Meyer, Lou

Hai was n kerel van om en de bie de 55. Veul boeten deur kwam e nait. Joa, tegen nommedag schoevelde hai mit twij plestiek puten mit lege vlèzzen deur de stroat noar draankwinkel op d’houke. Gainain haar last van hom. Hai haar n haarde roggelhoust en as e houste was t net of e stukken van zien longen lös blafde. Zien bienoam was dan ook roggeloar.
Der was waineg over hom bekind. As e aansproken wui, gaf e normoal respiet, mor wiezer wui je der nait van. Hai was gewoon n draanksteern.

Op goie of n minne dag veraanderde de situoatie. Hai was n kompoan tegen t lief lopen dij gain onnerdak meer haar en hai haar d’aander nuigt om bie hom te kommen wonen. t Was gain nuigen zoas joe en ik doun zollen, dizze lu goan soamen thuus n poar klokjes drinken en omdat ze gain notie van tied of regelmoat hebben, moaken ze gain òfsproaken.
As ze gain roezie kriegen is der gain reden om weg te goan en wordt d’ain zien huus d’aander zienent.

t Duurde toun nait zolaank of der kwam n daarde en n vaarde bie. Zo wui de wonen van de roggeloar stoaregaan ain soort deurgangshuus veur dakloze draanksteerns.
t Was wel mit de rust in de buurt doan.
Veul kwoad richten de zoeperds nait aan, mor deur heur onregelmoatege menaaier van leven huilen ze de noabers voak wakker mit heur draankgeloagen.

Noa n poar tillefoontjes uut de buurt mos de plietsie verschienen. t Was n schiere maaidag toun plietsieauto veur t duplexwonentje stil huil. Bie veurdeur zagen de plietsies dat de belknobbe lös was en de droaden der bie hongen. d’Aine sluig haard mit zien voeste op deure. Noa n zetje wui deure deur de heur bekinde roggeloar open doan. Hai keek baaide plietsie aan en zee: “Noabers hebben wis weer kloagt en nou mouten joe mie de wind van veuren geven?”
“Klopt”, zee ain van de plietsies. De kerel begon te housten en zai deden gaauw n stap uutzied.
“Doe hest mor n klain nachtvorstje meer neudeg”.
“Vaalt wel mit, as je de zoak mor op staark wotter hollen”, poeste de zoeperd houstend.
“Wie willen even binnen mit joe proaten, zodat joen moaten geliek mit kinnen luustern”.
De zoeperd dee n stap opzied en nuigde ze de wonen binnen. In koamer was t slim waarm, want gaskaggel ston hoog tewiel t n waarme veurjoarsdag was. Der hong ain waarme, zoere reuk van swait, miege, stront en voele pokkels in koamer. De plietsies konnen hoast vuilen hou of ze van dij dikke kwaalm n flije op de tonge kregen.

d’Aine plietsie mos kokhaalzen en luip de wonen uut. d’Aander stak gaauw n sigaret op. Zo kon e t wel even volhollen.
De meubels in koamer zagen der uut of ze bie grofvoel vandoan hoalt waren. Konst zain dat de baanken ook as bèrre bruukt wuiren.
In koamer huilen zuk vaar kerels op, dij in heur draanksteerns-toaltje aan t reveln waren. De plietsie kon aan t geproat gain taauw vastknuppen. t Waren veur hom aaltmoal bekinde koppen.
De roggeloar was zitten goan en geboarde noast zug. “Goa zitten man”.

Hai ging zitten en knupte de bovenste knopies van zien bezoen lös. t Swait brak hom uut van de waarmte en dikke lucht, mor hai wol nait tougeven aan zien naigen om der uut te lopen.
Op n biezettoaveltje stonnen n poar haalfvolle vlèzzen mit bier. Of en tou nam ain van de draanksteerns n vlèzze en nam n beste slok.
“Zo te zain hebben joe t goud noar zin”.
Doar waren de zoeperds t wel mit ains. Aine van heur kreeg houstbuie en boog zuk veurover. Onner t toaveltje ston ollerwetse wastobbe en doar spijde hai n dikke kwaalster in.

De plietsie slikte muizoam, mor keek tog noar de wastobbe. Hai zag dat de tobbe haalf mit n broene bragel vult was. Hai vruig aan ain van de zoeperds woar de tobbe veur was.
“Joe waiten hou of t is. As wie doen binnen, is t te stoer om noar t gemak te goan. In t begun megen we gewoon in d’houk van koamer, mor dat vonnen we te aarg. Vandoar nou dij tobbe.”
“Most der ook schietpepier bie leggen”, ruip ain van d’aandern.
“Poepen joe ook in dij bakke?”, vruig plietsie verboldereerd.
“Waorom nait, woarom muilek doun as t ook makkelk kin”.
Hier haar e gain wederwoord op. Hai vruig zuk of wat e mit dizze lu begunnen mos. Hai wees ze op t’aargern van de noabers en draigde ze mit tegenmoatregeln, mor tegeliek wos e dat t veur dizze lu allènt mor loze woorden waren.

Tewiel e de zoeperds tousprak, zag e in d’hörn van koamer n plestiek pude liggen. Pude was haalf open en hai kon zain dat der n poar deuzen in zaten. Hai pakte de pude en kieperde de inhold op de vlouer. Drij deuzen rolden der uut. Priesplakkertjes zaten der nog op. In de deuzen zaten drij nije boormesienen.
Hai keek de manlu vroagend aan. “Van wel is dit raive?”
“Das van Keessie Mulder”, zee aine.
t Was n bekinde winkeldaif en ook n zoeperd.
“Woont dij Kees hier ook?” vruig e.
Ze nikkopten aaltmoal van joa. “Keessie heurt ook bie t kluppie, hai zörgt dawwe nait verdörsten”.

Toun e vruig woar Kees nou was, wui t stil in de koamer. Ze keken hom verboldereerd aan. Hai kon zain dat ze swoar zaten noa te denken.
“Nou, kom op, woar is Kees”, dramde hai.
n Roar gevuil bekroop hom. Benuimen kon e t nait, mor der was wat vrumds aan de hand. Perbaaierden zai heur moat Kees uut de wind te holden? Meschain wel.
“Is Kees nou thuus? Wanneer hebben joe hom veur t lest zain?”
“Veurege week kwam e thuus”, zee ain van de zoeperds ontwiekend.
“En toun”, vruig e deur, de zoeperds strak aankiekend.
“Hai haar toun dij plestiek pude bie zuk en n poar vlèzzen jannever”.

Bie dizze woorden begon elkenain deur mekoar te proaten. Plietsie kon uut de verhoalen uutmoaken dat ze veurege week mit Kees zien jannever dik feest viert haren. Ook kwam noar veuren dat ze loater mit Kees roezie kregen haren over de stolen boormesienen. Der waren over en weer wat klappen valen, mor Kees bleef roezie moaken.
Ain van de kerels zee dat ze Kees toun opsloten haren. As zien buie over was kon e weer binnenkommen.
“Is dit vandoag of guster gebeurt, verdammese draankörgels” snaauwde hai. Stoaregaan wui e zat van de waarmte en t doene geplaas.
Ainpoareg zee t stel dat t veurege week west was.

Hai dogt bie zukzulf dat deur de staarke draank de hazzens van dij lu al aantast waren, woardeur ze gain notie van tied meer haren. “Woar is dij Kees dan opsloten?”
De houstende zoeperd wees noar n deure van n kaaste in woonkoamer.
Loop in schieten, dogt plietsieman, k heb in elks geval n pude mit stolen raive en dij Kees loop k vanzulf n moal tegen t lief.
Hai pakte de pude en ging stoan, tewiel e zien best dee om nait noar tobbe onner toavel te kieken.

In t veurbiegoan zag dat in d aanwezen kaastdeure n sleudel zat. Zunder noadenken draaide hai sleudel om en dee kaastdeure open.
Vanuut zien ooghouken zag e n gedoante noar boeten rollen. Toun de gedoante, wat dudelk n mins was, noar boeten rolde, vlogen grode moaden as riestkörrels in t ronde. n Waarme liekstank kwam hom in de muide. Hai stroekelde achteruut deur de mizzelk moakende kwaalm en de noar hom tourollende liek.
Tewiel e dat dee, stödde hai t biezettoaveltje mit vlèzzen om en ston e opains mit n bain in de tobbe. Mit n gevuil van òfkeer prebaaierde hai zuk òf te zetten, woardeur de tobbe omkieperde en de snötgladde inhold over vlouer spuilde.

Kokhaalzend glee de plietsieman noar boeten, woar zien moat van t zunnechie zat te genottern. Tewiel e in de stroeken lag te spijen, vernam e dat e de plestiek pude nog in haanden haar.
Hai was Kees radder tegen t lief lopen dan e verwacht haar en hai boog zuk weer veurover in de stroeken.

t Was wat meerts weer. Wat graauw en gries. Mor Derk haar jeuk kregen en was in toene, achter de riegieswonen aan t waark. Hai wol t toenpadje verleggen en dus mos e de waslienepoalen verploatsen. Mit schobbe haar hai de ronde betonnen poten van d’iesdern lienepoalen der al uutgroaven. Nou ze nog even noar de nij-je koelen vertillen.

Hai heurde zien vraauw roupen dat d’kovvie kloar was en hai luip noar binnen, t waarme huus in. Zien handen wasde hai onder kroane in keuken. Geessie, zien vraauw, haar kovvie al inschonken en n dikke plakke olwieven mit n dun loagie botter op n schuddeltje legd.
Stilswiegend zatten ze baaident tevreden kouk te eten en te kovvie drinken.

