Baan van der, Yvonne

Geboren: 1968 Delfziel
Woont in: Stad
Schrift al: sunds 2003

Sunds 2003 hol ik mie oaf en aan bezig mit verhoalen schrieven in t Grunnings. In 2004 kreeg ik oet handen van Kees Visscher een Eervolle Vermelden dou ik mit dee aan de Grunniger Schriefwedstried. Dat was heul biezunder, kin ik joe zeggen.



Op Dideldom publiceerd:

Dij strenge winters

Vandoag ist 17 dezember. In t paark zag ik net n sangenblaauwe bloum bluien dij je aans allain in zummer zain. Van dij oetbundege zummerbluiers, terwiel t notabene dezémber is! Suntniekloas is al west en t is sikkom Kerst, mor boeten liekt t sikkom wel veujoar. Nuimen ze dat nou klimoatveraandern? Het mot toch nait gekker worden mit dat weer!

Geef mie de winters van vrouger mor. Wakker worden mit de schittern van iesbloumen op de roamen. Din dook je, mit joen kòle neus, nog evenpies wat wieder onder dekens veurdat je joe joen bêrre oet woagden.
As der veul snij lag, muiken wie glieboantjes aan t inde van stroat. En wie gingen mit onze slee noar de haide om van de heuveltjes oaf te gliestern.
Mien pa smeerde vaseline op autodeuren, zodat ze nait vast vraizen zollen.
Wur t echt kold, din holp n laange onderboksem of pyjamaboksem onder joen klaaier. Dat was nog ais n tijd!

Ik kathaalzde din altied om mien Vraise deurlopers, dij liedzoam lagen te wachten in schuur, oet t vet te hoalen. Al kreeg je verkleumde vingers van t onderbinden, ik mocht t geern doun. Mien pa haar hockeyscheuvels, woar hai schiere krullen mit draaien kon. Hai kon ook heul best achteroet scheuveln.
Zo taikende hai grode kringen op t ies. Dat zag d’r zo janneg oet dat aander scheuvelopers voak stilstonden om evenpies noar hom te kieken. Ik was oapetröts op hom en wol dat ook leren. Daarom spoarde ik aiverg veur kunstscheuvels. Hai leerde mie soamen te scheuveln, zoas je dat op dij olderwetse ploaten zagen dij op schoul hongen.
Op mien koamer hong n foto van Stien Kaiser.

Mien moeke woagde zuk noeit op t ies. Zie haar as kind noeit scheuveln leert, omdat ze in de tropen opgruit was. Zai plakde zulfs plaaisters onder heur schounen om ze stroef te moaken, zodat ze boeten nait zo gaauw oetglieden zol.
Mor as we noar ‘ons’ Ard en Keessie keken op televisie, keek ze wel altied mit.
Dij flinke mannen scheuvelden nait in van dij felkleurde, spanpakken woarin ze tegenwoardeg as watjes over binnenboan scheuveln. Nee, mit n gebraaien mutske op hun kòle kop stoven ze over de ieskòle boetenboanen van Oslo.

Om de tieden van alle scheuvellopers bie te holden haren mien pa en ik n liest mit alle noamen d’r op. Doar schreven wie de behoalde tieden achter.
Gelukkeg mochten wie met n kopke soep en n stoetje op baank kieken, zodat we niks van t spektoakel missen zollen. Wie konden beter gain soep eten as scheuvellopers sikkom bie finish waren, want as ain van heur n medallie won, sprong pa rerend op. Zo was mie snert n moal in t ronde sputtert.

Om ze aan te moudegen zongen wie:
‘Ard en Keessie geef hem van katoen.
Een van jullie tweetjes wordt straks wereldkampioen.
Ard en Keessie geef hem van katoen. Als Ard het niet kan fiksen dan zal Keessie het wel doen.’

As d’r n Elfstedentocht kwam, was t hailendaal feest. Dij van 1963 was de slimste: n barre rit mit bittere kòle. Reinier Paping wur n held.
As ik n bruiertje kriegen zol, zol e vast Ard of Kees haiten goan. Mor Reinier klonkt ook wel roeg. Dus toun òllu mie n zetje doarnoa noa n sloappartijtje toes broggen, was ik heul benijd hou mien pasgeboren leutje bruiertje haiten zol. Zai fluusterden en laagden wat en zeden dat het gain Ard of Keessie haite.
Roazend benijd sloop ik op mien tonen naor t waigje. Doar lag gain Ard of Keessie, mor n baby zuske. Dit kedootje haite… Stien! Net as Stien Kaiser woarvan ik n ploat op mien koamerdeur hangen haar.

Mor ik wur mit nog meer moois verrast: ik kreeg de kunstscheuvels van mien oma’s buurwichtje.
Zo kon ik Stientje loater scheuveln leren.
…………….

t Verhoal ‘Dij strenge winters’ komt oet veurlees- en activiteitenbundel ‘Ik weet nog goed..’ van oetgeverij SWP, auteur Joke de Jonge, mit roem 100 foto’s, en taikende illustroaties van Juliette de Wit. De Grunneger omtoalen dervan is van de hand van Yvonne van der Baan. De verhoalen in t bouk binnen bestemd om veur te lezen aan mensen met begunnende dementie. Meer infermoatsie derover staait op: www.swpbook.com/1916

Keunegin

Aaltje ston heule mörgen al op oetkiek.
“Zie komt pas om nommerdag e”, zee Rika en huil kovviepot nog n moal boven kopkes.
Rika was hailendaal in heur nopkes west toun börgmeester hur veur twij weken leden zegt haar dat keunegin gemainte bezuiken zol. En zie was ketoet west omdat t ‘Majesteit zol behoagen kennis te mokken mit de lokoale verainen van plattelandsvraauwen’.
Rika was aal joaren erelid en der was in n vergoadern oetmoakt dat Rika dijgene was dij keunegin ontvangen zol.
Rika haar börgmeester votdoadelk veurstelt dat t ok van belang was dat puutholder der bie wezen zol. Puutholder van verainen was noamelk Aaltje, heur kammeroadske, en Rika wol Aaltje der ja geern bie hebben. Börgmeester vond t goud. En hofdoame van keunegin, dij werkelk alles van t bezuik waiten wol, kon zok der ook in vinden. t Ging dus deur! Rika en Aaltje gingen keunegin ontmouten!

Baaide wichter waren òflopen zoaterdag heul dag in Stad op struun west noar nije klaaier. Zie mossen der wel n beetje schier opstoan von Rika. En Rika huil wel van n beetje dikdakken in Stad.
Aaltje en zai haren heul lekker eten bie Bommen Berend tegenover VenD. Zie konden zölfs boeten zitten en t was nog mor april!
Heur Geert haar zo wat n haartverlammen kregen toun Rika hom vertelt haar wat t aal kost haar. t Was een dikke knieperd, docht Rika. Zölfs veur de keunegin haar e nog gain sìnt over.

“Din motten we dammeet mor mit t eten aan loop”, zee Rika toun ze kovvie op haren. “Anders kriegen we prut nait op tied aankaant. Hoop wel dat Geert n beetje op tied is. As ze n beetje bieten willen, wil e nog wel ais langer vot blieven. Kinnen wie vandoag nait bruken of wel din Aaltje?”.
Aaltje heurde t nait. Zie was al in schuur op zuik noar eerappelmandje.
“Ik heb ze hier e”, ruip Rika en trok onderste keukenkaske open.
Aaltje begon n moaltje te schillen. “Wat heb we der bie, Rika”, vruig ze en luit n eerappel zo haard in paan vallen dat wottersputters in t ronde vlogen.
“Wie hebben der andievie bie mit n karbenoade”, zee Rika en pakte n haalf bevroren pakketje oet koelkast. Zie snee andievie en spuilde t zaand der oet in geutstain. Ziezo, dat kon mooi oetlekken in tied dat ze vlees in paan kreeg. Rika peuterde t zakje open en zag tot heur verschrikken dat ze der n klont rebaarber oetlegt haar.
“Och verdikkemie!”, zee Rika. “En wat mot ik nou din zo gaauw?”.
“Hest gain vissticks in vraizer?”, vruig Aaltje. “Dij kin je ja zo evenpies opbakken?”.
Rika dook onder klep van vraizer. Noa wat geschoef en gemorrel kwam ze met n pakje vissticks weer om.
“Bist n engel, Aaltje!” zee Rika en zie flaaide aal tien vissticks in leutje pankoukspaan.

Leutje wicht van Grada mocht keunegin n blompke oetlangen. t Kind was heul week al van slag west, vertelde Grada. Zie waren oavend der veur van de verainen bienkander kommen om alvast alle kroamkes kloar te zetten veur t bezuik van de keunegin. Dat was n gedou west. Greet heur povvert was jammerliek mislukt, mor zie zol vandoag nog aanswat bakken.
Greet was n goud wicht en zie haar sikkom ston te schraiven toun ze t wichter verteld haar.
En Mien haar zok mishottjet mit t wassen van de klaiden dij over toavels van kroamkes mossen. Op ain of andere menaaier was heur n blaauwe zòk in wasgoud terecht kommen. Klaaiden waren graauwe lappen worden dij echt nait meer bruukt worden konnen. Zeker nait veur keunegin.
Rika was gusteroavend nog gaauw op fiets noar Zeeman west om tien witte loakens op te hoalen. Dij haren ze der om haalf tien nog opmoakt.
Grada kon dat goud, zulf klaaier mokken. Over n week of drij kwam der ain bie verainen om zon cursus te geven. Bie dát wicht haar t Grada ok leert. t Leek Rika biezunder handeg as je dat konnen. Noeit meer dat gezoes van Geert aan kop as zie Stad in wol om nij klaaier.

Noa òfwas was spanning flink tounomen. Wichter zeden hailendaal niks meer en keken allain nog mor op klok.
“Loaten we mor votgoan”, zee Aaltje. “t Is ain uur, din hebben we nog twij uur om t spultje nog n moal noa te lopen”.
Leek Rika meer dan n goud idee, want zie haar leste haalf uur van zenen oast allain nog mor op wc zeten.

t Wicht van Grada zag der geweldig oet! Hou haar Grada dat toch weer veurnander kregen! Grada haar t hoar van t wicht in steertjes mokt en der abmoal oranje veerkes in drukt. Zie was n ploatje.
Toun keunegin oet bus kwam, stapte ze ok votdoadelk op leutje t wicht oaf.
Dij langde heur n blomke oet, wit mit oranje rozen, en muik n leutje knijboeginkje.
Keunegin klopte leutje wicht op scholder en muik n proatje.
Toun keunegin weglopen was, vloog Grada heur dochter om haals. Zie knovvelde t wicht zo laank en stief dat dij heur noa n zetje n drukker gaf en toubeet: “Dou normoal, mìns!”.
Grada droop oaf. Dou waren Rika en Aaltje aan beurt. Rika ston mit knikkende knijen in deuropen van t verainengebaauw.
Keunegin kwam mit börgmeester en hofdoame op Rika oaf. Rika dee een stap veuroet en zee in zenen: “Moi, wicht”.
Zie zag in heur ooghouken Aaltje verstieven. Dij zee as of ze t aal doagen dee: “Goedemiddag, majesteit. Welkom bij de vereniging van plattelandsvrouwen”.
“Goedemiddag, dames”, zee keunegin. Dij wis natuurlek ok hou t heurde.

Vanoaf dat punt was Rika stuur volledig kwiet. Zie begon te brabbeln en kon nait meer stoppen. “Wat heb je toch n mooie schoondochter, keunegin. Zie mot allain heur hoar wat voaker vaarven, want zie het voak van die swaarte stukken boven op de kop. En wat hejje prachtige klaainkinder. Wat is t toch n grode vreugde, nait? En wat vind k het aarg, dat eerst joen man en toun joen moeke en nou ook nog joen pa overleden is”.
Rika sluig totoal deur. Hofdoame greep heur bie aarm en drukte heur opziet.
Aaltje schoedelde zok noast keunegin en luip mit heur laangs kroamkes. Bie elk kroamke bleef keunegin even ston en muik n proatje.
Greet haar op t leste moment cakejes mokt, zag Rika en zie zagen der prachtig oet mit hun oranje glazuur.
Grada heur quilts haren biezundere aandacht van keunegin. Grada haar ain mokt mit de gezichten van aal leden van keuninklek hoes der op. Mit kompjoeter haar ze van foto’s òfdrukken op stof mokt. Grada gaf ze aan keunegin en dij nam hom dankboar in ontvangst.

“En weltrusten!”, ruip Grada. Keunegin zwaaide noar heur en laagde der bie.
Dou Aaltje heur rondje mokt haar, kwamen ze weer om.
Keunegin schudde Aaltje haand en wìnste heur veul succes mit de verainen. En zie zee ok dat ze aarg genoten haar en de quilt dij ze kregen haar, was veur as klaainkinder kwamen.
Aaltje ston te stroalen en haar blöskes op heur wangen.

Toun keunegin noar bus luip, ruip Rika: “En kom ais weer om!”
Keunegin heurde heur nait.
Rika zee: t Is toch n heul aander slag volk, nait, Aaltje? Aaltje!!”
Mor Aaltje zee niks. Zie keek dreumereg veur zok oet.

Londen Tonic

“Hou laank?!”, schraauwde Geert vergrèld.
“Vief doagen mor”, zee Rika beknepen.
Geert schudde mit kop. “Wie hebben ja net drij week vekansie had!”, zee e.
“Joa”, snaauwde Rika “dou heb “k drij week op n zummerstoultje achter t hoes zeten, want doe wolst nait vot”.
“Ik bin aal doagen van hoes”, zee Geert. “Als ik vekansie heb, wil ik nait meer van stee motten”.
Geert trok zien neus op en ging op baank zitten.
“Aal doagen van hoes!”, sputterde Rika en zie ging vlak veur om stoan. “Vergeet dien voetballen en viskerij nait mit te tellen, laiverd! Ik bin altied toes! Muren kommen op mie oaf. En mor poetsen, wassen en eten koken. Ik veeg die nog net nait de kont oaf, Geert!”

Geert ging stoan en begon deur koamer te iesberen. Hai haar zien handen daip in de buutzen van boksem drukt. “Mooi stukje”, snoof e. “Ik mor aarbaiden en mevraauw aan de kletter. Vrouger luip je n heule dag te diedeldaantjen in Assen, nou motten de doames vlaigen en in n hotel”.
Bie t woord hotel, haar Geert zien kop evenpies hìn en weer doan as of e löszat.
Rika haar t had. Zie kwakte t bladje van t raaisburo op toavel. Ze was der met Aaltje west smiddoags om zok te loaten informeren over n poar doagen Londen. t Was mor n uurtje vlaigen. Mit boot en traain waren ze n heule dag kwiet.
Rika wol geern n mol kieken woar prinses Diana woont haar. Dat wicht was ja zo alderbedruifdst aan heur ènde kommen. En t hoes van keunegin Elisabeth, dij wol ze ook wel ais zain. Dij was vast nait aal doagen aan t haistern.

