Houwing, L.J.

Hieronder vinden ie de eerste bladzieden van n teneelstôk. t Haile stôk kinnen ie bestellen bie Teneeloetgeverij Vink in Alkmaar.

HAALFMAALEN (FOOLS)

14859 Komische fabel deur Neil Simon, in t Grunnegs vertoald deur Luuk Houwing, 5 doames, 5 heren Hai kreeg n geweldege boan aanboden in de schilderachtege hamlet van Kulyenchikov. As e doar aankomt treft e mensen dij t stof van heur stroatje in hoes vegen en mensen dij leuven, dat as je n kou op de kop melken, der meer room in de melk zit. t Bliekt dat Kulyenchikov al 200 joar vervlökt is mit chronische domhaid. de wanhopege mensen hebben Leon aannomen om de vlök te verbreken. Ze hebben der nait bie verteld dat as hom t nait binnen 24 uur lukt, dat e net zo dom worden zel as zai. Woarom gait Leon nait vot? Hai is verlaifd op de beeldschone dochter van de dokter. Zai is zo dom, dat ze net wait hou of ze zitten goan mout. Vanzulf verbrekt Leon de vlök en krigt hai t wichtje. n Boegen veur n sprookjesachtege klucht, kou-achtege moppen en mit n rustieke moraliteit.

Personen:
(in volgorde van opkomst)
Leon Tolchinsky
Snetsky
Magistraat
Slovitch
Mishkin
Yenchna
Dokter Zubritsky
Lenya Zubritsky
Sofia Zubritsky
Gregor Yousekevitch

Tied: Laank leden
Stee: t dörp Kulyenchikov
De rollen van SNETSKY, de schoapherder en MISHKIN, de postbode
zollen deur vraauwen speuld worden kennen. In dat geval is t stuk
speulboar mit 5 doames en 5 heren.

EERSTE BEDRIEF
Scène 1
Kulyenchikov, omtrent 1890, n ofgelegen dörpke in de Oekraine. Leon
Tolchinsky, omtrent datteg joar, komt over n klaain brugje en op t
dörpsplaain. Hai het n olde kovver bie zug, en n poar bie nander
bonden bouken. Hai kikt rond, vergenougd en richt zug tot de
toukiekers.
LEON: (laagt wat) Kulyenchikov, t bevaalt mie. t Is krekt zoas ik mie t
veursteld haar: n rusteg, aangenoam dörp, nait te groot, n perfekt stee
veur n nije schoulmeester om zien loopboan te begunnen….Nou ja,
om joe de woarhaid te vertellen, ik heb twij joar laank de mörgens
deurbrocht op n schoul in Moskou, woar ik lutje beudels les gaf in de
begunsels van t spellen en t tellen, mor dit, dit is mien eerste eerliekse,
beroepsmoatege aanstellen as onderwiezer veur haile doagen.
Veurdat ik avvertentsie zag dij n zekere Dr. Zubritsky in
universiteitsblad ploatst haar, haar ik nog nooit van Kulyenchikov
heurd. Ondanks dat de betrekken in n ofgelegen dörpke in de
Oekraine was, greep ik de kans mit baaide handen aan, en ik ken joe
wel vertellen, dat mien haarte bonkt van spannen. Les geven, dat is
mien lust en mien leven…..Grieks, Latien, astronomie, literatuur. As ik
der allaint al aan denk…. (kikt om zug tou) Ik zai hier gain mens…
Misschien bin k n beetje vroug aankomen – ik bin zo’n boetengewoon
persoon dij veur dag en daauw kloar stait om aan t waark te goan. Dit
is de dag van mien leven. (Wie heuren n ramshoorn) Oh. Neem mie
nait kwoalek. (Snetsky, de schoapherder, komt op. Hai dracht n
ramshoorn en n staf)
SNETSKY: Elenya, Lebidoff. Marushka. Olga. Woar zit je?
LEON: Goeiedag.
SNETSKY: Goeiedag. Hebben ie misschain twij deuzien schoapen
zain?
LEON: Twij deuzien schoapen?
SNETSKY: Joa. Der waren der vattien. (hai blift kieken)
LEON: Nee. t Spiet mie.
SNETSKY: Nou ja, as je heur zain, ken je heur den n bosschop geven?
LEON: n Bosschop veur schoapen?
SNETSKY: Joa, zeg heur dat de herder heur zöcht en dat ze joe zeggen
mouten woar ze binnen en dat ik ze den wel ophoalen kom. Dank je.
(lopt vot)
LEON: Wacht, wacht. Neem mie nait kwoalek – hou haiten ie?
SNETSKY: (holt ho) Snetsky.
LEON: En joen veurnoam?
SNETSKY: (prakkezaaiert) Hou gaauw wil je dat waiten?
LEON: Loat mor. Vergeet joen veurnoam.
SNETSKY: Bin ik vergeten.
LEON: Ik bin Leon Steponovitch Tolchinsky en ik wor de nije
schoulmeester.
SNETSKY: Nee mor. Is dat woar? (hai langt Leon krachteg de haand)
Slim vereerd mit joe kennis te moaken, Leon Steponovitch Tolchinsky.
Ik bin Huppeldepup Huppeldepup Snetsky…Blieven ie overnachten?
LEON: Ik snap t nait. Kulyenchikov wordt mien nij thoes. Ik goa hier
wonen en les geven. Ik bin, mag ik wel zeggen, n haile goie
onderwiezer.
SNETSKY: Oh, dat waren ze aalmoal. Doezenden hebben t perbaaierd,
mor gainaine is hier de eerste nacht deurkomen. (blast haard op zien
hoorn) Oh, t is zo stoer om hierop te bloazen. Ik snap nait hou of de
schoapen dat doun.
LEON: Hebben ie hier al doezenden schoulmeesters had?