“Buurvraauw kwam net ook nog langs,” deurbrak Geessie t swiegen.
t Zol hom worst wezen mor uut fersoun vruig e “o joa, wat haar ze nou weer?”
Hai mog buurvraauw nait zo, von heur mor n kwedeltaande en n filaain kreng. t Kwam meschain wel omdat zai al joaren wedevraauw was.

Geessie vertelde dat zai heur beklag weer doan haar over t vrouge kraaien van zien krielhoane. “Ach, dat mìns is ainzoam en doarom lopt ze zo te kloagen,” zee Geessie noa n blik op zien toestere kop.
“Kin wel zo wezen, mor zai mot n aander zien plezaar nait zo bedaarven,” zee Derk gramnieteg, “k jeuzel toch ook nait aalmor over heur kefhondje?”
Hai slook zien kovvie deur en luip nareg weer noar boeten d’toene in.

Hai tol de lienepoalen uut de goaten in toene en luit ze bie d’hege langs languut valen. d’Loatste poale luit e mit n plof valen, net op t mement dat der wat wits onder d’hege deurschoot. Hai schrok zuk sikkom dood. Onder t betonnen voutstuk van d’lienepoele stak n wit hondepokkeltje uut. t Keeshondje van buurvraauw. Gaauw tol e de lienepoale omhoog en legde de hom opzied. t Hondje zien koppie was plat as dubbeltje. Verbaldereerd ston e noar t dooie hondje te kieken.

Noa n zetje gloop e es vanonder de pedde noar d’wonen van buurvraauw. Zai was naargens te zain. Zunder omdenken pakde hai t hondje op en luip mit hom in t schuurtje, woar hai hom op waarkbaanke zachies deellegde. Hai veegde zuk mit pedde t swait van t veurheufd. Wat mos e nou?

Hai luit t hondje liggen en gung verder met de liene-poalen. Toun t begon te duustern pakde hai t hondeliekie en omwikkelde hom mit n donkere labbe. Hai stopde t hondje in d’daipste koele woar e n lienepoale uuthold haar en schepde mit schobbe dij koele en ook d’aandern dichte. Terwiel e aan t groaven was kwam buurvraauw tot heur wonen uut en ruip mit n schèlle stemme: “Flippie, Flippie, kom den bie mie.”

Zo trankiel meugelk luip e gaauw d’aigen wonen binnen, woar hai heur stemme nait meer heuren kon. Noa t waarm eten zat e in zien leunstoule kraande te lezen. Hai heurde buurvraauw weer noar Flippie roupen. Even loater wuir der aanbeld. Geessie dee deure open en luit buurvraauw der in. Uut stuur kwam t ol wievie d’koamer in. Derk kroop weg achter t Nijsblad. t Huilp hom niks, want Geessie trok hom de kraande weg.

“Heurst nait wat buurvraauw overkommen is? Zai is op van de zenen want heur keeshondje Flippie is poter”.
“Ach, dat vólt wel mit,” wos e uut te bringen, “Flippie zit vast achter wat loopse teven aan, doar is e gewoon jaks van worden. Das gewoon de netuur.” Hai duufde buurvraauw en zien Geessie sikkom nait aan te kieken.
“As Flippie mörnvroug nog nait trugge is, goa k hom wel mit d’auto zuiken.”

t Schraiven van buurvraauw wuir wat minder en Geessie brocht heur weer noar heur aigen kwinne. Toun zai trugge was streek ze hom deur t hoar “Wat bistoe sums toch n laiverd.” Derk zee niks en dook weer achter t Nijsblad, mor aan lezen kwam e nait tou.

Buurvraauw belde smörns al vroug heur tot bèrre uut. Flippie was snachts nait thuus kommen, zee ze. Derk muik zuk kloar en gung mit d’auto op zuik noar Flippie. Gusteroavend haar d’edressen van ale hondeasiels in d’omgeven opzöcht en opschreven. Hai ree nou bie ale asiels langs op zuik noar net zo’n hondje as Flippie. Bie de daarde asiel was t roak. In n ren mit troalies zat n wit keeshondje, sprekend Flippie.

Toun Derk zuk op boekies luit zakken, sprong t hondje kwispelnd tegen d’troalies op. Man van t asiel dee d’deure open en t hondje luit zuk deur Derk aaien. t Hondje slikde Derk zien handen, net of e wos dat dit de kans van zien hondeleven was.
“Dit mot hom mor wezen”, zee Derk. Noadat e n formelier invuld haar en fiefteg euro uutteld, kon hai t keeshondje mitnemen in d’auto. Konst dudelk zain dat t hondje bliede was, hai sprong net as n widde kniene hinneweer op d’achterbaanke.

Haalfweegs stopde Derk bie n paark d’auto en bon t hondje vaste mit taauw aan zien broene nekraimpie. Hai wandelde n nuver zetje mit t hondje deur t paark.
t Hondje mog van hom deur modderplazzen runnen, zodat t wit hondje der nait meer zo wit uutzag. Hai haar best wel oardeghaid aan t hondje, dij ook dudelk wies mit hom was. Mit t voelwit hondje ree Derk noar huus tou.

Haalf uut d’auto heurde hai d’veurdeure van t huus al opengoan. Geessie kwam mit buurvraauw runnend op hom òf. Hai stapde gauw mit t hondje tot d’auto uut.
“Flippie, mien laiverd,” gierde t ol wievie. t Hondje zag d’baaide vraauwlu op zuk ofkommen en trok grommend zien tanden bloot.
“Even kaalm aan,” zee Derk, “t hondje is d’haile nacht aan de repel west. Doarom is ook zo voel. Hai het nou rust neudeg.” t Hondje ston kwispelnd noast hom.

“Dat is mien Flippie nait,” zee buurvraauw. “Flippie haar n rood haalsbaandje om en gain broene. En woarom wil e niks van mie waiten? Hai gromt ja aaldeur tegen mie”.
“Kwats”, zee Derk,” mìnsen haren hom vonden zunder haalsbaand en hebben hom dou dij broene omdoan. En hai is vannacht n echte mannechie deur zien gefieter worden, doarom gromt e tegen joe. Zien hormonen binnen nou in toeze net as bie vraauwlu in d’overgang”.

Uutendelk het Derk t hondje onder does wossen en mit n haanddouk ofdreugd. Hiernoa het e Flippie noar buurvraauw brogt, woar e in zien aigen körvie sloapen kon.
d’Haile nacht haar t hondje zitten te janken en te blavven. Dizze nacht was t nait d’hoane dij buurvraauw wakker huil.

Smörns haar buurvraauw Flippie, net as aans, gewoon de toene inloaten om zien gerak te doun. Zai vertelde loater dat Flippie votdoadelk onder d’hege deurschoot en veur deure van Geessie en Derk gung zitten te piepen. Noa veul proaterij over en weer haren Geesie, Derk en buurvraauw besloten dat Flippie den mor bie Derk en Geessie blieven mos.

Zai kregen dus t hondje mit zien körvie en vretensbakkie van buurvraauw. Geessie haar Derk veursteld om buurvraauw den ain vogelkaauwgie, mit twij knarries der in, te kopen. Geessie ston der versteld van dat Derk dat votdoadelk goud von. Zai kon netuurlek nait waiten dat Derk over t haile gebeuren ain kwoad gewaiten haar.

t Was aalmoal nuver regeld zo. Mor t was wel singelier dat Flippie altied as e in toene kwam, begon te groaven op d’plekke woar eerder n waslienepoale stoan haar. Derk goeide votdoadelk de koele weer dichte en was mor bliede dat e veur d’eerste Flip mor n daipe koele kozen haar.
Pries

Bovenstoand verhoal haar k inzonden noar de Grunneger Schriefwedstried 2009, www.mijneigenbibliotheek.nl. Op 8 april kreeg k bericht van d’Openboare Bibeltaik in Grunnen da’k de twijde pries wonnen haar, enwel boukenbonnen mit n weerde van vatteg euro.
Op 14 april kreeg k n nuigen van bibeltaik uut Stadsknoal veur n ofsloetende feestoavend van de Knoalster Schriefwedstried 2009.
Veur t verhoal ‘Dubbelganger’ is mie dus op 21 april ’09 deur de jury van de Knoalster Schriefwedstried de twijde pries uutlangt. Men sprak in t juryverslag van “n prachtig en kolderiek verhoal (“n hoog ‘boertighaidsgehalte’… “zee aine van de jury). Ook dailde de jury aan mie n dikke plume uut ‘veur mien monsterachteg goie Grunnegs’! Bin k bliede mit.
Dus in stad Grunnen en op t Knoal heb k dus mit dit verhoal de twijde pries kregen. En lu, de twijde pries van t Knoal is mie meer weerd as dijje van Stad.

Toun d’ol heer dood was, haar e zuk zörgen om zien oldske mokt. Of ze zuk allènt wel redden kon, zunder d’olle.
Mor zien oldske bleef nait zitten kniezen, zai ging opains zo mor op rais, mit buzze allènt noar kinder en klainkinder tou, noar d’uutvoeren van teneelverain.
Aalmoal dingen dij ze toun d’olle nog leefde nooit dee. Aiglieks mos e tougeven dat ze opbluide. Bliede mor ook verboldereerd haar e toukeken.

t Zulfde haar e bie zien zuster zain toun heur man n poar joar terog aan kanker was overleden. Hai haar heur keerl, zien zwoager, wel n bloaskoak vonnen, mor in d’omgang vuil e wel mit. Noa zien hèngoan kwammen de verhoalen lös.
De zwoager was nait zo’n beste west, zuneg, aigenwies en aaltied zien zin deurdrieven. Aiglieks ruik e wat in toeze deur dizze verhoalen. Hai kon t mor muilek begriepen.
As e der over noadocht wui e kwoad. t Was nait eerlek.