Rika was noar boven goan. Geert zat mit n laank gezicht kaaske te kieken. Voetbal. Wat aans. Rika pakte heur handwaarken der bie. Zie was mit n quilt begonnen. Een sprei van abmoal leutje stukjes stof dij je aanmekoar naaien mossen. Rika haar der veul oaventuur aan. Geert haar der minnetjes noar keken.
“Dee mien moeke ok,” haar e allain mor zegt. “Vlak noa oorlog”.
Lamstroal, docht Rika en drukte vraid droat deur t gat van naald.

“Most gewoon góan!, zee Aaltje. “Wat denk e wel nait”.
Rika ruierde in heur kovvie. Geert was loat op bèr komen en dou Rika weer over Londen begonnen was haar e heur tousnaauwt, “Schai mie der over oet”.
De rest van naacht haar Rika noar zien gesnurk luustern motten.
“Kom op!”, zee Aaltje. “Drink dien kovvie op! Wie goan noar t raaisburo. Vief doagen! Woar heb we t over!”.

Drijketaaier loater stonden Rika en Aaltje weer boeten. Zie haren n reservering doan en n aanbetoaling. Rika haar hailendaal gain zin om noar hoes te goan.
“Ik goa mit die mit”, zee Aaltje. “Ais kieken hou t din wordt”.

“Wát heb je doan?!”. Geert zat withait in zien stoul. “Wat vindt Lambert aigenlieks van aal dizze fratsen!”, en hai keek stoens noar Aaltje.
“Dij gunt mie dat”, zee Aaltje mit n oetstreken gezicht.
“Din is e gek”, zee Geert en knipte televiezie op n aander kanoal. Nou, joe doun joen best mor, wichter. Mie heur je der nait meer over. Mor je zörgen zulf mor dat je op Eelde komen”.
“Schiphol, Geert”, zee Rika, “Schiphol”, en zie knipoogde noar Aaltje.

Geert was in de weken doarnoa wat bietrokken. Hai was nou eerder bezörgd dan dat e frantereg was. “Heuveul euro most aigenlieks mit hebben aan buutssìnten?”, vruig Geert.
“Doe boekaauw!”, zee Rika. “Zie hebben doar ponden e”.
Rika was heul week al dròk in de weer wèst mit t inpakken van kovver. Zie haar Geert in loop van week veur vief doagen eterij mokt. t Zat in vraizer. Hai hufde t zok allain nog mor evenpies op te snittern.

Op grode dag was Aaltje om zeuven uur veurrieden komen. Rika haar kovver oavend te veur in gaang zet mit haandtas der boven op.
“Denk om kètener, Geert!”, ruip ze om tou. “Hai mot mörgenvroug om haalf acht bie wèg stoan! En vergeet smörgens nait dien eten oet vraizer te leggen anders is t om nommerdag nait deu!”.
Geert knikte wat.
“Nou moi, laiverd!”, zee Rika en gaf Geert n dikke smok.
Geert bleef in deur ston zwaaien.

t Ritje in auto noar Schiphol was gezelleg. Aaltje en Rika waren dudelk in vekansiestemming en zaten mit te bèlken mit meziek op radio. Rika’s kovver paasde der nait meer bie in kovverbak. Hai lag op achterbaank. Op Schiphol luip t op rolletjes. Zie waren in n ommezain kovvers kwiet en langs paspoortcontrole komen. Zie haren nog n uur om rond te kieken en kovvie te drinken.
“Mit n moorkop!”, reerde Rika, “wie hebben ja vekansie!”.
En zie genoten van t mìnsenkieken.

“Vlaigen is geweldig”, zee Rika dou ze wat wit wegtrokken vouten weer aan grond haar. “Mor wat gait dat ja haard as je lucht ingoan”. Rika ston der nog van te trillen. Zie hufden ok aal nait laank op kovvers te wachten.
Aaltje en Rika waren mit metro noar hotel goan. Alles verluip opperbèst. Hotel was nait wiet van metrostation en zie haren wichter n mooie koamer geven mit oetzicht op n leutje paarkje. Zie trokken kovvers leeg, stopten klaaier in kast, trokken zich om en wandelden noar t Hyde Park.
“Doar wil ik geern as eerste ìn, Aaltje!”, haar Rika zegt. “Doar woar Diana woont het!”.
t Paleis was meroakels mooi en zie struunden der een uur of twij rond. Doarna gingen ze mit metro deur noar Buckingham Palace, t hoes van keunegin.
“Mooi optrekje!”, zee Rika toun ze bie t hek stonden. “Mor wat n roamen om schoon te holden!”.
Wichter vernuverden zok aldernoast goud dij vief doagen. Zie gingen meer dan ains winkelen, beklommen de Tower Bridge en aten elk mörgen witte bonen en spek op nuchtern moag! Wat toch roar dat je doar thoes nait aan denken mossen?!

Op leste oavend zaten Aaltje en Rika in n pub dij ze eerste oavend vlak om houk bie hotel ontdekt haren. Je konden der as vraauw rustig zitten. Aaltje haar heur veur n daarde moal n gin en tonic ophoald.
“Londen Tonic Toedeloe”, gabbelde Rika en doekte mit Aaaltje’s scholder.
“Worst mie nait doen he?”, zee Aaltje.
Rika kon allain nog mor laggen.

Mor nou was t gebeurt. Kovvers mossen weer inpakt. Terugraais verluip net zo makkelk as hìnraais. Om acht uur soavends haar Aaltje Rika bie deur oafzet.

Dou Rika t pad opkwam zag ze kètener tegen schuurtjemuur aan ston. Dij haar stoepraand nait zain. Rika zag twij pizzadeuzen, n puut mit bakjes van Chinees, n serie patatbakjes en lege bier-blikjes bovenop in bak liggen. Klep wol aal nait meer dicht. Mit n vergrèlde kop dook Rika in vraizer in schuur. Doar lagen alle vief moaltjes nog net zo as Rika ze hìnlegt haar. In keuken was aanrecht òfloaden mit kopkes en bordjes. Lepel- en vörkbak was schier leeg.
In koamer lag Geert op baank te sloapen. Hai haar nog altied dezulfde trui aan as dou Rika weggoan was. Der ston n volle aaskebak te stinken op toavel; Lambert was wèst.

“Geert!”, ruip Rika kwoad en Geert stoof van baank in t ìn. Rika ston schraaiven noader dìn t laggen. Zie mos sloeken en kon allain nog flustern: “Ik ben weer thoes.”

n Groot wonder

Rika’s zeun Albert en zien Gezina kwamen smoezend binnen. Onverwachts. Mainsstied belde ain van baaiden wel even om te vroagen of t heur oetkwam, mor dit keer stonden ze zomoar op vlouer.
Gezina haar blöskes op wangen en Albert wreef zok mor aal in handen.
“Goa zitten, jongens”, zee Rika, “ik goa joe kovvie moaken”.
Hier was wat loos, docht Rika dou ze kovvie in filter dee. Haren ze zok n aander hoes kocht? Haar ain van baaiden aander waark kregen? Rika was in n ommezwaai weer terug in koamer.

“Wie motten joe wat vertellen”, begon Albert en hai kleurde der bie.
Rika schoof noar punt van stoul.
“Joe worden opa en oma!”.
Rika gierde t oet en vloog Albert om haals. “Och, wat vind ik dat mooi! Wat vind ik dát mooi! Ik bin zo bliede. Ik bin zó bliede!!”.

t Duurde even veur Rika weer kaalm was. “Ik goa kieken of we aal kovvie hebben”.
Gezina luip mit heur mit noar keuken. “Och mien laiverd”, zee Rika en zie knovvelde heur schoondochter stief. “Hou is t mit die? Vuilst die n beetje schier of bist mor aal misselk? Wolst wel kovvie hebben? Ik mok die zo n kopke thee e?!”.
“Nee, moeke”, zee Gezina.”Dou mie mor gewoon kovvie. Ik vuil mie heul best. Aal die spaaierij heb k aal had. Mor ik wol joe wat vroagen. Wol je mit mie mit noar vroedvraauw? Ik mot aander week veur eerste keer!”.
Rika vuil stil. Dit was n heule biezundere vroag. Gezina haar noamelk geen moeke meer. Wat zol ze heur moeke vreselk missen nou ze zulf mamme wur. “Joa”, zee Rika en keek Gezina daip in oogen, “ik goa heul groag mit die mit”.
Baaide vraauwlu knovvelden mekoar asof ze n gehaaim verbond sloten haren.

t Was n wonder. n Groot wonder. Rika haar t zulf twijmoal mitmoaken maggen. En hier zat ze din mit Albert en heur schoondochter in wachtkoamer bie vroedvraauw. Rika keek noar de twij vraauwen dij ok zaten te wachten. Aan dij aine was nog niks te zain, mor dij aandere haar n flinke toeter. Dat kon noeit laank meer duren, docht Rika.
Vraauwlu luipen oaf en aan. Koamer in, koamer oet. Dit was een vraauwenwereld. Dat was vrouger wel aanders west. Hoesarts haar Rika holpen baaide kinder op de wereld te zetten. Mannen mossen zok der aigenlieks nait mit bemuien, vond Rika. Hou konden mannen nou invuilen hou t is om…
Gezina gaf Rika n por. “Wie binnen aan beurt, moeke!”, zee ze en luip n jong wicht achternoa n koamertje in.
Ze was vroedvraauw en heul belangstellend noar Gezina tou. Zie vruig heur t hemd van t lief. Over zaiktes in de femilie, hou t mit Gezina ging. Dat haar hoesarts vrouger noeit aan Rika vroagt. Dat was wegen, blouddruk en wegwezen. Je haren gain idee had wat t er nou aigenlieks mit joe gebeurde.

Dou vroedvraauw oetvroagt was mog Gezina op onderzuikstoavel liggen goan. Vroedvraauw beknovvelde Gezinas buuk en pakte n apperoatje. Zie gleerde der wat op wat op deurzichteg snöt leek. t Kwam oet n flèske dus Rika docht dat t wel vertraauwd was.
Gezina keek ingespannen noar Albert. Opains heurde ze n luud: Pok-pok-pok-pok!.
“Wat is dát din”, zee Rika. Even docht ze dat vroedvraauw apperatuur meleur haar.
“Dat is het hartje van de baby”, zee vroedvraauw en Rikas oogen wuren groot.
“Wat gaait dat ja haard! Is dat wel goud?” en zie kon heur tong wel oafbieten dat ze t vroagt haar woar Gezina en Albert zo biewaren.
“Dat is uitstekend!”, zee vroedvraauw.
Albert huilp Gezina van toavel oaf en zie moggen weer zitten goan. Vroegvraauw nam Gezinas blouddruk op en zie mos op weegschoal stoan goan.
“Allemaal prima! Je mag vanaf nu gaan groeien!”, zee ze tegen Gezina.
Albert en Gezina zaten te stroalen. Rika vuilde zich zó trost. Toun ze weer toes was en Geert noar voetballen gingen, drong t opains tot heur deur.

Oma! Zie wur oma!

De volgende keer dat Gezina en Rika bie vroedvraauw wèst waren haar ze zegt dat Gezina een echo mokken loaten kon. Rika mog weer mit. In t duuster zaten ze noar n zwaart schaarm te kieken. Juffraauw dij echo mokken ging, dee snöt dit moal op Gezinas buuk en drukte t apperoatje der op. t Was meroakels, mor vrijwel direct verscheen der n leutje pòtje op televizie! Rika wis nait wat ze zag. Dit kind was al hailendaal kompleet. Rika haar altied docht dat aarms en bainen pas op t ìnde der aankwamen. En keek dij leutje sprutter toch ais bewegen!

t Was n wonder! n Groot wonder!

“Moeke! t Is zovèr!”, haar Albert zegt dou e om vief uur smiddaogs bie heur op deel ston haar. Zie haren mekoar n ogenblikje aankeken.
“Ik pak mien tas”, zee Rika en vòt was ze.

Gezina haar der aal flink tegen poezen motten om van koamer in auto te komen.
“Duurt nou nait laank meer, laiverd!”, haar Rika tegen heur zegt. Mor as der ain gain kiek op had haar, was Rika t wel.

Rika zat allain op gaang in zaikenhoes. Wachten duurde laank. Zie haar zok al twijmoal kovvie van beneden holt, moar duufde nou oast nait meer vòt. Zie mos ok plazzen.
“Wachten duurt lang he?”, zee n vroleke verpleegster dij deur gaang luip.
“Ik mot aigenlieks heul neudeg plazzen. Wol je mie direct roupen as t over is mit potje?”.
“Natuurlijk, mevrouw! Gaat u maar hoor!”.
Rika was nog noeit zo gaauw op wc west. Der was in tied niks gebeurd. Rika haar zok n bekertje wotter mitnoamen. Van aal die kovvie kreeg je allain mor meer döst. Wat wast n gehaister west toun Rikas kinder geboren wurren.
Mit Albert was Rika n nuver zetje bezig west. Hoesarts haar doar mor wat aan t voutenènd ston te kieken terwiel ze t zo stoer had haar. ‘Ik kom over twij uurtjes wel weer, Rika’, haar e zegt. Over twíj uur!! Zie haar hom wel vergraimen kint.
Mor veur Katrien was dokter oast te loat komen, zo gaauw was dat goan. Mannen mossen zich der nait mit bemuien, bedocht Rika nog n moal.

Dou vloog deur open. Albert. “t Is der!!”, zee e en Rika zag grote swaitvlekken op Alberts bezoentje. “Kom gaauw, moeke. Potje wordt wossen!”.
Och, wat wast n leutje iepenkriet. Gezina haar t leutje ding bie zok liggen. “Most ais kieken, moeke”, zee ze en luit potje aan Rika zain.
Rika kon aal niks zeggen. Ain van verpleegsters nam potje op aarm en nam t mit noar t aanrecht. Om te wassen docht Rika, mor t malle mìns begon aan potje te trekken en te doun. Zie wol zölfs pebaaiern of leutje lopen kon!
Doar is t toch nog veul te vroug veur, docht Rika. Ok haar ze t kind oast vallen loaten en net doan of dat der bie heurde. Roar dat Gezina en Albert der niks van zegt haren… Dou wur potje wossen en aanklèd.
Och, wat lag t tevreden bie Albert op aarm. t Haar oogkes zölfs een beetje open.
“Kiek ais”, zee Albert en drukte potje veurzichteg bie Rika op aarm. “Goud vastholden e!”.
“Joa, joa”, zee Rika en drukte potje tegen zok aan. “Och, kiek nou toch! t Is net ons Albert!”, jammerde Rika.
Oet kroambèr kwam de heldere stem van Gezina: “t Is een wichtje e!”.