SNETSKY: Veul meer. Honderden. Der ken ons niks leerd worden. In
Kulyenchikov is elk dom. Der is gain dommer dörp in t haile Laive
Polen.
LEON: Ruslaand.
SNETSKY: Ook goud. Aal beste luu, hur. Mor nait aine mit hazzens.
(blast mit muite op hoorn) Oh, wat is dat n fijn gevuil. Ik heb net mien
oren open doan. Ik dochd dat je lusterden. Wat zeden ie ook al weer?
LEON: Wollen ie beweren dat elke man, elke vraauw en elk kind….
SNETSKY: Aalmoal dom. Ik ook. Proat nog tien menuten mit mie en ie
vernemen t vanzulf.
LEON: (gait der nait op in) Ik bin in dainst nomen deur dr. Zubritsky om
zien jonge dochter les te geven.
SNETSKY: (barst in laagen oet) De dochter van dr. Zubritsky? Les
geven? Onmeugelk. t Wicht is hopeloos. Negentien joar en eerst net
het ze zitten leerd. Hopeloos is ze. Ze wait nait ains wat t verschil is
tussen n kou en n eend. Nait dat dat n makkelk onderwaarp is…..
LEON: (tegen toukiekers) Der is wat loos hier. (hoalt avvertentsie oet de
buutse) Ik ston der dou nait zo bie stil, mor eerste moal dat ik
avvertentsie las, vuil mie t wel slim op, dat elk woord verkeerd speld
was…Dr. Zubritsky zel t aalmoal wel oetstukken. (dut n stapke
achteroet en prat tegen Snetsky) Ie waren biezunder behulpzoam,
börger Snetsky, ik von t schier om even mit joe teut te hebben.
SNETSKY: Von ik ook, Meester Tolchinsky. (tegen toukiekers) Hai is nait
de ainegste dij haardop denken ken. Dat ken ik net zo goud.
(perbaaiert te denken) De stoereghaid is dat ik nooit n gedachte heb
om haardop te denken. Nou, ik mout weer ais wieder. Goeiedag,
schoulmeester.
LEON: Wie zellen nkander vast nog wel es in de muite komen.
SNETSKY: Oh, vanzulf. Gewoon mien noam nuimen en elk wait over
wel je t hebben. Snetsky, de schoapenzuiker. (hai gait of. n Magistroat
komt op, hai klingelt mit n belle. Leon perbaaiert hom tot stoan te
brengen, mor wordt negeerd)
MAGISTROAT: De klokke ludt negen en alles gait goud..De klokke ludt
negen in t dörp Kulyenchikov en alles gait goud…De klokke ludt negen
en alles gait goud. (hai is vot)
LEON: (tegen t publiek) Hai kon nou wel roupen dat alles goud ging, mor
ik begun mien twievels te kriegen. (hai gait of. n Slagter, Slovitch, komt
oet zien winkel mit n bezzem. Hai veegt voelnis op n bultje en veegt t
den in zien winkel. Postbode, Mishkin, komt op)
Scène 2
SLOVITCH: Goeiedag, postbode.
MISHKIN: Goeiedag, slagter.
SLOVITCH: Wat n schiere, zunnege dag, nait?
MISHKIN: Oh joa? Ik heb nog nait omhoog keken. (kikt omhoog) Oh joa.
Schier, hail schier.
SLOVITCH: Heb ik post?
MISHKIN: Nee. Spiet mie. Ik bin de postbode. Ik heb aale post.
SLOVITCH: Mien zuster in Odessa vuilde zug nait goud. Ik haar hoopt
wat van heur te heuren.
MISHKIN: t Is slim stoer om hier wat te heuren wat hailemoal in Odessa
zegd wordt. Misschien het ze joe n braif schreven. Ik zel ais kieken.
(hai begunt tussen de post te kieken. Wie heuren Yenchna, n
koopvraauw, “VIS” roupen veurdat ze opkomt)
YENCHNA: (mit heur woare) Vis. Vrizze vis. Lekkere vrizze bot en schol.
n Schiere karper veur t middageten.
SLOVITCH: Goeiedag, Yenchna.
YENCHNA: Wat dochd je van n lekkere snoukboars? Is t gain prachtege
vis?
SLOVITCH: Hou mainst: Vis? Dat binnen bloumen.
YENCHNA: Omreden viskeman vandoage niks vongen het, huif ik nog
gain schoade lieden. Perbaaier de karper. Hai rokt lekker.
MISHKIN: n Braif van dien zuster zit der nait bie, Slovitch. Mor ik heb wel
n schiere braif van t nichtje van de schoumoaker. Wilst dij hebben?
SLOVITCH: Is ze zaik? Ik hol der nait van om slecht nijs te lezen.
MISHKIN: Nee, nee. Gezond as n vis. Hier. Zelst der van genottern.
YENCHNA: Wil je wel leuven dat mien dochter mie al meer as n joar nait
schreven het?
MISHKIN: Dien dochter woont toch bie die in?
YENCHNA: Joa. En dat is mor goud ook. Aans zol ik nooit meer wat van
heur heuren. (Leon op)
LEON: (tot dörpelingen) Goeiedag. Mien noam is Leon Steponowitch
Tolchinsky. Ik bin de nije schoulmeester.
MISHKIN: (bogt) Mishkin, de postbode.
SLOVITCH: (bogt) Slovitch, de slagter.
YENCHNA: Yenchna, de koopvraauw.
LEON: Hou gait t mit joe? Ik pruit zo net mit schoapherder Snetsky.
MISHKIN: Oh, joa. Hupeldepup Huppedepup Snetsky. Dij ken we goud.
LEON: n Schiere kirrel, doar nait van, mor – en dat main ik nait
onvrundelk – geestlek wat gebrekkeg.
YENCHNA: Da’s Snetsky. Tot tonen oet. (tikt tegen de kop) Deur n peerd
tegen de kop trapt.
LEON: Oh, goi. Wat sneu. Wenneer is dat gebeurd?