Hai vruig zien vraauw Gittje hou of zai dat zag. As hai uut tied kwam, zol zai dan ook veraandern en dingen doun goan dij ze nou nait dee?
De vraauw zee hom dat e nait zo roar mos proaten en dat t aalmoal wel mitvuil. Zien gemoud wui wat lichter bie dij woorden.

n Poar joar loater was hai dood en zag e van boven dat zien vraauw, nou wedevraauw, zuk best redden kon.
Hai zag heur bezeg mit zoaken dij e nooit achter heur zöcht haar. Ze ging op oaventuur noar schaauwbörg in Stad tou, noar optredens van artiesten woar e noeit van waiten haar dat ze doar belangstellens veur haar.
Ook ging ze op bezuik bie minsen woarvan hai docht dat ze doar baaident n hekel aan haren.

Vannòf zien regenwolk keek e noar benee en snapde der niks van. Opains klonk n haarde stem:
“Aigen schuld, doe hast dien vraauw mor de roemte geven motten om zuk te kinnen emanciperen!”.
Van schrik donderde hai sikkom noar beneden.
“t Eten mos juust om zes uur op toavel stoan en doe hest noeit in huushollen mitholpen”, roasde de stem wieder, “en hest heur oeit noar heur mainen vroagt?”.

Mit benepen stem wos e uut te brengen: “Mor ik verdainde wel de kost”.
“De kost, de kost”, kaauwde de stem hom noa, “was dat d’ainegste verdainste in dien miezerege levent? Dien vraauw as gelieke beschaauwen was veur die te stoer? Zai was ja gewoon dien huusholdster!”.

Verboldereerd zweeg e. Haar e zien Gittje nait as gelieke zain? Mor hai was ja zo wies mit heur west! Aiglieks drong nou tot hom deur dat e dat noeit zo dudelk tegen heur uutsproken haar. In elks geval nait voak genog. Drong nou tot hom deur woar zien voader, zwoager en hai mishotjert waren. Vannòf nou zol e….
Mor ja, zien tied was veurbie.

Mien vraauw haar t al n poar moal tegen mie zegt, koop die toch ook zo’n mobieltje. Hardstikke makkelk, bist aaltied te berieken en astoe zulf wat hest kinst ook noar elkenain bellen. Dat loatste zee mie wel wat. k Was de zeuventeg al passeerd en gebruukte elke dag mor weer hoge blouddrukpillen. t Haart kon zo mor kuren vertonen en dan was zo’n mobieltje n uutkomst. As t haart dan nait goud meer luip, hup mobieltje en dan dokter mor bellen. Joa, k zag t veurdail wel in van zo’n ding, zo’n haandproater.

k Haar al veur zo’n primafoon winkel stoan. In winkel aalmoal van dat glad jonkvolk.
k Kon mien kinder ook vroagen hou of zo’n mobieltje waarkte. Mor ook dat zinde mie nait. Opains haar k heldere gedachte. Mien klainzeun, Erik!
t Jong was net dattien worren. Van zien pa en moe haar op zien verjoardag n nij mobieltje kregen. Dat kwoajong kon mie mooi even uutleggen hou of zo’n mobieltje waarkte. As zien pa of moe mie uutleg zollen geven, wui t allent mor gekekel.

Toun k mien klainzeun belde, deur de normoale tillefoon, was e de volgende dag vlot bie mie, mit zien mobieltje.
“Leg mie ais uut hou of zo’n ding waarkt”, vruig ik de knuppel. “Heel gemakkelijk opa”, zee e. t Jong kon mien knoalsters wel verstoan, mor zulf plat proaten, ho mor.
“U kunt er eentje aanschaffen met een pre-paid kaart of met een abonnement”.
“Das nait zo belangriek”, zee ik, “mit dij knoppies, dat most mie uutleggen”.
t Jong legde mie geduldeg uut woar de knoppies veur dainden. Ook gaf e aan dast in t geheugen van t ding de belangriekste nummers konst opsloagen. Nuver, noar zuiken de D indrukken en k haar de dokter der veur. Noar zuiken en O indrukken en k haar mien vraauw, oma, der veur.
Knap zo as hai mie t uutlegde, mor t doezelde mie van de knoppies dij k gebruken mos.
“k Mout dat aalmoal opschrieven aans vergeet k dat aalmoal”, zee k wat sloereg.

“U kunt ook SMS’en”, zee t kwoajong tegen mie. Op mien vroag veuruut lopend zee e: “Dat is briefjes per mobiel verzenden, opa”.
“Braivvies versturen deur zo’n proatörgeltje terwielst proaten kinst?”.
Verbaldereerd keek k hom aan. Dat wast nijste wat ik de loatste tied heurt haar.
d’ Omgekeerde wereld. “Dan kin k ook wel gewoon n braif sturen toch?”
t Jong keek mie wat twievelachteg aan. “Met die knoppies kunt u een bericht in toetsen en de ontvanger kan dat bericht dan lezen, dat is goedkoper dan bellen”.

Hai luit mie t zain. Op t schaarmpie van zien mobieltje verschenen letters. k Kon duudlek lezen: ‘ff w88’.
“Wat stoit doar nou?”, vruig k mien klainzeun. “Dat is SMS taal, opa”, zee t jong.
“Even betekend ff en w88 is wachten. Zo zijn er nog meer afkortingen te bedenken”.
Hai luit mie nog meer veurbeelden zain. k Kon der gain wies uut worren. t Jong zag aan mie dat mien intrezzen veur t mobiel gebeuren in rap tempo wegglee.
“Er zijn ook mobieltjes voor senioren, opa, met maar drie toetsen, of knoppies zoals u zegt”.
“k Geleuf t wel mien jong, t is mie te stoer. En as mien tied komt zel de duvel zuk ook nait loaten tegenholden deur n SMS-je van ff w88”.

Ze woonde allain in klaine aanleunwonen noa t hìngoan van d’olle heer. Zai redde zuk nuver. Toch was zai aal n poar moal valen. Leste moal in bad-cel. n Beste boele op heur heufd en ze wos nait hou laank of ze doar legen haar.
Kiender muiken zuk zörgen om heur.

Deur dizze zoaken was ze toch goan noadinken en baang worren. Op t lest kwam t hoge woord der uut: “k Wil toch wel noar t grode huus”.
Op n zotterdagmörn wui zai deur heur kiender overbrocht noar heur nije stee ien t grode huus. De kiender huilen d’oadem in. Zol ze op heur leeftied van 93 nog wel oarden kinnen?

t Gong van n laaien dakkie. Ze zat in heur stoule veur t roam en bleef mor zeggen dat ze dit veul eerder doun mouten haar. Mit zien allen waarm eten en nommedoags noar bingo. Alderdeegs noar kaarkdainst gong ze, allent mor veur t zingen zee ze.
De kiender huilen oplocht oadem.

Shaarfst begon ze weer te sukkeln. Zai zee dat heur energie aal minder wui. t Lopen gong heur aal stoerder òf. Noar boeten tou duufde ze nait meer òfkieken.
Op t lest duudde ze aan dat z’al twij week gain ontlasten meer had haar.

Dokter wui der bie hoald. t Ol mins haar waineg vertraauwen in dij nijmoodse keerl.
“Keerl proat der allent mor over da’k 94 joar bin en dat n operoatsie der nait ien zit” gong zai te keer.
Op verzuik van kiender wol dokter heur toch veur onner-zuik noar t Refaja-zaikenhuus bringen loaten.
Mit zaikenwoagen wui zai smoandags ophoald. D’oldste dochter gong mit heur mit.

Noa t onnerzuik, woar dudlek wui dat t ol mins bloudtekört haar, wui deur de dokters beslist dat n daarmonnerzuik neudeg was. Zij wollen waiten woar dat bloud bleven was.
Veur t onnerzuik brochten zij t olle mins in n lichte slumer, n zwoare verdoven was nait verantwoord.
Loater wui de kiender zegd dat heur daarms ‘geperfor-meerd’ waren en zai votdoadelek opereerd worren mos. De lichte verdoven wui zo toch nog n zwoare.

Loater wui verteld dat tiedens t onnerzuik n goatje in heur daarm prikt was, woardeur d’operoatsie neudeg was. Toun moe weer bie kwam, was ze dudelk van slag. Heur kiender herkinde zai gelokkeg nog wel, mor wat der aal gebeurd was wos ze nait. Ze zat hailmoal aan de slangen. Aine veur t bloud, wotter en ain veur de vouding.
Kiender waren elke dag om en om op bezuik, mor bie elk bezuik kluig moe der over dat nog gainain bie heur west was.

Noa n week mos ze weer noar t grode huus. Zai was bliede dat ze weer op heur aigen stee was. Heur berre wui vothoald en n zaikenhuusberre kwam der veur in stee. Aine woar t kop en voutenend deur n druk op knobbe op en dele kon.
Voak nam ze òfschaaid van bezuikende kiender en zee dat goud was zo. Heur levent was goud west en ast nait aans kon mog t òflopen wezen.