Oppassen

Doar ston ze din. Mond was Rika glad openvallen van verboazen. Buurvraauw haar heur bie deur al opwacht. Of ze vanmiddag n pooske op leutje wicht passen kon.
Ze mos onverwachts noar heur moeke dij sunds kort in t tehoes zat.
Veur dat Rika t zulf in de goaten haar, haar ze al “Joa!” zegt. Zie kon zok nou wel veur de kop sloagen. Zie haar kinder ja al joaren groot. Zie was dat heule kinderspul ontgruit, man.

“Oppassen, oppassen”, ging t mor aal in heur kop toun ze heur bodschoppen in kaasten dee.
Klokslag drei uur ging bèl. Buurvraauw haar jas al aan. “Komst dis kaant op, Rika. Ik mot vot!”.
Rika keek wat onwis om zok hìn en trok deur achter zok dicht.

Leutje wicht zat in koamer op grond te speulen. Zie keek Rika onderzuikend aan. Rika keek onderzuikend terug.
“Most mor even kieken, wicht”, zee buurvrouw. “Om half vief zo’n beetje mot ze eten hebben. Ik heb t al op aanrecht kloarzet. Dou heur din ok alvast mor pon aan. Kom. Loop mor even mit mie mit”.

Buurvraauw greep leutje ding onder aarm en ging noar t wicht heur sloapkoamer. “Kiek. Hier liggen luiers en heur pon ligt op bèr.
Mit n gloepstreek drukte buurvraauw leutje wicht bie Rika op aarm. Vot was ze! Bie deur ruip ze nog net even dat ze “d’r om zes uur wel zon beetje weer zol wezen”.
Zes uur. Rika keek op klok. Moien dokter! Dat was ja nog n aiweghaid!

Ze keek es noar leutje wicht op heur aarm. Heur onderlip was goan trillen. Rika stìnde nog wat mor zee toun: “Moi! Wel bist toe din?!”
Leutje ding keek heur mit grote, verdraitige ogen aan.
“Zullen we din ais even in koamer goan kieken?” pebaaide Rika.
Zie kreeg gain antwoord. In koamer lag grond bezaaid mit speulgoud.
Rika zette heur d’r midden tussen in. Leutje ding verruierde zok nait en bleef Rika aankieken.

Zo smui als ze was ging Rika bie heur op grond zitten en pakte n plietsieauto.
“Is dizze van die?” vruig ze heur.
Zie zee niks.
Rika wreef zok over steern. ‘Dit kon nog wel ais een haile lange middag worden’, docht ze bie zokzulf.
Zie ging ais verzitten en begon leutje wicht alle speulgoud te loaten zain wat ze haar.

Oaf en tou kon d’r een klaain lachje oaf. Rika bleef pebaaiern. “Is dizze van die?”, mor leutje ding zee niks en wol nait van stee.
Toun Rika heur veur de daarde mol heur plietsieauto zain luit, begon t wicht maal te kieken.
Rika sluig stil. “Oh nee toch?”, docht ze. “Gain strontkont…”.
Leutje ding stìnde nog wat en pakte heur plietsieauto.
Rika keek heur aan. Zie boog veurover en rook aan t wicht heur boksem. “Goeiedag!?!”, ruip Rika en ze dook achteroet. “Een strontkont! Mor nou toch nait! Dien mamme komt straks weer?!”.
Leutje ding keek heur verboasd aan. Rika keek op klok. Oast vaaier uur. Ze kon heur d’r toch nait in loaten zitten tot buurvraauw d’r weer was?! En ze kon ok nait doun of ze van niks wis, want lucht was tegen dij tied vast nait meer te harden in de koamer!

Ze kwam in t ìnd en pakje leutje wicht op aarm. Even docht ze dat heur aarm waarm wur.
“Nait bie noadenken, Rika, nait bie noadenken” en zie stoof noar leutje wicht heur sloapkoamer.
Mit n plof kwam t wicht op kommode terecht. Zie keken nander n ogenblik aan.
“Goa mor even liggen”, zee Rika.
Weer niks.
Rika mos d’r eer. Mit al t geduld wat ze in zok haar haar ze leutje wicht oeteindelijk op kommode liggen.
Doar ging o t neudege gesparrel aan veuròf. Rika hapte noar oazem. Noa even wachten dee ze t wicht heur boksem en trui oet en zag dat ze zo’n leutje pakje aan haar. Zo ain zunder maauwen. Dij haar Rika wel ais in Hema zain liggen. Op dizze ston n blaauw moeske. Noa nog wat juchtern mit leutje wicht én dat pakje zag ze opains dat d’r drukknopen in t kruus zaten. Rika stìnde nog ais, mor trok pakje én luier open. Van verboazing sluig ze heur haand veur mond. Dit kon nait van ain keer wezen. Haar dat allemoal in dat leutje wiefke zeten?!

Moud zonk Rika in schounen. Dit was nait even oppassen, dit was topsport! Zie vruig zok oaf hou buurvraauw dit alle doagen op heur allaintjes dee! Leutje ding lag te kirren op kommode en sluig mit aarms en bainen. In n ommezwaai zat stront overal.
Rika begon in blinde paniek te haistern mit alles wat ze binnen handberiek haar. In loa van kommode vond ze n douk.
“Bist mie n mooie groetjetoet”, franterde Rika.
Toun ze t spul wat schier haar pakte ze de ainege luier dij nog over was en vouwde hom open. Zie haarn d’r nait opzet welke kant onder mos. Mit nog meer gespartel kreeg ze gat van t wicht op luier.
Zwait braggelde Rika inmiddels bie rug omhoog. Toun luier, noa vaaierde moal overdoun, goud zat ging ze mit trui en boksem aan gaang. Kop kreeg ze mit n gloepstreek deur t halsgat en aarms dee t wicht glad zulf! Baaide bainen drukte Rika in ainmoal in juuste boksempiepen.

Toun zag ze pon liggen. ‘Nee! Ik begun nait weer van veurn of aan!’, docht Rika en pakte vastbesloten leutje wicht op aarm en luip noar keuken.
“Ais kieken wat veur die de pot schaft!”.
Leutje wicht keek mit. Zie haar ja weer roemte en luste wel wat. Buurvraauw haar n vlès op t aanrecht kloarzet.
“Dat mout nait zo stoer wezen”, docht Rika. Zie dee de magnetron open en zette vlès d’r in.
“Joa, en nou? Hou laank mot dat ding d’r in? Drij menuten”, besloot Rika en begon op de knoppen te drukken.
Magnetron begon te broezen. Leutje wicht werd aal onrustiger op aarm en haauwde mit bainen.
“Kalm man, t komt d’r aan!”.

Toun magnetron oetsluig pakte Rika vlès. Zie fluikte binnensmonds. “Dat ding is ja glìnne hait, man!”, foeterde ze en zie luit vlès oast oet handen vallen.
“Nou mok t er ok nog mit onder kroan”, docht Rika. Noa n poar menuten was vlès òfkoelt.
Rika nam leutje wicht mit noar koamer en zette heur op baank.
“Kiek!”, zee ze en huil t wicht vlès veur. Leutje ding keek Rika vroagend aan.
“Oh”, zee Rika, “kist dat nog nait allain? Kom din mor even bie mie zitten”.
Leutje wicht luit zok gewillig oppakken en klom bie Rika op schoot. Rika dee t wicht vlès in mond, leutje wicht luit zok achterover vallen en begon te slobberen.
“Wat n rust!”, fluusterde Rika en zie luit heur kop op raand van baank rusten.
Op dat moment heurde Rika tot heur grote verrazzen sleudel in deur. Leutje ding stoof in t ìnd. Vlès kletterde over hòlten vlouer.
“Mamma!”, ruip ze.
Dat was woarachtig meer dan ze heule middag zegt haar!

Buurvraauw kwam koamer binnen.
“Och, wat zitten joe doar ja mooi!”, zee buurvrouw.
“Joa. t Ging goud”, loog Rika. “t Is een laif wicht. Leutje ding keek Rika met grote ogen aan. Rika’s onderlip begon te trillen.

Rika en Geert blieven thoes

Rika en Geert zaten op baank gespannen veur kiekkaaste. Zie keken nooit zo vroug. Kiekkaaste ging pas aan as ze om aacht uur t nijs gingen kieken.
Rika wupte van aine bil op aander. Geert ruierde nou al zo aldernoarst laank in zien kovvie. Zie wur der kribbeg van.
“Hol doar es mit op, Geert. Suker zit der nou wel goud deurhìn.”
Geert huil op mit ruiern en sloeberde haite kovvie noar binnen. Rika mos zich bedappern doar niks van te zeggen. Woarom haar dizze man zoveul lewaai bie alles?
In tussentied huil premier Rutte zien tousproak. Coronavirus haar Nederland beriekt en veural in t zuden zag t er nait best oet.
“Ik ben bliede dat we in Grunnen wonen,” zee Geert, moar Rika zag der van komen dat corona in n ommezwaai ok Grunn vonden haar. En ze muik zich zörgen.

Nou waren ze aalbaide gezond, mor vanoaf zeuventeg joar mos je joezulf in acht nemen, zee premier Rutte. Zie heurden bie de ‘kwetsboarsten.’ Doar haren ze nog nooit eerder bie heurt. En Rika kreeg aal meer last van zenen.
Toun de eerste berichten vandeweek in kraant stonden, haar Geert zien scholders optrokken. “Gewoon goud eten en lekker sloapen. Din blief je gezond en kin dij griep ons niks doun, Rika.”
Mor Rika was der toun al nait rusteg op west.
In winkel haar ze vannommedag ais om zich hìnkeken. Mensen luipen te snöttern en te proesten alsof t niks was. Zie haar heur poar bodschoppen gaauw bie mekoar pakt en was doadelk weer noar hoes goan. Doar haar ze as eerste oet en te noa heur handen wossen. Dou haar ze vlèzzen en pakken ofnoamen veurdat ze t spul in kaaste zet haar. Appelsienen haar ze òfbound en appels oetgebraid òfwossen. Gelukkeg zaten bananen vaaileg in schil.

Rika mos hailendal niks hebben van dij heule corona en aargerde zoch aan Geert. Want zie haar om wel zain snuustern in veurroadkaaste, op zuik noar wat te kaauwen, en van vergrèldhaid haar ze aal pakken en vlèzzen weer oafnomen. Geert haar heur veur gek verkloard. Mor dat dee e wel voaker.
“We monnen in quarantaine, Geert..” flusterde Rika dou ze begon te begriepen woar t verhoal van premier Rutte hìn ging.
Geert keek verboasd overzied.
“Wie monnen wat?”
“In quarantaine!”
Geert keek noar Rika asof e woater branden zag.
“Wie monnen thoesblieven, Geert! We maggen deur nait meer oet.”
“Hou komst doar nou bie, Rika?”
“Dat zeg e doch!” zee Rika vergrèld.

En asof premie Rutte een onzichtboar lientje met Rika haar heurde Geert hom zeggen: “We blijven thuis!”
“Mor dat kin nait,” zee Geert.
“Ik mot kegeln. Aanderweek is wedstried.”
“Gaait nait deur!” zee Rika vilaain.
“t Is nait meer toustoan om in groepkes bie mekoar te zitten!”
“Wel zegt dat?”
“Premier Rutte! Lusterst wel, Geert, noar wat dij man ons te vertellen het?”

“Ik mot kegeln!” en Geert keek franterg opzied noar Rika.
“Laiverd, ik heb t ok nait bedocht. Mor dit is mie wel wat… Ik mot bodschoppen mor bezörgen loaten, dunkt me…”
Rika’s gedachten dwoalden eemkes oaf noar hou ze heur bodschoppenlieske bie Spar kreeg. Johan zol heur t spul vast wel eempies bie deur zetten willen.
“Hai zegt dat we anderhalf meter bie mekoar vot monnen zitten, Rika.”
Rika keek verboasd op oet heur prakkezoatsie.
“Wat zeg e?”
“Anderhalf meter. Dus doe most op stoul zitten. Ik kin nait van baank oaf, Rika. Mien rug, waist ja wel. Dus…”
Veurzichies gaf e Rika een por mor Rika luit zog nait van baank drukken. Wat premier ok zee!

“Hai kon wel nait wies wezen. Woar monnen wie din sloapen? Blifst din ok op baank, Geert?”
“Nou, veur mien rug ist beter dunkt mie dast doe op baank slepst en ik…”
“Doar komt niks van in, Geert! Ik sloap al joaren noast die en dat dou ik vannoamd ok! Dij premier mag din vrijgezel wezen en doar gain wait van hebben mor wie bint traauwt!”

Rika was stoan goan en haar baide handen in ziet zet. Anderhalf meter!
“Kaalmpies aan, Rika. Goa es weer zitten, wicht. Eemkes luustern wat e nog meer zegt.”
Premier Rutte haar vertelt over t marreln en sparreln in t zuden. Dat doar biezunder veul luu zaik worden waren en dat zaikenhoezen mor zuneg de stroom patiënten aankonden. Der waren ok al mensken oet tied komen…

Dou premier Rutte oetproat was haar Rika kiekkaaste oetknipt.
“Wie monnen ons in acht nemen, Geert.”
“Mor ik mot kegeln,” zee Geert nog mor n moal.
“Kegeln kin wie hier thoes ok wel. Ik heb nog genog lege vlèzzen en n bale kin ik ok wel mokken. Morgenvroug kist doe kegeln! Nou zalk Johan eempies bellen. Kieken wat e doun kin veur wat betreft bodschoppen.”
Rika was in t ìnd komen om telefoon te pakken. Gelukkeg lag bonnetje van Spar mit telefoonnummer nog op keukentoavel. Aans haar ze vanoavond ok nog op kop in oafvalbak stoan.
“Most ok eempies dröge worst bestellen, Rika,” ruip Geert vanoaf baank.
“En bier. Dou mor n kratje. As we din toch thoes monnen zitten…”

Johan haar al n draaibouk kloar zee e. Rika kon heur bodschoppenlieske deurgeven via iemeel. Gelukkeg wos Rika hou of dat waarkte. Albert, heur zeun, haar heur doar n zeitje leden wegwies in mokt dou e von dat heur tiepmesien nait meer van dizze tied was. Zie haar der nooit veul bruuk van mokt, maar nou wast n oetkomst.
Rika drukte computer aan en in loop van de oavend kwam der aal meer op t lieske te stoan.
Geert haar heule aandere zörgen dan wat ze mossen eten aander week en wat der veur in hoes mos wezen. Tot drij moal tou haar e Rika vroagt: “Hest der ok bier op zet, Rika? En vergeet de dröge worst nait he?”
Zie haar om toubeten dat e dat nou al drijmoal vroagt haar en of e meschain t geheugen van n genoat haar.