YENCHNA: Dinsdag, wonsdag, twij moal op vrijdag en zotterdag d’hail
dag.
LEON: (bekikt Yenchna heur bloumen) Wat n fleurege en geurege woar,
mevrouw. Misschien koop ik wat veur mien nije waarkgever. Houveul
kosten ze, as ik vroagen mag?
YENCHNA: Bot is twij kopeken en schol drije.
LEON: Ie zeggen?
YENCHNA: (let n witte bloume zain) As dat te duur is, heb ik ook nog
mooie schelvis veur anderhaalf. (ze pakt hom in n kraante en geft hom
aan Leon. Hai betoalt)
LEON: (tegen toukiekers) Misschien is t toaltje hier wat aans as in de
rest van de streek. (tegen de groep) Ik bran van verlangen om mit mien
nije waarkzoamheden te begunnen. Zol ain van joe zo vrundelk wezen
willen om mie de weg noar t hoes van dr. Zubritsky te wiezen? (elk
wist aander kaant op)
AAL DRIJE: Dij kaant op.
LEON: Ik denk dat ik de richten neem woar je nait hen wezen hebben.
Schier kennis moakt te hebben. (Snetsky op) O, hallo. Hebben ie joen
schoapen al vonden?
SNETSKY: Nog nait. (Leon vot) Wel was dat?
MISHKIN: Nije schoulmeester.
SNETSKY: Nog aine? Ik heb net aine trovven, ze hebben hier vast n
vergoadern, of zuks wat.
YENCHNA: Groaf Yousekevitch boven op d’heuvel zel dit nait zo schier
vinden.
SLOVITCH: Inderdoad. Groaf Yousekevitch holdt nait van nije
schoulmeesters.
SNETSKY: Woarom nait?
MISHKIN: Hai is baange dat ze de vlök verbreken zellen.
SNETSKY: Welke vlök?
SLOCVITCH: De vlök dij der veur zörgd het dat wie dom binnen sunds
dag van ons geboorte.
SNETSKY: Oh, dije.
MISHKIN: Joa. Ik bin nou al ain n viefteg joar dom….En doe, Snetsky?
SNETSKY: Ik drij n vatteg.
MISHKIN: En doe, Slovitch?
SLOVITCH: Ain n vatteg. En doe, Yenchna?
YENCHNA: Ik bin net de zes n twinteg veurbie.
SLOVITCH: Dat is hier vast nait wied vot. (aalmoal of)
Scène 3
t Hoes van dokter Zubritsky. Dokter onderzöcht n patient, Magistroat
Kupchik. Middels n koarte worden de ogen van de Magistroat test.
MAGISTROAT: (bedekt ain oge) K…E…5…L…A…R…V…Is dat goud?
DOKTER: k Wait nait. t Klinkt goud. (lustert noar t haart van de
Magistroat) Joa, Joa…hail intersant.
MAGISTROAT: Dus ik bin gezond?
DOKTER: Zo gezond as mor ken. Ie worden nog tachteg.
MAGISTROAT: Ik bin nou negenenzeuventeg.
DOKTER: Den hebben ie nog n prachtjoar te goan.
MAGISTROAT: (trekt zug aan) Mooi. Ik mout in goie konditsie blieven.
Ik bin n magistroat. Orde en gezag dainen handhoafd te worden.
DOKTER: Wil je n recept?
MAGISTROAT: Woar veur?
DOKTER: k Wait nait. Sommege lu willen geern n recept. Hier, neem dit
mor mit noar aptaiker. Kais mor wat oet en neemt drij moal op n dag
mit n beetje wotter. Tot kiek, meneer.
MAGISTROAT: Houveul bin k joe schuldeg dokter?
DOKTER: Oh, loat mor zitten. Loat mor zitten. As ik ooit medesienen
stedaaiern goa, ken je mie wat sturen.
MAGISTROAT: Oh, dank je. Tot kiek. (Lenya komt op. Ze is oetbundeg
en eelsk)
LENYA: Nikolai. Nikolai. Hai is der. Hai is komen. Nog gain twij menuten
leden. Hai is jong. Hai zugt der staark oet, vastbesloten. Misschien is
e t wel, Nikolai. Misschien zel dizze onze redding wezen.
DOKTER: Rusteg, Lenya. Wel is komen? Wel zel onze redder wezen?
LENYA: De nije-eh-De-nije- hou nuim je ze ook al weer? Ze komen en
ze-eh Dijgene dij-wie hebben der wel es aine had.
DOKTER: O, God. Ik wait t. Ik wait welst mainst.
LENYA: Ze hebben n gebaauw, en doar goan je den hin….
DOKTER: En den wiezen ze noar joe en ze zeggen-eh-ze willen dat ie-
eh…
LENYA: En as je t nait kennen zeggen ze:”Hou ken dat? Aander moal
ken je t”.
DOKER: En hai is boeten?
LENYA: Aan t ende van de stroat.
DOKTER: Nou, loat hom der in, Lenya. Loat hom der in. En loat we
hopen dat dit dijgene is dij ons en hail Kulyenchikov verlözzen zel van
dij vreselke-eh-dij-eh…O, God, wat hebben wie ook al weer?
LENYA: Ik wait t. Ik wait wast mainst. t Klinkt as douk….
DOKTER:Douk?
LENYA: Of houk…
DOKTER: Houk.
LENYA: Zokswat.
DOKTER: Of zokswat. (der wordt klopt) Of is t n klop?
LENYA: Hebben wie n klop? (ze gait noar deure)
DOKTER: Joa, joa. Dou open dij klop. (ze drukt tegen deure) Nait
drukken, trekken. Trekken. (ze dut deure open en doar stait Leon)
LENYA: Kom der in, jongkerel.
LEON: Dokter Zubritsky? Mevrouw Zubritsky? Ik vin t schier om in
Kulyenchikov te wezen. Ik bin Leon Steponovitch Tolchinsky.