Kiender bleven om en om kommen, veuraal d’oldste sikkom elke dag. Ien t grode huus waren z’aiglieks nait berekend op n volle verzörgen.
Kiender muiken zuk zörgen, omreden zai voak bie t bezuik aan heur de kolle thee nog op t toaveltje stoan zagen. Ook troffen ze welaains n bakkie kolle petat mit n kroket aan noast berre op t toaveltje.
Dudelk was dat d’operoatsie en verdoven n zwoare ingreep veur moe west was.

Mor t oldske was nait verdraiteg, zai was bliede dat ze weer trog was. Menutenlaank kon ze noar heur baaide rinkies om heur dunne vingertjes kieken. “Wat n mooie rinkies, van pa kregen”, zee ze dan groots.
Van t zaaikenhuus wos ze niks meer, mor tiedens d’operoatsie haren ze heur rinkies òfnomen en dat haar ze toch maarkt. Toun ze biekwam haar ze doadlek om heur rinkies vroagt. Ze haar vuilt dat de rinkies der nait meer waren. Doarom was ze der nou dubbel zo wies mit.

Mor zai was toch nog schaarp in bepoalde zoaken. Loatste moal da’k bie heur was, von k t wat duuster in heur sloapkoamer woar z’in heur zaikenhuusberre lag.
Noa beetje strunen von k n soortement kerstboom mokt van n ploatje tripleks mit goaten der ien. Ien goaten waren kerstbalen mit lichies ploatst. In sloapkoamer zedde ik de tripleks-boom op de grode hang/legkaaste.
Der stonnen op kaast drij voazen. Twij klain, aine groot. De tripleksboom ploatste ik op kaast tegen ain van de klaine voazen en stak stekker in t kontakt. Zo, moe, zee k, nou is der wat meer licht.

“Dij boom het dien pa nog mokt van n stuk tripleks”, zee ze tegen mie. t Vuil mie op dat ze lag te tellen. k Haar al zain dat der 10 verlichte balen ien goaten van de tripleksboom zatten. t Lukte heur schienboar nait om ze te tellen.
t Wui weer tied en k bin weer op huus aangoan. Op perkeerploats even n sigartje smoken en toch even sloeken.

Noa mie was nog even n klaindochter bie oma laangs west. Dij haar de grode femiliefoto pakt en was mit heur oma dij luu laangsgoan dij op foto stonnen. t Ol mins haar mor twije op foto herkind.
d’Oldste dochter en jongste zeun.
Zai haar mie aanwezen op foto as de jongste en zee: “Hai is hier vandoag nog west en is mit de voazen bezeg west. Kiek mor, ik mis nou ain voaze”.
Zai haar noar de bovenkaant van kaaste wezen.
“Hai het dat tripleks ding op kaaste zet en nou bin k mien voaze kwiet”.
Klaindochter ging op stoule stoan en pakte t tripleks-boompie veur de voaze weg. De boom wui deur heur tussen de voazen zet.
“Zo beter, oma?” vruig ze.
Tevreden lag ze te kieken. “Nou heb k t aal weer in zicht”

k Wait nou dat zai de balen nait telt haar, moar wel de voazen.

Mien ollu waren vrouger toun k n jonk van vare was laandaarbaiders, wat inhuil dat ze zummers aan t eerappelkraben waren bie boer op t wiede laand. Mie namen ze den mit. Veur n kind genog te beleven. k Zag dat mien votje tiedens het kraben sums n moezenust bloot kraabde. Mainstied kneep e t nust in zien grode haand fien, mit moeze-olders en hoarloze jonkies. Sums gaf e ze aan mie, mor zunder de olders bleven de blode moezejongen nait laank leven. In dizze tied zollen we zeggen dat t sneu is, mor toun was t leven toch wat haarder.

In wieke noast eerappelkaambe, woar t wotter toun nog glashelder was, ging mien votje voak mit n tobbelhengel op snoukejacht. Aan tibbe van d’hengel zat n strikke van dun koperdroad. As e aan kaant van t raait in wieke n snouk zag stoan, pebaairde hai trankiel de strikke om kop van snouk te kriegen. As de strikke sikkom veurbie de kaiwen van de snouk was, reet mien votje d’hengel omhoog en strikke wuir strak om nekke van snouk trokken. Zo wuir e op wale trokken en pa snee snouk mit zien schaarbe Friedrich Herder de nekke deur. Wie kregen den soavends snouk te eten.
t Waren voak dikke snouken. k Von snouk wel lekker tot k der moal bie was toun mien votje n dikke snouk open snee. Klaine vissies, eendekukens en n dikke rödde gleden uut de buuk van de snouk. d’Rödde dee t hom. K Heb van gainain daaier meer ofkeer den van n rödde.
k Wol gain snouk meer eten…

Ook havve soavends bie t waarm eten wel ais n eend. Ook dat von k wel lekker. d’Olle heer greep d’eend zo van t nust óf en draaide t daar de nekke om. Thuus wuir der n grode panne mit wotter waarm mokt, woar d’eend in ging. Noa n zetje zee zien votje: “Hoal hom der nou mor uut en pluk hom”.
Deur t waarme wotter luiten de veren rap lös, mor de reuk van d’eend huil k sikkom n weke in de neuze. k Hufde dus ook gain eend meer. Toch bin k zunder snouk en eend wel n grode kerel worren.

Boer woar mien ollu aan t kraben waren kwam bie zetten mit peerd en woagen laangs om eerappels te hoalen, dij in volle körven kloar stonnen.
k Mog den voak mit op de wupkoare noar boerderij. k Von boer mor n gloeperd. Voak zee boer: “k Heb wat lekkers veur die” en dan stak e zien haand noar mie uut. As k den mien haand open noar hom ophuil luit e n waarme, nadde kloede proemtabak in mien haand valen. Boer stikde sikkom van t laggen. Joa, mit recht n dikke swienhond! Mor t mitrieden op wupkoare was toch n haile ervoaren.

Veur de wupkoare luip n grode Belg mit van dij hoarege poten. k Mog ook wel ais op zien rogge zitten. Wat vuilde k mie den groots!
Ain roadsel is mie van dij tied biebleven. Zulfs nou heb k der nog gain verkloaren veur. t Peerd poepde en pizde onnerweegs voak. Hai ledde der nait zo op. Mor k zag voak dat aan achterkaande van t peerd n gat voak open en dichte ging. Net n oge dij knipoogde. Verboldereerd zat k doar noar te kieken.
Open, dicht, open, dicht, echt net n oge dij knipperde.
k Duufde de gloeperd van n boer niks te vrogen.

Mien ollu heb k t ook nooit vroagt. Nou k older bin wait k t nog nait en k verdam t om te vroagen.

Wie zaten net aan de kovvie toun collega Slobsmoa binnen kwam zetten. Hai pruit hoagenees, mor kwam van t aailand Vlieland.
“Nou heb ik dit weekend toch wat beleefd”, begon hai al drok proatend. “k Ben dit weekend ja naar Vlieland geweest en ben daar met een kameraad van mij, die veearts is, op stap geweest”.

“Zo zo, knap aan de zoep west zeker”, zee ik.
“Nee, ik ben bij de operatie van een paard geweest”, zee e opgewonden. “t Paard moest bevallen van een veulen, maar dat kon niet, want de foetus was versteend”.
“n Verstainde feutus?”, vruig k onneuzel.
“Ja jij domme veenkoloniaal, een versteende foetus, heb jij nog nooit van gehoord, hé”. Vergreld keek e mie aan.

“Hou kin dan wat van stain is in de pokkel van zo’n peerd gruien?”, ging k der tegenin.
“Nou er groeien toch ook nier en galstenen in lichamen”, huil e as bewies noar veuren.
“Mor toch gain grode veulens van stain, dat kin toch nait?”.
Kwoad keek e mie aan en schudde mit zien kop. k Zag aan zien uutdrukkens dat e besloten haar mien geproat te negeren en hai vertelde aan de aandere collega’s het verhoal verder,
“Die foetus was niet groter dan mijn vuist en je kon er moeilijk een veulentje van maken, maar ik vond het heel bijzonder”, besloot zien reloas.

k Kon t nait loaten om hom nog wat meer op te pittjen en vruig hom mit mien eerlekste gezichte; “Doe zegst dat dat stainen feutussie nait groter dan dien voeste was, kinnen ze ook groter worren? En dan nog wat, kinnen ze ook van aander materioal wezen as stain?”
Wantraauwend keek e mie aan. “Waarom vraag je dat, ik weet toch niet hoe groot of die dingen kunnen worden?” zee e nareg, “en er bestaan volgens mij alleen versteende foetussen”.

“O”, zee k mit muite mien grijns verbaargend, “want aans wuit ik nog wel poar feutussen te zain”.
Verbaldereerd keek e mie aan. Zien mond vuil hom open.
“Op t stationsplain stoit n stainen en op d’Heresingel aine van brons”.
k Zag zien hazzens waarken. “t Peerd van ome Loeks is dus n stainen feutus?” miemerde ik.

Toun mien woorden hailmoal tot hom deurdrongen waren, klapte zien mond dicht. n Dag laank zee e gain woord meer tegen mie. k Wos dat e dat toch mor ain dag volhuil.

“Elke keer as k thuus aan de wotterkroane kom, krieg k n beste fleere,” zee de jongste dainder van d’ofdailen. Hai was 29 en haar zulf n groot huus aargens in pervinsie zet. “Ales wat van metoal is, is stoatisch”.
“Wat nou stoatisch”, zee Derkie, de chef, “t is aalmoal elektries. Hest vast aargens körtsloetens”.