Aanderdoags haar ze negen vlèzzen vult met potgrond. Geert haar met haanden in buuts stoan te kieken.
“Rika, zo kin dat nait. Hou mot ik hier nou mit trainen? Vlèzzen binnen nait aains gelieke groot.”
“Nait soezen, Geert.Trainen! Wat is mie dat veur kakkemeroatsie! Lellen en noar vraauwlu kieken, dat is t ainegste wat joe doun bie kegeln. En drinken vanzulf. Help mie laiver dan dast doe doar staist te meroakeln.”
Geert haar haanden oet buutse trokken en rest van vlèzzen vult. Van n appelsien haar Rika n bale mokt deur der drij zòkken omtou te trekken. Geert mos inwendeg wel laagen. Je konden van Rika zeggen wat je wollen, moar zie was van aale maarkten thoes.

Veur kovvie aan haar Geert vlèzzen opstelt op klinkers achter t hoes.
Noa kovvie haar e gewichteg noar vlèzzen keken en appelsien der tegenaan houwt.
Dou e drij spultjes speult haar, haar Rika nog n kopke kovvie mokt.
Op gain anderhalf meter zaten ze noast mekoar op toenbaank.
Zun scheen en toentje lag der mooi bie.

“Dit dut mie denken aan de tied dat wie scharrelderij hadden, Geert. Waist nog wel, dat wie altied in Stadspaark zaten, zodat òllu ons nait zain konden?”
Geert smaiggelde.
“Mooie herinnern, Rika,” en hai gaf heur n doetje.
“En kiek ons nou ais. Zoveul joaren loater kegeln mit potgrond gevulde vlèzzen. Ik heb meedlieden mit dij appelsien!”
Zie mossen baide laagen en Rika kroop nog wat stiever tegen Geert aan.
“Ik hoop nog laank mit die om te koereln, Geert.”
“Dat gaait mie net zo, Rika. Wie hebben al veur veul haite vuren stoan, dizze kin der ok nog wel bie. En zolaank as doe der bist en ik mien pilske heb en mien dröge worst din…”
Rika stoof in t ìnde asof ze stoken wur.
“Ik ben vergeten bodschoppen deur te geven! Nou is der niks in hoes veur komende week!”

Geert bleef de rust zulve.
“Rika wicht, most es eempies luustern. Doe mainst misschain dat ik naargens verstand van heb, mor as assistent penningmeester van kegelclub hebben ze mie leert iemeels te versturen.”
Rika’s ogen wurden groot.
“Dat mainst nait!”
t Is meroakels dat ze dat veur mekoar kregen hebben, docht Rika.
Geert trok roeg scholders op.

“Dus,” zee Geert plechteg “heb ik gusteroavend eempies op ‘Verzenden’ drukt doust doe al op bèrre lagst.”
Geert haar t bodschoppenlieske ok zo hier en doar aanpast, mor dat hufde Rika nait te waiten.
Geert haart leste woord nog nait zegt of toenhekje zwiepte open. Johan van de Spar zette twij kratten bodschoppen op heim asof t zien doagelieks waark was. Zien zeun was ok mitkomen. Dij zette der twij kratten bier van n bekend maark noast.
“Kiek e, luu! Joe hebben de buit binnen. Betoalen komt loater wel, Rika! Wees veurzichtig en blief gezond! Moi e!”
En zo rap as Johan en zien zeun komen waren, zo rap waren zie ook weer vot.

Rika keek met grode ogen noar de vracht bie toenhekje.
“Twij kratten bier! Ik haar mor zès vlèskes besteld!”
“Mor ik nait!” zee Geert guteg.
Rika schudde mit kop.
“Zie haren die dat nooit leren monnen, dat iemeel gedou.”
Geert laagde terwiel e Rika bodschoppen noar keuken tilde.
Ain veur ain langde hai bodschoppen aan en Rika vlijde t in kaasten.
Dou Geert kratten inklapt haar en Rika kaasten op slöt draaide, zee e opains: “Hou is t mit frituurpaan, Rika?”
“Frituurpaan?”
Zo bliede as n hond mit twij steerten huil Geert n puut bitterballen omhoog.
“Premier Rutte het zegt dat wie, as de kwetsboarsten, goud veur onszulf zörgen monnen. Goud eten en drinken heurt doar bie!”
Nou kon Rika hom aalgedureg wel achter t behang plakken, moar Geert bleef n man mit verdaipens. Lift deed t nait altied, mor hai wis Rika nog altied te verrassen.

Rika haar n vlèzze eulie in paan goten en stekker in stopcontact drukt.
Zoaterdagmiddag vief uur. Eerste dag van liedzoame opsloeting en zie gingen aan de bitterballen en bier.
Geert zette twij vlèskes op bret mit opener der noast. In n bakje van oetzet haar e n servaitje legt woar bitterballen straks op mossen. Mosterdpot ston kloar mit n slaifke.
Zachies luit Geert n portie bitterballen in t vet vallen. Pan broesde der over.
“Nou monnen wie eempies geduld hebben, Rika. Waist wat wie vrouger ok voak deden?”
Rika keek hom mit verstand aan.
Geert begon te nuuntjen en stak zien baide aarms noar heur oet.
“Dansen!”

Ach, en terwiel bitterballen broen wurden, nam Geert Rika mit noar boeten. Hij klikte leutje transistorradiootje aan dij op toentoaveltje ston en danste mit Rika deur toen.
Rika kon mor nait opholden met gabbeln. Bie buurvraauw kwam kop over schut.
“Dat gaait joe nog best oaf!”
“Joa e!” ruip Geert.
“In tieden als dizze mot je joen aigen slingers ophangen!”
En dou ging braandalarm oaf.

Rika en Keuningsdag

Rika was maal opstoan. t Was ja Keuningsdag mor deur Coronagebeuren ging der niks deur. Van verainen van plattelandsvraauwen huilen zie altied n braderie, mor dij was weken leden al òfbloazen vanzulf. Spiedelk, mor zie haren der vree mit. Mor t luit onverlet dat Rika vandoag wat roar in heur vèl zat.

Geert lag nog te sloapen dou Rika boeten ston mit vlaag. Feest of gain feest, Keuning was joareg en deur heurde t rood, wit en blaauw bie. Rika haar aarms te kört aan ain kaant óf t gat was klainer worden, mor zie kreeg vlaag nait in holder. Het zal toch nait zo wezen dat zie Geert hier bie neudeg haar?

“Mot ik die eemkes helpen, Rika?” ruip noaber Kees van overkaant.
“Mag nait he?! Aanderhalve meter!”
Kees laagde en kwam al op heur tou lopen.
“Goa din mor eemkes in gaang stoan, Rika. Veurdat vlaag op stroat ligt.”
“Joa, dat zol ja n schaande wezen!” en veurdat ze gaang in wupte legde Rika vlaag op hege.

Rika nam t protocol van t vlagen heul eernsachteg. Zie haar der n gloupenze groul aan as aine vlaag in duuster nog boeten hangen haar.
Ach man en heur aigen Geert haar t n moal prestaaiert vlaag ondersteboven te hangen. De heule mörgen haar t bie veurdeur blaauw, wit, rood wappert totdat buurvraauw aanbelt haar wat doar de bedoulen van was. Rika haar zok de ogen oet de kop schoamt. Geert haar zien scholders optrokken en zegt dat vlaag toch op tied boeten hing. Dij gozzel.

Kees haar vlaag in ain bewegen in holder.
“Mooi, Kees! Bin k bliede mit, mien jong! As t weer kin kom je mor n moal weer om mit joen baiden.”
Kees was alweer overstoken en stak zien haand op.
“Komt veur mekoar, Rika. Vernuver joe vandoag he? Der is van alles op kiekkaaste over Keuning en zien vraauw en kiender.”
“Joa en bedankt he!” zee Rika veurdat ze veurdeur dichttrok. Gaauw ging ze noar keuken om kovvie in thermoskaan te doun. Din hufde ze nait van stee.

Rika haar kiekkaaste al aanstoan dou Geert mit n verwilderde kop beneden kwam.
“Wat is mie dat?”
“Keuningsdag, Geert. Vlaag hangt al oet en ik heb kovvie mit n oraanje tompoes.”
“Kulkouk,” mommelde Geert en hai rommelde wat in kraantebak.
Rika vleide zok in stoul.

Dou de eerste noten van t Wilhelmus klonken, schoot Rika in de bainen. Geert wol juust zitten goan mit zien voetbalbloadje mor Rika huil om tegen.
“Most eemkes stond blieven, Geert!”
“Most eemkes stoan blieven, Geert!” dee Geert Rika noa.
“Der is gain ain dij mie hier zugt! En Keuning kin mie nait heuren e!”
Geert wol zitten goan mor Rika ropte om aan aarm.
“Dou eemkes normoal, Geert. Keuning is joareg. Anders has t in kroug stoan te zingen, nou bie mie in woonkamer Van Nassau-è bin ik van Duitsen blooed.”
Rika kon proaten en zingen tegeliek.
Zie keek zingend voel op zied noar Geert, dij stoens veur zok oet ston te kieken asòf e muite dee nait ain te loaten rieten.

Dou volkslaid veurbie was, zeeg Geert mit n hoop gestìn op baank.
“Kulkouk,” mommelde weer.
Rika was bliede dat ze kovvie in thermoskaan doan haar. Zie wol gain tèl missen. Want omdat Keuning nait op pad kon deur t Coronagebeuren, muiken ze n oetzenden vanoet zien hoes. Vanoet zien hoes! Dat was ja meroakels mooi!
“Kiek es eemkes, Geert, doar woont onze Keuning. Most es kieken wat n mooi hoes. En wat hebben ze dat prachteg inricht.”
Geert sluig geaargerd n bladziede om van voetbalbloadje.
“Joa, dik doun van mien belastencenten dat kin e wel.”
Rika keek vergrèld op zied.
“Dien belastencenten! Mogst willen das t zoveul òfdroagen most dat Keuning zok der n hoes van kopen kin.”

Geert gromde wat en gooide van baldoadeghaid voetbalbloadje op grond. Dit kon nog wel ains n heule laange dag worden, docht Geert.
Hai ruierde in zien kovvie en sluig bakje in ain moal achterover. t Was kold worden deur Rika heur gemeroakel mit t volkslaid.
Rika tapte geliek n twijde bakje. Joa, zo ging t Geert weer noar t zin. Mor dou e zien tompoes pakken wol zee Rika opains:
“Nee!”
Geert keek heur verboasd aan.
“Nee!” zee Rika opnijs.
“Wat is mie dat?” vruig Geert veur twijde moal vandoag.
“As je t volkslaid nait zingen willen, krieg je ook gain oraanje tompoes te vreten,” en zie trok schuddeltje vot.

“Nou Rika, dat is mie nou ook wat!”
Rika trok zok der niks van aan en zette vörkje in heur tompoes.
“Lekker e.”
Geert wis nait hou of e t haar.
“Ik mag toch wel n gebakje eten, Rika!”
“Joa e,” zee Rika. “Mor nait vandoag.”
Geert pebaaide opnij grip te kriegen op schuddeltje, mor Rika zette om aan andere kaant van toavel.
“Eerst zingen.”

Dizze vraauw was doch n geval apaart!
“En as t nait zingen wilst, din zit der nog wel n meelkoukje in trommel. Lekker e, dij vulling,” en Rika nam zo’n grode hap dat ze pudding onder aan neus zitten haar.
Geert keek tou hou Rika tompoes noar binnenwaarkte. Schudde n moal mit kop en pakte leesbloadje mor weer van deel.
“Och, most nou es kieken, Geert! Dij wichter, wat binnen dij ja groot worden.”
Geert keek over voetbalbloadje naar kiekkaaste en weer terug.
“Zie zollen wel goud te vreten kriegen.”
“Ok van dien belastencenten zeker? Geert, wat bist ja aldervrezelkst narreg vandoag. Olle kniezebieter,” en Rika keerde zok weer om noar kiekkaaste.

Geert trok scholders op.
“Mooie wichter e! En zie hebben t hoar ok abmoal zo schier.En wat hebben ze zok mooi aantrokken! Dat toenpak van Maxima is ja grofdoadeg mooi. Zol mie dat ook stoan, Geert?”
Geert gloop over raand van voetbalbloadje van kiekkaaste noar Rika.
“As n haspel op n mouspot!”
Geert gierde t oet. Hai lag laank oet op baank, happend noar lucht as n vis op t dreuge.
“Nou, krigst hailendal gain tompoes meer!” sjanterde Rika en zie zette schuddeltje op vlouer.

Dou Geert weer op oazem was, ging e bie Rika op leunen zitten. Hai sluig n aarm om heur hìn.
“Rika, mien wicht, bist prachteg zo ast bist. Doar kin gain toenpak tegenop.”
Rika keek zuneg veur zok oet.
“Doe bist en blifst mien laiverd, Rika!”
Hai boog zok noar heur tou veur n doetje.
Dij man doetjede wat òf de leste tied. Woar haar e wel last van? Knovvelzaikte?
“Mainst zeker das t nou dien tompoes krigst?” zee Rika snibbeg.

Geert ging weer op baank zitten.
“Doar haar ik wel op rekent joa.”
Rika pakte schuddeltje van vlouer.
“En din kin ik vanòf nou rusteg noar Keuning kieken?”
Geert knikte.
“Doe kikst mor n ìnde weg, Rika.”
“Mooi.”

Rika langde Geert oraanje tompoes aan. Geert zette tanden der in asof e verhongerd was.
Ondertied luip Keuning deur toen mit zien vraauw en wichter. Rika was noar t puntje van stoul schoven.
“Most es kieken, Geert! Prachteg! Dat is mie wel wat aans as t platje hier achter t hoes.”
“Kin der wel òf ja. Van mien belastencenten.”
Gramnieteg draaide Rika zok om.
As n leutje deugennait huil Geert heur zien lege schuddeltje veur.

Rika en tondeuze

Rika ston veur spaigel deur heur hoar te knoedeln. Gelukkeg was ze net veur Corona gebeuren aan nog bie kapper west. En mocht t nou doch te laank worden en Gretha mog nog nait weer knippen, din kon ze altied n hoarbaandje in doun. Och, dat haar ze vrouger ok ja toun ze nog n jong wicht was. De vòllen en gruppels dij ze over de joaren verzoameld haar in heur snoet zollen der nait minder van worden, moar t zol vast wel n poar joar schelen. Zie mos lagen om heur aigen grapke.

