp omreden ze zegt blaauw bloud te hebben, is n ol vrijgezel van zo’n zesteg joar schat ik. Ze zel wel wat sinten mitkregen hebben en kin mie best veurstellen dat n kerel doarom wel gedounte mit heur hebben wil, mor nait veur aans wat. Zo lelek is ze. Ast heur in duuster tegen komst gaaist nog op loop. Vraauw d’Hoan nait. Dat is n best minsk. Staait veur elk kloar. k Kin mie din ook nait begriepen wat dij vraauwlu biemekoar te zuiken hebben. Moar vot mor.

Nou is t zo, dat d’hondjes, t swaarde poedeltje van d’freule en t widde Keesie van vraauw d’Hoan altied aan liene zitten. Allain zo gaauw as ze bie ons dwaars van t daam binnen maggen ze löslopen, omreden doar gain deurgoand verkeer meer is. En of hai zo ofricht is wait ik nait moar dij swaarde poedel schit altied bie t poaltje van mien braivenbus. k Haar al n moal ofwat tegen Oabeltje zegd: “hai mout n schot hoagel in de kont hebben.” Nait allain dak freule Jipsingoa nait lieden mag, mor as k heur hond veur t rad krieg den denk ik dak even mit ogen knipper. Bie wieze van spreken din.

Dou k op dij iesdag van t waark kwam zag ik ze aal van verren stoan. Ze stonden bie buurvraauw Gittje te proaten en as dij ainmoal lel oet het kin t wel even duren.
k Zag d’hondjes nait. k Heb auto in geraje zet en bin noar veuren lopen.

t Kwedeln was nòg nait doan.
“Moi vraauwlu,” zee k. “t Gaait zeker over t weer, nait”? Ik kreeg gain oasem. “t Is fris vandoag nait,” zee ik nog ains. “As t zo deur vrust komen wie hier ook nog wel op scheuvels.”
Gain sjoege. Ik luip over weg hin en doar zaten ze, de baaide hondjes. In sloots onderwaal, stoef tegen mekoar aan. Ze sidderden nog wat noa mor haren t goud mit heur baaident. Dij verrekte swaarde poedel zat boven op leutje Keesie. t Hoogtepunt was aal west. Inwendeg kon k lagen nait loaten. Dat zel mie n kemootsie geven. Die swaarde keek mie mit van dij lodderege ogen aan, net of e zeggen wol: “zolst mie nait aains helpen?”

Nog ain standje en ze koegelden zo sloot in. Goie road was duur. Ik mos dat mor tactisch aanpakken en luip weer noar d’vraauwlu en zee: “vraauw Jipsingoa, vraauw Jipsingoa.”
Ze keek mie aan net of ze zeggen wol. Zugst toch wel dak aan proat bin.
“Vraauw Jipsingoa,” perbaaierde ik nog n moal.
“Joen hondje is aan t bokje springen.”
t Drong nog nait tot heur deur, of ze wol mie nait heuren.
“Vraauw Jipsingoa,” zee k, “joen hondje is aan t fietern en as hai nait gaauw holpen wordt verzopt e in sloot.”

As deur n ieme stoken, vloog ze d’weg over noar sloot tou. Der kwam n rochelend geluud oet heur mond. “Oh mien lieverd, wat doen ze met je. Kom maar bij mammie hoor. Heeft die stoute hond jou wat daan?”
Vot ter achteraan gilde ze: “mevrouw d’Haan wilt u onmidelk uw hond bij mijn Eugene vothalen.”
Vraauw d’Hoan was riddersloagen en haar troanen in ogen. k Haar meedlieden mit heur.
“Komt wel weer goud ol e, “zee k en tikte heur even op scholder.
De freule broesde mor deur. “Waarom holst die hond niet aan lijn. Ik heb je al zo vaak waarschuwd. Wat moet ter nou daan worden.”
Ze wer aal histerischer. Vraauw Hoan begon wat te snokken, mor zee niks.
“Zulst dien handen ook eens uit lijf steken,” kraaide d’freule.

t Wer tied dat ik mie der ains tegenaan bemuide.
“Freule,” zee ik, “dat liekt nait best. k Heb wel ains heurt dat t wel 24 uur duren kin veurdat boudel voldounde ofkould is en ze lös komen.”
Dat was noatuurlek eulie op t vuur.
“Oh, mijn Eugene, lieverd, wat heb je toch daan, kom bij mammie, kom maar?” “Vraauwlu,” zee ik, “goat mor ains mit in hoes, din zel Oabeltje joe n kop kovvie inschenken en din zel ik ais kieken wat ik ter aan doun kin.”