DOKTER: Dus ie binnen de nije- de nije…
LEON: Joa, dat bin ik.
DOKTER: Hai is t, Lenya. De nije-eh-de nije….
LENYA: Mor binnen ie nait n beetje jong om n – om n….
LEON: Haildaal nait. Ik denk dat je gaauw ondervinden zellen, dat ik ain
van de beste jonge-nou ja, ik wil nait onbeschaaiden wezen.
DOKTER: Nee, asjeblieft. Wees onbeschaaiden. Wie binnen gek op
onbeschaaidenhaid.
LENYA: Hou onbeschaaidener hou beter. De beste jonge wat? Wat?
LEON: De beste jonge schoulmeester in hail Ruslaand.
DOKTER: (opgetogen) n Meester. Hai is n meester. De nije meester is
der.
LENYA: God zij dank; de meester is der.
LEON: Dank je. Dank je. Ik vuil mie slim kirreld deur dizze boeten-
gewone en overdondernde ontvangst.
DOKTER: Dou of je in joen aigen hoes binnen, meester. Dou joen jaaze
oet, meester. Lenya, breng meester n kopke thee. Goa zitten,
meester.
LENYA: Wol je thee, meester? Of wat pennen en papier, meester? Of
wol je vot begunnen mit meestern, meester?
LEON: Gainaine het der meer zin aan as ik. Mevrouw Zubritsky, dit is
veur joe. (geft de bloumen)
LENYA: Oh, schelvis. Ik zag ze te koop vandoage. Dank je wel. (ze pakt
ze aan. Leon kikt verbalderd toukiekers aan)
DOKTER: Hou ken we joe van dainst wezen?
LEON: Nou, ik haar joe eerst n poar vroagen stellen wild.
DOKTER: Vroagen. Ze stellen vroagen. As ze noar joe wiezen en je
waiten t nait. Hai wait t. Hai wait wat vroagen binnen. Leuf mie, dit
wordt n goie meester.
LENYA: Zol je zo vrundelk wezen willen, Meester Tolchinsky, om – om
ons n vroag te stellen? Dut niks of wat veur vroag.
DOKTER: Dat zegt ons hail veul. t Is zo laank leden dat aine ons n goie
“schoul” vroag steld het….asjeblieft. (goan aalmoal zitten)
LEON: Kiek, der binnen vroagen en vroagen. Wil je n vroag over
wiskunde of n vroag over biologie of n filosofische vroag?
DOKTER: De eerste. De eerste klinkt goud. De filosofische vroag. Stel
ons dij mor.
LEON: Goud, zoas je willen…Wat is de zin van t leven?
DOKTER: Wat n vroag….Lenya, hest aait zo’n schiere vroag heurd?
LENYA: Ik bin sproakeloos…Dat aine ons zo’n vroag stelt.
LEON: Wil je waiten wat t antwoord is?
DOKTER: Vandoage nait, dank je. Ain zo’n vroag is meer as wie
verwacht haren. t Antwoord mout mor geven worden aan aine dij der
veul meer recht op het as wie.
LEON: Mor t is joen geboorterecht. Kennis is t geboorterecht van elk.
DOKTER: Elk dij nait in Kulyenchikov geboren is.
LEON: Dat snap ik nait.
LENYA: Dat zol je wel as je van de douk ofwozzen.
LEON: Welkse douk?
DOKTER: Nait de douk, de houk.
LEON: De houk?
LENYA: Hai maint de kouk.
LEON: Wat veur kouk?
DOKTER: De kouk dij de toorn van God doalen dut op aal de aarme
zielen dij zo onvertuunlek waren om in dit bekloagenswoardege dörp
geboren te worden.
LEON: Mainen ie misschien n vlök?
DOKTER: n Vlök. Dat is t.
LENYA: Wie waren zo waarm. Zo waarm.
LEON: Over wat veur n vlök hebben ie t, dokter Zubritsky?
DOKTER: Lenya, dou deure op grundel. Dou gedienen dichte.
LENYA: Ik ken gedienen nait dichtdoun. Zit gain slöt op.
DOKTER: Loat mor. Loat dien stem zakken.
LENYA: (gait deur de knijen, moakt zugzulf klaainer) Zo? Of mout ik mien
stem nog wieder zakken loaten?
DOKTER: Nee, zo is t goud. Breng t bouk. Stait op plaanke. (ze lopt noar
boukenplaank, mit kromme knijen. Tegen Leon) Jongkerel, hebben ie
aait heurd van de vlök van Kulyenchikov?
LEON: Ik ken nait zeggen van wel.
DOKTER: Ken je dat nait zeggen? Zo stoer is dat nait. Lenya ken t zulfs
zeggen.
LENYA: (veur boukenplaank) “ De vlök van Kulyenchikov”.
LEON: Wat is dat veur n vlök, dokter?
DOKTER: Twijhonderd joar leden wur der over elk in dit dörp n vlök
oetroupen; man, vraauw, kind en hoesdaaier, ook veur aal heur
noakomelingen, elk van heur zol – ie kennen t leuven of nait –
snuggerder wezen as t achterende van n swien.
LEON: Dokter, ik leuf nait in vlökken. Vlökken binnen olde wieve
proatjes.
DOKTER: Ie hebben t over Noychka. Doar wurden aale olle wieven
vervlökt omdat ze proatjes haren. Onze vlök is hail aans.
LEON: Mor woar kwam de vlök vot? En wel legt zo’n vredeg dörp nou
zo’n vraide straf op? (Lenya is weeromkomen mit t bouk)
DOKTER: Wel o wel? t Staait aalmoal in t Bouk van de Vlökken. (blast t
stof van de kaft in Leon zien gezichte. Tegen Lenya) Ik mainde dast
doe zeest dast guster stof ofnomen haarst.