Mor Geert. Dat was n aander verhoal. Die haar t hoar nou al in toesterds op kop stoan en t was nog mor week twij.
“Ik mot die hemmeln, Geert,” zee ze dou ze om deur t hoar krabde.
“t Is ja n aldernoast wilde barrel, man.”
Geert zakte onderoet op baank asof e Rika zo ontwieken kon.
“Dat valt aal n beetje tou, Rika. En wie goan ja doch naargens hìn dus wel dut mie wat?”
“Nou ik, Geert. Ik mot der tegenaan kieken. De heule dag.”

Zie was veur hom stoan goan en keek nog ais goud.
“t Gruiert die de oren ja oet Geert! Zo laank ist!”
Geert vuilde aan zien oren en krabde op zien kop.
“Kin der nait n beetje hoarlak in? Of aans wat? Dien kaptoavel staait ja vol mit flèzzen. Der staait vast wel wat bie wat veur mien hoar geschikt is.”

“Der is mor ain ding geschikt,” zee Rika en zie zette baide handen in zied. “Tondeuze.”
Geert keek heur schoapachteg aan.
“Tondeuze? Dij bruuk ik allain veur mien bakkeboarden.”
Rika laagde.
“Dien bakkeboarden binnen opgoan in rest van dien toesterbos, Geert. t Is ja abmoal hoar. Dat wie nait votgoan betaikent nait dat wie nait meer veur onszulf zörgen, Geert. Wanneer hest veur leste moal scheerapperoat in handen had?”
“Nou, anderdoags nog. Leuf ik…” mommelde Geert.

Rika snoof, luip noar koamertoavel en pakte n stoul onder aarm. Geert zag deur achterkoamerroam dat ze stoul op platje achter t hoes zette. Dou ging ze noar boven. Dou ze weer deel was, kwam ze woonkoamer weer in.
“Kom mor e, Geert,” en zie luip liekoet weer noar boeten.
Geert ston mismoudeg op. Hai wist persies hou of dat bie Rika waarkte: wat ze in de kop haar, haar ze nait in de kont. Zitten blieven haar gain nut.

Boeten ging e liedzoam op stoul zitten. Rika mieterde n olle loaken om om tou. Verlepte rozen sierden zien scholders. Geert zag zokzulf in weerspaigeln van koamerroam.
“Ik zit der mooi bie, Rika.”
“Nait soezen,” zee Rika vergrèld en zie drukte stekker van tondeuze in stekkerdeus.
Geert ging verzitten en vruig zich iedel òf houveul ervoaren Rika aigenliek haar mit tondeuze…

“Huft mor n beetje òf e, Rika.”
“Joa, joa,” zee Rika dou ze zat te klontjen met opzetbozzeltje dij mor nait zitten blieben wollen. Dou ze t veur mekoar haar trok ze loaken recht over Geert zien scholders en drukte tondeuze aan. t Ding bromde tevreden en Rika bekeek van wis kaant ze t beste begunnen kon.
“Doar goan we e!” zee ze tegen Geert dij kop n beetje zakken luit. En dat was nait allain om Rika t makkelek te moaken.

Rika zette Geert tondeuze op hoargrèns tussen wenkbraauwen en gaf n nokje.
Landingsboan op Eelde was der niks bie. Zo slicht en geliekmoateg en persies over het midden.
Rika kon n schraaw nait onderdrukken. In heur aine haand bromde tondeuze tevreden deur, aander haand haar ze veur mond sloagen. Geert keek heur mit grode ogen aan.
“Wat is der laiverd? Hest die sneden? Dei mèzzen binnen gloepends schaarp e, doar most mit oppassen.”
Dat leste kon Rika mit aigen ogen zain. En zie haar t nait meer. Eerst begon ze te knivveln. Knivveln wur gabbeln. Gabbeln wur lagen tot heur de troanen over de wangen luipen.

“Wat is der loos? Wat hest?” vruig Geert onneuzel.
Rika dee n stap opzied zodat Geert zokzulf in weerspaigeln van koamerroam zain kon.
“Doe boekou! Ik zee nog zo n beetje der òf!”
Mor dou es Rika nog aal lagen zag begon e zulf ook.
“Doe bist mie der aine. Nou, hoal mie alles der mor òf.”
“Waist zeker das t dizze braide schaaiding nait holden wilst?” gabbelde Rika.
“Joa! Dat wait ik zeker!” reerde Geert.

Zie laagde nog wat noa terwiel Rika tondeuze over Geert zien kop trok. Dikke toesterds hoar vuilen om in schoot. Doar von e ook bozzeltje terug van tondeuze.
“Kiek e. Gevonden veurwaarp. Volgende keer goa ik weer noar Gretha.”
“Kist nou wel eerst n heule zet veuroet!” gabbelde Rika.
“t Is of gabbeln of scheren, Rika! Nait baide tegeliek. Aanders heb straks kop ook nog vol plaaisters.”

Dou Rika Geert kop koal schoren haar, haar ze kovvie mokt. Zie waren in t zunnetje zitten goan op toenbaank.
“Mag mie de kop wel insmeren,” zee Geert en hai smaigelde noar Rika.
“Doe bist een biezundere vraauw, Rika,” en hai gaf heur n doetje.
“Ach,” zee Rika “meschain krigst der wel n mooie kop vol krullen veur terog! Net as t vrouger haarst. En din ik mit mien hoarbaandje! Din is t net asof tied stilstoan het!”
“Joa,” zee Geert.
“Mor ain ding is mie begrodelk, Rika.”
“En wat is dat?”
“We kinnen nou nait net as vrouger stiltjes doetjen in Stadspaark.”

Rika krigt verziede

Albert haar belt. Hai wol eemkes langskomen.
‘Mor kist der nait inkomen, mien jong! Wie heuren bie de kwetsboarsten!’
t Begrode Rika ter toenen oet, dat ze heur zeun in Coronatied deur wiezen mos.
‘Komt aal goud, moeke. Ik blief bie t toenhekje stoan,’ zee Albert.
t Was Rika abmoal veul te ongewoon.
‘Hou monnen wie din kovvie drinken, Geert. Ik kin hom kopke nait ains aanlangen.’

Zie haar der s nachts van wakker legen over hou of dat mos. Mor Rika zol Rika nait wezen as ze nait n oplossen vonden haar: zie haar toaveltje woar normoal blaauwe hortensia op ston haalfweg toenpad zet. Doar mos Albert achterblieven! Zie haar t ok nog òfzet mit bloumpotten.

‘Man man man, rood-witte linten ontbreken nog. Kon wel ain van kaant mokt wezen hier,’ laagde Albert toun e om twij uur veur t hekje ston.
‘Wie kinnen nait veurzichteg genog wezen, Albert. Goa mor zitten, laiverd. Kovvie is der al deur,’ en Rika haar noar klapstoultje wezen.

Och, wat haar ze om groag aandoekjen wilt, docht ze dou ze kovvie in kopkes schonk. Maar ja dat kon nou nait. Zie bekeek hom dou ze kopkes op bret zet haar. Wat n beer van n kerel was e toch worden. Woar was dat leutje jonkje bleven in zien körte boksem. Zie trok n vèltje papier van keukenrol en wisde troanen òf. Toun hupte ze noar boeten asof der niks loos was en zette Albert kovvie kopke op toaveltje. Gaauw muik ze dat ze vòtkwam en ging noast Geert aan t toentoavelje bie t roam zitten.

Dou ze net zat stoof ze weer in t ìnde.
‘Bin kouk vergeten! Kovvie zunder kouk dat kin ja nait! Naargens aankomen, Albert!’
‘Joa mor ik mag doch al wel mien kovvie opdrinken, moeke. Aans word t mie kòld hier boeten.’
Albert was al in t ìnde komen om kopke te pakken.
‘Nee! Ik wol nait hebben dat ik dammee bekend stoa as ain woar je niks bie de kovvie kriegen.’
Albert luit zok weer op klapstoultje zakken.
‘Wel gaait doar din wat van zeggen, moeke?’
Rika wees van links noar rechts in lucht.
‘Noabers? Ik zol mie doar nait te dik om mokken as ik joe was.’

Zien moeke was n schat van n vraauw. Altied west. Dou Albert older worden was, haar e dat aal beter begrepen en aal voaker zain. Moeke was der altied. Zie kon allain òf en tou wat deurdroaven mor doarin zat nou ok persies heur heule wezen: t altied goud doun willen.

Albert en zien pa keken mekoar kniezend aan dou Rika nog aal aan t reren was in keuken. Dat der lulderij van kwam en dat zai doch strakkies gewoon weer noar winkel mos.
‘Mok die nait zo drok, Rika,’ zee Geert dou ze mit drie schuddeltjes mit kouk noar boeten kwam.
‘Joa, doe est makkelek proaten,’ snoof Rika. ‘Komst nooit in Spar.’

Ondertied haar ze mit n gloupstreek kouk op toaveltje van Albert flikkert. Schuddeltje rabbelde der over.
Albert zat te schokscholdern op zien klapstoultje.
‘Man, man, man, joe binnen mie der twij.’
Geert zat as de rust zulve in zien toenstoul.
‘Ik heb der wat mit oet te stoan,’ en hai wreef Rika over scholder.
Rika ruierde geloaten in heur kovvie en richte zok tot heur zeun.
‘Hou ist nou mit die din, laiverd?’
‘Gait abmoal best,’ zee Albert.
‘t Waark gaait gewoon deur op t laand. Ik maark der toes nait veul van. Joa, kinder binnen heule dag toes en Gezina ok. Dij perbaait toes te waarken, mor mit dij twij droktemoakers van ons schut dat nait slim op naturlek.’

Rika luit kopke met n klets op schuddeltje terecht kommen.
‘Waarkt Gezina toes?’
‘Joa,’ zee Albert en hai nam n slokje kovvie.
‘Mor hou het ze spiegelogenpraktiek din in hoes kregen?
Albert verslok zok en begon te housten.
Geert perbaaide zien lagen in te holden mor kop ston hom oast op knappen.
‘Joe kriegen nou doch nait aal dij mensken woar wat mit is aan deur?’
Albert schudde wild mit kop en houste t oet.
‘Nait sputteren, Albert. Wind stait dis kaant op.’
Dij opmaarken mokte housbui alleneg mor aarger.

‘Moeke, schai oet!’ zee Albert dou e weer lucht in longen haar.
‘Gezina kin op kompjoeter toes inloggen op t administroatie spultje op t waark. Heul makkelek nou kinder ok toes binnen. Mor wie wisseln mekoar wel n beetje oaf e anders kriegen wie baiden ja niks doan.’
Laive jong, docht Rika. Zie wol dat Geert heur vrouger ok zo holpen haar.
‘Heurst dat nou, Geert. Ik zee toch al dat dat heul gewoon is, dat dij jongeluu van vandoag de dag mekoar helpen mit t ain en ander. t Is nait meer zo as vrouger dat je as vraauw mor aal luipen te hoastern.’
Geert luit zok t kees nait van stoet eten. Of beter zegt, kouk nait van t schuddeltje.
‘Ik mos waarken, Rika. Ik haar heul veul verantwoorden.’
‘Dat haar ik ok,’ beet Rika om tou.
‘Joa,’ zee Geert, ‘en hest t meroakels goud doan, Rika. Kiek es eempies noar dij dikke beer doar bie dien toenhekje. Hai het t goud veurmekoar. Een laive vraauw, een poar schiere kiender en n goudlopend bedrief. Doar magst batseg op wezen!’

Rika haar troanen in ogen stoan.
‘Das is t mooiste was t ooit tegen mie zegst hest,’ snötterde Rika.
‘En doe bist altied goud veur mie west, Geert.’
Albert zat tevreden tou te kieken.
‘Dat zeg ik: joe binnen mie der twij. En nou mot ik weerom. Ik kom gaauw weer.’
‘Wel eempies bellen e,’ zee Rika.
‘Din kin ik toaveltje weer kloarzetten.’
‘En kouk,’ zee Albert en hai laagde nog dou e al in auto zat.

Schoonhaid

Joawel… Dij nije boksem dij Rika zok veurige moand kocht haar snee heur allergloependst vraid in t lief. En dij ribbel vèl dij over raand mitkeek, haar der eerder noeit zeten. ‘Rika, wicht’, sprak ze zokzulf tou in spaigel, ‘most op dieet’.

Dij oavend zat ze mit Geert aan toavel. Geert luit n rejoale houveulhaid spekvet over zien graauwaarten knistern.
“Harregat, Geert!”, zee Rika. “Da’s ja aldernoast veul spekvet! Gain wonder dast pokkel aal dikker krigst”.
Geert keek heur schoapachteg aan. “Wat mekaairt tie?”, zee Geert. “Wat bist franterg”, en om Rika op kast te joagen luit e nóg n haalve slaif spekvet in bord zakken.
“Doe aalbegeer!”, schraauwde Rika. “Most nou toch kieken! Dien graauwaarten zwemmen ja glad in t vet! Da’s toch gain eten meer wast doe dust, da’s bunkern!”.
“Mor ik mot goud eten!”, wurp Geert tegen. “Ik mot alle doagen haard aarbaiden!”.
“Alle doagen haard aarbaiden!”, snaauwde Rika. “Zitst op ketoor. Heule dag slap proaten over auto’s en vraauwlu”.
Geert wis nait hou e t haar. Zien Rika was heul zachtmoudeg en hai wis altied persies wat e aan heur haar. Mor vanoavend…
Rika ruierde wat in heur bord. Ze kon der gain sloek op kriegen. Graauwaarten mit spek was din misschain ok nait zo’n best idee west.
Zie mos mor aal denken aan heur nije boksem en dij vetraand…

“Bist zaik?”, vruig Geert noa n zetje. n Stroaltje spekvet luip hom bie kin noarbeneden. “Etst ja nait”.
Rika rechde heur rug, keek op heur zulfverzekerdst en zee oast plechtig: “Ik bin op dieet”.
Geert huil prompt op mit kaauwen. Zien lepel kledderde in bord. Spekvet spatte aan alle kanten op t swilkje mit de röze bloumen, dij Rika veur heur traauwen van ollu kregen haar. Geert zien ogen stonden op stokjes.
“Dieet? Doe?! Joa e, nou kriegen we allain nog mor knienevreten zeker! Wat is dit din”, en hai wees op zien bord, “Mien leste oavendmoal?!”
“Wie kinnen best met wat minder tou, Geert”, pebaaide Rika. “Wie hebben baaide koppen dik genog”.
Mor Geert was opstoan en haar mit een vergrèlde kop zien jas aantrokken. “Ik bin in voetbalketine. Doar kin ik teminzent zunder gezoes n gehaktbal mit mosterd opeten!” Geert smakte deur achter zokt dich.
‘Ain?!’, Rika begon toavel oaf te roemen. ‘Twij, zulst bedoulen. Minzent’.