Noa veul vieven en zessen kreeg k d’vraauwlu mit in hoes. Ik docht, k zel die freule toch nog even raais noa geven en zee: “dat wordt mit negen week beschuut mit moeskes. Kin n mooi toomke swaartbonten worden. Oabeltje wolt doe mie wel even n mes hoalen. Zel wel niks aans opzitten.” De freule bórst zowat en stikte bekant in heur vaals gebit.
“Gradus,” zee Oabeltje, “schaai oet te ploagen.”

Ik bin noar schuur goan en heb n emmer mit ieskold woater hoalt en dij tussen baaide honden insmeten. Noa nog wat leste genotskreuntjes wazzen ze lös en stoven elk n kaant op. “Vraauwlu,” zee k, “as ie kovvie op hebben kin je op zuik goan noar joen hondjes.”
Der was d’freule gain koar aan de kont bonden. Rits, weg was ze. Loater heurde ik dat ze nog wel anderhaalf uur op zuik west was. t Was in tied duuster.
Tegen vraauw Hoan zee k dat ze mörgvroug even noar de veearts goan mos veur de “morning after” pil en reken mor noar de freule sturen mos.

Vanof dij dag heb ik gain schieterij meer had bie t postpoaltje en heb vraauwlu ook nog nait weer mit heur baaident lopen zain.

Hailendaal n beetje uut t lood kwam Oabeltje de koamer binnen. Ze was even om n bosschop west.
“Nou most toch ais lustern Gradus,” zee ze. “Joa, k wilt vot nait leuven hur, mor Martje van Albert vertelde t veur woar. Kin der nog nait bie, en as ik laig, laig k in kemizzie.”
Oabeltje schudkopde wat. “Ain miljoun euro hebben ze wonnen mit n lötterij. Belasten vrij! Dij zellen hier den damt ook wel vot goan te wonen.”

“Ho es even,” zee ik. “Over wel hebben we t.”
“Haarm en Wobbedientje Kopstubber. n Miljoun, dat kriegen ze nooit op.”
“Kin Haarm zok endelk ais n fersounleke fiets aanschavven,” zee k.
Oabeltje ging de bie zitten.

“Stel die ais veur Gradus, zoveul geld. Kinst ter wel stoapel gek van worden.”
“Vaalt mit hur,” zee ik. “Taan Oabeltje redt t ook nog aaltied, en dij is 98. t Is mor hou of je der in omhaauwgen. Ik mout t eerst nog zain. As Martje wat zegt, din is d’aine helfte nait woar en d’aander helfte binnen leugens.
Wat zee ze tegen die: Noe moest toch eens luistern Abelje, ik bin der heelndaal van uutstuur. Is mij dat ook wat. Ik snap niet hoe ze t klaar krijgn. Harm en Wobbediena binn in èèn keer op kluitn. Zokswat hebn ik en Albèr noe nooit. Noe, ik en Albèr zoudn der heel gewoon bij blievn hoor. Geld moakt niet gelukkeg maar ook niet ongelukkeg. Wie zouden hier natuurlijk blijvn woonn.

