Keijser de, Harrie

t Was vandoage weer zo wied. Mien baide grommen gingen op schoulraaize. Vanmörgns drokte van jewelste in hoes, hemmeln, nije plunnen aan, aalmoal lekkere dingen mit in n badtasse, zo as slik, n poar stokjes dreuge metworst, ranja, n poar stoetjes en n stuk of wat haard gekookte aier.
Buutscenten, dat huift tegenswoordig nait meer. Nog even de leste aanwiezens en den noar schoule tou.

“Pappe, gaitst mit om oons oet te zwaaien”? was de nait te vermieden vroag van mien jongs.
Voak heb ik al bie schoule stoan om de jongens noat te wuiven.
Mor vin ik dat schier? Nee, dat is heulemoal nait schier om te doun.
Komst mit baide zeuntjes bie schoule en votdoadelijk goan zai den noar binnen. Doar kriegen ze van de juvven en meesters n stuk karton op borst spelt mit doarop noam van dien kind in onduudlijke letters, schreven mit n dikke viltstift.

k Haar perbairt zo te goan stoan, dat de meute kinder dammeet in n laange riege noar de bus, stoef aan mie veurbie komen mauten.
As ik n beetje mazzel heb, zel ik ain van mien kinder “moi pappe” roupen heuren. mainstens komt dat der zulfs nait van.
t Is zo wied, zai goan vot.
Ondertussen binnen aal dei vrundlijke, begripsvolle oalluu veur mie goan stoan en en stoa ik op de achterste riege as n gek mit mien witte stok te wuiven. Ik dou vanzulf boetengewoon bliede, waant wel wait, zain mien jongse mie en denken ze, dat ik t meroakels vind om doar as n haalfmaale te stoan, zwaaiend mit mien stok in de loze ruumte.
Den binnen ze vot en mit n vol gemoud en n troantje in houk van mien oog sjok ik noar hoez tou.

Mor vandoage zol t aans goan.
k Heb de jongs vandoag nait noar schoule brogt. k Heb wat aans bedogt. Bus komt hier stoef bie langs, vot doadluk noa t oafraaizen.
k Zee tegen kinder, dat ik bie rontonde op riepe stoan zol, as bus der langs kommen zol. Ik zol den heul haard wuiven mit mien stok. De jongs zollen veuroaf aan sjoveur vroagen of hai bie de rontonde oetkieken wol of der ook n man mit n witte stok, mit n pette op en mit n witte herdershond aan zien vauten ston. Zai mozzen hom den vroagen of hai heul haard op zien zwoare toeter drukken wol.

n Kwartair noa negen zol autobus vertrekken bie schoule weg, dus gaud negen uur ston ik al bie veurnuimde rontonde.
Zol hai toetern en zollen mien kinder mie zain?
Doar ston k, mit mien herinnerns aan mien aigens schoulraaiskes van zikkom daartig joar leden.
Dou inains n geweldige stöt op n claxon van n bus vlak bie mie, mie wakker schudde.
Ik zwaaien as n gek vanzulf. Nog n poar stöten op dei enorme toeter.
Dou waren ze veurbie.
Weer haar ik n troantje in ooghauk, mor dizze moal nait van verdrait mor van bliedschop en dankboarhaid, omreden, dat ik op mien aigen wieze contact haard haar mit mien kinder en heur ook oetzwaaien kon.

Ach, k bin toch wel ains meer mitlopen mit zo’n stille stoet op vaar mai, mor dizze moal was t toch wel heul apaart.
Aal joar krigt d’ hoogste groep van n grondschoul oet gemainte Hoogezand-Sappemeer kaans mit te lopen en dail te nemen aan herdenken op dij dag.
Mien oldste zeun Joris zol dizze moal ook mit, tesoamen mit zien meester en klasgenootjes.
Ik vernam aan hom, dat ai der tegen opzag en vanzulfs bood ik spontoan aan mit hom mit ge goan. En dat gebeurde ook.

Soamen gingen wie op ain fietse noar Damkerk in Hoogezaand, woar de plechtigheden begunnen zollen.
Soamen mit nog n stuk of twaalv aandere jongeluu van dezulfde klas, en n poar juvven en meesters van schaul gingen wie kerke binnen.
Om reden, dat k mien hond nait bie mie haar, moz Joris mie mor n beetje in de goaten holden.
Klokslag zeuven uur begonnen n stuk of twaalf luu aalmoal tegelieks op even zo veul klarinetten te speulen. Aldernoast wat dee dat zeer aan mien oren. Doarbie was d’ akoestiek in kerke abominoabel en ook t schoeveln mit de vouten op holten vlouer steurde mie aibels.
n Man en n vraauw vertelden aalbaiden op n indrukwekkende wieze over hun ervoarns in oorlog. Dou weer klarinetten…
Oonz wer zegt hou en woar wie oonz opstellen mozzen veur de stille tocht.

Joris was kozen om soamen mit n klasgenootje n kraanze te leggen. Zai mozzen stoef achter burgermeester en wetholders en de noabestoanden lopen. Doar heurde ik aigenslieks nait bie vanzulfs, mor ja, allain wait ik ja nait woar ik lopen moz, doarom bin k toch mor bie Joris bleven.
k Heurde luu veur oons lopen en veul veul meer luu achter oons. k Haar der gain notie van houveul der mitlaipen. Aan draaiende motoren van auto’s heurde ik, dat n krusen veur oons oafsloten was. k Herinner mie nog, dat k mie oafvroug, woarom dei luu in dij auto’s nait even fatsoun opbrengen konnen en even hun motor oetdeden.

Ondanks verzuik nait te proaten tiedens de tocht was der toch knap wat geroezemoes onder de mitlopers.
Wie laipen n ziestroatje in, in richten van kerkhof. Doar was n gedenkstain en drij groaven van verzetsstrieders dei in 1944 om haals brogt waren om reden dat ze snapt waren bie heur waark in t verzet.
t Wer aal stiller om mie tou. k Vuilde aan n kindervoestje, dij in mienhaand gleden was, dat Joris knap onder indruk was.
Hai trilde as n ruskemes. t Dee hom duudlek wat.
Veroaf heurde ik t geluud van verkeer en bedrieven, woar t vervoardigen van allerhande produkten gewoon deurgong.
Klokken begonnen te luden…

Dou wie op begroafploatse laipen, begon de harmonie n droevig stuk te speulen. Wie kwamen bie de gedenkstaine, woar wie aalmoal in n grote haalve kringe omtou stoan gongen.
Stilte… Vogels floten hun laid op d’achtergrond… Twij menuten stilte… n Tousproak van burgermeester.
Kraanzen worden legt.

t Was mie bie t betreden van begroafploats ontgoan, dat kinder aan aale meensen n bloume aanboden, dij elk zulf bie staine leggen kon. n Haalv uur laang werden der in groepkes van twij a viev meensen bloumen legt.
n Man van vaarmaicommittee vroug mie of ik mit hom n bloume leggen wol. Ikzee, dat ik dij nait haar. Hai nam mie mit en zee, dat wie gewoon aine dailen gongen. Bloume wer legt en twij tel stonden wie stil, even mit aalbaiden oonze aigen gedachten.
Ondertussen was Joris even vot, waant hai moz n proatje holden veur Radio Noord, soamen mit n man van 88 joar, dij getuge west was bie om haals bringen van ain van de verzetstrieders.

As inlaiden op de oafsloetende stilte klonk stoef bie mie t geluud van n trompet. Dit geluud wer beantwoord en overnomen deur aine dij mit n trompet aan aandere kaant van kerkhof ston.
t Leek net of der n brug sloagen wer tussen nou en toun…