Om heur veurnemen kracht bie te zetten haar Rika zok opgeven bie n fitnessclub. Aaltje ging der al n poar weken hìn en zie was der zowoar drij pond kwiet worden. t Was wel n duvels ènde fietsen om der te kommen. Zie mos hailendaal noar andere kaant van gemainte. Rika kwam nat van t swait en flink achter de poest aan.

Aaltje ston boeten al op heur te wachten. Aaltje haar zo’n pak aan woar Rika dat jonkvolk wel in rond zag runnen in paark. Rika haar n körte boksem mitnomen en n maauwhemd. Aans wat haar ze ok ja nait veur zowat. En n poar gemestiekschounen dij ze eerguster nog mor even in wasmesien goeit haar.

Een jong blond wichtje in zó’n kört hempke dat Rika heur navvel zain kon, stelde zok veur als Chantal.
Achternoamen haren ze tegenworreg ook al nait meer. En woarom was dat aigenlieks dat jonkvolk dat zo strak in t vèl zat, dit soort waark deed. t Was net als mit dij rekloame op televiezie veur al die fitness-apperoaten. Dij wuren ook veurdoan deur mìnsen dij zokse apperoaten hailendaal nait neudeg haren.

Rika wur rondlaaid langs n sjees apperoaten woarvan gounent der rondoet angstaanjoagend oetzagen. Chantal kwedelde mor deur. Zie haar t op n gegeven moment over pouwerpleets. Geert haar nog wel n plaid achterin auto liggen, mor wat mos je dóar din mit?! Chantal beduilde de apperoaten dij zoveul trillingen òfgeven zodat joen spieren aalweg haard aanspannen wuren. En dat was goud. Zee Chantal. Wieder op kwamen ze langs twij vraauwlu dij zok t schompers trapten op n fiets op stander. n Wicht ston der bie te bèlken: “Kom op! Nóg vijf minuten!”.
“Dit heet spinning”, zee Chantal. Nou, t was dat Rika t mit aigen ogen zain haar, anders haar ze bie t woord spinning docht dat fitnessclub last van ongedaaierte haar.

Op t leste kwam Rika bie n deur woar n bordje mit t woord ‘steps’ opplakt zat. Rika zag zok al soavends noa òfwas op zo’n autopedje deur stroaten goan. Geert kon heur der wel in blieven. Mor in gemestiekzoal zag Rika n heule bende vraauwlu drok springen en doun op en over n klain opstapke. Dij dingen kon je bie de Blokker kriegen, wis Rika, veur as je nait bie bovenkaske in keuken kommen konden ofzowat. t Was net of t ding hait was, want iedere keer as ze der oast op stonden, hupten ze der weer oaf. t Rook t er noar swait en meziek ston Rika veul te haard.

Chantal nam Rika mit om noar ketine. “Voordat ik voor u een lesprogramma ga maken, ga ik u eerst wegen en een vetmeting doen”.
Rika kreeg t Spoans benaauwd. As ze wát nait waiten wol, din was t dát wel.
Chantal drukte Rika op weegschoal en dee allain mor: “Mmmh”. Doarnoa dee ze Rika’s maauwhemd omhoog opzuik noar vet.
Dat was nait stoer. De vetraand dij Rika oast vertraauwd worden was, hing guteg over hur körte boksem. Chantal propte vetraand tussen twij klemkes en begon te smaigeln. “U kunt wel wat pondjes missen, mevrouw!”, zee ze.
Rika keek filaain noar Chantal’s fiene liggoamke en docht: ‘Wacht mor, tot dast doe dien eerste kind had hest’.

t Programmoa dat Chantal veur Rika bedocht haar was onmìnselk. Zoveul bewegen as Chantal veur heur oetmokt haar in twij moal twij uur in de week, kreeg Rika nog nait als ze vaaier week aal doagen mit veurjoarsschonen bezig was.
Rika waarkte zok mit marreln en sparreln deur heur lesprogramma. Zie verropte zok aan de gewichten, wur doezelg op heur pouwerpleet en vuil meer dan ains bie steps. Leste moal haar ze zowat heur vout verstoekt dou ze noast t opstapke vallen was.

Eten mit Geert was alles behaalve genouglek west de òfgelopen weken. Hai at mit laange tanden en gloop bokkeg noar heur over toavel. Wat ze om wel nait aandee. Zo keek e der bie. Zie verdocht om der van, dat e heur aal oavends zat op te stoken mit n puut chips. Zie haar tegen om zegt dat e veural zó deurgoan mos. Dat zien lief mit de dag dikker wur zodat der biekans n toaveltje onder paazde. Mor Geert lagde allain mor en nam nog n haandje chips.

In week vief wur t Rika teveul. Soavends, dou Geert heul dag mit Tonnis op stap was, muik ze zok n flinke paan graauwaarten. Mit engelngeduld luit ze spekvet over aarten in bord knistern. Rika keek laifdevol noar heur volle lepel, dee ogen dicht en nam n hap. Dij vetraand dij kon heur wat. En mörgen? Mörgen aten ze siepeltjesvlees.
Want Rika wist t nou zeker: Schoonhaid? Dat zit van binnen.

Stad

Rika was nog noeit zo bliede west! t Was nait makkelk goan, mor noa drij moal haar ze toch mor mooi heur riebewies hoalt!
Geert, heur kerel, haar heur noast bliede ok wat zuur aankeken. Hai haar al rap begrepen dat e t allainrecht op zien auto wel vergeten kon.
En Rika haar grootse plannen. Zie wol noar Stad! Mit auto! En Aaltje, heur kammeroadske, ging mit heur mit.

“Noar Stad?”, Geert veerde oet zien stoul omhoog alsof e stoken wur. “Mit mien auto?”.
“Mit ónze auto”, verbeterde Rika hom. “En ik ben ja al joaren nait in Stad west. Doe wolst ja nait. Haast ja aalweg weer wat te knutern in dien schuurtje”.
Geert zakte terug in zien stoul.
“Aaltje is hier om ain uur”. Rika verdween in keuken. Wat doch e wel nait. Zie was n zulfstandige vraauw en zie haar heur aigen riebewies. Niks hoalen en brengen. Vanaof vandoag ging ze zúlf.

Aaltje was d’r al op tied. En mit heur kwam n woaterval van woorden binnen. “En Rika wicht, wie motten ok eefkes kieken bie de DE-winkel op Vismaarkt!”.
Rika goeide kop vergrèld om houk van keukendeur. “Wat? Een dieetwinkel? Wat zegst mie nou? Krieg k kop te dik?”.
Aaltje schoot in de lach. “Nee, wicht. D.E. Douwe Egberts. Van de kovvie! Dat waist toch wel? En din nemen wie n kovvie mit”.
Rika luit Aaltje nait oetproaten en snaauwde, “Ik mot gain draank. Ik mot rieden, waist nog wel?!”.
“Mor d’r komt aal gain draank aan te pas, Rika! Ik heb t over kovvie mit hoazelneutsiroop. En doar draaien ze joe n toesterd slagroom op woar je glad nait overhin kieken kinnnen!” Aaltje’s ogen glommen alsof ze kovvie al veur zok zag.
“Dat liekt mie wat!”, zee Rika en zie trok heur jas aan. “Geert, wie goan vot!” ruip ze noar koamer. Geert zee niks en kwam nait veur n dag.
Pas toun e deur heurt haar mompelde e: “Flotter-katootjen in Stad. Wat gaait mie dat weer kosten?!”

Rika en Aaltje gingen gaauw in auto zitten en Rika startte motor. Zie huil handrem d’r oaf en schoakelde. Motor broesde d’r over.
In heur ooghouk zag Rika Geert veur t roam stoan. Hai ston te speren en te reren. Auto bokte parkeerploats oaf.
Aaltje vuilde veurzichies of ze heur gordel wel goud omdoan haar.

Ainmail stroat oet haar Rika twijde versnellen vonden en werd t rustig in auto.
“Nou, wie binnen vot”, zuchtte Rika.
Aaltje zee niks. Des te dichter ze bie Stad kwamen, des te drokker het wur.
Rika haar handen stief om stuur klemt en keek strak veur zok oet. “Woar motten we hin, Aaltje?”, vruig ze. “Ik bin hier ja al zo laank nait meer west”.
Aaltje wist ok nait. “Ik kom allain mit traain in Stad”, zee ze benepen “Da’s mor tien minuten bie mie vandoan en din stoa ik midden in Stad. Goa hier mor ais linksòf.

Rika dee volgzoam wat Aaltje heur opdroagen haar. Mit n schok ston ze stil. Motor sluig heur d’r van oaf.
“Da’s ja n fietspad, man! Nou mok draaien! Wost bedankt, Aaltje!”, snaauwde Rika.
Aaltje zee niks. Zie haar zug middag hail anders veurstelt.
Rika stoeide een zeitje mit versnellingsbak en kreeg auto in achteroet.
“Din mor rechtsòf”, zee Rika.
“Goa din noar n parkeergarage!”, pebaaide Aaltje.
“Nee!”, gierde Rika, “dat duuf ik nait! Doar kom k ja noeit weer oet! Loaten we mor n mooi plekje zuiken aan de weg. Bie Vismaarkt”.

Rika ging verder mit heur speurtocht. Nog twijmoal mos ze op zuik noar achteroet van auto. Toun n bus heur veurbie kwam, was ze sikkom Schuutendaip inreden. Ze wis nait dat Aaltje zo haard gieren kon.
Ze tufde meer dan ains deur Ebbingestroat, ree te haard over Roadesingel (wat Aaltje gain goud idee leek) en kwam drijmoal langs t Peerd van Ome Loeks bie t station.
Aaltje haar al dij tied, mit oetzundering van dat gevalletje bie t Schuutendaip, zwiegzoam noast heur zeten. Oeteindelijk zee ze din toch: “Dit wordt hom nait, Rika. Ik heb toes nog wel zo’n vlèzzie hoazelneutsiroop stoan. En slagroom heb k ok nog wel. Loaten we mor weer omgoan”.

Rika ston t schraiven noader dan t laachen. Niks zulfstandige vraauw. Niks kovvie-mit-hoazelneutsiroop-mit-n-toesterd-slagroom.
En aan t gezicht van Geert mos ze al heulemoal nait denken. Rika kreeg auto weer op grode weg en volgde de borden noar hoes. Aaltje zat mit n verdrailek gezicht noast Rika en zee niks.
Mor toch, hou ze t ok bekeek, d’r was toch n klaain dail van heur plannen oetkommen. Want deur t verkeerscirculoatieplan van gemainte Grunnen haar Rika in dat aine uur dat ze d’r west was, Stad wel vief moal zain…

Stokjes

Woarom? Zie ging aanders toch ok noar pizzeria? Nou mos t opains Japans worden. Rika was best veur n beetje oetpebaaiern, mot dit ging heur oast te vèr.
‘Ik lus gain sprinkhoanen dipt in sukeloade!’, haar ze tegen Aaltje zegt. Dat haar Rika n moal op televizie zain.
Mor Aaltje zee dat je bie Japanner gewoon vlees en vis eten konden. Zie haar Aaltje ok nog vroagt of ze bie zo’n leutje toaveltje leeg bie de grond mossen eten.
‘Mien knijkappen binnen nait aal te best meer e! As mie knij oet dop schut, din hebben we wat!’.
Mor je zaten der gewoon op n stoul haar Aaltje oetlegt, aan n grote bakploat. t Was abmoal tevergeefs west, Rika’s pebaaisels om Aaltje op aandere ideeën te brengen. Zie gíngen. En heur Lambert en Rika’s Geert mogen dit moal mit.

Rika haar heul dag al n pokkel vol zenen.
‘Ik snap nait woar das t doe die zo dròk om mokst’, zee Geert. ‘Ik heb die nou al drijmoal zegt dat ik der heul lekker eten heb. Gewoon vlees, dij ze veur joen neus kruden en bakken. Je kin pesies zain wat ze der mit oetvreten. En je kriegen der ries bie en vrizze gruinten. En lekkere sauskes. En din nemen we n dikke ijsco noa, Rika! Ik zai dat hailendaal zitten vanoavend’, zee Geert en ondertied knupte zok n strop om haals.
‘En pakje-mooi e!’, haar Aaltje nog zegt. Rika dee n boksem en n bloeske aan. t Waren nait heur nijste klaaier. Stel dat ‘k der bloudvlekken in krieg, docht ze. Ok gain jurk of rok. As ze tóch bie zon toaveltje mos zitten kon elk en ain haar heur zo in t kruus kieken…

In auto noar Japanner zee Aaltje, dij bie Rika op aachterbaank zat, dat ze aan de bakploat leutje kunstjes voor joe doun. Rika keek mit verschrikte ogen.
‘Zie slaggen mie toch gain zwien, wel?’.
‘Nee, man. Doe! Ze goeien wat mit peper- en zoltbuzzen en mezzen’.
‘Mit mèzzen?!’, Rika wis nait wat ze heurde.
‘Hol die nou toch kaalm!’, kwam der van Geert veur oet auto. ‘Gewoon wat gegoei en geschoef boven bakploat. Om joe wat te kieken te geven. Der gebeurt die niks, Rika’.
Rika was doar nait zo zeker van. Zie haar mit veul laifde vanoavend gewoon spinaozie eten mit n gehaktbal van slager Oosterhoes. Zie haar wel allenneg òfwassen wilt.
‘Wacht nou mor oaf, Rika’, zee Aaltje. ‘Straks as wie weer in auto zitten, hest doe t zo gezellig had, das stoe volgende week wéér wilst’.
Rika leufde der niks van.

t Gezelschop wur vrundelk ontvangen deur n Japanse doame. Jassen konden ze kwiet in n laange gaang mit kapstokken. De doame brocht heur noar n grote roemte woar ze eerst wat konden drinken.
Rika bestelde zok n Rivella. Aaltje zol terugrieden en luit t bie n Spa rood. ‘Wie kriegen nog genog vreterij’, zee ze der bie.
Baide kerels namen een pilske. Zie kregen dou ok direct menukoart. Het doezelde Rika veur ogen. Zie schoof noar Aaltje en fluusterde: ‘Doe mos t mie helpen, Aaltje. Hier begriep ik ja niks van!.
Aaltje glimlagde noar heur kammeroadske. ‘Woar hest zin aan?’, vruig Aaltje.
‘Graauwaarten mit spek!’, zee Rika en zie mossen baaiden laggen.
‘Dat hebben ze hier nait, wicht. Wolst vlees eten? Din wait ik wel wat’. Aaltje dook met kop in koart en legde Rika oet wat ze kriegen kon.

t Duurde nait laank dou wurren ze ophoalt om noar boven te goan. Doar wur der eten. Zie moggen zitten goan bie n heule grote toavel mit stoultjes der omhìn.
Rika zag dat bakploat aan toavel vastzat. As dat mor nait te hait wur. Over elke stoul hing n bloeske. Dij mos je aantrekken. Vraauwlu in Japan luipen der ok abmoal in, wis Rika.
‘Nou Rika!’, zee Geert, ‘Staist der mooi op, mien wicht!’.
‘Doe ok, laiverd!’.
Geert zag der nait oet in zien blaauwe bloeske met wilde figuren. t Was gloeiend hait bie bakploat. Een jonge vent van dudelk Japanse òfkomst wìnste heur n goieoavend. Hai vruig evenpies noa wat ze abmoal kozen haar.
‘Vlees!’ zee Rika veur heur beurt. Zie wol der wizze van wezen dat ze nait aanswat kriegen zol.