Nee, Albèr kan t werk dan wel aan kant doen en ik zulm, ach hier en doar wat nieuws in huushoudn. Och, k wor der raar van in t hoofd. Ik zee tegen Albèr: t geld gaat ook aaltied op bultn zittn schijtn. En verder zoudn wij natuurlek ook n dag ofwat mit vekansie gaan. Albèr wil zo graag eens naar de Zuidzee om diepduikn. Ik zee, Albèr doe zoust din nog wel n ander doekpak hebn moetn. Nee, noe we ter toch over hebn Abeltje, liekt het mij toch beter dat wij de boel dan maar inpakn laten en wegwezen.
t Zou mij niet nieuw doen dat Albèr zijn ollu dan ook weer gedoente mit ons hebn wiln. Noe, ze kunn om mij de pot op. Al die jaarn dat wij traauwd zijn lign ze al dwaars, en ze wiln je mit de kont nog niet aankijkn, en dat alleen omdat ik maar de dochter van n gewone schoenlapper ben. Vader was zien tied ver vooroet en had al n elektrische schoenlapperij. Toen moeder n moal zee van, dat ze ook nog wat huizen bezat was t wel weer goed mit ons verkeerns. Alleen t waarn werkhuizen. Nee, die mensen hebn voor mij afdaan.”

Zo ging ik nog even deur.
Oabeltje bleef mor serieus kieken. “t Komt wel ongeveer op t zulfde deel Gradus,” zee ze. “Ik moak mie wel zörgen.
Volgens Martje zaten gerdienen ook nog dichte vanmörgen. Of zollen ze aal vlucht wezen? As kraante der reuk op krigt of TV Noord, din heb we hier ramptourisme in t dörp.
Wobbedientje was gusteroavend ook aal nait op plattelandsvraauwen en zai mist aans nooit. k Leuf dat ik damt mor even bel. Stel die ais veur Gradus dat wie zoveul geld wonnen. Ik krieg ter benaauwd van.”
“Huift nait wicht hur,” zee ik. “Ik zörgde mie vot ain op van zo’n doezend week en nam die der bie veur t roege waark en din was t mor n ogenblikje zoak en ston we in t rood en kom ik weer bie die.”

Vergreld keek ze mie aan.
“Doe zelst wat,” zee ze. “Kinst die zulm nog gain kop kovvie inschenken.”
“Nou t zegst wicht, dou mie der mor n plakje olle wieven bie mit roombotter, nait te dun.”
Joa, mien Oabeltje kin n tiddelkop wezen en ik kon mie zulm din ook n bakje inschenken.
“Gusteroavend haar we n spreekster over spiritualiën,” zee ze. Ze zat wat in ain of aander potje te ruiern en wus persies dat ter in t dörp hail wat biezunders ston te gebeuren. Ze wol nait zeggen wat, mor k wait nou, dat ze geliek haar.”
“Ik kin mie dat best veurstellen,” zee ik. “As ik in potje spiritus zit te ruiern zai ik ook alles. Magst nog wel n bakje inschenken Oabeltje. Wie kriegen ook ja dörst onder t kovvie drinken.” Nee dus. n Stiefkop.

Om Oabeltje gerust te stellen zee k: “k Zel damt wel ais op fietse stappen en kieken wat ter loos is.”
“Nou heb k nog wat,” zee ze: “Ze hebben mie gusteroavend vroagd of ik wel bie t kegelclubke komen wil, omreden ze der groag wat jong bloud in hebben willen. Ol vraauw Boneschansker het bedankt en komt nait weer. Ze duurt ter noa t ongeluk nait meer op aan. t Is toch wel haarder aankomen as dat t eerst leek. Aal mit aal is ze der al wel 2 moand schier mit.”

“Ik begriep nait wat ze op heur leeftied nog mit dij rommelpot van doun hebben wil,” zee k. “Ze het aal n apaart plankje op de reloator liggen woar ze baal zo ofrollen kin de boan op en din mout ze ook nog zukse meroakels uuthoalen dat ze de 10 ponder op toone krigt. Ze maggen der wel schounen mit stoalen snoeten bie aantrekken. En doar zelst doe ook hin? Omreden doe din de jongste bist kinnen ze die din mooi bruken as kegelrichtster omreden dij haalve tied nait weer in t inde stoan goan. k Zol der nait aan begunnen.
Kom, k zel ais even in t hounderhok kieken. Mit dij vogelpest kinnen ze joe d’aaier wel uut t nust stelen.”