LENYA: Heb ik ook. Ik heb t doar ofnomen en t hier weer oplegd.
DOKTER: (tegen Leon) Hier. Lees zulf mor. De bladziede is maarkt.
LEON: (dut t bouk open. Bladziede bakt en plakt) Hailmoal vastplakt.
LENYA: Wie hebben hom maarkt mit stroop. Lees es veur. (goan
aalmoal zitten op dokter zien baanke)
LEON: (leest) :”Op de mörgen van de elfde april, in t joar 1691, in t dörp
Kulyenchikov, wurden twij jonge mensen hopeloos verlaifd op
mekoar.”
LENYA: Ik wos t. Ieder bod as twij jonge mensen verlaifd worden, wait
je dat der n vlök komt.
LEON: Mor ie hebben dit toch wel ais eerder heurd?
DOKTER: Zo voak. Mor wie snapden t nooit. t Is n hail goud deurdochte
vlök.
LENYA: Goa wieder.

Hieronder vinden ie de eerste bladzieden van n teneelstôk. t Haile stôk kinnen ie bestellen bie Teneeloetgeverij Vink in Alkmaar.

DECOR:
Een groot, smoakvol restaureerd, Victorioans hoes in Sneden’s
Landing, New York. Ongeveer vatteg menuten van t centrum.
Ondanks de olderdom en riekelk versierde veurgevel is t interieur
modern, zwaart-wit en sprankelnd schoon. n Deure rechtsveur gait
noar n hal. Rechts van de deure is n toilet. Ain tree leger is de grote,
comfortoabele zitkoamer. De dominerendste kleur is wit. Der binnen
twij zitgroepen in de zitkoamer. Rechts n bankje en twij stoulen. Veur
t bankje, vlak bie t toilet stait n toavel mit tillefoon. (mit n laank snoer)
In t midden van de zitkoamer stait n grote sofa mit n kovvietoavel.
Twij stoulen links van t toneel heuren bie dizze zitgroep. Aan de
linkermuure hangt n spaigel mit n sierleke lieste. Tegen de
achterwand stait n mooi wandmeubel mit doarin n riekelk van draank
veurzaine bar en n stereomeubel. Hier tussen in is n (dichte) deure
noar de kelder. De trappen is in de zitkoamer en lopt mit n bochte
noar n overloop en twij deuren; baaide sloapkoamers. Op de
overloop n reling. Links op de overloop is n deurgang dij noar n hal
en nog meer sloapkoamers laaidt. Veur dizze deurgang is t
verlengde van t balkon, dij as speulruumte broekt worden ken. Links
in de zitkoamer geven dubbele deuren tougang tot n eetkoamer en
aansloetend n keuken. n Groot roam boven de veurdeure geft
oetzicht op de appelhof in d’achtertoene. n Groot roam in de
rechtermuure geft oetzicht op n grasveld en doarachter de
oprieloane. De koplampen van noadernde auto’s kennen deur dit
roam zain worden.

PERSONEN:
Chris Gorman – vraauw, midden daarteg
Ken Gorman – man, ongeveer vatteg
Claire Ganz – vraauw, in de datteg
Lenny Ganz – man, veur in de vatteg
Ernie Cusack – man, begun viefteg
Cookie Cusack – vraauw, in de vatteg
Glenn Cooper – man, in de vatteg
Cassie Cooper – vraauw, in de datteg
Agent Welch – man
Agent Pudney – vraauw, achter in de twinteg
Tied: het heden.

EERSTE BEDRIEF
As t douk opgait, is t ongeveer haalf negen soavends op n zaachte
oavend in maai. Chris Gorman, n aantrekkelke vraauw, midden
datteg, lopt zörglek te iesberen, kiekend op heur hollozie, bietend op
heur noagels. Ze is elegant kled in n (design) oavendjurk. Ze kikt
noar de tillefoon, den weer op heur hollozie. Ze liekt n beslissen te
nemen en lopt noar t sigerettedeuske dij op de kovvietoavel stait. Ze
pakt der n sigeret oet, legt hom den weerom.
Chris: Oh, God! (Inains gait de deure noar Charley’s sloapkoamer op
de overloop open en Ken Gorman, ongeveer vatteg joar, in n
smoking, lopt noar de reling. Hai zugt der verhit en opgewonden oet.
Baaide proaten snel, gehoasd)
Ken: Het e al beld?
Chris: Den zol ik die wel roupen hebben.
Ken: Bel hom nog es.
Chris: Ik heb al twij moal beld. Ze zuiken hom op…. Hou is t mit hom?
Ken: k Wait nait. Hai blödt as n rund.
Chris: Oh, God.
Ken: De haile koamer zit der onder. Ik snap nait woarom mensen heur
koamers wit schildern.. As e over twij menuten nog nait beld het, bel
den t zaikenhoes mor.
Chris: Ik denk dat ik n sigeret neudeg bin, Ken.
Ken: Hailemoal nait. Nait noa achttien moand. Beheers diezulf n
beetje, wilst? (Hai hoast zug de sloapkoamer weer in, dut deure
achter zug dicht. zai begunt weer te iesberen)
Chris: Nait te geleuven. Dit gebeurt nait echt. (Ze lopt noar t deuske
sigeretten. De telefoon gait) Oh, God. (Ze ropt t oet) Ken, de tillefoon
gait. (Mor hai is weg. Ze lopt noar de tillefoon en nemt de hoorn op)
Hallo? Dokter Dudley?….. Oh, dokter Dudley, ik bin bliede dat ie t
binnen. Joen antwoordservice zee dat je in de schouwburg zaten.
(Charley’s sloapkoamerdeure gait open, Ken kikt noar boeten)
Ken: Is dat de dokter?
Chris: (in de hoorn) Ik zol joe anders nooit steurd hebben, mor dit is n
noodgeval.
Ken: Is dat de dokter?