Knuppel ging mit t spul aangaang. Hai goot wat eulie op bakploat en vlöt doarnoa flikde n poar heule mooie stukken vlees op bakploat. Jong bruukte der n behaangmes veur, leek t wel. Hai snee wat knoflook en gruin-vouer der bie en keerde t vlees om.
Dat rook verduvels lekker. Dou pakte n heule grode mès. ‘Nou zollen we t kriegen’, docht Rika.
Mor mit n poar sloagen haar e vlees in flinters en luit t heul schier op borden vallen dij veur elk op raand van bakploat stonden.
Rika wol heur bord pakken mor noast heur dook dij Japanse doame van t begun op en zette t bord veur Rika hìn. Dat was nog ais oeteten goan!

Toun elk zien bord haar, ging ze achter bakploat ston. Rika zag jong knuppel weglopen.
‘Zollen wie nait meer kriegen dan dit’, docht Rika.
‘Hai komt nog weer om!’, fluusterde Aaltje dij haar t verboasde gezicht van Rika opmaarkt haar.
De Japanse doame ston mit twij holten stokjes in haand dij ze tussen vingers op en deel wupken luit.
Zie zee: ‘Kunt u allemaal met stokjes eten of zal ik het even uitleggen?’.

Rika vuilde t bloud oet heur gezicht trekken. Zie keek op toavel en zag inderdoad naargens mezzen en vörken liggen. In n laankwaapeg papieren zakje zaten twij holten stokjes.
‘Dat kin ik nait’, zee Rika bokkeg tegen Aaltje. Dij haar t eerste stukje vlees aal in mond zitten.
‘Tuurlek wel’, zee ze en huilp Rika stokjes op juuste plek tussen vingers te kriegen.
Rika pebaaierde n stukje vlees op te pakken van heur bord. Dou ze wat te pakken haar en in mond doun wol, mishottjerde t heur. Vlees vloog over bakploat woar jong knuppel terugkomen was veur t volgende moaltje.
‘Van u mevraauw?’, vruig e Rika en wupte heul nuver t stukje vlees weer terug op Rika’s bord.

Dizze eterij wur niks zo. Japanse doame kwam aanrunt mit n rekkertje en bond Rika’s stokjes aannander vast. Mor ok dat wol nait. Noa n zetje kreeg Rika n vörk en kon ze goan eten.
t Smuik Rika aldernoast goud. Der kwamen nog vief gangen en Rika keek mit plezair noar de manaaier woarop jong knuppel ston te goeien en smieten mit peper- en zoltbus.
Dou ze t leste moaltje had haren, zee Geert: ‘En nou n lekkere ijsco noa’.
‘Dou mie mor n kopke kovvie, Geert’, zee Rika.
‘Wat is dit nou, Rika. Doe wilst altied n ijsco. Aal vrust 20 groaden. Strakkies nemen we nog n kop kovvie. t Kin der wel oaf e!’.

Op dat moment vruig Japanse doame of ze nog wat noagebruken wollen.
‘Joa!’, zee Geert, ‘Vaaier van joen dikste ijsco’s, as ‘t kin’.
Rika begon te draaien op heur stoul. t Duurde n aiwegheid veurdat ijsco’s kwamen. Dou t wicht der mit aanlopen kwam, brak der n glimlag open op Rika’s gezicht.
Aaltje zag om. ‘Zugst nou wel, da’s t wel heul groag n ijsco hebben wolst! Dien oogen vallen die zowat oet de kop Rika!’.
Rika zee niks en dook in heur ijsco mit drij soorten ijs, n dikke toesterd eerliekse slagroom en neutjes der op. Rika at heur vingers der oast bie op.
‘Harstikke lekker’, zee ze en slikte zok nog n moal om mond. ‘En nou nog n kopke kovvie!’.
‘Wat klinkst doe oplucht!’, zee Aaltje.
‘Joa’, zee Rika en slikte heur lepel nog n moal oaf. ‘Ik zag mie aal n ijsco eten mit stokjes!’.

t Grode geld

“Is dat abmoal geld wat ik hier heur?!”, ruip Rika grèbbeg dou ze casino binnenstapte. “Nee”, zee Aaltje, “dat binnen muntjes. Der wordt in dizze apperoaten nait mit echt geld speult. Most eerst muntjes wisselen en dij ruil je as je vòtgoan weer om in euro’s. Kom, eerst jas kwiet.”
‘Hou kon dat toch dat Aaltje overaal wat van of wis’, docht Rika. Zie kwam ok overaal leek t wel.

Aaltje luip noar n juffraauw dij bie n groot apperoat mit abmoal kapstokjes ston en zie langde heur jas òf.
Aaltje kreeg der n plestieken ploatje mit n nummer veur om. Rika dee t zulfde en keek der bie of ze t doaglieks dee.
Dou veur paspoortcontrole. Aaltje haar Rika der stief op wezen dat ze dij nait vergeten mos.
“Goa je direct t laand oet?”, haar Geert vroagt! Rika haar der wel om laggen kint.

“Ik kom veur t grode geld!”, zee Rika en laangde paspoort aan t wicht òf. Dij laagde wat en keek in computer. Dou gaf ze Rika heur paspoort weer om en wìnste heur n plazaaierige oavend.
“Dat komt goud!”, zee Rika. Zie haar veur zekerhaid n puutje van Blokker in tas zakken loaten. Je wissen mor noeit.

Rika wis aal nait woar ze begunnen mos. Apperoaten rinkelden van aal kaanten. Der was ain dij haar op heur kaast zölfs n dikke rooie laamp branden. Zie stonden der abmoal omtou. ‘Dij zol muntjes wel ophebben’, docht Rika.
“Wie goan eerst evenpies overaal rondkieken”, stelde Aaltje veur, “en din goan we speulen. Most dien mond dichtholden, Rika. Der zit hier ok volk wat nait op grapkes zit te wachten.” Aaltje keek der bezörgd bie.

Dou ze beneden oetkeken waren, nam Aaltje Rika mit noar boven. Trap noar eerste verdaipen was beklèd mit rood ferwail.
Rika keek heur oogen oet.
Boven zat nog veul meer volk. Aan ain toavel zat n heule koppel Chinese mannen. n Kerel van t casino goeide n bal in t rad en gaf der slinger aan. Op toavel lag n klaid mit abmoal vakjes en nummers. Rika zag dat ain van mannen n plesieken ploatje op t vakje mit nummer twaalf legde. 10.000 ston der op t ploatje.
“Euros?!”, fluusterde Rika Aaltje tou.
“Joa!”, zee Aaltje en zie zwegen.

Dou t rad oetdraait was, zee man van casino achttien, zwart, en schoof zunder blikken of blozen dat plesieken ploatje noar zok tou. t Ding verdween in n gleuf.
‘Dij is e kwiet’, docht Rika en zie keek noar Chinese man aan toavel. Dij wur der nait hait of kòld van. Staarker nog, tot Rika’s grode verrazzen legde man n nij ploatje hìn, mit ok 10.000 der op. Dit kon wel ais zo’n man wezen dij nait op Rika’s grapkes zat te wachten… Zie luipen deur mit heur baaiden.

“Nou!”, zee Aaltje noa zetje, “Hest nou alles zain. Zullen we din mor?! Ik begun altied gewoon beneden bie de bandieten.”
“Bie de wát?”, vruig Rika.
“De éénarmige bandiet! Zo nuimen ze fruit-automaten ok wel!.”
Rika kende dij apperoaten allain van voetbal-ketine.

Wichter haren geld wisselt bie kou. Muntjes mossen in n soort bottervlootje. Rika haar met grode ogen keken hou heur tien euro opslokt wur deur n wit apperoat mit swaarte kouvlekken. Noa n poar tellen was der n voestjevol muntjes in heur botter-vlootje vallen. Aaltje en Rika kropen noastnander op n kruk bie bandieten.
Oet heur ooghouken bekeek Rika evenpies hou Aaltje t dee, mor aal gaauw haar ze slag te pakken. Zo nou en dìn won Rika wat. Twij muntjes, vief muntjes. t Schoot nait op in elks geval. “Loaten we mor even wat aanswat doun goan”, zee ze tegen Aaltje, dij evenmin geluk haar. Rika docht aan heur Blokkertaske dij zol ze op dizze manaaier nait neudeg hebben.

Aaltje nam Rika weer mit noar boven.
“Ik wait wat”, zee ze, “het rad van fortuin!.”
Op n grote toavel haar aine op toavelklaaid abmoal strepen mokt. Bie ieder streep ston n nummer.
Hier kon je nait mit muntjes speulen. Je kon bie de man achter toavel aanswat kopen. t Leken wel muntjes, mor ze waren veul groter en dikker dan dij in bandiet mossen.
‘Visjes’, zee Aaltje der tegen, docht Rika, mor misschain haar ze dan nait goud verstoan.

Aaltje kocht zok vief. Rika dee mit heur mit. Zie legde zok elk ain op toavel. Rika bie de vief en Aaltje bie twinteg.
Man achter toavel gaf n slinger aan t rad en Rika zag n rubber flap mor aal over spiekertjes klappen. Wat n aldernoast geluud.
‘Je zollen der mor heule oavend onderston motten’, docht Rika.
Dou rad oast oetdraait was, dee casinoman net of e toavel zegende mit zien haand, zee zowat as Rinus pak plu en gaf nog n slinger aan t rad. Geklepper begon van veuren òf aan. Toun begon rad langzoam oet te rollen.
t Was de beduiling dat t rad stopte bie t nummer woar je joen visje ìnlegt haren. Beetje bie beetje kwam t rad tot standdoal. En stopte bie vief!

Rika haar wonnen! Casinoman kraauwde mit n haark alle visjes biemekoar, behaalve dij van Rika. Rika wol puutje van Blokker pakken, dou casinoman heur twij visje touschoof.
“Eenmaal plus eenmaal uw inleg”, zee e heul defteg.
“Zo!”, zee Aaltje, “hest dien inzet verdubbeld, Rika! Nou deurgoan!.”
Aaltje legde n nij visje weer op nummer twinteg. Rika ging mit heur mit.

Het haile gedou mit t rad voltrok zok weer.
‘Wat n omslachtege barrel’, docht Rika, ‘ainmoal draaien is toch genog’.
t Rad bleef ston op nummer vief.
“Verduld!”, zee Rika. “Was ik nou mor bleven woar k was!.”

Wichter speulden deur tot visjes op waren. Aaltje won nog ain moal twij visjes, mor was ze n aander moal al weer kwiet.
“k Heb dörst!”, zee Rika dou alle visjes opwaren.
Zie schoven aan tap en bestelde zok n glaske wien.
“Lekker!”, kirde Rika. “Doar was ik aan tou! Gezelleg e, maar t schut nait hail aarg op mit dat grode geld!.”
Aaltje mos laggen.
“Wie doun t nog fersounlek. Der binnen ook mìnsen dij speulen mit wel drij apperoaten tegeliek!.”
Rika docht aan Geert. Dij huil ok wel van n beetje gokkerij. t Mos allain nait teveul goan kosten. Rika haar inmiddels twinteg euro spindeert en taske van Blokker was nog altied leeg.

“Ik wol nog wel even weer noar beneden”, zee Rika, dou ze t leste slokje wien achterover sloagen haar.
“Ik goa noar de bingo!” Rika wupte van stoul.
Aaltje luip heur achternoa en foeterde: “Bingo! Rika! Wie binnen hier toch nait komen om bingo te speulen! Ik goa weer aan de bandiet!”
Aaltje schoof opnij op kruk en begon muntjes te goeien. Rika speulde nuver wat spultjes bingo. Zie was nog nait ainmoal oet wèst, mor haar dou n heule mooie koart. Ain veur ain wuren nummers automoatisch òftikt op koart 1, 5, 6, 11. Op koart kwamen aal meer vinkjes te stoan. Rika schoof noar punt van stoul. Zol t grode geld der nou din aankomen?
“Nou nog nummer 37”, fluusterde ze. “37!”.
Zie huil heur oazem in “48!”, zee t apperoat.
“Doe ònding!”, foeterde Rika. En t was mooi west.

Bie jassen zette Rika tas opkop veur t plestieken ploatje dij ze in ruil veur heur jas kregen haar.
Hai zat vanzulfs hailendaal onderin. Rika legde hom op balie en keek mit grode oogen.
“Most nou kieken!”, en zie gaf Aaltje n por. Rika wees op t ploatje. 37, ston der op.

t Weer in Amerikoa

“Moeke, wat is dít nou din!!”, Rika’s zeun Albert luip te smaigeln toun e koamer instapte.
“Moi laiverd!”, zee Rika “Komst doe der aan?!”. Rika schoof tiepmesien van heur oaf en gaf heur oldste n dikke smok. “Ik was mit n braif bezig veur Geesje. Waist wel, dij bie ons in Wilhelminastroat woont hebben. Heur jongste wicht het bie die op schoul goan”.
Albert wis dat nog goud. t Was een lèlk wicht mit heule grote oren. Zie haar altied zo’n dikke peerdesteert. Doardeur leken heur oren wel zo groot als gebaksschuddels.
“Och moeke”, zee jong, “mor dat dust toch nait meer op tiepmesien. Din stuurst heur toch n meeltje”.
Rika keek om vrumd aan. “Wat veur n ding? n Meeltje? Nou, ik goa eerst kovvie moken e”, zee Rika en zie was in n zoes in keuken.

Toun ze weer in koamer was en bie Albert op baank zitten goan was zee ze: “Zo’n meeltje he? Kin ik dat ok? Pappe wil hailen-daal niks waiten van n kompjoeter, mor mie liekt t wel wat.”
Albert wol wat zeggen mor Rika reudelde verder: “k Heb n moal mitkeken mit Aaltje. Dij het n meroakels mooi spultjes stoan. Mit meziek der bie en van die spaigelploatjes dij wie wel in radio doun”.
Albert mos laggen. “Spaigelploatjes dou je in n CD-speuler, moeke, nait in radio. Dat hoop ik teminzent!”.
Rika ontging t grapke van heur zeun. “Ik kin dat toch leren?”, vruig ze nog n moal.
“Most ais luustern”, zee Albert. “Ik kin aan een heul mooi twijdehanske kommen. Veur n mooi prieske. Henk, ain van mien kammeroaden, wil zienent kwiet. Ik zol om vroagen wat e der veur hebben wil en din…”
“Joa, kalm aan!”, ruip Rika. “Ik mot dat eerst met pappe òfproaten! Waist toch ok dat e niks hebben mot van aal dij nijerwetse apperoaten. Dij CD-speuler doar”, en Rika knikte noar kaast, “is al n heule ondernemen veur hom west. Veurdat e dat ding aan proat haar. Wie hebben nog voak gewoon noar radio luusterd e”. Rika trok neus der n beetje bie op en docht aan Geert dij mit t schoem oast in de mondhouken laankoet over grond legen haar. Op zuik noar n leeg stopcontact.