Loater bin k op fietse stapt om ais bie Haarm te kieken, en inderdoad de gerdienen zaten potdicht. Roar op kloar lichtendag. Ik trok aan de olderwetse trekbel mor der kwam gain leven. Dou mor achterom. In t schuurtje heurde ik wat gestommel en gehoust of der n swien slaacht wur. Doar ston Haarm, de kop rood, proestend en stinnend, kled in zien laange jaeger onderboksum woar t kruus van op knijen hong.
“God kerel,” zee k. “Dast doe mit aal dien geld nog zo lieden wilst.”
Haarm keek mie mit n poar wotterege ogen aan en veurdat e wat zeggen kon begon e weer te roggeln. “Eh, eh, ehhh, Gradus,” zee e. “Wie binnen zo zaik en t gaait ter van boven en van ondern uut. Eh, eh, ehhh. Wobbedientje komt ter hailendaal nait meer of en as wie d’hond nait haren, haar ik ter ook nog in legen. Al drij doagen liggen we der bie en as we mor nait te veul licht op d’ogen kriegen gaait t wel. Eh, eh, eh.”

“Joa, ” zee k. “Der goan zukse roare proatjes rond in t dörp, dat ik docht doar most doe zulf mor ais op of Gradus.”
Noa nog weer n houstbui stoof Haarm achterdeel deur in en kwam noa vief menuten weerom. Hai keek nog graauwer uut.
“Hai hai,” zee e. “Ik bin aal wel 10 kilo kwiet worden.”
Ik vertelde hom van t sprookje woar Martje mit rond laip.

“Joa,” zee Haarm. “Dat is zo. t Zit nog op wat klaaine dingen vast, mor din kriegen we n miljoun, schoon in t haandje.” Haarm wer roder om kop en vertelde: “veurege week kreeg we mit de post n braif van netoares meester Jeldersma uut Hillegom dat wie uutlöt waren om de pries van ain miljoun euro te ontvangen en t biesloten pampier votdoadelk weerom sturen mozzen.”
Haarm begon weer ter koakhaalzen en te roggeln. “Wie, wie wachten mor of,” zee e.
“Ik zel Wobbedientje nog even n kroek moaken en din kroep ik ook mor weer achter t braaiden broekje.”

Dou ik weer bie huus kwam zat Oabeltje n beetje ofwezeg in stoule en zee: “post het ter ook west, mit n braif van n netoares.”
“Netoares,” zee k.
“Joa,” zee Oabeltje.
“Netoares Jelbertsma,” zee k.
“Joa,” zee ze en keek mie ongeleuvelk aan.
“Netoares meester Jelbertsma uut Hillegom?”
Oabeltjes mond vuil open. “Joa.”

En veurdat Oabeltje weer wat zeggen kon zee ik: “wie goan mörgenvroug vot hin en hoalen ons elk n nije fietse, en der zit ook nog wel n nij klaaid veur die aan. t Kin der mit zo’n pries wel of!”

april 2003

Wel denkt doar nait ais aan, veuraal omreden d’hoge lu in Den Hoag doar zo op bekrìnzeln. Sikkom elk kin op n gegeven moment in zien leven veur de vroage komen te stoan van: “Hou mout t nou din wieder?” Wat is t din mooi dat ter instanties binnen zoas t “Woon – en Zörgcentrum Veur Anker” op t Hogezaand. (Woarmit ik aander instanties nait te kört doun wil) Wat is t den mooi dat ter ook vrijwillegers binnen dij dij Zörg mit ondersteunen, elk op zien aigen menaaier en meugelkheden. n Dankboar gezicht van joen older medemins is de belonen.

Dou der vroagd wur of ik wel mitwaarken wol aan t bezörgen van moaltieden vanuut t Veur Anker, haar ik t op mien menaaier noatuurlek nog drokker as hounder tegen poaske, mor dou mien Jozientje zee: “mit omlopend waark zeker,” was ik ter gaauw kloar mit en heb mie aanmeld.