Chris: (in de hoorn) Mit Chris Gorman. Mien man Ken en ik binnen
goie vrunden van Charley Brock.
Ken: Is dat de dokter?
Chris: (draait zug om, holdt de hoorn tegen heur lichoam, ropt noar
Ken) t is de dokter. t Is de dokter!.
Ken: (kwoad) Woarom zegst dat den vot nait? (gait weer noar binnen,
dut deure achter zug dicht)
Chris: (in de hoorn) Dokter Dudley, ik bin baange dat der n ongeluk
gebeurd is…. ik zol onder aandere omstandegheden mien aigen
hoesdokter beld hebben, mor mien man is avvekoat, en gezain de
situoatsie, leek t hom beter om Charley’s aigen dokter in te
schoakeln…. Nou, wie kwamen hier net tien menuten leden aan….
en op t moment dat wie oet onze auto stapten, heurden we plots n
enorme…. (Ken komt onverwachts de sloapkoamer weer oet)
Ken: Niks zeggen.
Chris: (tegen Ken) Wat?
Ken: Nait vertellen wat der gebeurd is.
Chris: Nait vertellen?
Ken: Dou nou mor wat ik zeg.
Chris: En Charley den?
Ken: Niks aan de hand. t Was mor n schampschot. Vertel hom nait
over t geweerschot.
Chris: Mor ze hebben de dokter specioal oet t theater hoald.
Ken: Zeg mor dat e van de trappen vaalen is en zien kop stöt het. Alles
is goud mit hom.
Chris: En aal dat bloud den?
Ken: De koegel is deur zien oorleltje goan. t Stelt niks veur. Ik wil nait
dat dij dokter t wait.
Chris: Mor ik heb al zegd dat we, toun we oet onze auto stapden n
enorme….. wat heurden? Wat heurden we?
Ken: (lopt noar beneden) Wie heurden……
Chris: (in de hoorn) n Ogenblikje, dokter.
Ken: (denkt noa intied dat e noar beneden lopt) Wie heurden…. wie
heurden…. wie heurden….. n enorme……B ons.
Chris: Bons?
Ken: Toun e van de trappen ofvuil.
Chris: Goud. Oké. Joa, dat is t. (in de hoorn) Dokter Dudley? Neem
mie nait kwoalek. Ik mos even mit mien man overleggen. Wie
heurden n enorme BONS. Het bleek dat Charley vaaln was dou e
de trappen opluip.
Ken: Ofluip. Hai luip de trappen of.
Chris: De trappen of. Mor alles is goud mit hom.
Ken: Hai zit op berre. Hai zel hom mörgen wel bellen.
Chris: Hai zit op berre. Hai zel hom mörgen wel bellen.
Ken: Joe.
Chris: Joe. Hai zel joe mörgen wel bellen.
Ken: Het spiet die dast hom steurd hest.
Chris: Het spiet mie dat ik joe steurd heb.
Ken: Mor alles is echt in orde.
Chris: Mor alles is echt in orde.
Ken: Bedankt. Tot kiek.
Chris: (tegen Ken) Woar gaist doe hen?
Ken: Hom. Hom most bedanken en ‘tot kiek’ zeggen.
Chris: Oh. (in de hoorn) Bedankt en tot kiek, dokter… Wat?…
Ogenblikje. (tegen Ken dij alweer noar boven lopt) Is der sproake
van doezelghaid?
Ken: Nee, gain doezelghaid.
Chris: (in de hoorn) Nee, gain doezelghaid….. Momentje. Ken e zien
ledemoaten bewegen?
Ken: (aargerd) Joa, hai ken alles bewegen. Leg dij hoorn op.
Chris: (ropt tegen Ken) Ze hebben hom oet de ‘Phantom of the Opera’
hoald. (in de hoorn) Joa, hai ken alles bewegen….. Wat?(tegen Ken)
Prat e ondudelk?
Ken: Nee! Nee, hai prat nait ondudelk.
Chris: (tegen Ken) Roup nait zo. Hai ken die woordelek verstoan. (in
de hoorn) Nee, hai prat nait ondudelk.
Ken: Ik mout weer noar Charley. (Ken wil zug terugtrekken in Charley’s
koamer)
Chris: (in de hoorn) Last van wat? (tegen Ken) Last van oorsoezen?
Ken: Nait te geleuven…. Nee. Zeg mor van nait.
Chris: (in de hoorn) Joa. n Klaain beetje last van oorsoezen.
Ken: Ik zee toch dast nee zeggen most?
Chris: t Klinkt geleufweerdeger om wel wat last van oorsoezen te
hebben.
Ken: Jezus.
Chris: (in de hoorn) Wel? Zien vraauw? Myra?…. Joa. Myra is hier.
Ken: (runt noar beneden) Ze is hier nait. Vertel hom nou nait dat ze
hier is. Veurst waist wil e ook nog mit heur proaten.
Chris: (in de hoorn) Dokter Dudley? Foutje. Ze is hier nait. Ik dochd
van wel, mor dat bliekt nait zo te wezen.
Ken: Ze is net weg. Ze ken elk moment weer komen.
Chris: (in de hoorn) Ze is der net weer. Ze ken elk moment weg goan.
Joa, ik zel vroagen of ze joe weerom belt. (Ken gait weer noar
boven) Goud….. dank je, dokter Didley, dokter Dudley. Geniet mor
van de veurstellen. Ken en ik hebben hom ook zain. Geweldig…. mit
noame t twijde bedrief. Wel speult vanoavend t Phantoom?
Ken: Gaist dij haile verduvelde musical nog es deurnemen? (Ken gait
Charley’s koamer binnen)
Chris: Oh, Charley ropt mie. (ropt) Momentje, Charley (in de hoorn)
Hai klinkt al n stuk beter. Ik zel mor es noar hom tou goan. Joa
dokter, dat zel ik doun. (ze hangt op, woedend op Ken) Dou dat nooit
weer. Hai zel t wel n roar gedou vinden. Ik heb nait ain moal zien
noam goud oetsproken.