“Niks gain körtsloetens”, zee t jong vilaain, “k heb ales zulf aanlegt, dus doar komt nait van”.
“Vrouger haar elkenain sikkom n gehaaime zender op de wotterlaaiden aansloten. Toun waren ze gewoon op de laaiden aan t zenden. Vandoar dij elektrisiteit”, bleef Derkie deurdrammen.

“Die waterleiding werd gewoon als antenne gebruikt”, zee Slobsmoa, “en de leidingen waren ook van lood en niet van koper zoals nu”.
“Wat het n loden laaiden en gehaaime zenders nou mit dat statisch gedou bie mie thuus te moaken?”, vruig t jong nareg.
“Nou”, begon Derkie opnij, “vrouger mit dij gehaaime zenders kon t mor zo gebeuren dat der meziek uut de stofzoeger kwam, as e aan was teminnent”.

Elk was even stil en wie keken Derkie aan. Hai keek om zuk tou mit n kop van bewies mor ais dat t nait zo is.
“Meziek uut de stofzoeger”, taaimde ik, “kin best zo wezen. Der bestoan ja ook zingende zoagen. K Heb dat zulf wel ais veur de tillevisie zain”.
“Joa”, zee Derkie overtugend,” ook bie mien buren kwam der meziek uut de stofzoegers”.

t Jong bekeek t gezelschop en wos dat ter veur zien stoatisch probleem van dizze lu gain oplözzens te verwachten vuil.
Gramnieteg sneerde hai tegen Derkie: “Waist wastoe doun most? Aal dij stofzoegers en zingende zoagen verzoameln en dan kinst n zangkoor oprichten”.

Slobsmoa was n fanatieke volleyballer. Volgens zien gekwaalm kwam e zulfs veur NeVoBo uut, wat betaikende dat e haile goie speuler was. Ik luit hom der moar in, ik huil mie meer met voetballen bezeg bie t veteroanen-ploug.
Veur de wedstried smeerde k mien bainen aaltied mit vloeiboare Midalgan in, de spieren wuiren dan waarm en soepel, terwiel mien bainen lekker glad waren.

Dit kwam zo n moal tussen oons ter sproake en t leek hom ook wel wat. k Gaf hom adres woar k dat spul kocht haar en hai ging t direkt kopen.

Poar dogen loater kwam e bie mie.
In zien hoagenees toaltje vertelde hai mie wat e beleefd haar.
“k Heb gisterenavond een wedstrijd gespeeld en mijn armen en handen goed met dat Midalgan ingesmeerd”, fluusterde hai soamenzweerdereg.
“Het t ook holpen?”, vruig ik.
Bruid laggend zee e: “Niet alleen voor mijn spieren voor de wedstrijd, maar ook daarna”.
Verbiesterd keek k hom aan: “Wat ook doarnoa?”

“Toen ik thuis kwam, was ik in een overwinningsroes en voor dat ik mij ging douchen ben ik met mijn vrouw naar bed geweest. Tijdens de strelingen werd mijn vrouw zo opgewonden als ik nog nooit had meegemaakt, mien jong”. Hai begon zulfs plat te proaten, zo opgewonden was e nog.
“Omdat ik mij nog niet gedoucht had, zat er nog Midalgan aan mijn handen en dat is op de gevoelige plekken van mijn vrouw gekomen. k Heb nog nooit zo’n wilde nacht met mijn vrouw gehad”, zee e mit grale ogen, “ze is wel de verdere nacht wakker gebleven en heeft zich wel tig keren gedoucht om het geprikkel wat later in branden overging, kwijt te raken”.

Aarm wicht, docht ik.
“O ja”, zee e, “de komende tijd kun je beter niet bij ons langskomen want ik heb de vrouw verteld dat ik dat Midalgan op jouw aanraden heb gebruikt.

“Dat was eerguster ook wat, Derkie hé”, zee de jonge dainder. t Jong haar zotterdag in de noodhulp n middagdainst draait terwiel Derkie as inspecteur de rol van hulp-officier van justitie haar vervuld.
“t Liekt mie beter astoe dat nait aan de grode klokke hangen goist”, zee Derkie zuneg, “dizze haalfmalen vertellen ales deur”.

t Jong luit zuk nait weerholden en stak van wale.
“k Haar om vief uur bie V&D twij schiere boetenlandse vraauwlu arresteerd veur winkeldaifstal”, begon t jong wat groots. “Dij vraauwen binnen n aan de Roademaarkt onner touzicht van de chef”, en hai keek wat gemain noar Derkie, “in de cel stopt. De aine vraauw wreef zuk aal mor over de buuk en zee aalmoar weer ‘Bébé, malade. k Zee tegen de chef, dizze Derk dus, dat betaikent in t Frans ‘zieke baby'”.

“t Klonk aarg genog”, vuil Derkie in, “k wos nait wat k der mit aanmos. Toun ze in cel op berre lag, bleef dat mins mor jammern. k Heb heur n beker wotter geven. Omdat ik older bin en veul van kinder kriegen òfwait, heb ik t jong in deuropening posteert en heb k de vraauw heur rokken optilt”. Bie dij gedachte kreeg Derkie nou nog n rooie kop.

“k Dee dat om te kieken of heur vlaizen meschain broken waren”.
“Most ook even der bie vertellen dat t wicht gain onder-boksem aan haar”, zee t jong. “Kon aan dien kop zain dastoe die röt schrokst”.
“Nou in elks geval waren de vlaizen broken, want zai haar aalmoal wotter tussen de bainen. k Heb heur direkt mit zaikenwoagen naor t zaikenhuus loaten afvoeren”, besloot Derkie.

“En nou het ze t kind noar die vernuimd?”, vruig aine.
“Nou nee”, zee Derkie, “toun k loater op d’oavend noar t zaikenhuus belde, kreeg k te heuren dat mins al weer vot was. Ze was hailemoal nait zwanger, In cel het ze t bekertje wotter gewoon tussen bainen gooit”.

Wie konnen oons nait meer goud holden en barsten in n doaverend gelach uut.
“Joa tou mor”, zee Derkie, “k kin ook nog dattien aangiften tegemuide zain, want dat mins het in t zaikenhuus van de kraomòfdailen van ale patiënten de porremonnees mitnomen”.

Hai zat in dakgeut van n groot gebaauw aan d Herestroat in Stad. t Was motterg weer en zien swaart leern jekkie glom net as de nadde dakpanen om hom tou. Bie tieden huverde hai. Op zien bonken haar e din ook gain ribbeltje vet, hai was spiekervet sunt hai versloafd was aan de heroine. Eten haar e nait zo’n verlet meer om, de doop was num-mer aine.
De huzen en gebaauwen stonnen stoef bie nander, t was makkelk om van d ain op d aander dak te klaauwstern. Hai zag t dakroampie al woar e wezen mos. t Was van n woonderij boven n winkel. Hai wos dat de bewoners mit vekansie waren. Onner hom zag e t volk deur de Herestroat lopen, de mainsten mit n parreplu boven de kop. Gainain keek noar boven woar hai in dakgeut zat.

Baide plietsies luipen in heur laange swaarte regenjaze deur Herestroat. Zai mozzen tie-dens de drokste uren touzicht hollen, mor der was waainig te doun.
“Zellen we ais wat maaljoagen?” zee de langste plietsie uut vervelens tegen zien moat, “wie blieven baide stoan en kieken noar boven, zelst zain dat binnen n poar tellen elkain omhoog stoit te kieken”.
Zo zegd zo doan, en joa, t duurde mor n tel en n haile ploug nijsgierege lu ston de lucht in te kieken woar niks te zain was en zai allent mor n nadde neuze opluipen.
Noa n zetje was de lol der veur de plietsies òf en luipen ze deur.

d’Inbreker ston stokstief in dakgeut mit rogge tegen de dakpanen aandrukt. Hai duufde sikkom gain aozem te hoalen. Onner hom haar e twai plietsies en n bult volk stil ston zain, terwiel ze aalmoal noar hom keken. Hai was trappaairt en wos wat ter nou ging gebeuren. Deur plietsies wui verstaarken oproupen en dan wui e van t dak òfholt. Gedachten aan cel dee hom weer huvern. Baange keek e om zok tou.
d’Ainigste stee waor e zok kon verbaargen was n grode schösstain op t dak van t huus woar e inbreken wol. Boven schösstain was n sierdakkie aanbracht om t regenwoater uut de piepen te weren.
Hai klom op schösstain onder t sierdakkie en zag dat ain van de schösstainpiepen groot en wied was. Woarschienluk van d’open heerd. Stoareg aan luit e zien moagere pokkel in de grode piep zakken. T paasde net. Hai luit zuk veurzichtig verder zakken, wat deur de dikke routloage mor stroef ging. Zien aarms huil e omhoog om zuk aan raande van de piep vast te hollen.

Hai begon te gniflagen bie gedachten aan d’oetkiek van de plietsies as ze t dak leeg aantroffen. Dizze keer haar e ze knap verneukt.
Hai verdween sikkom haildoal in de piep, mor opins was t ho. De piep wui onnerin naau-wer. Mit zien vingers om raande van piep prebaaierde hai zuk n stukkie op te trekken. Der was gain bewegen meugelk. Hai kon nait veur of achter uut, nait verder omdeel en ook nait omhoog. Het kolle swait brak hom uut en luip in stroaltjes over zien beroute gezichte en trok doar widde strepen op. Net veur e t schietensbenaauwd kreeg, kwam bie hom de geruststellende gedachten op dat e dammeet plietsies op t dak kon heuren. Hai kon ze dan roupen, want nou kon toch gainain hom heuren. Hai was dan wel de segoar en mos cel in, mor dat was nait zo nauw as dizze schösstainpiep. Trankiel wachtte hai de komst van de plietsies òf.