Nou mouten ie vot nait denken dat dat mor zo kloar is, nee je mout echt solliciteren. Veur t eerst in mien leven. Alderdeegs joen sofi-nummer willen ze waiten. Dij heb ik as pensioun – trekker en vutter nait invuld, omreden t laifdewaark old pampier is. Ook heb ik mie overtugen loaten, nait n boanenpoeler of Melkertboaner of zokswat in de wege te stoan.
Sunt kört bin ik nou as vrijwilleger “toaveltje dekker” aansteld en bie pad.
Je kint noatuurlek nait alles noavertellen mor je beleeft din ook wel ais biezundere dingen en ik docht, loat ik ze mor ais optaiken veur mien poezieboukje.

Ik heb noamen en zo wat deurmekoar huzzeld en as ie denken dat kon dij of dij wel wezen, din is t n aander.
Wat ik nait veraander is t schriefwaark in t Grunnegs, omreden de mainste van ‘mien klanten’ zeg mor dij toal bruken omreden t heur toal is woar ze mit opgruid binnen en soms ook nait aans kinnen.
De oldskes waiten persies wanneer de ‘dekker’ komt en hebben veulaal deur al aan stoan.

Aal n moal ofwat was ik bie vraauw Bultje aan t Singeltje west, mor dij dag was deur nait lös. Ik belde aan en noa wat gestommel klepperde ze wat mit de braivenbuzze hin en weer en ruip mie tou: “ie mouten nait binnen komen her, mien piepie is der uut.”
“Joen piepie der uut,” zee ik. “Joa,” zee ze. Ik heurde heur aalvot om heur piepie roupen. “Piepie, piepie, piepietje, piep.”
“Is der wat mit joe loos vraauw Bultje,” ruip ik deur de braivenbuzze.
“Piep, piep, piepie. Mout moeke nou eerst kwoad worden. Dit is leste moal west, dastoe der uut komst.”
Ik belde mor weer aan. Noa n ogenblik ging deur op n gloepke open.

“Gaauw noar binnen,” zee vraauw Bultje.
Ik haar amper tied om mit mien bakjes mit eten over drumpel te komen. Vraauw Bultje keek mie wat verwildert aan.
“Vanof 7 uur zit ik al achter hom aan,” zee ze “mor hai wil nait lustern.”
“Wat heb ie t ja nog duuster hier vraauw Bultje,’ zee ik.
“Joa,” zee ze “gerdienen kinnen nait open omreden ik denk dat piepie tussen t plefon en gerdienstok vast zit.” Ik keek omhoog en zag wat geels. Doar zat heur piepie, n knarie.
t Deurtje van de kooi ston open.

“Hou krigt e dat kloar,” vruig ik.
“Hai mag aal mörns van 6 tot 7 even rondvlaigen,” zee vraauw Bultje “en gaait din vanzulm weer onderdak as t zien tied is”.
Ik kreeg der zulf wat lol in en zee: “ik zel brandweer wel even bellen vraauw Bultje, din komt dij wel mit de ledderwoagen, mor k zel zulf eerst ais kieken wat ik doun kin.”

k Heb n keukenstoule pakt en piepie uut zien lieden verlöst en t gerdien aanzied schoven.
“Zel k joe gaauw n kop kovvie inschenken,” vruig vraauw Bultje.
“Dou dat mor nait,” zee ik. “Wie stoan op tied en directeur klokt ons of.”
“Nou din n aander moal mor, ie worden bedaankt!”

Men zegt wel ais: ‘n loopse hond bie pad lopt aaltied wat op,’ en zo is t ook mit n ‘toaveltje dekker’, je moakt van alles mit. t Is allain zo jammer dat je gain tied hebben om n proatje te moaken, doar is mainsttied meer verlet van dan n bakje eten.
Lestdoags mos ik noar vraauw Kremer in t Hofje. En as t tegen zit, din zit t ook tegen. Lift was ook nog in reperoatsie, dus kon ik trappen lopen noar vief hoog. Noa vief menuten uutpoesten belde ik aan, en kon maarken dat vraauw Kremer t even te kwoad mit zokzulf haar.