Ken: (komt sloapkoamer oet) As der weer aine belt, neem den nait op.
(wil sloapkoamer weer in goan)
Chris: Woarom mos ik van die den de dokter bellen?
Ken: Omdat ik eerst dochde dat de koegel deur zien kop goan was in
ploats van zien oorleltje. Moak es n dubbele wodka veur mie. Ik heb
Charley onder de douche zet.
Chris: As e verdrinkt, belst zulf mor. (Ken gait de sloapkoamer in) Ik
begriep nait hou t komt dat wie hier altied as eersten binnen. (ze
schenkt de wodka in) Nog nooit in ons leven binnen wie aargens te
loat komen. Jammer. Aans waren aandern veur dizze puinhoop
opdraaid. (ze lopt weer noar t sigerettedeuske. De deurbelle gait. Ze
moakt n luchtsprong van schrik) Oh, shit! Shit, shit, shit, shit!
(sloapkoamerdeure gait open. Ken komt noar boeten)
Ken: Wel is dat? Wel is dat?
Chris: Stoa ik soms bie deure? Zugst doe hier soms mensen? Dochst
doe dat ik rolscheuvels aan haar?
Ken: Geef mie even n menuutje bedenktied.
Chris: Neem rusteg de tied, want ik bin nait van plan n deure open te
doun. Ik proat allaint mit dokter Dudley.
Ken: Goud. t Mout Lenny wezen, of aans Erny. Wie mouten deur wel
open doun.
Chris: Hest aarms. Broek ze mor es.
Ken: Ik mout Charley nog ofdreugen en zien oor verbinden. Vertel nog
aan gainaine wat der gebeurd is. Ik mout even noadenken. Kenst
doe ze nait even oaflaaiden?
Chris: Zien beste vrunden komen op zien tienjoareg traauwfeest, zien
vraauw is der nait, hai schut zugzulf deur zien oorleltje en van mie
wordt verwacht mit ze te ouwehoeren over van alles en nog wat?
Ken: Poging tot zulfmoord is n misdoad, om t nog mor nait ains te
hebben over t schandoal dat der van komen kennen zol. Charley is
vice-börgemeester van New York. Hai is mien cliënt en mien beste
vrund. Ik mout hom wel beschaarmen, vinst nait? Speul nou
asjeblieft even veur gastvraauw totdat ik bedochd heb hou we ons
hieroet redden mouten. (de deurbelle gait weer)
Chris: Gastvraauw speulen? Der is niks te eten, gain ies in de emmer.
Woar is de hulp? Woar is de keze-fondue? Woar is Myra? Wat mout
ik doun totdast doe weer komst? Ezeltje prik?
Ken: Bist zulf ook avvekoat. Kenst den niks bedenken?
Chris: Contracten. Ik sloet contracten of. As hier aine binnenlopt en n
contract ofsloeten wil, heb ik doar gain enkele muite mit.
Ken: Rustig. Kaalm aan. Ik bin zo weerom. (deurbelle gait weer)
Chris: Schoef Charley n poar pantovvels aan de vouten en zeg dat e
zulf open doun mout.
Ken: (brult) Rustig. Drink mien wodka mor op.
Chris: Woarom zol wodka beter waarken as n poar trekjes van n
sigaret?
Ken: Omdat ze aalmoal waiten dast stopt bist en as ze die hier roken
zain, waiten ze vot doadelk dat der wat aan de hand is.
Chris: Mainst doe dat t normoal overkomen zel as ik aan heur vouten
in mekoar zak? (de deurbelle gait ongedureg. Ken runt de
sloapkoamer in en dut deure achter zug dicht. Chris lopt noar de
veurdeure. Ze dut de deure open. Claire komt hoasteg binnen, n
aantrekkelke vraauw in n oavendjurk. Ze holdt n buusdouk tegen de
ziedkaante van heur mond drukt, n handtazze in d’ aandere haand)
Claire, laiverd, zugst der fantastisch oet. Woar is Lenny?
Claire: (intied dat ze verder lopt) In de auto. Wie hebben n ongeluk
had. n Gloednije BMW, twij doage old, de ziekaante is hailemoal
indeukt. Zeg t mor nait tegen Charley en Myra. Ik wil heur oavend
nait verpesten. (ze lopt noar de spaigel en bekikt heur gezichte)
Chris: Oh, God. Bist gewond?
Claire: Mien lippe zwelt op. (kikt in de spaigel) Oh, Jezus. Ik liek wel n
trompetspeuler.
Chris: Woar is Lenny?
Claire: Hai komt der aan. Hai lopt langsoam. Hai het n whiplash. Zien
vaaileghaidsraime zat om zien nekke. Hai wur der hailemoal deur
omhoog trokken. Ik heb hom mor even bungeln loaten.
Chris: Oh, laiverd. Wat slim. Ken ik wat doun?
Claire: Vertel t mor nait aan Myra. Dit feestje betaikent zoveul veur
heur. (Lenny komt op deur de veurdeure. Hai het n smoking aan.
Ain haand ligt op zien pienleke nekke, in de aander haand het e n
kado)
Lenny: (het piene, mor wait toch n glimlach op te brengen. Zien nekke
is stief) Hallo, Charley! Dag, Myra. Wie binnen der, jonges.
Chris: Ze binnen boven, Lenny.
Lenny: (tegen Chris) Het ze die verteld wat der gebeurd is? Ain of
aander geflipte idioot kwam mit zien auto as n raket tot zien garage
oet. Ik heb nou vaar deuren aan ain kaante.
Chris: Hou gait t mit dien nekke?
Lenny: Oetrekt. Ook aan ain kaante. Ik vuil mie net n schilderij van
Modigliani. (hai lopt noar de tillefoon)
Chris: Wilst wat drinken?