Rika was der kloar veur. “En din mit internet der bie. Dat kost oast niks meer tegenwoardeg. Din kin je bie wieze van spreken mit n klik op de moes zain wat veur weer t is in Amerikoa!”.
Geert keek aargerd op van zien kraant. “Wat lopst aal te reveln! En wat mot ik mit de weersberichten in Amerikoa. Elk oavend vertelt Joapke Nienhoes of dij andere jong mie pesies wat veur weer t word. Der komt niks van in. Zuik die mor aandere dieverdoatsie. Wat wost nou toch aal?”, en Geert verdween weer achter kraant.
Rika luit zok op baank zakken. Wat was e t toch n stovvel van een kerel.

Aanderdoags belde Albert over pries van t twijdehanske. “Veur honderdvieftig euro is e van joe”, zee Albert monter.
“Pabbe wil mor nait om t liek”, zee Rika verdraiteg. “k Bin guster al mit om aan gaang west, mor hai wil der niks van waiten”.
“Zeg mor dat ik t goud vind”, zee Albert.
Albert wis dat e bie pappe hoog in t voandel ston. t Was nait dat Geert minder goud mit heur Katrien kon, mor mit Albert haar e van begun of aan wat biezunders had.
“Zeg dat mor”, zee Albert nog n keer.
“Mor ik mot “t vanoavend wel waiten, want Henk het nog n aander laifhebber! Bel mie mor even op mien nulzès!” en vot was e.

Noa t eten mos Rika der veur. t Was nou of noeit. Zie kon zok heul best veurstellen dat der nog meer mìnsen waren dei ok n kompjoeter hebben wollen.

“Wèl het die toch aanproat dat wie n kompjoeter neudeg hebben?”, reerde Geert.
Rika zag heur kaans schoon. “Albert!”, zee ze vastberoaden.
“Albert?”, zee Geert.
“Joa. Hai kwam vanmiddag veur kovvie, net toun ik achter tiepmesien zat. Albert von ok dat t oet de tied is, zo’n tiepmesien”.
Rika vuilde heur kaansen op n kompjoeter tounemen. Nog even deurzetten, docht ze.
Geert begon te prakkezaaiern. “Wat kost mie zo’n ding”, gromde e.
“Honderdvieftig euro!”, zee Rika. “t Is n twijdehanske. Nij binnen ze wel drijmoal zo duur”. Wis Rika veul. En t dee der ook nait tou; zie mos dij kompjoeter hebben. Veurdat e weg was.
“Nou, vooruit mor din”, zee Geert en knipte televizie aan.
Rika runde noar gaang en drukte Albert’s nulzèsnummer in op tiedelefoon. “t Gait deur, laiverd!”, joelde Rika.
Albert mos laggen. “Moeke, ik kom om die dizze week nog bringen en ik sloet die de heule santekliek ok aan. Din bist dezulfde dag nog on-line”.
Dat leste begreep Rika nait, mor dat van ‘dizze week’ paazde heur pesies.

Zie haren op tied eten smiddoags. Òfwas haar ze in n ommezwaai aan kaant en om ain uur zat ze aal mit kont op zoadel. Op noar bibliothaik veur n bouk over kompjoeters. Zie haar kaske al òfroemd woar t spultje op stoan mos.
Stel joe veur dat ze Geesje vanoavend din zomoar evenpies kon verrazzen mit n iemeel!

Albert was mooi op tied. Zie ston der versteld van hou handeg jong toch was mit aal die koabels en droaden. Dat haar zai noeit veur mekander kregen. En Geert ook nait. Om haalf tien haar Albert t spul kloar en zag ze op t schaarm n mooie blaauwe lucht mit ploatjes. Dij haar ze bie Aaltje ook zain.
Heule oavend was Rika drok mit heur cursusbouk en heur kompjoeter.
Geert zat te morren op baank. “Kriegen we nou nog kovvie of hou zit dat?”, kluig e.
“Kist toch zulf even noar keuken lopen”, zee Rika zunder op te kieken van heur schaarm.
“Om de inhoud van de diverse pictogrammen te bekijken klikt u tweemaal met de muis”, las Rika. Pictogrammen dat waren dij leutje ploatjes op dij blaauw lucht, wis ze.
En as ze evenpies niks dee wur t schaarm swaart en kwamen der abmoal roampies veurbie vlaigen. En as ze din weer aargens aankwam, was ze weer terug bie dij blaauwe lucht.
Kompjoetern was heulemoal nait zo stoer. Heur iemeel-programma zat achter n ploatje mit n kevòt, haar Albert zegt.
Noa even zuiken haar ze kevòt te pakken en woarachteg, der gebeurde wat!. Kompjoeter begon te broezen en n nij schaarm kwam der bie. Rika heur haart bonkte heur in ströt. Zie pakte t pepiertje der bie dij Albert veur heur schreven haar. Noar “Nieuw”, las ze. Rika trok t schaarm nog wat dichter noar zich tou. Mor wat was dat? t Schaarm wur swaart en der kwamen gáin roampies.

“Verdamme!”, vluikte Rika. Verderop in koamer ging der n kraant noar beneden.
“Wil t nait?” wur der zegt en kraant ging weer omhoog.
Rika lag op knijen onder toaveltje en zag net boven vlouer drie koabels hìn en weer daanzen. Rika stìnde en keek op klok. Zie kon onmeugelk Albert nóu nog vroagen heur t spultje weer aan te sloeten.
“En waist aal”, zee Geert dij stoan goan was om noar boven te goan.
“Ik wait wát aal”, bromde Rika.
Geert smaigelde. “Wat veur weer t is in Amerikoa”.
“Doe, gozzel”, zee Rika en Geert kon moesmat nog net ontwieken.

Toun ze bedoard was trok Rika tiepmesien noar zok tou, draaide zok der n pepiertje in en begon te tiepen.
“Beste Geesje”

Zeurzak

Wat was dat toch mit mannen dei zaik waren? Of dat minzent dóchten te wezen. Zie waren zo aigenwies en luipen mor aal te jeuzeln.

Geert mos aal pizzen. Zat e net, mos e weer. ‘Most noar dokter goan’, haar Rika tegen om zegt.
‘Mannen van dien leeftied kinnen last kriegen van prostaat. Din mot je ok aal plassen. Ik heb doar lest nog n stuk over lezen in Libelle’.
Mor Geert wol der niks van waiten. Dou t op t waark begon op te vallen, haar Geert toch mor n oafsproak mokt bie hoesarts. ‘t Zal mie benijen’, haar Rika bie zokzulf zegt dou e vòtging.

Geert was hailendaal franterg en körtòf weer toes komen. ‘Wat is der?’, haar Rika om tot drijmoal tou vroagt. Der was ok drij-moal gain antwoord komen.

“Woar bist nou zo franterg om”, vruig Rika opnij dou ze bie grode toavel aan kovvie zaten.
Nou ja, dokter haar om héulemoal onderzöcht. Rika maarkte op dat Geert t woord ‘heulemoal’ oetdrukkelk oetsproken haar. Dou was heur n lampke goan branden. En zie mos nog wel laachen ok.
“Het e die der bie zeten?”, vruig ze Geert.
“Rika!”, zee Geert niedeg en hai keek n aander kaant op.
“Joa”, zee Rika, “dat mag ik toch vroagen? Wie binnen toch traauwt, Geert? Nou, het e die t spultje bekeken of nait?”.
“Joa”, zee Geert bedremmeld asof Rika net zien pincode roaden haar.
“En?”, kon Rika nait noaloaten te vroagen. “Hest der n mooi rapportsiever veur kregen?!”.
Geert stoof in t ìn en reerde dat e wel wat meer begrip verwacht haar, dat t heul vervelend west was, en dat dat dóar toch privé was.
“Joa”, zee Rika, “Mor as joe der wat aan mekaairt, mot dokter toch evenpies kieken. En boeten dat Geert, nou waist ok ais hou dat is. As ik om de vief joar oproupen wor veur zowat, zegst altied dat ik din mor gain wichtje worden haar mos. En hou dochtst dat wie kinderen kregen heb? Deur braivenbus? Doar is ok t neudege gegrabbel deur vrumde haanden biekomen”.
Geert zee niks en ruierde in zien kovvie.
“Wat hebben ze verder nog noakeken?”.
“Ik heb mien wotter inlevert en zuster het ook nog bloud prikt”, Geert wreef mit n pienlek gezicht over zien plaaister. “Ander week heb k oetslag”.
“Van dien plaaister?!”, vruig Rika.
“Nee, van onderzuiken vanzulf!”. Geert kon t grapke nait woarderen. “k Heb aal wel medisienen mitkregen”, zee Geert triesteg en schoof Rika n deuske tou.
“Paracetamol”, las ze haardop. “Dit kin je ok bie Etos kriegen e. Niks om die drok om te mokken”.
“Misschain krieg ik wel koorts zee dokter. Dus het e mie ze aalvast mitdoan”.
Rika zag bui hangen: Geert wur zaik.

“k Hebt hait”. t Was vrijdagmörgen en Geert zat in pyama op baank. Hai was nait aan t waark goan. Hai zat te lezen in biesloeter van medisienen. “Joa kiek, t staait der in. ‘Koorts als gevolg van een ontsteking’. Ik mot zo’n pilletje nemen. Hol mie evenpies n glaske wotter, Rika”.
Rika bekeek t gebeuren vanoaf koamertoavel. Zie was mit heur quilt aan t naaien. Ander week haren ze van verainen van plattelandsvraauwen n braderie. t Was sikkom kloar. Mit n daipe zucht legde Rika handwaark hìn en verdween in keuken.
“Beetje wotter veur meneer”, zee ze dou ze weer in koamer was.
Geert zien haand leek woarachteg wat te trillen dou e glas aanpakte. “Ik denk dat ik mor n beetje televizie blief kieken vanmörgen. Van nommerdag kin k altied nog evenpies liggen goan”.

Rika schoof weer achter toavel en ging verder mit heur quilt. Hou voak haar ze nait zaik en misselk en wat aal nait meer, zörg veur twij klaaine kinder had? Der mos toch eten op toavel kommen. En schoon klaaier mos der ok volop wezen. En kinder wollen speulen! Je mossen hoge torens baauwen en taikeningen mokken. Misselk of nait.

“Wolst doe mie n deken van boven hoalen, Rika laiverd? Ik heb kòlle bainen kregen”.
“En net haarst nog waarm!?”, zee Rika.
“Joa”, zee Geert, “Koorts he? Zo heb je t waarm, zo heb je t kòlt”.
Rika legde handwaarken weer op toavel en ging noar boven. Oet overloopkaast huil ze n olle deken woar ze n dekberovertrek omhìn sjorde.
Geert was aal op baank liggen goan dou Rika weer beneden kwam. Zie gaf om deken.
“Ik ben evenpies bie Aaltje e. Even wat beproaten veur verainen”.
Mor Geert sluip aal oast.

“En doe haast zien gezicht zain motten dou ik vruig of dokter om der bie zeten haar!”. Rika zat bie Aaltje in toen stoom oaf te bloazen.
Wotter van viever kletterde gemoudelk op achtergrond. “Dokter het om paracetamol mitgeven. Dat haar e beter nait doun kint, want Geert slept mit biesloeter onder kussen!”.
Wichter mossen laachen. Mit Lambert was t net zo’n bourel, vertelde Aaltje. Wat was dat toch mit mannen dij zaik waren?!
“Mor wanneer komt oetslag nou din?”, vruig Aaltje Rika.
“Aander week. Din hebben ze wotter en bloud noakeken”.

Toun Rika weer thoes kwam zat Geert op baank veur zok oet te kieken. Zie haar nog n stuk of wat bodschoppen mitnomen.
“Ik goa bodschoppen oproemen en mit t eten aan gaang e”, en Rika was in schuur goan om fietstazzen leeg te pakken. Aan toavel haar Geert mor wat in zien eten zitten om te pulen. Hai haar wel n flinke bak hopkesvla eten en t bakje van aal kaanten goud oetkraapt. Dou was e weer evenpies liggen goan. Hai was doezelg.
Doezelg van t niks doun haar Rika docht en vergrèld haar ze allain òfwossen.

t Was n laank weekeinde worden. Op zundagmiddag haar Rika heur geduld met Geert verloren dou e weer veurdroagen haar oet biesloeter.
“Da’s ja aldernoast mit die! Hol mie dit, hol mie dat, ik heb dörst, ik mot pizzen! n Ontstoken zeurzak, dat hest!”.
Zie was wandelen goan en haar zok n dikke ijsco kocht. Mit slagroom! Dat haar ze wel verdaint von ze.

Op moandag was Geert nait aan t waark goan. Hai haar Rika mor aal op vingers keken dou ze badkoamer schoon mokt haar. n Noa t eten trok Rika jas aan.
“Woar gaist nou weer hìn”, vruig Geert. “Most nou alweer aan de kletter?”.
“Joa!”, zee Rika. “Wie hebben gain bodschoppen doan zotterdag. Ik heb koelkast leeg! Mor ik zal mien best doun. Ik bin der zo weer”.

Rika stapte op fiets. Ik mot hom mor appelsienen mitnemen, docht Rika in winkel. Vitaminen, dat zol hom goud doun! En vrisse gruinten. Andievie! Dat lust e geern. Bie tiedschriften kwam ze n bladje over voetballen tegen. t Was net nij oetkomen. Zie nam om veur Geert mit. Haar e wat te lezen snachts as e nait sloapen kon.
Rika haar muite om tassen aan stuur te kriegen. Zie was bie oprit sikkom vaaln, zo helde fiets over. Mor zie was der weer!

Geert zat aan grode toavel mit Lambert van Aaltje. t Was der blaauw van rook.
“Dokter het belt!”, ruip Geert dou e Rika heurde. “t Is n bloasontsteken! Veul drinken, zee dokter. Dus ik heb ons mor n pilske pakt!!”.
Rika luit prompt bodschoppentas vallen. Aal twinteg appelsienen stuterden heur deur gaang.

E-mail bie wat nijs?