Baide plietsies haren heur voutsurveillance der op zitten en waren nou onnerweg noar bero. Op maarkt haren ze zuk nog n poar waarm lekkerbekkies kocht, dij ze op t bero soldoat gingen moaken.

t Was de week veur Sunnerkloas. In dij week bin k joareg en treditiegetraauw kwammen mien indische schoonolluu dij week bie ons op verziede.
Zai nammen ons huus-hollen haildaal over. Bosschoppen doun, koken en de kaasten oprumen, mien vraauw en ik luiten dat geern aan de baaide ollechies over. Wie haren baaident overdag aan t waark en luiten ons geern dij week deur de olluu verzörgen. In t kört von elk het gezelleg.

De week veur Sunnerkloas haren de winkeliers in t winkelsentrum n aksie woar je bie elke 10 euro bosschoppen n lötje kregen. Doarop mos je dan joen noam op zetten en weer inlevern bie de winkel. Elk oavond zat mien schoonvoader de lötjes in te vullen. Op elk lötje zag k dat mien noam kwam te stoan. Op mien vroag ‘woarom mien noam?’ was e kört. “Doe betoalst toch ook de bosschoppen?”
Kwatsch, von ik, omreden k nog noeit van mien levent wat wonnen haar. “Kinst noeit waiten”, zee schoonvoa.

Vrijdag vaar dezember, op mien verjoarsdag, wui k belt deur n kerel van de lötterijkemizzie van t winkelsentrum. Hai mos t nog n moal zeggen veur k deurhad wel hai was.
“Spreek ik met meneer Meijer?”, vruig e, “en u doet mee aan de winkelaktie?”
Verboldereerd kon k n joa stoameln.
“U bent genomineerd voor een van de prijzen en wij willen u vragen morgen om tien uur bij de prijsuitreiking aanwezig te willen zijn”.
Noa da’k hoorn deellegt haar, zat k te poesten in stoule. De femilie zat mie mit grode ogen aan te kieken.
“k Heb n pries wonnen”, kon k muizoam uutbrengen.

Noa t eten bin k votdoalek richten winkelsentrum lopen. Bie veurdeure van winkels hong n formelier mit de noamen van de prieswinnoars van de lötterijaksie.
Mien noam ston der nait bie. Wel ston de eerste pries nuimt: ‘Een geheel verzorgd weekend naar Parijs voor twee personen’.
Swait brak mie uut. Op liesten stonnen vast noamen van luu dij n schietpriessie wonnen haren. Dat mien noam der nait bie ston was logies, omreden d’eerste prieswinnoar wui vanzulf belt omdat zai zeker waiten wollen dat dij wizze bie de uutrieken van de 1e pries der bie wezen zol.

In mien gedachten zag k de flitslaampen van de fotogroaven van t Dagblad van t Noorden al oplichten tewiel ik de pries in ontvangst nam.
Der kwam minstens n foto in de Gezinsbode. Wat zollen ze op t waark opkieken as zai mie in kraande zagen! Thuus direkt mien schiere pak mit bezoen en strikke kloar leggen, bedocht ik mie.
Snachts, in mien sloap zag k mie en vraauw al deur Paries wandeln.

k Was zotterdagmörn al vroug uut de veren. Om haalf tiene waren we aalmoal der kloar veur. Mien vraauw zee tegen heur olluu: “Loaten we mor op pad goan, want van hom krieg k de zenen.”
t Was in buurthuus al knap drok. Wie gingen aan n toaveltje zitten en vraauw ging kovvie hoalen. Noast ons zatten n man en vraauw aan toavel. k Boog mie noar heur over en vruig de man: “Binnen joe ook belt?”
Man keek mie wat roar aan en zee: “Nee, wie stonnen op de lieste.”
k Vruig nog meer minsen om mie tou of zai belt waren. Gain aine. Zai stonnen aalmoal op dij winnoarslieste.
Ik wos t nou wizze. k Haar de 1e pries. Strikke kneep mie de strödde sikkom òf.
n Gladde kerel pakte mikerfoon en begon, noa veul geplaas, mit de priesuutrieken. Hai haar zulfde stimme as dij mie belt haar.
k Luusterde mit n haalf oor en zat rond te kieken woar of de fotograof zuk ophuil. k Kon hom nait zain.
Gladjannus haar prieslieste, dij op elk toaveltje lag, òfwaarkt. Nou mos ik aan beurt kommen. En joawel, mien noam, Meijer! wui omroupen.

k Ging haalf stoan en keek noar kerel mit de mikerfoon. Toun k goud keek, zag k dat e n fietspombe in handen haar. k Luit mie doezeleg zakken in stoule.
Mien vraauw is uutendelk noar veuren lopen en het de pombe ophoald.
Toun k weer oazem haar bin opstoan en noar huus goan. Noa d’uutrieken van d’eerste pries haar mien vraauw aan de veurzitter van kemizzie vroagt waorom of Meijer mit zien pombe nait op lieste ston.
“Och”, zee veurzitter, “de lieste was al kloar toun bleek dawwe nog n fietspombe over haren. Wie hebben toun nog lötje trokken en dij Maaier even belt.”

De pombe heb k aan buurman geven, kon hom nait zain.

d’Oldskes, baaiden de tachteg al passeert, haren áin dieverdoatsie en dat was autorieden. In heur Volvootje snitterden ze bie schier weer aale kinder bie laangs.

Vandoag was t mien beurt. k Lag mit mien schip in d’olle Winschoterdaip.
Om tien uur waren ze der al. k Haar net kovvie en schuddels mit slagroomtoart op toavel zet, toun d’olle heer tegen mie zee: “Most wel even mit de gemainte of plietsie bellen dat de verkeersborden hier nait goud stoan”.
Omreden ik zulf bie plietsie waark, was mien intrezzen wel wekt.
“Hou dat zo pa?”, vruig ik.
“Nou, de leste moal dat wie hier waren, ree k zulfde weg trogge as aans ook. Mor der stonnen nou aaltmoal van dij rooie borden mit zo’n widde baalk in t midden. Dij stonnen der eerst nait”.

Hai stukde mie uut woar of e laangs reden was. Volgens mie was de leste joaren niks aan dij situoatsie veraanderd. k Zag dat olle gramnieteg wui.
Tougeeflek slikte ik wat van mien woorden in. Schienboar nait genog, want hai bleef der over deursoezen.
“En waist wat t maist singeliere was, onner dij borden zat n bretje woarop ston: “Ga terug”.
Toun wol k ook waiten woarom.
k Bin wel vaaier van dij bretjes passeert. En aan t ind? Niks gain reden om trogge te goan. k Kon zo regtsòf noar Hooge-zaand, de snelweg op. En nou doe weer”.

k Keek hom verbaldereerd aan.
“Doe bist aan t spookrieden west man”.
Hai keek mie stilswiegend en mit n giftege blik aan. t Was net of k op zien haart trapt haar.
“Verdamme, ik spookrieden? Konst wel nait goud kouster wezen. Goan joe as plietsies de borden mor ais goud zetten. Zo astoe aan t plazen bist, kin k begriepen dat t aaltmoal bie de plietsie in toeze lopt”.

k Zag in dat onmeuglek was om d’olle te overtugen. Zo gaauw as k kon begon k over wat aans te proaten. Duurde nog ain haile zet veur d’olle Volvosjefeur dat aine woord ‘spookrieden’ mie vergaf.

Wiekagent drokte op belle. n Ol minske dee deure op n kiere open.
“Ha, plietsie, kom binnen”, nuigde ze hom en luip t huuske weer in. De grode wiekagent luip noar binnen.
“Goa zitten, dan tap ik joe n koppie thee in”. t Oldske ging drok in keukentje in de weer.
Mit trillende handen zedde ze hom ain schuddeltje mit n koukie en n koppie thee op toavel.

Stìnnend ging ze zitten. “k Heb joe belt om dat ter aalmor bie mie inbroken wordt”.
Mit kloare ogies keek ze hom aan.
“t Binnen de noabers dij t doun”.
t Oldske revelde mor deur over wat heur de loatste tied aandoan was. n Hail verhoal.

Òf en tou nikkopde hai van joa of nee en dronk troag zien laauwe, slabbe thee op. Onnerwiel at e zien slovve koukie mit klaine happies op.
“Leste moal hebben ze mien zulvern theeslaifkes mitnomen, dij gaalsters”.
Mit n slok thee spuilde hai zien letste stukkie kouk weg.
“Mor hou kommen dij gaauwdaiven den bie joe binnen? Joe hebben deuren tog goud op knibbe?”
Ze wees noar t stopketakt aan wand. “Doardeur”.
Hai nikde. “t Is goud dat joe plietsie veur zokswat bellen, k heb der wel n oplözzen veur”.

Op zien vroag of z’ook plakbaand in huus haar, struunde ze wat in keuken om. Ze gaf hom n plaaister.
Hai ging stoan en plakte de plaaister sekuur over de goatjes van t stopketakt.
“Dij kommen der nait meer in”.
t Oldske keek hom bliede aan.
“As der weer wat is, bel mie dan mor weer”.