Lenny: Ik denk dat k nait sloeken ken op scholderhoogte.
Claire: En dat nou juust op n oavend as dizze.
Lenny: Dit is heur kedootje. Steuben glas. (hai schudt de deuze hen
en weer. Wie heuren gebroken glas rinkeln) As n aander liem veur
ze mitnemt, hebben ze toch nog n schier kedootje. (hai begunt
veurzichteg n nummer te draaien)
Claire: (bekikt heur mond in n handspaigel) Ik haar t puntje van mien
tonge wel verlaizen kent. Den haar ik veur de rest van mien leven
Gallisch proat.
Lenny: (wachtend aan de tillefoon) n Splinternije, brandschone auto,
nog nooit deur n mens aanroakt. Poetst en in de was zet deur
Duutse vraauwen oet München en nou zugt e der al oet as n
oorlogsmonument. (in de hoorn) Hallo? Mit Leonard Ganz. Is dokter
Dudley aanwezeg?
Chris: Dokter Dudley?
Lenny: (in de hoorn) Joa, ik heb n whiplash… Oh….. waiten ie ook in
welke schouwburg?
Chris: Oh, God. Ik bin dringend aan n sigeret tou.
Lenny: Zol je dat doun willen? t Is belangriek. Ik bin beriekboar op….
(hai kikt noar de tillefoon) 914-473-2261… dank je vrundelk. (hai
hangt op)
Claire: Ik mout mien moage tot rust zain te brengen. Is der niks te
eten? n Snee brood of zo?
Chris: Tjee…. Ik zai niks.
Claire: Gain brood? Woar is de kokkin? Mai Li? Ze moakt heerleke
sandwiches.
Chris: Mai Li? Ik heb heur nait zain. Ik denk dat ze dizze weke vrij het.
Claire: Juust in de week van heur tienjoareg traauwfeest?
Chris: Ik denk dat ze weerom mos noar Japan. Heur moeke was zaik.
Claire: Mai Li is chinees.
Chris: Dat wait ik ook wel. Heur moeke was op vekantsie in Japan.
Lenny: (nog aal mit haand in nekke) Ik ken allaint nog omhoog kieken.
Ik hoop dat der allaint laange mensen op t feestje komen….. Woar
is Ken?
Chris: Ken?… Op de wc.
Lenny: En woar zitten Charley en Myra?
Chris: Dij binnen zug nog aan t omtrekken.
Lenny: Binnen ze nou nog nait kloar? Wie hebben n auto-ongeluk had
en wie binnen op tied.
Claire: (kikt weer in de handspaigel) Mien lippe zwelt enorm op. Ik
denk nait dat ik lippestift genog heb om t aalmoal te bedekken.
Lenny: Binnen der gain neuten of pretzels? Ik heb nog nait ains lunchd
vandoage. Drij van dij ellendege belastencontroles op n lege
moage. (hai gait stoan) Claire, wilst asjeblieft n cola-light veur mie
hoalen, en wat om op te kaauwen? (hai lopt noar de trappen)
Chris: Woar gaist doe hen?
Lenny: Noar de plee. Doar heb ik ook nog gain gelegenhaid veur had.
Chris: Doar is n gastentoilet.
Lenny: Broekt Ken dij den nait?
Chris: Nee. Hai broekt t gastentoilet boven.
Lenny: (wist noar toilet beneden) Woarom dizze nait?
Chris: Dat wait ik nait. Hai zee dat e neudeg mos en dou runde noar
boven.
Lenny: As e zo neudeg mos, is t toilet beneden dichterbie.
Chris: Doe waist toch hou t gait ast neudeg most? Kenst nait meer
opholden mit runnen.
Lenny: Mor dit is n körtere ofstand.
Claire: Lenny, t is gain Olympisch evenement! Woarom gaist nait
gewoon?
Lenny: Dat is de reden dat ze gastentoiletten baauwen. (lopt noar t
toilet beneden) Mog dokter Dudley soms bellen? Ik bin der zo weer.
(hai gait t toilet in en dut deure dichte)
Chris: Claire, wie mouten proaten.
Claire: (gait noast Chris zitten) Wat is der?
Chris: Ik barst zowat oet mien vougen.
Claire: Van dien jurk?
Chris: Nee, van de zenen. Ik denk dat ik t zo mitain begeef.
Claire: Joa, ik zai t. (pakt Chris heur haand) Dien handen binnen net
iesklompen. Der is hier wat aan de hand, of nait?
Chris: Oh, God. Doe bist zo snugger. Doe maarkst dingen zo gaauw
op.
Claire: Jagst mie de stoepen op t lief, Chris. Vertel mie es wat der toch
gebeurt.
Chris: Goud. Ken en ik kwamen hier ongeveer tien menuten leden
aan, en dou heurden wie plotseling n enorme…. (Charley’s
sloapkoamerdeure gait open. Ken komt noar boeten)
Ken: Hee, Claire. Zugst der fantastisch oet.
Chris: Joa, dat zee ik ook net tegen heur. Ze zugt der geweldeg oet,
vindst nait? (tegen Claire) Is dat nait de jurk dijst druigst veur
“Spastische Verlamming”?
Claire: Nee, dizze heb ik kocht veur “Bloedarmoede”. Hallo, Ken.
Ken: Woar is Lenny?
Claire: Op de wc. Woar binnen Charley en Myra?
Chris: (tegen Ken) Nog aal bezig mit omtrekken?
Ken: Joa, nog aal bezig mit omtrekken…. Hou bevaalt de nije BMW?
Is Lenny der gelukkeg mit?
Claire: Ontzettend.
Ken: Het e ook de nijste snufkes woar e om vruig?
Claire: Meer as dat.
Ken: Mooi.
Claire: Bist kloar op t toilet, Ken? Ik mout zulf ook. (ze lopt noar de
trappen)
Ken: Ik denk dat Myra der op zit