“Binnen ie mien poesie ook tegen komen,” vruig ze.
“Joen poesie,” zee ik. “Wat veur kleur het e.”
“Blaauw, mit bonde vlekken en n krul in steert,” zee ze mit n kloet in haals.
“Blaauw?” zee ik.
“Joa, blaauw, mit n belletje.”
“Ie mainen zeker met n blaauw baandje om haals,” zee ik, en laip deur noar de keuken en zedde heur moaltied op de magnetron.
“As ie hom tegen komen,” zee ze, “zeg din mor dat e der nait weer inkomt.”
“Ik zel der om denken vraauw Kremer, hou hait e?”
“Kwienie,” zee ze.

Noa nog wat hin en weer geproat over Kwienie nam ik de raais noar beneden weer aan, en dou ik weer poesend en stìnend beneden ston heurde ik n kat jaauwstern. Hai haar n blaauw baandje om haals. t Was veurvast vraauw Kremer heur Kwienie. Ik keek hom aan en zee: “t liekt nait best mienjong, doe magst ter nait weer in.” “Miauw,” zee e, “miaauw.”

Goie road was duur. Ik zedde mien lege etensbakjes veur de kapotte lift. Kadde luit zok zo mor vangen en omreden vraauw Kremer nait zo goud meer in de bainen is besloot ik om nog n moal de trappens op en deel te goan noar viefhoog.

Mit swaait veur de kop belde ik weer aan.
“Kiek vraauw Kremer hur,” zee ik.
“Hier is joen poesie. Serviece van t Veur Anker.”
Ze keek mie aan en zee: “dat, dat, dat is mien Kwienie nait. Ik zee toch, mit n belletje.”

Op dat moment wol ik dizze Kwienie wel van viefhoog noar beneden stuitern loaten. Riddersloagen was k.
“Eet smoakelk vraauw Kremer,” zee ik en ging weer op weeromraais noar beneden, kadde onder aarm. Vief moal 18 tree. In gaauweghaid rekende ik uut dat ik dij mörn din 360 tree had haar. En of de duvel der mit speult, dou ik beneden was ging de liftdeur open en stapte de monteur der uut, in zien kielzog n kadde mit n blaauw haalsbaandje, krul in steert en n belletje dij vrolek klingelde. Ik mout toch mor ais mit direkteur proaten docht ik, hou ver of de service van t Veur Anker gaait. Mien collegoa, dij in d’auto zat toeterde. Bekòf bedocht ik mie dat ik beter in t omlopen waark blieven kind haar.

Vrumde dingen moak je ook mit. Neem nou ais ol Oarend Tuun. Volgens pampieren mout e 92 joar wezen. Dou ik doar d’eerste moal kwam, belde ik aan en t was net of der n sirene ofging. Ik schrok ter van. Deur ging automoatisch open en ik laip deur noar de keuken mit mien prakje. Koamer haar mor ain kleur, donker broen en deur de rookvloagen hin, kon ik in n hörn n man ontdekken dij in stoul zat. Ain kwaalm aal kwaalm.

“Goidag,” zee ik en begon n beetje te roggeln. Oarend Tuun kin wel rookvlaais worden zo benaauwd was t ter.
“k Zel even roemte moaken,” mainde ik te verstoan. Mit veul gestìn kwam e in t ìnde en schommelde noar de keuken. “Zet hom hier mor hin, noast de trom,” zee e.
En of t zo wezen mos maaide hai in loop mit, n komke van t aanrecht of, dij aan diggels ging op vlouwer. Hai haar niks in de goaten. Ik docht loat ik ol boas mor even helpen en begon t diggelgoud mit vout wat biemekoar te schoeven op n kraante, dou ik tot d’ondekken kwam dat zien vaals gebit in t komke zeten haar. k Heb de haile brut mit kraante en aal op t aanrecht achter loaten en docht, zo’n man kin toch nait allain meer in huus wezen? Doar mout meer omdenken bie komen.
Vandoar ook d’aanhef in t stukje, en n noodkreet noar Den Hoag mien
“Zörg om Zörg in de Zörg.”