Sikkom elke week ging e even bie t oldske laangs veur n koppie slabbe thee met n slovve koukie en heurde heur verhoalen stil-swiegend aan.
d’Inbrekers bleven weg.

d’Ollu waren de zeuventeg al passeert en t mainste waark op t boerenstee kwam veur zien reken. Aander volk meed e zoveul meugelk.
Over n vraauw of traauwen haar e nog nooit staark noadogt. Hai haar t ja wel goud zo bie d’ollu. Zien natje en dreugje kreeg e op tied. En n vrumde der bie betaikende allènd mor n eter en n proater der bie. En doar haren zien ollu en hai gain verlet om. Thuus wui der tog al nait veul proat. t Was ook ja haard waarken, om vief uur opstoan en om negen uur weer op bèrre.

Nog mor kört leden haren ze n tillevisie aanschaft. Dij ston nou in koamerkaast, want der was allènt mor ellèn veur dat ding en mainstieds vuilen ze der veur in sloap.

Op zotterdagoavend, elke week, nam e d’auto en ree e weg. Hai was nou vatteg en sunt zien bongeljoaren dee e dat al. d’Ollu haren nooit vroagt wat e op zotterdagoavends dee of woar e noar tou ging. Haren ze hom vroagt, haar e tog gain sjoegel geven.
Hai stapte dan in d’olle Mercedes en ree noar Stad. Mainstieds ging e in Stad, in Nijstad noar d’aigenste poedie, dij doar achter t roam zat. Zai haar hom aaltied zunder veul woorden of aander poespas aan zien gerief holpen.

n Poar moand leden was ze vot, achter heur roam zat nou n vrumde broene vraauw. Hai haar t nait aanduufd om heur te bezuiken en was twij raomen verderop bie n blaanke vraauw noar binnenstapt. Dizze poedie revelde aan ain stuk deur, mor wel in n toal dij e nait verstoan kon, t leek wel russies. t Was aal mit aal mor muizoam verlopen. Dizze veraandern was hom nait bevalen en hai was al n poar week nait meer op zotter-dagaovend noar Stad west.
Mor de drang luit zuk nou weer gelden.

Hai haar in tied dat ze nog tv keken, wat zain en heurt over de tippelzône in Stad veur TV Noord. t Zol aan de Bornholmstroat wezen.
Konst zo van grode weg ain strook op rieden woar aalmoal vraauwlu luipen, de mainsten versloafd aan drugs. Konst dij wichter zo in d’auto oppikken en op n beschut plekkie mit heur fietern. Dat leek hom wel wat.
Nait veul geproat, in aigen auto, pries ,òfspreken, n plekkie zuiken en kloar is e.

Vief keer was e over de tippelzône reden met d’ol Mercedes.
t Waren aalmoal jonge wichter, ongeveer zo’n tiene, dij der luipen. Maisten zagen der mor zaikelk uut. Mor ja, t was januoari moand en bar kold, terwiel dij wichter doar mor in körte rokkies rond luipen. Gain wonder dat ze wat blaauw om de kop waren.

Ain van de poedies, n beetje n flottermedam, ston wat verkleumd in ain van de schoamele bushokkies n sigaret te roken. Zai kwam hom aargens bekìnd veur, mor thuusbrengen kon e heur nait.
Hai stopte d’auto en zai luip noar hom tou. Noadat ze t over de pries ains waren, stapte ze in d’auto. Hai haar wat van de pries òfdongen.
t Wicht dee t nou veur waaineg geld. Hai gniflaagde in zukzulf, t was sikkom vergees.
Dit was d’eerste keer dat e in d’auto zol fietern en hai was meer hetseg dan e dogt haar. Langzoam ree e d’auto deur n hek t òfwaarkterrain op. t Was n perkeerterrain, woarvan de perkeerplaotsen mit grieze schotten van mekoar òfschaaiden waren.
t Dee hom denken aan de koustalen thuus op t boerenstee. Noadat zai hom aan zien gerief holpen haar zo as òfproat en woar e veur betoald haar, dee e de binnenverlichten van d’auto aan.

In t schiensel van de stroatlanteerns haar ze der schierder uutzain dan nou bie t felle licht van t laampie in d’auto. Hai zag dudelijk de rouwraandjes onner heur noagels en ondanks heur opmoak op t geloat zag e dat ze der wel aarg moager en blaik uutzag. Zai mos ok aaldeur housten. Hai kreeg sikkom meedlieden mit t moager wicht.
Mit trillende vingers stak ze n sigaret op.
“Bring mie weerom,” snaauwde zai, “der binnen nog meer klanten”.
Hai schrok en keek heur verboldereerd aan.
“Kom op keerl, zet mie weer bie mien plekkie òf, k mot nog meer verdainen vanoavend, want ik bin neudig aan mien sjot tou”.
Hai dee verboldereerd wat ze hom tousnaauwde. Bie t uutstappen kon e nog uutbrengen: “Tjeu, tot aankommend zotterdag”.

Onderwegens noar huus bleef hom t blaike geloat van t wicht veur d’ogen zweven. Hai heurde weer heur stem en woorden.
t Was opains of e n klap mit veurhoamer kreeg. Plotsklaps haar e heur of aiglieks heur stem herkend.
“Dat was Gittje, de dochter van melkrieder Haarms,” stoamelde hai veur zuk uut.
Dat was vrouger zo’n nuver en vris wicht west. Hai kon der nait bie. Nou was t wicht n hoer dij veur geld en drugs aan elkenain heur lichaom verpatste. Wat n zunde en wat n schaande veur heur ollu. Wat zollen dij n verdrait hebben om zo’n dochter dij in geude terecht kommen was. Zo’n wicht mos zuk tog wel d’ogen uut de kop schoamen.

Joa, dan haren zien ollu t mit hom huil wat beter trovven.

De swoarte vuil van mien scholders òf toun k ging zitten op baanke van boot noar t Aailand. Gevuil van vree bekroop mie.
t Was laank leden.
Aal mien kopzörgen en moutwaarken verdwienen stoareg aan uut mien kop. Zee, wotter, t Aailand, zaand. t Was nou om mie tou. Niks aans.

Joaren laank kwam k hier al. Uutwaaien, woarom tog nait voaker en zo loat?
Vraauw haar al n poar moal zegt: “Goa nou mor, bist der aan tou”.

Dudleker signoal kon k nait kriegen, mor ja, van uutstel komt òfstel. Zoas mainstieds. Mor nou was t tog zo wied. Indelk.
Tog as k aan mien vraauw en jong dogt, vuilde ik n wìnstege scheut deur de borst.
n Zuit gevuil van allènt, mor nait ainzoam.

Haalfweg zag k op n zaandbaanke n poar zeehonden. Troag keken ze om noar t veurbie voarend schip.
k Begon wat gijhonger te kriegen. Al rap haar k n bret mit n vlèzze bier en n schuddel mit twij gehakbalen mit mosterd veur mie stoan. k Zat as n kwoajong te genottern.

Vief doagen bie t strand laangs strunen. Veul sloapen, lekker loi wezen, gain geprakkezaair. n Vrizze wind om de kop. En bie maal weer kon k ook vrouger noar huus goan.
t Was wel nait de bedoulen, mor vief doagen was ook wel n haile zet en k kin miezulf.

t Jong kwam schraivend thuus van peuterspeulzoal. Op vroagen van zien ollu gaf e gain sjoegel.
Noadat zien troanen dreugt waren, ging e allènt op zien koamer speulen. Oavends, onner does, zag zien moe op zien aarm n vrumd stee. Dudelk stonnen doar de taandofdrukken van n klain gebit.

Drij week loater was t van t zulfde loaken ain pak. Toun kwam pabbe der over tou.
“k Lot mien knuppel nait opvreten,” reerde hai,” k goa noar de laaidster tou. Dit kin toch nait?”.
t Bieterege kind boarde laaidster ook zörgen. t Kind haar taanden ook al in heur zet.
“Joe mouten joen jong meer weerboar moaken,” zee ze.
“k Wil gain vechtersboas as kind, der ophaauwgen is gain oplözzen. Mien hond was vrouger ook n bieter, dan beet k hom n poarmoal vilain in t oor. Den was t gaauw doan mit t bieten,” naarde de voader.
“Wie kinnen t kind nait trogge bieten,” zee de laaidster, “as joen kind zugt dat n’aander kind hom wil bieten, mot e luud en dudelk zeggen: “Dat mag niet”.

Weer thuus ruip de voader zien jong bie zuk. “Nou dou k net of k die wil bieten en dan zegst doe tegen mie: “Dat mag niet” en gefst mie votdoadelek n laaiter veur de kop.”
Pa luit zuk op de knijen zakken en dee net, mit blode taanden of e t jong wol bieten.
Zunner omdenken gaf t jong hom mit zien voesie petetter veur de kop.
De fokke van pa vloog over de keukenvlouer. Tewiel pa achter zien fokke aankroop, zee e mit troanen in d’ogen: “As die nou weer aine bieten wil, dust t zulfde.”
n Week loater haar t bietertje opains n bloudneuze. t Jong en t bietertje waren van toun òf dikke vrunden. t Bieten was veurbie.

Poar moand loater luip t jong mit zien moeke deur de Herestroat in Stad. Zien moe haar d’ogen richt op de winkelroamen. t Jong zag opains n keerl mit n zunnebrille op neuze noadern. Keerl sluig mit n iele stok om zuk tou. Bie veurbie lopen wuir t jong deur de zwaaiende stok roakt aan zien bain. Driest en gramnieteg luip t jong naor keerl tou en gaf hom n beste schop veur de schenen. Keerl schrok en stroekelde sikkom.
t Jong zien moeke kwam mit n kop as n bait noar hom tou lopen en ze trok t kind roeg aan d’aarm vot. Hai begon haard te liepen.
“Dij keerl sluig mie mit zien stok”, belkde hai haard en kwoad tegen zien moetje.

Thuus perbaaierde ze hom uut te stukken wat n blinne was en woar stok veur dainde.
t Jong was nou tog wel weerboar genog.

Toun hai zo’n 15 joar was, dus nou sikkom 45 joar leden, vuilde e zuk hail wat mans. Hai het in dij bongeljoaren vrumde dingen uuthoald. In d’haarfst was der op Muzzelknoal winkelweke. Aan t knoal en bie de winkels hongen dan vlaggies en lichies. Der stonnen veur winkels dan aalmoal kroampies en zukswat.

Mor t belangriekste von e dat der ook kermis was. Doar haar e t haile joar noar uutkeken. Bie d’opbaauw van kermis was e as e tied haar der al bie. Toun was der maistieds n zweefmeulen, taauwtrekkerij en n schaittìnde. Vis, slik en euliebòllenkroamen wazzen der ook genog.
Mor dij zoaken haren nait zien intrezzen. Hai was der meer op richt of de “steile wand” der ook was. As t holten baauwsel opricht wuir, was e der al bie. t Was aiglieks n grode holten tunne van zo’n vief meter hoog en n deursnee van n zeuven meter in d’rondte. Onder was n schuunte moakt woar de motoren in heur aanloop tegen de staaile, ronde wand, konden oprieden.
Het publiek ston bovenaan de tunne op n soortement staaiger noar beneden te kieken noar de toeren van de staaile wandrieders op heur motoren. Man, man, wat dij lu wel nait deden op heur motoren tiedens t rieden. As t oflopen was hast maistieds troanen in ogen van de kwaalm van dij dikke motoren en wast doof van t lawaai. Aan t ìnde gungen de stuntrieders maistieds in t midden van de tunne stoan om t applaus in ontvangst te nemen. Voak goeide t publiek dan muntgeld noar benee op de vlouer van plaanken. As hai mor geld haar gung e kieken.

As de kermis veurbie was gong e de lu van de “steile wand” helpen mit ofbaauwen van heur spul. Hai haar al laank deur dat veul muntgeld dat deur t publiek noar beneden goeid was, tussen de kieren van d’plaanken op de grond valen was. Dus toun de holten vlouer weghoald was, mos e gaauw de muntjes bie nkander kraben en in buutse steken. De kermislu was e mainsstieds te rap òf. Zo kreeg e zien intree-geld der weer mooi uut.

Dat joar was der ook n nèje tìnde. Vechten mit de bere. Veur de tìnde was n soortement podium, woarop n dikke kerel stond te bölken veur de veurstellen begon. Hai haar n rooie jaze aan mit golden trözzen der op en n hoge houd op. t Was net n kloune. Even loater gung e achter n gerdiene en kwam mit n broene bere t podium op. De bere huil e aan n kedde vaste. Hai von dat bere op zien vaar poten wel wat weg haar van n grode hond. De bere gromde en graauwde der op lös. Hai zag dat de bere om zien veurpoten leren haandschounen haar. Zien laange klaauwen waren doardeur ofdekt. Om zien bek zat n dikke leren baand. Hai kon dus mit zien veurste klaauwen en mit zien bek niks uutvreten.

“Viefentwintig gulden voor degene die deze beer op de grond krijgt,” ruip de dikke kloune, “komt u maar, komt u maar.”
Gainaine kwam noar veuren. Hai haar gain stuver meer in de buutse. Veur dat e t zulf deur haar, was e noar veuren stapt.
“Daar hebben we de man die de beer gaat vloeren, wie volgt?” reerde de kloune.
Nog twij kerels stapden noar veuren.
“Hoe oud ben jij,” vruig de kloune aan hom. Hai haar op n bredje zain dast achttien most wezen en zee dus: “achttien”. Kloune keek hom wantraauweg aan mor zee verder niks.
“We hebben nu drie berevechters, dus de voorstelling kan beginnen, koop uw kaartjes,” ruip de kloune.
t Pebliek gung koartjes kopen en zai, de drij berevechters, luipen over t podium achter de kloune aan noar binnen. Op n baankie achter n gerdiene mozzen zai zitten goan.
Hai vuilde zuk mit zien vieftien joar wel wat ieleg noast dij twij aandere grode kerels. De bere lag in n kooi oprold te sloapen. In zien ogen bleef e net grode hond.

De kloune kwam binnen en trapde tegen de kooi aan, woardeur de bere wakker schrok en begon te grommen.
“Jij als eerste,” zee de kloune tegen hom.
De kloune sluig n gerdiene uutzied en luip mit de bere aan de kedde noar binnen. Hai luip achter de kloune en zien bere aan. Achter n hek zag e t pebliek stoan te kieken.
“We beginnen,” ruip de kloune en trok aan de bere zien kedde. De bere gung op zien achterpoten stoan en hai zag toun dat e n kop groter dan hom was. Hai mos wel even sloeken. Zo leek de bere nait meer op n hond. Mor mit aal dat volk der bie wol e zuk ook nait loaten kinnen. Hai stapde noar veuren en pakde de bere mit baaide handen bie zien hoed op de scholders vaste. Hai wol hom pootje flippen zoas e dat op judo leerd haar. De bere gaf niks mit, allènt zien hoed verschoof.
t Was net of e n dikke bontjaze aan haar. Hai gung tegen hom aanstoan en dee zien aine bain achter zien poten. Toun hai hom pebaarde om te drukken was t net of e tegen n betonnen poale stond aan te drukken.
De kloune trok aan de kedde en de bere gaf hom n petetter mit zien veurpode.
Toun gung t licht even bie hom uut. Deur t gebölk van de kloune wui e weer wakker. De kloune trok hom overìnde en drukte hom n pakkie sigretten in d’haand. t Is vrumd, mor t maark is e noeit vergeten; Silky.
t Is bie ainmoal vechten mit de bere bleven, mor zeg nou zulf, wel kin hom dit noavertellen?

Voak gung e mit mien kammeroaden bie d’viskroam langs. Vis wuir veur dat ze in t haide eulie gungen eerst deur t nadde bloum hìn hoald. Bie zetten schepde visboer dan de lözze krummels bloum uut de haide eulie en mikde dij vedde krummels in n oaker. As zai vruigen, mochten ze voak de krummels in puten doun en mitnemen. De waarme, vedde krummels gungen der bie heur wel in. Voak mit haandenvol.
Maistieds vloog t vedde spul t der noa zetje net zo rap weer uut, of vanboven of vanonder.
Vis wordt op heden nog net zo bakt, mor hai zag noeit kwoajonges mit handenvol vedde krummels lopen. Zollen zai slimmer of meer verwìnd wezen?

Mit buzze was ze noar Stad goan. Ze wol ais zain hou of heur jong woonde. n Moand leden haar e n koamer huurt en haar e waark vonnen bie n supermaarkt. n Week leden haar e veur tillefoon nog zegt dat t goud mit hom ging. Tog was ze der nait gerust op west en doarom ging ze nou noar hom tou.

Toun ze veur deure ston, zag ze dat op t kezien noast deure wel tien belknoppies zaten mit aalmoal aandere noamen. Noam van heur jong “Jaap” ston bie t zeuvende knoppie. Veurdat ze belt haar ging deure open en n jong wichie wupte noar boeten.
“k Kom veur mien zeun Jop,” zee ze tegen t jonge wicht.
“Ik denk dat hij nog slaapt,” zee t wicht, “hij woont op de derde verdieping, kamer 7.”

Noadat ze gaange binnenstapt was, brak ze heur nekke sikkom over de fietsen dij der stonnen. Deuzen mit olle kraanten en aander rommel, zoas volle voelnisputen lagen op de fietsen.
t Vuil heur op dat der n apaarte reuk in gaange hong. Ze luip de trabbe op.
Veur koamerdeure 7 bleef ze stil stoan omdat ze achter de poest was. Hiernoa dee ze deure open zunder aan te kloppen.
n Kwaalm van swait kwam heur in de muide. t Was duuster op de koamer, ze kon eerst niks zain. De gerdienen zatten nog dicht. Langzoam waren heur ogen aan t duuster went. Op vlouer lagen bundels klaaier en lege draankflezzen verspraaid. In geutstaine lagen voele schuddels en gloazen. In n hörn van koamer ston n bèrre.

Ze kon zain dat onner dekens n mins lag te sloapen. De dekens trok ze wat noar onner en ze zag t heufd van heur zeun. Ze schudde hom wakker en hai ging mit sloaperege kop regtop zitten. Mit d’haand wreef e zuk deur t wilde hoar.
“t Is twij uur nommerdag,” zee ze,” woarom ligst nog op bèrre, bist tog nait zaik?”
t Duurde wel vief menuten veur e wat kon zeggen. Hai keek zien moetje aan en kreeg n dikke kloede in zien strödde. De troanen sprongen hom in d’ogen.

Zien moetje ging noast hom op bèrre zitten en sluig n aarm om hom tou.
“Zegt mor, mien jong,” zee ze zachies.
Hai slikte muizoam.
“k Zug t nait meer zitten, k kin nait tegen allènt wezen. En waark heb k ook nait. k Zee dat uut grootseghaid. Moe, k heb zo’n wìnst”.
“Geft niks mien jong, bist gewoon te vroug uut t nust vlogen.”

Soamen pakten ze zien baaide tazzen in en noadat e zuk mit n nat washandje om kop veegt haar, luipen ze noar boeten. Zai kon wel zingen van bliedschop, mor ze huil zuk in. Net op tied was ze west en buzze noar huus was ook juust op tied.